Omrunu Atalık Tohum "Gacer"İ Yaşatmaya Adadı Kayseri'nin Develi ilcesinde 60 yaşındaki Doğan Ozdemir, ilcede bir zamanlar yaygın uretilen ama uretim koşullarından dolayı artık ekilmeyen atalık tohum 28 kromozomlu "gacer"i tum zorluklarına rağmen ekmeye devam ediyor Kayseri'nin Develi ilcesinde bir zamanlar yaygın olarak uretilen, uretiminin zorluğundan dolayı artık tercih edilmeyen atalık tohumlardan "gacer"in kentteki tek ureticisi Doğan Ozdemir, omrunu bu tohumu yaşatmaya adadı. Kaplıca buğday grubuna giren 28 kromozomlu tahıl, Kayseri ve cevresinde "gacer" ismiyle biliniyor. Develi ilcesiyle adı ozdeşleşmiş, yorede pirinc ve bulgurun yerine kullanılan gacerden pilav, corba, unundan ekmek ve kek, nişastasından helva yapılıyor. Develi'nin Epce Mahallesi'nde 60 yaşındaki Doğan Ozdemir, atalık tohum gacerin kentteki tek ureticisi olduğunu soyledi. Bu yıl 300 dekar alana gacer ektiğini anlatan Ozdemir, şoyle konuştu: "Dedelerimden bu yana gaceri bilirim. 13 kuşaktır gacer ekeriz. Develi ve Kayseri'de gaceri eken tek kişiyim. Benim dedem cevredekilerin 'Bu artık yenilmez' sozune aldırmazdı. Dedemin 'Nesli kucultmeyin, bunun vitamini cok başka' sozunu unutmuyorum. Develi Belediyesi de bana destek veriyor. Turkiye genelinde kim isterse gaceri ona gonderiyorum. Tarım Bakanlığından, Buyukşehir Belediye Başkanlarımızdan istirham ediyorum, bu gaceri unutturmasınlar, yaşatsınlar. Benim urunu elediğim makine 40 yıllık, saatte 750 gram eleme yapıyor. Ben daha cok urun eleyen makine istiyorum, paketleme yapmak icin imkan verilmesini istiyorum. Ben kendi imkanımla elekle elemeye calışıyorum. 60 yaşındayım artık yaşım, sağlığım el vermiyor." Gaceri ocak ya da şubatta ektiğini belirten Ozdemir, ağustos ortasında da hasadını yaptığını dile getirdi. Evlerinde pirinc ya da bulgur yerine gacer tukettiklerini ifade eden Ozdemir, şunları kaydetti: "Bize gore gacer dunyanın ilk buğdaylarından. Dışı arpaya benziyor ici kıpkırmızı buğday. Bictikten sonra eleme evine dokeriz. Makinemle kendim ağır ağır cekerim. Gacerden pilav, corba yaparız, yaprağa sararız, dolmayı bununla doldururuz. Nişastasından helva, yoresel tatlı dolaz yaparız. Unundan ekmek, kek, poğaca yaparız. Gacerin gluteni duşuk olduğu icin colyak hastaları telefon acıyor, istiyor. İlcede ekmeğini yapan fırın var. Oradan ekmeğini isteyenlere kargoyla gonderiyoruz." Ozdemir, destek verilmesi durumunda ekim alanını yaygınlaştırabileceğine değinerek, ozellikle yurt dışında yaşayan Turklerin de gacer siparişi verdiğini dile getirdi. "Piyasanın talebine gore gacer ekimi artabilir" Kayseri Tarım ve Orman Muduru Mustafa Şahin de buğday acısından Mezopotamya'nın uzantısı olan bir bolgede yer aldıklarını ve Anadolu'da da her zaman buğday bulunduğunu aktardı. Coğrafyanın buğday zenginliğine dikkati ceken Şahin, "Buğdayın atası dediğimiz 'siyez' ondan sonraki donemde de adının kimi bolgede 'kaplıca' kimi bolgede 'kavılca' ya da Kayseri'de olduğu gibi 'gacer' buğdayı var. Buğdayın atası 'siyez' 14 kromozoma sahip, 'gacer', 'kaplıca' gibi ceşitler 28 kromozoma sahip. Gunumuzun buğdayları ise mutasyon ve melezleme sonucu ortaya cıkan 42 kromozomlu buğdaylar. Bugun 'siyez'e baktığımızda ağırlıklı olarak Kastamonu bolgesinde uretiliyor. Ekmeklik, unluk olarak uretimi yapılıyor ve tuketiliyor. Bizdeki 'gacer' daha cok makarnalık bir buğday. Elimizdeki bilgiler bu şekilde. Bulgur olarak gecmişte de tuketildiğini biliyoruz. İlimizde 300 dekarlık bir alanda yetiştiriliyor." diye konuştu. Şahin, siyezdeki gibi gacerde de gluteninin duşuk olduğunun bilindiğini, bu konuda calışma yapıldığını belirtti. Gacerin unutulmaması yonunde Buyukşehir Belediyesi ile bir proje yurutulduğunu anlatan Şahin, şoyle devam etti: "Gacer, buğdayın ataları arasında yer alıyor. Kayseri, İc Anadolu Bolgesi'nde yer alıyor. Bu bolge kadimden beri buğday ve bulgurla ic ice olmuş bir yer. Sadece bir ilcemizde 300 dekar alanda gacer uretimi yapılıyor. Talebe gore artacaktır. Belediyemiz ilgi duyuyor, Bakanlık olarak bizler de atalık tohumlarımızı piyasaya cıkarmayı istiyoruz. Bu tohumların kaybolmaması icin kurulmuş bir gen bankamız var. Piyasanın talebine gore gacer ekimi artabilir. Kayseri, kadim tarım kulturu olan bir yer. Hep birlikte yapılacak calışmalarla ilimizdeki yerel tum tohumları elimizde tutma ve uretim yapma peşindeyiz. 'Siyez'in merkezi nasıl Kastamonu İhsangazi ise 'gacer'in merkezi neden Kayseri Develi olmasın. Biz bununla ilgili tum calışmalara hazırız." tarımpusulası