Meyve Zararlıları Ağac Kızılkurdu Hastalık Tanımı : Erginlerin kanat acıklığı 70 80 mm dir. Genel olarak gri renkte olan on kanatların dip kısmı bej renkte olup, uzerinde karışık renkte capraz cizgi ve lekeler vardır. Sirke gibi kokan larvaların sırt kısmı kırmızı, karın kısmı ile sarı renktedir. Olgun larva 9 10 mm boyundadır. Kışı ağacların kok boğazı, govde ve kalın dallarında actıkları galeriler icinde larva olarak geciren zararlı ilkbaharda pupa olur. Haziran ayı sonuna doğru cıkan erginler beslenmeden hemen ciftleşirler. Ciftleştikten 2 3 gun sonra yumurtalarını coğunlukla ( % 85) govdenin toprakla birleştiği yerde, ağacların yarık ve catlaklarına, 10 15'lik guruplar halinde bırakırlar. Bir dişi ortalama 700 yumurta bırakır. Yumurtadan cıkan larvalar ayrı yonlere yayılarak kabuk kısmına girer ve sonbaharda larvaların actığı galeriler 20 30 mm' ye ulaşır, 2 3 yılda bir dol verirler Yaşayış : Larvalar ağacların toprağa yakın govde ve dallarında galeriler acarak zararlı olmaktadırlar, ayrıca toprağın 10 15 cm derinliğinde ağac govdelerinin dip kısmını cepecevre oymak ve iletim borularını tahrip etmek suretiyle de onemli derecede zarar yapmaktadır. Mucadelesi yapılmadığı takdirde ağacların bir kac yıl icinde kurumalarına neden olurlar. Ozellikle govdede toprağa yakın yuvarlak ve kenarı siyah galeri deliklerinden cıkardıkları kırmızı talaşlarla dikkati cekerler. Konukcularının bulunduğu her yerde yaygın olabilirler. Kulturel Onlemler : Karıncalar ve kuşlar, ozellikle ağackakanlar yumurta ve genc larvaların predatorudurler. Bunlardan başka literature gore; Dicaelotus pusillator Grav., Meniscus setosus Fouro. . Lydella ambulans Rord, Phorocera assimilis Fail., 2e nillia fauna Rond gibi larva parazitoitleri vardır. Budama sırasında bulaşık dallar kesilip uzaklaştırılmalıdır. Ayrıca ağaclar iyi bakılarak zararlıya karşı kuvvetli bulundurulmalıdır. Kok boğazı 15 20 cm derinliğinde acılarak govde icinde olan larvalar oldurulmelidir. Ayrıca govdede larva giriş deliklerine sokulacak bir tel ile de larvalar oldurulebilinir. Kimyasal Mucadele : İlaclamaların gunun en sıcak saatlerinde yapılmasına ozen gosterilmelidir. Uygulama sırasında ağacların kok boğazı ve govdeleri yerden 60 100 cm yuksekliğe kadar ilaclı su ile yavaş yavaş iyice yıkanacak şekilde ilaclanmalıdır. Mumkunse 5 10 dakika sonra ilaclanmış ağacla tekrar aynı şekilde ilaclanarak ilacların kabuktaki catlak ve deliklerden iceriye doğru iyice girmesi sağlanmalıdır. Zararlı ile bulaşık bahcelerde bu tur ilaclamaların bir dol suresini iceren 2 3 yıl ust uste muntazam olarak yapılması gereklidir. İlaclama Zamanı : Zararlı ile bulaşık bahcelere asılacak, zararlıya ozgu, feromon tuzakları ile ergin cıkışları izlenir. Ergin cıkışlarının sona erdiği veya ağacların govde kabuklarının hemen altında koloni halinde yaşayan genc larvaların gorulduğu ağustos ayı ortası ile eylul ayı başı, ilaclamalara başlanır. Birinci ilaclamadan 15 20 gun sonra ikinci ilaclama yapılır. İlac Detayları : Etken MaddeFormulasyonMiktarİlacCypermethrin 250 g/lEC80 mlekim 25 WPDichlorvos 550 g/lEC200 ml / daDevran 25 WP Agac Sarı Kurdu Hastalık Tanımı : Erginlerin kanat acıklığı erkeklerde 30 40, dişilerde 50 60 mm' dir. Beyaz renkli kanatlan cok sayıda lacivert noktalarla susludur. Thorax uzerindeki nokta sayısı 6'dır. Larvalar acık sarı renkte olup, uzeri lacivert noktacıklıdır. Gelişmiş bir larvanın boyu 50 60 mm' yi bulur. Larvalar gencken pembe renkli ve uzerlerindeki noktalar da cok az belirgindir. Kışı ağacların govde ve dallarında actıkları galeriler icerisinde, larva doneminde gecirirler. İlkbaharda yeniden hareket kazanan larvalardan temmuz ayına kadar gelişmesini tamamlayanlar actıkları galerinin ağzında pupa olurlar. Ergin ucuşları mayıs ayı sonlarından, eylul ayına kadar devam eder. 8 10 gunluk omru olan dişi kelebekler geceleri ucar ve 1000 kadar yumurtayı ağac kabuklarının catlakları arasına, eski galerilere, bazen de yere tek tek veya gruplar halinde bırakırlar. Sıcaklığa bağlı olarak 1 3 hafta icinde cıkan larvalar once genc surgunlere saldırır, sonra da dal ve govdelere girerek galeriler acarlar. Gelişmekte olan larvalar bulundukları galerilerden birkac kez ayrılıp yeni galeriler acabilirler. Bazı bireyler yılda bir, diğerleri ise iki yılda bir dol verirler. Yaşayış : Larvalar ağacların govde ve dallarında galeriler acarak beslenirler. Fidan ve genc ağacların govdelerinde, yaşlı ağacların ise dallarında actıkları uzun galeriler bu kısımların zayıflamasına ve ruzgarın etkisiyle de kırılmalarına yol acar. Fidan veya genc ağacların olumu icin bunların govdesine yerleşecek bir tek larva yeterlidir. Yaşlı ağaclarda dalların kırılması ise ayrıca budamada gucluk yaratır. Konukcularının bulunduğu her yerde yaygın olabilir. Kulturel Onlemler : Karıncalar, kuşlar ve ozellikle ağackakanlar yumurta ve genc larvaların predatorudurler. Bunlardan başka yine larvaların Ichneumon abeillei Beri. , Microgaster sp. , Elasmus spp., Enderus sp., Schreineria zeuze rae Ashm. gibi parazitoidleri vardır. Ağaclar zamanında budanarak enfekteli dallar kesilip, uzaklaştırılmalıdır. Duşuk yoğunluklarda larva giriş deliklerine sokulacak uygun kalınlıkta bir tel ile larva oldurulebilir. Kimyasal Mucadele : Yumurtadan cıkan larvalar once genc organlara saldırıp taze surgunlere girdiklerinden ağaclar değişik doğrultulardan iyice ilaclanmalıdır. Ozellikle dalların ilaclı su ile iyice kaplanmasına ozen gosterilmelidir. Diğer bir yontem ise; yazın giriş deliklerinin temizlenerek icine kolay buharlaşan bir preparat emdirilmiş pamuğun sokulması ve delik ağzının da aşı macunu ile kapatılması yoludur. Bu işlem icin dichlorvos kullanılabilir. İlaclama Zamanı : Sonbaharda yaprak dokumunden sonra govde ve dallar incelenerek zararlının giriş yerleri araştırılmalıdır. Larvaların actıkları galerilerin ağzında biriken sarımsı renkteki talaş yığınları bu giriş yerlerinin kolayca tanınmasına olanak verir. Az veya cok bulaşık olduğu gorulen her ağacta mucadele yapılmalıdır. Yeni larva girişleri yazın, daha cok temmuz ve ağustos aylarında olmak uzere, uzun bir periyoda yayılır. Bu nedenle zararın soz konusu olduğu hallerde haziran ayı sonlarından başlanarak 15 20 gun aralıkla 3 4 ilaclama uygulanmalıdır. Meyveye yatmış elma bahcelerinde ise Elma ic kurduna karşı uygulanan ilaclamalar normal olarak bu zararlıyı