Toprak Nemi Neden Ve Nasıl Olculur Toprakta bulunan bitkiler tarafından kullanılabilir su miktarının belirlenmesi icin toprak neminin olculmesi gerekir. Cunku bitkiler topraktaki suyun tamamından yararlanamazlar. Başka bir ifadeyle bitkiler toprağın iki onemli ozelliği olan tarla kapasitesi ile solma noktası arasında bulunan sudan yararlanabilirler. Yapılan araştırmalar, toprakta bitki gelişmesine en uygun kullanılabilir su seviyesinin % 25 ile % 75 arasında olması gerektiğini gostermektedir. Her bitki icin toprakta tuketilebilir su seviyesinin ne kadar olması gerektiği yapılan araştırmalarla tespit edilmektedir. Butun bunlar goz onunde bulundurularak sulama zamanının gelip gelmediğini anlamak icin topraktaki su seviyesi bilinmelidir. Bunun icinde Nem Kontrolu yapılması gerekir. Nem Kontrolu bilinen birkac metotla yapılmaktadır. Bunlar; a) Uretim alanlarından alınan toprak numunelerinin laboratuvarlarda gerekli işleme tabi tutulmasıyla nem kontrolu yapılmaktadır. Bunun icin once tarlanın bir kac yerinden toprak numunesi alınır. Nem kontrolu yapılırken toprak, sığ koklu tarım bitkileri icin sıfır ile doksan santimetre derinlikten, yonca ve meyva ağaclÃrı gibi derin koklu bitkiler icinde sıfır ile yuz yirmi santimetre derinlikten alınmalıdır. Bu numuneler laboratuvarlarda 105 derece sıcaklıkta kurutularak, eksilen su miktarına gore nem tayinleri yapılır. Ancak bu yontem icin hem laboratuvar gereklidir hem de zaman alıcıdır. b) Toprak neminin belirlenmesinde daha az zaman alıcı ve daha kolay bir metot Tansiyometrelerle yapılan olcumlerdir. Tansiyometre denilen aletler toprak neminin olculeceği cukurlara yerleştirilerek, uzerinde bulunan sarı, kırmızı ve yeşil gostergelerden toprak nemi kolayca belirlenir ve sulama zamanının gelip gelmediği tespit edilir. c) Notronmetre ile oldukca sağlıklı nem olcumleri yapılabilmektedir. Ancak aletler pahalı olduğundan sadece araştırmalarda kullanılabilmektedir. d) Bir yaygın metotta bitkilerin sulama zamanının gelip gelmediğinin toprağın elle kontroluyle kabaca anlaşılmasıdır. toprak burgusu ile nem olcumu yapılacak derinlikten alınan toprak ornekleri avuc icinde sıkılarak, avucta bıraktığı ıslaklık, topak oluşturma durumuna, parmaklar arasında yuvarlatılarak şerit olma durumuna ve rengine bakılarak tahmin yapılır. Eğer sulama zamanı gelmiş ise; hafif bunyeli topraklar, yani kumlu topraklar avuc icinde sıkılınca ya topak olmaz veya topaklansa bile kolayca dağılır. Orta bunyeli topraklar ise topak olur, parmaklar arasında lastik hissi verir. Ağır bunyeli yani killi topraklar ise kolayca topaklaşır ve parmak arasında kolayca şerit durumuna gelir. Ancak bu yontem tecrube gerektirdiği icin eksik veya fazla su uygulamasına neden olabilir. 2. Bitkilerin gorunuşune bakarak sulama zamanının belirlenmesi şu yollarla yapılır; a) Bitkilerin yapraklarına bakarak sulama zamanını kabaca belirlemek mumkundur. Yapraklar sabah saat 10.00 veya oğleden sonra 16.00 civarında kontrol edilerek bir bitkinin su isteyip istemediği anlaşılabilir. Yonca, patates, fasulye gibi bazı bitkilerde susuzluk once yapraklarda renk koyulaşmasına, daha sonra da porsume ve kıvrılmalara neden olur. Buradan da sulama zamanının gelip gelmediği belirlenir. Ancak sulama zamanının bu yontemle belirlenmesi yanıltıcı olur. Cunku renk değişimi safhasına gelen bitkilerde verim hızla azalmaya başlar. Onun icinde bitkileri bu aşamaya kadar susuz bırakmamak daha uygundur. b) Bitkilerin Suya Hassas Donemlerinin bilinmesi de, sulama zamanının belirlenmesinde başka bir yontemdir. Orneğin, yonca her bicimden sonra, mısır tepe puskulu doneminde, buğday sapa kalkma doneminde, meyve ağacları ise meyvelerin hızlı gelişme donemlerinde suya karşı cok istekli olurlar. Urun kayıplarına neden olmamak icin bu donemlerde sulama mutlaka yapılmalıdır. Daha sonra yapılacak sulamalarla bu donemdeki urun kayıplarını telafi etmek mumkun olmamaktadır. 3. Bitkilerin Su Tuketiminin Bilinmesi de sulama aralıklarının tesbitinde bir olcudur. Orneğin tuketilmesine izin verilen su miktarı 120 milimetre olan bir toprakta bir gunde altı milimetre su tuketen bir urun ekilirse, sulama aralıklarının yirmi gun olacağı, yani yirmi gun arayla sulama yapılması gerektiği kolayca hesaplanabilir. Kaynak : Yaycep