Sık Yetiştiriciliği Yapılan Sebzelerde Yetiştiricilik Bilgileri Domates Tek yıllık bir bitkidir. yaklaşık 1900 yıllarında Adana'da yetiştirilmeye başlanmıştır. Anavatanı Peru dur. Ucuz ve bol vitamin kaynağı olan domates besleyici ve lezzetli ozelliğinden dolayı dunyanın bircok ulkesinde en cok uretilen sebzelerdendir. Turfanda olarak yetiştirilebilmesi nedeni ile her mevsimde tuketilebilmektedir. İcinde A, B1, B2, C, K vitaminleri, niacin, protein, yağ, karbonhidrat, potasyum, kalsiyum ve demir bulunur. Taze olarak yenildiği gibi salca, domates suyu, konserve turşu, recel, ketcap, şeklinde de tuketilmektedir. 5 6 kg domatesten yaklaşık 1 kg salca elde edilebilir. DOMATESTE CEŞİTLER pearson ve Sc 2121, Sofralık Start F1, Epona F1, Red Top, Sc2121, S. Million ve S. Gold gibi ceşitler tavsiye edilebilir. Pearson: Yuvarlağa yakın oldukca duzgun şekilli kırmızı renkli eti dolgun, cok lezzetli, şartlara kolaylıkla adapte olabilen ceşittir. Vejetasyon suresi uzundur. Sofralık olduğu kadar kuru maddece zengin olması ile salcalığa da fevkalade elverişlidir. Salca renginin tabii olarak kırmızı olması beğenilmektedir. 1 kg ortalama 7 9 adet gelmektedir. Nakliye ve Verticellium hastalığa karşı dayanıklıdır. Sc.2121: Gecci ve erkenci ceşitlerinin olması uretimde devamlılığı sağlaması bakımından avantajlıdır. Ayrıca meyve kalitesi yuksek, nakliyeye dayanıklı yuksek verimli ve sofralık bir ceşittir. İklim İsteği Domates ılık ve sıcak iklim meyvesidir. Soğuklardan cok zarar gorur. Sıcaklık 2, 3 &

Sık Yetiştiriciliği Yapılan Sebzelerde Yetiştiricilik Bilgileri Domates Tek yıllık bir bitkidir. yaklaşık 1900 yıllarında Adana'da yetiştirilmeye başlanmıştır. Anavatanı Peru dur. Ucuz ve bol vitamin kaynağı olan domates besleyici ve lezzetli ozelliğinden dolayı dunyanın bircok ulkesinde en cok uretilen sebzelerdendir. Turfanda olarak yetiştirilebilmesi nedeni ile her mevsimde tuketilebilmektedir. İcinde A, B1, B2, C, K vitaminleri, niacin, protein, yağ, karbonhidrat, potasyum, kalsiyum ve demir bulunur. Taze olarak yenildiği gibi salca, domates suyu, konserve turşu, recel, ketcap, şeklinde de tuketilmektedir. 5 6 kg domatesten yaklaşık 1 kg salca elde edilebilir. DOMATESTE CEŞİTLER pearson ve Sc 2121, Sofralık Start F1, Epona F1, Red Top, Sc2121, S. Million ve S. Gold gibi ceşitler tavsiye edilebilir. Pearson: Yuvarlağa yakın oldukca duzgun şekilli kırmızı renkli eti dolgun, cok lezzetli, şartlara kolaylıkla adapte olabilen ceşittir. Vejetasyon suresi uzundur. Sofralık olduğu kadar kuru maddece zengin olması ile salcalığa da fevkalade elverişlidir. Salca renginin tabii olarak kırmızı olması beğenilmektedir. 1 kg ortalama 7 9 adet gelmektedir. Nakliye ve Verticellium hastalığa karşı dayanıklıdır. Sc.2121: Gecci ve erkenci ceşitlerinin olması uretimde devamlılığı sağlaması bakımından avantajlıdır. Ayrıca meyve kalitesi yuksek, nakliyeye dayanıklı yuksek verimli ve sofralık bir ceşittir. İklim İsteği Domates ılık ve sıcak iklim meyvesidir. Soğuklardan cok zarar gorur. Sıcaklık 2, 3 °; C duştuğunde bitki tamamen olebilir. Gereğinden fazla sıcaklık ve nem ise bitkide hastalıkların meydana cıkmasına, sıcak ve kuru ruzgarlarda, fazla miktarda cicek dokulmesine sebep olur. Domateslerde normal bir gelişmenin meydana gelebilmesi icin, sıcaklığın en az 16 19 °; C'lerde olması denemelerden anlaşılmıştır. Sıcaklık 13 °; C'nin altına duştuğunde olgunlaşmanın geciktiği ve mahsul miktarının cok azaldığı gorulmuştur. Domates cicek tozları 10 ve daha yukarı derecelerde, en iyi olarak 27 °; C civarında istenilen şekilde cimlenerek dollenme yapabilmektedir. Yuksek sıcaklıklarda bitki dollenme yeteneğini ve gelişmesini kaybetmektedir. Toprak İsteği Domatesin toprak isteği; kumludan killiye kadar her tur toprakta yetişebilir. Derin, gecirgen su tutma kabiliyeti iyi humus ve besin maddelerince zengin tınlı toprakları sever. Kumlu tınlı topraklarda erken urun verir. Corağa oldukca