Gıda guvenliğinde yeni bir donem başlıyor Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanı Mehmet Mehdi Eker gıda guvenilirliği sistemi'nin detaylarını acıkladığı basın toplantısında, Hedefimiz vatandaşlarımız daha sağlıklı, daha hijyenik, daha guvenilir gıdaya ulaşması. Biz bu mevzuatı bunun icin yaptık dedi. Bakan Eker, Turkiye'yi gıda konusunda AB standartlarına ulaştıracak, 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu kapsamında uygulanacak gıda guvenilirliği sistemi'nin detaylarını, İstanbul Kongre Merkezi'nde duzenlediği basın toplantısıyla acıkladı. Basın mensuplarının yanı sıra cok sayıda sektor temsilcisinin de katıldığı toplantıda konuşan Bakan Eker, Turkiye'de cağdaş bir toplumun ihtiyacı olan AB standartlarında bir gıda denetim sisteminin yeniden tesis edildiğini ve 100'un uzerinde duzenlemenin yururluğe girdiğini belirtti. Tarım ve gıdanın, insanlığın kalıcı ihtiyac alanı olduğunun altını cizen Bakan Eker, Turkiye'nin endemik bitkiler acısından, topraklarının zenginliğine dikkati cekerek, dunyada bilinen 12 bin endemik bitki turunun 4 bin ceşidinin Turkiye'de olduğunu, butun bunların Turkiye'de gıda sektorunun ozel bir muameleye tabi tutulması gerektiğini gosterdiğini anlattı. Cumhuriyetin 83'uncu yılında Turkiye'nin bir tarım kanununa kavuştuğunu vurgulayan Bakan Eker, Bu, aslında kendi değerlerimizin cok da farkında olmadığımızın bir yansımasıdır. Cok zengin bir kaynak, cok zengin bir tarih, kultur, birikim ve biz bunu yeteri kadar değerlendirememişiz dedi. Bakan Eker, sozlerine şoyle devam etti: Bu kanunla birlikte, Turkiye'de her şey cok daha farklı bir mecrada seyretmeye başlayacak. Bugun burada sizlerle bir kısmını ancak paylaşacağım yeni duzenlemeler manzumesi, cunku 102 yonetmelik cıktı. Biz, 2010 yılı 13 Haziran tarihinde 5996 sayılı kanunu cıkardık. Bu kanunla bizim hedefimiz, cağdaş bir toplumun, cağdaş bir bireyin sağlık, hijyen ve gıda guvenliği cercevesinde ihtiyaclarını gidermeye odaklanmış bir mevzuat. Bizim birinci hedefimiz bu. Turkiye Cumhuriyeti'nin vatandaşları daha sağlıklı, daha hijyenik, daha guvenilir gıdaya ulaşsın. Bunun denetim mekanizmasını kuralım, bunun yasal mevzuatını oluşturalım. Cunku gıda, tarım sektorunun tuketiciye, kentliye donuk yuzudur aslında. O nedenle burada sadece uretici değil, herkes bu sektorun bir paydaşıdır. Biz gıdaya boyle baktık. Onun icin bu kanun ve duzenlemelerde birinci amacımızı bu şekilde oluşturduk.'' Konuşmasında Turkiye'nin AB ile tam uyelik muzakerelerinin surduğune işaret eden Bakan Eker, bu konuda Turkiye'nin yaşayabileceği en buyuk problemin, gıda konusunda olacağını soyleyenler olduğunu hatırlatarak, Bu haksızlıktır. Doğru değildir. Ve bu gıda kanunuyla, bu mevzuatla aslında Turkiye'nin AB standartlarını cok rahat bir şekilde yakaladığını, yakalayabileceğini ve uygulama kabiliyetine sahip olduğunu gostermiş oluyoruz. Diğer bircok fasıl, henuz muzakereye acılmamışken, biz gıda faslını muzakereye actık ve bu kanunla uygulamaya şimdi koyduğumuz 102 yonetmelik, aslında AB'yle uyumun ve entegrasyonun da gıda ve gıda sektoruyle ilişkili olarak daha kolay olacağını, Turkiye'nin bunu yerine getirdiğini gostermesi bakımından onemli dedi. Turkiye'nin marka alanını gıda oluşturuyor Bakan Eker, ticari olarak da Turkiye'nin marka alanını gıdanın oluşturduğunu, Turkiye kelimesinin yurt dışında gıda ile olduğu kadar başka hicbir endustriyel ya da teknoloji urunuyle anılmadığını vurgulayarak, cıkarılan mevzuatın bu acıdan da buyuk onemi bulunduğunu kaydetti. 