Ulkemizde Tarım ve Tarım Urunleri ULKEMİZDE TARIM ve TARIM URUNLERİ İnsanların toprağı işleyerek ekme ve dikme yoluyla ondan urun elde etmesi faaliyetine tarım denir. Turkiye Topraklarından Yaralanma Oranları: Topraklarımızdan faydalanma oranı daha cok iklim ve yer şekilleri ozelliklerine bağlıdır. Ulkemizde yuksek dağlık kesimler geniş alan kaplar. Dik yamaclar coktur. Buralarda topraktan faydalanma cok kısıtlıdır. Buna gore ulkemiz arazisinin % 36 'sı ekili dikili alan, % 32'si cayır ve otlak, % 26 'sı orman ve % 6'sı diğer alanlar dır. Not: Tarımdaki makinalaşmanın etkisiyle cayır ve otlakların alanı daralırken, tarım alanlarımız genişlemektedir. Bolge Yuzolcumune Gore Ekili Dikili Alanların Oranları: 1. Marmara Bolgesi: %30 2. İc Anadolu Bolgesi: %27 3. Ege Bolgesi: %24 4. G. Doğu Anadolu Bolgesi: %20 5. Akdeniz Bolgesi: %18 6. Karadeniz Bolgesi: %16 7. Doğu Anadolu Bolgesi: %10 Turkiye'de Tarımı Etkileyen Faktorler: 1. Sulama: Turkiye tarımında en buyuk sorun sulama sorunudur. Tarımda sulama ihtiyacının en fazla olduğu bolgemiz G. Doğu Anadolu Bolgesi iken, bu sorunun en az olduğu bolgemiz Karadeniz Bolgesidir. Akarsularımızın derin vadilerden akması ve rejimlerinin duzensiz olmasından dolayı sulamada yeterince faydalanamıyoruz. Bunun icin mutlaka akarsular uzerindeki baraj sayısı artırılmalıdır. Sulama Sorunu Cozulduğunde; Uretim artar. Nadas olayı ortadan kalkar. Tarımda iklime bağlılık buyuk oranda azalır. Uretimde sureklilik sağlanır. Uretim dalgalanmaları onlenir. Daha once sebze tarımı yapılmayan bir yerde sebze tarımı da yapılmaya başlanır. Tarım urun ceşidi artar. Koyden Kente gocler azalır. Yılda birden fazla urun alınabilir. Bu konuda en şanslı bolgemiz Akdeniz, en şanssız bolgemiz Doğu Anadolu Bolgesidir 2. Gubre Kullanımı: Tarımda sulama sorunu cozuldukten sonra uretimi daha da artırmak icin gubre kullanımı artırılmalıdır. Ulkemizde hayvancılığın gelişmiş olması tabii gubre imkanını oluşturmaktadır. Ancak yurdumuzda tabii gubrenin yakacak olarak kullanılması bu olumlu durumu ortadan kaldırmaktadır. Ulkemizde uretilen suni gubre yeterli olmadığı icin ithal etmekteyiz. Bu da maliyeti artırdığından ciftcilerimiz yeterince gubre kullanamamaktadır. Gubre ihtiyacı, tabii gubrenin yakacak olmaktan kurtarılması ve gubre fabrikalarının artırılması ile karşılanabilir. 3. Tohum Islahı: Sulama ve gubre sorunu cozuldukten sonra verimi daha da artırmak icin kaliteli tohum kullanılmalıdır. Ulkemizde kalite tohum uretme konusunda devlet uretme ciftlikleri ve tohum ıslah istasyonları calışmalar yapmaktadır. Ancak kaliteli tohum ithali devam etmektedir. 4. Makine Kullanımı: Urunun zamanında ekimi, hasadı ve yuksek verim icin makine kullanımı şarttır. Ancak makine kullanımı yurdumuzda yeterli olcude gelişmemiştir. Sebepleri: Makine kullanıma elverişsiz alanların varlığı, Makine kullanımının ekonomik olmadığı kucul alanların varlığı, İş gucunun bazı bolgelerde daha ucuz olması, Makine fiyatlarının ciftcinin alım gucunun ustunde olması 5. Zirai Mucadele: Tarımdaki hastalıkların, yabani otların ve haşerelerin meydana getireceği uretim duşukluğunu onlemek icin ilaclı mucadele şarttır. Zirai mucadelede daha cok ilac kullanılmaktadır. 6. Toprak Bakımı: Tarla yağışlardan once surulmeli, yabancı otlardan arındırılmalıdır. Erozyona karşı korunmalıdır. 7. Toprak Analizi: Toprak analizleri ile en iyi verim alınabilecek urun belirlenir. Ayrıca toprağın ihtiyacı olan mineraller tespit edilerek kullanılacak gubre belirlenir. 