Onlar Turkiye'nin İlkleri Tup buzağılar dunyaya geldi! Amac hayvancılıkta ilerleme Turkiye'de ilk kez Diyarbakır'da, yurt dışından ithal edilen embriyoların taşıyıcı sığırlara transferi ile gebelik gozlenen 3 sığır, biri dişi uc buzağı dunyaya getirdi. Diyarbakır Tarım İl Mudurluğu, Dicle Universitesi Veteriner Fakultesi ve Devlet Planlama Teşkilatı'nca yurutulen ''Guneydoğu Hayvancılık Kooperatifleri Bolge Birliği Kapsamındaki İşletmelerde Embriyo Transferi Yolu ile Hayvan Islahı'' projesi sonuc verdi. Proje kapsamında, Kanada'dan ithal edilen sığır embriyolarının, 17 Şubat'ta Bismil ilcesine bağlı Kocalar Koyu Tarımsal Kalkınma Kooperatifi'ndeki 6 taşıyıcı sığıra transfer sonucu gebelik gozlenen 3 sığır, 45 50 kilogram ağırlığında 1'i dişi 3 buzağı doğurdu. Hayvanlarda ilk kez denenen tup bebek yontemi ile dunyaya gozlerini acan Turkiye'nin ilk tup buzağılarına isimlerini Dicle Universitesi Rektoru Prof. Dr. Ayşegul Jale Sarac verdi. ''Karaca'' ve ''Bakır'' dişi olanına da ''Hevsel'' ismi verilen buzağıların hayvan ırkında et ve sut veriminde son derece yuksek genetik bir değişim meydana getirmesi bekleniyor. Kocalar Koyu Tarımsal Kalkınma Kooperatifindeki tup buzağıları ziyaret eden Diyarbakır Tarım İl Muduru Mehmet Ali Kockaya ve D. U Veteriner Fakultesi Dekanı Prof. Dr. Cengiz Yalcın, buzağılara biberonla sut icirdi. ''ANNE VE BABALARI KANADA'DA'' Tarım İl Muduru Kockaya, yaptığı acıklamada, insanlarda tup bebek, hayvancılıkta da embriyo transferi olarak tabir edilen yontemin uygulandığı taşıyıcı sığırların doğumu ile Turkiye'nin ilk tup buzağılarının dunyaya geldiğini soyledi. Diyarbakır'ın Batman sınırındaki uzak koylerinden Kocalar Koyunde 50 ortaklı bir kooperatifte embriyo transferi gibi hayvancılıkta ileri bir teknolojiyi hayata gecirdiklerini ifade eden Kockaya, dunyaya gelen yavrularla bu calışmanın ilk meyvelerini alıyor olmanın sevincini yaşadıklarını belirtti. Kockaya, tup bebek diye bilinen yonteminin hayvanlarda denenmesinin, universitede uretilen bilgi ve teknolojinin sahada uygulanışının guzel bir orneği olduğuna dikkati cekerek, ''Embriyo transferini diğer kooperatiflerimize de uygulamaya başladık. Bu ilk uygulamanın ardından iki kooperatifte daha embriyo transferini gercekleştirdik. Taşıyıcı annelerin 8 9 ay sonra doğum yapmalarını bekliyoruz. Universite ili işbirliğimiz artarak devam edecek. Bu dayanışma sonucu universitelerde uretilen bilgilerin raflarda beklemeyip sahayla buluşmasının ilk meyveleri bu uc kucuk buzağı'' dedi. Tup buzağıların diğer buzağılara gore genetik potansiyellerinin cok yuksek olduğunu kaydeden Kockaya, yuksek genetik verimliliğe sahip bu sığırlardan elde edilecek embriyolarla bolgedeki hayvan ırkının ıslahının sağlanacağını belirtti. Kockaya, tup buzağıların anne ve babasının Kanada'da olduğunu hatırlatarak şoyle dedi: ''Bu buzağıların diğerlerinden farkı genetik potansiyellerinin cok cok yuksek olması. Cunku bu buzağıların ailesi burada değil. Anne ve babaları Kanada'da. Burada onları dunyaya getiren sığır onlara taşıyıcı annelik yaptı. Diyarbakır'da hayvan varlığımızın yuzde 45'i yerli