Adi Fiğ Tek yıllık baklagil yem bitkisidir. Yeşil ve kuru ot olarak yedirilebileceği gibi daneleri krıma yapılarak ta verilebilir. Hem otu hem daneleri oldukca besleyicidir. Yeşil otunda ortalama yuzde 23,9 ham protein bulunur. Danelerindeki protein oranı ise ortalama yuzde 20 nin uzerindedir. Eksi 8 derecenin altındaki sıcaklıklarda donmaktadır. Bu yuzden kışı sert gecen yerlerde yazlık olarak, sıcak iklim bolgelerinde ise kışlık olarak yetiştirilmektedir. İc, Doğu ve Guneydoğu Anadolu bolgelerinde erken İlkbaharda ekimi yapılır. Su tutma kapasitesi iyi olan orta ve ağır topraklar adi fiğ tarımı icin uygundur. Kumlu topraklar uygun değildir. Suzek, yeterli kirec ihtiva eden tınlı topraklar adi fiğ tarımı icin en uygun topraklardır. Sonbahar ekimi icin tahılların hasadından sonra toprağın yuzlek olarak işlenmesi ve sonbaharda daha derin bir surum yapılması yeterlidir. İlkbahar ekimi icin ise tarlanın sonbaharda işlenmesi, ilkbaharda da tırmık gecirilmesi yeterli olmaktadır. Ekim en iyi şekilde mibzerle yapılabilir. Dekara atılacak tohum miktarı ve sıra aralıkları ot veya tohum yetiştirme amacına gore değişir. Ot elde etmek icin sulu şartlarda 15 20 cm, kırac şartlarda 30 40 cm sıra arasıyla ekim yapılabilir. Tohum icin yetiştirilecekse sulu şartlarda 30 35 cm, kıracta 50 60 cm sıra arasıyla ekilebilir. Mibzerle ekimde dekara 8 10 kg tohum kullanılır. Serpme ekimde 12 15 kg tohum kullanılır. Ekim derinliği 3 4 cm kadardır. Tohum elde etmek icin tek başına ekilen fiğ, ot elde etmek icin yetiştirilecekse ceşitli tahıllarla birlikte ekilebilir. Bu amacla en fazla arpa ve yulaf kullanılır. Adi fiğ tarımında ekimle birlikte dekara 10 kg DAP (18 46) gubresi verilmesi uygundur. Sulama imkanı olan yerlerde cicek zamanına kadar bir iki defa sulanabilir. Yeşil ot elde etmek icin yapılan yetiştiricilikte ciceklenme doneminden alt kısımda baklalar oluşuncaya kadar gecen surede bicilir. Kuru ot elde etmek icin yapılan yetiştiricilikte ilk baklalar yetişince bicim yapılır. Dekardan 250 500 kg kuru ot alınabilir. Tohum elde etmek icin fiğin saplarında en alt fasulyeler tamamen olgunlaşınca bicilmelidir. Hasatta gec kalınırsa alt fasulyeler catlar. Dekardan 100 200 kg tohum alınabilir. MACAR FİĞİ İlk kultur formları Macaristan'dan alındığı icin bu ismi almıştır. Kışa dayanıklılığı normal şartlarda yeterlidir. Sert kışlarda dondan zarar gormeden kalabilir. Kıracta yetiştirilebilen bir kışlık fiğ olduğu icin buyuk değere sahiptir. Orta ağır ve kirecce zengin toprakları sever. Tahıl kalktıktan sonra golge tavında surulur. Sonbaharda ekimden once tekrar tırmık ve taban gecirilerek tohum yatağı hazırlanır. Eylul başından kasıma kadar ekilebilir. Yalnız yada tahılla karışık ekilebilir. Karışık ekimde ot almak icin dekara 6 kilo Macar fiği ve 4 6 kilo tahıl kullanılır. Ot almak icin sıra araları 18 20 cm olmalıdır. Tohum almak icin tek başına ekilir ve dekara 6 8 kilo tohum atılır. Sıra arası 35 50 cm olmalıdır. Ekimden sonra merdane cekmek faydalıdır. Ekimle beraber dekara 14 kg DAP (18 46) gubresi verilir. Yabancı ot mucadelesinde bir onceki donem ekilen tahılda yabancı ot mucadelesinin yeterli yapılmış olmasının faydası buyuktur. Eğer nadasa sonrası Macar fiği ekiliyorsa nadas uygulamasında yeterli toprak işlemesinin yapılarak yabancı ot kontrolunun sağlanmış olması gerekir. Ekimden sonra ilkbaharda cıkan yabancı otların gelişmekte olan