da baskı altında tutar. Akarlar Hastalık Tanımı : Kırmızı orumcekler cıplak gozle zor gorulecek kadar kucukturler. Ancak bir ellupu veya mikroskop yardımı ile gorulebilirler. Meyve ağaclarında zararlı akarların tanımları aşağıda verilmektedir. Akdiken akarında, dişliler oval şekilli, kırmızı renkli ve tombuldur. Bacakları uzun, boğum aralan geniş ve sarı renklidir. Sırtındaki kıllar diken gibi cıkar ve kılın cıktığı yer beyaz bir kabarıklık yapar. Erkeklerin goğus kısmı geniş, karın kısmı geriye doğru sivridir. Rengi dişi gibi kırmızı değil, yeşil karışımı sarı renklidir ve sırtının iki yanında siyah benekler bulunur. Erkekler sadece yazın gorulur. Yumurtaları bilye gibi, şeffaf ve acılmasına yakın sarı krem renklidir. Larvaları yuvarlak şekilli ve şeffaftır. Yapraklarda cok kesif ağ orerler. İki noktalı kırmızı orumcekte renk cok değişiktir. Yeşilimsi sarı veya kahverengimsi yeşil olabilirler. Yaz erginleri sonraları portakal rengine veya kiremit renge donuşurler. Vucut ortasına yakın mesafede iki tarafta siyah buyuk birer benek bulunur. Bu benekler ceşitli şekillerde olabilir ve nadiren arka uca doğru yayılırlar. Vucut kılları oldukca belirli olup deri uzerinden tek tek diken gibi cıkarlar. Vucudu yuvarlakca şekillidir. Yumurtaları acık sarı renkte, şeffaf ve tamamen yuvarlaktır, inficara yakın koyulaşır yani parlak sarı yeşil bir renk alır. Bilahare ceviz gibi ortadan ikiye ayrılır ve icinden larva cıkar. Yeni cıkan larva renksizdir, uzerinde hic benek yoktur. Gıdalamaya başladıktan sonra sırtının sağ ve solunda noktalı benekler belirir. Avrupa kırmızı orumceğinin ergin dişlileri koyu kırmızı renkli yuvarlakca dolgun vucutludur. Sırt kıllarının cıktığı yer beyaz daire şeklinde olup bombelidir. Yumurtaları kiremit kırmızımsı renkte ve soğan bicimindedir. Yumurtanın uzerinde bir sap bulunur, ayrıca yumurta uzeri yukarıdan aşağı doğru ince cizgilidir. Larvaları parlak kırmızı renklidir. Erkekleri pembemsi ve gri renklidirler. Bu kırmızı orumcek ağ yapmaz. Meyve kahverengi akarının erginleri kırmızı, kahve ve yeşil karışımı renklidir. Ustten bakıldığında sırtı duz ve karın kısmı şişkindir. Sırtta belirli bir cizgi bulunur. Vucut kılları yaprak şeklindedir. On bacakları diğer kırmızı orumceklere gore cok uzundur. Erginleri 1 ve 2 yıllık dallar uzerinde daha cok bulunur ve yapraklarda ağ yapmazlar. Erkekleri yoktur. Dollenmeden coğalırlar. Yumurtaları bilye gibi ve kırmızı renktedir. Uzeri hafif beyaz mumludur. Dal catallarında ve surgun boğumlarında kırmızı kumeler halindedir. Yumurtalarından kışın kolayca tanınırlar. Larvalar yuvarlak şekilli ve kırmızı renklidir. Yassı akar erginleri kışın tomurcuklarda veya tomurcukların arasında surgun boğumlarında kumeler halinde bulunması ve renklerinin kırmızı oluşlarından kolaylıkla tanınırlar. Dişilerde vucut oval ve yassı yapılı, kiremit veya daha koyu kırmızı renktedir. Kış dişileri yaz dişilerinden daha koyu renktedir. Yaz dişilerinde vucut acık kırmızı renkte ve siyah lekelidir. Vucuda ustten bakıldığında sırtında yatay olarak vucudu ikiye bolen bariz bir cizgi gorulur. Sırttaki kıllar kısa ve diken gibidir. Bacakları kısa, boğumlan kuttur. Diğer kırmızı orumcek turlerinden cok daha yavaş hareket ederler. Erkeklerin vucudu ince ve karın kısmı uzundur. Rengi daha acık kırmızıdır. Kışın erkeklerine rastlanmaz. Yumurtaları uzunca oval, on tarafı basık fıcı şeklinde ve kiremit kırmızısı renktedir. Yaprakta cok az ağ orerler. Akarlar kışı dallar uzerinde veya kabuklar altında turlere gore yumurta veya ergin dişi doneminde gecirirler. İlkbaharda ağacların henuz yapraklanmaya başlandığı donemde esas konukcusuna gecerek orada gıdalanmaya başlarlar. Bulundukları yerlerde ince bir ağ tabakası meydana getirerek kendilerini dış etkenlerden korurlar. Yumurtalarını yaptıkları ağlar arasına, yaprağın alt yuzune ve yaprak damarları boyunca bırakırlar. Yumurtalar sıcaklığa bağlı olarak 2 9 gunde acılırlar. Cıkan larva uc gomlek değiştirdikten sonra ergin dişi ve erkekler meydana gelir. Akarların yapraklardaki yoğunluğu haziran ayından itibaren artmaya başlar. Temmuz ağustos aylarında en yuksek seviyeye ulaşır, daha sonra giderek azalır. Mevsimin sıcak ve kuru olması kırmızı orumceğin hızlı artmasına, yağışlar ise populasyonun azalmasına neden olur. Akarların ureme gucu oldukca yuksektir. Ture ve sıcaklığa bağlı olarak yılda 3'den 21'e kadar dol verebilirler. Akdiken akarı kışı dollenmiş dişi halinde gecirir. Ciftleşen dişiler sonbaharda eylul, ekim aylarında kışlağa cekilirler. Once ağacların yaşlı kabukları altlarına ağac catlaklarına yerleşirler. Buna rağmen kışı kabuk altlarında pek gecirmezler. Coğu toprak icinde 5 10 cm derinliğine inerler. Toprak icindeki boşluklara grup grup yerleşirler. Bulundukları boşlukta ağ orerler ve ağlar arasında kışı gecirirler. Akdiken akarı beslenmek icin nisan ortasından itibaren kışlaklarını terk edip yapraklara gecmeye başlar, burada beslenirler ve mayısın ilk haftasında yumurta bırakmaya başlarlar. Yumurtalarını damar boyunca yaprağa bırakırlar. Bir dişi 60 120 adet yumurta bırakabilir. Yumurtalar 5 7 gun icinde acılır. Yılda 9 10 dol verirler. İki noktalı kırmızı orumcek, kışı dollenmiş ergin dişi olarak kalın govdelerde, ağac kabuklarının altında, ağacların catlak ve yarıklarında dokulmuş yaprak ve kabuk parcalarında ve otlarda uyuşuk halde gecirir. Erginin kışlaktan cıkışı, mart ayının ilk haftasından itibaren başlar. Yaprakta cok kesif ağ orer, bir yaprak uzerinde dişi, erkek, larva ve yumurta gormek mumkundur. Ergin dişiler beslendikleri yaprakların alt yuzune tek tek veya kumeler halinde olmak uzere 100 200 kadar yumurta bırakırlar. Yılda 10 21 dol verirler. Avrupa kırmızı orumceği, kışı yumurta halinde ağacların dal ve dalcıklarında gecirirler. İlkbaharda nisan ayı başından itibaren yumurtadan cıkan larvalar taze surgunlere saldırırlar. İlk 15 gun icinde kışlık yumurtaların acılması hızlıdır. Normal olarak acılma bir ay devam eder. Larvaların ergin oluşu ilkbaharda 28 gunde, yazın 15 gunde olmaktadır. Erginlerin mayıs ayından itibaren yumurtalarını yaprak altlarına bırakırlar. Yumurtalar ilkbaharda 9 gunde, yaz sıcaklıklarında ise 3 gunde acılırlar. Kışlık yumurtalarına temmuz sonlarından itibaren genc dalların koltuk altlarına veya meyve buketi ile odun gozu etrafına bırakırlar. Bu yumurtalar acılmadan kışa