Pir kimdir? Pir'in sıfatları Ey Hak Nuru Husameddin! Bir iki kağıdı fazla al da pirin sıfatlarını anlatayım. Gerci vucudun nazik ve cok zayıf, fakat sensiz cihanın işi yoluna girmiyor. Gerci ışık ve sırca oldun. Fakat gonul ehlinin başısın, onlara muktedasın. Mademki ipin ucu senin elindedir, senin isteğine tabidir; gonul gerdanlığının incileri de senin ihsanıdır. Yol bilen Pirin ahvalini yaz; Piri sec, onu yolun ta kendisi bil. Pir, yaz mevsimidir; halk ise guz ayı... Halk, geceye benzer, Pir aya... Genc ve teru taze talihe Pir adını taktım. Fakat o, Halk tarafından Pir olmuştur, gunlerin gecmesiyle değil. O oyle bir Pirdir ki iptidası yoktur, ezelidir. Oyle tek ve eşsiz inciye eş yoktur. Eski şarap esasen kuvvetlidir, hele " Min ledunn" şarabı olursa... Piri bul ki bu yolculuk, Pirsiz pek tehlikeli, pek korkuludur, afetlerle doludur. Bildiğin ve defalarca gittiğin yolda bile kılavuz olmazsa şaşırırsın. Kendine gel! Hic gormediğin o yola yalnız gitme, sakın yol gostericiden baş cevirme! Ey nobran! Pirin golgesi olmazsa gulyabani sesi, seni sersemleştirir, yolunu şaşırtır. Gulyabani, sana sana zarar verir, yolundan alıkor. Bu yolda nice senden daha dahi kişiler kaybolup gittiler. Yolcuların yollarını şaşırdıklarını, kotu ruhlu İblisin onlara neler yaptığını Kuran'dan işit! Onları ana yoldan yuz binlerce yıl uzak olan yola goturdu, felakete uğrattı, cırcıplak bıraktı. Onların kemiklerine, kıllarına bak da ibret al; eşeğini onların yoluna surme. Eşeğin başını cek, onu yola sok, doğru yolu bilen ve gorenlerin yoluna sur. Onu boş bırakma, yularını tut; cunku o, yeşilliğe gitmeği sever. Gaflet edip de bir an boş bıraktın mı cayırlara doğru fersahlarca yol alır. Eşek yol duşmanıdır, yeşillik gorunce sarhoş olur. Onun yuzunden nice ona kul olanlar telef olup gitmişlerdir. Eğer yol bilmezsen eşeğin dileğine aykırı yoldur. Kadınlarla meşverette bulunun, ne derlerse aksini yapın. Şuphe yok ki onlara aykırı hareket etmeyen helak oldular. Heva hevesle, nefsin isteğiyle az dost ol. Cunku seni Allah yolundan cıkaran, yolunu şaşırtan, heva ve hevestir. Cihanda bu heva ve hevesi, yoldaşların golgesini kırıp oldurduğu gibi hicbir şey kıramaz, yok edemez. Peygamber, Ali'ye dedi ki: " Ey Ali! Allah aslanısın, kuvvetlisin, korkmazsın, yureklisin. Fakat aslanlığına dayanma, guvenme. Umit ağacının golgesine sığın! Hic kimsenin rivayetlerle, masallarla yoldan ayıramayacağı akıllı bir kişinin golgesine gir. Yeryuzunde onun golgesi Kafdağı gibidir, ruhu da Simurg gibi cok yukseklerde ucmakta, yucelerde dolaşmakta. Kıyamete kadar onu ovsem, soylesem tukenmez. Bu ovuşe bir kesim, bir son arama. Guneş, insan suretiyle yuzunu ortmuştur, insan suretinde gizlenmiştir; artık sen anlayıver. Doğrusunu Allah daha iyi bilir. Ya Ali! Sen, Allah yolundakini butun ibadetler icinde Allahya ulaşmış kişinin golgesine sığınmayı sec. Herkes bir ceşit ibadete sarıldı, kendisi icin bir turlu kurtulma caresine yapıştı. Sen, akıllı bir kişinin golgesine kac ki gizli, gizli savaşan duşmandan kurtulasın. Bu, senin icin butun ibadetlerden daha iyidir. Bu suretle yolda ilerlemiş olanların hepsini gecer, hepsinden ileri olursun. Bir Pir ele gecirdin mi hemen teslim ol; Musa gibi Hızır'ın hukmune girip yuru. Ey munafıklık nedir, bilmeyen! Hızır'ın yaptığı işlere sabret ki Hızır" Haydi git, ayrılık geldi" demesin. Gemiyi kırarsa ses cıkarma; cocuğu oldururse sacını başını yolma. Mademki Hak, onun eline "kendi elimdir" dedi; "Yedullahi fevka eydihim" hukmunu verdi; Şu halde Allah eli, onu oldurse de yine diriltir. Hatta diriltmek nedir ki? Ona ebedi hayat verir. Bu yolu, nadir olarak yapayalnız aşan bile yine Pirlerin himmetiyle aşmış, varacağı yere onların sayesinde ulaşmıştır. Pirin eli, kısa değildir, gaiptekilere de erişir. Onun eli, Allah kabzasından başka bir şey değildir ki. Gaipte bulunanlara boyle bir hil'ati verirlerse huzurda bulunanlar şuphesiz gaiptekilerden daha iyidir. Gaiptekileri bile doyururlar, onlara bile ihsan ederlerse artık konuğun onune ne nimetler koymazlar? Huzurlarında hizmet kemeri bağlanan nerede, kapı dışında bulunan nerede? Piri secip ona teslim oldun mu, nazik ve tahammulsuz olma; balcık gibi gevşek ve solpuk bir halde bulunma. Her zahmete, her meşakkate kızar, kinlenirsen cilalanmadan nasıl ayna olacaksın?" Mesnevi'den Hikayeler Alıntı