2011 yılı yaş cay alım fiyatı belli oldu Doğu Karadeniz'de 200 binin uzerindeki ureticiyi ilgilendiren 2011 yılı yaş cay alım fiyatları acıklandı. Gecen yıl kilosu 1 liradan alınan yaş cayın yeni alım fiyatı ise şoyle oldu; 02 Haziran 2011 Perşembe 16:46 Tarım ve Koyişleri Bakanı Mehdi Eker, 2011 yılı yaş cay alım fiyatını, taban fiyat 98 kuruş, destekleme primi de 12 kuruş olmak uzere 1,10 lira olarak acıkladı. Bakan Eker, Caykur Genel Mudurluğunde duzenlenen toplantıda, CAYKUR'un bu yıl uygulayacağı yaş cay alım fiyatının 2010 yılına gore yuzde 10 artışla 98 kuruş taban fiyat, 12 kuruş da destekleme primi olmak uzere 1,10 lira olacağını belirtti. Bu rakamın 69 cente karşılık geldiğini ifade eden Eker, hukumete geldiklerinde fiyatın 22 cent olduğunu kaydetti. Tarım ve Koyişleri Bakanı Mehdi Eker, ''Seylan, Hindistan cayına gore Rize cayının onemli avantajı var. Onlar iklim gereği ilac kullanmak zorundalar. Bu riskli bir durum ve sağlıklı değil'' dedi. Bakan Eker, CAYKUR Genel Mudurluğunde duzenlen basın toplantısında, yeni sezonun cay ureticilerine refah getirmesi dileğinde bulundu. Hukumet olarak her alanda olduğu gibi tarım sektorunde ve diğer sektorlerde ozellikle ureticilerin daha cok gelir elde etmelerini sağlamak, uretimi, verimli tutmak, daha iyi istihdam yurutmek icin gayret icinde oldukları vurgulayan Eker, ''Bu anlayışla tarımsal destekleme politikasını hukumete geldiğimizden bu yana belirli stratejik değişiklikleri dikkate alarak değiştirdik. 2002 yılında Rize sadece doğrudan gelir desteği alıyordu. Bunun icin Rizeli ureticiler 3 milyon 100 bin lira civarında para alıyordu. Cayda prim yoktu. Diğer desteklemeler de son derece sınırlıydı'' diye konuştu. Gecen yıl ureticilere sağladıkları prim desteği ve diğer faaliyetlere sağladıkları imkanlarla Rizeli ciftcilere 148 milyon 500 bin lira nakit destek verdiklerini belirten Eker, ''Olcuye vurursak yuzde 4 bin 500 artış oldu. 2003 2011 doneminde Rizeli ciftcinin bizden aldığı nakit destek tutarı 769 milyon liradır. Bunun icinde projelere sağlanan destekler, cayla ilgili sağlanan uygulamalar var'' dedi. Cayın kendileri acısından, Doğu Karadeniz ve Rize icin cok onemli olduğunu vurgulayan Eker, şunları soyledi: ''20. yuzyılın sonlarında faaliyete gecen cayda, ulkemiz bugun itibariyle dunyadaki uretim alanlarının yuzde 3,3'une sahip. Turkiye'de 763 bin dekar alanda 1 milyon 300 bin ton uretim yapılıyor. Bu 2002 yılında 850 bin ton civarındaydı. Kuru cay uretimi de 137 bin tondan 238 bin tona cıktı. Sadece kuru cayda 100 bin tondan fazla uretim artışı meydana geldi. Bu donem icinde Turkiye'de hem verimlilik, hem yaş cay hem kuru cay uretiminde ciddi bir artış oldu. Ortalama verim dekar başına bin ile bin 500 kilo arasında. Turkiye cay tarım alanlarının genişliği bakımında dunyada 7, kuru cay uretimi bakımından 5, kişi başına tuketim bakımından 4. sıradayız. Dunyada an cok cay icen 4 ulkeden biri Turkiye. Son yuzyılda uretim alanı olmasına rağmen bu seviyeye gelmiş olması cok anlamlı.'' ''CAY URETİCİSİNİ KORUYOR, DESTEKLİYORUZ'' Bakan Eker, cay uretiminde Rize'nin yuzde 60'dan fazlasını, Trabzon'un yuzde 24, Artvin'in yuzde 11, diğer kısmını da Giresun ve Ordu illerinin karşıladığını anlatarak, şoyle devam etti: ''Bizim icin ozel urun huviyetinde olan cayın uretiminin artırılması, daha iyi işlenmesi, daha iyi ihracat imkanlarına kavuşması icin gumrukler yoluyla cay ticaretini duzenliyoruz. Cayda gumruk vergisi yuzde 145 seviyesinde. Boylece cay ureticisini, yerli ureticiyi dunya uretimine karşı koruyor, destekliyoruz. Yeni pazarlar bulmamız, kaliteyi artırmamız, urun ceşitliliğine gitmemiz, verimliliği