Sulama Suyu Kalitesinin Toprağa Ve Bitki Gelişmesine Etkisi Toprak yuzeyinden toprak icerisine sızan sular yer cekimi kuvvetinin etkisiyle hareket eder. Sızan suların bir kısmı bitkiler tarafından alınır. Tarla kapasitesi uzerindeki nem koşullarında ise daha derinlere sızarak gecirimsiz tabaka uzerinde birikir ve taban sularını oluştururlar. Ozellikle kurak ve yarı kurak bolgelerde toprak yuzeyinde oluşan buharlaşma ve bitki su tuketiminin yuksek oluşu toprak icerisindeki suyun kapillarite kuvvetlerinin etkisiyle yukarıya doğru hızla hareket ederek bileşimlerindeki erimiş tuzları da toprak yuzeyine taşımasına neden olmaktadır. Genellikle bitkiler topraktan suyu, saf olarak alırlar ve geride tuzları bırakırlar. Eğer biriken tuzlar topraktan uzaklaştırılmazsa zamanla bitki kok derinliğindeki topraklar tuzlulaşmaktadır. Toprak boşluklarında tutunan su, toprakla fiziko kimyasal reaksiyonlara girerler. Boylece toprak minerallerinin ozelliklerine ve suyun icerdiği tuzun cinslerine bağlı olarak bir takım denge reaksiyonları oluşur ve hem suyun hem de toprağın ozellikleri değişir. Toprakta suyun hareketini ve iyi bir su hava dengesinin oluşmasını sağlayan kumeli yapının meydana gelebilmesi toprakların organik madde miktarı, işlenmesi, donma ve cozulme olayları yanında ozellikle kalsiyum gibi iki ve uc değerli katyonların adsorbe edilmesiyle mumkundur. Buna karşılık toprakta sodyum gibi bir değerli katyonların fazla miktarda adsorbe edilmesi toprak kumelerinin dağılarak dispersiyon olayı sonunda teksel bir yapının oluşmasına neden olur. Boylece toprağın fiziksel ozellikleri bozularak toprak gecirimsiz, su hava dengesi bozulmuş bir nitelik kazanır. Sulama suyunun bitkilere etkisi genellikle iki şekilde ortaya cıkmaktadır. 1. Sulama suyunun yuksek tuz konsantrasyonunun veya taşıdığı toksik maddelerin etkisi. 2. Toprak ozelliklerinin bozulmasıyla oluşacak etkiler. Sulama suyunun yuksek tuz konsantrasyonu, toprak eriyiği yoğunluğunu yani ozmotik basıncı arttırarak bitki koklerinin su alımını onler. Cunku bitki koklerindeki kok oz suyunun yoğunluğu genellikle toprak cozeltisi yoğunluğundan fazla olduğu icin su akışı bitki koklerine doğrudur. Toprak icerisinde oluşan yuksek ozmotik basınc nedeniyle bitkilerin topraktaki suyu alamaması olayı fizyolojik kuraklık olarak tanımlanır. Fizyolojik kuraklıkta, toprakta su bulunmasına rağmen bitkiler bu sudan yararlanamamaktadırlar. Sulama suları icerisinde bulunan bor, sodyum, klor, bikarbonat gibi iyonların ozmotik basıncı artırarak fizyolojik kuraklık yaratmalarının yanında bitkiye toksik etki de yapmaktadırlar. Toksiklik sorunları toprak ve yaprak analizleri yapılarak cozumlenmeye calışılır. En onemli toksiklik sorunlarının aşırı duzeyde sodyum, klor ve bor alımıyla ilişki olduğu bulunmuştur. Bu iyonların aşırı alımı bitkilerin terleme sonucunda yoğunlaşma nedeniyle ozellikle yapraklarda birikime neden olur. En onemli belirtileri yaprak yanması, kuruması ve diş yaprak kenarlarının zararlaşmasıdır. Belirtiler birikim başlangıcında bile kritik duzeylere ulaşır. Toksiklik zamanla yaprak merkezine doğru damarlar arasında ilerler. Toksiklik sorunlarına karşı coğu cok yıllık bitkilerin oldukca toleranslı olmalarına karşın meyve ağacları ve diğer odunsu cok yıllık bitkilerin buyuk olcude duyarlılık gosterdiği belirlenmiştir. Kaynak : Adnan SULLU Ziraat Muhendisi