Dev hayvancılık projesi icin Diyarbakırda ilk adım atıldı 16 ortakla kurulması planlanan AGRIMED AŞ'nin yuruteceği 'GAP Bolgesi'nde Hayvansal Uretimde Dikey Kumelenme Modeli Projesi' ile Doğu ve Guneydoğu'daki 5 ilde hayvancılık ayağa kaldırılacak. 250 milyon dolarlık proje kapsamında Malatya, Şanlıurfa, Diyarbakır, Bingol ve Van'da topraktan, et, sut ve gıda sanayine uzanan zincir birleştirilecek. Bolge hayvancılığının kaba yem ihtiyacını karşılamayı, toprak kullanımını ve verimliliğini artırmayı, sulama sistemleri kullanımını yaygınlaştırmayı amaclayan projeyle, zorunlu goc mağdurlarının istihdam sorunu da cozulecek. Proje kapsamında tahıl ve kaba yem sanayi bitkileri uretilecek, gunluk 500 ton kapasiteli sut işleme tesisi kurulacak. Et işleme uniteleriyle damızlık duve uretimine de yoğunlaşacak olan AGRIMED, aşı icin Ar Ge calışmaları da yurutecek. Ekolojik tarıma da el atacak olan AGRIMED'in Danimarka, Polonya ve Almanya'dan gelen partnerleri ise biogaz uretim tesisi kuracak. Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası Avrupa Birliği Bilgi Merkezi'nin duzenlediği, moderatorluğunu DUNYA Gazetesi Genel Yayın Yonetmeni Hakan Guldağ'ın yaptığı, konuşmacıları arasında DUNYA Gazetesi yazarı Ruştu Bozkurt'un da yer aldığı 'AB, Turkiye ve GAP Bolgesinde Hayvancılık' konulu panel, Diyarbakır'da gercekleştirildi. Avrupadan Danimarka, Polonya ve Almanya'dan biogaz, tarım aletleri ve hayvancılık sektorunde faaliyet gosteren konukların da izlediği panel oncesinde 'GAP Bolgesi'nde Hayvansal Uretimde Dikey Kumelenme Modeli Projesi'ni bir sunumla tanıtan Dicle Universitesi Veteriner Fakultesi Oğretim Uyesi Yardımcı Docent Huseyin Pulat, alt sektor olarak gorulmesi ve ıslah calışmalarında yapılan hataların Turkiye'de hayvancılığın gelişmesini engellediğini belirterek, "Bolgede muthiş bir sinerji yaratacak Hayvansal Uretimde Dikey Kumelenme Modeli Projesini ilk etapta Diyarbakır icin hazırladık. Ancak GAP idaresi ve Kalkınma Bankasının cağrısı uzerine projeyi GAP'a endeksli 250 milyon dolarlık buyuk bir proje haline donuşturduk. Oncelikli olarak catı şirketimiz olan AGRIMED AŞ'nin kurulma calışmaları devam ediyor. Bu şirketin alt şirketleri ve akademik ortakları olacak. Topraktan, et sut ve gıda sanayine giden yolculuğu birleştirmek kucuk olcekleri birleştirmek mega proje haline getirmek istiyoruz. Projemizin hedefi, bolge hayvancılığı icin gerekli olan kaba yem ihtiyacını karşılamak, toprak kullanımı ve verimliliğini artırmak. Sulama sistemleri kullanımını yaygınlaştırmak istiyoruz. Diyarbakır merkez ve GAP bolgesi icinde entegre sut sığırcılığında sektorel butunluk oluşturacağız. Kaliteli, sağlıklı sut uretimi yaparak tarımsal uretimin rekabet gucunu artırmak amacındayız. Kırsaldan kentsel alanlara gocu onlemek, kentte hayvansal uretim yapan zorunlu goc mağdurlarının istihdam sorunlarını cozmek istiyoruz. Kırsal uretimi cazip hale getirerek kentsel donuşum projelerini desteklemek, hastalıklardan arı damızlık hayvan potansiyeli oluşturmak amacındayız. Hayvan hastalıkları