8. Destekleme Alımı ve Pazar: Verimi etkilemez. Uretim miktarını etkiler. Ciftci urettiği malı pazarda zarar etmeden satabilmelidir. Ciftcinin elverişsiz piyasa şartlarından olumsuz etkilenmemesi icin devlet bazı urunlerde destekleme alımı yapmaktadır Destekleme alımı yapılan urunler: Pamuk, tutun (2002 yılından itibaren kaldırıldı), Ş. Pancarı, buğday, cay, fındık, K. Uzum, K. İncir, K. Kayısı, Haşhaş gibi dayanıklı ve sanayiye dayalı urunlerdir. Destekleme alımı yapılan urunlerin uretiminde dalgalanmalar az olur ve fiyatı surekli artar. 9 Ciftci eğitilmeli ve kredi desteği sağlanmalıdır. TARIM İŞLEME METODLARI 1. İntansif Tarım Metodu: Nufusa gore ekili dikili alanların sınırlı olduğu ulkelerde uygulanır. Birim alandan alınan verim cok yuksektir. Or. Hollanda, Danimarka, Japonya, İsvec ve İsrail gibi ulkelerde bu tur tarım metodu uygulanmaktadır. Yurdumuzda ise Akdeniz ve Ege Bolgelerinde uygulanan seracılık faaliyetleri intansif tarım metoduna ornektir. 2. Ekstansif Tarım Metodu: Nufusa gore tarım alanlarının fazla olduğu ulkelerde uygulanan tarım metodudur. Birim alandan alınan verim duşuktur. Uretim miktarında iklimin etkisi vardır. Yurdumuzda uygulanan tarım metodu genelde bu şekildedir. Not: İntansif tarım metodu ile ekstansif tarım metodu arasındaki en onemli fark birim alandan alınan verimdir. 3. Nadas Tarım Metodu: Verimi en duşuk tarım medodudur. Tamamen iklime bağlılık gosterir. Yağışın az, sulamanın yetersiz olduğu alanlarda uygulanır. Turkiye'de nadas tarımının en fazla uygulandığı bolge İc Anadolu Bolgesidir. Nadas olayı en az Karadeniz bolgesinde uygulanır. Nadas, toprağın su ve mineral kazanmasını sağlamak amacıyla boş bırakılmasıdır. 4. Plantasyon Tarım Metodu: Tropikal kuşakta ticari amacla cok geniş alanlarda bir veya bir kac ceşit urun yetiştirmeye dayalı tarım metodudur. Or: Brezilya'da; cay, kahve ve muz, Seylan 'da; cay, Malezya'da; kaucuk gibi. TARIMI ETKİLEYEN FAKTORLER iklim Yukselti Denize gore konum :Yağış isteği fazla olan ve duşuk kış sıcaklıklarına karşı dayanıksız bitkiler deniz etkisindeki yerlerde yetişir. Toprak şartları Beşeri faktorler BUĞDAY İlk yetişme doneminde yağış ister. Olgunlaşma ve hasat doneminde kuraklık gerekir. Bu ozelliğinden dolayı Karadeniz kıyılarında tarımı yapılamaz. Ayrıca duşuk sıcaklılardan dolayı Doğu Anadolu Bolgesinin yuksek yerlerinde tarımı yapılamaz. Bunların dışında butun bolgelerimizde tarımı yapılabilir. Buğday uretimi iklimdeki karasızlıktan dolayı bazı yıllar artarken, bazı yıllar duşer. Uretimin en fazla olduğu bolgemiz İc Anadolu Bolgesidir. İl olarak en fazla Konya, Ankara ve Adana'dır. ARPA Soğuğa ve sıcağa dayanıklıdır. Bundan dolayı buğdayın yetişebildiği her yerde yetişir. Ayrıca duşuk sıcaklıktan dolayı buğdayın yetişemediği Doğu Anadolu'nun yuksek yerlerinde de tarımı yapılabilir. Uretim en fazla İc Anadolu Bolgesinde gercekleşir. MISIR Yetişme doneminde bol su ister. Bundan dolayı yurdumuzda sulama imkanı olan butun her yerde tarımı yapılabilir. Yağ elde edilmeye başlandıktan sonra tarımı Akdeniz Bolgesinde hızla gelişmiştir. Bugun mısır uretimimizin yarısına yakını Akdeniz Bolgesinden elde edilir . Uretimde 2. bolge Karadeniz Bolgesidir Bolge halkının temel besin maddesi olduğundan ticarette değeri yoktur. CELTİK Celtik ilk cimlenme doneminde bol su ister. Hasat doneminde kuraklık gerekir. Yurdumuzun sıcaklık şartları celtik tarımına elverişlidir. Fakat su sorunu vardır. Bu sebeple tarımı akarsu kenarlarında gelişmiştir. Celtik tarım alanlarında sivrisinek cok geliştiğinden ekim alanları devletin kontrolundedir (yerleşim birimleri cevresinde tarımına musaade edilmemektedir. Uretimde en buyuk paya sahip bolgemiz Marmara Bolgesidir. Başta Edirne ilimiz gelmektedir. Ayrıca Balıkesir, Canakkale ve Bursa cevrelerinde de tarımı yapılır. Uretimde ikinci bolge Karadeniz Bolgesidir. Başta Samsun olmak uzere, Corum, Sinop, Kastamonu cevresinde tarımı gelişmiştir. Akdeniz bolgesinde