Keklik Yetiştiriciliği KEKLİK YETİŞTİRİCİLİĞİ Keklik, evcil ve yabani hayatta 14 alt turu olan, onemli bir ticari potansiyele sahip sus kuşlarından biridir. Avcılık, et uretimi ve yumurtası icin beslenen kekliklerin eti cok lezzetli ve yağ oranı duşuktur. Beslenme ve yetiştirme kolaylığından dolayı sus kuşu yetiştiriciliğine başlamak isteyenler icin uygun bir kuştur. ABD, Fransa, İspanya, Macaristan ve Cekoslavakya gibi bircok ulkede keklik uretilmekte ve bu uretilen hayvanlar ozel avlaklarda avlandırılmaktadır. Ulkemizin ekolojik şartları av alanları kurulması icin uygun olup yurdumuzda bu avlaklardan sadece Nazilli Alamut koyunde vardır. A. B. D.' ne 1951 yılında İzmir'den keklik goturulmuş ve 4 ayrı bolgeye salınarak adaptasyon calışmaları yapılmış ve o bolgede bu keklikler ''Turk kekliği'' olarak avlandırılmıştır. Turkiye'de en yaygın olarak bulunanı kınalı kekliktir. 5 10 yıl oncesine kadar yabani hayatta keklikler suruler halinde bulunurken, bugun sayıları azalmış, avcılar avlayacak keklik bulamaz hale gelmiştir. Ozellikle bilincsiz avlanma ve tarımda verimi artırmak icin kullanılan kimyasallar nedeniyle tabii dengenin bozulmasının tabii keklik populasyonlarının yok olmasına sebebiyet verdiği duşunulmektedir. Fiziksel Ozellikleri Keklik dolgun vucut yapılı, kısa kuyruklu, yuvarlak kanatlı ve gagaları yem almaya uygun şekilde olup bıldırcından daha iri, sulunden daha kucuktur. Kınalı kekliklerin alnında başlayan karakteristik siyah bant şeklindeki cizgi gozlere ve oradan boynun alt kısımlarına kadar iner. Olgun yaştaki kekliklerin goğus, sırt, ve kanatları kul grisi renkte olup, yanda cubuk şeklinde siyah cizgiler vardır. Gaga, ayak ve bacaklar kırmızı renkte olup, kınalı keklikler isimlerini bu renklerden almışlardır. Palazların dış ucucu telekleri farklı renk ve şekilde olup, bu telekler beneklidir. Dıştaki iki ucuş teleği ikinci yılın sonuna kadar dokulmez. Erkekler 550 650 gr ergin ağırlığa sahiptirler. Ergin dişiler ise erkeklerden %10 daha hafiftir. Erkek ve dişiler aynı tuy renginde olup, olgunlaşma başlayınca erkekler mahmuzlarından tanınır. Erkeklerin mahmuzları dişilerinkinden daha buyuktur. Mahmuzlara bakılarak cinsiyet tayini yapılabileceği gibi, kesin cinsiyet ayrımı kloakaya bakılarak da yapılabilir. Bakım ve Beslenme Keklikler kafes sistemiyle yetiştirmeye uygun olup, ikili, uclu ve daha buyuk koloniler halinde bulundurulabilir. En iyi dolluluk oranı daha kucuk gruplarda elde edilir. Ozel yetiştirmelerde 3 dişiye 1 erkek hesap edilir. Yumurtlama sezonundan once dollulukten emin olabilmek icin damızlık suru secimi kış sonunda yapılmalıdır. Dişi keklikler Nisan ve Mayıs aylarında yumurtlamaya başlar ve yaz ortalarına kadar devam ederler. Yumurtlama suresi gunluk 16 saat ışıklandırma ile uzatılabilir. Her dişi sezonda 30 50 yumurta yumurtlayabilir. Yumurtaların gunde en az 2 kez toplanmalıdır. Cunku entansif şartlarda yetiştirilen kekliklerde, yumurtaları kırmaya yonelik davranışlara cok sık rastlanır. Keklikler genel olarak, kendi yumurtaları uzerine yatmaz, bundan dolayı yumurtaların toplanıp bir kulucka makinesine konulması gerekir. Keklik yumurtaları, gurk olmuş kucuk cusseli tavukların altına konarak da civciv cıkarılabilir. Kulucka suresi 24 gundur. Keklikler kanibalizme meyillidir, bu yuzden aşırı kalabalık buyutulmemelidir. Keklik civcivleri cabuk buyur ve buyutmek kolaydır. Civcivler cok aktif olup buyutme bolgelerinde kucuk bolmelerin olması iyidir. Buyutme bolgesindeki ilk ısı 33oC olmalı ve bu ısı 3 gunde 1oC azaltılarak 21oC'de sabitlenir. 6 haftalık yaşta buyutme bolumunden cıkarılmalıdır. Bu donemde kekliklere hindi başlangıc yemi (%28 ham proteinli), bu donemden kesim donemine kadar da (16 18 hafta) hindi buyutme yemi (%22 ham proteinli) verilebilir. İlk 10 hafta icinde her 100 civciv icin 1m. uzunlukta bir yemlik ve surekli su bulundurulmalı ve suluklar derin olmamalıdır. Keklikler icin gerekli yer ihtiyacı yaşa bağlı olarak değişmekte olup ilk 10 haftada 600cm2'lik alan bir keklik icin yeterli iken bu yaştan sonra 18 20. haftaya kadar 1200 cm2 alan gereklidir. 3m. genişliğinde, 2m. derinliğinde, 2m. yuksekliğinde kapalı bir alanda 15 cift damızlık keklik başarılı bir şekilde yetiştirilebilir.