Tarla hazirliĞi TARLA HAZIRLIĞI Oncelikle, tarlada bitki artıklarının yok edilmesi gerekir. Duzenli bir cıkış, kuvvetli bir kok sistemi temin etmek icin tohum yatağının iyi hazırlanması lazımdır. İyi bir toprak işleme toprağın havalanmasını ve toprak canlılarının iyi faaliyet gormelerini sağlar. Tarlada yabancı otlar barınamaz. Bir onceki urun hasat edildikten sonra tarla golge tavında iken 15 20 cm derinlikte meyile dik yonde pullukla surulur. Bu surumden sonra tarla kesekli ise diskaro ve tırmık gecirilerek kesekler kırılır. Tarlanın durumuna gore ekim oncesi ya diskaro ve tırmık yada yalnız tırmık ile ikinci bir işleme yapılarak tarla ekime hazırlanır. Sert tabaka oluşumunu onlemek icin 3 4 yılda bir 60 70 cm derinlik ve 90 cm ara ile dipkazanla toprağın gevşetilmesi faydalıdır. EKİM NOBETİ Buğday ve arpa aynı tarlaya ust uste ekilmemelidir. Cunku hem hastalıklar coğalır, hem de verim azalır. Ekim nobeti, buğdaygil bitkileri dışında bir bitkiyle yapılmalıdır. Ayciceği, şeker pancarı, patates gibi capa bitkileri ekim nobeti icin uygundur. EKİM Sahil kuşağında en uygun ekim zamanı Kasım ayının ilk yarısı, gecit bolgelerinde l5 Ekim l Kasım'dır. Ekim zamanında yapılmalıdır. Zamanından once ve sonra yapılan ekimlerde soğuğa ve yatmaya karşı dayanıklılık azalır. Sıra arası 15 20 cm, ekim derinliği 4 6 cm olmalıdır. En iyisi kombine mibzerle ekimdir. Mibzerle ekimde, dekara ekmeklik buğdaylarda l6 18 kg, makarnalık buğdaylarda 18 20 kg ve arpalarda l8 20 kg yeterlidir. Serpme ekim yapılırsa bu miktarlar 2 3 kg daha artırılmalıdır. Sahil kuşağında Sakin, Kaşifbey, Marmara 86, Ata 81, Gonen ve İzmir 85; gecit bolgelerinde Gun 91, Seri 82, Kate A l, Yureğir 89 ve Momtchill uygun buğday ceşitleridir. Sahil kuşağında Zafer 160; gecit bolgelerinde Cumhuriyet 50, Hamidiye 85 ve Yıldırım uygun arpa ceşitleridir. BAKIM İŞLERİ Buğday ve arpa capa bitkileri olmadığı icin capa yapılmaz. Yabancı ot kontrolu kulturel tedbirler ve ilaclı mucadele ile yapılır. Kulturel tedbirler; temiz ve sertifikalı tohum kullanmak, tekniğine uygun ekim nobeti yapmak ve tarla cevresinin temizliğine ozen gostermektir. İlaclı mucadele, hububatın kardeşlenmesinden sonra sapa kalkmadan onceki doneminde yabancı ot ilacları ile yapılır. GUBRELEME Uygun bir gubreleme icin; toprakta mevcut bitki besin maddesi miktarını ve yetiştirilecek bitkinin besin maddesi ihtiyacını bilmek gerekir. Toprakta mevcut besin maddesi miktarı, ancak toprak tahlilleri ile anlaşılır. Bunun icin ekimden l 2 ay once tekniğine uygun olarak alınacak toprak ornekleri tahlil ettirilmeli, bunun sonucuna gore gubre kullanılmalıdır. Fosforlu gubreyi ekimde tohumla birlikte kombine mibzerle vermek en idealidir. Azotlu gubrenin yarısı, tarla yuzeyine gubre dağıtıcısı veya el ile serpildikten sonra, mibzerle ekim yapılarak fosforlu gubrenin tohum derinliğine banda verilmesi sağlanmalıdır. Mibzerle ekim mumkun değilse, fosforlu gubrenin tamamı ile azotlu gubrenin yarısı tohumla beraber Page 2 toprak yuzeyine yeknesak olarak serpilmeli ve uygun bir ekipmanla tohum ve gubrenin ekim derinliğine inmesi sağlanmalıdır. Her iki ekim şeklinde de azotlu gubrenin ikinci yarısı, tercihen Amonyum Nitrat halinde kardeşlenme başlangıcında serpme olarak verilmelidir. Makarnalık buğday ceşitlerinde azotlu gubreler 3 defada verilirse daha yararlı olur. Ekimde, sapa kalkmada ve başak gosterme zamanında; toprak tahlili yapılmamışsa saf madde olarak dekara ortalama buğday icin kuru şartlarda 7 9 kg azot, 6 8 kg fosfor, sulu şartlarda 12 14 kg azot,7 9 kg fosfor; arpa icin 7 kg azot, 6 kg fosfor uygundur. SULAMA Yetiştirme suresi boyunca yeterli ve duzenli yağış olursa buğday sulanmadan yetişir. Ancak sulanırsa gubreden daha fazla yararlanacağı icin verim artacaktır. Buğday,: Uzun tava veya yağmurlama olarak sulanabilir Buğday uc devrede sulanabilir: 1 Ekim oncesi veya hemen sonra, 2 Sapa kalkma devresi başında, 3 Sut olum devresi başında. Arpa ise genelde sulanmaz. İlkbaharın cok kurak gectiği zamanlarda gelişmeyi tamamlamak icin sulanabilir. HASAT HARMAN Buğday başaklarını iki elimiz arasında ovduğumuz zaman cıkan taneler dolgun ise, Buğday sapları boğum yerlerinden kolayca kırılıyorsa, Başaklar toprağa doğru bukulmuşse, hasat zamanı gelmiş demektir. Hasat zamanı gecikirse buğdayda dane dokme olur. Arpada dane dokme olmaz. Ancak başak kırılması olabilir. Buğday ve arpa genel olarak bicerdoverle hasat edilmektedir. Buğday ve arpanın bicerdoverle hasadı sırasında danede nem oranı % 15'in altında olmalıdır. Bu oranın altında olmazsa urun, depolandığı ambar ve silolarda kızışabilir, bozuşabilir. Hasatta dane kaybını azaltmak icin bicerdover ayarları iyi yapılmalıdır. Kucuk ve fazla eğimli arazilerde hasat, orak veya tırpanla yapılır. Demet halinde bicilen buğday ve arpalar iyice kuruyunca harman yerine taşınarak patozda harmanlanır.