Silifke ve Amik ovaları onemli celtik ekim alanıdır. Uretimimiz yeterli olmadığından ithal etmekteyiz. CAVDAR Serin yayla iklimi ister. Yem sanayisinde kullanılır. En fazla tarımı İc Anadolu Bolgesinde gelişmiştir. BAKLAGİLLER NOHUT İlk yetişme doneminde yağış ister. Hasat doneminde kuraklık gerekir. Yurdumuz iklim şartları genelde nohut tarımına elverişlidir. En fazla tarımı İc Anadolu Bolgesinde yapılmaktadır. Bu bolgemizi Akdeniz ve Ege Bolgeleri takip etmektedir. MERCİMEK Kuraklığa dayanıklı olduğu icin en fazla tarımı G. Doğu Anadolu Bolgesinde gelişmiştir. Mercimek uretimimizin yarıdan fazlası bu bolgeden karşılanır . Uretimde ikinci bolgemiz İc Anadolu Bolgesidir . FASULYE Yurdumuzda sulama imkanı olan her yerde tarımı yapılabilir. Uretimde en buyuk paya sahip bolgemiz İc Anadoludur. SANAYİ BİTKİLERİ TUTUN Kırac arazilerde yetişebilir. İlk yetişme doneminde su ister. Daha sonra mutlaka kuraklık olmalı. Butun bolgelerimizde tarımı yapılabilir. Ancak kaliteli tutun yetiştirilmesi amacıyla ekim alanları devlet tarafından sınırlandırılmıştır. Uretimde 1. Ege Bolgesidir . 2. G. Doğu Anadolu Bolgesi 3. Karadeniz Bolgesidir. ŞEKER PANCARI Yurdumuzda tarımı 1925 yılında Uşak'ta başlamıştır (ilk fabrika Uşak'ta 1926 yılında kuruldu). Bugun fabrikaların kurulduğu her yerde tarımı yapılmaktadır. Belirli iklim ve toprak isteği yoktur. Sulama imkanı olan her yerde tarımı yapılabilir. Uretimde 1. İc Anadolu Bolgesidir. Ş. pancarı tarladan sokuldukten sonra kısa bir sure sonra işlenmesi gerektiğinden tarımı fabrikalar cevresinde yapılır. Ayrıca pancar kuspesi hayvan yemi olarak kullanıldığı icin buralarda besi hayvancılığı da gelişmiştir. Kıyı bolgelerimizde tarımı yapılmaz. Sebebi buralarda daha fazla gelir getiren urunlere oncelik verilmesidir. PAMUK Aluvyal toprakları sever. Ayrıca yuksek sıcaklığa ihtiyac duyar. Yetişme doneminde bol su, hasat doneminde kuraklık gerekir. Uretimde 1. Guneydoğu Anadolu Bolgesir . Gap ile birlikte tarımı hızla gelişmektedir. 2. Ege Bolgesi , 3. Akdeniz Bolgesi , Ayrıca Marmara Bolgesinde Balıkesir, Bursa ve Canakkale cevresi ile Doğu Anadolu Bolgesinde etrafı dağlarla cevrili cukur alanlarda tarımı yapılır . CAY Tropikal iklim bitkisidir. Bol ve duzenli yağış ister. Bulutlu gun sayısı fazla olmalıdır. Kışlar ılık gecmelidir. Yurdumuzda en iyi yetişme şartlarını Doğu Karadeniz Bolumunde bulmuştur. Bugun Rize başta olmak uzere Ordu'dan Gurcistan sınırına kadar olan kıyı kesimde tarımı yapılmaktadır. Yurdumuzda cay tarımı Cumhuriyetin ilanından sonra başlamıştır (1924). Cay tarımının tamamı Karadeniz bolgesindedir. HAŞHAŞ Doğu Karadeniz kıyıları haric butun bolgelerimizde tarımı yapılabilir. Ancak uyuşturucu elde edildiği icin uretimi devlet kontrolundedir. Bugun başta Afyon olmak uzere Kutahya, Uşak, Denizli, Burdur, Isparta, Konya cevresinde tarımı yapılır. Gıda sanayisinde ve tıpta narkoz yapımında kullanılır. Son yıllarda tutun bitkisine altarnatif bitki olsun diye Manisa'nın kırsal kesimlerinde haşhaş tarımına musade edilimiştir. KETEN KENEVİR Lifleri dokuma sanayisinde, ip ve halat yapımında kullanılır. Yurdumuz uretiminin tamamına yakını Karadeniz Bolgesinden karşılanır. Başta Kastamonu olmak uzere Samsun, Amasya ve Corum cevresinde tarımı yapılır. Ege Bolgesinde ise kutahya cevresinde tarımı yapılmaktadır. Kenevirden uyuşturucu elde edildiğinden uretimi devlet kontrolundedir. YAĞ BİTKİLERİ AYCİCEĞİ İlk yetişme doneminde su, hasat doneminde kuraklık ister. Bundan dolayı Doğu Karadeniz kıyıları haric butun bolgelerimizde sulama ile tarımı yapılır. Uretimde 1. Marmara Bolgesi . 