girerler. Yılda 8 9 dol verirler. Meyve kahverengi akarı, kışı yumurta halinde gecirir. Kış yumurtalarını coğunlukla 1 2 yıllık dallar uzerinde bırakırlar. Yumurtaları odun ve meyve tomurcuklan etrafında, yaprak gozleri civarında gorulur. Yumurta yoğunluğunun cok olduğu yıllarda kalın dallara ve hatta ağac govdelerine bırakabilirler. Bu durumda dallar pas rengini alır. Kış yumurtaları hava koşullarına gore mart sonu ve nisan ayının ilk gunlerinden itibaren acılmaya başlar ve mayıs ayına kadar bir ay boyunca devam eder. Nisan ayının sonuna kadar kış yumurtaları coğunlukla acılmış olur Yumurtadan cıkan larvalar yapraklarda beslenir, ergin olması coğunlukla dallar uzerinde gecer. Bu ozellik kahverengi orumceğin yaşayışına has bir davranıştır. Bu durum diğer orumceklerde gorulmez. Kış yumurtalarım temmuz ayı ortasından itibaren dallara bırakmaya başlar. Bu yumurtalar yaz icinde acılmaz, acılması icin uzerinden bir kış gecmesi gerekir. Gelecek yıl ilkbaharda acılır. Bu orumceğin ilk dolleri yalnız yaz yumurtası bırakır. Bu yumurtalar yaz icinde acılır. Bu doller tamamen kış yumurtası, aradaki doller hem yaz hem de kış yumurtası bırakır. Bunun icin ağacta hem yaz hem de kış yumurtası bulunur. Yaz yumurtası yapraklara, kış yumurtası dallara bırakılır. Eylul sonu ve ekimde son erginler de olur. Ağacta yalnız kış yumurtaları kalır. Yılda 3 4 dol verir. Yassı akar, kışı acıkta dollenmiş dişi olarak meyve ağaclarının 2 3 yıllık dallarının cicek buketi, odun ve meyve gozleri etrafında, tomurcukların arasında veya uzerinde gecirir. Kar ve dondan zarar gormezler. Kışın 25 125 tanesi toplu olarak bir arada bulunur. Bu topluluk dalda kırmızı bir leke gibi gorulur. Yassı akar gibi kışı ince dallar uzerinde acıkta ergin olarak geciren başka akar yoktur. Erginler nisan ayı ortasından sonra yumurta bırakmaya başlar. Kışı geciren dişliler ilk yumurtalarını dal uzerinde odun gozunun etrafına ve altına bırakırlar. Daha sonra yapraklara gecer ve alt yuzunde damarlar boyunca yumurta bırakırlar. Yumurtalar mayıs ayı sonu veya haziran ayının ilk haftasından itibaren acılmaya başlar. Erginler cok yavaş hareket ederler. Sonbaharda ciftleştikten sonra erkekleri olur. Yapraklar dokulunce ekim ayından itibaren dişiler dallara cekilmeye başlar. Yılda 4 5 dol verirler. Yaşayış : Akarlar bulundukları konukcuların yapraklarından bitki ozsuyunu emerek zararlı olurlar ve zehirli maddeler salgılarlar. Bunun sonucu olarak yapraklarda once beyaz, sonra sarı kahverengi lekeler meydana gelir ve daha sonra bu lekeler birleşerek yaprağın kuruyup dokulmesine, dolayısıyla onemli derecede urun kaybına neden olurlar. Avrupa kırmızı orumceği ve meyve kahverengi akarı ciceklerin canak yapraklarını ve buketlerdeki taze yaprakları emerek sararttığından bahce bir yanık manzarası arz eder. Şiddetli zarara uğrayan meyve ağaclarında yapraklar gumuşsu bir renk alır meyve gozleri iyi hazırlanamaz pişkin gozler az olur. Surgunlerde iyice pişkinleşmediğinden kış donlarından zarar gorur. Yassı akarın zararı ise; ilkbaharda acılan tomurcuklara saldırarak onları zayıflatır. Meyve tutmasını onler. Meyveler renksiz ve kalitesiz olur. Gelecek yılın meyve gozleri normal teşekkul edemez. Pişkin gozler az olur. Meyve verimi yıldan yıla duşer. Yaprakta damarlar boyunca renk bozulması başlar grimsi kırmızı gorunum damar boyunca yayılır. Kulturel Onlemler : Bircok avcı akar ve bocekler zararlı akarların yumurta ve diğer donemlerine saldırarak cok kere onları zararsız durumda bırakabilmektedirler. Avcı akarlardan Typhlod romus spp., Amblyeius spp., Phytoseus spp., Atractotomus mali , Orius spp., ve Coccinellid olan Stethorus punctillum onemli doğal duşmanlar olarak bulunmaktadır. Scolothrips lonigicornis (Thysonoptera ve Crysopa carnea Sth. 'de onemli akar predatorleridir. Akarların biyolojik mucadelesinde, yukarıda adı gecen faydalılardan Typlodromus pyri Scheut, S. longicornis ve S. punctillum onemli rol oynamaktadır. Bunlar doğada korunarak ve etkinlikleri arttırılarak, bulunmayan yerlere bulaştırılarak ve kitle halinde uretip salmak suretiyle biyolojik mucadelede kullanılabilir. Bu bakımdan, ozellikle organik fosforlu ve sentetik pyretroidlere direncli T. pyri ırklarının kullanımı hayati onem taşımaktadır. Kimyasal Mucadele : İlaclama yaparken surgun ve yaprakların alt yuzlerinin iyice ilaclanmasına ozen gosterilmelidir. İlaclama Zamanı : Akarlara karşı kış mucadelesi onerilmemektedir. Ancak kabuklu bit ve koşnillerin bulunduğu meyve bahcelerinde yapılacak kış mucadelesi Avrupa kırmızı orumceği ve Meyve kahverengi akarının kış yumurtaları ile Yassı akarın kışlayan ergin populasyonunu da duşurur. Mayıs ayından itibaren 100 yaprakta periyodik olarak yapılacak sayımlarda, akar sayısının yaprak başına ortalama 3 5 bireyi gecmesi durumunda ilaclama gerekir. Akdeniz Meyve Sineği Hastalık Tanımı : Erginleri, 4,5 6 mm boyunda, genellikle ev sineğinin 2/3'ii buyukluğundedir. Vucudun genel rengi sarımsı kahverengidir. Baş sarı, gozleri buyuk, yeşil madeni pırıltılı, kenarları kırmızıdır. Thoraks abdomene oranla daha acık renkte olup ust tarafında ikinci segmentin alt yarısı ile dorduncu segmentin alt kısmının ucte ikisini kapsayan girimsi renkte 2 şerit vardır. Kanatları geniş olup uzerinde siyah ve soluk kahverengimsi şeritler vardır. Ayrıca kanatların kaide kısmına yakın yerde kucuk nokta ve lekecikler mevcuttur. Bacakları kırmızımsı sarı olup uzerinde sarı ve siyah kıllar bulunur. Dişilerin abdomenlerinin sonunda kılıc şeklinde sivri yumurta bırakmaya yarayan ovipozitorleri vardır. Yumurtaları mekik şeklinde ve beyazdır. Apod tipi larvası beyaz ve bacaksızdır. Vucudu 11 segmentten teşekkul etmiştir. Pupa koyu kahverengi renkte olup, fıcı şeklindedir. Zararlı kışı toprakta pupa veya ağac uzerinde kalan turunc meyveleri icinde larva olarak gecirir. İklim koşullarına gore ilkbahar sonu, yaz başında cıkan erginler beslendikten sonra yumurtalarını olgun meyvelerin kabuğu altında bırakırlar. Acılan yumurtalardan cıkan larvalar meyvenin etli kısmı ile beslenerek uc donem gecirir ve olgunlaşınca kendisini toprağa atarak toprağın 2 3 cm. derinliğinde pupa olurlar. Larvanın gelişmesi ozellikle sıcaklığa bağlı olup 9 18 gun arasındadır. Pupalardan ergin cıkışı ise yazın 10 12 gundur. Cıkan erginlerin cinsi olgunluğa erişip ciftleşmesi icin 4 7 gun mantar, maya, fumajin gibi maddelerle beslenmeleri gerekir. Yumurtlamanın olması icin sıcaklığın 16&

