Turkiye'de Tarım ve Hayvancılık Turkiye, tarım ve hayvancılık bakımından bolge ulkeleri arasında onemli bir yere sahiptir. Tarımsal uretimde ve ozellikle gıda maddeleri uretiminde dunya uzerinde kendi kendine yeterli az sayıda ulkeden biridir. Sektordeki uretim artışı ozellikle 1963 yılında başlayan planlı donemle birlikte hızlanmış ve yıllık buyume hızı uzun donemde ortalama %3.3 olarak gercekleşmiştir. Bu oran aynı donemlerdeki ortalama yıllık nufus artış hızının (%2.2) uzerindedir. 1963 yılından sonraki uretim artışı, tarım teknikleri ve girdi kullanımındaki olumlu gelişmelere ve dolayısıyla verimlilikteki yukselişe bağlıdır. Verimlilik; ikinci uretim, uretim tekniğinin gelişmesi, kimyasal gubre, tarımsal ilaclar, sulama, suni tohumlama, yem, damızlık hayvan sayısı ile mekanizasyon gibi uretim girdilerindeki artışa bağlı olarak zaman icinde artmıştır. Turkiye dunyanın toprak acısından buyuk ulkelerinden biridir. Ulke topraklarının %16'sını cayır ve otlaklar, %26'sını ormanlar ve %35'ini tarım alanları oluşturmaktadır. 1940 yılında 14 milyon 800 bin hektar olan ekili ve dikili alan, 2001 yılında 26.4 milyon hektara ulaşmıştır. Ekili ve dikili alanın %83.5'inde kuru tarım, %16.5'inde sulu tarım yapılmaktadır. 2002 yılı verilerine gore tarımsal uretimin %68.5'ini bitkisel urunler, %25.4'unu hayvancılık, %2.7'sini ormancılık ve %3.4'unu de su urunleri oluşturmaktadır. Tarla urunleri ve meyve uretimi bitkisel uretimin yaklaşık dortte ucunu kapsamakta, tarla urunleri icerisinde buğday ilk sırada yer almaktadır. 2002 yılı itibariyle Turkiye; fındık, incir ve kayısı uretiminde dunyada 1., taze sebze, uzum ve tutun uretiminde 4., buğday ve pamuk uretiminde ise 7. sıradadır. Turkiye'de son yıllarda sulama ve toprak işleme faaliyetlerinde devlet tarafından sağlanan altyapı kolaylıkları, tarımın gelişmesini olumlu yonde etkilemiştir. Soz konusu altyapı calışmalarında en onemli proje, Guneydoğu Anadolu Projesi'dir. GAP'ın tamamlanmasıyla birlikte urun deseninde de buyuk değişiklikler olması beklenmektedir. Ozellikle pamuk, yonca, celtik, yağlı tohumlar, yaş meyve ve sebze gibi urunlerin uretimine ağırlık verilmesi planlanmaktadır. Turkiye'de 1980 yılı sabit fiyatlarıyla GSMH'nın %25'ini oluşturan tarım sektorunun payı 1990 yılında %16.3'e, 2002 yılında da %13.8'e duşmesine rağmen, diğer gelişmiş ulkelerle karşılaştırıldığında hala cok yuksek oranda bulunmaktadır. 2002 yılı itibariyle, toplam istihdamın %43'u tarım sektorunde yer almaktadır. 2002 yılı tarımsal urunler ihracatı 4 milyar ABD Doları civarındadır. 1999 yılı Helsinki Zirvesi ile başlayan surecte, ulke tarım sektoru AB mevzuatı ile uyum icerisinde yeniden yapılandırılmaktadır. Bu kapsamda; 2001 yılında ulke genelinde Ciftci Kayıt Sistemi oluşturularak 2.6 milyon ciftci kayıt altına alınmıştır. 2002 yılında bu ciftcilere yaklaşık 2.2 katrilyon TL Doğrudan Gelir Desteği odemesi yapılmıştır. Ayrıca, ciftcinin uretim yapabilmesini surekli kılmak, refah duzeyini artırmak ve tuketici ve/veya sanayiciye dunya fiyatlarından hammadde sağlamak amacıyla prim sistemi uygulaması yapılmaktadır. Hayvancılık. Turkiye'de hayvancılık uretiminin toplam tarım uretimi icindeki payı %25 civarındadır. "Tarımda Yeniden Yapılanma Programı" cercevesinde bu oranın, orta vadede %70'lere cıkarılması hedeflenmektedir. 2001 yılında ulkenin sığır mevcudu 10.5 milyon, koyun mevcudu da 26.8 milyon civarındadır. Hayvancılığın buyuk olcude meralara bağımlı olması sebebiyle, mera, yaylak ve kışlakların amacına uygun bir şekilde kullanımını sağlayan yasal duzenlemeler yapılmıştır. Hayvancılığın geliştirilmesi, desteklenmesi ve surdurulebilir bir faaliyet haline getirilmesi, yetiştiricilerin gelir duzeyinin yukseltilmesi ve girdi maliyetlerinin duşurulmesine yonelik, 2000 yılında cıkarılan Hayvancılığın Desteklenmesi Hakkında Bakanlar Kurulu Kararı ile Turkiye hayvancılığına 5 yıl sureyle destekleme yapılmaktadır. Bu kapsamda suni tohumlama, damızlık hayvan ve yem bitkileri desteklenmektedir. Turkiye'de tavukculuk alt sektorunde, gelişmiş ulkeler duzeyine ulaşılmıştır. 2002 yılında broiler ve yumurta tavuğu sayısı 220 milyon civarında olup, beyaz et uretimi 632 bin tona ve yumurta uretimi ise 570 bin tona ulaşmıştır.