2. Karadeniz Bolgesi 3. İc Anadolu Bolgesi'dir. Son yıllarda Akdeniz ve Ege Bolgelerinde tarımı hızla gelişme gostermektedir. Sebebi pamuk bitkisine gore daha az masraflı olmasıdır. ZEYTİN Akdeniz iklim bitkisidir. Ancak Akdeniz Bolgesinde tarımı fazla gelişmemiştir. Daha fazla gelir getiren urunlere oncelik tanınmasından dolayı. Bugun uretimde 1. Ege Bolgesi . 2. Marmara Bolgesi Guney Marmara kıyıları . 3. Akdeniz Bolgesi . Ayrıca Doğu Karadeniz'de Coruh vadi oluğunda ve Goğu Anadolu Bolgesi'nde G. Antep cevresinde tarımı yapılır. Zeytinin devirli uretim ozelliğinden dolayı; uretim bir yıl fazla, bir yıl azdır. Dunya zeytin uretiminde İtalya, İspanya ve Yunanistan'dan sonra 4. sıradayız. SOYA FASULYESİ Onceleri daha cok Doğu Karadeniz'de Ordu Giresun cevresinde tarımı yapılırdı. 1982 yılından sonra yağ sanayisinde kullanılmaya başlanılınca tarımı Akdeniz Bolgesinde hızla gelişmiştir. Kısa surede geliştiği icin bolgede ikinci urun olarak yetiştirilir. Adana başta olmak uzere İcel, Hatay cevresinde tarımı gelişmiştir. Turkiye uretiminin % 92 'sini Akdeniz Bolgesi karşılar. YER FISTIĞI Akdeniz iklim şartlarında iyi yetişmektedir. En fazla tarımı bu bolgede Adana cevresinde gelişmiştir(%91). Ayrıca G. Doğu Anadolu Bolgesinin batısında, Ege Bolgesi'nde Muğla Manisa ve Aydın cevresi, G. Marmara Bolumu'nde Balıkesir, Canakkale cevresinde tarımı yapılır. Cerez olarak tuketildiği gibi yağ da elde edilir. SUSAM Sıcak iklim bitkisidir. Yurdumuzda başta G. Doğu Anadolu Bolgesi olmak uzere Akdeniz ve Ege Bolgelerinde tarımı yapılır. Yağ elde edilir. Ayrıca helva yapımında kullanılır. MEYVECİLİK Uzum Kışın 4oo;C ye kadar dayanabilir. Bundan dolayı meyveler icinde yetişme alanı en geniş olanıdır. Uzum uretiminde başta Ege Bolgesi gelir. 2. G. Doğu Anadolu Bolgesidir. 3. İc Anadolu Bolgesidir. Dunya kuru uzum uretimde birinciyiz ve ihracat yapmaktayız. ELMA Uzumden sonra yetişme alanı en geniş olan meyvedir. Butun bolgelerimizde tarımı yapılabilir. Niğde, Nevşehir, Amasya, Tokat, Kastamonu, Bursa, Burdur, Isparta, Antalya onemli elma uretim merkezlerimizdir. İNCİR Akdeniz iklim bitkisidir. Kış ılıklığı ister ve yaz kuraklığı ister. En fazla tarımı Ege Bolgesi'nde gelişmiştir Uretimin %80 i bu bolgeden karşılanır. Ayrıca Akdeniz Bolgesi, G. Marmara ve G. Doğu Anadolu Bolgesinin batısı ile Karadeniz kıyılarında tarımı yapılabilir. Turkiye Dunya kuru incir uretiminde ilk sırada yer alır ve onemli ihracat urunumuzdur. FINDIK Anavatanı Turkiye'dir. En iyi yetişme şartları Karadeniz iklim bolgesidir. Yurdumuz uretiminin %90 'ını Karadeniz bolgesi karşılar. En fazla Ordu Giresun olmak uzere Karadeniz kıyılarında tarımı yapılmaktadır. Ayrıca Marmara Bolgesinde Sakarya cevresinde tarımı yapılır. Turkiye dunya fındık uretiminde ve ihracatında ilk sırada yer alır (%60 70). ANTEP FISTIĞI En iyi yetişme şartlarını G. Doğu Anadolu Bolgesinde bulmuştur (% 90). Başta Ş. Urfa ve G. Antep gelir. Ayrıca Akdeniz ve Ege Bolgelerinde citlembik ağaclarının aşılanması ile de tarımı yapılabilmektedir. Onemli ihracat urunumuzdur. TURUNCGİLLER Tropikal iklim bitkisidir. Yurdumuzda tarımı en fazla Akdeniz Bolgesinde gelişmiştir (%88) Antalya başta olmak uzere butun Akdeniz kıyılarında tarımı yapılabilmektedir. Ayrıca Ege Bolgesinde İzmir'e kadar olan guney kıyılarında, G. Marmara Bolumunun soğuktan korunmuş kıyılarında, Doğu Karadeniz Bolumunde Rize cevresinde ve G. Doğu Anadolu Bolgesinin batısında tarımı yapılmaktadır. Ege Bolgesinde kıyıdan 200 km icerilere kadar tarımı yapılabilmektedir. Sebebi bolgede dağların kıyıya dik uzanması sonucu deniz etkisinin ic kesimlere kadar sokulabilmesidir. Doğu Karadeniz Bolumunde yetiştirilebilmesi kış ılıklığı ile ilgilidir. MUZ Tropikal iklim bitkisidir. Yurdumuzda Akdeniz Kıyılarında tarımı yapılabilmektedir. Bugun tarımı daha cok Alanya Anamur