Meyve Zararlıları Ağac Kızılkurdu Hastalık Tanımı : Erginlerin kanat acıklığı 70 80 mm dir. Genel olarak gri renkte olan on kanatların dip kısmı bej renkte olup, uzerinde karışık renkte capraz cizgi ve lekeler vardır. Sirke gibi kokan larvaların sırt kısmı kırmızı, karın kısmı ile sarı renktedir. Olgun larva 9 10 mm boyundadır. Kışı ağacların kok boğazı, govde ve kalın dallarında actıkları galeriler icinde larva olarak geciren zararlı ilkbaharda pupa olur. Haziran ayı sonuna doğru cıkan erginler beslenmeden hemen ciftleşirler. Ciftleştikten 2 3 gun sonra yumurtalarını coğunlukla ( % 85) govdenin toprakla birleştiği yerde, ağacların yarık ve catlaklarına, 10 15'lik guruplar halinde bırakırlar. Bir dişi ortalama 700 yumurta bırakır. Yumurtadan cıkan larvalar ayrı yonlere yayılarak kabuk kısmına girer ve sonbaharda larvaların actığı galeriler 20 30 mm' ye ulaşır, 2 3 yılda bir dol verirler Yaşayış : Larvalar ağacların toprağa yakın govde ve dallarında galeriler acarak zararlı olmaktadırlar, ayrıca toprağın 10 15 cm derinliğinde ağac govdelerinin dip kısmını cepecevre oymak ve iletim borularını tahrip etmek suretiyle de onemli derecede zarar yapmaktadır. Mucadelesi yapılmadığı takdirde ağacların bir kac yıl icinde kurumalarına neden olurlar. Ozellikle govdede toprağa yakın yuvarlak ve kenarı siyah galeri deliklerinden cıkardıkları kırmızı talaşlarla dikkati cekerler. Konukcularının bulunduğu her yerde yaygın olabilirler. Kulturel Onlemler : Karıncalar ve kuşlar, ozellikle ağackakanlar yumurta ve genc larvaların predatorudurler. Bunlardan başka literature gore; Dicaelotus pusillator Grav., Meniscus setosus Fouro. . Lydella ambulans Rord, Phorocera assimilis Fail., 2e nillia fauna Rond gibi larva parazitoitleri vardır. Budama sırasında bulaşık dallar kesilip uzaklaştırılmalıdır. Ayrıca ağaclar iyi bakılarak zararlıya karşı kuvvetli bulundurulmalıdır. Kok boğazı 15 20 cm derinliğinde acılarak govde icinde olan larvalar oldurulmelidir. Ayrıca govdede larva giriş deliklerine sokulacak bir tel ile de larvalar oldurulebilinir. Kimyasal Mucadele : İlaclamaların gunun en sıcak saatlerinde yapılmasına ozen gosterilmelidir. Uygulama sırasında ağacların kok boğazı ve govdeleri yerden 60 100 cm yuksekliğe kadar ilaclı su ile yavaş yavaş iyice yıkanacak şekilde ilaclanmalıdır. Mumkunse 5 10 dakika sonra ilaclanmış ağacla tekrar aynı şekilde ilaclanarak ilacların kabuktaki catlak ve deliklerden iceriye doğru iyice girmesi sağlanmalıdır. Zararlı ile bulaşık bahcelerde bu tur ilaclamaların bir dol suresini iceren 2 3 yıl ust uste muntazam olarak yapılması gereklidir. İlaclama Zamanı : Zararlı ile bulaşık bahcelere asılacak, zararlıya ozgu, feromon tuzakları ile ergin cıkışları izlenir. Ergin cıkışlarının sona erdiği veya ağacların govde kabuklarının hemen altında koloni halinde yaşayan genc larvaların gorulduğu ağustos ayı ortası ile eylul ayı başı, ilaclamalara başlanır. Birinci ilaclamadan 15 20 gun sonra ikinci ilaclama yapılır. İlac Detayları : Etken MaddeFormulasyonMiktarİlacCypermethrin 250 g/lEC80 mlekim 25 WPDichlorvos 550 g/lEC200 ml / daDevran 25 WP Agac Sarı Kurdu Hastalık Tanımı : Erginlerin kanat acıklığı erkeklerde 30 40, dişilerde 50 60 mm' dir. Beyaz renkli kanatlan cok sayıda lacivert noktalarla susludur. Thorax uzerindeki nokta sayısı 6'dır. Larvalar acık sarı renkte olup, uzeri lacivert noktacıklıdır. Gelişmiş bir larvanın boyu 50 60 mm' yi bulur. Larvalar gencken pembe renkli ve uzerlerindeki noktalar da cok az belirgindir. Kışı ağacların govde ve dallarında actıkları galeriler icerisinde, larva doneminde gecirirler. İlkbaharda yeniden hareket kazanan larvalardan temmuz ayına kadar gelişmesini tamamlayanlar actıkları galerinin ağzında pupa olurlar. Ergin ucuşları mayıs ayı sonlarından, eylul ayına kadar devam eder. 8 10 gunluk omru olan dişi kelebekler geceleri ucar ve 1000 kadar yumurtayı ağac kabuklarının catlakları arasına, eski galerilere, bazen de yere tek tek veya gruplar halinde bırakırlar. Sıcaklığa bağlı olarak 1 3 hafta icinde cıkan larvalar once genc surgunlere saldırır, sonra da dal ve govdelere girerek galeriler acarlar. Gelişmekte olan larvalar bulundukları galerilerden birkac kez ayrılıp yeni galeriler acabilirler. Bazı bireyler yılda bir, diğerleri ise iki yılda bir dol verirler. Yaşayış : Larvalar ağacların govde ve dallarında galeriler acarak beslenirler. Fidan ve genc ağacların govdelerinde, yaşlı ağacların ise dallarında actıkları uzun galeriler bu kısımların zayıflamasına ve ruzgarın etkisiyle de kırılmalarına yol acar. Fidan veya genc ağacların olumu icin bunların govdesine yerleşecek bir tek larva yeterlidir. Yaşlı ağaclarda dalların kırılması ise ayrıca budamada gucluk yaratır. Konukcularının bulunduğu her yerde yaygın olabilir. Kulturel Onlemler : Karıncalar, kuşlar ve ozellikle ağackakanlar yumurta ve genc larvaların predatorudurler. Bunlardan başka yine larvaların Ichneumon abeillei Beri. , Microgaster sp. , Elasmus spp., Enderus sp., Schreineria zeuze rae Ashm. gibi parazitoidleri vardır. Ağaclar zamanında budanarak enfekteli dallar kesilip, uzaklaştırılmalıdır. Duşuk yoğunluklarda larva giriş deliklerine sokulacak uygun kalınlıkta bir tel ile larva oldurulebilir. Kimyasal Mucadele : Yumurtadan cıkan larvalar once genc organlara saldırıp taze surgunlere girdiklerinden ağaclar değişik doğrultulardan iyice ilaclanmalıdır. Ozellikle dalların ilaclı su ile iyice kaplanmasına ozen gosterilmelidir. Diğer bir yontem ise; yazın giriş deliklerinin temizlenerek icine kolay buharlaşan bir preparat emdirilmiş pamuğun sokulması ve delik ağzının da aşı macunu ile kapatılması yoludur. Bu işlem icin dichlorvos kullanılabilir. İlaclama Zamanı : Sonbaharda yaprak dokumunden sonra govde ve dallar incelenerek zararlının giriş yerleri araştırılmalıdır. Larvaların actıkları galerilerin ağzında biriken sarımsı renkteki talaş yığınları bu giriş yerlerinin kolayca tanınmasına olanak verir. Az veya cok bulaşık olduğu gorulen her ağacta mucadele yapılmalıdır. Yeni larva girişleri yazın, daha cok temmuz ve ağustos aylarında olmak uzere, uzun bir periyoda yayılır. Bu nedenle zararın soz konusu olduğu hallerde haziran ayı sonlarından başlanarak 15 20 gun aralıkla 3 4 ilaclama uygulanmalıdır. Meyveye yatmış elma bahcelerinde ise Elma