Anne ve Baba Tutumları Cocuğa sergilenen anne baba tutumları aşağıdaki başlıklar altında incelenebilir. 1. Aşırı Otoriter ve Reddedici Aile Tutumu: Cocuğun bedensel ve ruhsal gereksinmelerini karşılamayacak kadar olumsuz duygular beslenilir. Cocuğa şefkat, sevgi, sıcaklık verilmez, her yaptığı eleştirilir. Cocuğun iyi yonleri değil olumsuz yonleri ortaya cıkarılır. Otoriter ve reddedici aile tutumunda evde soz hakkı, ozgurluk ve otorite anne babanındır. Cocuğun yaptığı her şey goze batar ve cocuk surekli ceza alır. Yaptıkları olumlu olsa da, ceza almak korkusu ile bunları soyleyemez. Aşırı Otoriter ve Reddedici Aile Tutumunun Cocuğun Kişilik Gelişimine Etkileri: Bu cocuklar kotu muameleye maruz kalmaktan korktukları icin anne ve babaya karşı edilgen, uysal ve erdemli olmaktadır. Fakat icten ice anne babaya karşı duşmanlık duyguları geliştirirler. Kendisi dışındaki insanlarla yeterli iletişimi kuramadıkları icin saldırganlığı kendisine yonlendirebilirler. Yeniliklere acık değildirler, yeni şeyler uretmeleri zordur. Surekli kusurları aranan cocuk streslidir ve stresliyken hata yapma olasılığı artar. Hata yapan kişileri affetmeyi bilmezler, hoşgorulu olamazlar. Kendilerine ve cevrelerindeki kişilere guvenmedikleri icin kendilerine iyi davrananlara şuphe ile bakarlar ve toplumdan giderek uzaklaşırlar. Yardım duygusundan uzak, sinirli, inatcı, hırcın, uyumsuz olabilirler. Kurallara uymayan veya otoriteye boyun eğen, kendi duygu ve duşuncelerini ifade edemeyen bir kişilik geliştirebilirler. 2. Aşırı Hoşgorulu Aile Tutumu: Cocuk merkezli bu tur ailelerde cocuğun yaptığı her şey hoş gorulur ve cocuk aşırı ozgur bırakılır. Cocuğa neyi yapıp neyi yapmaması gerektiği anlatılmaz. Hicbir zaman kesin kurallar belirtilmez. Cocuk kendisine zarar verebilecek davranışlarda bile etkili denetimden uzaktır, uyarılmaz. Anne babalar sadece cok buyuk bir problem olduğunda sert cıkışlarda bulunur, goz dağı verirler. Bazen ceza da verirler ama nedenini acıklamazlar. Aşırı Hoşgorulu Aile Tutumunun Cocuğun Kişilik Gelişimine Etkileri : Aşırı hoşgorulu tutum ile yetiştirilen cocuklar bir sure sonra anne babasını denetim altına alır, onları tehdit ederler. Dedikleri olmayınca da tehditlerini uygularlar. Eleştiriye acık olmadıkları icin kendilerini geliştiremezler. Kuralsızlığa alışan cocuklar, okuldaki kurallarla karşılaşınca okula ve arkadaş cevresine uyum sağlamakta zorluk cekebilirler. Her istediğini elde ettikleri icin belli bir sure sonra doyumsuzluk yaşamaya başlarlar. Doyumsuzlukları, ileride zararlı alışkanlıklar edinmelerine sebep olabilir. Bencil, sorumsuz, kırılgan, her dediğinin anında olmasını isteyen, sabırsız, şımarık, antisosyal olabilirler. Sosyal ortama girdiklerinde ve her dediklerinin olmadığını gorduklerinde hayal kırıklığına uğrar, kendi kabuklarına cekilebilir ya da agresif olabilirler. Her isteklerini yaptırmayı alışkanlık haline getirir ve zamanla kural tanımazlar. 3. Aşırı Koruyucu Aile Tutumu : Cocukların uzerine titrenir. Ağlamasın, uşumesin, terlemesin, hasta olmasın, yorulup incinmesin diye buyuk bir caba gosterilir. Her şey cocuk adına yapılır. Anne babaların cocuklar icin geliştirdikleri aşırı kaygı, cocuklarını aşırı korumaya yonlendirir. Cocuğa evde secim hakkı verilmez. Kazandırmak istedikleri davranışları duygu somurusu ve aşırı şefkat yontemini kullanarak geliştirirler. Cunku cocuğu mutlu edememe endişeleri vardır. Aşırı Koruyucu Aile Tutumunun Cocuğun Kişilik Gelişimine Etkileri : Kararlar, cocuk adına aile tarafından alındığı icin, karar alma ve secenekleri değerlendirme becerileri gelişemez. Karşılaştığı sorunlarla başa cıkamayacağına inanır ve surekli hata yapma eğilimi icindedir. Bu cocuklar belli donemlerde yerine getirmesi ve kazanması gereken davranışlar ve gorevleri yapamadıkları icin, aşırı bağımlı, urkek ve cekingen olabilir, beceriksiz ve sakar gorunebilirler. Kendilerini topluma kabul ettirmek icin zaman zaman isyankar davranışlar sergileyebilirler. 