5996 sayılı kanunun ve bu kapsamda cıkarılan yeni mevzuatın ayrıntılarından da ornekler veren Bakan Eker, şoyle devam etti: Bu kanun ile birlikte 95 yonetmelik yayınlandı, şu anda 7 yonetmelik de Başbakanlıkta yayınlanma aşamasında. Bu surecte biz bir şey daha yaptık. Tarım ve Koyişleri Bakanlığını, 'Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı' olarak yeniden organize ettik. Değişim ve donuşumun onemli bir parcası. Koy hizmetleri faaliyetleri yerelleştirildi, valilikler bunyesinde kurulan birimlerle yurutuluyor ve tarım şehirle uretici arasındaki bağı kuran, ikisini birleştiren bir catı sektor haline getirildi. Ve en azından 27 28 yıldır var olmayan bir Gıda Kontrol Genel Mudurluğu geliyor. Balıkcılık ve Su Urunleri, Bitkisel Uretim Genel Mudurluğu, Hayvancılık Genel Mudurluğu kuruldu. Daha toprağa atılan tohumdan, catalınızın ucuna, tabağınıza gelinceye kadar butun safhaları kontrol ediliyor. Onun icin Gıda Kontrol Genel Mudurluğu dedik. İster bitkisel urun olsun, ister hayvansal urun olsun, hangisi olursa olsun, ister işlenmiş gıda urunu haline gelmiş olsun, ister yarı mamul veya ham madde formunda olsun, bunların her biri uretimde kullanılan bilgiler. Bitki icin sebze icin kullanılan gubre, bunların hepsi, urun haline gelinceye, soframıza, tabağımıza gelinceye kadar butun safhası artık biliniyor. Tum yonetmelikler boyle bir anlayışla hazırlandı. Bu nedenle, 'Gıda alanında Turkiye'de yeni bir donem başlıyor' diyoruz. Son derece de kapsamlı, toplumun ihtiyaclarını, cağdaş, modern bireyin ihtiyaclarını dikkate alan bir yapı oluşturduk. Gıda tarım ve hayvancılığı tek catı altında birleştirdik Bakan Eker, bakanlığın yeniden yapılanması konusuna da değinerek gıda tarım ve hayvancılığı tek catı altında birleştirdiklerini, yetkilerinin de bazılarını devrettiklerini anlatan Bakan Eker, iş yeri kapama, urun toplatma, para cezası gibi mueyyideleri yapmaya artık il mudurluklerinin yetkili olduğunu soyleyerek şoyle devam etti: Gıdayla ilgili bir denetim oldu, toplum sağlığına aykırı bir durum tespit edildi. Daha once mutlaka gidip mulki amirin onayıyla bunlar yapılmak mecburiyetindeyken, bu da tabii zaman kaybına yol acıyor, hatta bazen karar değiştirilebiliyor, bu işin gerceği, dolayısıyla artık boyle bir şey olmayacak. 13 Ocak tarihinden itibaren bu şekilde il mudurlerine boyle bir yetki devredilmiş oldu. İşlemlerini kontrol ve denetim elemanları acil durumlarda, baktı urun toplum sağlığına aykırı, onu orada derhal urunu toplatmak ve faaliyetten men gibi bir yetkisi var. Gıdanın standartlara uygunluğu yetkisinin de yapısı değişen kendi bakanlığı bunyesine verildiğini dile getiren Bakan Eker, bu cercevede Bakanlık olarak Risk Değerlendirme Daire Başkanlığı kurduklarını, bu başkanlıkta gıdanın alanına giren bircok konuyla ilgili 10 ayrı bilimsel