kara sığırlardan oluşuyor. Bunların hem et hem de sut verimi duşuk. Embriyo transferi ve beraberinde suni tohumlama projesini yaygınlaştırabilirsek ki bu konuda hızla ilerliyoruz; birim hayvan başına duşen et ve sut verimimiz yukselecektir. Şu anda bile Diyarbakır'da hayvan başına sut ortalaması 4 5 litre civarında. Et verimi de oldukca duşuk. Bu transfer ile genetik varlığımızın değişmesi sonucu hayvan sayımız aynı kalsa bile hayvan başına elde ettiğimiz et ve sut verimi yuzde 600'e varan artış gosterecektir.'' ''KENDİ EMBRİYOLARIMIZI URETMEK İSTİYORUZ'' D. U Veteriner Fakultesi Dekanı Prof. Dr. Cengiz Yalcın, hazırladıkları proje kapsamında Kanada'dan ithal ettikleri genetik kalitesi yuksek 375 dondurulmuş embriyoların ilk transferini gercekleştirdikleri Kocalar koyunde 3 buzağının dunyaya geldiğini, embriyo transferi yaptıkları diğer kooperatiflerdeki taşıyıcı sığırların gebelik kontrollerinin ise surduğunu soyledi. Yalcın, proje kapsamında veteriner fakultesi bunyesinde ''Sperma ve Embriyo Uretim Unitesi'' kurduklarını belirterek, bu unitede Kanada'dan ithal edilen ilk embriyoların transferi sonucu doğan dişilerden alınacak yumurtalardan yeni embriyoların uretileceğini belirtti. Şu ana kadar 18 embriyo nakledildiğini ifade eden Yalcın şoyle konuştu: ''Sahip olduğumuz kaynakları ciftcinin yararına nasıl kullanabileceğimiz konusunda Tarım İl Mudurluğu ile ciddi beyin fırtınaları gercekleştiriyoruz. Bu goruşmeler sonucu suni tohumlama konusunda cok geri olan Diyarbakır'da bu projeyi ciftcilerimizle paylaştık. Ciftcimiz giderek bilincleniyor. Bu kapsamda buyuk işletmeler kuruluyor. Yurt dışından getirilen embriyolar taşıyıcı annenin bağışıklık sistemini aldığı icin sahada hastalıklara karşı cok daha dayanıklılar. Bu nedenle embriyo transferi hayvan ithalinden daha avantajlı. Ancak ithal embriyoların her birinin fiyatı bin doların uzerinde. Gercekleştirdiğimiz calışmalarla bu embriyoların maliyetini 150 200 dolara kadar duşurup tum ciftcilerin imkanına sunabileceğiz. İlk tup buzağılar buyuduğunde yararlanacağımız embriyoları ile hem verimi cok yuksek hem de bolge şartlarına adapte olmuş bir hayvan populasyonu oluşturmayı hedefliyoruz. Bu buzağılar bizim icin bir materyal olacak. Fakultemiz bunyesinde bir cekirdek suru işletmesi kurulması icin de bir proje hazırladık. Kendi embriyolarımızı uretmek istiyoruz. Bunun icin her tur imkanımız var. 24 ay sonra yeterli olgunluğa erişecek bu buzağıların embriyolarını ciftcilerimizin hizmetine sunacağız.'' Kocalar Koyu Kalkınma Kooperatifi Başkanı Ekrem Cam, ilk kez kendi kooperatiflerinde denenen embriyo transferi sonucu Turkiye'nin ilk tup buzağılarına sahip olmanın mutluluğunu yaşadıklarını soyledi. Bu proje ile hayvancılığın gelişeceğine et ve sut veriminin artacağına inandıklarını belirten Cam, ''Buzağılarımıza gozumuz gibi bakıyoruz. Yeni doğan uc buzağımızdan elde edilecek embriyoları diğer hayvanlarımıza da transfer edilmesini istiyoruz. Boylece gercekleşecek ıslah ile hayvancılıkta buyuk ilerleme sağlayacağımızı umuyoruz. Bu projede emeği gecen herkese teşekkurler ediyoruz'' dedi. HT