Birinci sınıf toprak işleme aletleri BİRİNCİ SINIF TOPRAK İŞLEME ALETLERİ 1. PULLUKLAR Toprak işlemede en yaygın kullanılan alet pulluklardır. Pulluklar toprağı parcalar cevirerek devirir, gevşetir anız ve yabancı otları toprağa gomer. Ulkemizde en cok kullanılanlar askılı pulluklardır. Bunları sıra ile inceleyelim. ASKILI PULLUKLAR Traktor hidrolik kollarına bağlanıp, askıda tutularak cekilen pulluklara askılı pulluklar denir. ASKILI PULLUKLARIN FAYDALARI Pulluk traktorun arkasına bağlandığı icin patinaj onlenir, ceki gucu artar. Taşınmaları kolaydır, havada taşındıkları icin az aşınırlar. Traktore kısa bağlandığından surumde donuş kolaylaşır, yastık başları kısa olur. Traktor iş verimini arttırır, zamandan kazandırır Cekili pulluklardaki bir cok parca bunlarda yoktur. ASKILI PULLUKLARIN CEŞİTLERİ A Kulaklı pulluklar B Doner kulaklı pulluklar C Diskli pulluklar A KULAKLI PULLUKLAR Askılı pulluklar icerisinde en cok kullanılan kulaklı pulluklardır. Govde ve sokların sayısı bir ile yirmi arasında değişir. Bağlama kafası, catı, capraz mil, muylular, govde ve uc demiri. Yardımcı Parcaları:On govdecik, koşe kesen, gubre gomucu, taş sigortası, kulak uzantısı PULLUKTAKİ OLCULER Pulluk parcalarından uc demirinin bağlanması cok onemlidir. Bu bağlantıda iki pay vardır. 1. Alt kavrama payı 2. Yan kavrama payı Duz bir yerde uc demirinin ucu ile taban demirinin arasındaki boşluğa alt kavrama payı denir. Alt kavrama payı az olursa pulluk toprağa batmaz, cok olursa pulluk toprağa dalmaya calışır, derinlik ayarı gucleşir ve traktor zorlanır. Pulluk govdesi yan olarak duz bir yere konduğunda uc demiri ucunun taban demirinden işlenmemiş tarafa doğru biraz cıkıntılı bağlandığı gorulur. Bu boşluğa yan kavrama payı denir. Pulluğa yon verir ve dengeli calışmasını sağlar. Yan kavrama az olursa pulluk surulmuş tarafa kacar. Cok olursa, işlenmemiş tarafa kacar. Kulaklı Pulluklarda Aranılacak Ozellikler Bağlantı yerlerinde boşluk olmamalıdır. Pulluğun boyu kısa olmalıdır. Capraz mil ve muylular ayarlanabilir olmalıdır. Bağlama kafası yuksek ve uzerinde 3 5 bağlama deliği bulunmalıdır. Buyuk ve cekilir pulluklarda son govdede destek tekeri bulunmalıdır. Pulluktaki tum olculer standartlara uygun olmalıdır. Pulluğun Traktore Bağlanması ve Sokulmesi Pulluk traktore bağlanırken once ayarsız alt kol, sonra ayarlı kol, daha sonra ust bağlantı kolu bağlanır. Sokulurken ise bu işlemin tersi yapılır. PULLUK AYARLARI Atolye Ayarı: Tarlaya gitmeden once yapılması gereken ayardır. Traktor calıştırılır, pulluk kaldırılıp duz bir yere cekilir ve yere bırakılır bu durumda cok az ileri cekilir. Yan bağlantı kolları tekerleklerden eşit uzaklıkta ve tekerleğe değmeyecek şekilde ayarlanır. Birinci govdenin taban demiri ile ikinci govdenin uc demiri arası olculur. Traktor sağ arka tekerinin ic kenarından arkaya duz bir cizgi cizilir veya bu duzgun bir cıta da olabilir. Birinci govdenin uc demiri ucu ile traktor sağ arka tekeri arası mesafenin; Birinci govdenin taban demiri ile ikinci govdenin uc demiri ucu arasında kalan mesafeden beş parmak kadar fazla olması sağlanır. Bu iş daha once cıvataları gevşetilen aks mili bu olcuye gore, sağa, sola kaydırılarak yapılır ve cıvatalar tekrar sıkıştırılır. Bu şekilde yapılan ayardan sonra traktor tekerleği tarlada cizi duvarını tırmalamaz ve dolayısıyla lastik daha az aşınır. Tarlaya giderken traktorun her iki yan tespit zincirleri gerdirilir. Daha sonra pulluk kaldırılarak, hidrolik duzen yolda taşıma durumuna getirilir. Tarlaya fazla sarsmadan ve cok hızlı olmamak uzere gidilir. Tarla Ayarı: Tarlada, traktorun uzerindeki yol kilidi acılır. Pulluk yere indirilir. Traktorun hidrolik sistemi ceki durumuna alınır. Yan