Fiğ Yetiştiriciliği Potansiyeli Ve Onemi Ulkemizde nufus artışı dunya uluslarının bir coğundan daha fazla olması, ulkelerin bir coğunda olduğu gibi yurdumuzda da yeterli ve dengeli beslenme sorununu ortaya cıkarmaktadır. Ulkemiz insanlarının ana besin kaynağını bitkisel kokenli gıdalar oluşturmakta, hayvansal urunlerin tuketimi cağdaş ulkelerle kıyaslanamayacak bir duzeyde bulunmaktadır. Hayvansal gıdaları yeterli olarak alabilmenin yolu, hayvansal urunleri artırmaktan, hayvansal urunleri artırmanın yolu ise, bol ve kaliteli kaba yemle hayvanları beslemek ve yerli hayvan ırklarını ıslah etmekten gecmektedir. Hayvanlarımızın kaba ve yoğun yem gereksinimlerinin onemli bir kaynak olan tarla yem kulturu, bazı teknik ve kulturel yetersizlikler sonucu, ulke tarımında istenilen yere ulaştırılamamıştır. Ulke genelinde tarla uretim sistemleri icerisinde yem bitkileri 962208 ha bir ekim alanına sahip olup, bitkisel uretim icerisinde yaklaşık % 3 oranında yer almaktadır. Tarla bitkileri uretim sistemleri icerisinde teknik olarak yem bitkileri uretimi icin ayrılan alan en az % 25 seviyelerinde olmalıdır. Tarım ve teknolojik olarak gelişmiş ulkelerin genelinde bu ekim oranının uzerine cıkılmıştır. Ulkemizin en onemli bitkisel uretim kaynağı olan tarım alanlarımızı tekniğine uygun olarak surdurulebilir uretim modellerini uygulamamızdan gecmektedir. Surdurulebilir tarımsal uretimin ana belirleyici unsuru yem bitkileri yetiştiriciliğidir. Yem bitkilerini yetiştirmeyi cazip kılan diğer birkac ozelliği de yuksek oranlarda ham protein (ciceklenme donemlerinde % 20 30) icermeleri, bol ve kaliteli toprak ustu aksamı ve ortalama 1 3 m arasında kok oluşturmaları bu bitkilerin yetiştiriciliğini avantajlı kılan ozellikleridir. Kahramanmaraş, ekolojik olarak yem kulturune musaittir. İl genelinde yonca, fiğ, Ozellikle sulu alanlarında yonca, kırac alanlarında fiğ ve korunga tarımı yapılmaktadır. Kırac alanlarında korunga, bazı fiğ turleri başarılı bir şekilde yetiştirilmektedir. Yem kulturunun tarla tarımı icerisinde ekim nobetinde yuksek oranlarda yer almasıyla; tarım toprakların organik iceriğinin artmasına paralel olarak toprağın besleme gucunun yukselmesine, erozyonla toprak kaybı, gubre kullanım girdisinin duşurulmesine, işleteme de işgucunun ekonomik kullanımına, pulluk tabanı , hastalık ve zarlı yoğunluğunun duşurulmesine ve hayvancılığımızın ihtiyacı olan kaliteli yemi cok ucuz bir şekilde karşılamada onemli katkılar sağlanacaktır. 2. İLCELERE GORE FİĞ TARIMI VE URETİM DUMU İl genelinde, toplam 11.192 ha alanda yem bitkileri yetiştirilmektedir. Tarımı yapılan yem bitkileri yonca, fiğ ve korungadır. Fiğ ekim alanı 4660 ha olup, bu ekim alanından 393 ton tane, 6718 ton kuru ot elde edilmektedir. En fazla ekim alanı 2650 ha ile Elbistan'da yapılmakta, pazarcık ve Cağlayancerit'te hic ekim yapılmamaktadır. 3. FİĞ TARIMI Fiğ'i tarımda kullanmayı gerektiren bir cok neden bulunmaktadır. Bunları şu şekilde sıralayabiliriz. Yetiştiriciliğinin kolay olması Tohumlarının ucuz olması İyi bir hayvan yemi olması Ana ve Ara urun tarımına uygun olması Muhafazasının kolay olması Karışım şeklinde yetiştirile bilmesi Toprak ıslahına yardımcı olması Gubre girdisini azaltması İyi bir ekim nobeti bitkisi olması 3.1. FİĞ TARIMI 3.2. ANA URUN FİĞ TARIMI Fiğ turleri ana urun olarak tane ve kuru ot uretimi amacıyla yetiştirilmektedir. Taban ve kırac alanlarda başarılı bir şekilde yetiştirilir. Yazlık ve kışlık olarak ekilebilir. Ilıman iklim bolgelerinde sonbaharda, kışları sert gecen bolgelerde ilkbaharda ekilir. Toprak hazırlığının cok hassas olarak yapılmasına gerek yoktur. Tahıl icin yapılan toprak hazırlığı fiğ ekimi icinde gecerlidir. Yazlık ekimlerde toprak hazırlığında derin surumden kacınılmalıdır. İlkbahar ekimi olabildiğince erken yapılmalıdır. Ekimde dekara 8 10 kg tohum yeterli olmaktadır. 