Tahıl Kullemesi 1 Tanımı ve Yaşayış Şekli Fungus konukcu uzerinde yuzeysel mycelium ortusu oluşturur. Miseller epidermis hucrelerine emeclerini gonderirler. Epidermiste el şeklinde dallanan ve beslenip buyuyen miseller conidiophore oluştururlar. Bunların ucunda tesbih tanesi gibi uc uca eklenmiş conidium'lar meydana gelir. Olgunlaşan konidiler ayrılarak yeni enfeksiyonları meydana getirirler. Resim Konidiler 12 15 mikron genişlikle 24 30 mikron uzunlukta olup elipsoit şeklindedir. Konukcu sararmaya başladığı zaman misel yığınlarında cleistothecium'lar meydana gelir. Cleistothecium 152 251 mikron capında kure veya oval şekildedir. Her cleisto thecium'da ortalama 30.4 mikron genişlikte 77.4 mikron uzunlukta oval veya silindir şeklinde 15 20 adet ascus bulunur. Ascus lar icinde dinlenme devresinden sonra belirli koşullarda 4 8 askospor meydana gelir. Bunlar hububatı enfekte ederek hastalığın meydana gelmesini sağlarlar. Etmen ılıman bolgelerde kışı bitkiyi enfekte etmiş misel halinde gecirdiği halde diğer bolgelerde kışı cleistothecium halinde gecirir. Bitkilerin sararması ile birlikte oluşan cleistothecium'lar kışı kurumuş bitki yapraklarında gecirirler. Havaların ısınmasıy la birlikte ilkbaharda ascus ve askosporları meydana getirerek primer enfeksiyonu sağlarlar. Ancak bu tarz fungusun kışlamasında onemli bir yol değildir. Genellikle primer enfeksiyonları sonbaharda enfeksiyona uğran&

Tahıl Kullemesi 1 Tanımı ve Yaşayış Şekli Fungus konukcu uzerinde yuzeysel mycelium ortusu oluşturur. Miseller epidermis hucrelerine emeclerini gonderirler. Epidermiste el şeklinde dallanan ve beslenip buyuyen miseller conidiophore oluştururlar. Bunların ucunda tesbih tanesi gibi uc uca eklenmiş conidium'lar meydana gelir. Olgunlaşan konidiler ayrılarak yeni enfeksiyonları meydana getirirler. Resim Konidiler 12 15 mikron genişlikle 24 30 mikron uzunlukta olup elipsoit şeklindedir. Konukcu sararmaya başladığı zaman misel yığınlarında cleistothecium'lar meydana gelir. Cleistothecium 152 251 mikron capında kure veya oval şekildedir. Her cleisto thecium'da ortalama 30.4 mikron genişlikte 77.4 mikron uzunlukta oval veya silindir şeklinde 15 20 adet ascus bulunur. Ascus lar icinde dinlenme devresinden sonra belirli koşullarda 4 8 askospor meydana gelir. Bunlar hububatı enfekte ederek hastalığın meydana gelmesini sağlarlar. Etmen ılıman bolgelerde kışı bitkiyi enfekte etmiş misel halinde gecirdiği halde diğer bolgelerde kışı cleistothecium halinde gecirir. Bitkilerin sararması ile birlikte oluşan cleistothecium'lar kışı kurumuş bitki yapraklarında gecirirler. Havaların ısınmasıy la birlikte ilkbaharda ascus ve askosporları meydana getirerek primer enfeksiyonu sağlarlar. Ancak bu tarz fungusun kışlamasında onemli bir yol değildir. Genellikle primer enfeksiyonları sonbaharda enfeksiyona uğranî;ış tahıl yapraklarında bulunan miseller meydana getirirler. Misellerden oluşan konidiler ruzgarla cevreye dağılarak sekonder enfeksiyonların meydana gelmesini sağlarlar. Konidilerin optimum cimlenme sıcaklığı 10 C (0 35°;C)' dir. Enfeksiyonlar icin ise 15 20 C en uygun sıcaklıktır. İnkubasyon suresi bir haftadır. 