arasında gelişmiştir. KAYISI Butun bolgelerimizde tarımı yapılabilir. En fazla tarımı D. Anadolu Bolgesi'nde Malatya Elazığ cevresinde gelişmiştir. BADEM Kırac arazilerde yetişebilmektedir. Butun bolgelerimizde tarımı yapılabilmektedir. En fazla İc Anadolu Bolgesinde Niğde Nevşehir cevresinde gelişmiştir. SEBZECİLİK Sebzeler cok fazla su isterler. Yurdumuzda sebze yetiştiriciliği en fazla Akdeniz Bolgesinde gelişmiştir. Bu bolgeyi Ege ve Marmara Bolgeleri takip eder. En az geliştiği bolgemiz D. Anadolu bolgesidir. Sebebi yaz mevsiminin cok kısa surmesidir. Ayrıca İc Anadolu Bolgesinde de sulama yetersizliğinden dolayı sebze tarımı gelişmemiştir. Sebze tarımı seracılık faaliyetleri ile Akdeniz ve Ege Bolgelerinde butun yıl yapılabilmektedir. Seracılığın buralarda gelişme sebepleri; kışların ılık gecmesi ve guneşli gun sayısının fazla olmasıdır. YUMRULU BİTKİLER PATATES Aluvyal ve kumlu topraklarda iyi yetişir. Butun bolgelerimizde tarımı yapılabilir. En fazla tarımı İc Anadolu Bolgesinde gelişmiştir . Ayrıca Odemiş İzmir, Sakarya, Trabzon, Erzurum diğer onemli patates uretim merkezlerimizdir. SOĞAN SARMISAK Butun bolgelerimizde tarımı yapılabilir. Bursa Karacabey onemli soğan uretim merkezi iken Kastamonu da sarmısakta onemli merkezimizdir. Soğan sarmısak tarımı butun bolgelerimizde yapılabilir. İTHAL ETTİĞİMİZ TARIM URUNLERİ: Pirinc, kahve, kakao, muz, kivi, ananas, hindistan cevizi, hurmadır. ONEMLİ İHRACAT URUNLERİMİZ: Fındık, Antep fıstığı, pamuk, tutun, K. Uzum, K. İncir, K. Kayısı, haşhaş gibi. HAYVANCILIK Tarımın bir kolu olan hayvancılık ; ekonomik değeri olan hayvanların yetiştirilmesi, ceşitli şekillerde yararlanılması ve pazarlanması olayıdır. Kırsal kesimlerde hayvancılık tarımın sigortası durumundadır. İklimdeki karasızlıkların tarımı olumsuz yonde etkilemesinden dolayı. Tarım hayvancılık birbirini destekler. Ornek : Şeker fabrikaları cevresinde besi hayvancılığının gelişmesi. Doğu Anadolu Bolgesinde iklim ve yer şekillerinin tarımsal faaliyetleri olumsuz etkilemesinden dolayı bolgede birinci ekonomik faaliyet hayvancılıktır. Turkiye hayvan varlığı fazla olan bir ulkedir. Ancak hayvanlarımızın et, sut, yumurta, yapağı verimleri duşuktur. Kaynak

Ulkemizde Tarım ve Tarım Urunleri ULKEMİZDE TARIM ve TARIM URUNLERİ İnsanların toprağı işleyerek ekme ve dikme yoluyla ondan urun elde etmesi faaliyetine tarım denir. Turkiye Topraklarından Yaralanma Oranları: Topraklarımızdan faydalanma oranı daha cok iklim ve yer şekilleri ozelliklerine bağlıdır. Ulkemizde yuksek dağlık kesimler geniş alan kaplar. Dik yamaclar coktur. Buralarda topraktan faydalanma cok kısıtlıdır. Buna gore ulkemiz arazisinin % 36 'sı ekili dikili alan, % 32'si cayır ve otlak, % 26 'sı orman ve % 6'sı diğer alanlar dır. Not: Tarımdaki makinalaşmanın etkisiyle cayır ve otlakların alanı daralırken, tarım alanlarımız genişlemektedir. Bolge Yuzolcumune Gore Ekili Dikili Alanların Oranları: 1. Marmara Bolgesi: %30 2. İc Anadolu Bolgesi: %27 3. Ege Bolgesi: %24 4. G. Doğu Anadolu Bolgesi: %20 5. Akdeniz Bolgesi: %18 6. Karadeniz Bolgesi: %16 7. Doğu Anadolu Bolgesi: %10 Turkiye'de Tarımı Etkileyen Faktorler: 1. Sulama: Turkiye tarımında en buyuk sorun sulama sorunudur. Tarımda sulama ihtiyacının en fazla olduğu bolgemiz G. Doğu Anadolu Bolgesi iken, bu sorunun en az olduğu bolgemiz Karadeniz Bolgesidir. Akarsularımızın derin vadilerden akması ve rejimlerinin duzensiz olmasından dolayı sulamada yeterince faydalanamıyoruz. Bunun icin mutlaka akarsular uzerindeki baraj sayısı artırılmalıdır. Sulama Sorunu Cozulduğunde; Uretim artar. Nadas olayı ortadan kalkar. Tarımda iklime bağlılık buyuk oranda azalır. Uretimde sureklilik sağlanır. Uretim dalgalanmaları onlenir. Daha