Sebze Zararlıları Nohut Yaprak Sineği Hastalık Tanımı : Erginlerin hakim rengi siyahtır. Karın kısmı sarı cizgili, vucudun diğer kısımları gri siyah renkte, fazla hareketli olmayan sineklerdir. Tarlada dikkatlice bakıldığında nohut yaprakcık ve dalcıkları uzerinde kolayca gorulurler. Dişiler ortalama 1.4 1.6, erkekler 1.1 1.3 mm boydadır. Yumurtaları mat beyaz renkte ortalama 0.1 mm boyundadır. Yumurtalar yaprak dokusu icine bırakıldıkları ve kucuk olduklarından gozle gorulmezler. Larvalar kirli sarı, parlak gorunumlu ve silindiriktir. Nohut yaprakcıklarının iki epidermisi arasında actığı galeride bulunur. Larva uzerinde enine 10 adet bant vardır. Olgun larva ortalama 2.4 2.8 mm boyda ve cıplak gozle kolayca gorulur. Pupaları fıcı şeklinde, bal sarısı veya kızıl kahverenginde, boyları 2 mm kadar olup kok boğazı civarından alınacak toprak orneğinde gozle gorulur. Kışı toprağın 3 6 cm derinliğinde pupa doneminde gecirir. İlkbaharda erginler cıkar ve taze nohut yaprakcıklarında beslenirler. Cinsel olgunluğa erişince ciftleşir ve yumurta bırakırlar. Dişiler ovipozitorleriyle yaprakcıkların ust epidermisini delerek iki epidermis arasına yumurtalarını bırakırlar. Her yaprakcığa ekseriyetle 1 adet olmak uzere bir dişi 30 35 civarında yumurta bırakır. Yumurtaların bırakıldığı yer hafif bir şişkinlik ve acık renkli bir leke halinde gorulur. Erginler bu yumurta bırakılan yerden cıkan ozsu ile beslenir. Yumurtalar 2 4 gunde acılır. Cıkan larva yaprakcıklar icinde galeri acarak beslenir. Olgunlaşan larva yaprakcığın yan kenarından kendini toprağa atarak 2 5 cm toprak derinliğinde pupa olur. 14 15 gunluk pupa doneminden sonra yeni erginler cıkar. Bir dolun gelişme suresi sıcaklık ve neme bağlı olarak 1 1.5 ayda tamamlanır. Konukcu bitkinin vejetasyon donemine ve kurak gecen yıllara bağlı olarak 2 3 dol verebilir. Yaşayış : Yeni cıkan ergin dişiler ovipositorlerini yaprak epidermisine sokarak buradan cıkan ozsu ile beslenirler. Erkekler de dişinin cıkarmış olduğu ozsudan yararlanırlar. Emgi yerleri yaprakcıklar uzerinde zarımsı sarımtırak renkte lekeler halindedir. Bir yaprakta 40 kadar emgi deliği bulunabilir. Acılan bu yaralara saprofit mantarlar yerleşebilir. Asıl zarar larvalar tarafından yapılmaktadır. Yumurtadan cıkan larva parankima dokusu icinde beslenir. Beslenme sonucu once acık renkli ip şeklinde galeri oluşur. Daha sonra kabarcık şeklini alır ve tum yaprak ayasını kaplar. Bu donemde larvanın pislikleri belirgin bir şekilde goze carpar. Larva pupa donemine kadar beslenir. Şiddetli zarar gormuş yaprakcıklar sararır ve dokulur. Dokulmeler bitkinin ozellikle alt dalcıklarında olur. Şiddetli zarar sonucu yaprakcıkları dokulen bitkiler az urun verirler. Bahar ayları yağışlı gecen ve kuvvetli topraklarda bitki yeni yapraklar ve buyume yapabildiğinden zararı onemli olmamaktadır. İlkbaharı kurak gecen ve zayıf topraklarda bitki yeni yapraklar ve buyume yapamadığından zararı onemli olmaktadır. İlkbaharı kurak gecen ve zayıf topraklarda zarar % 25 50'ye ulaşabilmektedir. Tum nohut ekiliş alanlarında gorulur. Kulturel Onlemler : Bir onceki yıl Nohut sineği zararı gorulen tarlalarda kışı gecirecek pupaları oldurmek amacıyla hasat sonunda derin surum uygulanmalıdır. Kimyasal Mucadele : Sıvı ilacların bitkinin her tarafını ıslatacak şekilde atılmasına, toz ilacların ise homojen dağılımının sağlanmasına ozen gosterilmelidir. Kurak alanlarda toz ilaclar tercih edilir. İlaclama Zamanı : Zararlı olduğu yer ve yıllarda nohutların cıkışından 15 20 gun sonra yapılan kontrollerde bulaşmanın % 15'e ulaşması durumunda ilaclama yapılmalıdır. İlkbaharı yağışlı gecen yıllar ile nohudun iyi gelişme gosterdiği verimli ve kuvvetli topraklarda Nohut sineği populasyonu yuksek olsa dahi verimi azaltacak bir etkide bulunmadığından ilaclama gerekmemektedir. Bu nedenle kimyasal mucadele, bitkilerin normal gelişemediği, taban suyu az, toprağı kırac ve ilkbaharı kurak gecen yıl ve yerlerde gerekmektedir. İlk enfeksiyonların gorulmesinden sonra yapılacak tek bir ilac uygulaması yeterlidir.