artırmamız, avantajlarımızı iyi kullanmamız durumunda cayın giderek daha verimli, daha duşuk maliyetli bir uretimle surdurulmesi mumkun hale gelir. Aslolan uretimi tek başına yapmamız, bunu yuksek desteklerle ayakta tutmamız değil, surdurulebilir tutmamızdır. Bunun icin gerekli tedbirleri hep birlikte almalıyız. İklim avantajlarımız var. Seylan, Hindistan cayına gore Rize cayının onemli avantajı var. Onlar iklim gereği ilac kullanmak zorundalar. Bu riskli bir durum ve sağlıklı değil. Biz ilac kullanmak durumunda kalmadan cayımızı uretiyoruz. Bu avantajı iyi kullanmalıyız.'' Uretici sayısında onemli bir artış olmadığı halde cay uretiminde artış sağladıklarını ifade eden Eker, ''Hukumet olarak ureticiyi daha iyi gelirle buluşturmak icin bir takım tedbirler aldık. Hukumete geldiğimizde cay fiyatı 2002 yılında 32 kuruş idi, pirim yoktu. Biraz budama tazminatı vardı. Gecen yıl cay fiyatı prim dahil 1 lira oldu. Bu psikolojik eşikti. 2003 yılında yuzde 40 artış, 2004 yuzde 31 artış, ondan sonra yuzde 11, 12 gibi... Cunku enflasyon duştu. Boylece bu yıla geldik'' diye konuştu. Hukumetleri doneminde başladıkları prim odemesinde bugune kadar 768 milyon lira odeme yapıldığını bildiren Eker, şoyle devam etti: ''2010 yılı icin ureticilere 123 milyon lira odeme yapıldı. Ozel sektore cay veren ureticilerimizin priminde sorun vardı. Onu da Başbakanımızın ozel talimatı ile cozduk ve 26 milyon lira ek prim odemesi gercekleşti. Budama tazminatı uygulaması ile gunumuze kadar 372 milyon lira odendi. Uygulama halen devam ediyor. 2003 2011 yıllarında prim ve budama tazminatı ile ilgili 1 milyar 140 milyon lira cay icin odeme gercekleşti. Cay ureticilerinin arazi ile ilgili, miras yolu ile bolunmeleri ile ilgili bazı sorunları var. Gelecek yıllara yonelik cay alanlarının yeniden ruhsatlandırılmasına yonelik calışma başlattık. Bunu da onumuzdeki donemde cozeceğiz. Kesin bir şekilde cozulmesi gereken bir sorundu.'' ''HAZİRAN AYI İCİNDE BİR ODEME GERCEKLEŞTİRİLECEK'' Bakan Eker, Turkiye icin onemli olan 9 urunle ilgili, ozel urunlerle ilgili urun konseyi kurduklarını dile getirerek, ''Bunlardan biri de Ulusal Cay Konseyi idi. Bakanlığımızca Ulusal Cay Konseyine cay rekoltesi tespit etme yetkisi verdik. Bu sadece danışma konseyi değil, rekolte belirleme yetkisi verdik. Fiilen işin icinde olması icin'' dedi. Eker, CAYKUR'un Turkiye'nin en onemli şirketlerinden birisi olduğunu, buyuk olcude giderlerini gelirlerinden karşılayan, yetmediği yerde Hazinenin destek verdiği bir kuruluş olduğunu anlatarak, şoyle konuştu: ''CAYKUR bu calışmaları yaparken ekonomik analizler yapıyor. Biz hukumet olarak bir şeye onem veriyoruz. Bunu sadece ekonomik maliyet unsuru olarak gormuyoruz. Gorseydik maliyetlerin uzerinde fiyat politikası izlemezdik. Cayın kilogram başına maliyeti 2002 yılında 24,9 kuruştu. 2010 yılında 70 kuruş maliyet vardı. Bu yıl 74 kuruşluk maliyeti var. Bu da bir onceki yıla gore yaklaşık yuzde 5'lik bir maliyet artışı getiriyor. 2010 TUFE artışı yuzde 8,57'dir. Bu esas alınıyor. 2002 yılında cay fiyatı 32 kuruş iken dolar karşılığı 22 cent idi. 2010 yılındaki yaş cay fiyatı primle birlikte 1 lira, dolar karşılığı 65 cent idi. 2002 yılına gore bizim verdiğimiz fiyat artışı yuzde 213'dur. Dolara gore artış ise yuzde 195'dir. Haziran ayı icinde bir odeme gercekleştirilecek. Butun bunları dikkate alıyoruz. Bu yıl fiyat 98 kuruş, prim de 12 kuruş olmak uzere 1,10 kuruş olacak. Bir onceki yıla gore artış yuzde 10'dur. Enflasyonun yuzde 8,5, maliyetin yuzde 5 arttığı bir donemde imkanlar olcusunde CAYKUR olarak en iyi fiyatı sağlamaya calıştık.'' Haber Kaynağı: Anadolu Ajansı www. aa.com.tr