ic kurduna karşı uygulanan ilaclamalar normal olarak bu zararlıyı da baskı altında tutar. Akarlar Hastalık Tanımı : Kırmızı orumcekler cıplak gozle zor gorulecek kadar kucukturler. Ancak bir ellupu veya mikroskop yardımı ile gorulebilirler. Meyve ağaclarında zararlı akarların tanımları aşağıda verilmektedir. Akdiken akarında, dişliler oval şekilli, kırmızı renkli ve tombuldur. Bacakları uzun, boğum aralan geniş ve sarı renklidir. Sırtındaki kıllar diken gibi cıkar ve kılın cıktığı yer beyaz bir kabarıklık yapar. Erkeklerin goğus kısmı geniş, karın kısmı geriye doğru sivridir. Rengi dişi gibi kırmızı değil, yeşil karışımı sarı renklidir ve sırtının iki yanında siyah benekler bulunur. Erkekler sadece yazın gorulur. Yumurtaları bilye gibi, şeffaf ve acılmasına yakın sarı krem renklidir. Larvaları yuvarlak şekilli ve şeffaftır. Yapraklarda cok kesif ağ orerler. İki noktalı kırmızı orumcekte renk cok değişiktir. Yeşilimsi sarı veya kahverengimsi yeşil olabilirler. Yaz erginleri sonraları portakal rengine veya kiremit renge donuşurler. Vucut ortasına yakın mesafede iki tarafta siyah buyuk birer benek bulunur. Bu benekler ceşitli şekillerde olabilir ve nadiren arka uca doğru yayılırlar. Vucut kılları oldukca belirli olup deri uzerinden tek tek diken gibi cıkarlar. Vucudu yuvarlakca şekillidir. Yumurtaları acık sarı renkte, şeffaf ve tamamen yuvarlaktır, inficara yakın koyulaşır yani parlak sarı yeşil bir renk alır. Bilahare ceviz gibi ortadan ikiye ayrılır ve icinden larva cıkar. Yeni cıkan larva renksizdir, uzerinde hic benek yoktur. Gıdalamaya başladıktan sonra sırtının sağ ve solunda noktalı benekler belirir. Avrupa kırmızı orumceğinin ergin dişlileri koyu kırmızı renkli yuvarlakca dolgun vucutludur. Sırt kıllarının cıktığı yer beyaz daire şeklinde olup bombelidir. Yumurtaları kiremit kırmızımsı renkte ve soğan bicimindedir. Yumurtanın uzerinde bir sap bulunur, ayrıca yumurta uzeri yukarıdan aşağı doğru ince cizgilidir. Larvaları parlak kırmızı renklidir. Erkekleri pembemsi ve gri renklidirler. Bu kırmızı orumcek ağ yapmaz. Meyve kahverengi akarının erginleri kırmızı, kahve ve yeşil karışımı renklidir. Ustten bakıldığında sırtı duz ve karın kısmı şişkindir. Sırtta belirli bir cizgi bulunur. Vucut kılları yaprak şeklindedir. On bacakları diğer kırmızı orumceklere gore cok uzundur. Erginleri 1 ve 2 yıllık dallar uzerinde daha cok bulunur ve yapraklarda ağ yapmazlar. Erkekleri yoktur. Dollenmeden coğalırlar. Yumurtaları bilye gibi ve kırmızı renktedir. Uzeri hafif beyaz mumludur. Dal catallarında ve surgun boğumlarında kırmızı kumeler halindedir. Yumurtalarından kışın kolayca tanınırlar. Larvalar yuvarlak şekilli ve kırmızı renklidir. Yassı akar erginleri kışın tomurcuklarda veya tomurcukların arasında surgun boğumlarında kumeler halinde bulunması ve renklerinin kırmızı oluşlarından kolaylıkla tanınırlar. Dişilerde vucut oval ve yassı yapılı, kiremit veya daha koyu kırmızı renktedir. Kış dişileri yaz dişilerinden daha koyu renktedir. Yaz dişilerinde vucut acık kırmızı renkte ve siyah lekelidir. Vucuda ustten bakıldığında sırtında yatay olarak vucudu ikiye bolen bariz bir cizgi gorulur. Sırttaki kıllar kısa ve diken gibidir. Bacakları kısa, boğumlan kuttur. Diğer kırmızı orumcek turlerinden cok daha yavaş hareket ederler. Erkeklerin vucudu ince ve karın kısmı uzundur. Rengi daha acık kırmızıdır. Kışın erkeklerine rastlanmaz. Yumurtaları uzunca oval, on tarafı basık fıcı şeklinde ve kiremit kırmızısı renktedir. Yaprakta cok az ağ orerler. Akarlar kışı dallar uzerinde veya kabuklar altında turlere gore yumurta veya ergin dişi doneminde gecirirler. İlkbaharda ağacların henuz yapraklanmaya başlandığı donemde esas konukcusuna gecerek orada gıdalanmaya başlarlar. Bulundukları yerlerde ince bir ağ tabakası meydana getirerek kendilerini dış etkenlerden korurlar. Yumurtalarını yaptıkları ağlar arasına, yaprağın alt yuzune ve yaprak damarları boyunca bırakırlar. Yumurtalar sıcaklığa bağlı olarak 2 9 gunde acılırlar. Cıkan larva uc gomlek değiştirdikten sonra ergin dişi ve erkekler meydana gelir. Akarların yapraklardaki yoğunluğu haziran ayından itibaren artmaya başlar. Temmuz ağustos aylarında en yuksek seviyeye ulaşır, daha sonra giderek azalır. Mevsimin sıcak ve kuru olması kırmızı orumceğin hızlı artmasına, yağışlar ise populasyonun azalmasına neden olur. Akarların ureme gucu oldukca yuksektir. Ture ve sıcaklığa bağlı olarak yılda 3'den 21'e kadar dol verebilirler. Akdiken akarı kışı dollenmiş dişi halinde gecirir. Ciftleşen dişiler sonbaharda eylul, ekim aylarında kışlağa cekilirler. Once ağacların yaşlı kabukları altlarına ağac catlaklarına yerleşirler. Buna rağmen kışı kabuk altlarında pek gecirmezler. Coğu toprak icinde 5 10 cm derinliğine inerler. Toprak icindeki boşluklara grup grup yerleşirler. Bulundukları boşlukta ağ orerler ve ağlar arasında kışı gecirirler. Akdiken akarı beslenmek icin nisan ortasından itibaren kışlaklarını terk edip yapraklara gecmeye başlar, burada beslenirler ve mayısın ilk haftasında yumurta bırakmaya başlarlar. Yumurtalarını damar boyunca yaprağa bırakırlar. Bir dişi 60 120 adet yumurta bırakabilir. Yumurtalar 5 7 gun icinde acılır. Yılda 9 10 dol verirler. İki noktalı kırmızı orumcek, kışı dollenmiş ergin dişi olarak kalın govdelerde, ağac kabuklarının altında, ağacların catlak ve yarıklarında dokulmuş yaprak ve kabuk parcalarında ve otlarda uyuşuk halde gecirir. Erginin kışlaktan cıkışı, mart ayının ilk haftasından itibaren başlar. Yaprakta cok kesif ağ orer, bir yaprak uzerinde dişi, erkek, larva ve yumurta gormek mumkundur. Ergin dişiler beslendikleri yaprakların alt yuzune tek tek veya kumeler halinde olmak uzere 100 200 kadar yumurta bırakırlar. Yılda 10 21 dol verirler. Avrupa kırmızı orumceği, kışı yumurta halinde ağacların dal ve dalcıklarında gecirirler. İlkbaharda nisan ayı başından itibaren yumurtadan cıkan larvalar taze surgunlere saldırırlar. İlk 15 gun icinde kışlık yumurtaların acılması hızlıdır. Normal olarak acılma bir ay devam eder. Larvaların ergin oluşu ilkbaharda 28 gunde, yazın 15 gunde olmaktadır. Erginlerin mayıs ayından itibaren yumurtalarını yaprak altlarına bırakırlar. Yumurtalar ilkbaharda 9 gunde, yaz sıcaklıklarında ise 3 gunde acılırlar. Kışlık yumurtalarına temmuz sonlarından itibaren genc dalların koltuk altlarına veya meyve buketi ile odun