Arpa yetiştiriciliği 1. TANIMI VE TOPRAK İSTEĞİ Arpa, tahıllar icerisinde en cok kardeşlenenlerdendir. Olağan durumda 5 8 kardeş verir. Bitki boyu ortalama 35 100 cm kadardır. Başakları ortalama 8 15 cm boyunda olup 2, 4 ve 6 sıralıdırlar. Ciceği kavuz ve kapcık sarar, kavuzlu arpalarda bunlar daneye yapışıktır ve harmanda ayrılmazlar. Danenin ortalama % 10 13 kadarı kavuzdur. Dane yapısında % 9 13 ham protein, % 67 kadarda karbonhidrat bulunur. Arpa serin iklim tahılları icerisinde buğdaydan sonra en cok ekimi yapılandır. Arpa daha cok hayvan yemi olarak kullanılır. Yem olarak değeri mısırın % 95'i kadardır. Yemlik arpalarda protein oranının fazla olması istenir. Kavuzun fazla olması besleyicilik değerini duşurur. Kullanıldığı onemli alanlardan biri de malt sanayidir. Bira uretimi icin gerekli olan malt iki sıralı beyaz arpalardan elde edilmektir. Biralık arpalarda protein oranının duşuk olması gereklidir (% 9 10.5). Yurdumuzda yetiştirilen arpaların coğunu biralık arpalar oluşturmaktadır. Tarımsal işlemlerin gereği gibi yapılması durumunda kaliteleri daha da yukselecek ve ihrac etme olanakları da doğacağından, ulkemize doviz getiren tarım urunlerinden biride arpa olacaktır. 2. İKLİM VE TOPRAK İSTEĞİ 2.1 İklim İsteği Arpa, fazla soğuk ve fazla sıcak olmayan, nispi nemi yuksek olan yerlerde iyi gelişir. Sıcaklığı 0 &

Arpa yetiştiriciliği 1. TANIMI VE TOPRAK İSTEĞİ Arpa, tahıllar icerisinde en cok kardeşlenenlerdendir. Olağan durumda 5 8 kardeş verir. Bitki boyu ortalama 35 100 cm kadardır. Başakları ortalama 8 15 cm boyunda olup 2, 4 ve 6 sıralıdırlar. Ciceği kavuz ve kapcık sarar, kavuzlu arpalarda bunlar daneye yapışıktır ve harmanda ayrılmazlar. Danenin ortalama % 10 13 kadarı kavuzdur. Dane yapısında % 9 13 ham protein, % 67 kadarda karbonhidrat bulunur. Arpa serin iklim tahılları icerisinde buğdaydan sonra en cok ekimi yapılandır. Arpa daha cok hayvan yemi olarak kullanılır. Yem olarak değeri mısırın % 95'i kadardır. Yemlik arpalarda protein oranının fazla olması istenir. Kavuzun fazla olması besleyicilik değerini duşurur. Kullanıldığı onemli alanlardan biri de malt sanayidir. Bira uretimi icin gerekli olan malt iki sıralı beyaz arpalardan elde edilmektir. Biralık arpalarda protein oranının duşuk olması gereklidir (% 9 10.5). Yurdumuzda yetiştirilen arpaların coğunu biralık arpalar oluşturmaktadır. Tarımsal işlemlerin gereği gibi yapılması durumunda kaliteleri daha da yukselecek ve ihrac etme olanakları da doğacağından, ulkemize doviz getiren tarım urunlerinden biride arpa olacaktır. 2. İKLİM VE TOPRAK İSTEĞİ 2.1 İklim İsteği Arpa, fazla soğuk ve fazla sıcak olmayan, nispi nemi yuksek olan yerlerde iyi gelişir. Sıcaklığı 0 o;C nin altına duşmeyen ve 18 20 o;C'nin uzerine cıkmayan, nispi nemi % 70 80 olan yerler arpa icin cok uygundur. 2.2 Toprak isteği Arpa icin en uygun topraklar, organik maddece zengin, milli, havalanması ve nemliliği uygun, notr reaksiyonlu (PH'ı 5 ile topraklardır. 3. YETİŞTİRME TEKNİĞİ 3.1 Ekim Nobeti Bolgemizde buğday gibi arpa da kuru ve sulu koşullarda ceşitli kultur bitkileri ile munavebeye girmektedir. Kuru koşullarda Arpa Nadas Arpa Arpa Mercimek Buğday Mercimek Arpa Nadas Buğday Nadas Sulu Koşullarda Arpa İkinci urun Pamuk Arpa İkinci urun Sebze Arpa İkinci urun Pamuk Buğday İkinci urun Arpa İkinci urun Mercimek İkinci urun 3.2 Ceşit Yapılan araştırmalar sonucu; Sulu koşullarda; biralık ceşit ve hatlardan; Clipper (480 kg/da), Er Alam (506 kg/da), Arupo "S" (473.49 kg/da), Nefia (470.97kg/da), Legia (494.83kg/da), Gold Marker (553 kg/da), yemlik ceşit ve hatlardan; Yeşilkoy (571.53kg/da), Beecher / Brigs L (590.95kg/da), Amp Hc 1905 (548.70kg/da), H2 72 / Brigss (518.35kg/da), Manker (621.27 kg/da)'in bolge koşullarına uyum sağladığı tespit edilmiştir. Kuru koşullarda; Hamidiye 85, Şahin 91, Gem, Kaya gibi ceşitler tavsiye edilmektedir. 