Sac Dokulmesi, Yıpranmış, Kırılmış Saclar Sac Dokulmesi Cok Yaygin Bir Saglik Sorunudur Sac dokulmesi yaygın ve sık gorulen bir sağlık sorunudur. Yaşamınızın herhangi bir doneminde bu sorunu siz de yaşayabilirsiniz. Araştırmalar, sac dokulmesinin kadınlarda da gorulduğunu, 20 yaşın uzerindeki her kadının, yaşamının herhangi bir doneminde sac dokulmesi nedeniyle tıbbi yardıma ihtiyac duyduğunu gosteriyor. Son yıllarda tıbbi kuf olarak tanımlanan ozel bir kufun ise ozellikle kadınlarda sık gorulen hormonal olmayan sac dokulmelerinde son derece etkin bir tedavi aracı olduğunu gosteren guvenilir calışmalar. YORUMLARINIZI BEKLERİM. sac doklume tipleri bayanlarda BAYNALARDA NORMAL SAC DOKULMESİ Doğal olarak, butun saclar yaşam dongulerinin sonunda dokulduklerinden, sac dokulmesi herkeste bir olcuye kadar normal sayılabilir. Dinlenme evresinde sacın, kokuyle olan bağlantısı gevşer ve sac soğanı cilt yuzeyine doğru ilerler. Zaman icinde olağan sac hareketleri, yıkama ve fırcalama vs.''nin etkisiyle sac koku daha da gevşer. Bu surecin sonunda sac teli duşer. Bu şekilde her gun 50 150 arası sac telinin dokulmesi normaldir. Takip eden gunlerde sac koku, dokulenin yerini almak uzere yeni bir sac cıkarır. Her gun kac sac telinin dokuleceği, kişinin toplam terminal sac sayısı, saclarının yaşam dongusunun ortalama suresi, saclarının maruz kaldığı fiziksel etkiler vs. gibi faktorlere bağlıdır. Kopan ve kırılan sac telleri de dikkate alınmalıdır, cunku bunlar gorunurde dokulen sac sayısını artırmaktadırlar. Aslında, dokulduğu sanılan sacların coğu bazı sebeplerden oturu kırılmış olan sac telleridir. FİZYOLOJİK SAC DOKULMESİ Bu tip sac dokulmesi genellikle geri donuşumludur. Yeni doğan bebeklerin ilk birkac gununde gorulen ani sac dokulmesi veya hamile bir kadında doğumun hemen ertesinde gorulen yaygın sac dokulmesi fizyolojiktir. Erişkinliğe doğru duz on sac cizgisinin kaybolması da fizyolojik sac dokulmesi olarak kabul edilir, fakat bu sac dokulmesi geri donuşumlu değildir. ANDROGENETİK SAC DOKULMESİ Androgenetik sac dokulmesi tum dunyada erkek ve kadınlarda en sık gorulen sac dokulmesi tipidir. Androjenik sac dokulmesi veya kellik, ya da erkek tipi sac dokulmesi olarak da adlandırılır. Cok eski tarihi belgelerden de anladışıldığı uzere, androgenetik sac dokulmesi tarih boyunca insanoğlu icin bir sorun olagelmiştir. Ustelik evrimsel kanıtlar androgenetik sac dokulmesinin insan ırkının tarihinden de eski bir sorun olduğunu ortaya koymaktadır; zira evrimsel olarak insana en yakın canlılar olan orangutan ve gorillerde de androgenetik sac dokulmesine rastlanmaktadır. Eski Yunanlı bilim adamları erkek tipi sac dokulmesinin yalnızca ergenlikten sonra gorulduğunu gozlemlemişlerdir. Yine, ergenlikten once gercekleştirilen kısırlaştırmanın kelliği onlediğini, ergenlikten sonra yapılan kısırlaştırmanın ise sac dokulmesini durduramadığını tespit etmişlerdir. Bunun nedeni sac koklerinin bir kez dahi olsa androjenlere maruz kaldıktan sonra androjene karşı duyarlı hale gelmeleridir, ki bundan sonra androgenetik sac dokulmesini engellemek mumkun olmamaktadır. Uzun yıllar boyunca androgenetik sac dokulmesinin cinsel gelişimle bağlantılı, ırsi bir sistemik hastalık olduğu duşunulmuştur. Ne var ki tıbbın bu