Toprak Varsa Cay Da Var Tema vakfı ve doğuş cay'ın hayata gecirdiği 'her dem toprak icin' projesi tum hızıyla devam ediyor... Surdurulebilir cay tarımının temelini oluşturan toprak sağlığının korunması amacıyla TEMA Vakfı ve Doğuş Cay iş birliği ile 2016 yılında dunyanın sayılı cay uretim merkezlerinden biri olan Rize'de yurutulmeye başlanan 'Her Dem Toprak İcin' Projesi yeni donem calışmaları ile devam ediyor. Proje sayesinde bugune dek elde edilen kazanımları ve gelecek donemde yapılacak uygulamaları paylaşmak uzere TEMA Vakfı Genel Merkezi'nde bir basın toplantısı duzenlendi. Cay toprağındaki bozuluma dikkat cekmek icin 10 binkişiye eğitim verdik Doğal varlıkların korunması amacıyla faaliyet gosteren TEMA Vakfı'nın calışma alanlarının en başında toprak olduğuna değinen TEMA Vakfı Yonetim Kurulu Başkanı Deniz Atac konuşmasında, "Turkiye'de cayın surdurulebilir uretiminin onundeki en buyuk engel cay bahcelerinde kullanılan kimyasal gubrelerden kaynaklı toprak bozulumu ve toprağın aşırı asitleşmesidir. Turkiye'de 1960'lı yıllarda bahcelerin %89'u cay bitkisi icin uygun asitlik derecesindeyken, 1970'li yıllardan itibaren yaygınlaşan kimyasal gubre kullanımı nedeniyle, 2011 yılında %14'e geriledi. Toprak asitleştikce icindeki canlı miktarı ve gecirgenliği de ciddi şekilde duşuyor. Mikroorganizma aktivitesi azaldığından yeterince ayrışma olmuyor, topraktaki bitki besin elementlerindenyeterince yararlanılamıyor. Bu şekilde de verimlilik azalıyor. Bu durum karşısında uretici daha fazla gubre kullanmaya başlıyor ve tahribat bir kısır donguye giriyor. Toprak yoksa cay da yok diyerek konuya cozum getirmek icin Doğuş Cay iş birliğiyle 2016'da başlattığımız 'Her Dem Toprak İcin' Projesi kapsamında, ilk iki yıl boyunca, uretici ve bolge paydaşları nezdinde kimyasal gubrenin toprağa verdiği tahribat konusunda bir farkındalık programı başlattık. Ureticilerin asitlik yaratan kimyasal gubre kullanımını azaltmayı hedefledik. Bolgedeki kamu kuruluşları ve ilgili tum paydaşlara yonelik bilgilendirme calışmaları yuruttuk, Rize'deki cay ureticisine ve sosyal cevrelerini oluşturan oğretmen, din adamı, muhtar, kadın, oğrenci gibi toplumun farklı kesimlerinden 10bin kişiye eğitim verdik" dedi. Proje uygulamaları ile ornek organik bahcede uc kat verim artışı sağlandı TEMA Vakfı Yonetim Kurulu Başkanı Deniz Atac ayrıca "Doğuş Cay'ın bu konuya olan inancı ve kıymetli destekleriyle projemizi bolgenin ihtiyaclarına cevap verecek şekilde 2020 yılına kadar uzattık. Bu yeni donemde ise onceliğimizi surdurulebilir cay tarımı icin doğru toprak yonetimi teknik ve uygulamalarının gosterilmesine ve uygulamaların yaygınlaştırılmasına veriyoruz. Ureticilere yuz yuze eğitim vermeye devam ediyor, ayrıca ureticilerin uygulamaları yerinde gorup deneyimlemesi icin ornek cay bahceleri kuruyoruz. Ureticiler ornek bahcelerdecapalama, tarım kireci , cay atıklarından kompostuygulaması gibi uygulama metotlarını goruyor. Budama tekniklerinin olumlu etkisini gozlemliyor. Projenin bu doneminde iki ornek bahceyi hayata gecirdik. Bahcelerden biri daha once kimyasal gubre kullanılan bir bahceyken, diğeri organik tarım yapılan bir bahce olarak secilmiştir. İlk verileregore organikbahcede uc kat verim artışı sağlanmıştır. Diğer ornek bahcede iseaynı uygulamaların kimyasal gubre uygulanan alanla aynı verimi sağladığı gozlemlenmiştir. Bu calışmaları Rize'de yer alan ana vadileri ornekleyecek şekilde altı bahceye cıkaracağımızı paylaşmaktan mutluluk duyuyorum. Projemizde toprağın yanında cay bitkisinin de kalitesine onem veriyor, ustun nitelikli cay bitkisi klonlarından bir ceşit bahcesi oluşturup, verimli cay bitkisi turlerini ureterek yaygınlaştırmayı hedefliyoruz" dedi. Cay tarımının surdurulebilirliği icin herkes elini taşın altına koymalı Doğuş Cay'ın Doğu Karadeniz'den, cayın ana vatanı Rize'den cıkmış bir marka olduğuna dikkat ceken Doğuş Cay Yonetim Kurulu Uyesi Harika KarakanBatallı, "Cay bizim hem işimiz hem tutkumuz. Cay tutkumuz bolgedeki cay tarımının surdurulebilirliği konusunda elimizi taşın altına koymamızı sağladı. Cay, Turkiye