nesli tukenmekte olan hayvanlar NESLİ TUKENMEKTE OLAN HAYVANLAR Nesli tukenmekte olan hayvanlar, yok olma tehdidi altındaki hayvan turleridir. Bir turun tukenmekte olması demek, sayılarının giderek azalıyor olması ve doğal ortamlarında onları tehdit eden unsurlar ortadan kaldırılmazsa yok olacakları anlamını taşır. Dunya Doğayı Koruma Birliği'nin iki yılda bir yayımlanan kırmızı listesinde yer alırlar. Bir turun kırmızı listeye alınması icin dunya uzerinde 50'den az yetişkin bireyin kalmış olması gereklidir. Diğer bir kategori hassas turlerdir. Bunun icin temel kıstas turun yetişkin populasyonunun 1000'den az olmasıdır. Anadolu Leoparı Dunya Doğayı Koruma Birliği'nin 2006 raporu, insan kaynaklı suistimaller sonucu 784 turun dunya uzerinden tamamen yok olduğunu ve 16.119 hayvan turunun tukenmekte olduğunu gostermekte. Sadece 2006'da listeye 530 turun eklenmiş olması canlı turlerinin ne buyuk bir tehdit altında olduğunu gosterir. Bir turun soyunun tukenmesi doğal yaşamın bir parcasıdır aslında, hatta şu anda dunyada bulunan canlıların sayısı, dunyada yaşamış tum canlıların %5'i kadar olduğu tahmin edilmektedir. Kelaynak Deniz urunlerine ve suya duyduğumuz aclığın giderek yoğunlaşması gezegenimizde yaşayan su canlıları icin giderek ciddi bir tehlike oluşturuyor. Sığ suda yaşayan balık turleri azaldıkca, balıkcılar da gozlerini derin sulara dikiyorlar ve boylece oralarda yaşayan canlıların geleceğini tehlikeye sokuyorlar. Hayvanların neslinin tukenmekte olmasının ana sebebi insanlardır. Diğer sebepler ise insanın ortaya cıkardığı turevlerdir. Goril Butun canlıların yaşamlarını surdurebilmeleri icin kesinlikle insana ihtiyacı bulunmaz, ama insanın yaşamını surdurebilmesi icin en kucuk hucreliden yırtıcılara kadar bu canlılara ihtiyacı var. Eğer habitat tahribatı, plansız nufus artışı, yapılaşma, ormanların yakılması, sulak alan tahribi surerse, bircok tur tukenme tehlikesine girer. Bir turun, dunya uzerinde ya da lokal olarak bulunduğu bolgede yok olmasının kotu sonuclarını kimse kestiremez. Bu, yakın zamanda da ortaya cıkmaz. Orneğin bizi rahatsız eden karasinek birden ortadan kalksa, her tarafı hayvan leşleri goturur. Ya da baykuşların yok olduğunu duşunelim; o zaman tarla fareleri uzerindeki baskı kalkar. Bilim adamları, kıtalardaki doğal yaşam alanlarının insanlar tarafından citler, asfalt yollar, ciftlikler ve şehirlerle bolunerek, bazı biologların "sanal adalar" olarak adlandırdığı kopuk yaşam alanlarına donuştuğunu soyluyorlar. Doğal yaşam alanlarının yokedilmesi, aşırı avlanma, iklim değişikliği ve kirlenme pek cok canlının neslinin tukenmesinde etken olan diğer faktorler. Akdeniz Foku "Bilincli bir koruma olmazsa, doğal hayat bir gun bitecek. Sivrisineğin bile korunmaya ihtiyacı var. Ama yasaklar dinlenmiyor. Bu gidişle doğa diye bir şey kalmayacak" İnsanlar, hayvanların yaşam alanlarını kendi cıkarları icin yok etmektedirler ama bunu yaparken asıl kendi yaşamlarını tehdit altına soktuklarının farkında değiller. NESLİ TUKENMEKTE OLAN HAYVANLARDAN BAZILARI Panda "Bambu Ayısı" Panda Bambu Ayısı Dev panda, Dunya Doğayı Koruma Vakfı icin ayrı bir anlam taşır, cunku bu sevimli hayvan 1961 yılından beri vakfın sembolu. Dev panda ayrıca anavatanı olan Cin'in de milli amblemi. Siyah beyaz kurkuyle dikkat ceken dev pandaların boyu yaklaşık 1,5 metre, ağırlığı ise 100 150 kg arasındadır. Bambu ormanlarında yaşayan dev pandalar, gunde 12 38 kg kadar bambu ağacı yiyerek hayatta kalır. Dev panda Cin'in Yangtze Havzası'ndaki bambu ormanlarında yaşar. Bu havza, biyoceşitlilik