Tarım TARIM Geniş manada insanın toprağı işleyerek urun yetiştirme faaliyetidir Tarımı etkileyen faktorler 1 İKLİM: Her tarım urununun kendine has iklim isteği vardırİklimi etkileyen faktorler: Yağış miktarı: Yılda 10 cm'lik yağış tarımsal faaliyetlerin alt sınırıdır Yağış rejimi: Her urun farklı rejime ayak uydururPamuk, mısırın yetiştiği yerde yetişmez Sıcaklık: Sıcaklık 10 derecenin altına duşerse bitkinin hayatı tehlikeye girerZeytin, incir gibi urunler kış sıcaklığı isterken, elma, uzum gibi urunler soğuğa dayanabilirSıcaklık ortalaması da her yerde aynı olmadığı icin aynı tur bitkiler farklı zamanlarda olgunlaşır Yukselti: Sıcaklık ve nem oranı yukseltiye bağlı olarak değişirYukseklere cıkıldıkca nem oranı ve sıcaklık azalacağı icin bitkilerin yetişmesi sınırlıdırYine Ekvator'dan Kutuplar'a gidildikce tarımın yukselti sınırı azalır 2 TOPRAK: Topraktaki humus, kirec ve minerallerin oranları tarımsal verimi arttırırBunların oranlarının belirlenmesinde iklim onemli rol oynarNemli iklim bolgelerinde toprak yıkanmış olduğundan mineral oranı duşukturKurak bolgelerde ise toprakta cok miktarda tuz ve kirec birikirSonucta her iki durumda tarımı olumsuz etkiler 3 TARIM METOTLARI: a) Nadas: Yağışın yetersiz, iklimin kararsız, sulama imkanlarının olmadığı sahalarda uygulanır Tarım doğal koşullara bağlıdırYağışın bol olduğu zamanlarda iyi urun alınırken, az olduğu zamanlarda az urun alınırTarım alanlarından 1 2 yılda bir urun alınırBu metot aynı zamanda gubre eksikliğini de gidermek icin uygulanırUlkemizde Doğu ve Batı Karadeniz haric diğer yerlerde sulama yapmadan tarım yapmak zordurBu yuzden en fazla İc ve Guney Doğu Anadolu'da yaygındır b) Ekstansif : Tarım topraklarının geniş, nufusun ise topraklara gore az olduğu ulkelerde gorulen bir metotdurİnsan ve hayvan gucune dayalı, kaba tarım metodu da denilen bu metot, ulkemizde her tarım bolgesinde uygulanırBDT, ABD, Arjantin, Kanada gibi ulkelerde de gorulur c) İntansif : Modern yada makineli tarım da denilen bu metotta teknolojinin butun verim arttırıcı yontemleri uygulanırBirim alandan en yuksek verim elde edilen tarım metodudurTarım topraklarının sınırlı, nufusun ise fazla olduğu gelişmiş ulkelerde yaygındırOr: Hollanda, Japonya, İsvec Tarımda Verimi Etkileyen Faktorler 1 Sulama: Tarımda verimin artması, yılda birden cok urun alma, nadas alanlarının ortadan kaldırılması, tarımın doğal koşullardan kurtulması sulama ile mumkundur Sulama yaygınlaşırsa; Nadasa bırakılan toprakların oranı azalır Uretimde sureklilik sağlanabilir Toprakların miras yoluyla bolunmesine bağlı olarak ortaya cıkan gocler onlenir Uretimdeki dalgalanmalar onlenir Turkiye topraklarının ancak %40'ı sulanabilmektedirDemek ki sulama tarımsal faaliyetler icin cok onemlidir 2 Gubreleme: Verimi arttıran onemli faktorlerdendirDoğal ve yapay olmak uzere uretimi geniş capta artmıştırUlkemizde hayvancılığın yaygın olması doğal gubrenin artmasını sağlamıştırSuni gubre ise pahalıdırİlk suni gubre Karabuk Demir Celik Fabrikası'nda uretilmiştirDaha sonra Mersin, İzmir, Bandırma, Kutahya, Samsun, İstanbul ve Elazığ'da kurulmuşturGubrenin hammaddesi olan fosfat, guney Doğu Anadolu'da cıkarılımaktadırSuni gubre yeterli olmadığı icin ithal edilmektedir 3 Tohum Islahı: Bolgedeki iklim koşullarına bağlı olarak kullanılacak ve verimi en yuksek olan urunu secmeye denirBugun gen calışmaları yoluyla yuksek verim kapasitesine sahip tohumluklar elde edilmektedirTurkiye buğday uretiminde 100 150 kg urun elde ederken, gelişmiş ulkeler ise 400 kg urun almaktadır1985 yılında tohum ıslahı sayesinde uretimde buyuk artışlar olmuşturOrneğin, arpada tokak, pamuk da ise akala gibi 4 Toprak analizi:Her bitkinin kendine has bir toprak isteği vardırBu durum toprak analizini ve toprağın cinsini belirlemeyi gerektirirOrneğin, patates, havuc gibi bitkiler gevşek yapılı, kumlu toprak isterCay, mısır ve fındık gibi urunler tuzlu, kirecli toprakları istemezToprak analizi icin Toprak Su Teşkilatı kurulmuştur 5 Makineleşme: Urunun zamanında ekimi, hasadı ve yuksek verim icin tarımda makineleşme gerekirUlkemizde makineleşme ancak 1950'den sonra artmaya başlamıştırAncak karabasan ihtiyacı devam etmektedirUlkemizde tarımın yeterince makineleşmemesinin sebepleri: Makine fiyatlarının pahalı olması, Yer yer işgucunun ucuza mal olması, Makineleşmeye elverişli olmayan arazilerin varlığıdır NOT: Doğu ve Batı Karadeniz başta olmak uzere bazı bolgelerimizde yerşekilleri makineleşmeyi olumsuz etkilerTarımda sulama kırsal kesimden kente gocu azaltırken, makineleşmeyi arttırır 6 Zirai Mucadele: Hastalık ve haşereler zamanla uretimde verim duşukluğune sebep olmaktadır Hatta yabani otlar bile verimi azaltmaktadırBu nedenle zirai mucadele verimi arttırma acısından onemlidirBu amacla Zirai Mucadele Teşkilatı kurulmuşturYine zirai mucadele adına bitkinin yetişmeden once tohumun ilaclanmasından filizlenmesine, olgunlaşmasına ve hasat donemine kadar zararlı boceklere ve ceşitli hastalıklara karşı ilaclama yapılmalıdır 7 Ciftcinin Eğitimi: Gunumuzde tarım, modern aletler, kıymetli tohum, hassas ilaclar kullanımıyla yurutulmektedirButun bunlar ciftcinin eğitimini gerektirmektedir 8 Tarımsal Kredi: Ciftcinin tarımsal alet ve ekipman, gubre, tohum, ilac temini icin sermaye ihtiyacının karşılanması gerekirBu amacla Ziraat Bankası, Şeker, Pamuk Bank gibi bankalar ile Tarım Kredi Kooperatifleri kurulmuştur 9 Destekleme Alımı ve Pazar: Ciftcinin urettiği malını pazarda uygun fiyatla satması gerekirUrunun elinde kalması, bozulması durumunda devletin ciftcinin masraflarını karşılaması gerekirBu amacla devlet bir taban fiyat belirler ve destekleme alımı yaparDestekleme alımı tutun, kuru uzum, incir, pamuk gibi urunlerde uygulanırken soğan, patates gibi urunlerde uygulanmaz Destekleme alımı sayesinde uretimde yıllara gore gorulen dalgalanmalar engellenir