Musluman Kadının Ahlakı Bir Başkasını Kucuk Gormeye Calışmaz İslam'ın ahlak ilkelerinin ciğnendiği toplumlarda riyanın, egonun, ihtirasların konuşturulması, inişlerin cıkışlardan cok olması, menfaat soz konusuysa, her turlu hayasızlığın okeylenmesi şuphesiz ki kacınılmazdır. Boylesi bir toplumun enerjisi, negatif alanda tuketileceğinden, ulkenin gelişmesi icin sarf edilecek enerji kıtlığı yaşanacaktır. Yarının umidi olan evlatlarımızın, toplumun ve dolayısıyla ulkenin yararı icin bu gidişata "dur!" diyenlerin olması gerekmektedir. Ancak bu gidişata dur deyip, tedavi edecek insanların, yukarıda saydığım ozelliklerden arınmış ve bu olumsuzlukların giderilmesi icin sancı ceken kişiler olmaları gerekir. Her zaman dile getirdiğimiz gibi yine bu ıslah işini , toplum uzerinde buyuk etkiye sahip olan kadın sağlayabilir. Oyleyse ilk aşama olarak Musluman kadın, İslami ahlak ozelliklerini kendinde toplamış olmalıdır. Bu ahlaki ozelliklerden biri ve en onemlisi, Musluman kadının kendiyle ve cevresindekilerle barışık olmasıdır. Kadının kendi ve cevresindekilerle barışık olmaması bir hastalıktır. Şimdi bu hastalığın bir parcası olan "karşısındakini kucuk duşurmeye calışma" huyunun cıkış sebebini, derecelerini ve tedavisini acıklamaya calışalım: Hastalığın sebebi: Kıskanclık, kendi eksikliğini ortmeye calışma ve kendini kanıtlama isteği kişiyi karşısındakini kucuk duşurme cabasına sevk eder. Bu da karşısındakinin hatalarını araştırma hastalığına iter. Hastalığın dereceleri: a) İlk aşamada kişi, hedef panosu olarak sectiği kişinin yukarıda saydığımız sebeplerin birinden dolayı gorduğu herhangi bir hatasını affetmez ve dilden dile dolaşması icin her fırsatta dile getirir. Ancak burada sadece gorduğu hataları anlatır, bunun icin hatasını araştırma cabasına girmez. İnsanların gozunde sevimli olabilmek icin bir başkasının olumsuzluğunu yererek, yerdiği bu hal ve hareketleri sevmediği ve bu durumun kendisinde olmadığı imajını yerleştirmeye calışır. b) Bu derece birincisinden daha kotudur. Cunku bu derecede, kişinin kendini kanıtlama isteğinden dolayı butun beynini, kıskandığı ve kucuk duşurmeye calıştığı kişinin acığını nasıl bulabileceği duşuncesi meşgul eder. Sadece karşısındakinin gorduğu hatalarıyla yetinmez. Hata ve kusur cemberini genişletmek icin evine zamansız gitmeye başlar, her hareketinden olumsuz yorumlar cıkarır, adeta karşısındakini buyuk bir mercek altına alır. Boylelikle butun mesaisini, o insanı mahvetmek icin harcar. Bu yuzden Allah adına yapabileceği bir ibadete vakit bulamaz. Cevresindekileri şerrinden dolayı tedirgin eder. c) Hastalığın bu derecesine muptela olmuş bir insan, ilk iki derecedekilere gore cok daha tehlikelidir. Cunku bu şahıs birinci ve ikinci derecedeki insanlarda bulunan olumsuzlukları taşımakla beraber işi daha da ileriye goturup hırsını frenleyemeyerek, karşısındakinde var olan hatayla beraber, olmayan olumsuzluklar da ureterek, yalan ve iftira yollarına başvurarak kendi egosunu rahatlatmaya calışır. Bu uc maddede saydığımız insanlara karşı tavrımız, bu kotu huydan usulune gore nehyetmek, konuşabilecekleri ortam hazırlamamak ve Kur'an'daki uyarıdan yola cıkarak fitnenin cıkmaması icin getirdikleri habere inanmamak olmalıdır. Hastalığın netice ve tedavisi: Bu hastalığın neticelerini duşunmek, kalbinde iman olan her Muslumanı otomatik olarak bu olumsuzluktan uzaklaştırıp tedavi edecektir. Musluman kadın, toplumda