İpekbOcekCİlİĞİ Ulkemizde 1500 yıllık bir mazisi olan ipekbocekciliği yardımcı bir tarım kolu olan ipekbocekciliği, kucuk aile işletmelerinde yaprak hasadı ve taşıma işciliği dışındaki butun faaliyetlerde yaşlı, sakat, cocuk gibi tum aile fertlerinin işgucunun değerlendirilmesi, tarım alanlarının ve alternatif gelir kaynaklarının kısıtlı olduğu bolgelerde işsizliğin onlenerek koyden kente gocun engellenmesi 35 40 gun gibi kısa surede yuksek gelir getirmesi, diğere tarımsal faaliyetler icin işgucu ihtiyacının az olduğu donemde yapılması ve ureticinin mahsulunu nakit olarak değerlendirmesi gibi avantajlar sağlamaktadır. İpekbocekciliğimizi gecmişte olduğu gibi yeniden geliştirmek, yaygınlaştırmak, ekonomiye kazandırmak Cin gibi gelişmiş ulkelerin haksız rekabetini onlemek amacıyla her yıl desteklenmesi gerekmektedir. Yapılan Destekleme kapsamında uretilen dut fidanlarının ureticilere bedelsiz dağıtılması ile ilgili olarak Tarımda Yeniden Yapılandırma ve Destekleme Kurulunda 19.11.2003 tarih ve 2003/8 no. lu Karar doğrultusunda fidanlar ucretsiz olarak dağıtılması kararlaştırılmıştır. 2003 Yılı Sonunda Durum: 2003 yılı besleme sezonu icin 10.000 kutu ipekboceği tohumu hedeflenmiştir. Uretilen ipekboceği tohumlarının buyuk bir kısmında, Pebrin hastalığı tespit edilmiş olup, tohumların tamamı yakılarak 2002 yılında imha edilmiştir. 2003 yılı İlkbahar besleme donemi icin Kozabirlik tarafından Japonya'dan 5.000 kutu Polihibrit ipekboceği tohumu ithal edilmiştir. Eldeki mevcut saf hatlardan yararlanılarak 2.758 uretici, 5.094 ipekboceği tohumlarını beslemeye alarak 170 ton yaş koza elde etmiştir. 2002 yılına gore yaş koza uretimi % 70 artmıştır. İpekbocekciliğinin geliştirilmesi icin uretimin Polikultur tarım alanlarından Monokultur tarım alanlarına kaydırılması icin Bakanlık olarak calışmalarımız devam etmektedir. 2004 Yılı İpekbocekciliği Geliştirme Faaliyetleri: İpekbocekciliği yetiştiriciliğindeki girdilerin duşuk olması nedeniyle en uygun yardımcı bir tarım koludur. Kulturel ve prestij bir urun olan ipekbocekciliğimize sahip cıkılması ve yetiştiriciyi bulunduğu yerde tutmak icin desteklenerek son iki yılda % 72' lik bir artış sağlanmıştır. 2004 yılında; Yaş ipekboceği kozası ureticilerine yapılacak Doğrudan Destek Odemeleri icin gerekli finansman ile Bursa Koza Tarım Satış Kooperatifleri Birliği tarafından yaş ipekboceği kozası ureticilerine ucretsiz dağıtılacak ipekboceği tohumu bedellerinin, Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu'ndan karşılanmasına ilişkin 29/01/2004 tarih ve 2004/6762 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı 14/02/2004 tarih ve 25373 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır. 2004 yılında yaş ipek boceği kozası ureticilerine ; baz alınan 1. sınıf yaş koza icin 7.700.000TL/kg Doğrudan Destek Odemesi yapılması ve Koza Birlikce de Doğrudan Destek Odemelerine ilave olarak 1. sınıf yaş koza icin 2.300.000TL/kg alım fiyatı uygulayarak ureticilerin eline kilo başına toplam 10 Milyon Tl/Kg gecmesi sağlanmıştır 2004 yılında ulkemizde 24 ilde 2919 aile tarafından 5161 kutu ipekboceği beslemeye alınarak 145 ton yaş koza uretilmiştir. 