bronzlaşmak 20. ASIRDA MODA HALİNE GETİRİLEN TEHLİKELİ BİR ALIŞKANLIK... Dr. Safa SAYGILI Guneşte yanarak bronzlaşmak 20. yuzyılın sonlann da bir moda hÃline gelmiştir. Bronzlaşmak guzellik sayıl makta, ozellikle hanımlar arasında gosterişe varan bir yanşa bile vesile olmaktadır. Guneşin ışınlan en cok Temmuz Ağustos aylannda olmak uzere cildimizi yakar, kısa zamanda kızanklık ve damarlarda genişlemeye yol acar. Bu ışınlardan ultravi yolenin te'siri ile bazı hucreler melÃnine ureterek, cildi csmerleştirir. 2 ilÃ 7 saat suren guneş banyosundan sonra "guneş carpması" gorulebilir. Yine yanm saattan fazla suren gu neşte kalma durumunda yanıklara ve su toplanmalanna rastlanabilir. Sure daha uzun tutulursa daha da ciddi yanıklar ortaya cıkar. Deride kurumalar olur. Guneş ışınlannın bir te'siri de damarlan genişletmesi ve bacaklarda varis, yuzde ise ince damarların catlama sından kaynaklanan kırmızı lekeler oluşturmasıdır. Bu tur rahatsızlıkları olan kişiler, kesinlikle guneşte kalma malıdır. Guneşin ışınlannın uzun vadedeki te'sirlerinin başın da, cildin zamanından once yaşanmasına sebep olması gelir. Cunku bu ışınlar derideki dokulan gevşetir ve cilt zamanından once kmşıp, porsumeye başlar. İnsanın bronz tene sahip olmasının bedeli cok ağırdır. Ozellikle halkın acık renkli olduğu ulkelerde, cilt kanserine yaka lanlann sayısı oldukca yuksektir. ABD'de her yıl gune şin ultraviyoie ışınları yuzunden yarım milyon kişi deri kanserine yakalanmakta, binlerce kişi hayatını kaybetmektedir. Aynca bir yıl esmerleştikten sonra eski hÃline donen ler icin de tehlike bitmemektedir. Derideki hucreler em miş olduklan guneş enerjisi miktannı hafızalanna kay detmektedirler. Bu sebeple yıllar boyu ciltte biriken gu neşin yan te'sirleri hucrelerin yozlaşmasına yol acmakta dır. Bu yuzden guneşin her mevsim kuvvetli olduğu sı cak ulkelerde, cilt kanseri oram daha yuksektir. Cocuklar ve genclik icin tehlike daha da buyuktur. Cocukluk ve genclik devrelerinde guneş altında fazla kalan kişilerin, ilerki yaşlarda deri kanserine yaka lanma ihtimalleri artmaktadır. Ozellikle yanık bir teni sağlıklı gorunme diye kÃb&

bronzlaşmak 20. ASIRDA MODA HALİNE GETİRİLEN TEHLİKELİ BİR ALIŞKANLIK... Dr. Safa SAYGILI Guneşte yanarak bronzlaşmak 20. yuzyılın sonlann da bir moda hÃline gelmiştir. Bronzlaşmak guzellik sayıl makta, ozellikle hanımlar arasında gosterişe varan bir yanşa bile vesile olmaktadır. Guneşin ışınlan en cok Temmuz Ağustos aylannda olmak uzere cildimizi yakar, kısa zamanda kızanklık ve damarlarda genişlemeye yol acar. Bu ışınlardan ultravi yolenin te'siri ile bazı hucreler melÃnine ureterek, cildi csmerleştirir. 2 ilÃ 7 saat suren guneş banyosundan sonra "guneş carpması" gorulebilir. Yine yanm saattan fazla suren gu neşte kalma durumunda yanıklara ve su toplanmalanna rastlanabilir. Sure daha uzun tutulursa daha da ciddi yanıklar ortaya cıkar. Deride kurumalar olur. Guneş ışınlannın bir te'siri de damarlan genişletmesi ve bacaklarda varis, yuzde ise ince damarların catlama sından kaynaklanan kırmızı lekeler oluşturmasıdır. Bu tur rahatsızlıkları olan kişiler, kesinlikle guneşte kalma malıdır. Guneşin ışınlannın uzun vadedeki te'sirlerinin başın da, cildin zamanından once yaşanmasına sebep olması gelir. Cunku bu ışınlar derideki