Wikileaks: Turkiye'de Yerel Tohumların Satışı Yasaklansın Yeni acıklanan bir wikileaks belgesine gore ABD Ankara Buyukelciliği cok uluslu tohum şirketlerinin cıkarı icin Turkiye'nin tohumculuk yasasında yerel tohumların satışının yasaklanmasının yer almasını istedi. Metnin ozetinin cevirisi şoyle: Prof. Dr. Tayfun OZKAYA Ege Universitesi Tarih: 12 Aralık 2005 Belge No: 05ANKARA7899 Gonderen Makam: ABD Ankara Buyukelciliği Sınıflandırma: Secret Konu: TBMM'de hazırlanan tohumculuk yasasında yerel tohumların satışının yasaklanması konusunda madde yer alabilecek Ozet: Başta Amerikan şirketleri olmak uzere uluslar arası tohum şirketlerinin temsilcileri Turkiye'de yeni cıkacak olan tohumculuk yasasında yerel tohumların satışının yasaklanmasının yer alması konusunda Tarım ve Koyişleri Bakanlığında lobi calışmaları yapıyorlar. Bu konuda Elciliğimiz uzmanları da gerekli desteği sağladılar. Kanunun bir yıl icinde cıkması bekleniyor. Koylulerin tohumlarını satamayacak olmaları tohum şirketlerimizin bir yıl icinde bir milyar dolar duzeyinde satış hacmine ulaşabilmelerini sağlayacak. Bu satıra kadar okudunuz ve yazıyı elinizden atıp telefona sarılamadınızsa lutfen devam edin. Yukarıda yazdıklarım tamamen benim uydurmamdı. Wikileaks'da boyle bir dokuman bulmuş değilim. ABD Buyukelciliği kusuruma bakmasın. Bazı şeyleri başka turlu anlatamıyoruz. Ancak itiraf ediniz ki coğunuz cok inandınız değil mi? Buna rağmen yukarıdaki metinde doğru olan bir nokta var. Yerel tohumların satışına tohumculuk yasası ile yasak getirildiği doğrudur. Koylulerin bu hakkı elinden alınmıştır. Ancak coğumuzun bundan haberi yok. Wikileaks olayı ile bu konuya dikkatinizi cekmek istedim. Eminim bazılarınız bu satıra kadar okumadan yazıyı hemen internet yoluyla başkalarına gonderdiler veya etrafa telefon ettiler. Cağımızda nedense herkes gizli bir şeyler arıyor, ancak hepimizin gozu onunde olan şeyler gorulemiyor. Tohumculuk kanununda koylunun yerel tohumları satması yasaklanmıştır. Ancak koylulerimizin ve halkımızın ezici coğunluğu bundan habersizdir. İşin garibi Tarım Bakanlığımızın bazı uzmanları bile bu yasaklamanın olmadığını ileri surebilmektedir. Yetkililere cağrı yapalım. Biz yanılıyorsak bundan mutluluk duyarız. Acıklama yapsınlar. Yerel tohumların satışının yasaklanması bazılarınca tohumculuğa kalite getirmek icin yapılmıştır. Kaliteli tohuma kim karşı cıkabilir? Gerekli onlemler alınsın. Ancak bildiğimiz bir gercek var. İthal edilen şirket tohumları ile ulkeye bircok hastalık taşınmıştır. Turkiye'de 31.10.2006'da TBMM'den gecerek kanunlaşan 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu yerel ceşitler veya koy populasyonları şeklinde tanımlanan genetik materyalin ticaretini yasaklamaktadır. Kanunun 5. Maddesi "Bakanlık tarafından, bitkisel ve tarımsal ozellikleri belirlenerek sadece kayıt altına alınan ceşitlere ait tohumlukların uretimine izin verilir." 7. Maddesi ise "yurt icinde sadece kayıt altına alınmış ceşitlere ait tohumlukların ticaretine izin verilir" demektedir. Kanunda "tescil" şoyle tanımlanmaktadır: "Tescil: Yurt icinde veya yurt dışında ıslah edilen veya bulunan ve geliştirilen bitki ceşitlerinin farklı, yeknesak ve durulmuş olduğunun ve/veya biyolojik ve teknolojik ozellikleri ile hastalık ve zararlılara dayanıklılığının ve tarımsal değerlerinin tespit edilerek kutuğe kaydedilmesidir". Durulmuşluk ise ceşidin, tekrarlanan uretimlerden sonra veya belirli coğaltım donemleri sonunda ilgili ozellikleri değişmeksizin aynı kalmasıdır. Farklılık: Bir ceşidin, muracaatının yapıldığı tarihte herkesce bilinen ceşitlerden, tescile esas ozelliklerden, en az bir tanesi bakımından farklılık gostermesini tanımlamaktadır. Yerel ceşitler veya koy populÃsyonları ise mutlaka farklı, durulmuş veya yeknesak olmak zorunda değildir. Genetik acıdan varyasyon bulunmaktadır ve bu aslında iyidir. Orneğin Torbalı dağ koylerinde ilginc bir patlıcan ceşidi goruyoruz. Aynı tarlada uretilen patlıcanların hic biri diğerine benzemiyor. Renkleri sarı, mor, beyaz, siyah olabiliyor. Bu farklılıklar bizim icin cok iyi iken tohumu metalaştırmak isteyenler tohum olarak satılmamaları icin gerekce olarak kullanılabilecektir. Her şeyi bu arada tohumu metalaştırmaya calışan kapitalist sistem aslında uretici ve tuketicisiyle milyonlarca insanın cıkarlarına ters hareket edebilmektedir. Yerel tohumların bu ozellikleri biyoceşitlilik acısından zenginliklerini ortaya koymaktadır. Tohum Kanunu bu genetik kaynaklardan elde edilen tohumlukların ciftciler arasında değişimine acık olmakla birlikte ticaretine yasak getirmektedir. Benzer ozellikler bircok diğer ulke yasasında da bulunmaktadır. Bu yasalarla ulusotesi tohum şirketleri hegemonyalarını pekiştirecek yeni bir guc kazanmış olmaktadırlar. Kısacası koylunun, ciftcinin yerel tohumları satması yasaklanmıştır. Bu zulumdur. Yerel tohumlar daha cok besleyicidir. Hic kimyasal ilac ve gubre kullanılmadan yetiştirilebilmektedir. Daha az su ile veya sulamadan da yetiştirilebilenleri vardır. Kuresel iklim değişikliğine karşı kurtarıcı olabilecekler. Bitki ıslahcısı bilim insanları ve koyluler el ele katılımcı ıslah yaklaşımı ile kimsenin malı olmayan ozgur tohumlar geliştirebilirler. Neden şimdiden başlamıyoruz. Aslında Wikileaks'da tohumla ilgili bir şey bulmadım, ama mutlaka bir yerlerde bir şeyler olmalı. Bulursak belki de ancak o zaman gozlerimiz fal taşı gibi acılacak.