komisyon oluşturulacağını, gıda uretim zincirinin her aşamasında muhtemel risklerin halk sağlığı acısından bilimsel olarak değerlendirilerek gerekli tedbirlerin alınacağını bildirdi. Urun kaynağına kadar izlenebilecek Bakan Eker, şoyle devam etti: Gıda guvenliği icin oluşturulan stratejik plan cercevesinde 12 ayrı eylem planı hazırlandı. Bunlar, et ve et urunleri, sut ve sut urunleri, alkollu ve alkolsuz icecekler, takviyeli gıdalar vb. ile ilgili eylem planı hazırlandı. Bir başka husus işletme kaydı ve onayı. Daha once sadece gıda uretim yerleri kayıt altına alınırken, bundan sonra sadece uretim yapan değil, toplu tuketim ve satış yerleri de kayıt altına alınacak. İzleme guvenliği olacak. Yumurta hangi ciftlikten, ilden geldi bileceğiz. Et ve et urunleri nerede imal edilmiş, hangi bolge, hangi ciftlikte imal edilmiş, bunu geriye doğru izleyebileceğiz. Ancak, sebze ve meyvede zaman alacak bunun başlaması. Tuketici sağlığının korunması amacıyla taklit ve hileli urun ureten firmalar artık Bakanlıkca kamuoyuna acıklanacak. Eskiden bu yasa olarak mumkun değildi. Sadece ceza hak edenleri teşhir etmek maksadıyla değil, bir şey daha getireceğiz, toplum sağlığına katkı amacıyla da uygun urun satan firmalara da odul vereceğiz. Boylece iyi ve kotuyu birbirinden ayıracağız. Yem fabrikaları ve ciftlikler urettikleri ve hayvanlara yedirdikleri yemlerin kaydını tutacaklar. Kendisi icin de uretiyorsa, başkasına da satacaksa bunların kaydını tutacaklar. Hayvanlara kotu muamele yapılamayacak, gerek ciftlikte, gerek taşınırken, gerek kesilirken eziyet olmaması esas. Hayvanlara ayrılan alanın belli standardı olacak. Hayvanlar 8 saatten fazla yolculuk yaptırılmayacak. Belli aralıklarla dinlendirilecek. Evde hayvan satılan uretilen yerlerde de hayvan haklarıyla ilgili standartlar geliştirildi. Kuş gribi, cekirge istilası gibi butun bu tur olabilecek şeylerle ilgili de acil mudahale planlarımızı hazırladık. Ciftlikte uretim yapanlar, mandıra, kesimhane bunların sahipleri ve piyasaya arz edenler, bakkal, market, toptancı, depocu, bunların hepsi urettiğinden ve sattığından sorumlu olacak. Yeni donemde okunamayan urun etiketine son verilecek Konuşmasında urun ambalajlarında iceriklerine yonelik yazıların cok kucuk olduğunu ve pek cok vatandaşın bunları okuyamadıklarından şikayet ettiğini de belirten Bakan Eker, sozlerini şoyle tamamladı: Etiketlerdeki bilgiler en az 12 punto olacak. Yani etiketlerdeki bilgiler okunabilecek. Tuketiciler tukettikleri gıdanın gunluk ihtiyaclarının ne kadarını karşıladığı bilgisini de etikette bulacaklar. Bu uygulama, obezitenin onlenmesinde rol oynayacak. Bazı alerjenler var. Bu uyarılar da olacak. Bitki sağlığıyla ilgili, ozellikle bitki uretim atolyeleri, tohum, fide, fidan gibi pasaportu olmayan tohum bir ilden bir başka ile nakledilemeyecek. Sertifikası olmayan kişinin zirai ilaclama yapması mumkun olmayacak, yapan 2 milyar ile 5 milyar arasında para cezasına tabi olacak. Yediğimiz ictiğimiz her şeyi, her aşamasıyla ilgili, diğer urunleri, bunlarla ilgili cağdaş standartları belirlemek ve zincirin her aşamasında denetlemek gerekiyor, biz bu mevzuatı bunun icin yaptık. KAYNAK: tarim.gov.tr