dokulan gevşetir ve cilt zamanından once kmşıp, porsumeye başlar. İnsanın bronz tene sahip olmasının bedeli cok ağırdır. Ozellikle halkın acık renkli olduğu ulkelerde, cilt kanserine yaka lanlann sayısı oldukca yuksektir. ABD'de her yıl gune şin ultraviyoie ışınları yuzunden yarım milyon kişi deri kanserine yakalanmakta, binlerce kişi hayatını kaybetmektedir. Aynca bir yıl esmerleştikten sonra eski hÃline donen ler icin de tehlike bitmemektedir. Derideki hucreler em miş olduklan guneş enerjisi miktannı hafızalanna kay detmektedirler. Bu sebeple yıllar boyu ciltte biriken gu neşin yan te'sirleri hucrelerin yozlaşmasına yol acmakta dır. Bu yuzden guneşin her mevsim kuvvetli olduğu sı cak ulkelerde, cilt kanseri oram daha yuksektir. Cocuklar ve genclik icin tehlike daha da buyuktur. Cocukluk ve genclik devrelerinde guneş altında fazla kalan kişilerin, ilerki yaşlarda deri kanserine yaka lanma ihtimalleri artmaktadır. Ozellikle yanık bir teni sağlıklı gorunme diye kÃbû;l eden kişiler, cocukluklan suresince, sonraki yıllarda deri kanseri olmalanna yete cek miktarda ışını almaktadırlar. Yaz sezonunun bitme siyle birlikte, ten renginin acılmasına rağmen ultraviyoie ışınlannın zararlı te'sirleri yok olmamaktadır. İşin dikkat cekici yam; bronzlaşmanın tehlikesinin son yıllarda artması ve gelecek yıllar icin alarm işareti vermesidir. Artık daha sık cildin yaşlanmasına, ciltte tumor te şekkulune ve katarakta yol acan aşın guneşte kalma ve bronzlaşmak hakkında Peygamber Efendimiz ummetini 14 asır onceden şu mubarek sozleriyle ikaz et mektedir: "Guneşe karşı oturmayınız. Guneşe karşı oturmak; kişinin tenini bozartır, kurutur. Yani rutubetini ceker alır. Derisini bozar. Cildi kurur ve elbisesi eskir. İnsanın vucudunda olan gizli hastalıkları meydana cıkarır. Alıntıdır... yaz mevsimiyle alakalı konularınızı takip ediyorum faydalı bilgiler icin teşekkurler Blue Nasıl bronzlaşmalı? Yaz geldi mi kadınların "en bronz olma" yarışı de başlar. Halbuki ışıl ışıl bir tene sahip olacağım diye bilincsizce guneş altında saatlerce yatmak yapılan en buyuk hata. Cunku sağlıklı bir bronzluk elde etmek hic de zor değil! Moda dergilerinden fırlamış gibi; fit bir vucut ve ipeks bir bronzluğa sahip olmayı hangi kadın istemez ki? Fit bir vucuda sahip olmak icin tabii ki duzenli olarak spor yapmak ve beslenme ye dikkat etmek şart. Dolayısıyla emeli sabır ve azim ister. Oysa bronz bir vucuda sahip olmak icin ya bronzlaştırıcı krem kullanmak, ya solaryuma girmek ya da guneş banyosu yapmak yeterli. Bronzluğumu sımsıcak guneş ışınlanrıyla elde ederim diyorsanız, uymanız gereken kurallar var. Biliyorsunuz ki, artık oyle yıllar once olduğu gibi guneşin altında saatlerce yatmak bircok tehlikeyi de beraberinde getiriyor. Peki sağlıklı bir şekilde bronzlaşabilmek icin, klasik kural "saat 10:00 15:00 saatleri arasında guneşe cıkmayın" dışında neler yapmak gerekiyor? Guneşten korunmada gunluk guneşten koruyucu kremlerin kullanılması sabah kahvaltısı yapmak kadar onemli. Bu yuzden guneşe cıkmadan en az 20 dakika once en az SPF 50 faktorlu urunler surun. Kremleri secerken, hem UVA hem de UVB'ye karşı etkili olmasına dikkat edin. Deniz veya havuz kenarındaysanız suya girip cıktıkca kremlerin etkisini kaybedeceğini duşunerek gun icinde sık sık kremleri