2005 yılı ve daha sonraki yıllarda da bu miktarlar artarak devam edecektir. İpekbocekciliği Araştırma Enstitusu Mudurluğunde; 24.05.2004 28.05.2004 tarihleri arasında duzenlenen 5 gun sureli " Dutculuk ve İpekbocekciliği Yetiştiriciliği" kursu duzenlenmiş olup, 9 ilden toplam 9 teknik eleman katılmıştır. 2005 Yılı Faaliyetleri: Yaş İpekboceği kozası ureticilerine yapılacak Doğrudan Destek Odemeleri icin gerekli finansman ile Bursa Koza Tarım Satış Kooperatifleri Birliği tarafından yaş ipekboceği kozası ureticilerine ucretsiz dağıtılacak ipekboceği tohumu bedellerinin, Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu'nda karşılanmasına ilişkin 23/02/2005 tarih ve 2005/8534 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı 05/03/2005 tarih ve 25746 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır. 2005 yılında yaş ipekboceği kozası ureticilerine ; baz alınan 1. Sınıf yaş koza icin 8.500.000 TL/kg Doğrudan Destek Odemesi yapılması ve Kozabirlikce de Doğrudan Destek Odemelerine ilave olarak 1. Sınıf yaş koza icin 2.500.000 TL/ kg alım fiyatı uygulayarak ureticilerin eline kilo başına toplam 11 Milyon TL/ gecmesi sağlanmıştır. Aynı yıl 22 İlimizdeki 2900 aileye dağıtılan 5669 kutu tohumdan 153,38 ton urun elde edilmiştir. 2006 yılından itibaren Ulkemizde ipekbocekciliği faaliyeti, yetiştiriciliğinin yaygınlaştırılması ve uretimin arttırılması amacıyla 2006/9922 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kararın gecerlilik suresi olan 2010 yılına kadar "Hayvancılığın Desteklenmesi Hakkında Karar" kapsamına alınmış, boylelikle sektorumuz, ilk etapta onumuzdeki 5 yıl icin rahatlatılmıştır. Bakanlığımızca yapılacak odemeler: ureticiye ucretsiz verilecek tohum bedeli icin tohumu sağlayıcı ve dağıtıcı kuruluş olarak Kozabirliğe, elde ettiği urunu Kozabirliğe satan uretici icin 1. sınıf yaş koza karşılığı olarak kilo başına 2006 yılında 9,50 YTL olarak ureticiye yapılacaktır. Buna ek olarak Kozabirlik'ce 1. sınıf yaşa koza icin 2,5 YTL urun alım fiyatı odenerek ureticinin kilo başına toplam 12 YTL alması sağlanmış olacaktır. Odeme miktarları her yıl urun maliyet ve satış fiyatları goz onunde bulundurularak guncellenecektir. İPEKBOCEĞİ BAKIM BESLEMEDE DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR YAŞ YER(M2) ISI NEM YEM BOYUTU(cm2) KUNE TEMİZLEME 1 1,5 24 26 80 85 1 1 DEFA 2 3 24 26 80 85 3 1 DEFA 3 6 24 26 75 80 5 1 DEFA 4 15 23 24 70 75 YAPRAK 2 DEFA 5 25 30 23 24 70 75 DAL 5 DEFA BOCEKHANEYİ BESLEMEYE HAZIRLARKEN : Kapı, pencere, duvarlarda veya zeminde yarık, kırık, catlak yerler varsa tamir edilmeli, bocekhane kirec ile badana edilmelidir. Besleme malzemeleri temizlenmeli, gerekiyorsa temiz