once sebze tarımı yapılmayan bir yerde sebze tarımı da yapılmaya başlanır. Tarım urun ceşidi artar. Koyden Kente gocler azalır. Yılda birden fazla urun alınabilir. Bu konuda en şanslı bolgemiz Akdeniz, en şanssız bolgemiz Doğu Anadolu Bolgesidir 2. Gubre Kullanımı: Tarımda sulama sorunu cozuldukten sonra uretimi daha da artırmak icin gubre kullanımı artırılmalıdır. Ulkemizde hayvancılığın gelişmiş olması tabii gubre imkanını oluşturmaktadır. Ancak yurdumuzda tabii gubrenin yakacak olarak kullanılması bu olumlu durumu ortadan kaldırmaktadır. Ulkemizde uretilen suni gubre yeterli olmadığı icin ithal etmekteyiz. Bu da maliyeti artırdığından ciftcilerimiz yeterince gubre kullanamamaktadır. Gubre ihtiyacı, tabii gubrenin yakacak olmaktan kurtarılması ve gubre fabrikalarının artırılması ile karşılanabilir. 3. Tohum Islahı: Sulama ve gubre sorunu cozuldukten sonra verimi daha da artırmak icin kaliteli tohum kullanılmalıdır. Ulkemizde kalite tohum uretme konusunda devlet uretme ciftlikleri ve tohum ıslah istasyonları calışmalar yapmaktadır. Ancak kaliteli tohum ithali devam etmektedir. 4. Makine Kullanımı: Urunun zamanında ekimi, hasadı ve yuksek verim icin makine kullanımı şarttır. Ancak makine kullanımı yurdumuzda yeterli olcude gelişmemiştir. Sebepleri: Makine kullanıma elverişsiz alanların varlığı, Makine kullanımının ekonomik olmadığı kucul alanların varlığı, İş gucunun bazı bolgelerde daha ucuz olması, Makine fiyatlarının ciftcinin alım gucunun ustunde olması 5. Zirai Mucadele: Tarımdaki hastalıkların, yabani otların ve haşerelerin meydana getireceği uretim duşukluğunu onlemek icin ilaclı mucadele şarttır. Zirai mucadelede daha cok ilac kullanılmaktadır. 6. Toprak Bakımı: Tarla yağışlardan once surulmeli, yabancı otlardan arındırılmalıdır. Erozyona karşı korunmalıdır. 7. Toprak Analizi: Toprak analizleri ile en iyi verim alınabilecek urun belirlenir. Ayrıca toprağın ihtiyacı olan mineraller tespit edilerek kullanılacak gubre belirlenir. 8. Destekleme Alımı ve Pazar: Verimi etkilemez. Uretim miktarını etkiler. Ciftci urettiği malı pazarda zarar etmeden satabilmelidir. Ciftcinin elverişsiz piyasa şartlarından olumsuz etkilenmemesi icin devlet bazı urunlerde destekleme alımı yapmaktadır Destekleme alımı yapılan urunler: Pamuk, tutun (2002 yılından itibaren kaldırıldı), Ş. Pancarı, buğday, cay, fındık, K. Uzum, K. İncir, K. Kayısı, Haşhaş gibi dayanıklı ve sanayiye dayalı urunlerdir. Destekleme alımı yapılan urunlerin uretiminde dalgalanmalar az olur ve fiyatı surekli artar. 9 Ciftci eğitilmeli ve kredi desteği sağlanmalıdır. TARIM İŞLEME METODLARI 1. İntansif Tarım Metodu: Nufusa gore ekili dikili alanların sınırlı olduğu ulkelerde uygulanır. Birim alandan alınan verim cok yuksektir. Or. Hollanda, Danimarka, Japonya, İsvec ve İsrail gibi ulkelerde bu tur tarım metodu uygulanmaktadır. Yurdumuzda ise Akdeniz ve Ege Bolgelerinde uygulanan seracılık faaliyetleri intansif tarım metoduna ornektir. 2. Ekstansif Tarım Metodu: Nufusa gore tarım alanlarının fazla olduğu ulkelerde uygulanan tarım metodudur. Birim alandan alınan verim duşuktur. Uretim miktarında iklimin etkisi vardır. Yurdumuzda uygulanan tarım metodu genelde bu şekildedir. Not: İntansif tarım metodu ile ekstansif tarım metodu arasındaki en onemli fark birim alandan alınan verimdir. 3. Nadas Tarım Metodu: Verimi en duşuk tarım medodudur. Tamamen iklime bağlılık gosterir. Yağışın az, sulamanın yetersiz olduğu alanlarda uygulanır. Turkiye'de nadas tarımının en fazla uygulandığı bolge İc Anadolu Bolgesidir. Nadas olayı en az Karadeniz bolgesinde uygulanır. Nadas, toprağın su ve mineral kazanmasını sağlamak amacıyla boş bırakılmasıdır. 