Bal arisi BAL ARISININ TAKSONOMİSİ Dunyada 100.000 dolayında bocek turu taksonomik olarak sınıflandırılmıştır. Bu 100.000 tur icinde 23.000 dolayında arı bulunmaktadır. Bal arılararı evrimleri suresunce diğer bocek turlerinden farklılık gostererek kendilerine has morfolojik ve anatomik yapılarını geliştirmişlerdir. Orneğin bal arılarında polen toplamaya yarayan polen sepetciklerinin oluşması, nektar ve polenle beslenmeye geciş bu gelişmelerden en tipik olanlarıdır. Hayvanlar aleminin bocekler sınıfında yer alan bal arısının taksonomisi; Alem Hayvanlar Şube Eklembacaklılar Alt Şube Antenliler Sınıf Bocekler Takım Zar Kanatlılar Familya Arılar Cins Bal Arıları Tur Bal Arısı Apis cinsi icinde "Batı" bal arısı olarak adlandırılan Apis mellifera dışında 3 tur daha bulunur ki bunlar "Doğu" bal arısıturleri olan; Apis cerana, Apis dorsata ve Apis florea'dır. Dunya bal uretiminde A. Cerana'dan kısmen yararlanılırken uretimin tamamına yakın kısmı A. mellifera kullanılarak gercekleştirilmektedir. Diğer 2 tur ise kovana alınamamış olup doğal yuvalarda tek bir petek uzerinde yaşamaktadırlar. Arı taksonomisinde turden sonra ırklar yer almaktadır. Orneğin Anadolu ırkı olarak ifade edilir. ARININ MORFOLOJİSİ VE ANATOMİSİ Arılar hayvanlar aleminin eklem bacaklılar şubesinin en zengin sınıfı olan bocekler sınıfına girerler. Bu sınıf icinde de zar kanatlılar takımının uyeleridirler. Zar kanatlıların ozelliği; icinde enine ve boyuna damarcıklar bulunan ve iki cift zar gibi saydam kanatlarının olmasıdır. Genel yapısı bakımından diğer boceklere benzememekle birlikte arının vucudu yoğun bir kıl ortusuyle kaplıdır ve bu kıllar yumuşak bir yapıdadır. Arı vucudu baş, goğus ve karın olmak uzere uc kısımdan meydana gelir. Başta gozler, duyargalar ve beslenme organları bulunmaktadır. Baş vucudun ikinci kısmı olan goğuse ince oynak bir boyunla bağlıdır. Goğus ve karın segment denilen halkalardan oluşmaktadır. BAŞ: Arılarda baş onden bakıldığında bir ucgeni andırır. Başta gozler, duyarga ve ağız parcaları bulunur. Gozler bir cift bileşik goz ile uc adet basit gozden ibarettir. Basit gozlerin her biri binlerce kucuk uniteden oluşmaktadır. Bileşik goz ana arıda 3.000, işci arıda 4.000 ve erkek arıda 8.000'den fazla basit gozun birleşmesinden meydana gelmiştir. Gozun her bir unitesi bakılan cismin kucuk bir kısmını gorur ve bu goruntuler birleştirilerek cismin goruntusu tamamlanır. Arılarda koku, tat ve dokunma hissetme duyularını sağlayan, başta bulunan bir cift duyarga bulunmaktadır. Oldukca kuvvetli kaslar yardımıyla her yone hareket etme kabiliyetine sahiptirler. Duyargalar dişilerde 12, erkeklerde 13 halkadan meydana gelmiştir. Duyargalar icerisinde bulunan sinir ucları sayesinde duyularına ek olarak ruzgar hızını ve hava sıcaklığını da algılayabilmektedirler. Arıların duyargaları o kadar hassatır ki 2 km mesafeden balın kokusunu alırlar. Arıların ağız yapısı; ust dudak, ust cene, alt cene ve alt dudak olmak uzere dort kısımdan meydana gelen yalayıcı emici ağız tipine