Tmo 40 Bin Ton Nohut İhrac Edecek TMO, 40 bin ton nohut ihrac edecek Turkiye, 2018 yılında Arjantin, Meksika ve Hindistan'dan 93 bin ton nohut ithal ederek 118 milyon dolar odedi. Bu ithalatla ic piyasada fiyatların duşurulmesi hedeflendi. İthalatla kısa sureli olarak fiyat duşse de genel olarak yuksek seyretti. Nohut fiyatının yukselmesi, buğday uretiminden kacış ve Toprak Mahsulleri Ofisi'nin nohut alacağını acıklaması gibi bir cok faktor bir araya gelince ciftci nohut ekimine yoneldi. Ozellikle İc Anadolu'da daha once buğday eken ciftciler nohut ekti. Turkiye'nin nohut uretimi 2017 yılında 470 bin tondu. Turkiye İstatistik Kurumu verilerine gore,2018 yılında yuzde 34 artışla uretim 690 bin tona yukseldi. Toprak Mahsulleri Ofisi, 2018 urunu nohut alım fiyatını 27 Haziran 2018'de ton başına 3 bin 250 lira olarak acıkladı ve toplam 95 bin 871 ton nohut alımı gercekleştirdi. Genellikle tarım urunleri ithalatı icin gorevlendirilen ve bu amacla ihale acan, Toprak Mahsulleri Ofisi bu kez nohut ihracatı icin ihale actı. Resmi Gazete'nin 24 Ekim 2018 tarihli sayısında yayınlanan Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Toprak Mahsulleri Ofisi'ne hububat urunlerinin yanı sıra bakliyat urunlerinden mercimek, fasulye ve nohut ihracatı icin yetki verilmişti. Ofis, bu yetkiye dayanarak 40 bin ton nohut ihrac edecek. İhale 30 Mayıs'ta Toprak Mahsulleri Ofisi,40 bin ton nohut ihracatı icin 30 Mayıs'ta ihale yapacak. Sadece yurt dışında yerleşik firmaların katılacağı ihale ile 20 bin tonu dokme naturel ve 20 bin tonu ise boylanmış 50 kiloluk cuvallarda olmak uzere toplam 40 bin ton nohut ihrac edilecek. İhale 30 Mayıs 2019 gunu saat 10.30'da Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Mudurluğu'nde gercekleştirilecek. İhale, TMO Yonetmeliği kapsamında kapalı zarfla teklif alma ve akabinde pazarlık yontemine gore teklif alınmak suretiyle yapılacak. İhaleye sadece yurt dışında yerleşik firmalar katılabilecek. Bu firmalar ihaleye doğrudan katılabilecekleri gibi Turkiye'de bulunan temsilcilikleri aracılığıyla da katılabilecekler. Faks, posta ve e posta ile verilen teklifler değerlendirmeye alınmayacak. İhrac edilecek nohut 2018 yılı urunu tohumluk olmayan kocbaşı ceşidi nohuttan oluşuyor. İhaleyi kazanan firma, mal bedelini sozleşme hukumleri kapsamında peşin ihracat bedeli olarak transfer edecek. İhracat bedeli ABD Dolan olarak odenecek. GDO icermeyen nohut Toprak Mahsulleri Ofisi'nin ihale şartnamesinde ihrac edilecek 40 bin ton nohutun Mersin Limanı'ndan 22 Haziran 22 Temmuz 2019 tarihleri arasında yukleme yapılacağı belirtiliyor. Şartnamede nohutların Genetiği Değiştirilmiş Organizma icermediği belirtilerek urun ozellikleri şoyle ifade ediliyor: " Nohutlarda GDO bulaşan, GDO iceren, GDO' dan uretilen bileşen iceren bulunmamaktadır. Nohutlardan numune alma, analiz ve diğer işlemler yururlukte olan TS 142 Nohut Standardında belirtildiği şekilde yapılacaktır. Nohutlarda canlı bocek ve kalıntısı bulunmamaktadır. Nohutlar kendine ozgu renkte olup yabancı tat ve/veya koku icermemektedir." İthalat yerine ihracat Turkiye'de en cok yetiştirilen baklagil nohut. Toplam baklagil uretiminin ortalama yuzde 40'ını nohut oluşturuyor. 