3.3 Toprak Hazırlığı 3.3.1 Kuru Koşullarda: Bolgemizde kuru koşullarda arpa nadas veya arpa mercimek ekim nobeti uygulanmaktadır. Bu nedenle Arpa nadas sisteminde, arpa hasadını muteakip hicbir toprak işlemesi yapılmadan, ekim sahası kışı gecirdikten sonra, erken ilkbaharda Mart ayının ikinci yarısından itibaren toprak uygun tava geldiğinde soklu pullukla derin surum yapılır. Daha sonra sonbaharda diskharrow + tırmık ve tapan cekilerek tohum yatağı hazırlanır. Arpa Mercimek ekim nobetinde ise; mercimek hasadından sonra toprak golge tavındayken derin surum yapılır. Daha sonra sonbaharda diskharrow + tırmık ve tapan cekilerek tohum yatağı hazırlanmış olur. 3.3.2 Sulu koşullarda: Sulanan sahalarda arpa genellikle capa bitkileri ile munavebeye girmektedir. Bu nedenle sonbaharda on bitki hasadından sonra, bitki kalıntıları temizlenmeli veya uygun alet ekipmanla parcalanmalı, bundan sonra doner kulaklı pullukla derin surum yapılıp, toprağa karıştırılmalıdır. Daha sonra diskharrow ve tırmık cekilerek keseklerin kırılması sağlanır. Kesekler kırıldıktan sonra orta ağırlıkta bir tapan cekilerek, tohum yatağı hazırlanır. 3.4 Ekim Ekim mibzerle yapılmalıdır. Ekim derinliği, cimlenme icin yeter nemi ve havalanmayı sağlayacak duzeyde ayarlanır. Genellikle kışlıklarda ekim derinliği 4 6 cm, yazlık ekimlerde 3 4 cm olmalı ve m2' ye kışlık ekimlerde 300 350 tane, yazlık ekimlerde 350 400 tane tohum duşecek şekilde hesaplanmalıdır. Bu ise kuru koşullarda 14 16 kg/da, sulu koşullarda ise 12 14 kg/da arasında değişebilir (Tohumun 1000 dane ağırlığına gore). Ekim kardeşlenmenin yuksek olduğu taban ve sulu arazilerde daha seyrek yapılabilir. 3.5 Gubreleme Arpa gubreleme genelde buğday gibidir. Kuru koşullarda 5 6 kg/da N, 7 9 kg/da P2O5, sulu koşullarda ise 12 14 kg/da N, 10 12 kg/da P2O5, karşılığı azotlu ve fosforlu gubre uygulanmalıdır. Fosforlu gubrenin tamamı ekim esnasında mibzerle banta, azotlu gubrenin yarısı ekimde, yarısı da kardeşlenme başlangıcında toprak yuzune serpilmek suretiyle verilmelidir. 3.6 Sulama Arpanın su ihtiyacı buğday kadar olmamakla beraber, bol verim ve kaliteli urun icin yeterli miktarda da toprak emine ihtiyac vardır. Arpada sulama yapılacaksa birinci su sapa kalkma ikinci su sut olumu devresinde olmak uzere iki su verilir. Tek su verilecek ise sut olum devresinde tatbik edilmelidir. Sulamada tatbik edilecek husus bitkinin gelişme devresinde, yağışların yeterli olmadığı donemlerde arpanın toprakta ihtiyacı olan suyun, sulama suyu ile karşılanmasıdır. 3.7 Hastalıkları, Zararlıları ve Mucadelesi 3.7.1 Hastalıkları: Arpa Kapalı Rastığı: Mantari bir hastalıktır. Buğday surmesine benzer. Hasta bitkinin daneleri katı ve siyah rastık parcaları olur. Ekimden once tohumlar civalı ilaclarla ilaclanmalıdır. Arpa Acık Rastığı: Mantari bir hastalıktır. Hasta bitkinin başakları siyah bir toz kitlesi durumundadır. İlaclı mucadelesi yoktur. Dayanıklı ceşitler ekilmeli ve ekim nobeti uygulanmalıdır. 3.7.2 Zararlıları: Yabancı Otlar: Buğdayda zararlı olan yabancı otlar, arpada da verim duşukluğune sebep olur. Yabancı otlarların 3 5 yapraklı olduğu devrede yabancı ot mucadelesi yapılmalıdır. 3.8 Hasat, Harman ve Depolanması Arpada hasadı geciktirmek hem verimi arttırır, hem de su oranının duşmesini sağlar. İyice kurumadan hasat edilmiş arpa urununde kavuzlar kolayca renk atar, kalite duşer.