3.3. ARA URUN FİĞ TARIMI Ara urun tarımı, ılıman iklime sahip bolgelerde, pamuk pamuk tarımı yapılan yerlerde iki pamuk donemi arasında boş kalan yaklaşık 5 6 aylık surede yapılan yetiştiriciliği kapsamaktadır. Ulkemizde pamuk tarımı Ege, Akdeniz ve Guneydoğu Anadolu bolgelerinde yapılmaktadır. İlimizde Akdeniz ikliminin Etkisinde kalan kesiminde Pamuk Pamuk tarımı yaygın olarak yapılamaktadır. Pamuk hasadından sonra tekrar pamuk ekilinceye kadar işlenerek boş bırakılan alaların değerlendirilmesi kısa vejetasyon donemine sahip yem bitkilerinden fiğ turlerinin yetiştiriciliği kolaylıkla yapılabilir. Tohum uretimi icin 30 40 cm sıra aralığı, ot uretimi icin 15 20 cm sıra aralığı yeterli olmaktadır. Tohum 3 4 cm derinliğe duşurulmeli ve 4 kg N/da, 7 8 kg P2O5 kg/da gubre kullanılmalıdır. Cıkışlardan sonra yabancı otlarla mucadele yapılmalı ve tohum dokme sorunu olmayan ceşitlerde tam olum doneminde hasat yapılmalıdır. Ara urun tarımında dikkat edilmesi gereken en onemli husus ana urun bitkilerinin ekiminin geciktirilmemesidir. Bunun icin ara urun tarımında kullanacağımız yem bitkilerinin erkenci ceşitler olması onemli olmaktadır. Bu amacla ekimi yapılacak fiğ turleri icin ozenli bir tohum yatağı hazırlığına gerek yoktur. Kışlık tahıl ekimi icin hazırlanan tohum yatağı fiğ tarımı icinde uygun olmaktadır. Tohum yatağı daha once hazırlanmış yere kasım ayı icerisinde toprak tava geldiğinde dekara 10 kg tohum duşecek şekilde ekim yapılır. Sonbaharda kasım ayı icerisinde ekilen ara urun tarımı icin ekimi yapılan fiğ ceşitleri mart sonu veya nisan başında ciceklenme başlangıcında bicildiğinde normal koşullar altında yaklaşık 2ton /da yeşil ot alınabilir. Ara urun fiğ yetiştirmeyle de toprağa doğal olarak 10 kg N/da azot kazandırmış oluruz. 3.4. FİĞ TURLERİNİ KARIŞIM OLARAK YETİŞTİRİME Fiğ turleri surunucu habitusa sahip olduğu icin, dik gelişemezler bu yuzden toprak yoğun toprak ustu aksamlarının toprakla temas eden kısımları zamanla curumekte ve yem kalitesi duşurmektedir. Aynı zamanda hasat işlemleri de zor olmakta ve kayıplar daha fazla olmaktadır. Tohum ve ottaki kayıpları azaltmak icin bir destek bitkisi ile yetiştiriciliği yapılabilir. En cok kullanılan destek bitkisi tahıllardır. Tahıllardan arpa, yulaf, tritikale ve cavdar dır. Ekim oranları uzerine cok sayıda araştırmalar yapılmıştır. Yore icin en uygun ekim oranı, % 60 fiğ turu+% 40 tahıl turu ve %75 fiğ turu+ %25 tahıl turudur. Ekim işlemleri ana urunde olduğu gibidir. Fiğ turlerinin, tahıl turleriyle birlikte yetiştiriciliğinin yapılmasıyla; kaliteli kuru ot, yeşil ot, silaj yapılacağı gibi aynı zamanda karışımı tamamen olgunlaştığı donede bicer dover veya diğer hasat ve harman makinaları kullanılarak bol ve kaliteli dane uretimi de yapılabilir. 4. SONUC Ana urun olarak fiğ turleri yazlık ve kışlık olarak ekilebilir. Ilıman iklim bolgelerinde sonbaharda, kışları sert gecen bolgelerde ilkbahar ekim yapılması onerilmektedir. Ulkemizde tarımda kullanılan fiğ turleri, adi fiğ, Macar fiğ ve tuylu fiğlerden geliştirilen ceşit ve hatlar kullanılmaktadır. Yem bitkilerini yetiştirmedeki amacımız ne ise ona gore ona gore ceşitleri secmemiz gereklidir. Ara urun tarımında erkenci ceşitler secilmelidir. Yorede ara urun tarımına en uygun ceşit adi fiğin Kubilay 82 ceşitidir. Karışım şeklinde yetiştiricilikte fiğ turlerinin oranı yuksek tutulmalıdır. Fiğ ekilen alanlar bitki besin maddelerince zenginleşmektedir. Fiğ tarımı nadas alanlarının daraltılmasında ve tamamen kaldırılması icin kullanılabilir. Saf Fiğ ekilen alanlardan ortalama dekara 200 kg tohum, ortalama 2000 yeşil ot alına bilmektedir. Karışım şeklindeki yetiştiricilikte dekara ortalama 3000 ton ot alınabilir. Pamuktan sonra fiğ yetiştiriciliği konusunda ureticiler bilinclendirilmeli.