Doğaya duyarlı tarım Son yılların en onemli konularından biri şuphesiz gıda guvenliği ve tarım. Kırsaldan kente goclerin artması, terk edilen tarım arazileri nedeniyle tarımsal uretimin azalması, buna karşın tarımsal urunlere talebin artması, gıda kaybı ve israfıyla birlikte gelen adaletsiz gıda dağılımları gibi bircok neden gelecekte gıda konusunda onemli sorunlar yaşanabileceğini gosteriyor. Sumeyra Merve KILINC / Cumhurbaşkanı Danışmanı / Kırsal Kalkınma Dergisi Gıdanın geleceğini ilgilendiren bir onemli mesele de tarımın cevre uzerindeki etkileri. Bugun iklim değişikliklerinin baş sebebi olarak gorulen sera gazı emisyonlarının %25'i tek başına tarım sektorunden kaynaklanıyor. Araştırmalar, tarımda uygulanan kimyasal ilaclar ve gubreler nedeniyle su ve toprağın geri donulmez bir şekilde kirlendiğini, biyoceşitliliğin onemli olcude azaldığını gosteriyor. Tum bu gelişmeler doğaya duyarlı uretim modellerini benimsemek ve teşvik etmek zorunda olduğumuza işaret ediyor. TARIMDA UC PRENSİP Bugun tum dunyada mevcut tarımsal modelin surdurulebilirliği tartışılıyor. Zarar vermeyen, tabiatın ve sınırlı kaynakların dengesini gozeten uretim modelleri geliştirmeli, israfa duyarlı, bilincli uretici ve tuketiciler hedeflemeliyiz. Bu hedeflerin gercekleşebilmesi icin tarımda uc prensibin benimsenmesi ve yaygınlaştırılması onemli; kompost gibi doğal toprak besleyicilerin kullanıma alınması, yerel uretimlerin desteklenmesi ve geri donuşumlu tarım modellerinin benimsenmesi. Surdurulebilir tarımın temelinde toprak verimliliği yatıyor. Tıpkı insanlar ve diğer canlılar gibi toprağın da gıdaya ihtiyacı var. Urun ekimine acılan toprak ise daha fazla besin kaybedeceği icin iyi beslenmeye ihtiyac duyuyor. İyi beslenen, dayanıklı ve sağlıklı toprak iklimsel değişikliklere karşı da daha direncli oluyor. Daha fazla organik madde iceriyor, daha fazla su tutuyor ve kuraklığa karşı daha dayanıklı hale geliyor. KİMYASAL GUBRELER TOPRAĞIN FAKİRLEŞMESİNE NEDEN OLUYOR HÃlbuki bugun urun verimliliği icin kullanılan kimyasal gubreler toprağın fakirleşmesine neden oluyor. Doğaya saygılı tarım modelinde tabiatta hicbir şey atık olarak gorulmuyor. Her canlı yaşam suresini tamamladıktan sonra organik madde olarak toprağa geri donuyor. Kompost uygulamasının temelinde de bu geri donuşum prensibi yatıyor. Organik atıklar uygun ortamda, hava, ısı ve organik maddeler yardımıyla kompost gubreye donuşturulebiliyor. Elde edilen kompostun, toprak verimliliğinin artırılması, kurak toprağın nemlenmesi, ph dengesini duzenlemesi ve toprağın mikroflorasını guclendirerek zararlılara karşı dayanıklı hale getirmesi gibi onemli faydaları var. Doğanın dengesini merkeze alan tarımsal uretimde dikkat ceken bir diğer husus yerel uretimlerin desteklenmesi. Dunyada tarımın %90'ı kucuk işletmeler tarafından yurutuluyor. Yerel urunlerin tercih edilmesi demek uretici ve tuketici arasındaki zincirin azalması, gıda fiyatlarının duşmesi, ciftcinin kırsalda daha mureffeh bir yaşam surebilmesi dolayısıyla uretmeye devam etmesi demek. Yerelde yapılacak kooperatifleşmeler ise ciftcinin guce guc katacak unsurlar arasında geliyor. TARIMSAL CIKTILARI COP OLARAK DEĞİL HAMMADDE OLARAK GOREN SİSTEM Son olarak surdurulebilir ve doğa dostu uretim icin geri donuşumlu tarım modellerinin yaygınlaştırılması oldukca onemli. Tarımsal cıktıların cop olarak değil, hammadde olarak gorulduğu bu sistemde ureticiler ciftlik atıklarını kompost gubre, hayvan yemi, biyogaz olarak değerlendirirken, kullanamadığı herhangi bir atığını bir başka sektorun hammaddesi olmak uzere atık paylaşım ağlarına gonderebiliyorlar. Tum bu caba kaynakların dengeli kullanımı ve israfın onlenmesi icin. Gectiğimiz haftalarda Cumhurbaşkanımızın eşi Emine Erdoğan Hanımefendi Hollandalı kadın tarım girişimcileri, tam da bu konuları goruşmek uzere, Cumhurbaşkanlığı Kulliyesi'nde misafir etti. Toplantıda Saygıdeğer Hanımefendi gıda yetersizliğinin adaletsiz dağılımdan kaynaklandığına dikkat cekerek cozumun GDO veya daha fazla kimyasal uygulamakta olmadığına, tarımsal faaliyetlerde karbon ayak izinin azaltılmasının onemine ve cevreci politikalara acilen gecilmesi gerektiğine değindiler. Hollandalı kadın girişimciler ise ulkelerinde belirlenen bolgelerde kucuk olcekli işletmelerin, yerel uretimlerin ve kooperatifleşmenin devlet tarafından desteklendiğinden bahsettiler. Bu işletmelerin ortak ozelliği ise doğaya saygılı tarım modellerini benimsemiş olmaları. Ciftliklerde yenilenebilir enerji kaynakları kullanıyor, atıklarını değerlendiriyor, kimyasal gubre ve GDO kullanmıyorlar. Her acıdan verimli gecen buluşmada ortak kanaat doğayı gozeten tarımsal uretimin geleceğimiz icin kacınılmaz olduğu idi. TARIMDANHABER