Macar fiğine zarar vermeden capalanması gerekir. Macar fiğinde olgunlaşma donemi erken başlamaktadır. İlkbaharda erken gelişmesi, erken tohum olgunluğu ve erken cicek acması Macar fiğinin ustun bir ozelliği ve tercih sebebi olmaktadır. Bu ozellikler Macar fiği tarımında tohum veriminin yuksek ve guvenceli olmasını sağlamaktadır. Bu bitkinin meyve catlamama ozelliğinin de olması onemli bir ustunluktur. Tohum icin yetiştirildiğinde alt baklaları esmerleşince bicilip kurutulur sonra harman yapılır. Elde edilen tohumların iyice kurutulmadan ambara konulması uygun değildir. Macar fiği ot almak icin ciceklenme başlangıcında bicilmelidir. Bicilen ot kurutularak yada silolanarak saklanır. Tek olarak kıracta verdiği yeşil ot miktarı dekara 800 1500 kilodur. Tohum verimi ise dekara 80 100 kilo kadardır. Logged FİĞ TARIMI Yem bitkileri, hayvanların kaba yem ihtyacının karşılanmasında dolayısıyla et ve sut uretiminin arttırılmasında en başta gelen faktorlerden biridir. Yem bitkileri cayır mera tarımı ile birim alandan diğer bircok tarım dalına gore daha fazla verim ve toplam sindirilebilir besin maddesi uretebilir. Fiğ ulkemizde ekim alanı ve tane uretimi acısından ilk sırada, yeşil ve kuru ot uretiminde ise yoncadan sonra ikinci sırada yer alır. Cayır mera alanları aşırı otlatma nedeniyle tahrip olmuştur. Bu nedenle ıslahları icin uzun zamana ihtiyac vardır. Yem bitkileri tarımının tarla ziraati icindeki payı oldukca duşuktur. Kısa vadede hayvanların ihtiyacı olan kaba yemi sağlamak, yem bitkilerinin ekiliş alanlarının artmasıyla mumkundur. Ulkemiz genelindeki nadas alanlarına ana urun, Ege Akdeniz ve Guneydoğu Anadolu Bolgelerindeki pamuk pamuk ekimi şeklindeki alanlara da ara urun olarak yem bitkilerinden birini, ozellikle de fiğ tarımını uygulamak mumkundur. Fiğler yalın ekilebildikleri gibi tahıllarla birlikte karışım halinde de ekilebilir. Karışık ekimin, daha yuksek verim elde edilmesi, hasat kolaylığı gibi avantajları vardır. Verime etki eden başlıca faktorlerden biri, karışık ekimlerde fiğ ve tahılın uygun oranlarda kullanılmasıdır. Guneydoğu Anadolu Bolgesi hayvan varlığı yonunden buyuk bir potansiyele sahiptir. Hayvan varlığının yem ihtiyacı, oldukca verimsiz halde bulunan cayır meralardan, nadas alanlarından, sap ve saman artıklarından karşılanır. Dolayısıyla hayvanlardan yeterli verim alınmaz. Guneydoğu Anadolu Bolgesi'nde toplam 2096 ha. alanda fiğ tarımı yapılır. Toplam uretim 407 ton ve ortalama verim 196 kg/ha'dır. Bolgede kışlık ara devrede yetiştirilecek yem bitkileri karışımları, gerek toprağı uygun bir şekilde kullanma acısından, gerekse protein ve karbonhidrat bakımından dengeli bir yem elde edilmesi yonunden onemlidir. Fiğ karışım olarak ekmek, kaliteli silaj yemi elde etmek acısından onemlidir. Ayrıca karışımların, yabancı ot zararını azaltması, kurutma kayıplarını en aza indirmesi ve verimin daha yuksek olması gibi avantajları vardır. Fiğler icin ekim zamanı bolgeden bolgeye değişir. Kuzeyde genel olarak tuylu fiğ haric, butun fiğ turleri erken ilkbahar da ekilmelidir. Kışın sert gecmediği guney bolgelerinde fiğler sonbaharda ekilebilir. Bu gibi yerlerde fiğler eylulde ve ekim başında yapılmalıdır. Ekim derinliği, pratik olarak tohum caplarının 5 10 katı derine duşurulmesi ya da bu kalınlıktaki toprak tabakasıyla uzerlerinin kapatılmasıdır. Ekim derinliği, toprak yapısına ve ekim zamanına gore de