Helal Sertifikası Bilindiği gibi yahudiler, kendi dinlerine uygun olarak uretilmiş gıdaların yenmesine ozen gosterirler. Giderek kureselleşen dunyamızda, tuketime sunulan urunler sadece o ulke icerisinde uretilen urunler olmayıp, farklı dinlere sahip başka ulkelerden de ithal edilebilmektedir. Yahudiler kendi dini vecibelerine gore uretilen urunler icin Koşer sertifikasını sorgulamaktadırlar. Ozellikle Endonezya, Malezya gibi ulkelerin başı cektiği musluman ulkelerde ise dinimize gore tuketilmesi helal olan gıdaların ayırımının yapılabilmesi icin boyle bir arayış icine girilmiş ve Helal sertifikası kavramı ortaya atılmıştır. Bunun icin bazı dernek ve birlikler kurulmuştur. Bu derneklerin en onemlilerinden biri Dunya Helal Konseyidir . Gıda İhracatı nasıl yapılır? başlıklı makalemizde, gıda ihracatı yapılması icin gerekli olan Sağlık Sertifikası alma prosedurunu anlatmıştık. Soz konusu makalemizde gıda ihracatında alıcı ulke ve ithalatcı firmanın kriter ve taleplerinin onemli olduğundan bahsetmiştik. Bazı ulkeler veya ithalatcı firmalar, ulkemizden ithal edecekleri gıda urunleri icin Sağlık Sertifikasının yanonda Helal Sertifikası talep etmekte veya Sağlık Sertifikası uzerinde veya ihracata konu gıda urunleri uzerinde "helal" ifadesi yazılmasını talep etmektedirler. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı bu konuda bir standart oluşturmak icin "İhrac Edilecek Gıda ve Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemeleri İcin Helal Talimatı"nı hazırlamıştır (14.12.2010 tarih ve 047048 sayılı yazı ekinde). Bu makalemizde sizlere; ihrac edilecek bir gıda ve gıda ile temas eden madde ve malzemeler icin Helal Sertifikasının nasıl alınabileceğini anlatmaya calışacağız. Bunun icin izlenecek prosedur cok kolay. Gıda İhracatı nasıl yapılır? başlıklı makalemizde acıkladığımız gibi, ilgili bilgi ve belgelerle İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Mudurluğune başvurulur. Başvuru dilekcesinde İhrac edilmek istenen urune Helal Sertifikası da alınmak istendiği veya Sağlık Sertifikasına, ekindeki ekli listeye urunlerin helal ifadesinin konulması talebi eklenmelidir. İGTHM Gıda Kontrolorleri tarafından uretici firma denetlenerek Helal Gıda Talimatına uygun ise Helal Sertifikası duzenlenerek Sağlık Sertifikası ekine iliştirilir, ya da Sağlık Sertifikası uzerine helal ifadesi yazılır. İGTHM gerekli gorduğu taktirde Muftuluklerden konu hakkında uzman kişi talep edebilir, Bu durumda denetim ekibine bu kişi de katılır. Helal Gıda Talimatında, helal gıda şu şekilde tanımlanmıştır; 1. İslami kurallara uymayan herhangi bir bileşen icermeyen veya bundan oluşmayan, 2. Hazırlama, işleme, taşıma ya da depolama sırasında İslami kurallara uygun olmayan tesis veya arac gerec kullanılmayan, 3. Yukarıdaki 1. ve 2. maddede belirtilen şartları taşımayan herhangi bir gıda maddesi ile hazırlama, işleme, taşıma veya depolama sırasında direkt temasta bulunmayan gıda helal gıda olarak tanımlanır. Talimatta bu maddelere ilave olarak; a ) Helal gıda ile helal olmayan gıdanın herhangi bir şekilde temasta bulunmalarını onleyecek onlemlerin alınması şartıyla helal olmayan gidalarla helal gıdalar aynı işletmenin farklı bolum veya hatlarında hazırlanabilir, işlenebilir veya