sahiptirler. Alt ceneleri yardımıyla koparıcı ozellik gosterir. Alt cene ve alt dudak birlikte uzanarak hortum şeklindeki probozisi oluştururlar. Probozis ve bunun uzantısındaki dil sıvı gıdaların alınmasını sağlar. Dil uzunluğu arı ırkına gore değişmekle birlikte 6 7 mm arasındadır. Arının; uzeri kıllarla kaplı bulunan dil kısmı, ic ice gecmiş sert ve turlu halkalardan oluşmaktadır ve bu halkalar arasında zarımsı dar ve tuysuz kısımlar vardır. Bu yapısından dolayı dil gerektiğinde uzayıp kısalabilme ozelliğine sahiptir. Beslenme işlemi bittiğinde probozis kıvrılıp başın arka kısmına katlandığında dil eski haline nazaran oldukca kısa gorunmektedir. İşci arılar ust cenelerini polen almak, petek yapımında mum işlemek, herhangi bir şeyi tutup kavramak gibi işlerde kullanırlar. Arılarda hortum nektar, bal, şurup veya su gibi sıvı besinleri almak icin kullanılır. Arının emme işlevini yerine getiren organı emme pompasıdır. Baş ic yapı itibariyle de onemli salgıların yapıldığı kısımdır. İşci arıların yutak ustu salgı bezleri genc yaşta arı sutu, daha ileriki yaşlarda baldaki sakarozu parcalayan enzimler salgılarlar. Cenede bulunan bezler ana arıda ana arı feremonunu, işci arılarda ise alarm feremonunu salgılamaktadır. GOĞUS: Arılarda goğus hareketi dort segmentten meydana gelmiştir. Karnın ilk halkası goğsun son halkasıyla birleşmiştir. Goğuste bulunan uc segmentin her birinden bir cift olmak uzere uc cift bacak ve iki cift kanat bulunmaktadır. Bu nedenle goğus arının hareket merkezidir. Bacakların arının hareket etmesini sağlaması yanında başka gorevleri de vardır. Ondeki bir cift bacak baş ve antenlerin temizliğini yapmada kullanılır . Orta bacaklar daha ziyade dayanmayı tutunmayı sağlar. Aynı zamanda polenin goğusten ve on bacaklardan arka bacaklara aktarılmasını ve polen sepetine doldurulmasını sağlar. Uzerindeki sert tuyler nedeniyle bunlara "fırca" da denilmektedir. Arka bacaklar uzerinde bulunan polen sepetciği polenin kovana taşınması gorevini gormektedir. Bal arıları iki cift kanata sahiptir. Kanatlar cok ince iki zardan yapılmış olup kitinleşmiş damarlarla desteklenmiştir. On kanatlar arka kanatlardan daha geniş ve daha damarlı olmakla birlikte ucuşta ikisi birlikte calışmaktadır. Kanatlar ucmanın dışında ucuşu yonlendirmeyi de sağlarlar. Arılar kanatlarını kullanarak havada belirli bir noktada sabit kalabilmekte, ucuş yonlerini değiştirebilmekte ve ani olarak ceşitli yonlere donuş yapabilmektedir. KARIN : Arıların karın kısmında mide, bağırsak ve ureme organları gibi ic organlarla balmumu bezleri ve iğne bulunur. Bal arısı larvasında 10 adet abdominal segment bulunur. Fakat birinci abdominal segment goğusle birleşir ve ergin arıda 9 segment bulunur. Son karın segmentleri de ic ice girerler ve boylece işci ve ana arıda 6 segment varmış gibi gorunur. 