4. Plantasyon Tarım Metodu: Tropikal kuşakta ticari amacla cok geniş alanlarda bir veya bir kac ceşit urun yetiştirmeye dayalı tarım metodudur. Or: Brezilya'da; cay, kahve ve muz, Seylan 'da; cay, Malezya'da; kaucuk gibi. TARIMI ETKİLEYEN FAKTORLER iklim Yukselti Denize gore konum :Yağış isteği fazla olan ve duşuk kış sıcaklıklarına karşı dayanıksız bitkiler deniz etkisindeki yerlerde yetişir. Toprak şartları Beşeri faktorler BUĞDAY İlk yetişme doneminde yağış ister. Olgunlaşma ve hasat doneminde kuraklık gerekir. Bu ozelliğinden dolayı Karadeniz kıyılarında tarımı yapılamaz. Ayrıca duşuk sıcaklılardan dolayı Doğu Anadolu Bolgesinin yuksek yerlerinde tarımı yapılamaz. Bunların dışında butun bolgelerimizde tarımı yapılabilir. Buğday uretimi iklimdeki karasızlıktan dolayı bazı yıllar artarken, bazı yıllar duşer. Uretimin en fazla olduğu bolgemiz İc Anadolu Bolgesidir. İl olarak en fazla Konya, Ankara ve Adana'dır. ARPA Soğuğa ve sıcağa dayanıklıdır. Bundan dolayı buğdayın yetişebildiği her yerde yetişir. Ayrıca duşuk sıcaklıktan dolayı buğdayın yetişemediği Doğu Anadolu'nun yuksek yerlerinde de tarımı yapılabilir. Uretim en fazla İc Anadolu Bolgesinde gercekleşir. MISIR Yetişme doneminde bol su ister. Bundan dolayı yurdumuzda sulama imkanı olan butun her yerde tarımı yapılabilir. Yağ elde edilmeye başlandıktan sonra tarımı Akdeniz Bolgesinde hızla gelişmiştir. Bugun mısır uretimimizin yarısına yakını Akdeniz Bolgesinden elde edilir . Uretimde 2. bolge Karadeniz Bolgesidir Bolge halkının temel besin maddesi olduğundan ticarette değeri yoktur. CELTİK Celtik ilk cimlenme doneminde bol su ister. Hasat doneminde kuraklık gerekir. Yurdumuzun sıcaklık şartları celtik tarımına elverişlidir. Fakat su sorunu vardır. Bu sebeple tarımı akarsu kenarlarında gelişmiştir. Celtik tarım alanlarında sivrisinek cok geliştiğinden ekim alanları devletin kontrolundedir (yerleşim birimleri cevresinde tarımına musaade edilmemektedir. Uretimde en buyuk paya sahip bolgemiz Marmara Bolgesidir. Başta Edirne ilimiz gelmektedir. Ayrıca Balıkesir, Canakkale ve Bursa cevrelerinde de tarımı yapılır. Uretimde ikinci bolge Karadeniz Bolgesidir. Başta Samsun olmak uzere, Corum, Sinop, Kastamonu cevresinde tarımı gelişmiştir. Akdeniz bolgesinde Silifke ve Amik ovaları onemli celtik ekim alanıdır. Uretimimiz yeterli olmadığından ithal etmekteyiz. CAVDAR Serin yayla iklimi ister. Yem sanayisinde kullanılır. En fazla tarımı İc Anadolu Bolgesinde gelişmiştir. BAKLAGİLLER NOHUT İlk yetişme doneminde yağış ister. Hasat doneminde kuraklık gerekir. Yurdumuz iklim şartları genelde nohut tarımına elverişlidir. En fazla tarımı İc Anadolu Bolgesinde yapılmaktadır. Bu bolgemizi Akdeniz ve Ege Bolgeleri takip etmektedir. MERCİMEK Kuraklığa dayanıklı olduğu icin en fazla tarımı G. Doğu Anadolu Bolgesinde gelişmiştir. Mercimek uretimimizin yarıdan fazlası bu bolgeden karşılanır . Uretimde ikinci bolgemiz İc Anadolu Bolgesidir . FASULYE Yurdumuzda sulama imkanı olan her yerde tarımı yapılabilir. Uretimde en buyuk paya sahip bolgemiz İc Anadoludur. SANAYİ BİTKİLERİ TUTUN Kırac arazilerde yetişebilir. İlk yetişme doneminde su ister. Daha sonra mutlaka kuraklık olmalı. Butun bolgelerimizde tarımı yapılabilir. Ancak kaliteli tutun yetiştirilmesi amacıyla ekim alanları devlet tarafından sınırlandırılmıştır. Uretimde 1. Ege Bolgesidir . 