Deve hakkında Deve ; Alm. Kamel, Fr. Chamedu, İng. Camel. Familyası: Devegiller . Yaşadığı yerler: Asya, Afrika ve Amerika'nın colluk bolgeleri. Ozellikleri: Aclığa, susuzluğa gunlerce dayanır. Vucuduna su depolar, horgucunun yağını yedek besin deposu olarak kullanır. Omru: 40 50 yıl. Ceşitleri: Asya devesi, Afrika devesi vs. Col bolgelerine uyarak uzun sure susuz yaşayabilen, geviş getiren iri cusseli, memeli bir hayvan. Devegiller ailesinden olup, dişleri tamdır. Mideleri uc gozlu olup, kırkbayır bulunmaz. Od kesesi de yoktur. Alyuvarları oval şeklindedir. Uzun ve eğri boyunlu, uzun bacaklı hayvanlardır. Ayakları iki parmaklı tabanı geniş ve yumuşaktır. Yastıklı ayak tabanlarının sayesinde kuma batmadan yururler. Sallana sallana yol aldıklarından "col gemisi" denmiştir. Sırtı horgucludur. Horguclerinde yağ depo edebilirler. Horgucundeki yağı yedek besin deposu olarak kullanırlar. Susuz zamanlarda horgucundeki yağı, su ve enerjiye cevirebilir. Bu sayede bir hafta hic su icmeden normal faaliyetine devam eder. Uzun yolculuklarda horgucleri eriyerek kuculur. Evcildirler. Cift horguclulere "Asya devesi", tek horguclulere "Afrika devesi", "hecin devesi", "hacı devesi" veya "col devesi" denir. Deveye Arap lisanında "cemel", "ibil" denir. Tuylu aygırına "bahur", dişisine "naka", "maye" ve yavrusuna "buduk", "kuşek", "torok", "cal" gibi isimler verilir. Yaşıt olanlara "yelek", iki yaşındakilere "taylak", uc yaşındakilere "huveydi" denir. Genellikle Asya devesi 600, Afrika devesi 500 kg ağırlıktadır. Lastik gibi kuvvetli ağzının ust dudakları yarık olup, en sert ve dikenli bitkileri ağızları kanamadan yerler. Yedikleri col bitkilerinin % 80'i sudan ibarettir. Cok acıktığında onune gelen her şeyi yer, kemirir. Kulube ustundeki sazlardan, lastikkap, sicim ve tellere varana kadar ne bulursa uc gozlu midesine indirir. Develer yuk ve binek hayvanları olduğu gibi sutunden, tuyunden ve derisinden de faydalanılır. Eti yenilir, kurban olarak kesilebilir. Tezeği yakılır. Deve her turlu işlerde kullanılan ve her şeyinden faydalanılan kanaatkar bir hayvandır. Kum fırtınalarında uzun ve sık tuylu iki kat olan kirpikleriyle gozlerini koruması, uzun bir yarık şeklindeki burun deliklerini kapayabilmesi, bu amacla dilediğinde kulaklarını da sıkı sıkıya ortebilmesi, aclık ve susuzluğa gunlerce dayanabilmesi sebebiyle sıcak ve kurak memleketlerde atın yerini almıştır. Tarih boyunca, Ozellikle Sumerler, Hititler, Hurriler, İranlılar deveyi ordularında kullanmışlardır. Araplar ve Romalılar da deveden faydalanmışlardır. Buyuk Sahra ve diğer col bolgelerinde bugun bile gocebe kavimlerin hayatında yuk ve binek hayvanı olarak onemli olduğu gibi, etinden ve sutunden de buyuk olcude faydalanılmaktadır. Devenin vucudunda su depolamaya yarayan cepler vardır. Besin bulunan bir colde 6 7 ay susuz yaşayabilir. Bir kış boyunca hic su icmeden yol alabilir. Yaz sıcağında da su icmeksizin 10 gun yuruyebilir. 10 dakikada ağırlığının ucte biri kadar su icebilir. Bir defada 150 200 kg su icer. Sonra bir hafta suya yanaşmaz. Develer, gerektiğinde vucut sıcaklıklarını yukseltip alcaltabilirler. Tuyleri de guneş ışınlarına karşı bir perde vazifesi gorurler. Cevre ısısının vucuda tesirini azaltırlar. Suruler halinde yaşarlar. Coldeki vahalardan su icmek icin hep aynı kuyuya gelirler. Surusunu kaybeden bir deve, su ictikleri kuyu başına gelerek gunlerce ac kalma pahasına surunun suya donuşunu bekler. Deve gunde 18 saat devamlı yol kat eder. Saatte 5 km gitmekle gunde 100 km yol alır. Hatta daha hızlı gidenleri vardır. Yol ve yon tayininde ustadırlar. 40 60 kilometreden otlakları ve yağışı sezebilirler. Gebelik sureleri 12 13 aydır. Dişi, bir yavru doğurur. Yavru hemen ayağa kalkarak annesini takip eder. Yurdumuzda yetiştirilen deve; Asya ile Afrika develerinin ciftleşmesinden elde edilen melezlerdir. Daha cok guney ve batı vilayetlerimizde gorulmekte, sayıları giderek azalmaktadır. Bazı bolgelerde deve yarışları ve gureşleri halen ilgi ile takip edilmektedir. Kaynak