8., 9.,10. segmentler kuculerek 7. segment icerisine gizlenmiştir. İşci arılar 4, 5, 6 ve 7. on plakalarında mum salgı bezlerine sahiptir. Bu segmentlerin her birisinde sağlı sollu bir cift mum salgı bezi bulunmaktadır. İşci arılar, hayatının balmumu yapma doneminde kalınlaşarak mum salgılama yeteneğini kazanmaktadırlar. Mum sıvı olarak aynalar uzerine salgılanır, mum ceplerinde katılaşarak kucuk pulcuklar halini almaktadır. Arılar zincirleme birbirine tutunarak ozel hareketlerle balmumu sızdırmaktadırlar. Ayaklar yardımıyla ağza goturulen balmumu pulcukları orada yumuşatılarak yoğrulmakta ve boylece petek gozlerinin yapımında kullanılmaktadır. Mum orme donemini tamamlayan işci arılarda mum salgı bezleri dejenere olur ve birer sıra hucre tabakasına donuşur. İşci arıların 7. abdominal segmentinin ic yuzeyinde ve sırt plakasının on kenarına yakın kısmında buyuk hucrelerden oluşan koku bezi bulunmaktadır. İşci arılar ve ana arıda abdomenin sonunda iğne bulunmaktadır. İğne, iğne odacığından cıkan ince, sivri uclu bir savunma organıdır. İşci arıların iğnesi geriye centiklidir; bu yuzden işci arılar birisini sokmak uzere iğnesini batırdığında geri cekemez. Centikler testere ağzını andıran cıkıntılar olup bu cıkıntıların sivri ucları iğnenin batış yonunun tersine yoneliktir. Bu nedenledir ki arılar kendi hayatını tehlikede gormediği surece insanı sokmaz. BAL ARILARININ BUYUME VE GELİŞMESİ Bal arıları yaşama bir yumurta olarak başlarlar. Ana arının petek gozlerine yumurtladığı dollenmiş yumurtalardan işci arılarla ana arılar, dolsuz yumurtalardan ise erkek arılar meydana gelmektedir. Bir arının yaşamında yumurta, larva, pupa ve ergin olmak uzere 4 farklı gelişme donemi vardır. Petek gozu icerisinde gecen donem ana arıda 16, işci arılarda 21, erkek arılarda da 24 gun surmektedir. YUMURTA: Arı yumurtası silindir şeklinde, ucları yuvarlak ve uzun ekseni boyunca eğri bir dışbukey gorunumundedir. Petek uzerinde işci arı yetiştirmek icin yapılmış gozler kucuk, erkek arı yetiştirmek icin yapılanlar ise buyuktur. Ana arı petek gozu buyukluğune gore buyuk goze dolsuz, kucuk goze dollu yumurta bırakır. Yumurta petek gozune bırakıldığı zaman dikey konumdadır. Dikey konumda bırakılan yumurta yavaş yavaş yana eğilerek ucuncu gunun sonunda petek gozunun tabanında tamamen yatay bir konuma girer. Bu ozellikten faydalanarak petek gozundeki yumurtanın kac gunluk olduğu kolayca anlaşılır. Dollenmiş yumurta dollenmemiş yumurtaya oranla daha hızlı gelişir ve dort saatte gelişimini tamamlar. Embriyo 3. gunun sonunda yumurtadan cıkar ve larva donemine gelir. LARVA: Bal arısı larvası renk, şekil, hacim olarak cok hızlı ve onemli değişiklik gosterir. Bu donemde vucudu oluşturan halkalar uzerinde gozenekler bulunur ve başta ağız parcaları oluşmuştur. Larva donemine gecmeden az once işci arılar yumurtanın yanına arı sutu koymaya başlamışlardır. Larvanın cıkışıyla birlikte goze oldukca fazla miktarda arı sutu bırakılır. Larva yumurtadan cıktığı an beslenmeye başlar. Butun arı bireyleri larva doneminin ilk uc gununde arı sutuyle beslenir. (Arı sutu 5 15 gunluk işci arılar tarafından salgılanır.) Larvaya verilecek arı sutunun olcusu bireylere gore değişir ve en cok