ve işletme sorunlarına cozum uretecek gezici hayvan polikliniği ve danışmanlık hizmeti sunacağız" acıklamasını yaptı. Projenin ekseni kaba yem uretimi Proje kapsamında tahıl ve kaba yem sanayi bitkileri uretimi yapacaklarını kaydeden Pulat, "GAP bunu artıracak. Sulama ile artacak uretimi pazarlamak onemli. Sozleşmeli uretimi model olarak goruyoruz. Sulama sistemleri, tarımsal mekanizasyon imalatı ve yan sanayiye yonelik calışmalar da olacak. AGRIMED AŞ'nin alt kurumsal ortakları 100 ile bin baş arasında projede yer alabilecekler. Biz ortalama 300 baş duşunuyoruz. 'Bireysel akademik ortaklar' ile birlikte sut ve et işleme uniteleri, hastalıksız hayvan uretimi icin damızlık duve uretimi, konsantre yem uretimi icin projelerimizi hayata gecireceğiz. Proje kapsamında danışmanlık, hayvan sağlığı, tarım akademisi, Ar Ge ilac ve sperm uretimi de yapılacak. Kaba yem uretimi projenin ekseni. 500 ton gun kapasiteli sut işleme tesisimiz olacak. Ekolojik tarım da olacak. Biogaz uretim tesisini Danimarka, Polonya ve Almanya'dan gelen partnerlerimiz kuracak. Tarım ve hayvancılık bir kenara bırakıldı TOBB Başkan Yardımcısı Faik Yavuz da cok kritik bir donemde gec kalınmış bir projeyi tartıştıklarını belirterek, Turkiye'de Sanayide yapılan atılımlar yapıldığını ama tarım ve hayvancılığın bir kenara bırakıldığını soyledi. Tarım ve hayvancılık icin planlamanın gerekli olduğunu belirten Yavuz, sektorun kayıt altına alınması gerektiğini ifade etti. PANELDEN Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı GALİP ENSARİOĞLU Projeye yoğun emek harcandı GAP'ın enerji yatırımlarında sona yaklaşıldı. Ancak sulama yatırımlarında alacak cok yolumuz var. Yeni urun desenlerine, rekolte artışına yon verecek projeler uretmemiz gerekir. Sanayi urunlerini, yem bitkisi urunlerini işleyecek sektorel yapıları şimdiden kurgulamalıyız. GAP tamamlandığında 3.5 milyon insana iş olanağı sağlayacak deyip beklersek bu istihdam ortaya cıkmaz. 'GAP Bolgesi Hayvansal Uretiminde Dikey Kumelenme Modeli Projesi' uzerinde uzun sure ve yoğun emek harcanarak hazırlanmış bir proje. İlk etapta Diyarbakır icin kurgulanan 37.5 milyon dolarlık proje GAP ile ilişkilendirilerek genişletildi Şanlıurfa, Bingol, Van ve Malatya projeye dahil edildi. 250 milyon dolarlık bolgesel kalkınma hamlesi ortaya cıktı. Eğer bizler, sizler elbirliği ile projeye sahip cıkarsak, sadece bolgemizin değil, Turkiye'nin damızlık problemini cozen sektorel yapılar oluşturabiliriz. Diyarbakır TSO Genel Sekreteri MEHMET ASLAN İthal urunlerle ilgili hicbir fiyat engeli yok 27 AB ulkesinde serbest piyasa sistemi var. Ancak soz konusu tarım ve hayvancılık olunca liberal ekonomik sistemleri askıya alınabiliyor. AB'de tamamen koruma ekonomisi var. Korumanın esasında ise ureticiler ve tuketiciler arasında denge oluşturma mantığı yatıyor. AB cok ciddi mudahale sistemi belirliyor. Her ulkenin sutte kotası var. Bu kotalar aşılırsa yuksek vergiler devreye koyuluyor. Kota eksik kalırsa ulkelerarası transferler yapılabiliyor. Bu şekilde piyasalar denetleniyor. Biz de ithalat bile ureticiyi tehdit etme politikası olarak uygulanıyor. İthalat rekabetci yapıyı geliştirmek icin yapılır. Şu anda bizde uygulanan sistemde ise ithal edilen urunler ile ilgili hicbir fiyat engeli yok. Bu ithalatımızda ciddi bir fiyat krizi cıkarabilir. Kayıtlarımızda 10 milyon 800 bin buyukbaş hayvan var. AB'de ise bu rakam 90 milyon. 