depolanabilir. b ) Onceden helal olmayan gıdalar icin kullanılan arac gerec ya da tesisler İslami kurallara uygun olarak gerekli temizlik işlemlerinin yapılması şartı ile helal gıdaların hazırlanması, işlenmesi, taşınması ya da depolanmasında kullanılabilir. ifadeleri bulunmaktadır. Ayrıca Helal Gıda Talimatında, Helal ifadesinin kullanım kriterleri şu şekilde ifade edilmiştir; 1. Aşağıdaki belirtilenler, bunların urunleri ve turevleri dışında İslami kurallara uygun tum gıdalar icin "Helal" ifadesi kullanılabilir. 1.1. Hayvansal orijinli gıdalar a ) Domuz ve yaban domuzu, b ) Kopek, yılan ve maymun, c ) Aslan, kaplan, ayı gibi penceli ve yırtıcı etcil hayvanlar, d ) Kartal, akbaba gibi yırtıcı kuşlar e ) Sıcan, cıyan, akrep vb. zararlılar f ) İslami kurallara gore oldurulmesi yasaklanmış karınca, arı ve ağackakan vb. hayvanlar, g ) Bit, sinek, kurtcuk vb. h ) Kurbağa, timsah gibi hem karada hem de suda yaşayan hayvanlar, ı ) Katır ve eşek, i ) Suda yaşayan butun zehirli ve tehlikeli hayvanlar, j ) İslami kurallara gore kesilmemiş diğer hayvanlar, k ) Kan. 1.2. Bitkisel orijinli gıdalar Toksinli ya da tehlikesi işleme sırasında yok edilebilenler dışında zararlı ve toksik etkisi olan bitkiler. 1.3. İcecekler a ) Alkollu icecekler, b ) Toksik etkisi olan ve zararlı tum icecekler. 1.4. Gıda katkı maddeleri Yukarıda 1.1., 1.2., ve 1.3. maddede belirtilenlerden elde edilen tum gıda katkı maddeleri. 2. Kesim İslami esaslara uygun olarak kesilecek tum hayvanların "Kırmızı Et ve Et Urunleri Uretim Tesislerinin Calışma ve Denetleme Usul ve Esaslarına Dair Yonetmelik" ile "Kanatlı Hayvan Eti ve Et Urunleri Uretim Tesislerinin Calışma ve Denetleme Usul ve esaslarına Dair Yonetmelik" hukumlerine gore calışma izni almış kombina, mezbaha ve kesimhanelerde kesim işlemleri gercekleştirilir ve aşağıdaki hususlar sağlanır. 2.1. Kesim işlemini gercekleştirecek kişi, akıl sağlığı yerinde ve İslami kesim işlemleri konusunda bilgi sahibi olan bir Musluman olmalıdır. 2.2. Kesilecek hayvan İslami kurallara uygun olmalıdır. 2.3. Kesilecek hayvan, kesim anında canlı olmalı veya canlı olduğu kabul edilmelidir. 2.4. Her bir hayvanın kesiminden once "Bismillah" hemen soylenmelidir. 2.5. Kesim aleti, keskin olmalı ve kesim işlemi ivedilikle bitirilmelidir. 2.6. Kesim işlemi, nefes borusu, yemek borusu, yemek borusu ile atar ve toplardamarları kesmelidir. 3. Hazırlama, İşleme, Paketleme, Taşıma ve Depolama Yukarıda belirtilen kurallara ilave olarak helal gıdaların hazırlanması, işlenmesi, uretilmesi, paketlenmesi, taşınması ve depolanması sırasındsa genel gıda guvenliği ve kalitesi ile ilgili mevzuata uyulmalıdır. Ayrıca talimatta "İlave Etiketleme Gereksinimleri" başlığı altında şu bilgiler de bulunmakta; İlave Etiketleme Gereksinimleri Urunun "Helal" olduğu beyan edildiğinde, "Helal" ifadesi veya bu ifadeye denk bir ifade urun etiketinde yer almalıdır. Urunde yer alan "Helal" beyanı, benzer urunlerin gıda guvenirliği hakkında bir şuphe duyuracak veya diğer gıdalardan daha sağlıklı veya daha ustun olduğunu beyan edecek bicimde kullanılmamalıdır. Gerektiğinde İGTHM ihracata konu urunlerden numune alıp, gerekli analizleri yaptırabilir. Orneğin et urunlerinde "et tur tayini" yaptırabilir. Kaynak