arı sutunu ana arı larvaları tuketir. Ana arı larvaları butun larva donemi boyunca arı sutuyle beslenir. Larva doneminin ikinci uc gunluk kısmında işci ve erkek arı larvaları cicek tozu bal karışımına benzer, polen ihtiva eden duşuk kaliteli arı sutuyle beslenirler. Dollu yumurta bu beslenme farklılığından dolayı işci ve ana arı olarak gelişebilmektedir. Yani dollu yumurtalardan meydana gelecek ferdin işci veya ana arı olması onun larva donemindeki beslenme şekline bağlıdır. PUPA: 6 gunluk larva doneminde 5 kez gomlek değiştiren larva pupa donemine girer. Yumurta yumurtlandıktan sonra 8. gunun sonunda işci arı larvası iceren gozun ağzı muhurlenir. Larva 9. gununde başındaki ozel bir bezden salgıladığı salgıyı kullanarak bir kozaya donuşur. Larva 10. gununde bu kozasında hareketsiz olarak durur. Bu devre prepupa devresi olarak adlandırılır. 11. gun prepupa bir pupa olur. Pupa donemi prepupa donemiyle birlikte ana arıda 7, işci arıda 12 ve erkek arıda 15 gundur. Yumurtanın petek gozune bırakıldığı andan itibaren ergin arı oluncaya kadar gecen sure ana arı icin 16, işci arı icin 21 ve erkek arı icin 24 gundur. ARI KOLONİSİNİ OLUŞTURAN BİREYLER Bal arıları koloni adı verilen topluluklar olarak yaşayan sosyal boceklerdir. Bir arı kolonisinde ana arı, işci arı ve erkek arı olmak uzere uc değişik tipte birey vardır. Ana arı ve işci arılar dişi bireyler olup dollu yumurtalardan gelişirler. Erkek arılar ise dolsuz yumurtalardan gelişirler. Bal arıları icguduleriyle hareket eden canlılar olduğundan aynı cevre koşullarında benzer davranışlar gosterirler. Arı ailelerinde kışın genellikle dişi bireyler vardır. Erkek arılar ilkbaharda yeni sezonla birlikte gorulmeye başlarlar. ANA ARI: Normal koşullar altında her arı ailesinde sadece bir ana arı vardır ve dollu yumurtalardan gelişir. İşlevi yumurtlayarak yeni generasyonların meydana gelmesini sağlamak, salgıladığı feromon denilen hormonal kokularla kolonideki bireylerin sevk ve idaresini sağlamak, arı ailesini bal sezonuna hazırlamak, işci arıları polen toplamaya teşvik etmek, koloninin su ihtiyacı vb. butun işler ana arının kontrolunde gercekleşir. Ana arının vucut yapısı ince ve uzun, rengi diğer bireylere gore daha acık, canlı ve parlaktır. Ozellikle kolonide yavru yetiştirme aktivitesinin yuksek olduğu donemlerde karın cok uzundur. Vucudu işci arılardan geniş, erkek arılardan daha uzundur. Ana arının kanatları işci arının kanatlarından daha uzundur. Ancak kanat uzunluğu kendi vucuduna oranla kısa olduğundan ucma yeteneği fazla değildir. Ozellikle ciftleşme sonrasında ucma yeteneği, vucut buyukluğunun artmasına bağlı olarak daha da azalmaktadır. Ana arı genellikle kendisini cevreleyen ve temizliği ve beslenmesiyle ilgilenen bir grup işci arı arasında gorulur. Yaşamı suresince sadece ciftleşme amacıyla kovan dışına cıkar. Kendi kendine beslenemez. Beslenmesi; bakıcı işci arıların ağzına arı sutu vermeleri şeklinde olur. Ana arı işci arıya gore daha uzun ve centikli kısmında az centiği bulunan iğneye