gozu etrafına bırakırlar. Bu yumurtalar acılmadan kışa girerler. Yılda 8 9 dol verirler. Meyve kahverengi akarı, kışı yumurta halinde gecirir. Kış yumurtalarını coğunlukla 1 2 yıllık dallar uzerinde bırakırlar. Yumurtaları odun ve meyve tomurcuklan etrafında, yaprak gozleri civarında gorulur. Yumurta yoğunluğunun cok olduğu yıllarda kalın dallara ve hatta ağac govdelerine bırakabilirler. Bu durumda dallar pas rengini alır. Kış yumurtaları hava koşullarına gore mart sonu ve nisan ayının ilk gunlerinden itibaren acılmaya başlar ve mayıs ayına kadar bir ay boyunca devam eder. Nisan ayının sonuna kadar kış yumurtaları coğunlukla acılmış olur Yumurtadan cıkan larvalar yapraklarda beslenir, ergin olması coğunlukla dallar uzerinde gecer. Bu ozellik kahverengi orumceğin yaşayışına has bir davranıştır. Bu durum diğer orumceklerde gorulmez. Kış yumurtalarım temmuz ayı ortasından itibaren dallara bırakmaya başlar. Bu yumurtalar yaz icinde acılmaz, acılması icin uzerinden bir kış gecmesi gerekir. Gelecek yıl ilkbaharda acılır. Bu orumceğin ilk dolleri yalnız yaz yumurtası bırakır. Bu yumurtalar yaz icinde acılır. Bu doller tamamen kış yumurtası, aradaki doller hem yaz hem de kış yumurtası bırakır. Bunun icin ağacta hem yaz hem de kış yumurtası bulunur. Yaz yumurtası yapraklara, kış yumurtası dallara bırakılır. Eylul sonu ve ekimde son erginler de olur. Ağacta yalnız kış yumurtaları kalır. Yılda 3 4 dol verir. Yassı akar, kışı acıkta dollenmiş dişi olarak meyve ağaclarının 2 3 yıllık dallarının cicek buketi, odun ve meyve gozleri etrafında, tomurcukların arasında veya uzerinde gecirir. Kar ve dondan zarar gormezler. Kışın 25 125 tanesi toplu olarak bir arada bulunur. Bu topluluk dalda kırmızı bir leke gibi gorulur. Yassı akar gibi kışı ince dallar uzerinde acıkta ergin olarak geciren başka akar yoktur. Erginler nisan ayı ortasından sonra yumurta bırakmaya başlar. Kışı geciren dişliler ilk yumurtalarını dal uzerinde odun gozunun etrafına ve altına bırakırlar. Daha sonra yapraklara gecer ve alt yuzunde damarlar boyunca yumurta bırakırlar. Yumurtalar mayıs ayı sonu veya haziran ayının ilk haftasından itibaren acılmaya başlar. Erginler cok yavaş hareket ederler. Sonbaharda ciftleştikten sonra erkekleri olur. Yapraklar dokulunce ekim ayından itibaren dişiler dallara cekilmeye başlar. Yılda 4 5 dol verirler. Yaşayış : Akarlar bulundukları konukcuların yapraklarından bitki ozsuyunu emerek zararlı olurlar ve zehirli maddeler salgılarlar. Bunun sonucu olarak yapraklarda once beyaz, sonra sarı kahverengi lekeler meydana gelir ve daha sonra bu lekeler birleşerek yaprağın kuruyup dokulmesine, dolayısıyla onemli derecede urun kaybına neden olurlar. Avrupa kırmızı orumceği ve meyve kahverengi akarı ciceklerin canak yapraklarını ve buketlerdeki taze yaprakları emerek sararttığından bahce bir yanık manzarası arz eder. Şiddetli zarara uğrayan meyve ağaclarında yapraklar gumuşsu bir renk alır meyve gozleri iyi hazırlanamaz pişkin gozler az olur. Surgunlerde iyice pişkinleşmediğinden kış donlarından zarar gorur. Yassı akarın zararı ise; ilkbaharda acılan tomurcuklara saldırarak onları zayıflatır. Meyve tutmasını onler. Meyveler renksiz ve kalitesiz olur. Gelecek yılın meyve gozleri normal teşekkul edemez. Pişkin gozler az olur. Meyve verimi yıldan yıla duşer. Yaprakta damarlar boyunca renk bozulması başlar grimsi kırmızı gorunum damar boyunca yayılır. Kulturel Onlemler : Bircok avcı akar ve bocekler zararlı akarların yumurta ve diğer donemlerine saldırarak cok kere onları zararsız durumda bırakabilmektedirler. Avcı akarlardan Typhlod romus spp., Amblyeius spp., Phytoseus spp., Atractotomus mali , Orius spp., ve Coccinellid olan Stethorus punctillum onemli doğal duşmanlar olarak bulunmaktadır. Scolothrips lonigicornis (Thysonoptera ve Crysopa carnea Sth. 'de onemli akar predatorleridir. Akarların biyolojik mucadelesinde, yukarıda adı gecen faydalılardan Typlodromus pyri Scheut, S. longicornis ve S. punctillum onemli rol oynamaktadır. Bunlar doğada korunarak ve etkinlikleri arttırılarak, bulunmayan yerlere bulaştırılarak ve kitle halinde uretip salmak suretiyle biyolojik mucadelede kullanılabilir. Bu bakımdan, ozellikle organik fosforlu ve sentetik pyretroidlere direncli T. pyri ırklarının kullanımı hayati onem taşımaktadır. Kimyasal Mucadele : İlaclama yaparken surgun ve yaprakların alt yuzlerinin iyice ilaclanmasına ozen gosterilmelidir. İlaclama Zamanı : Akarlara karşı kış mucadelesi onerilmemektedir. Ancak kabuklu bit ve koşnillerin bulunduğu meyve bahcelerinde yapılacak kış mucadelesi Avrupa kırmızı orumceği ve Meyve kahverengi akarının kış yumurtaları ile Yassı akarın kışlayan ergin populasyonunu da duşurur. Mayıs ayından itibaren 100 yaprakta periyodik olarak yapılacak sayımlarda, akar sayısının yaprak başına ortalama 3 5 bireyi gecmesi durumunda ilaclama gerekir. Akdeniz Meyve Sineği Hastalık Tanımı : Erginleri, 4,5 6 mm boyunda, genellikle ev sineğinin 2/3'ii buyukluğundedir. Vucudun genel rengi sarımsı kahverengidir. Baş sarı, gozleri buyuk, yeşil madeni pırıltılı, kenarları kırmızıdır. Thoraks abdomene oranla daha acık renkte olup ust tarafında ikinci segmentin alt yarısı ile dorduncu segmentin alt kısmının ucte ikisini kapsayan girimsi renkte 2 şerit vardır. Kanatları geniş olup uzerinde siyah ve soluk kahverengimsi şeritler vardır. Ayrıca kanatların kaide kısmına yakın yerde kucuk nokta ve lekecikler mevcuttur. Bacakları kırmızımsı sarı olup uzerinde sarı ve siyah kıllar bulunur. Dişilerin abdomenlerinin sonunda kılıc şeklinde sivri yumurta bırakmaya yarayan ovipozitorleri vardır. Yumurtaları mekik şeklinde ve beyazdır. Apod tipi larvası beyaz ve bacaksızdır. Vucudu 11 segmentten teşekkul etmiştir. Pupa koyu kahverengi renkte olup, fıcı şeklindedir. Zararlı kışı toprakta pupa veya ağac uzerinde kalan turunc meyveleri icinde larva olarak gecirir. İklim koşullarına gore ilkbahar sonu, yaz başında cıkan erginler beslendikten sonra yumurtalarını olgun meyvelerin kabuğu altında bırakırlar. Acılan yumurtalardan cıkan larvalar meyvenin etli kısmı ile beslenerek uc donem gecirir ve olgunlaşınca kendisini toprağa atarak toprağın 2 3 cm. derinliğinde pupa olurlar. Larvanın gelişmesi ozellikle sıcaklığa bağlı olup 9 18 gun arasındadır. Pupalardan ergin cıkışı ise yazın 10 12 gundur. Cıkan erginlerin cinsi olgunluğa erişip