Elma Kok Curuklugu Hastalığı Hastalık etmeninin genel ozellikleri: Rosellinia necatrix Prill. fungal hastalik etmeni olup, beyaz curukluk olarak adlandirilan hastaliktan sorumludur. Hastalik etmeni calimsi, bag, incir, dut, zeytin, turuncgil, badem, patates, cilek, sekerpancari, avakado, sus bitkileri, findikimsi agaclar, mese, okaliptus, kavak ve bir cok yabanciotlarda hastalik yapmaktadir. Hastalik etmeni bir cok avrupa ve Guney Afrika ulkelerinde bulundugu ve fidanliklarda buyuk problem oldugu bildirilmektedir. Beyaz kok curuklugu polifag bir zararlidir ve yayilma alani oldukca genistir. Beyaz curukluge ait miselyumlar kurakliktan ve diger mikroorganizma faliyetlerinden zarar gormeden uzun yillar toprakda canli kalabilir. Hastaligin yayilmasi cok yavas ve zordur. Cunku diger toprak funguslari gibi bu hastalik etmenide toprak icin de koklerin bulundugu alandan 5 10 cm kadar uzak alanlara yayilabilir. Hastalik etmeni tercihen kokleri ve kok uclarini enfekete etmektedir. Enfeksiyondan sonra fungus kok icinde ilerler ve kabuk kismini istila ederek kok uzerinde ilerlemesine devam eder. Hastalanma bakimindan yasli agaclar ile genc fidanlar arasinda fazla fark yoktur, yaliniz hastalik belirtileri genc fidanlarda daha cabuk ortaya cikmaktadir. Hastaligin yayilmasinda perithecium ve bunlarada olusan askosporlarin fazla onemi yoktur. Ayrica hastaligin yayilmasinda kosnidisporlarin da fazla onemi yoktur. Bundan dolayi hastaligin yayilmasinda en onemli rolu miseller olusturmakta, miselyumlarda sulama suyu, toprak isleme sirasinda ya da hastalikli bitki veya diger materyayllerin tasinmasi ile olmaktadir. Hastalik etmeni rutubetli ve sicak topraklari cok severler. Hastalık Etmeninin Belirtileri : Beyaz kok curuklugune yakalan bitlkilerde ilk belirtiler yaprak sararmasi seklinde ortaya cikar. Bu sararmalar bitkinin bir tarafinda olabilecegi gibi genel olarak tum bitkide de gorulebilir. Sayet hastalik bitkinin bir tarafdaki koklerini yakalamissa, bitkinin o tarafina ait yapraklarda solgunluklar ve sararmalar gorulebilir. Sararan yapraklar bir mutdet sonra dokulur ve bitkide yaprak azalmasi oldukca dikkat cekicidir. Hastalik uzun sureden beri devam ederse yapraklarda kuculmeler ortaya cikabilir ve buyumede gerileme gorulebilir. Bitkide gelisme olmaz, hatta geriye dogru olumler gorulebilir. Boyle durumlarda, ozellikle agaclarin tac kisimlarda kuculmeler de goze carpmaktadir. Bu sekilde infektelenen bitkiler yeteri kadar tomurcuk tesgil edemez, bol ve kaliteli meyve vermezler. Meyveler irilesmeden ve olgunlasmadan dokulurler. Infekteli oldugu sanilan bitkilerin kokleri acilip bakildiginda ince koklerin curudugu ve karardigi gorulur. Kalin koklerin uzerinde ve cevresindeki toprak beyaz renkli miselyum tarafindan istila edilmistir. Bu koklerin olumu ile uzerindeki miselyumlar esmerlesir, koyu bir renk alir ve sert bir kitle haline donusur. Bunlar hastalik etmeninin sklerotlaridir. Curuyen kokler uzerinde beyaz miselyum tabakasi bazen kabuk altinda bulunur, ancak curuyen koklerin kabuklari kaldirildiginda beyaz miselyum tabakasi gorulebilir. Hastalik etmenin olusturdugu belirtiler Armilleria mellea tarafindan olusan hastalik belirtileri ile karistirilabilir. Armilleria mellea sapkali mantarlar olusturmasi ile bu hastalik etmeninden kolaylikla ayarilabilir. Mucadelesi Kulturel mucadele 1. Toparakta fazla su birikmesine engel olunmali, meyve bahcelerinde topraklarin drenajina onem verilmeli. 2. Sulama suyu agaclarin kok bogazina verilmemelidir. 3. Hayvan gubrei agaclarin kok bogazina degil, siralar arasina verilmelidir. 4. Toparak isle aletleri ile koklerde yara acilmasindan kacinilmali. 5. Hastaliga yakalanmis genc agac ve fidanlar cikarilarak kokleri temizlendikten sonra, temiz topraklara nakledilebilir. 6. Hastagin ileri oldugu durumlarda agaclarin kok bogazi, koklerin ayrisma yerine kadar acilmali, hastalikli kisimlar temizlenmeli ve 750 gr katrana 250 gram goztasi karistirilarak koklere surulup kuru toprakla hafifce ortulmelidir. Ancak kok bogazina 2 10 kg karaboya dokulerek toprak ile kapatmak da tavsiye edilmektedir. 7. Dayanikli cesitler tercih edilmeli. 8. Toprak solarizayonu tavsiye edilmektedir. Kimyasal mucadele Zirai ilac olarak meyve bahcesi kurulmadan once Metil Bromid ile toprak fumigasyonu onerilmektedir. kaynak etarim