Shamil Basaev! amil Basayev Yayınlama zamanı: 31 Temmuz 2006, 16:46 İmam Şamil'in naipleri savaş sırasında cenk şarkıları soylerlerdi. "Ey olum ne kadar soğuk olursan ol! Bana buz gibi sudan daha tatlı gelirsin. Senden korkmuyorum. İstersen gel! Al canımı" Sozleri ile başlayan cenk şarkısı beni her zaman etkilemiştir. Olumu buz gibi sudan daha tatlı gormek anlayışı, Kuzey Kafkasya'nın yiğit savaşcılarının ortak ozelliğidir. Dort yuz yıla yakın bir suredir devam eden Kuzey Kafkasya bağımsızlık mucadelesinde donem donem cok kanlı safhalar yaşanmıştır. 1835 1859 yılları arasında yaşanan İmam Şamil mucadelesi sırasında Kafkasya'da taş ustunde taş kalmamış, milyonları aşan Kuzey Kafkasyalı soykırıma tabi tutulmuştur. Sağ kalanlar ise 1864 yılının 21 Mayıs'ında başlayan bir surgunle yurtlarını terk etmeye zorlanmışlardır. Nufusunun yuzde doksanını kaybeden Kuzey Kafkasya halkları, yeniden anavatanda coğalmış, 1991 yılında Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra yeniden bağımsızlık meşalesini yakmıştır. Sovyetlerin yıkılışından sonra bağımsızlıktan yana tercihini kullanan Cecenistan, 1994 yılında Rus işgaline uğradı. Cecenler, 1994 1996 yılları arasında Ruslara karşı bağımsızlık mucadelesi vererek vatanlarını kahramanca savundular. Rusları bozguna uğratarak vatanlarından kovdular. Cecen halkı birinci Rus Cecen savaşında efsanevi liderleri Cevher Dudayev'i şehit verdiler. Cecenistan Bağımsızlık mucadelesi, İmam Şamil mucadelesinden 150 yıl sonra yeni bir Şamil doğurdu. Şamil Basayev! 1965 doğumlu, Moskova Universitesi Makine Muhendisliği Bolumu mezunu, oğrencilik yıllarında odasının duvarlarını Che Guevera'nın resimleri ile donatan ozgurluğe aşık Basayev, o zaman İmam Şamil mucadelesini doğru durust tanımıyordu bile. Komunist sistemin sınırları icinde ancak Che Guevara'yı tanıyabilmişti. 1991 yılında Gorbacov'u desteklemek icin tankın uzerine cıkan Yeltsin'in yanıbaşında duran birkac gozukara delikanlıdan biri de Şamil Basayev'di. 1992 yılında patlak veren Gurcu Abhaz savaşında Kuzey Kafkasya'nın akraba halklarından olan Abhazların safında gonullu olarak savaştı. Abhazya'nın işgalden kurtulmasından sonra Cecenistan'a dondu. Basayev, Abhazya'nın en onemli madalyası olan "Abhazya Halk Kahramanı" madalyası ile taltif edildi. 1994 yılında Ruslar, Cecenistan'a saldırınca, yine cepheye koştu. Abhazya savaşında kendisiyle beraber savaşan Cecenlerin desteğiyle oluşturduğu birliği ile savaşa katıldı. Kendisine katılan gonullulerle birlikte binlerce kişiye komuta eden bir komutan olarak devlet başkanı Dudayev'in en onemli komutanları arasında yer aldı. Dudayev'in şehadetinden sonra Budenovsk baskını ve Grozni savunmasında Rusları yıldırarak masaya oturmaya zorladı. Zaferin kazanılmasından sonra yapılan Cecenistan devlet başkanlığı secimlerinde aday oldu. Popularitesine rağmen halkın buyuk coğunluğu tercihini Aslan Mashadov'dan yana kullandı. Basayev askeri guc elinde olmasına rağmen Mashadov'u ilk tebrik eden oldu. Yenilgiyi hazmedemeyen Ruslar, surekli olarak provokasyonlara başvurdular. FSB laboratuarlarında hazırlanan planlarla bağımsızlığa giden Cecenistan'nın yolunu kesmeye calıştılar. 1999 yılının 9 Ağustos'unda Dağıstan'ın Cecen sınırında operasyon yapan ve halka zulmeden Rus ordusunun işkencelerinden yılan halkın feryatları uzerine 17 Ağustos'ta Dağıstan'a giren Şamil'in hareketi ikinci Rus Cecen savaşının başlangıcı sayıldı. Soylenenin aksine Basayev, Dağıstan'a girip savaşa sebep olmadı. Rus ordusunun Dağıstan'a girişi 9 Ağustos, Basayev'in mudahalesi 17 Ağustos'tur. Cecenistan mucadelesini rotasından saptırmak isteyen Ruslar, butun dunyayı dezenformasyona tabi tutarak Cecen direnişini "teror", Cecen savaşcılarını da "terorist" olarak tanıtıp ifsat ettiler. Direnişin efsanevi onderi Şamil Basayev'i "baş terorist" ilan ederek butun dunyanın gozunde onu suclu ilan ettiler. Bağımsızlık savaşcısı Şamil Basayev'i durdurmak isteyen Ruslar, bir gece icinde ailesinden 11 kişiyi coluk cocuk demeden katlettiler. Yakınlarına ve