ciftleşmesi icin 4 7 gun mantar, maya, fumajin gibi maddelerle beslenmeleri gerekir. Yumurtlamanın olması icin sıcaklığın 16°; C nin uzerinde olması şarttır. Erginin ortalama omru doğal koşullarda 30 50 gundur. Ege Bolgesinde yılda 4 5, Akdeniz Bolgesinde ise 7 8 dol verebilir. Yaşayış : Akdeniz Meyve Sineği zararı larvası tarafından yapılır. Meyvenin etli kısmında beslenen larvalar, meyvenin bu kısmında bir yumuşama ve cokuntu meydana getirirler. Zarara uğrayan meyveler, vaktinden once olgunlaşır, ve dokulur. İhrac edilen turuncgil ceşitlerindeki zararı ulke ekonomisi yonunden cok onemlidir. Bu tur meyvelerin vuruklu ve enfekteli olması ihracata mani olmakta ve malın yurt dışına cıkarılmasına izin verilmemektedir. Yıllık zarar oranının Ege Bolgesinde % 5,2 78,9 arasında değişebileceği saptanmıştır. Dunyadaki subtropik ve tropik iklime sahip hemen hemen tum ulkelere yayılmış bulunan zararlı, ulkemizde de Ege ve Akdeniz bolgelerinin sahil şeridi boyunca uzanan kısımların da devamlı faaliyet gostermektedir. Kulturel Onlemler : Turuncgil bolgelerine zararlıya ara konukculuk eden şeftali, incir, Trabzon hurması, turuncgil gibi ceşitler dikilmemelidir. Dokulen enfekteli meyveler toplanıp derin cukurlara gomulmelidir. Kimyasal Mucadele : Yukarda verilen formulasyona gore hazırlanan cezp edici + insektisit karışımı ağacların guneyinde buyukce bir dala ( 1 1.5 m2'lik alan) yapraklar iyice ıslanacak şekilde uygulanır. Zerrecikler yaprakların uzerinde belirgin olarak kalmalıdır. Ağac başına ortalama 150 gr. İlaclı karışım sarf edilir. Bir sıra ilaclanır. Bir sıra atlanır, ikinci ilaclamada ise ilaclanmayan sıralar ilaclanır. İlaclama Zamanı : Sonbaharda turuncgillerde gelişme zamanında, ozellikle en erkenci ceşit olan Satsuma mandarinlerinin olgunlaşmasından once meyvelerde vuruk kontrolunun yanı sıra mutlaka trimedlure ihtiva eden Steiner tuzakları ve diğer plastik tuzaklar asılarak sinek cıkış kontrolu yapılmalıdır. Sineğin tespitinden sonra vuruk kontrollu yapılır veya mandarinler vurma olgunluğuna erişmişse derhal ilaclamaya gecilir. İlaclamayı takiben tuzaklarda gene sinek goruluyorsa 7 10 gun ara ile hasada 10 gun kalıncaya kadar ilaclamaya devam edilir. Gunluk sıcaklık 16 °;C altına duştuğunde ilaclama gerekmez. Limon bahcelerinde ilaclamaya luzum yoktur. Altın Kelebek Hastalık Tanımı : Erginlerde kanatlar tamamen beyaz ve ipek parlaklığındadır. Bazı kelebeklerin ve ozellikle erkeklerin on kanatlarında birkac siyah nokta bulunur. Dişilerde kanat acıklığı 29 37 mm erkekle de 26 32 mm arasında değişmektedir. Taraklı olan antenler erkeklerde daha fazla gelişmiştir. Abdomen dişide gayet iri olup, uc kısmında kızıl kahve renginde kıl yığını bulunmaktadır ki, adını buradan alır. Erkeklerde abdomen ince ve ucunda sarı renkli kıllardan oluşmuş kısa bir puskul vardır. Yumurtalar kume halindedir ve uzerleri dişinin karnı ucundaki kızıl kahverengi kıllarla ortuludur. Yumurta kumesi 12 31 mm boyunda, 6 10 mm genişliğindedir. Yumurtadan yeni cıkan larvalar 1.7 1.9 mm boyunda sarımsı acık kahverenginde ve uzeri ufak puturlerle doludur. İkinci larva doneminden itibaren 6 ve 7'ince karın halkalarının dorsalin de parlak turuncu renkte iki adet kabartı gorulur. Bunlar larvanın en belirgin ozelliğini oluşturmaktadır. Daha sonraki donemlerde larvanın 3 7 halkaları arasında ve dorsal de iki adet turuncu kırmızı renkte cizgi; yanlarında ve sadece ilk 8 karın halkasında sağlı sollu kısa beyaz kıllar oluşur. Bu kısa beyaz kıllar uzaktan larvanın yanlarında beyaz birer cizgi gibi gorunur. Gelişmesini tamamlayan larva 28 37 mm boyundadır. Vucut derisi siyah olmakla beraber, uzerinde acık kahverengi lekeler bulunur. Hemen her tarafındaki kabartılardan demet halinde cıkan uzun ve acık kahverengi kıllar larvanın uzaktan kahve renkli gorulmesine sebep olur. Koza gevşek ve seyrek dokunuşta, kirli kahverengindedir. İclerinde gruplar halinde bulunan pupalar erkeklerde 12 15 mm, dişilerde 15 20 mm uzunluğundadır. Kışı ağacların daha cok genc dalları uzerinde ve salgıladıkları ipeğimsi ağlarla oluşturdukları yuvalar icerisinde, grup halinde 4 ve 5'inci larva donemlerinde gecirir. İlkbaharda gunluk sıcaklığın 10 °;C'nin uzerinde olduğu ve gozlerin patlamaya başladığı donemde kışlık yuvalarını terk etmeğe başlayan larvalar, onceleri grup durumlarını koruyarak ağacların tepelerinde yeni cıkmakta olan yapraklarla beslenir ve akşam olunca yuvalarına donerler. Daha sonra tum ağaca dağılarak oburca beslenirler. Gelişmeleri suresince 8 gomlek değiştiren larvalar mayıs ortalarından itibaren ağaclar uzerinde ordukleri seyrek kozalar icerensinde gruplar halinde pupa olurlar. Bunlardan 22 24 gun sonra, haziran ayı ortalarında erginler cıkar. Akşam serinliğiyle hareketlenmeğe başlayan kelebekler, ozellikle yapraksız ağacları gruplar halinde terk ederek uzaklara kadar ucar ve geniş bir alana yayılırlar. İşte en yoğun bulaşma bu yolla olur. Dişiler cıkışlarından yaklaşık 2 gun sonra yumurtlamaya başlarlar. Yumurtalarını genellikle yaprakların alt yuzune, bazen de ust yuzune veya dallara, kume şeklinde bırakır ve bunları salgıları ile birbirine ve yaprağa yapıştırır. Bir dişi ortalama 380 yumurta bırakır. Yumurtadan yaklaşık uc hafta sonra cıkan genc larvalar toplu halde yaşar ve yaprakların ust epidermisleriyle beslenirler. Kendilerini dış etkenlerden korumak, aynı zamanda kışlık yuvalarını hazırlamak uzere ağacların uc surgunlerinde surekli ağ orerler. Giderek ağlarını sıklaştırır ve eylul ortalarına doğru 4 ve 5'inci larva donemlerinde kışlamaya cekilirler. Yılda bir dol verir. Yaşayış : Altın kelebek larvaları ağacların yapraklarını yiyerek zararlı olurlar. Yaz sonu sonbahar aylarındaki ilk larva donemlerinde yaprakların sadece ust epidermislerini yiyerek zararlı olurlar. Asıl zararları ilkbaharda gozlerin uyanmasıyla başlar ve bu devrede tomurcuklara ve ağacların uc dallarında yeni cıkan yaprakcıklara saldırır, daha sonra tum ağaca dağılarak yaprakları yemeğe başlarlar. Salgın yıllarında ağacı tamamen yapraksız bırakırlar. Ulkemizin hemen her yerinde yayılmış olan zararlı, bolge ve iklim koşullarına bağlı olarak 5 10 yılda bir salgın yapabilir. Kulturel Onlemler : Parazitoidlerinden Telenomus sp., T. phalaenarum Nees, Asolcus turkarkandas Szabo Monodontomerus aereus Wlk. , Eupteromalus sp. ve Oxyglypta rogosa Ruscka. , Pediobius pyrgo