SAANEN Kecileri Evcil hayvanlar turleri arasında SAANEN kecinin onemli bir yeri vardır ve ekonomik onemi fazla olan turlerden en iyisidir. Bu kecinin ilk evcilleştirilen hayvan turlerinden bir olmasına ve değişik ortamlara kısa bir zaman dilimi icinde uyum sağlamasına bağlayabiliriz. SAANEN kecileri bilindiği uzere en fazla sut ureten keci ırklarının başında gelir. İsvicre kokenli bu hayvanlar dunyanın her yerinde yetiştiği gibi ulkemizde de bulunmaktadır. 2002 yılında yapılan bir araştırmaya gore (Kaynak : Zirai Mucadele CD 2002) Turkiye de 8.057.000 milyon baş keci bulunmaktadır. Son beş yıl icinde ki keci populasyonundaki azalama oranı %10'dur. Keci yetiştiriciliği ozellikle kırsal alanlarda yaşayanlar icin protein kaynağı acısından oldukca onemlidir. SAANEN kecisi, diğer keci ırklara ve ozellikle de ulkemizde yaygın olan kıl kecilerine gore sut verimi daha cok fazladır. İyi koşullarda yetiştirilen bir SAANEN kecisinin ortalama verimine 10 adet kıl kecisi ancak ulaşabilmektedir Neden Saanen 1980 oncesinde Canakkale Tarım İl Mudurluğu'nun cabaları ile Ege Universitesi Ziraat Fakultesi Zootekni Bolumu'nden damızlık nitelikte Saanen tekeleri getirtilmiş ve bolgeden temin edilen kıl kecilerinin kullanılması ile cevirme melezlemelerine başlanmıştır. Zamanla elde edilen damızlık erkek ve dişi materyaller bolge ureticilerine dağıtılarak bu genotipin bolgede yaygınlaşması sağlanmıştır. Sağlam kemik yapılı ve duruşu muntazam olan Saanen kecileri, değişik cevre şartlarına iyi adapte olduklarından, dunyanın bir cok koşesinde yetiştirilebilmektedir. Saanen kecisi, sutcu ırklar arasında en erken gelişen bir tiptir ve ırk karakterlerini dollerine gecirme bakımından da ustundurler. Yapılan melezlerden anlaşılmıştır ki, Saanen ırkının beyaz rengi diğer renklere baskındır. Bu ırkta sut verimi en başta gelen ozelliktir. İyi bakım besleme şartlarında ve kucuk surulerde ortalama laktasyon verimi 800 900 kg etrafında olup 1500 2000 kg'a cıktığı gorulmuştur. Sutte yağ oranı %3 4'dur. Bu ırkta dol verimi de yuksektir, her doğuma ortalama 1.7 1.9 yavru duşer. Bir doğumda 3 5 yavru elde edildiği gorulur. Turkiye'de Saanen yetiştiriciliği uzerinde yapılan calışmalarda, memleketimizde bu ırkın başarı ile yetiştirilebileceği ve ozellikle iklim koşullarının Saanen icin uygun olan bolgelerde cok iyi sonuclar alındığı ortaya konmuştur. Saanen Ozellikleri Saanen ırkı, cevre ve yapılan melezlemeler sonucunda farklılıklar gosterebilirler. Ama ağırlıklı olarak ortak ozellikleri, kirli beyaz ve krem renginde, kısa tuylu 'dur. Ancak bazılarında but cevresinde ve meme etrafında uzun kılların kapladığı bir alanı gormek mumkundur. Derisi ince, elastiki ve pembe renklidir. Kılları kısa, parlak ve sıktır. Tekelerde sakal gelişmiştir. Dişilerde genel olarak gerdanda tek veya cift kupe bulunur. Dişilerde baş zarif, gozler buyuk ve parlak, kulak ince ve hafif sarkık veya diktir. Vucut yapısı derin uzun ve arkaya doğru geniş olup, boyun ince ve uzundur. Meme sut yonune uygun olarak iyi gelişmiş olup, karın altına ve arka bacaklara doğru yayılmıştır. Erkek ve dişiler boynuzlu veya boynuzsuz olabilirler. Ezine Saaneni kecilerine ait bazı ozellikler Ozellik Ortalama Ortalama Oğlak Doğum Ağırlığı 3,6 kg Doğumda Goğus Cevresi 37 cm Sutten Kesim Yaşı 45 gun Sutten Kesim Ağırlığı 14 kg Ergin Keci Ağırlığı 60 kg Ergin Teke Ağırlığı 75 kg Ergin Keci Cidago Yuksekliği 72 cm Ergin Teke Cidago Yuksekliği 84 cm İlkine Tekeye Verilme Yaşı 7 8 ay Keci Başına Oğlak Sayısı 1.6 Laktasyon Suresi 280 gun Laktasyon Sut Verimi 500 800 kg 0 