Turkiyede Tarım ve Hayvancılık TURKİYE DE TARIM VE HAYVANCILIK SEKTORU Turkiye, tarım ve hayvancılık bakımından bolge ulkeleri arasında onemli bir yere sahiptir. Tarım uretimi yıllar bazında giderek artmaktadır. Ulke, gerek coğrafi ve gerekse iklim sartları yonunden tarım urunleri uretmeye cok elverişli olduğu icin, tarımsal uretimde ve ozellikle gıda maddeleri uretiminde dunya uzerinde kendi kendine yeterli az sayıda ulkeden biridir. Sektordeki uretim artışı ozellikle 1963 yılında başlayan planlı donemle birlikte hızlanmış ve yıllık buyume hızı uzun donemde ortalama %3.3 olarak gercekleşmistir. Bu oran aynı donemlerdeki ortalama yıllık nufus artis hızının (%2.2) uzerindedir. Planlı donem oncesinde uretim artışı, buyuk olcude ekim alanlarının artmasina ve hayvan sayısının coğalmasına baglı iken, 1963 yılından sonraki artış, tarım teknikleri ve girdi kullanımındaki olumlu gelişmelere ve dolayısıyla verimlilikteki yukselişe bağlıdır. Verimlilik; ikinci uretim, uretim tekniğinin gelişmesi, kimyasal gubre, tarımsal ilaclar, sulama, suni tohumlama, yem, damızlık hayvan sayısı ile mekanizasyon gibi uretim girdilerindeki artişa baglı olarak zaman icinde artmıştır. 1990 yılından sonra ozel sektorun tohumluk alımındaki olumlu faaliyetleri, bitkisel urunler verimliliğinin artışında etken bir faktor olmuştur. Yine aynı donemde, hayvancılık alanında verim artırıcı suni tohumlama, hayvan hastalık ve zararlıları ile mucadelede de onemli basarilar elde edilmistir. Turkiye dunyanı toprak acısından buyuk ulkelerinden biridir. Ulke topraklarının %60tan fazlası kamuya aittir. Bunun buyuk bir kısmı ise mera ve orman arazisidir. 1940 yılında 14 milyon 800 bin hektar olan ekili ve dikili alan, 1998 yilinda 27 milyon hektara ulaşmıştır. Ekili ve dikili alanın %78.9unda kuru tarım ve %21.1inde sulu tarım yapılmaktadır. 1998 yılı verilerine gore tarımsal uretimin %68.6si bitkisel urunler, %23.7si hayvancılık, %4.5i ormancılık ve %2.1i de su urunlerinden oluşmaktadır. TARIMSAL REFORM VE TARIMDA YENİDEN YAPILANMA PROGRAMI 1999 Yılı verilerine gore; tarım sektoru; Milli gelirin % 14'unu, İstihdamın % 45' ini, İhracatın % 11'ini oluşturmaktadır. Ancak, toplam ihracattaki tarımsal sanayi urunleri payı da tarim urunleri ihracatı olarak değerlendirildiğinde, tarım sektorunun payı %60'lar gibi yuksek bir orana ulaşmaktadır. TARIM SEKTORUNUN ONEMLI SORUNLARI Tarım sektorunde ozellikle ureticilerle ilgili duzenli bir kayıt sistemi ve desteklemeler icin sıhhatli veri tabanı bulunmamaktadır. Tarıma ilişkin yetki ve sorumlulukların pek cok kurumun gorev alanına girmesi ve bu kurumlar arasındaki koordinasyon yetersizliği, butunluğu ve surekliliği sağlayacak tarımsal politikaların oluşmasını engellemektedir. Uygulanan yanlış destekleme politikaları sonucu, urunlerin serbest piyasada pazarlanma şansı azalmış, bu ise mudahale alımı yapan KİT' lerin buyuk miktarda gorev zararıyla karşılasmasına neden olmuştur.