Walk. , Alsomyia nidicola Tovvsend., Palesisa spp, Echinomyia pra eceps Meigen., Exorista segregata Rondeni., Masicera cuculiae R. d. ; avcı turlerinde Allathrombium sp. ; Dermestes lar darius L. ; Calosoma sycophanta L. yurdumuzda bulunan etkili turlerdir. Altın kelebek yumurtalarının Denizli'de % 32'ye; Ankara'da ise % 61'e varan oranlarda parazitlendiği saptanmıştır. Ayrıca Bacillus thuringiensis Berliner de bu zararlının onemli bir doğal duşmanıdır. Kışın ağaclar uzerinde bulunan kışlık yuvaların makas veya dal makası ile kesilerek toplanması ve bahceden uzaklaştırılması şeklinde uygulanır. Bu yonteme, salgın yılları dışında oncelikle başvurulmalıdır. Altın kelebek salgın yapma ozelliğinin yanı sıra cok sayıda parazitoit ve predator turlerin hucumuna uğramaktadır. O yuzden populasyonunda ani artış ve azalışlar gorulur. Bazı yıllar yararlıları tarafından tamamen baskı altına alınabildiğinden ozellikle geniş captaki ilaclamalardan kacınılmalı ilaclama yapmak gerekiyorsa oncelikle Bacillus thuringiensis ihtiva eden Biyo preparatlar kullanılmalıdır. Kimyasal Mucadele : Yaprakların alt ve ust yuzlerinin ilaclı su ile iyice kaplanmasına ozen gosterilmelidir. İlaclama Zamanı : Kış aylarında yapılacak kontroller ile bahcelerde ağacların % 30 veya daha fazlası bulaşık ve bulaşık ağacların da % 10'unda ağac başına ortalama 15 20 veya daha fazla kışlık yuva bulunursa, bu zararlı ile ilkbaharda ilaclı mucadele yapılabilir. İlkbaharda, iklim koşullarına bağlı olarak nisan ortalarına doğru, larva kışlık yuvalarını tamamen terk ettikleri donemde ilaclama yapılmalı, zararın ilerlemesine fırsat verilmemelidir. Normal olarak bir uygulama yeterlidir. Bacillus 'lu preparatların kullanılması tercih edilmelidir. Amerikan Beyaz kelebegi Hastalık Tanımı : Kelebek vucut uzunluğu ortalama erkeklerde 11, dişilerde 15 mm' dir. Gerilmiş kanat genişliği ise 25 30 mm' dir. Kelebeğin esas rengi beyaz, sırt ve karın kul rengine calan bozdur. Bazı erkek, dişi ergin bireylerde ust kanatlarda siyah nokta şeklinde lekeler mevcuttur. Karnin sırt tarafında siyah noktacıklardan oluşan zig zag gibi bir sıra şerit, abdomenin sonuna kadar uzanmıştır. Yumurta 0.5 0.6 mm caplı, krem rengindedir. Paket halinde bıraktığı yumurtaları bir sıvı ile birbirine ve yaprağa yapıştırır, uzerlerini abdomenin sonundaki yeşilimsi beyaz kıllarla orter. Yumurta kumeleri yeşilimsi beyaz gorunumleriyle kolayca fark edilmektedir. Larvaların vucudu değişik boyutta, siyah ve her halkasına da dorder adet portakal renkli benek ile bu beneklerden cıkan kıllar ile bezenmiştir. Başları siyah, goğus bacakları koyu boz renkte, karın bacakları ise donuk sarıdır. Olgun larvalar 2.5 3.5 cm. dir. Kışı pupa halinde gecirir. Kışlayan pupalardan meydana gelen kelebek ucuşu, mayıs ayının ilk haftasında ile ucuncu haftasında, İkinci dole ait kelebek cıkışları ise temmuz ayının ucuncu haftasına rastlar. Her iki dolun kelebek ucuş suresi 24 33 gun surmesine karşın, kelebeklerin yaşama suresi 4 15 gundur. Dişiler yumurtalarını genel olarak yaprakların alt, bazen de ust yuzlerine bırakabilirler. Yumurta 1 3 gunde acılır. Larvalar acılış sırasında yumurta kabuklarını kısmen yiyip muşterek yuvalarını ormeye başlarlar. H. cunea ağacların toprak ile birleştiği yerlerde ağac kabuğun da ve cok yaşlı ağacların kovuklarında binaların catı sacakları arasında bir koza icine pupa olmaktadır. Yılda 2 3 dol verebilmektedir. Yaşayış : Yumurta kumelerinden cıkan larvalar, yaprağın alt yuzunde ipeksi ağlar orerler, sonra gitgide ağı arttırmak suretiyle daldaki diğer yapraklarda ilk yaprağı bağlarlar. Genc larvalar yaprağın parankimasını ust epidermise kadar yerler. Daha sonra yaprağın ust yuzeyine gecerek ust epidermisi tahrip ederler. Olgunlaşmaya başlayan larvalar ağ kumelerinden cıkarak bireysel yaşamaya başlar ve yaprakları sadece ana damarları kalacak şekilde yerler. Ayrıca korpe ve olgunlaşmaya başlayan meyveleri de yiyerek urunun azalmasına veya tamamen yok olmasına neden olurlar. Marmara Bolgesi , Karadeniz ve Kuzey Ege'de bulunduğu bilinmektedir. Kulturel Onlemler : Meyve zararlıları arasında oldukca fazla parazitoit ve predatorlere sahip olan bir zararlıdır. Aşağıdaki yararlıları saptanmıştır. Kuşlardan: Passer domesticus, Passer montanus, Parus major, Cuculus canorus ve Oriolus orlolus. Predatorlerden: Arma coştun Fabr. Chrysopa vulgaris Schneid, ve Polisler yalıca L. Parazitoidlerden: Pimpla instigator Fabr. Pimpla examinator F., Theronie ata lantac Ped., Pimpla turioneua L., Paniscus testaceus Grav. ve P\racınon aust ricana . Phychopays omnivorus Wolk., Monodon tomerus Wolk., Monoratamerus vire us Thomus., Dibrachus cavuş Wolk., Trichogramma evanescens Westw. . Apantelles sp. Tachina larvanın L., Tachina fallax Meig Pales pavida Meig., Campsilura concinnata Meig., Sarcophaga carnaria Bakterilerden: Bacillus thuringiensis Berliner? Kısa govdeli ağaclara bırakılan yumurta paketleri toplanıp imha edilmelidir. ? Haziran ve ağustos aylarında H. cunea ile bulaşık ağaclar uzerinde ağ icinde bulunan larva kumeleri kesilip yakılmak suretiyle imha edilmelidir. ? Haziran veya ağustos aylarında H. cunea ile bulaşık ağaclarda oluklu karton şeritler , saman ve otlardan yapılmış olan kuşaklar (50 60 cm uzunluğunda ve 10 15 cm eninde ) ağacların govdelerinde bir veya iki yerde iple bağlanmalıdır. Bu kuşaklar, pupa olmak icin toplanan larvalarla beraber imha etmelidir. Biyolojik Mucadele Marmara Bolgesinin ceşitli yerlerinden toplanan H. cunea 'nin pupalarının bazen % 70'in uzerinde parazitlendiği gorulmuştur. Doğal dengeyi bozmamak amacıyla ozellikle dut ve orman alanlarında bulunan ağacların mutlak suretle mucadelesi Bacullis thuringiensis iceren bir preparatla yapılması gerekir. Bu gibi alanlarda insektisit kullanılmamalıdır. Kimyasal Mucadele : Tozlama ve ilaclamayı uygularken ağacların icten dışa, tepeden aşağıya her taraflarının iyice ilaclanması veya tozlama temin edilmelidir. İlaclama Zamanı : İlaclı mucadele, haziran veya ağustos aylarında (3. dol cıkarsa eylul ayında) larvalar epidermisler arasından cıkıp ağlarını ormeğe başladıkları zaman (larvalar 2. ve 3. gelişme doneminde olduğunda) veya yumurta kumelerindeki butun yumurtalar acıldığında başlamalıdır. Her dole karşı ilaclama bir kez yapılmalıdır. Vegetasyon devresince bir ağac bile bulaşık olsa ilaclama zorunlu olarak yapılmalıdır.