ekonomisinde, tarımında ve bolge insanının yaşamında cok onemli bir yere sahip. Turkiye, dunyada cay tuketiminde birinci, uretiminde beşinci sırada. Turkiye'de sudan sonra en fazla tuketilen tek icecek cay. Turkiye'de uretilen cayın diğer ulkelerde uretilen caylara gore cok onemli bir ustunluğu var. Turk cayı, tarlada kar altında kalarak yetişen tek cay. Bu haliyle de lezzet acısından onemli bir avantaja sahip. Coğrafi ve iklimsel olarak sahip olduğumuz bu avantajı, doğru tarım uygulamaları ile onemli bir rekabet avantajına donuşturebiliriz. Turk cayı, surdurulebilir tarım olanaklarıyla onemli bir ihracat unsuru haline gelebilir. Bugune gelecek olursak, mevcut durumda cay, Doğu Karadeniz bolge insanı ve ekonomisi icin adeta yaşamsal onem taşıyor. Cay, aynı zamanda sosyolojik bir unsur. Turkiye'de toplam siyah cay uretimi miktarı 260 bin ton. Bu ise, yaklaşık 6,5 milyar TL'lik bir pazar anlamına geliyor. Doğuş Cay olarak bu uretimin yaklaşık 35 bin tonunu biz karşılıyoruz. Ucu dunyanın en buyuk cay fabrikaları arasında yer almak uzere; Rize'de beş adet yaş cay işleme, Ordu'da ise bir adet cay paketleme tesisimiz bulunuyor. Bu tesisler yıllık 50 bin ton uretim kapasitesine sahip. Genel merkezimizle birlikte, fabrikalarımızda4 bin kişiyi istihdam ediyoruz. Cay, bizim işimizin merkezinde. Cay tarımının etkin ve verimli şekilde yapılması, toprağın sağlıklı bir şekilde işlenmesi sadece bizim gibi cay ureticileri icin değil, ulke ekonomisinin geleceğini duşunen herkes icin bir oncelik olmalı. Buradaki kritik nokta cay uretiminde toprağın surdurulebilir yonetimi" dedi. Doğduğumuz topraklarda cayın ilelebet yetişmesi hem hayalimiz hem de sorumluluğumuz Doğuş Cay olarak ureticilerle surekli temas halinde olduklarını soyleyen Harika KarakanBatallı, "Saha eksperlerimiz, alım uzmanlarımız, muhendislerimiz cay tarımı yapan kişilerin sorunlarını, topraktaki ve cayın kendisindeki verim seyrini cok yakından takip ediyor. Rize'de ve genel olarak Doğu Karadeniz'de ureticilerle konuştuğumuzda, ureticilerin neredeyse hepsi topraklarının giderek daha da sertleştiğini soyluyordu. Coğu uretici, uzun zamandır 'toprakta solucan bile yok' diyordu. Bu da, toprak canlılarında onemli değişimler olduğunu, toprağın fiziksel ozelliklerinin kotuye gittiğini bize gosterdi. Doğu Karadeniz'de cayın bolge insanına katkısının devamını sağlama ve sağlıklı topraklarda cay tarımı yapma amacıyla 2016 yılında TEMA Vakfıile birlikte cay tarımı icin toprak sağlığına yonelik 'Her Dem Toprak İcin' Projesine başladık. Rize'nin doğal zenginliği ve en onemli gecim kaynağı olan cayın en iyi şartlarda yetiştirilmesi, aynı lezzet ve kalitede uretilebilmesi icin bilinclenmek, surdurulebilir tarımın onemini anlamak artık zorunlu hale gelmişti. Doğduğumuz topraklarda cayın ilelebet yetişmesi hem hayalimiz hem de sorumluluğumuz. Bu proje, Doğuş Cay olarak bolgeye duyduğumuz hassasiyetin de bir yansıması. Uc yıldır suren projemizin merkezinde cay ureticileri yer aldı. Biz bu ureticilerin her birini birer 'mikro aile işletmesi' olarak tanımlıyoruz. Proje suresince, ureticilere ozel olarak kurgulanan bir eğitim programı uygulandı. Bu eğitim programından yararlanan kesimler arasında ureticilerin yanı sıra onların sosyal cevresinde yer alan cok değişik meslek grubu mensupları da var. Bu aile işletmelerinin doğal uyeleri olan kadınlar ve cocukların yanı sıra muhtarlar, oğretmenler, din gorevlileri, eksperler de bu eğitim programlarından yararlandı. TEMA Vakfı tarafından hazırlanan eğitim programlarında cay bitkisinin ekolojisine uygun toprak koşulları, bitki besleme, gubreleme, budama, hasat ve toprak yonetimi gibi konular yer aldı. TEMAVakfı, teorik ve pratik yontemlerle bu eğitimleri belirlenen gruplarla paylaşırken, projede Doğuş Cay profesyonelleri ve uzmanları da aktif olarak gorev aldı. Devam eden uretici eğitimlerinin yanı sıra ornek bahcelerde uygulamalara başlandı. Buradan size gecen uc yıl boyunca olduğu gibi bu yıl ve onumuzdeki donemde de hız kesmeden, aynı şevkle projemize devam edeceğimizi soyleyebilirim" dedi. Kaynak: Tarım Pusulası