surun. Koruyucu kremlerin yanı sıra guneş gozluğu ve şapka kullanmak da sizi guneş ışınlarından koruyacaktır. Ozellikle kaliteli bir guneş gozluğu, guneş ışınlarını yuzde 99 bloke eder. Aynı zamanda kendiniz kadar cocuklarınızın da guneş gozluğu kullanmasına dikkat edin. Doğum kontrol hapı gibi ilaclar kullanıyorsanız, doktorunuza danışmadan herhangi bir urun kullanmayın. Cilt tipinizi kesin olarak bilmeden ezbere hareket etmeyin. Dermatoloğunuzun yonlendirmesiyle urun kullanın. Koruyucu kremler, uzun sure kullanıldığında cildin kurumasına neden olur. Dolayısıyla duzenli olarak nemlendirici de kullanın. Mumkunse; nemlendirici bazlı koruyucu krem de tercih edebilirsiniz. 6 aydan kucuk bebeğinizi mumkun olduğunca cok az guneş altında tutun. Guneşten korunmaya, erken yaşlarda baş¬;lanması gerektiğini unutmayın.. Koruyucu kremi surmeden once parfum, deodorant surmeyin hatta makyaj yapmayın. Bu urunler koruyucu kremin etkisini azaltır.. Ozellikle yuzunuz icin krem ya da jel formlu urunler kullanmaya dikkat edin. Koruyucu yağları mumkun olduğu kadar vucudunuz icin tercih edin. Mumkun olduğunca acık renkli giysiler giyin. Ozellikle duştan sonra guneş sonrası urunler kullanın. Boylece guneşte gerilmiş teninizi rahatlatmış ve ferahlatmış olursunuz. Olu hucrelerden arının Yaz mevsiminde guneş ışınlan, deniz, havuz gibi nedenlerle yazın cilt daha fazla kurur. Dolayısıyla nem ve bakıma daha fazla ihtiyac duyar. Yazın evde uyguladığınız gunluk bakımınızın yanı sıra haftada en az 1 2 kez nem maskesi de uygulayın. Kullandığınız koruyucu krem ve bronzlaştıncılar; cilt altında birikerek olu tabakanın oluşmasına neden olur. Bu yuzden sık sık nem maskesi ve peeling yapmaya ozen gosterin. Guneşin cilde verdiği zararlar Yaz mevsimiyle birlikte başlayan tatil programları, guneşle ilişkinizi iyi kurmadığınız takdirde; keyif vermekten daha cok eziyet cekmenize neden olabilir. Bu yuzden guneşin yararları olduğu kadar zararları olduğunu da aklınızdan cıkarmayın. Cunku guneş ışığı, cildin erken yaşlanmasını artıran en onemli faktor. Bronzlaşayım diye cildinizde leke ve cil oluşabilir, dikkat! Guneşin bilimsel olarak kesinlik kazanan en onemli zararı ise, cilt kanseri oluşum riskini arttırması. Tıbbi bir araştırma sonucu; guneş ışığından tam olarak korunmuş cocuklarda ve genclerde deri kanserlerinin oranı yuzde 98 oranında azalmış. Guneşlenmenin son 50 yılda artması, cilt kanserlerinin gorulme sıklığını da artırıyor. Ozellikle ışık goren bolgelerde sert, kızarık, uzeri damarlı olan yaralar, koparıldıkca tekrarlayan kabuklanmalar, birden koyulaşan benler, kenarları duzensizleşen, hızla buyuyen, etrafında beyaz renkli hale oluşan, renk değişiklikleri gelişen benler deri kanserlerinin başlıca belirtileri. Guneş koruyucu secerken... Guneş koruyucular; UV ışınlarını emme, yansıtma ve dağıtma yoluyla deriye nufuz etmesini engeller. Guneş koruyucu kremlerin etkinliğini ise guneş koruma faktoru belirler. Guneş koruma faktoru; guneş koruyucu kullanılmış bolgede kızarıklık oluşma zamanının; koruyucu kullanılmamış bolgede kızarıklık oluşma zamanına oranı ile belirlenir. Guneş koruma faktoru ne Kadar yuksek olursa, etkinliği de o kadar artar. Yaz aylarında en az 30 koruma faktorlu, UVA ve UVB'ye karşı etkili kremler tercih etmeye ozen gosterin.