Nadas nedir ve nicin uygulanır? Nadas, tarla toprağının işlenerek belirli bir sure boş bırakılmasıdır. Nadas, tarla toprağının işlenerek belirli bir sure boş bırakılmasıdır. Kuru tarımın yapıldığı bolgelerde su noksan bir faktor olup, genellikle yıllık yağışlar topraktan her yıl urun kaldırmaya yeterli değildir. Bu nedenle iki yılda bir urun alınır ve iki ekim yılı arasına bir "nadas yılı" koymak zorunlu olur. Bilhassa kurak ve yarı kurak bolgelerde duşen doğal yağışın her yıl uretim yapmaya izin vermeyecek kadar duşuk olması nedeniyle coğu zaman nadas zorunlu olarak uygulanır. Amac, nadas yılında duşen yağış sularından bir kısmını toprakta biriktirmek ve ertesi yıl bitkiye yarayışlı olacak su miktarını artırmaktır. Yapılma zamanına ve şekline gore nadasın guz nadası, yarım nadas, tam nadas, kara nadas ve anızlı nadas gibi ceşitleri vardır. Yıllık yağış miktarı 400 mm'nin altında olan ve yağışların yoğun olarak kış ve ilkbahar aylarında duştuğu, yaygın olarak serin iklim tahılları yetiştiriciliğinin yapıldığı Orta Anadolu, Gecit Bolgeleri ve Guneydoğu Anadolu gibi kurak ve yarı kurak bolgelerde her yıl 4 milyon hektara yakın bir alan nadasa bırakılmaktadır. Bu bolgelerde ust uste tahıl uretimi coğu zaman yağış eksikliği nedeni ile mumkun olmaz, araya bir yıl nadas sokularak nadası takip eden yılın ekim ayına kadar iyi bir cıkış icin toprakta nem biriktirilmeye calışılır. Boylece tahıl hasadının yapıldığı Haziran Temmuz aylarından itibaren tarla 14 15 ay sureyle nadasa bırakılır, ancak takip eden yılın EylulEkim ayında tekrar tahıl ekimi yapılır. Orta ve Guneydoğu Anadolu koşullarında 120 cm toprak derinliğine sahip topraklarda 400 mm yağışa kadar nadas uygulaması ile daha fazla verim alınabilmekte, her yıl ekim yapma olanağı ise 400 mm'nin uzerinde yıllık yağış alan yorelerde başlamaktadır. Toprak derinliği 90 cm'den daha az olan topraklarda transpirasyon ve kılcal hareket sonucu oluşan evaporasyon ile su muhafazası cok guc olduğundan, bu tip alanlarda nadas yerine her yıl ust uste tahıl uretmek veya su tuketimi fazla olmayan nohut, mercimek, aspir, kimyon, yağlık keten gibi bitkileri yetiştirmek daha karlı olabilir. NADAS ETKİNLİĞİNİ ARTIRMAK İCİN... Nadas yılında kısıtlı olan suyu en azami olcude toprakta tutmayı, en azından ekim yatağında cimlenmeyi garanti altına alacak kadar bir nem bulundurmayı hedefleyecek şekilde toprak işleme yapılmalıdır. Ozellikle toprak işleme yontemi ve zamanı toprakta su muhafazası uzerine buyuk etki eder. Bilhassa kara nadas yerine anızlı nadas veya minimum toprak işleme uygulamaları yaparak toprak ve su muhafazası daha iyi sağlanabilir. Bu uygulamalarda temel amac; toprağı gereksiz yere işlememek, toprağı devirerek değil alttan yırtarak işlemek, ilk toprak işlemeyi erken ilkbaharda toprak tava gelir gelmez yapmak, toprak yuzeyini mumkunse malclı bırakmaktır. Toprak kaymak bağlamamış ve yabancı otlar zarar verecek boyutta cıkmamış ise ikileme ve ucleme gibi surumler zorunlu kalınmadıkca yapılmamalıdır. Cunku her toprak işlemede toprak surekli havalandığı ve aşırı ufalandığı icin buharlaşma yoluyla su kayıpları artmaktadır. Nadas uygulanan kuru tarım bolgeleri icin mumkunse tohumu gubre ile birlikte banda duşuren, ekici ayaklar arasında baskı tekerlekleri bulunan ve bu şekilde arkvari ekim yapabilen ekim makineleri idealdir. Bu şekilde hem tohum ekim şeridinin uzeri iyice bastırılmış, hem de oluşan arklara daha fazla yağmur ve kar suyu biriktirilmiş olur. Nadas doneminde tarlaya yağışlarla duşen su en iyi şekilde korunmaya calışılmalıdır. Bu amacla toprak işleme ve yabancı ot kontrolu duzenli olarak zamanında ve tekniğine uygun olarak yapılmalıdır. Nadas yılında tarlaya duşen toplam yağışın ekime kadar ancak %20'si toprakta tutulmaktadır (orneğin 500 mm yağış duşmuş ise, bunun nadas suresince ancak 100 mm kadarı toprakta birikir). Yine de tutulan su coğu zaman iyi bir cıkışa olanak sağlamaktadır Kaynak.