2 ZARAR ŞEKLİ, EKONOMİK ONEMİ VE YAYILIŞI Yapraklarda onceleri nokta halinde beyaz gri renkte pustuller halinde gorulur, sonra esmerleşir. Uygun koşullarda pustuller birleşir yaprağı tamamen kaplayabildiği gibi, sap ve başak'a da intikal eder. Bitki uzerinde yuzeysel bir tabaka oluşturan misel ortusu ruzgar, yağmur ve surtunmeler ile silinebilir. Hastalığa yakalanan bitkiler yatmaya daha elverişli olduğundan dolayı mahsul kaybına sebep oldukları gibi, nekrozlar meydana getirerek ozumleme yuzeyini azaltmaklada verimin duşmesine sebep olur. 3 KONUKCULARI Dunyanın tahıl yetiştiren tum yorelerine yayılmış olan tahıl kuliemesi bitki cinslerine gore spesialize olmuştur. Bu nedenle buğdaydaki E. graminis tritici sadece buğdaya ozgudur, diğer buğdaygil turlerini hastalandırmaz. Fungus altı forma ayrılır. Ayrıca her formda bircok fizyolojik ırklara sahiptir. Buğday turlerinde E. graminis tritici Arpa turlerinde E. graminis lıordei Cavdar turlerinde E. graminis secalis Yulaf turlerinde E. graminis avenae Bromus turlerinde E. graminis bromi Poa turlerinde E. graminis poae Bircok yabani graminea uzerindeki formları ise, henuz acıklık kazanmamıştır. 4 MUCADELESİ: 4.1. Kulturel Onlemler Hastalıkla mucadelede en guvenilir yol dayanıklı ceşitlerin yetiştirilmesidir. Nisbi nemin yuksek olduğu yerlerde sık ekimden ve fazla azotlu gubre vermekten kacınılmalıdır. 4.2. Kimyasal Mucadele: Hastalığa karşı etkili ilaclar vardır. Ancak hastalık gorulduğu her tarlada ekonomik bir zarar oluşturmaz, bu nedenle ilaclamadan once uygulamanın ekonomikliği yonunden zarar meydana gelip gelmeyeceğine karar vermek gerekir. 4.2.1. İlaclama Zamanının Tespiti Hastalık belirtileri gorulmeye başlandığında veya bitki ve tarlada fazla bir yoğunluk kazanmadan ilaclamaya başlanmalıdır. 4.2.2. Kullanılacak Alet ve Makineler İlaclama yapılacak alanın buyukluğune gore, sırt veya motorlu ilaclama aletlerinden biri kullanılabilir. 4.2.3. İlaclama Tekniği İlaclar onerilen dozlarda yaprakların alt ve ust yuzlerinin kaplanmasını sağlayacak şekilde uygulanmalıdır. Hastalığın yoğunluk ve devam etme durumuna gore, Pyra zophos ile yapılan ilaclamalardan 1 hafta, diğerlerinde ise 15 gun sonra ikinci bir ilaclama yapılmalıdır 5. UYGULAMANIN DEĞERLENDİRİLMESİ Yapılan ilaclamanın başarısının değerlendirilmesi icin ilaclama oncesi ve sonrası hastalık değerlerine gereksinim vardır. İlaclamadan 15 20 gun sonra ilaclama yapılmışarpa veya buğday ekili tarlaların koşegenleri doğrultusunda yurunerek hastalığın tarlada homojen bir yayılma gostermesi durumunda 100, aksi halde 200 bitkinin ustten 3. yaprağında aşağıdaki 0 4 skalasına gore yapraktaki hastalık şiddeti saptanır O 4 Skalası 0 Sağlam 1 Yaprağın % l'i pustullerle kaplı 2 " %5'i 3 " %25'i 4 " %50'si " İlaclama yapılan ve yapılmayan tarlalardaki hastalık yuzdeleri mukayese edilerek ilaclamanın başarısı hakkında kanaata varılır. Ancak kulleme hastalığının yuzeysel misel tabakası oluşturması nedeniyle ruzgar, yağış ve darbeler hastalık yuzdelerini azaltan faktorlerdir. Bu nedenle bazan boyle bir kıymetlendirme bizi yanıltabilir. İlaclamanın verime etkisini saptamada bircok faktorlerin elimine edilerek, bir model geliştirilmesi gereklidir. Sıhhatli bir netice vermemekle beraber ilaclı ve ilacsız parsellerden alınacak numunelerde 1000 dane ağırlıkları mukayese edilerek bir kanaata varmaya calışılabilir. İlaclamanın cevre uzerine olumsuz bir etkisine rastlanmamıştır. 9 TAHIL KULLEMESİ 'NE KARŞI TAVSİYE EDİLEN İLACLAR Etkili Madde Adı Formulasyonu Dozu ve Oranı Pyrazophos 300 g/1 E. C 100 ml Triadimefon 250 g/1 E. C 50 ml Triadimefon 25 W. P 50 ml Triadimenol 250 g/1 E. C 50 ml Tebuconazole 250 g/1 E. C 75 ml Prochloraz 450 g/1 E. C 100 ml Prochloraz+Carbendazim E. C 150 ml (300+80 g/1) Tebuconazole, 250 g/1 E. C 75 ml Tridemorph, 750 g/1 E. C 75 ml Kaynak : kkgm.gov.tr http://www.gencziraat.com