akrabalarına akla hayale gelmeyen işkenceler uyguladılar. Basayev, butun bunlara karşılık davasından vazgecmedi. Savaşın icinde zaman zaman Rusları dehşete duşuren eylemler planladı. İnguşetya Operasyonu, Moskova tiyatro baskını, Beslan okul baskını vs. Şamil Basyev'in uslendiği olaylar oldu. Dudayev, Yandarbiyev, Mashadov ve Sadullayev gibi dort devlet başkanını cephede şehit veren Cecen direnişinde hayatta kalması, olmemesi Basayev icin işbirlikci ajan gibi suclamaların yapılmasına bile sebep oldu. Basayev, kendi metodları ile Ruslara karşı mucadeleye devam etti. Beslan baskınını uslenmesi onun hayatında onemli bir donum noktası oldu. Eylemin sonucunda hayatını kaybedenleri kimin oldurduğune bakılmaksızın Basayev'in ipi cekildi. Basyev'in Beslan olayındaki en buyuk sucu boyle bir eylemi planlarken cok iyi tanıdığı Rusları yeterince iyi tanıyamamış olmasıydı. Basayev bu eylemi planlarken Rusların cocuklara karşı operasyon duzenleyebileceklerini hic duşunmedi. Bir okula yapılan baskında rehin alınan cocukların hayatının hice sayılacağını Basayev, hesaplayamadı. Adamları ile okulun icine kadar uzanan yolda butun engellerin bir bir ortadan kalkarak Beslan eyleminin yapılacağı okula kolayca ulaşılmasının sırrını Basayev, anlayamadı. Oysa tezgah FSB laboratuarlarında hazırlanmıştı. Basayev ve guclerini okulun iclerine sokmayı başaran FSB icin yapılacak tek şey kalıyordu. Beslan'da yaşanan trajediyi butun dunyaya naklen vermek. Hicbir gazetecinin giremediği yasak bolge olan Beslan'a yuzlerce gazete ve canlı yayın aracının girmesine izin verilmesi hatta bolgeye taşınmasının sebebi aylar sonra anlaşıldı. Beslan'ın provakasyon oluşu alenen gorunmesine rağmen Ruslar, bunu cok iyi kullandılar. Yuzlerce masum Oset cocuğunu katlederek, bir taşla iki kuş vurmuş oldular. Bir tarafta Cecen direnişine duyulan sempati azaltılırken, diğer taraftan da Şamil Basayev'e cocuk katili damgası vuruldu.. Hic kimse, 1994 2005 yılları arasında 1 12 yaş arası 46.000 Cecen cocuğunun kaybettiğini hatırlamadı. Hic kimse toplam nufusu ancak 1 milyon olan Cecen halkının 260.000'nin Ruslar tarafından katledildiğini soylemedi. Basayev, zaten yaşarken zoru yani olumu tercih etmişti. Onun yolu ya ozgurluk ya da olumdu. Makina muhendisi olarak ya da ozel istidadına dayanarak, bir Cecen mafyası kurup Rusya'nın sayılı zenginleri arasına katılıp servet ustune servet yapmak varken o ozgurluk savaşcısı olmayı tercih etti. Rusların onun hakkında verdikleri hukum ve tanımlamalarla hic ilgilenmedi. O, bildiği yoldan bir milim bile sapmadan yurudu ve yurudu. Basayev de bağımsızlığı goremeden dunyadan gocen bircok bağımsızlık savaşcısı gibi terorist olarak tanımlanarak, tarihte yerini aldı. Savaştığı donemlerde hain ve terorist olarak tanımlanan Arafat, Castro, Lenin, Stalin gibi liderler iktidara gelip, dunya tarafından tanınınca nasıl "Sayın" unvanlı liderler haline gelmişlerse Basayev de gun gelecek, Kafkas halklarının gonlunde zaten ozel bir yeri olan adını başka uluslara da kabul ettirecektir. Yuz elli sene sonra Şeyh Şamil'in adını yeniden dirilten Şamil Basayev'in adı asırlar sonra şuphesiz başka Şamiller tarafından doldurulacaktır. Bağımsız Kafkasya idealinin yalnız ve garip savaşcıları, dunya onların savaşını anlayamasa da onlar savaşa devam edeceklerdir. Dunyada halen terorun tam bir tanımı yok. Şamil'in Beslan eylemindeki tavrını tam olarak anlayamamış olsam da Şamil Basayev'i seviyorum. O, bir Kuzey Kafkasya kahramanıydı. Bol miktarda kahramanlar yaratan Kafkas halklarının 21. yuzyıldaki en onemli idolu Şamil Basayev olacaktır. Rusların anlayamadığı bir husus var; Cecenistan'da verilen mucadele şahıslara bağlı değildir. Azerbaycan efsanevi lideri Mehmet Emin Resulzade'nin dediği gibi; "Yukselen bayrak inmez" Vatanını, dinini, namusunu, ailesini, onurunu, malını korumak icin savaşan ve canını feda edenler Kuran'ı Kerim'de şehit olarak anılmaktadır. Şamil, bunların hepsini fazlasıyla yaptı. Allah şehadetini kabul etsin. MEHDİ NUZHET CETİNBAŞ Ajans Kafkas www.kafkas.org.tr