Gubre Uygulama Zamanı Gubrenin urun artışına olan etkisini coğaltmak icin gubre uygulama zamanının bolgenin iklim ve toprak karakterlerine, gubrelenecek bitkiye veya uygulanacak edilecek gubrenin ceşidine gore ayarlanması gerekir. Butun mesele bitkinin ihtiyacı olduğu zaman ona gerekli besin maddesini sağlamaktır. Bu nedenle bazı bolgelerde yetiştirilen belli bitkiler icin verilmesi gerekli olan gubrenin tamamı bir defada ve genellikle ekimden verilirken bazı hallerde bu miktar bitki gelişmesinin ceşitli donemlerinde olmak uzere birkac defada verilmektedir. Gubrelerin cok erken veya cok gec verilmesi halinde yararlılıkları da buyuk olcude azalır. Gubre verme zamanı konusunda uzerinde durulması gereken en onemli konulardan birisi tohumun cimlenmesi sırasında toprakta yeteri kadar bitkiye yarayışlı besin maddesi bulunduracak şekilde gubreleme zamanını ayarlamaktır. Aksi halde gubrelemeden beklenen başarı cok yuksek olmayabilir. Gubrenin toprağa uygulama zamanı toprağa, iklime ve yetiştirilen bitkiye bağlı olarak değişir. Toprak sahip olduğu fiziksel, kimyasal ve biyolojik ozellikleriyle gubrenin uygulama zamanını onemli olcude etkiler. İklim, gubreleme zamanının belirlenmesinde goz onune alınacak en onemli etmenlerden biridir. Gubrenin tarlaya uygulama zamanı ile bitkiler tarafından yararlanma zamanı arasındaki yağış miktarı, gubreden yararlanılmasını etkileyen en onemli etmendir. Sıcaklık da coğu kez bitki besin maddelerinin yarayışlılığını etkiler. Orneğin organik maddenin parcalanması sonucu azot, fosfor ve kukurdun bitkilere yararlı şekle donuşmesi sıcaklık ile yakından ilgilidir. Ayrıca sıcaklık nitrifikasyonu artırır, fosfor ve potasyumun alımını olumlu yonde etkiler. Bitkilerin ozelliği de gubre uygulama zamanı uzerine onemli etki yapar. Cok yıllık yem bitkilerine uygulanacak azotlu gubreler bir kez değil iki ya da dort kez ayrı ayrı zamanlarda uygulanmalıdır. Ote yandan kırmızı turp gibi gelişmesini kısa surede tamamlayan bitkilere uygulanacak gubrelerin tumunun bir defada uygulanması yeğlenmelidir. Kuramsal olarak fosfor, ekimden cok once uygulanmamalıdır. Cunku cozunebilir fosfor daha az, yarayışlı şekle donuşebilmekledir. Bu olayın boyutları toprakların fiksasyon guclerine gore buyuk değişiklik gosterir. Ayrıca gubre uygulama zamanı, diğer tarla işleri ve işci sağlama durumuna gore de ayarlanmakladır. Fosforlu gubrelerin aksine azotlu gubrelerin toprağa uygulama zamanının saptanmasında gozonune alınacak en onemli hususlardan biri azot yitmesidir. Kuramsal olarak azotlu gubrelerin toprağa en uygun uygulama zamanı, bitkilerin azota en fazla gereksinim gosterdikleri zamandır. Azotun her koşulda onemli olcude yitmesi nedeniyle azotlu gubrelerin az miktarlarda ve değişik zaman aralıklarıyla toprağa uygulanması en doğru yoldur. Ceşitli bolgelerde ekilecek ceşitli bitki icin gubre verme zamanı konusunda tek bir recete vermek mumkun gorulmemektedir. Bununla beraber gubre verme zamanı ile ilgili olarak aşağıdaki genel kurallara uymakta yarar vardır. 1)Ulkemiz toprakları coğunlukla kirecli ve bir kısmı da asit karakterli topraklar oldukları icin bu topraklara verilen fosforlu gubreler zamanla bitkilerin kolaylıkla yararlanmayacağı şekilde toprakta bağlanırlar. Bu nedenle fosforlu gubreler ekimden veya dikimden hemen once veya ekim sırasında verilmeli ve toprağa mutlaka gomulmelidir. Cok erken verilmesi halinde toprakta zamanla bitkinin hemen yararlanamayacağı şekle donuşeceğinden; bitki buyudukten sonra verilmesi halinde ise toprak yuzeyinde kalacağı icin bitkiye yararlı olmayacaktır. Şu halde fosforlu gubrenin tamamını guzluk ve yazlık ekimlerde ekimden hemen once veya ekim esnasında toprağa tohum derinliğine gommek gerekir. Yazlık ekim yapılacak yere sonbahardan fosforlu gubreyi gommek onun etkisini buyuk olcude azaltacağı icin yazlık ekim yapılacak bitkilere, ekime en yakın olan uygun bir zamanda fosforlu gubre verilmelidir. 2)Potasyum, topraklarımızda genellikle yeteri kadar bulunmamakla beraber bazı alanlarda potasyum eksikliği tespit edilmiştir. Toprak analizleri yapılarak potasyum eksikliği gorulen yerlere potasyumlu gubre verilmesi gerekir. Bu gubrede fosforlu gubreler gibi ekim veya dikim zamanında verilmelidir. Verilen gubrelerin yıkanma ihtimali olan yağışlı alanlarda, yuksek dozda kullanıldığında potasyumlu gubrenin bir kısım bitki gelişmesinin belli bir doneminde verilebilir. 3)Azotlu gubrelere gelince bunlar toprakta cok hareketli gubreler oldukları icin fazla yağışlarla ve sulama suyu ile yıkanarak; veya gaz halinde ucmak suretiyle kayıplara uğrayabilirler. Bu gibi kayıpları onlemek ve bitkinin bu besin maddesine en fazla ihtiyacı olduğu zamanda onu toprakta hazır bulundurmak icin bazen gerekli azot miktarının hepsi bir defada ekim veya dikimde verilmeyip ceşitli buyume devrelerinde olmak uzere birkac kısma bolunerek verilmektedir. Azotlu gubrenin bolunerek uygulanmasına karar verildiği zaman ekim veya dikimde mutlaka yarısına yakın bir kısmının verilmesi cok faydalıdır. Gubrenin geri kalan kısmı bitki gelişmesinin hızlı olduğu donemlerde ve cok gec kalmadan uygulanmalıdır. Guzluk ekimler icin yapılacak azotlu gubre uygulamasında genellikle amonyum veya amid formundaki gubrelerin; ilkbahar veya yazın yapılacak uygulamalarda ise nitratlı gubrelerin kullanılması tercih edilmelidir. Buna rağmen azotlu gubre ceşitleri arasında urunu arttırma yonunde buyuk bir fark olmaması nedeniyle herhangi bir azotlu gubrenin piyasada bulunmaması halinde onun yerine diğer bir azotlu gubrenin kullanılması uygun olur.