Silaj Yapımı; SİLAJ YAPIMI Ulkemizde cayır mera alanlarının kısıtlı, otlatma mevsiminin sınırlı oluşu ve kış aylarında hayvanların kaba yem ihtiyacı onemli bir problem olmasından dolayı silaj yapımını onem arz etmektedir. Kışın hayvanlar icin gerekli olan kaba yemler yeşil ve sulu yemlerden sağlanırsa hayvanların verimleri yıl boyu korunabilmektedir. Bunu da yeşil ve sulu yemlerin bol bulunduğu mevsimlerde ihtiyac fazlası cayır otları ile baklagil ve buğdaygil yem bitkileri, endustri bitkileri ve artıkları silolanarak elde edilir. Yeşil yemlerin hava almayacak şekilde depolanması ile elde edilen ekşimsi yeme silaj, depolandığı yere silo denir. SİLAJ YAPMANIN FAYDALARI Yeşil ve sulu yemlerin bulunmadığı kış aylarında hayvanların iyi ve ucuz beslenmesini sağlar. Ot depolama sorunu ve depo masrafları en aza indirilir. 2 ton kuru otun depolandığı yere 15 ton yeşil yem depolanabilir. Silajlık bitkiler tarlayı erken boşaltırlar dolayısıyla diğer bitkilerin ekimi icin uygun zaman kalmaktadır. Yeşil yemlerin kurutulmasıyla sapları ve yaprakları sertleşerek dokulur. Sapları sertleştiği icin besin değeri duşer hayvanlar tarafından sevilerek yenmez. Fakat silolamada yemlerin besin değerinde kayıp meydana gelmez ve hayvanlar tarafından sevilerek yenir.. SİLAJ YERİNİN SECİMİ Silo yeri, hayvan barınaklarına yakın bir yerde olmalıdır. Silo suyunun tahliyesinin kolaylığı icin doğal eğimli ve verimsiz alanlar kullanılmalıdır. Sut yabancı kokulara duyarlı olduğundan silo yeri doğrudan barınağa bağlantılı olmamalıdır. SİLAJ İCİN HASAT ZAMANI Silajı yapılacak bitki yem kalitesinin, silolama yeteneği ve en yuksek verimin sağlandığı zamanda hasat edilmelidir. Silaj yapılacak bitkinin nem oranı cok onemlidir. Nem oranının yuksek veya duşuk oluşu yapılacak silajın kalitesini duşurur, bozulmalara sebep olur. Ot silajı yapımında tahıllar kullanılacaksa danelerin hamur olum doneminde ve % 60 67 nem oranında hasat yapılmalıdır. Orneğin; mısır silajı icin en uygun zaman, danelerin sut olumunu tamamlayıp, hamur olumu devresindeki hasadıdır. Fiğ, yem bezelyesi gibi baklagiller kullanılacaksa, tam ciceklenmeden sonra bakla teşekkulu zamanı hasat yapılmalıdır. Yonca 1/10 ciceklenme devresinde hasat edilmelidir. Hasat edilen bitkiler vakit kaybetmeden silo cukuruna goturulmelidir. SİLOLAMA Her şeyden once silolanacak yemin nem oranının yeterli olması gerekir. Nem oranının pratik olarak tespitinde, kıyılmış ottan bir avuc alınarak elle kuvvetlice sıkılır. Eğer bu sırada birkac damla su damlarsa nem oranı % 75 85 kadar demektir. Boyle bir otun katkı maddesi kullanılmadan silolanması uygun değildir. Silajın bozulma riskini ve silo kayıplarını azaltmak icin bicilen otun uygun nem oranına gelene değin soldurulması veya bir ton kıyılmış otun icerisine nem oranına gore 30 80 kg tahıl ezmesi ilave ederek olumlu sonuc alınabilir. Saf baklagil silajları ile nem oranı yuksek otun icerisine katkı maddesi kullanmadan kaliteli bir ot silajı yapılamaz. Sıkılan ottan su damlamaz fakat avuc icinde nemlik hissedilirse nem oranı %60 67 kadardır bu durunda ot guvenle silolanabilir. Sıkılan ot avuc acıldığında hemen genleşip dağılıyorsa nem oranı % 60 dan daha azdır. Bu durumdaki ottan da silaj yapılması risklidir. Boyle durumlarda onlem olarak varsa başka tarladan daha yuksek nem iceren otlarla karıştırmak gerekir. Kıyılan materyal mumkun olan en kısa sure icerisinde siloya doldurulmalıdır. Silajlık materyal 10 15 cm sap ve saman serilen zemin uzerine tabakalar halinde yayılır ve traktor vb. aletler ile sıkıştırma işlemi yapılır. Siloda hava bırakmamaya dikkat edilmelidir. Yonca, korunga, fiğ ve pancar yapraklarını olduğu gibi, mısır sap ve yapraklarını ise 4 5 cm gecmeyecek uzunlukta kıyılarak siloya doldurulabilir. Her romork boşaltıldıktan sonra kıyılmış materyal eşit olarak dağıtılarak traktorle iyice ciğnenir. İyi bir sıkıştırma ile fermentasyonun sağlıklı olması ve kaliteli bir silaj yapılması sağlanır. Bu şekilde silo kat Page 2 kat doldurulurken baklagil yem bitkilerinin kat aralarına her ton icin 20 50 kg. melas veya 30 80 kg. tahıl kırması veya 50 70 kg. kuru pancar posası serpiştirilir. Ayrıca ton başına 2 3 kg. da oğutulmuş tuz katılır. SİLONUN ORTULMESİ Yemi siloya doldurduktan sonra ust kısma 2 3 parmak kalınlığında sap veya saman serilip uzeri hava almayacak şekilde kalın naylon ile kapatılır. Naylonun etekleri ve uzeri ceşitli şekillerde baskı altına alınarak, hava girişi olmayacak şekilde kapatılır. Silaj naylonun uzerine baskı malzemesi olarak 5 10 cm toprak konarak kotu hava şartlarından korunmuş olur. SİLONUN ACILMASI Bu şekilde doldurulan silo 6 7 hafta acılmadan fermantasyona bırakılır. İyi bir silo 2 3 yıl acılmadan saklanabilir. Acılan silo Mayıs ayına kadar bitirilmelidir. Silo hayvan barınaklarına en yakın tarafından acılmalıdır. Hayvanlara verilecek miktar tespit edildikten sonra gunluk olarak bu oranda silaj alınır. Silaj alınan bolge ıslak cuvalla ortuldukten sonra naylonla kapatılması tavsiye edilir. Silodan iki gunluk ihtiyactan fazla yem cıkarılmamalıdır. Silaj mumkunse dikine kesilerek dilimler halinde alınmalıdır. Silo yemi pis kokulu, kuflu, koyu kahve renginde ise hayvanlara asla yedirilmemelidir. Hayvanlar silajı ilk once yemeyebilir. Bundan dolayı ilk once silaj ot veya samanla karıştırılarak verilir. Boylece 1 2 gunde hayvanların bu yeme alışması sağlanır. Bir gunde, iki oğunde Jersey ineklere 15 kg. a kadar, Holstein ve Montofon'lara 20 kg. a kadar silaj verilebilir. Doğum yapmasına iki ay kalmış ineklere silaj yedirilmemelidir.