sahiptir. Bu nedenle iğnesini batırıp cıkararak defalarca kullanabilir. Zehir bezleri oldukca gelişmiştir. Ana arı iğnesini kovandaki rakip ana arılara ve ana arı memelerine karşı kullanır. Ana arı, ana arı memesi veya ana arı yuksuğu denilen ozel bir goz icerisinde gelişir ve kulucka suresi 16 gundur. Gozden cıktıktan 6 8 gun sonra guneşli, sıcak ve ruzgarsız bir gunde ve oğleden sonra ciftleşme ucuşuna cıkar. Salgıladığı feromonla erkek arılar ana arıyı takip ederler ve acık havada ucarken 8 10 erkek arıyla ciftleşir. Ceşitli nedenlerle yeterince erkek arıyla ciftleşemeyen ana arı daha sonraki gunlerde 2 3 defa ciftleşme ucuşuna cıkar. Ciftleşmesini tamamlayan ana arı kovanına doner ve 2 3 gun sonra yumurtlamaya başlar. Ana arı gunde ortalama 1.500 2.000 adet, iyi koşullarda 2.000 3.000 adet yumurta yumurtlayabilir. Ana arı feromon adı verilen bazı kimyasal maddeler salgılayarak işci arıları etrafına ceker, kolonide birliği, duzeni sağlar. Feromon kokusunu algılayan işci arılar kolonideki işleri duzenle yuruturler. Aynı zamanda bu feromonlar işci arıların yumurtalıklarının gelişmesini ve kolonide yeni bir ana arı yetiştirmelerini onler. Ana arıların salgıladığı feromonlar arıların vucut teması ve gıda boluşumu yoluyla kolonideki butun bireylere ulaştırılır. Herhangi bir nedenle anasız kalan ve ana yetiştirme olanağı bulunmayan bir kolonide işci arılardan bazılarının yumurtalıkları gelişerek yalancı ana meydana gelir. Yalancı analar dolsuz yumurta bırakırlar. Ana arıların ortalama yaşam sureleri 3 5 yıl olmakla beraber 7 yıla kadar yaşayabilirler. Ancak artan yaş ile birlikte giderek daha az yumurtlarlar ve daha fazla oranda dolsuz yumurta bırakırlar. Bu nedenle teknik arıcılıkta genc, sağlıklı ve verimli ana arılarla calışmak esastır ve ana arılar 1 2 yılda bir değiştirilirler. İŞCİ ARILAR: Dollenmiş yumurtalardan meydana gelirler. Koloninin gucune ve mevsime bağlı olarak kolonide işci arı sayısı değişir. Kolonideki işci arı sayısı kış aylarında 10.000 15.000 arasında değişirken, ilkbaharda sayıları daha da azalır. Baharın ilerleyen donemlerinde sayıları giderek artar ve yaz aylarında kolonilerde ceşitli faktorlere bağlı olarak 60.000 80.000 adet işci arı oluşabilir. Kolonilerin gucu sahip oldukları işci arı varlığı ile belirlenir. Normal koşullar altında yumurtlama haric kolonideki butun işler olağanustu bir işbirliği halinde işci arılar tarafından yapılır. İşci arıların kolonide sorumlu oldukları işlerden başlıcaları; kovan temizliği, balmumu salgılama ve petek orme, arı sutu salgılama ve yavruların bakımı, kovanın havalandırılması, ana arının bakımı ve beslenmesi, kovan bekciliği, kovana nektar, polen, propolis ve su taşınması ve balın olgunlaştırılmasıdır. Omurleri kısa olup ağır bir calışma temposu ve yıpranma nedeniyle ilkbahar aylarında ve yaz başlarında meydana gelen işci arılar 35 40 gun yaşarken, yaz sonu ve sonbahar başlarında meydana gelenler daha uzun sure yaşarlar. Kulucka suresini tamamlayıp petek gozunden cıkan işci arıların gorevi hemen başlar. Kovan İci Gorevleri 0 3 gunluk yaşlarında kendisini temizler, besleyici arılardan yiyecek alarak beslenir, yavru gozlerini temizler ve yavrulu gozler uzerinde dolaşarak kulucka sahasında gerekli sıcaklığın oluşmasını sağlarlar. 