2. G. Doğu Anadolu Bolgesi 3. Karadeniz Bolgesidir. ŞEKER PANCARI Yurdumuzda tarımı 1925 yılında Uşak'ta başlamıştır (ilk fabrika Uşak'ta 1926 yılında kuruldu). Bugun fabrikaların kurulduğu her yerde tarımı yapılmaktadır. Belirli iklim ve toprak isteği yoktur. Sulama imkanı olan her yerde tarımı yapılabilir. Uretimde 1. İc Anadolu Bolgesidir. Ş. pancarı tarladan sokuldukten sonra kısa bir sure sonra işlenmesi gerektiğinden tarımı fabrikalar cevresinde yapılır. Ayrıca pancar kuspesi hayvan yemi olarak kullanıldığı icin buralarda besi hayvancılığı da gelişmiştir. Kıyı bolgelerimizde tarımı yapılmaz. Sebebi buralarda daha fazla gelir getiren urunlere oncelik verilmesidir. PAMUK Aluvyal toprakları sever. Ayrıca yuksek sıcaklığa ihtiyac duyar. Yetişme doneminde bol su, hasat doneminde kuraklık gerekir. Uretimde 1. Guneydoğu Anadolu Bolgesir . Gap ile birlikte tarımı hızla gelişmektedir. 2. Ege Bolgesi , 3. Akdeniz Bolgesi , Ayrıca Marmara Bolgesinde Balıkesir, Bursa ve Canakkale cevresi ile Doğu Anadolu Bolgesinde etrafı dağlarla cevrili cukur alanlarda tarımı yapılır . CAY Tropikal iklim bitkisidir. Bol ve duzenli yağış ister. Bulutlu gun sayısı fazla olmalıdır. Kışlar ılık gecmelidir. Yurdumuzda en iyi yetişme şartlarını Doğu Karadeniz Bolumunde bulmuştur. Bugun Rize başta olmak uzere Ordu'dan Gurcistan sınırına kadar olan kıyı kesimde tarımı yapılmaktadır. Yurdumuzda cay tarımı Cumhuriyetin ilanından sonra başlamıştır (1924). Cay tarımının tamamı Karadeniz bolgesindedir. HAŞHAŞ Doğu Karadeniz kıyıları haric butun bolgelerimizde tarımı yapılabilir. Ancak uyuşturucu elde edildiği icin uretimi devlet kontrolundedir. Bugun başta Afyon olmak uzere Kutahya, Uşak, Denizli, Burdur, Isparta, Konya cevresinde tarımı yapılır. Gıda sanayisinde ve tıpta narkoz yapımında kullanılır. Son yıllarda tutun bitkisine altarnatif bitki olsun diye Manisa'nın kırsal kesimlerinde haşhaş tarımına musade edilimiştir. KETEN KENEVİR Lifleri dokuma sanayisinde, ip ve halat yapımında kullanılır. Yurdumuz uretiminin tamamına yakını Karadeniz Bolgesinden karşılanır. Başta Kastamonu olmak uzere Samsun, Amasya ve Corum cevresinde tarımı yapılır. Ege Bolgesinde ise kutahya cevresinde tarımı yapılmaktadır. Kenevirden uyuşturucu elde edildiğinden uretimi devlet kontrolundedir. YAĞ BİTKİLERİ AYCİCEĞİ İlk yetişme doneminde su, hasat doneminde kuraklık ister. Bundan dolayı Doğu Karadeniz kıyıları haric butun bolgelerimizde sulama ile tarımı yapılır. Uretimde 1. Marmara Bolgesi . 2. Karadeniz Bolgesi 3. İc Anadolu Bolgesi'dir. Son yıllarda Akdeniz ve Ege Bolgelerinde tarımı hızla gelişme gostermektedir. Sebebi pamuk bitkisine gore daha az masraflı olmasıdır. ZEYTİN Akdeniz iklim bitkisidir. Ancak Akdeniz Bolgesinde tarımı fazla gelişmemiştir. Daha fazla gelir getiren urunlere oncelik tanınmasından dolayı. Bugun uretimde 1. Ege Bolgesi . 2. Marmara Bolgesi Guney Marmara kıyıları . 3. Akdeniz Bolgesi . Ayrıca Doğu Karadeniz'de Coruh vadi oluğunda ve Goğu Anadolu Bolgesi'nde G. Antep cevresinde tarımı yapılır. Zeytinin devirli uretim ozelliğinden dolayı; uretim bir yıl fazla, bir yıl azdır. Dunya zeytin uretiminde İtalya, İspanya ve Yunanistan'dan sonra 4. sıradayız. SOYA FASULYESİ Onceleri daha cok Doğu Karadeniz'de Ordu Giresun cevresinde tarımı yapılırdı. 1982 yılından sonra yağ sanayisinde kullanılmaya başlanılınca tarımı Akdeniz Bolgesinde hızla gelişmiştir. Kısa surede geliştiği icin bolgede ikinci urun olarak yetiştirilir. Adana başta olmak uzere İcel, Hatay cevresinde tarımı gelişmiştir. Turkiye uretiminin % 92 'sini Akdeniz Bolgesi karşılar. YER FISTIĞI Akdeniz iklim şartlarında iyi yetişmektedir. En fazla tarımı bu bolgede Adana cevresinde gelişmiştir(%91). Ayrıca G. Doğu Anadolu Bolgesinin batısında, Ege Bolgesi'nde Muğla Manisa ve Aydın cevresi, G. Marmara Bolumu'nde Balıkesir, Canakkale cevresinde tarımı yapılır. Cerez olarak tuketildiği gibi yağ da elde edilir. SUSAM Sıcak iklim bitkisidir. Yurdumuzda başta G. Doğu Anadolu Bolgesi olmak uzere Akdeniz ve Ege Bolgelerinde tarımı yapılır. Yağ elde edilir. Ayrıca helva yapımında kullanılır. MEYVECİLİK Uzum Kışın 4o&