7 ulkeye bolunduğunde her ulkede ortalama 3.5 milyon buyukbaş oluyor. Bizim her ulkeden 3 misli fazla stokumuz var. Hedef Alliance Holding AŞ Yonetim Kurulu Başkanı ETHEM SANCAK Meralar ya yakıldı ya kendi haline bırakıldı Et krizi 3 4 aydır suruyor. Cok temel yapısal problemle karşı karşıyayız. Hayvancılık sektoru ile ilgili cok ciddi devrim yapılmalı. Bu hukumet 10 yılda muazzam işler yaptı. Ancak, tarım ve hayvancılıkta populizmden kurtulamadı. Bu sektoru ciddi bir endustriyel sektor olarak gormuyor. Tarımı duzgun ele almayan bir ulkenin demokrasi inşa etmesi mumkun değil. Şu an tarım ve hayvancılıkta yaşananlar toplumsal sorun. Hayvancılık sektorune bu işin yapılabilirliğini gostermek icin girdim. Et ve sut konusunda kimseden bilgi almamıza gerek yok. Biz etin ırkını 300 yıldır yok etmişiz. Sut ırklarını kesip yiyoruz. Yem sanayini geliştirmek icin endustriyi geliştirmeliyiz. Niyetli koylumuze de bu işi oğreteceğiz. Meralarımız 20 30 yılda ya yakıldı ya kendi haline bırakıldı. Tedavi yontemleri icin de cok değişik bileşenleri bir araya getirmek, hukumeti bu populizmden vazgecirmek gerekir. Et meselesinin arkası daha kotu hale geliyor. Kapıda bekleyenler size 3 4 dolara et satmazlar. DUNYA Gazetesi Yazarı RUŞTU BOZKURT Hukumetin en zayıf tarafı tarımda populizm Hayvancılıkta A'dan Z'ye her şeyin değişmesi gerek. Turkiye'de 500'un uzerinde hayvan besleyen butun işletmeleri gezdim. Sektorun oncelikli sorunu kulturumuz. Bir sutu 38 saate işlemezseniz, sut değerini kaybeder. Cok uzaktaki buyuk sut işletmelerine Şanlıurfa'dan sut goturuluyor. GAP'ta acıklanan ve soylenen rakamlar arasında inanılmaz derecede farklılıklar var. Ne kadar hayvanı olduğunu bilmeyen bir ulkede hayvancılığı nasıl geliştirebilirsiniz? Toprak, su, iklim, insanımız var ama verimliliği dunya duzeyine cıkartamıyoruz. Bu şartlarda et ithal ediyorsak, bu işte bir yanlışlık var. Dikey Kumelenme Modeli projesi cok guzel. Ancak bu projede dahil genel anlamda kaba yemin yuzde 60'ını kendi ciftliğinde uretmeyen başarılı olamaz. Hukumetin en zayıf tarafı tarımda populizmdir. Harran Universitesi Veterinerlik Fakultesi Oğretim Uyesi ŞUKRU GURLER Turkiye'de tarım ve hayvancılığın zemini yok Aslında tarım sorunları neden cozulmuyor diye duşunursek cevabı şoyle karşımıza cıkıyor. Toplumun en orgutsuz kesimi tarafından yurutulduğu icin Turkiye'de ıslah konusunda yapılan calışmalar 30 yıl once bitti. Hayvancılıkta ıslah politikaları. hukumet politikası olmalıdır. Herkes Angus peşinde koşuyor Ama nasıl kesileceğini bile bilmiyoruz. Turkiye'de tarım ve hayvancılığın zemini yok. O nedenle neyi tartışırsanız tartışın sonuc alamıyorsunuz. dunyagazetesi.com.tr