3 6 gunluk yaşta, petek gozlerinden aldıkları cicek tozu ve bal ile hazırladıkları karışımla yaşlı larvaları beslerler. 6 12 gunluk yaşta, arı sutu salgılamaya başlarlar ve genc larvaları beslerler. Cevreyi tanıma ucuşlarına cıkarlar. Ucuş eğitimi ve kovan cevresinde uyum ucuşları yaparlar. 12 18 gunluk yaşta, balmumu uretir ve petek orerler. Ayrıca kovan temizliğiyle de uğraşırlar. 18 20 gunluk yaşta, kovan ucuş deliğinde ve ucuş tahtası uzerinde nobet tutarak kovan bekciliği yaparlar, koloniyi yabancı arılara ve yaklaşan her turlu tehlikeye karşı korurlar. 20. gununu tamamlayıp 21 gunluk olan işci arılar artık butun deneyimlerini kazanmış ve kovanına gıda taşıma yeteneğine ulaşmışlardır. Acıklanan bu uc haftalık kovan ici temizliklerinden sonra omurlerinin geri kalan kısmında kovan dışında ve arazide calışarak kovana nektar, polen, propolis ve su taşırlar. Kovan dışı bu gorevleri yapan arılara "tarlacı arılar" denir. Polen Taşıma: Arıların beslenmesi icin ozellikle yavru buyutme icin mutlaka polene ihtiyac vardır. Polen, protein, yağ, vitamin ve mineral madde kaynağıdır. Polen olmadan koloni kulucka faaliyetini surduremez. Arılar birkac ciceği dolaştıktan sonra vucudu uzerindeki poleni orta bacağındaki tuyler vasıtasıyla arka bacaklarında bulunan polen sepetine aktarılarak kovana getirir ve petek gozune bırakır. Kovan ici hizmeti goren genc işci arılar bu poleni goz icerisine cene ve başı ile yerleştirir ve dili ile de nemlendirir. Bir polen yuku olan iki topu yapabilmek icin 50 100 cicek ziyaret edilmesi gerekir. Bir petek gozun polenle dolması icin 1500 yonca ciceğinin ziyaret edilmesi gerekmektedir. Polen toplamak icin gunluk ucuş sayısı ortalama 6 8 olmasına rağmen bu sayı 45'e kadar cıkmaktadır. Bir polen yukunun ağırlığı 12 25 mgr arasında değişmektedir. Nektar Taşıma : Arıların bal yapmak uzere ciceklerden topladıkları şekerli sıvıya nektar diyoruz. Arı bir cicekte nektar olup olmadığını diliyle belirler. Ayrıca nektarın kokusunu da algılayarak nektar olup olmadığını anlar. Arı nektarı bulduğu anda hızla kursağına ceker, kursağını dolduruncaya kadar cicekleri dolaşır. Kucuk ciceklerden 1000 1500 cicek ziyaret edilerek kursağını doldururken buyuk ciceklerden bazen 100 ziyaretle kursağını doldurabilmektedir. Nektar taşıyan arının 1 gunluk sefer sayısı ortalama 8 10 seferdir. Bu sayı 24'e kadar cıkmaktadır. Arının bir seferde taşıyabildiği nektar miktarı 70 mgr. dır. Nektar taşıyan arı kovan icerisine girdiği zaman nektarı kovan icinde gorevli arı veya arılara aktarır, onlar da kovan icinde petek gozlerine yerleştirir. Nektarın bala donuşumu icin hem fiziksel hem de kimyasal değişime ihtiyac vardır. Fiziksel değişim suyunun azaltılması, kimyasal değişim de nektar şekeri sakarozun enzimlerle