su ile yıkanmalı ve guneşte kurutulmalıdır. Bocekhane ve beslemede kullanılan malzemeler % 3' luk formaldehit ile dezenfekte edilmeli (% 3' luk formaldehit 11 Lt suya 1 Lt formaldehit karıştırılarak hazırlanır). Dezenfeksiyon sırasında bocekhane sıcaklığının 25 Derece olması gerekmektedir. TOHUM KUTULARINI TAŞIRKEN : Tohumları direkt guneş ışığından, aşırı sıcak yerlerden, havasız ortamlardan, kimyevi veya zirai mucadele ilacları, benzin vb. maddelerle aynı yerlerde bulundurmadan, eksoz dumanından sakınmalıdır. İNFİCARDA : Gece ve gunduz değişmemek kaydıyla sıcaklık : 25 26 derece, nem : % 80 85 olmalı, ışıklandırmaya 6 7. gunden itibaren ( 16 saat ışık, 8 saat karanlık ) başlanmalıdır. Bu da pratikte sabah saat 04.00'ten akşamsa 22.00'ye kadar aydınlatma yaparak mumkundur. İpekbocekleri kılavuz verdiğinde boceklerin dağılmaması icin uzerlerine tul ve kapak kağıdı kapatılmalı, 2. gun boceklerin tamamının cıkması beklenmeli, boceklerin tamamı cıktıktan sonra beslemeye başlamalıdır. BAKIM VE BESLEMEDE : Ustte verilen sıcaklık, nem, kune temizleme sayısı vb. değerlere dikkat edilmelidir. Hastalıklara sebep olmamak icin yapraklar gunun serin saatlerinde toplanmalı, tozlu, camurlu, kızışmış, kurumuş, yanık, sert, ıslak ve uc yapraklar beslemede kullanılmamalıdır. Yapraklar ilk uc yaşta kıyılarak, 4. yaşta yaprak veya filiz, 5. yaşta dal şeklinde verilmelidir. İpekboceklerini hastalıklardan korumak amacıyla uykularında ve 5. yaştaki sonmuş toz kirec uygulamalarını yerine getirmeli, oluşan kuneler mutlaka temizlenmelidir. Bocekler duzenli olarak uykuya goturulebiliniyorsa, uyanan bocek gorulduğunde yem kesilmeli, boceklerin yarısından fazlası uyandığında sonmuş toz kirec atılmalı ve kune havalanması icin parcalanmalı, boceklerin hepsi uyandıktan sonra, yeni yaşın yemlemesine başlanmalıdır. Bir kutu ipekboceği icin yaklaşık 20 Kg. sonmuş toz kirec gerekmektedir. Yeni yaşın yemlemesiyle beraber ipekbocekleri, yeterli ve sağlıklı beslenebilmeleri icin, bir onceki yaşa gore daha geniş bir alana seyreltilmelidir. HASTALIKLARLA KARŞILAŞILDIĞINDA : Hasta bocek gorulduğunde maşa vb. bir aletle ortamdan uzaklaştırılmalı ve besleme yatağı kireclenmeli, eğer hastalık yaygın ise besleme yatağı değiştirilmeli, ortam havasız, nem veya sıcaklık yuksek ise hava akımı olmayacak şekilde havalandırma yapılmalıdır. Bocekhaneye giriş ve cıkışlarda el ve ayakkabılar dezenfekte edilmeli. Zirai mucadele ilacları ile calışılmış ise iyice temizlenip, elbiseler değiştirilmelidir. ASKI VE HASAT : Kullanılan askı mutlaka kuru olmalı ve mevcut ipekboceklerine yeterli askı kullanılmalıdır. Bir paket ipekboceği icin 250 300 adet bitkisel askı gerekmektedir. Askı sırasında bocekhanede sıcaklık 22 23 Derece ve ortam havadar olmalıdır. Kozaların askıda kalma suresi askı ortalamasından itibaren 8 10 gundur. Askı sokumunde hatalı olanlar, bozuk şekilli cifte ve cipez kozalar mutlaka ayrılmalıdır.