acısından dunyanın en zengin bolgelerinden biridir. Burada nesli tehlike altında olan pek cok hayvan ve bitki turu barınır. Bu acıdan Yangtze Havzası'nın mutlaka korunması gerekiyor. Cin'deki bambu ormanlarının giderek yok olması, pandaların hayatını da tehdit ediyor. Şu anda sadece 700 tane kalan pandaların 21. yuzyılın sonunda soylarının tukenmemesi icin extra caba sarfedilmektedir. Panda avlamanın cezası Cin'de olume carptırılmaktır. Bu hayvanların da habitat kaybı yuzunden sayılarının azaldığı bilinmektedir. Diğer bir adı bambu ayısı olan pandaların ağırlığı neredeyse 120 kilo civarında. Panda gununun buyuk bir bolumunu bambu yemekle gecirir. Cok sevdiği bambuyu yiyebilmek icin Cin'den başka bir yere gitmediklerinden, ne yazık ki nesilleri tukenmek uzere. Pandalar cok tembel hayvanlardır. Dişleri bambunun sert kabuklarına uygun olarak sağlam ve keskin. Beslenmek onların yaklaşık 14 saatini alıyor. Hayvanat bahcelerinde yaşayan pandalar, doğal ortamlarında yaşayan pandalara gore cok daha farklı beslenebiliyorlar. Yemek yemediği zamanlar panda surekli uyur. Uyumadığında ise hic acelesi yoktur ve cok yavaş hareket eder. Duşmanları kovaladığında bile pacasını kurtarır kurtarmaz ilk gorduğu ağaca atlar ve uykusuna veya yemeğine kaldığı yerden devam eder. Hayvanlar aleminin en şefkatli annesi pandalardır. Yeni doğan panda ancak bir fare buyukluğunde ve 100 gr ağırlığındadır. Bebek pandanın gozlerinin acılması 6 hafta surer. 3 aylık olduğunda tek başına yurumeye, 5 aylık olduğunda ise koşmaya ve bambunun tadına bakmaya başlar. Bebek panda bir bucuk seneden uzun bir sure annesinin yanında kalır. Ancak bu uzun donemin sonunda tek başına yaşamaya hazırdır. Bu donemle ilgili en onemli ayrıntı pandanın cok şefkatli ve sevecen bir anne olmasıdır. Anne panda bebeğine cok duşkundur, onu kolların arasında insanların bebeklerini salladıkları gibi sallar ve sabırla emzirir. Zaten hayvanlar aleminde de yavrularına karşı en sevecen hayvan pandalardır. Pandalar yalnızlığı sever. Kutup Ayısı Kutup Ayısı Kutup ayısı , 2006 yılında hassas turden tehlike altındaki tur kategorisine gecti. Kutup bolgesindeki buzulların erimesiyle yaşam alanı tehlike altına girmiştir. Tahminlere gore kutup bolgesindeki bu durum değişmezse onumuzdeki 45 yıl icinde turde yuzde 30'luk bir azalma olacak ve sonunda da tumuyle yok olacak. Yapılan olcumler buzulların yuzolcumunun onumuzdeki yuzyıl icinde en az yarı yarıya azalacağını, hatta tumden yok olabileceğini ortaya koyuyor. Kutup ayıları oylesine guclu yuzuculer ki, dirimbilimcilerin buyuk bir bolumu bunların karadan cok denizde yaşayan canlılar kapsamında ele alınmaları gerektiğine inanıyor. Ne var ki, kuresel ısınma Kuzey Kutbu'ndaki buzulları erittikce bu hayvanların buyuk bir coğunluğu aclıktan olecek ya da sularda boğulup yok olacak. Penguen Penguenler Cin pandaların soyunun giderek azaldığını gordukce endişelenirken, şimdi de imparator penguenleri sorunu ortaya cıktı. Tasmanya'nın guneyinde Antarktik kıyısında yaşayan imparator penguenleri buyuk bir hızla azalıyor. Bolgedeki buzlar eridikce hayvanların sayısı da duşuyor. Penguenlerin sayısı son 50 yılda 3 bine kadar duştu. En buyuk olum oranına 1976 1980 arasında denizde buzların azalması sırasında rastlandı. Kısa Gagalı Yunus Kısa Gagalı Yunus Kısa gagalı yunus , Akdeniz altturudur. Son 40 yıl icinde turun nufusu aşırı avlanma ve yaşam alanlarının bozulması sonucu %50 duşmuştur. Diğer nesli tukenen hayvanlar ise: Akdeniz foku, Anadolu Leoparı, Carrette Carrette, Kelaynak kuşları ve Gorillerdir