glikoz ve fruktoza indirgenmesidir. Su Taşıma ve Depolama : Yaşayan butun organizmaların suya ihtiyac duymaları gibi arılar da suya ihtiyac duyarlar. Ayrıca arılar suyu balın sulandırılmasında, kovan icini serinletmekte ve kovan onunu nemlendirmekte kullanmaktadırlar. Suyu kovana taşıyan arılar kovan icine geldiklerinde, getirdikleri suyu diğer arılara aktarırlar. Sadece bir arıya aktarabileceği gibi 18 arıya kadar dağıttığı da gorulmektedir. Sıcak ve kurak havalarda suyu polen ve nektar gibi depolamaktadır. Su depolama işi peteğin ust kısmına, bal mumu ile yapılan kucuk bolmelere depolanır. Su taşıyan arılar 1 gunde ortalama olarak 50 sefer yaparlar. Kovana taşınan su miktarı ortalama 25 mgr olup 50 mgr. a kadar cıkabilir. Dolayısıyla bir arı bir gunde 1250 mgr su taşımaktadır. Boylece kovana 1 litre su taşınabilmesi icin 800 arının su taşıması gerekir. Propolis Toplama : Propolis toplayan arılar kaynağı bulduktan sonra cenesi ile ısırır, on bacakları yardımıyla koparır ve polen sepetine atarak kovana getirir. Kovan icerisinde diğer arılar propolisi cekerek kucuk parcalar halinde alıp istedikleri yerlere ozenle yapıştırırlar. Arılar propolisi kovan catlaklarını kapatmakta kullanırlar. ERKEK ARILAR: Dollenmemiş yumurtalardan gelişen erkek arılar koloninin en iri bireyidirler. Cevre koşullarına ve koloninin gucune bağlı olarak kolonilerde Nisan, Mayıs aylarından itibaren erkek arıları gormek mumkundur. En cok oğul mevsiminde gorulen ve tombul yapılı olan erkek arıların boyu ana arının boyu kadar uzun değildir, fakat işci arılardan ve ana arıdan daha geniş ve iridir. Erkek arılar cok kısa bir dile sahiptir. Bu nedenle ciceklerden nektar alamaz. İğneleri olmadığından kendilerini de koruyamazlar. Kolonide erkek arı miktarı sezona ve kolonideki koşullara bağlı olup oğul mevsiminde sayıları 500 2.000 arasındadır. Koloniler ilkbahar ve yaz başlarında erkek arı yetiştirmeye başlarlar. Gec sonbaharda ve kış aylarında normal koşullarda kolonilerde erkek arı bulunmaz. Son derece tembel ve obur olan erkek arıların başlıca gorevi ciftleşme ucuşuna cıkan dolsuz ana arılarla ciftleşmektir. Erkek arı dolsuz ana arıyı havada yakalar ve onunla ciftleşir. Ana arıyla ciftleşen erkek arı ciftleşme organını kaybeder ve olur. Ortalama yaşam suresi 55 60 gundur. İşci arılar ergin erkek arıları koloniden atmak veya erkek arı yumurta, larva ve bazen de pupaların bir kısmını tahrip etmek suretiyle kovandaki erkek arı sayısını duzenlemektedir. Erkek arı yumurtalarının ancak % 50 56'sının ergin arı olarak gelişmesine fırsat verilir. Erkek arılar 4 gunluk olduklarında ucuş faaliyetlerine başlar fakat genellikle 5 7 gunlukken ucarlar. Erkek arılarda en yoğun ucuş aktivitesi saat 14 16 arasındadır. Erkek arılar genellikle sıcaklık 18 20 oC'nin uzerine cıkmadıkca ucmazlar. Ucuş amacı cevreyi tanıma, dışkılamak veya ciftleşme olabilir. Gunde ortalama ucuş sayısı 2 4 olup bu sayı 17'ye kadar cıkabilir. Ucuşa cıkmadıkları zamanlarda kovanda yavrulu cerceve uzerinde dururlar