Antep fıstığında verim arttı TEMA Vakfı'nın, 2011'den bu yana ağırlıklı olarak Gaziantep ve Şanlıurfa'da yuruttuğu "Fıstığımız Bol Olsun Projesi" sayesinde ciftciler, hem daha yuksek verim almaya başladı hem de masraflarından tasarruf etti. Turkiye Erozyonla Mucadele, Ağaclandırma ve Doğal Varlıkları Koruma Vakfı'nın kamu ve ozel sektorun katkılarıyla 2011'den bu yana ağırlıklı olarak Gaziantep ve Şanlıurfa'da yuruttuğu "Fıstığımız Bol Olsun Projesi" sayesinde Antep fıstığı ağaclarına doğru şekilde bakım yapmayı oğrenen ciftciler, hem daha yuksek verim almaya başladı hem de toprak işleme, gubre ve ilaclama masraflarından tasarruf etti. TEMA Vakfı'nın proje ortağı Nestle'nin katkılarıyla 8 yıldır yuruttuğu projeyle, Antep fıstığı uretiminde kalite ve verimliliği arttırmanın yanı sıra Turkiye'de biyolojik ceşitliliğin, gen kaynaklarının ve toprağın korunması hedefleniyor. TEMA Vakfı Proje Koordinatoru ve orman yuksek muhendisi Metin Şenol, AA muhabirine yaptığı acıklamada, 1996'da emekli olduktan sonra Turkiye'nin doğasının korunması icin faaliyet gosteren TEMA'da calışmaya başladığını soyledi. Universitede okurken bilimsel adı "Pistacia" olan Antep fıstığı turleriyle tanıştığını, emekli olduktan sonra Turkiye ve yetiştirildikleri bolgeler icin son derece onemli bir ekonomik değer olan Antep fıstığının veriminin artırılması icin proje geliştirmeye karar verdiğini anlatan Şenol, bu kapsamda 2010'un mart ayında "Fıstığımız Bol Olsun Projesi"nin calışmalarına başladığını hatırlattı. "3 yıllık eğitim sonrası onemli verilere ulaştık" Şenol, Antep fıstığının en iyi yetiştiği bolge olan orta Fırat Havzasını dolaştığını ve o donem gorduğu manzaranın hic hoşuna gitmediğini dile getirerek, şoyle devam etti: "Fırat Nehri'nin 15 kilometre doğusu ve 15 kilometre batısı Antep fıstığının optimum yetişme alanı. Antep fıstığı ağacının tozlaşma doneminde Fırat'ın serinliğini, meyvenin dolma doneminde ise bolgenin sıcaklığını alması lazım. 2011'in ocak ayı itibariyle 3 yıl malzeme destekli budama, bitki besleme, bitki koruma, toprak işleme gibi eğitimler yaptık. 3 yıl sonunda onemli verilere ulaştık. Budama, toprak işleme konusunda ciftcilerin buyuk hataları olduğunu, bilincsizce ilac kullanıldığını gorduk. 2014'te projenin ikinci donemine başladık. Beş yıllık surecte de elde ettiğimiz veriler ışığında sorunlara cozum uretme başlığıyla calışmalar yaptım. 31 Aralık 2018'de ikinci donem de bitti ve 1 Ocak itibariyle ucuncu doneme başladık." "Budama Antep fıstığı bakımında lokomotif" Antep fıstığında verim ve kaliteyi etkileyen ne kadar olumsuzluk varsa 8 yıldır bunların giderilmesi icin calıştığına dikkati ceken Şenol, ozellikle budama konusuna ağırlık verdiğini, bu konuda ciftcilerden, bahce sahiplerine kadar yuzlerce kişiye eğitim verdiğini bildirdi. Şenol, budamanın Antep fıstığı bakım programın lokomotifi olduğuna değinerek, "İyi bir budama yaptıysanız bahcenizde iyi bir bahce yonetimi yapmışsınız anlamına gelir. Kimyasal kullanma ihtiyacını yuzde 80 ortadan kaldıran bir şey bu. Bu son derece onemli. Toprak işleme konusunda da calışmalar yaptık. Onceden ciftcimiz canı istediğinde gidip bahcesini suruyordu. Bunu yılda 12'den 2'ye indirdik." diye konuştu. "Ben dikerim, meyvesini de ben yerim" Bolgede ciftcilerin fidanı diktikten 12 15 yıl sonra aşılama yaptığını ifade eden Metin Şenol, şunları kaydetti: "Bu projeyle biz bunu sulu tarımda 1 yıla, kuru tarımda 2 3 yıla indirdik. Projeyle tesis ettiğimiz bahcelerde biz şu anda meyve alıyoruz. Bu bolgede geleneksel bir soylem vardı; 'Babası diker, oğlu yer' şimdi ciftci diyor ki 'Ben dikerim, meyvesini de ben yerim.' 2011'de diktiğimiz bahcelerden 3 yıldır cok guzel verim alıyoruz. Biz burada bilinmeyen bir denklemi cozduk. Ciftcinin kafası karışıktı, her gelen bir şey soylemiş, ciftci kendi bildiğini okumaya devam etmişti. Ciftciler şu anda 'Metin ağabey biz sen ne dersen onu yaparız' diyor. Bu benim icin gurur verici. Ben bu guveni 9 yılda elde ettim. Projeye başladığımızda uygulama bahcemizde dekar başına 30 kilogram olan verimi 58 kilograma cıkardık. Komşu bahcemizde ise hala 30 civarında seyretmiş. Kısa donemde cok bariz bir fark." Bakım programını paket halinde doğru uygulamak gerektiğini vurgulayan Şenol, "Budama, bitki besleme, toprak işleme, fıstık koruma, temizlik. Bu paket programdan bir tanesini hatalı yaptığınız an butun doğruları siler atar. Budamayı doğru ve zamanında yapacağız. Bitki beslemeyi, toprağı tanıyarak yapacağız." dedi. Projenin kalıcılığı icin kitap yazdı Şenol, 2023'e kadar devam edecek projenin devamlılığı ve kalıcılığı icin ciftcilere dağıtılmak uzere "Soru ve Yanıtlarla Antep Fıstığı Yetiştiriciliği" kitabını yazdığını, kitapta bir yıl icinde Antep fıstığı bahcesinde neler yapılması gerekiyorsa onun yer aldığını bildirdi. Şu ana kadar 2 binin uzerinde ciftciye eğitim verdiğini anlatan Şenol, sozlerini şoyle tamamladı: "Benim bu yaptığım ulke, millet ve doğa sevgisinden kaynaklanıyor. Bildiğim bir şey varsa onu bilmeyenlere oğretme, anlatmanın yuku var uzerimde. Ailem İstanbul'dayken ben 9 yıldır Gaziantep'teyim. Sorumluluk duyuyorum. Ciftcilerim benden bilgi istiyor. Ben ciftci bahcede olsun olmasın bahceleri geziyorum sonra telefon ediyorum, diyorum ki kardeşim bahcende şunu gordum, bunu yapman lazım. Boş zamanım yok surekli bahceleri gezerim. Sıcak beynime gecse de ben işimi yapıyorum. 9 yıldır boyle gidiyor. Bu kitapta hicbir yerden alıntı yok. Dokuz yıllık uygulamaların sonucu. Fotoğraflar da cizimler de bana ait." İnternethaber