2017'de ic piyasada fiyatların aşırı yukselmesi, buğday ekimi yerine alternatif urun arayan ozellikle İc Anadolu'daki ciftciler icin nohut uretimi umut oldu. Ciftcinin bu umudunu destekleyen bazı adımlar da atıldı. Nohut, fasulye ve mercimek ureticilerine odenen prim desteğinde onemli artışlar yapıldı. 2014 yılında kilo başına 10 kuruş olan destekleme primi 2015'te yuzde 100 artışla 20 kuruşa, 2016'da 30 kuruşa cıkarıldı. 2017'de de 30 kuruş olarak uygulandı. 2018 urunu nohut, mercimek ve kuru fasulye destekleme primi kilo başına 50 kuruşa yukseltildi. Ayrıca Tarım Bakanlığı tarafından yeraltı sularının yetersiz olduğu tespit edilen alanlarda nohut ekimi yapan ciftcilere ilave yuzde 50 destek artışı sağlanıyor. Yurtici sertifikalı tohum kullanan ciftciye dekar başına 20 lira, dekar başına 14 lira mazot ve 4 lira gubre desteği sağlanıyor. Ayrıca Tarım ve Orman Bakanlığı "Nadas Alanlarının Daraltılması Projesi" kapsamında nadas alanlarına nohut ekimi teşvik edildi. Toprak Mahsulleri Ofisi, nohut alımı ile gorevlendirildi. Birbirini destekleyen bu adımlar, buğday ekiminden zarar eden ciftciyi nohut ekimine yonlendirdi. Nohut uretimi bu desteklerle yuzde 34 artışla 470 bin tondan 690 bin tona yukseldi. Nohut ithal eden Turkiye, şimdi nohut ihrac ediyor. Nohut orneğinde olduğu gibi, istendiğinde ve doğru politikalar uygulandığında Turkiye, bir cok tarımsal urunu ithal etmek yerine hem kendi ihtiyacını karşılayabilir hem de ihracat yaparak ulkeye doviz kazandırabilir. Yeter ki, ithalatcı politikalardan vazgecilsin. Girdi maliyetleri duşurulmeli Nohut ihrac ediliyor diye uretimde sorun olmadığı anlaşılmasın. Bir cok urunde olduğu gibi nohutta da ciftcinin en onemli sorunu yuksek girdi maliyetleri. Mazot, gubre, ilac, tohum, işcilik başta olmak uzere uretimde kullanılan girdilerin fiyatı surekli artıyor. Girdi maliyetlerini duşurucu onlemler mutlaka alınmalı. Uretimin surdurulebilir olması ve ciftcinin para kazanması icin istikrarlı bir politikaya ihtiyac var. Butun bakliyat urunlerinde olduğu gibi, nohutta da tohum uretimi konusunda sorunlar yaşanıyor. Ozel sektorun ilgi gostermediği tohum uretimi devlet tarafından yapılması gerekiyor. GAP Tarımsal Araştırma Enstitusu'nun bu konuda ciddi caba gosterdiğini, gecen yıl dekara 400 kilo verim alınan "ubet" ceşidini tescil edildiğini biliyoruz. Bu tur calışmaların daha yaygınlaştırılması gerekiyor. Ozetle, Arjantin'den, Meksika'dan, Hindistan'dan nohut almak yerine, Kırşehir, Yozgat, Ankara, Uşak, Karaman, Konya'da, Adıyaman'da uretim yapmamız gerekiyor. Turkiye'nin nohut uretimi ve dış ticareti YIL Uretim İthalat İhracat 2013 506 57 19 2014 450 41 18 2015 460 37 22 2016 455 30 23 2017 470 90 23 2018 690 93 21 Kaynak