inanışı yuzyıllar once Eski Yunanlı bilim adamları tarafından yapılan, ergenliğe ulaşan herkesin, aile hikayesi ne olursa olsun kel kalabileceği şeklindeki tespitleriyle celişmekteydi. Nihayet gunumuzde, genetik bilimindeki gelişmeler ve erkeklik hormonların kimyası hakkındaki bilgilerin artması sayesinde androgenetik sac dokulmesinin temelinde erkeklik hormonlarının genetik olarak hassas kişiler uzerinde yaptığı etkilerin olduğu cok net olarak bilinmektedir. Erkek tipi sac dokulmesi" olarak adlandırılsa da, androgenetik sac dokulmesi kadınları da etkileyebilir ve bu, kadınlarda da en sık gorulen sac dokulmesi tipidir. ALOPESİ AREATA Sac kıran olarak da bilinen alopesi areata en cok her iki cinsten genc ve orta yaşlı erişkinlerde gorulur. Coğu vaka kendiliğinden iyileşir; yani gelip gecicidir ve ozel bir tedavi gerektirmez. Bu hastalığın nedeni tam olarak bilinmese de, bu sac dokulmesinden, yalnızca sacları etkileyen bir otoimmun surec sorumlu tutulmaktadır. Hastalarda genellikle madeni para buyukluğunde, yani 2.5 santimetre capında bir veya daha fazla dairesel alanda sac dokulmesi gorulur. KİŞİYE BAĞLI SAC DOKULMESİ Bilincli veya bilincsiz olarak, kişinin kendi sacına verdiği zarar bazen sac dokulmesine neden olabilir. Bu sac dokulmesi iki şekilde gercekleşebilir: Trikotillomani: Bu tip sac dokulmesi daha cok cocukluk cağında gorulur. Kız cocuklarda, erkek cocuklara gore daha yaygındır. Trikotillomani takıntı halinde, surekli saclarıyla oynayan veya saclarını cekiştiren kişilerde gorulur. Bu da bu rahatsızlığın psikolojik bir temeli olduğunu gostermektedir. Traksiyon kelliği: Bu tip sac dokulmesine, bazı sac modellerinin veya saca tespit edilen sac sistemlerinin sac tellerine uyguladığı surekli cekme ve germe kuvvetleri neden olmaktadır. ANAjEN EFLUViUM Anajen Effluvium radyasyona veya bazı kimyasal maddelere maruziyet sonrası meydana gelen ani sac dokulmesine verilen addır. Bu tip sac dokulmesi en cok kanser hastalarına uygulanan kemoterapi veya radyoterapilerden sonra gorulmektedir. Bu vakalarda sac kokleri dinlenme evrelerini atlar ve maruziyeti takiben 1 3 hafta icinde ani sac dokulmesi meydana gelir. Kemoterapinin neden olduğu Anajen Effluvium coğunlukla geri donuşumludur, oysa sebebin radyoterapi olduğu sac dokulmesi vakalarında geri donuşum hemen hemen imkansızdır. TELOjEN EFLUViUM Bu tip sac dokulmesi, bazı stres olaylarını takiben meydana gelir. Ani ve şiddetli stres dokulen sacların sayısında artışa neden olmaktadır. Sac dokulmesine neden olan stresin kaynağı doğum yapmak, hamileliği sona erdirmek, doğum kontrol hapları kullanmaya başlamak veya son vermek, menopoz oncesi donem, diyet. ilacları, bazı duygusal sorunlar vs. olabilir. Bu olaylar sacın dinlenme evresinde gecirdiği sureyi kısaltır ve bu evreyi takiben cok sayıda sac dokulur. YARA NEDENLİ SAC DOKULMESİ Bir deri bolgesinde hasara neden olan fiziksel veya kimyasal travmalar sac koklerinin iltihaplanmasına bağlı olarak o bolgedeki sacların da dokulmesine neden olur. Sac koklerine hasar veren bazı hastalıklar da mevcuttur. Bunlar yıkıcı deri tumorleri, granulomlar, sistemik lupus eritematosus, skleroderma, kıl koku liken planusu, sac kokunun ciddi bakteriyel, viral ve mantar enfeksiyonları gibi hastalıklardır.