gerdirme zincirleri gevşetilir. Gevşetme alt bağlantı kolları tekerleklere 4 5 parmak kalıncaya kadar devam etmeli ve tekerlekler bağlantı kollarına değmemelidir. Pullukla ilk cizgi acılıp arka sağ tekerlek pulluk cizgisine girince pulluğun sağ sol paralellik ayarı, ayarlı askı kollarından yapılır. On arka paralellik ayarı; pulluğun catısı tarla duzeyinde on ve arkada paralel olmalıdır. yani pulluk yere tam oturmalıdır. Bu ayar ust bağlantı kolundan yapılır. Derinlik ayarı; derinlik ayarı ikinci cizgiden sonra belirli bir gazda ve hızda yapılmalıdır. Derinlik ayarı hidrolik indirme kolu ile yapılır. İstenilen derinlik bulununca, hidrolik kolu tespit kelebeği ile belirlenir ve sabitleştirilir. Derinlik ayarı ust bağlantı kolu ile yapılmalıdır. Ust bağlantı kolu, pulluk cizide iken yere paralel veya traktore doğru biraz eğik olmalıdır. B DONER KULAKLI PULLUKLAR Aynı ciziden gidip gelerek duz surum yapan pulluklara doner kulaklı pulluklar denir. 1. Duz surum yaptıklarından tarla yuzeyi duzgun bir şekilde surulur. 2. Erozyon engellenir. 3. Donuşlerde kısalıktan dolayı yakıt ve zaman tasarrufu sağlanır. Doner Kulaklı Pullukların Ayarı: Normal kulaklı pulluklarda olduğu gibidir. C DİSKLİ PULLUKLAR İyi Yonleri: Toprakta donerek calıştıkları icin engellere takılmazlar. Kesme işlemini diskin cevresi yapar, disk donerken kendi kendine bilenir. Diskler bombeli olduğu icin darbelere karşı daha cok dayanırlar. Diğer pulluklarda uc demiri kor ise taban sertliği yapar. Diskli pulluklarda bu soz konusu değildir. Sakıncalı Yonleri: Kulaklı pullukta olduğu gibi iyi bir devirme ve kapama yapamaz. Toprağı şerit halinde bıraktığı icin ağır ve yaş toprakları iyi parcalayamaz. Kendi kendine toprağa batar. Derinlik arttırmak icin uzerine ağırlık bağlanmalıdır. Cizi tabanı dalgalı olur. Ayarları Derinlik ayarı, hidrolik kumanda kolundan yapılabildiği gibi ust bağlantı kolu uzatıp kısaltılarak da yapılabilir. İş genişliği ayarı, arka cizi tekerinin sağa sola alınması ile gercekleştirilir. Sağa alınırsa geniş, sola alınırsa dar surum yapılır. Ayrıca, diskin durumundan dolayı sahip olduğu acı ile gidiş yonune gore sahip olduğu acı alet uzerinde değiştirilerek toprağın parcalanması artırılıp azaltılabilir. Pullukların Bakımı Diğer ekipmanlar gibi pulluklarda, kapalı bir yerde korunmalıdır. Acıkta guneş altında veya kapalı nemli yerlere konulmamalıdır. Bir tahta veya takoz uzerine alınmalıdır. İş mevsimi dışında uc demiri, kulak, taban demiri ve aks başları paslanmaya karşı muhakkak greslenmelidir. Uc demiri ile okce demiri aşınmışsa yenileriyle değiştirilmelidir. Gevşemiş cıvatalar, yaylı rondela konarak sıkılmalı ve eğilmiş catı araları doğrultulmalıdır. Pulluklarla İlgili Onemli Tavsiyeler Alınacak pulluk traktorunuze uygun olmalıdır. Bunu biraz daha acıklarsak; Traktorunuzun beygir gucune gore pulluk 2 3 veya 4 soklu olmalıdır. Pulluğu traktor rahatlıkla zorlanmadan istenilen hızda cekebilmelidir. Pulluk olculeri traktor iz genişliğine ve hidrolik duzenine uygun olmalı, hidrolik kolayca kaldırılıp, indirilmelidir. Pulluk yapı itibariyle sağlam, bilhassa on aks mili ve işleyici parcalardan uc demiri ve kulak, sertleştirilmiş celikten olmalıdır. Pulluğun ust bağlantısında 2 5 delik olmalıdır. Tek delik pullukları traktorun hidroliği iyi kumanda edemez. Bu sebeple duzgun ve eşit derinlikte surum yapılmaz. Hatta surumde guc ve yakıt sarfiyatı da artar. Pullukta işleyici govde yani kulak şekli calışacağı toprağın yapısına, cinsine, yapılan ziraat ceşidine uygun olmalıdır. Hic olmazsa cevrede imal edilen ve cevre şartlarına gore uygun olanı tecrube ile tespit edilmiş olmalıdır. Bunun icinde ozel durumlar dışında yarı bukuk veya orta dik