değişebilir. Nemli, ağır bunyeli ve killi topraklarda ise daha derine ekim yapılır. Gec ekimlerde de normal ekimlere oranla daha derin ekim yapılmalıdır. Sonbahar ekimi icin ilk surum derin yapılmalı; gerektiğinde ikinci bir surume başvurulmalıdır. Yazlık ekimlerde sonbahar surumunden sonra, ilkbaharda su kaybını en aza indirmek icin surgu ve tırmık cekmek yeterlidir. Atılacak fosforlu gubre miktarı mumkunse toprak analizleri yaptırılarak belirlenmelidir. Toprağa 8 10 kg/da. Azot ve 8 10 kg/da. Fosfor ile gubreleme yapılması belirlenmelidir. Gubre el ile ya da gubre dağıtıcısıyla atıldıktan sonra diskaro cekilmeli, ardından surgu ya da tırmık kullanarak iyi bir tohum yatağı hazırlanmalıdır. Ekim zamanı, iklim zamanına bağlı olarak sonbahardaki lik yağışlardan sonradır. Erken ekimin uretimi arttırmada buyuk rolu vardır. İlkbahar ekimi, yağıştan ve toprakta var olan sudan yetirince yararlanmak amacıyla olabildiğince erken yapılmalıdır. Kullanılacak tohum miktarı mibzerle ekimde, dekara 8 10 kg. serpme ekimde ise 12 15 kg'dır. Fiğ ekimlerinde buğday mibzerleri kullanılabilir. Ekim derinliğinin 5 10 cm ve sıra arası mesafenin 20 40 cm. olması yeterlidir. Ot uretiminde dar, tohum uretiminde geniş sıra arası daha uygundur. karışımlarda ise 1/3 oranında tahıl ve fiğ kullanılmalıdır. Bu da 1 dekar icin 3 4 kg. tahıl ve 8 10 kg. fiğe karşılık gelir. Serpme ekimde tohum atıldıktan sonra, tırmık ya da benzeri bir aletle tohumların kapatılması sağlanmalıdır. Ot uretimi amacıyla yapılan fiğ ekimlerinde herhangi bir bakım işlemi uygulamaya gerek yoktur. Tohum uretiminde ise yabancı ot mucadelesi yapabilmek amacıyla mibzerle sıraya ekim uygulanması daha faydalıdır. Yeşil ya da kuru ot elde etmek icin en uygun bicim zamanı ciceklenme devresidir. Tarlada %25 oranında cicek gorulduğunde bicime girmek gerekir. Erkenci ceşitlerde Nisan ayının ilk haftasında bicime girilir. Gec gelişen ceşitlerde ise bicim, Nisan ayının sonlarında veya Mayıs ayının başlarında yapılabilir. Ciceklenme oncesinde yapılan erken bicim, verimin oldukca duşmesine neden olur. Bicimin gec yapılması ot kalitesinin duşmesine yol acar. Fiğler orakla ya da bicme makinesi ile bicildikten hemen sonra hayvanlara yedirilebilir. Kuru ot olarak değerlendirilecekse, yaprak kaybını azaltmak amacıyla bicimden sonra otların tarladan alınarak golge bir yere taşınması gerekir, varsa askı ya da sehpalar uzerinde kurutulması yararlı olur. Verimli bir fiğ ceşidinden, dekarda 3 4 ton yeşil ot, yaklaşık 1 ton kuru ot elde edilir. Kışlık olarak ekilebilen fiğler yeşil gubre olarak da kullanıldığında ciceklenme başlangıcında, mart ayının sonlarında surulerek toprağa gomulur. Tohum uretimi icin yapılan fiğ ekimlerinde en uygun hasat zamanı bitkilerin alt bolumlerinde bulunan baklaların kuruyup sarardığı donemdir. Bakla catlamasını onlemek dolayısıyla bakla kaybını onlemek icin hasat sabah erken saatlerde veya gece yapılmalıdır. Hasat sonrasında bitkiler, tane kırılmasını onlemek icin devir sayısı duşurulen harman makinesi ile harman edilir. Tohumlar golge bir yere serilerek iyice kuruması sağlanır. Daha sonra cuvallanarak ambara konulur. Geniş ekim alanlarında hasat bicedover ile yapılır. Bicerdoverin motor devri duşuk, yani dakikada 400 devir olmalıdır. Elekler hafif meyilli olarak ayarlanmalıdır. Fiğlerde dekardan 100 200 kg. tohum alınabilir. Verim iyi koşullarda dekarda 300 kg'a kadar yukselir.