şiddetle ihtiyac duyduğumuz kardeşliğin tesisi icin başkalarının hata ve kusurlarını araştırarak fitneye sebep olmaktan uzak durur. Eğer bu hastalıktan kendimizi uzak tutamayacak olursak bir başkasının kusur ve hatalarını deşifre etmeye calışmamızdan dolayı, dostumuzu kaybedip duşman sahibi olmakla beraber, deşifre ettiğimiz hata ve yanlışlığın gunahına ortak oluruz. "Cirkin soz soyleyen ve onu yayan kimse gunahta eşittir." Allah Resulu, bu harekete olan kızgınlığını bir hutbesinde dile getirmiş ve bu olumsuzluğun, imanın kalbe yerleşmemesinden kaynaklandığını belirtmiştir. "Resulullah oyle bir hutbe okudu ki, bu hutbeyi ortulerine burunup gizlenen bekar kızlara bile duyurarak şoyle buyurdu: "Ey dili ile inandığı halde kalbine iman yerleşmemiş olanlar! Sakın muminlere eza vermeyin, onların suretlerini araştırmayın, ayıplarını ortaya cıkarmayın. Cunku kim Musluman kardeşinin ayıplarını acığa cıkarırsa, Allah da onun perdesini yırtar, kim onun gizliliklerini araştırırsa, Allah da onu evinin icinde de olsa rezil eder." Bunun tam aksine, kimsenin acığını araştırmadığı gibi, gorduğunde orten ve gizleyen insan icin gunah olmadığı gibi sevap vardır: "Bir kul, dunyada bir kulu orterse Allah da onu kıyamet gunu orter." Zubeyde Ekinci Dinimizde Tartışmanın Bile Adabı Var Tum ailelerde zaman zaman tartışmalar yaşanmaktadır. Alışkanlık haline getirilmediği surece, incitici olmamak kaydıyla bu doğaldır. Evliliklerin sağlamlığı, tartışmaların olup olmamasıyla değil sorunları cozebilme becerisiyle olculur. Tartışmaların başlıca sebepleri yanlış anlaşılma, kıskanclık, eşlerin birbirini iyi tanıyamaması veya karşıdakini olduğu gibi kabul etmede zorlanma gibi nedenlerdir. Sebep bazen arabozucuların fitnesi veya yakın akrabalar da olabilmektedir. Resulullah şoyle buyurmaktadır: "Şuphesiz İblis tahtını suyun uzerine kurar da sonra ordularını, avanesini Ademoğullarını azdırmak icin gonderir. Bunlardan ona rutbece, makamca en yakın olanı iclerinde fitnesi en buyuk olanıdır. Bunlardan biri gelir de: "Falan falan işi yaptım" der. Şeytan: "Hicbir şey yapmadın bunlar nedir ki?" der. Yine iclerinden biri gelir der ki: " bırakmadım, nihayet onunla karısını birbirinden ayırdım." Bunun uzerine şeytan onu kendisinin yakınlarından eder ve: "Sen ne iyisin, ne guzel hizmet ettin" der." (Tergib ve Terhib, C. 3, Sh. 82) Şeytan insanların zayıflıklarından yararlanarak kendi gorunmeden, bazen de insanlardan olan yardımcıları vasıtasıyla eşlerin arasını acmak icin azami gayret sarf eder. Peygamberimiz şeytana alet olan arabozucu insanlar hakkında: "Kadını kocası aleyhinde kışkırtan bizden değildir. " buyurarak Muslumanları bu hataya duşmemeleri konusunda uyarmıştır. Peygamberimiz ile eşleri arasında da zaman zaman anlaşmazlıklar cıkmıştır. Resulullah ile Hz. Aişe'nin sohbetleri esnasında, Aişe validemiz sesini yukseltmeye başlar. Bu sırada Hz. Ebu Bekir iceriye girer ve kızının Resulullah'a karşı sesini yukseltmesinden rahatsız olarak: "Resulullah'a karşı sesini yukselttiğini goruyorum bu ne hal?" diye cıkışarak Hz. Aişe'nin uzerine yurur. Peygamberimiz mudahale edince bırakır ve kızgın olarak dışarı cıkar. Peygamberimiz Hz. Aişe'ye: "Seni babandan kurtardım" buyurarak latife yapar. Peygamberimizin, hatalı da olsa eşini babasına şikayet etmek yerine onu mudafaa etmesi tartışmanın adabı bakımından erkeklere guzel bir ornektir. Buna mukabil Aişe validemizin şu tavrı da