kulak tipinde pulluk satın alınmalıdır. Pulluğun bir govdedeki iş genişliği, traktorun arka tekerlek taban genişliğine uygun olmalıdır. Surum Şekilleri ve Surum Tekniği Kulaklı pulluklarla yapılan surumlere tahtavari surum denilmektedir. Bu surum şeklinde iki değişik yontem uygulanır. Birincisi balık sırtı surum şeklidir. İkincisi ise acık cizi surum şeklidir. Balık sırtı surum şeklinde ilk cizgi tarlanın ortasından acılır ve parsel başlarında hep sağa donulerek surume devam edilir. Surum bitişinde parselin ortasındaki ilk iki toprak şeridinin ust uste binmesinden dolayı balık sırtı biciminde boydan boya bir tumsek meydana gelir. Acık cizi yonteminde ise ilk cizi parselin kenarından acılarak parsel başlarında daima sola donulurse sonunda parselin ortasında kanal biciminde acık bir cizi kalır. Kulaklı pulluklarda surum yapıldığında balık sırtı yonteminde tarlanın ortasında bir tumsek, acık cizi yonteminde ise tarlanın ortasında bir kanal meydana gelmektedir. Bu iki yontemin sakıncalı yonlerini bir tarafa bırakıp iyi olan yonlerini birleştirmek suretiyle şu şekilde bir surum şekli uygulanabilir. Bu tekniğe gore orta boy tarlalar icin en uygun parsel genişliği 60 70 adım (40 metre), buyuk tarlalar icin 110 120 adım (80 metre) kadar alınmalıdır. Surume başlamadan once tarlada traktorun doneceği kadar yastık başı bırakılmalıdır. Başlangıc cizgisinin acılması: Traktor gergi zincirleri gergin olarak parsele girilir. Birinci gidişte pulluk yaklaşık beş parmak derinlikte surum yapabilecek şekilde ust bağlantı kolu uzatılır ve pulluk sola yatırılır. . Birinci gidişten sonra sola donulerek traktorun sol arka tekeri daha once acılan cizide olmak uzere aynı ayarla geri donulur. Meydana gelen kanal her yerde eşit derinlikte ve yaklaşık bir adım genişlikte olacaktır. Daha sonra bu başlangıc cizisi ikinci turda kapatılacaktır. Bunun icin ust bağlantı kolu kısaltılır. Pulluk govdesi tam yere paralel olmayacak şekilde biraz duzeltilir. Arka govdenin surum derinliği yaklaşık on parmak kadar olmalıdır. Donuşte ilk acılan kanal tamamen kapatılacaktır. Derinlik aynıdır. Bundan sonra istenilen derinliğe gore bu ayarla ucuncu kez gidilip donulebilir. İstediğimiz toprak işleme derinliği elde edildiğinde pulluğun tum ayarları yapılmalıdır. Son cizinin bitirilmesi: Tarlanın ya da parselin bitimine iki veya uc tur kaldığı zaman, surum derinliği bitişe doğru giderek azaltılır. Bu sırada başlangıc cizisinin acılmasının tersi olarak pulluk sağa yatırılarak surume devam edilir. Bitişten onceki gidişte derinlik surum derinliğinin yarısına kadar azaltılmalıdır. Toprağın pullukla işlenmesinde dikkat edilmesi gereken onemli hususlar; Son yıllarda tarımda yapılan araştırmalar gostermiştir ki; toprağı cok miktarda işlemek hem toprak acısından iyi neticeler vermemekte hem de urun maliyetini artırmaktadır. O halde toprağın gereğinden fazla işlenmesi yanlıştır. Ulkemiz ciftcilerinde eskiden beri suregelen yanlış bir intiba vardır. Toprağı ne kadar cok surersen o kadar verim artar diye. Hatta ciftcilerimiz aralarında toprak işleme ile ilgili sohbetlerinde; tarlayı ikiledim, ucledim gibi ifadelerle yaptıkları surum sayılarını birbirlerine ovunerek anlatırlardı. Oysa artık yapılan bilimsel calışmalar gostermektedir ki toprağı cok miktarda işlemek, cok fazla surmek, hem toprağın verimliliği bakımından hem de urun maliyeti bakımından zararlıdır. Ulkemiz ciftcilerinin dunya piyasalarında rekabet edebilmeleri icin urun maliyetini duşurmeleri gerekmektedir. Bunun yolu da geleneksel tarımdan teknik tarıma gecmekle mumkundur. Toprak gereği kadar işlenmeli, fazla işlemeden kacınmalıdır. Sonuc olarak pulluğumuzu yerinde, zamanında ve yeteri kadar kullanmalıyız.