4. Tutarsız Aile Tutumu : Bu ailelerde cocuğun yaptığı bir davranış bazen cok sert bir tepki alabilirken, bazen de cok olumlu karşılanabilmektedir. Tutarsız anne babanın iki cocuğuna karşı farklı tutumu ya da anne babanın kendi eğitim tarzlarındaki farklı tutumları cocukları olumsuz yonde etkileyebilir. Tutarsız Aile Tutumunun Cocuğun Kişilik Gelişimine Etkileri : Bir davranışın kimi zaman odullendirilmesi kimi zaman da cezalandırılması cocukta cezanın anlamı ve sucun niteliği hakkında kuşkular uyanmasına neden olur. Ne zaman, nerede, ne yapacağını bilemezler. Kendi goruş ve duşuncelerini aktaramazlar. Cocuk kendini kanıtlamak ve dikkatleri uzerine cekmek icin, urkek, yumuşak huylu, soz dinleyen ya da kendi benliğini ve bağımsızlığını gostermek icin kavgacı, sinirli bir cocuk olabilir. Zamanla cevrelerindeki insanlara guvenmeyen, her şeyden şuphelenen, kararsız bir kişilik yapısı geliştirebilirler. 5. Mukemmeliyetci Anne Baba Tutumu : Mukemmeliyetci tutumda anne baba her şeyin en iyisini cocuğundan bekler. Kendi gercekleştiremediği yaşantıları cocuğunun gercekleştirmesini ister ve cocuk olduğu gibi kabul edilmez. Aile, bedensel ve zihinsel yonden beklentileri karşılaması icin cocuğu kapasitesinin cok ustunde eğitimlere tabii tutar. Cocuktan aşırı titizlik ve temizlik beklenir. Mukemmeliyetci ailelerde kurallar ve kalıplar belirlenir ve cocuğun bunlara mutlaka uyması beklenir. Cocuğa butun cocukca davranışlar yasaklanır. Arkadaş secimi de aileye aittir. Mukemmeliyetci Anne Baba Tutumunun Cocuğun Kişilik Gelişimine Etkileri : Mukemmeliyetci anne baba tutumuyla yetişen cocukların fikirleri genelde cok katıdır. Bir şey veya kimse ya cok olumlu ya da cok olumsuzdur. Cocuk kendi doğal ic guduleri ve ağır kurallar arasında sıkışıp kalmıştır ve surekli bir ic catışma icindedir. Sevgi ve nefret karışımı duyguları aynı anda yaşar. Her işte en iyi ve en ustun olmak ister. Fakat istediği seviyeyi yakalamayınca hayal kırıklığına uğrar ve calışmayı tamamıyla bırakabilir. Aşağılık duygusu gelişir. 6. Kabul Edici, Guven Verici ve Demokratik Aile Tutumu : Sevgi, saygı, huzur, guven ve şeffaflık olan ailede cocuk tum yonleriyle kabul edilir. Anne baba davranışları ile cocuğa uygun birer model, cok iyi rehberdir. Cocuğa yol gosterir ama alacağı kararlar konusunda serbest bırakır. Ona bir cok alternatif sunulur ama secim cocuğa aittir. Problemlere anne baba ile birlikte cozum arayarak zamanla bu becerisini geliştiren cocuk, secimlerinin sonuclarına da kendisi katlanır. Aile icinde kurallar ve sınırlar herkes icin ve hep birlikte belirlenir ve bu sınırlar icinde cocuk ozgurdur. Kuralların mantıklı acıklaması yapılır. Aile fertlerinin hepsinin eşit soz ve oy hakkı vardır. Aileyi ilgilendiren kararlar birlikte alınır. Her konuda cocuğun duşunce ve fikirleri dinlenir. Fikirleri mantıksız da olsa saygı gosterilir. Anne baba birbirlerine ve cocuklarına karşı olan duygularında net ve acıktır. Kabul Edici, Guven Verici ve Demokratik Anne Baba Tutumunun Cocuğun Kişilik Gelişimine Etkileri Demokratik ve guven verici bir ortamda yetişen cocuk, kendine ve cevresine saygılı, sınırları bilen, yaratıcı, aktif, fikirlere saygı duyan, fikirlerini rahatlıkla soyleyebilen, kişilik ve davranışları acısından dengeli, sorumluluk duyguları gelişmiş, hoşgorulu, işbirliğine hazır, arkadaş canlısı, duygusal ve sosyal acıdan dengeli ve mutlu bir birey olarak yetişir. Anne babanın tutarlı ve kararlı tutumu cocuğun kendisine ve cevresindekilere guven duygusunu geliştirir. Basit de olsa bu yaşlarda karar vermeye ve kendi başına işler yapmaya alışan cocuk, ilerde rahatlıkla kendi adına kararlar alır. Kendi haklarını savunurken başkalarının haklarına da saygı duyar. alıntı