2 Aylık Donemdeki Olum Oranı % 5 6 Sutun Yağ İceriği % 3,49 Sutun Kuru Madde Duzeyi % 9,65 Sutun Ozgul Ağırlığı 1,028 gr/cm 3 Dr. Ayhan CEYHAN Marmara Hayvancılık Araştırma Enstitusu Hayvan Yetiştirme ve Islahı Bolumu, Keci Yetiştirme Şubesi Orijini Saanen kecisi Saanen Vadisinden orijin alan bir İsvicre ırkıdır. Keciler Turkiye'ninde icinde olduğu pek cok ulkede en populer sut kecisi ırkıdır. Irk Ozellikleri Saanen kecileri %3 4 yağlı yoğun sut ureten bir ırktır. Saanenler sutcu tip hayvanlardır, cukur veya duz yuz hatlı ve zayıf vucut yapılıdır. Saanenler Alpin kecileri ile karşılaştırıldığında orta canlı ağırlıktadır. Kecilerin canlı ağırlığı en azında 64 kg'dır. Ortalama cidağo yuksekliği yaklaşık 81 cm, tekeler ise yaklaşık 94 cm'dir. Kıl rengi beyaz yada kremdir ve kılar genellikle kısadır. Omurga boyunca uzun tuyler vardır. Doğumda boynuzlar tam olarak cıkmamıştır. Kulaklar genellikle sivri, baş ve kulaklar dik ve narin yapıdadır. Bu ırk aşırı guneş ışığına karşı duyarlıdır ve en iyi performansını soğuk iklim koşullarda verir. Saanenler genellikle yumuşak huylu hayvanlardır ve rutin olarak makineli sağıma iyi adapte olurlar. Sevgiye cabuk cevap verirler. Saanen Kecisi Yuksek verimli Saanen kecisi etkili bir dol verimine sahip olmalıdır. Dişiler yumuşak huylu, cevik gorunumlu ve narin gorunuşlu olmalıdırlar. Memeler iyi gelişmiş fakat etli olmamalı, sağımdan sonra porsumuş bir gorunume sahip ve yumuşak yapılı but arasına iyi yerleşmiş olmalıdır. Memeler yuvarlak yada kure biciminde olmalı fakat sarkık, iki yarım arasında yarık olmamalıdır. Meme gelişimi iyi ve vucuda onden ve arkadan bağlantısı sağlam keciler tercih edilir. Memeler hayvanların yuksek sut verim zamanında sarkmamalı ve taşınabilir durumunda olmalıdır. Memenin vucut'a iyi bağlanması ozellikle tercih edilir. Meme ucları memeden ayırt edilebilir ve bir dereceye kadar iri olmalıdır. Meme ucları kare şeklinde birbirine simetrik yerleşmiş ve uzaktan belirgin olarak fark edilir olmalıdır. Kecilerin normal olmayan meme ve meme ucları sağımı zorlaştırır. Bu tur hayvanlar damızlığa ayrılmamalıdırlar. Cene kare şeklide olmalı kısa yada uzun olmamalı ve dişler sağlam olmamalıdır. Burun ve burun deliği geniş, dudaklar enli, gozler her iki yana iyi yerleşmiş olmalıdır. Boyun uzun ve orta şişmanlıkta, goğus ve omuza olan bağlantısı iyi olmalıdır. Vucut şekli duzgun ve iyi gelişmiş, yukseklik ve derinlik olcusune sahip olmalıdır. Goğus derin ve geniş olmalıdır. Kaburgalar iyi sıralanmış olmalıdır. Omuz veya goğus kafesi arasına sıkışmış olmamalıdır. Sağrı omuz seviyesinde ve kuyruk hafifce duşuk olmalıdır. Saanen kecileri topallamadan yurumeli ve duruşu sağlam ve duzgun olmalıdır. Bacaklar duzgun, uzun ve vucut altına kare şeklinde yerleşmelidir. Bacaklar carpık olmamalıdır. Butlar zayıf, memenin vucut a yerleşmesine musait olmalıdır. Saanen Teke Saanen tekesinin damızlık değeri; kendi dollerinin dollerinin ureme performansı ve kalitesi ile kendisinin ureme performansı birlikte değerlendirilmelidir. Teke derin, iyi vucut konformasyonlu, erkeksi ama gorunuşte kaba olmayan kuvveti sahip olmalıdır. Testisler iri ve bir biri ile orantılıdır. Testis torbası vucuda iyi yerleşmiş, vucuttan aşağı inmiş olmalı, her iki testis bir birinden ayrı yada dengesiz olmamalıdır. Kabak tekler kabak keciler ile genellikle yetiştirme programlarında boynuzsuz kecilerin yavruları ile kullanılmaz, dişiler kısır veya cift cinsiyetli doğabilir. Eğer kabak damızlık olarak aşım zamanında kullanılırsa dişilerin boynuzlu olması bu sorunu cozmektedir.