hanımlara ornek olmalıdır. Peygamberimiz Hz. Aişe'ye: "Ben senin bana kızgın ve memnun olduğun zamanları bilirim. Memnun olduğun zaman, Muhammed'in Rabb'ine, diye yemin ediyorsun, kızdığında ise İbrahim'in Rabb'i hakkı icin diyorsun" deyince, Hz. Aişe şoyle cevap verdi: "Evet ya Resulullah, vallahi oyledir. Fakat sinirli olduğum zamanlarda senin sadece ismini dilimden bırakırım, sevgin ise daima gonlumde yaşar" (Muslim, Fedailu's Sahabe, 8) Hz. Aişe, bir kadın olarak kıskanclığının alabildiğince arttığı bir anda ofkesini sevgili eşine belli etmemek icin ayağını buveyh otuna surerek: "Rabb'im bana bir akrebi ya da yılanı musallat kıl da beni soksun bari. O senin Resulun. Ben ona ne diyebilirim ki? Ona hicbir şey diyemiyorum" der. Hanımlar Hz. Aişe'yi ornek alarak hoşlarına gitmeyen durumları dillerine sahip olma kaydıyla, kaba, incitici olmadan duygularını dile getirmelidirler. Ofkenin kabardığı, akıldan ziyade duyguların harekete gectiği, ortamın gerginleştiği anda tartışma bitirilmeli; lanet, hakaret, kufur gibi haysiyet kırıcı hareketlere asla meydan verilmemelidir. Mesele konuşmayla halledilemiyorsa, kavgaya donuşturulmeden karşı tarafa hatasını anlama suresi verilerek cozum zamana bırakılmalıdır. Kişi hatasını er gec anlayarak eşinin susarak gosterdiği buyukluk karşısında mahcup olacaktır. "Kim haksız olduğu halde bir munakaşayı terk ederse kendisine cennetin kenarında bir ev kurulur. Haklı olduğu bir munakaşayı terk edene cennetin ortasında bir ev kurulur. Kim de ahlakını guzelleştirirse ona da cennetin en yuksek yerinde bir ev kurulur." (Tirmizi, Birr, 58) Tartışma anındaki ofkeyle dağılan pek cok yuva vardır. Oysa bazen bir anlık sessizlik bir omur boyu pişmanlığın onune gecmektedir. Tartışma esnasında menfi olaylara meydan vermemek icin susmak zayıflığın değil, nefse sahip olmanın, takvanın alametidir. Eşler tartışma konusunu kendi aralarında cozmeye calışmalı, sorunlarını ikide bir ailelerine taşımamalıdırlar. Aileler de cocuklarının aile mahremiyetine saygı gostererek aralarına girmemelidirler. Tartışmalar ailelere intikal ettiyse bu durumda ana babaların kızlarını damada veya oğullarını geline karşı kışkırtarak taraf tutma yerine, Peygamberimizin sunnetine uyarak, eşleri barıştırmaya calışmaları gerekir. Bazı ailelerde sorun bizzat eşlerin ailelerinden kaynaklanmaktadır. Peygamberimiz şoyle buyurmuştur: "Size derecesi namazdan, oructan, sadakadan daha fazla bir ameli haber vereyim mi? Araları bozulmuş iki kişinin arasını duzeltmektir" (M. A. Koksal, Hz. Muhammed Devrinde İslamiyet ve Medine Devri, C. 1, Sh. 163) Arabozuculuk yapmak yerine barıştırmak kendilerine sevap, cocuklarına mutluluk verecektir. Sorun cozulsun ya da cozulmesin sonu tatlıya bağlanarak kus kalmamaya calışılmalıdır. Eşinin rızasının kadın icin onemine bakılırsa ilk adımı hanımın atması menfaati icabıdır. Ayrıca bu konuda şahsını guclendiren guzellik, şirinlik, tatlı dil, cazibe gibi geri cevrilmesi guc elcilere sahiptir. Resulullah bu davranışın cennet kadınlarının bir ozelliği olduğuna dikkat cekmektedir: "Dikkat edin! Size kadınlarınızla birlikte cennette olacağınızı haber vereyim mi?" Biz: "Elbette ey Allah'ın Resulu" dedik. Şoyle buyurdu: "Cok doğuran ve seven. Kızdığında ya da bir kotuluk yapıldığında ya da kocası ofkelendiğinde o kadın şoyle der: "İşte benim elim, senin elindir. Sen memnun kalıncaya dek gozume uyku girmeyecektir." Dilek Aytek