dayanıklıdır. En uygun toprak reaksiyonu pH 6.5 civarındadır. YETİŞTİRME TEKNİĞİ Ekim Nobeti Kışlık sebzelerden sonra domates ekilebilir. Baklagiller domates icin iyi bir on bitkidir. Domates dikilen bir yere, en az 5 yıl domates dikilmemelidir. Bolge'mizde domatesle nobete girebilecek bitkiler pamuk ve buğdaygillerdir. En iyi ekim nobeti; Buğday+2. urun+Domates şeklinde uygulanabilir. Toprak Hazırlığı Domates bitkisi derin koklu bir bitki olduğu icin, toprağın derin surulerek, dikkatle hazırlanması gerekir. Sonbaharda pullukla derince surulen tarla ilkbaharda ve uygun tavda yine pullukla surulur. Surumle birlikte 2 4 ton yanmış ahır gubresi atmak yararlı olur. Sonra tırmık, tapan veya diskaro cekilerek kesekler kırılır. Domates yetiştiriciliğinde sıra arası ve sıra uzeri mesafesi ceşidin yer ve sırık olmasına gore değişmektedir. Ekim ve Dikim Ekim yapılırken metrekareye 5 6 gr tohum gelecek şekilde sıravari veya serpme olarak yapılır. 250 400 bin adet tohumu 1 kg gelir. Sıravari en iyi yoldur. Ekimden sonra tohumların uzeri 1 cm kadar kalınlıkta harcla ortulur ve hafifce bastırılarak suzgecli kovalarla tohumların bulunduğu kısma inecek kadar cimlenme suyu verilir. Yer domatesi icin sıra arası 140 150 cm sıra uzeri 40 50 cm sırık domateslerde ise sıra arası 75 80 cm, sıra uzeri 40 50 cm olacak şekilde dikim yerleri hazırlanmalıdır. Tohumlar cimlenip 5 6 yapraklı olduktan sonra hazırlanan karıklara 40 cm aralıkla fide cukurlarına son donların kalktığı Nisan ayının ikinci haftasında bu cukurlara fideler dikilir. Dikim, fidelerin 2/3'u toprağa girecek şekilde yapılır. Daha sonra karıklara can suyu verilir. 3 4 gun sonra kontrol edilerek tutmayan fideler yenilenir. Gubreleme Vejetasyon suresi uzundur. Besin maddelerince zengin toprakları sever. Domates yetiştiriciliğinde bilhassa erken mahsul almada fosforlu gubreler onemlidir. Toprağın yapısına gore değişmelkle birlikte, genellikle Şubat ayı icinde once dekara 2 3 ton iyi yanmış ciftlik gubresi, fosforlu gubre triple superfosfat formunda ve donume 22 kg olarak verilmelidir. Bu gubre dikimle beraber acılan bantlara serpilir. Azotlu gubre amonyum sulfat formunda ve dekara 56 kg olarak serpme şeklinde yarısı dikimle diğer yarısı da birinci sulamadan once toprağa hafifce serpilir. Sulama Kultur bitkileri arasında ozelliklede meyveleri yenen sebzelerde sulama, tohumların cimlenme devresi, gelişme devresi ve nihayet mahsul devresi olmak uzere başlıca uc esas devrede onemli rol oynar. Domates yetiştiriciliğinde bitkiler uzerinde ilk meyveler gorulunceye kadar sulamadan kacınmalıdır. Bu devreye kadar capa yapılır. İlk meyveler goruldukten sonra sulama onem kazanır ve mevcut şartlara gore uygun periyotlarla yeteri kadar sulama yapılmalıdır. Nihayet olgunluk devresine girip hasat başladıktan sonra bu devrede pratik bir kaide olarak her toplamayı takiben mutlaka su verilmelidir. Sulama yapılırken, suyun bitkinin yapraklarına değmemesine ozen gosterilmeli yoksa yapraklar camurlanır ve hastalığa yakalanması kolaylaşır. Kurak bolge şartlarında domatesin su ihtiyacı genel olarak şoyle bir dağılım gosterir; Mayıs ayında 3 gunde bir su Haziran ayında 2 gunde bir su Temmuz ayında 6 gunde 5 su Ağustos ayında 7 gunde 4 su Eylul ayında haftada bir olmak uzere toplam 18 kez sulanmalıdır. Bakım Fideler esas yerlerinde gelişmeye başladığı andan itibaren yaklaşık 2 hafta sonra birinci capa yapılır. Birinci capadan 2 3 hafta kadar sonra ikinci capa yapılır. Yabancı otlar yok edilir. Kaymak tabakası kırılır ve toprağı havalandırmak topraktaki rutubeti muhafaza etmek maksadıyla sıra aralarında birkac defa capa yapmak cok faydalıdır. Ayrıca sulamada su yolu uzerine duşen dallar masura uzerine alınır ve boğaz doldurma işlemi yapılır. Verim ve Maliyet Verim Acıkta domates uretiminden 3600 4000 kg/da urun alınmaktadır. Maliyet Bir dekar domates uretimi icin 206.78 sa/da insan işgucu, 2.22 sa/da makine işgucu gerekmektedir.