Silo ve Silaj Yapımı Silo ve Silaj Yapımı 1. SİLAJIN TANIMI VE ONEMİ Silaj; Yeşil sulu bitkilerin havasız ortamda fermantasyonu ile elde edilen yemlere denir. Ciftcilerimiz tarafından yem turşusu, ot turşusu veya hayvan turşusu gibi adlarla anılmaktadır. Yapılan araştırmalara ve maliyet hesaplamalarına gore; Hayvanlara silaj yedirilerek sağlanan protein, fabrikasyon karma yemden sağlanan proteine gore beş kat daha ucuz olmaktadır. Hayvancılığımızın gelişmesi, yuksek verimli kultur hayvanlarının kullanımı ve yem maliyetini duşuren silaj yemleri ile beslemeye bağlıdır. Cunku Ulkemiz hayvancılığının en onemli sorunu kaliteli kaba yeşil yem teminindeki eksikliktir. Ozellikle kış mevsiminde bu eksiklik et ve sut veriminde duşuşlere neden olmaktadır. Bunu onlemenin tek yolu diğer mevsimlerde bol bulunan yeşil yem bitkilerinin silaj yapılarak kış mevsiminde hayvanlarımıza yedirmektir. Bu sebeple akıllı bir işletmeci oncelikle yem sorununu cozmek ister. Gerekli besin değerlerinden taviz vermemek kaydıyla yem giderlerini en aza indirebilen yetiştiricinin kÃrlılık oranı da artmaktadır. 2. SİLAJIN FAYDALARI Silaj yemi, kış beslenmesini guvence altına alması ve kaba yeşil yem sorununa cozum getirmesi acısından cok onemlidir. Silaj cok ucuz bir yemdir. Karma yem maliyetini % 50 60 oranında azaltır. Silaj acılmadıkca uzun sure (2 yıl) bozulmadan saklanabilir. Yeşil otlar kurutulduğunda besin kaybına uğrar. Oysa silajda besin kaybı cok azdır. Kuru ot gibi yangın tehlikesi yoktur. Kurutulup saklamaya gore daha az yer kaplar. 1 m2' de 600 1000 kg yem depolanabilir. Hayvanların iştahını acar. Et ve sut verimini artırır. Silajla beslenen hayvanların tuyleri parlak ve gozleri canlı olur. Yabancı ot tohumları silaj icerisinde olur. Gubreyle tekrar tarlaya taşınmadığından yabancı ot kontrolu de yapılmış olur. Kurutulduğu zaman sertleşerek hayvanların yiyemediği bir cok bitki, silaj yapıldığında hayvanlar tarafından iştahla yenilir. Yeşil olarak yedirildiğinde zararlı etkilere sahip olan bazı bitkiler, silaj yapıldığında zararlı olmazlar. 3. SİLO TİPLERİ Silo; silajın yapılıp saklandığı değişik yapılardaki tesislerdir. Yapıldıkları malzemeye gore isimlendirilirler. Toprak, ahşap, beton, celik silolar olduğu gibi duz, cukur ve yuksek silolar bulunmaktadır. Ciftci şartlarında en cok kullanılan ve en ekonomik olan silolar, 2 veya 3 tarafı duvarla cevrili taş veya betondan ortulu hendek silolar ve toprak zemin uzerine sap saman serilip ortu malzemesi olarak plastik ortu ve toprak kullanılarak yapılan yuzeysel silolardır. 3.1. Toprak uzeri, plastik ortulu silolar Silo tabanına, yeşil yemlerin toprakla temasını onlemek icin 5 10 cm kalınlığında sap saman serilmelidir. Silo genişliği 4 6 m, uzunluğu 10 15 m, yuksekliği 1 2 m olmalıdır. Ahıra yakın olmalıdır. Silo tabanı yağmur ve sızıntı sularından zarar gormeyecek şekilde % 1 2 eğilimli olmalıdır. Silonun yeri doldurulma işleminin rahatca yapılacağı konumda olmalıdır. Silo gubreliklerden uzak olmalıdır. Plastik ortulu toprak silolarda hayvan zararından korunacak onlemler alınmalıdır. Resim 1. Toprak uzeri, plastik orgulu silo kesiti 3.2. Beton veya taş orgulu silolar İşletmenin kapasitesi ve yukleme romorklarının rahat girip cıkabilmesi duşunulerek boyutları hesaplanmalıdır. Yapı malzemesi yemin suyunu emmemelidir. Tabanı % 1 2 meyilli genişliği 3.5 4 m olmalıdır. Yapı malzemesi yemden etkilenmemelidir. Yemin bozulmasına neden olmamalıdır. İceriye su ve hava sızmasına engel olmalıdır. Dayanıklı olmalıdır. Duvar ic yuzeyleri puruzsuz olmalıdır Resim 2. Beton veya taş orgu silo kesiti