Anne Baba Okulu Cocukla olumlu ilişkiler geliştirme yollarıyla ilgili olarak gecen hafta "empati" konusunu işlemiştik. Bu hafta da "karşılıklı saygı" konusunu ele alıyoruz. Karşılıklı olarak birbirinize saygı duyun Cocuğunuzla olumlu ilişkiler geliştirmek istiyorsanız empatiden sonra dikkat edilmesi gereken bir diğer nokta karşılıklı olarak birbirinize saygı duymanız gerektiğidir. Hemen soralım: Cocuğunuza saygı duyar mısınız? Toplumda genellikle cocuktan saygı beklenir; ama cocuğa saygı gostermek pek de onemsenmez. Saygı tek taraflı olursa, yani sadece cocuktan beklenirse bu, aradaki ilişkiyi olumlu kılmayacak, bilakis coğu cocuk icin soyleyebilirim ki daha da negatifleştirecektir. Saygı karşılıklı olursa bir anlam ifade edecektir. Yukarıdaki soruya kimi ebeveynler "Ne diye ben saygı duyayım ki o bana saygı duysun!" diye cevap verirken kimileri cok dikkat etmedikleri halde "Tabii ki saygı duyarım!" cevabını hemencecik veriverirler. Gelin her iki cevabı da irdeleyelim. Cocuğuna saygı duymayı gerek duymayan ebeveynler de var Bu ebeveynlerin genellikle cocuklarını bir birey olarak kabul etmedikleri ve kendilerine ait bir mulk gibi değerlendirdikleri gorulur. Cocuklarını bir birey olarak kabul etmedikleri icin cocuklarının da kendilerine ait bir his dunyalarının olabildiğini, onların da birtakım duşuncelerinin olabildiğini hep goz ardı ederler. Ve cocukları ile gerek konuşurken ve gerekse onlara karşı davranırken dikkat etme gereği duymazlar. Cocuğuna saygı gostermeyenin saygı gormeyi beklemesi oldukca anlamsızdır. Cunku bircok şeyi olduğu gibi saygı kavramını oğrenip icselleştirmeyi cocuk ebeveyninden oğrenir. Mesela cocuğun; kendisiyle saygısızca konuşulursa, yetişkinlerle dikkatli ve saygılı bir bicimde konuşmaması kendisinden beklenen bir davranış olacaktır. Saygı gosterdiğini zannedenler Bazı ebeveynler ise saygı kavramını yanlış değerlendirir ve yaptıkları birtakım davranışlara bakarak cocuklarına saygı gosterdiklerini duşunurler. Mesela cocuklarına bağırmama davranışını ele alarak sadece buna bağlı bir saygı geliştirebilirler veya cocuklarının arkadaşlarına mudahale etmediklerini soyler, bu bağlamda cocuklarına saygı gosterdiklerini duşunebilirler. Evet cocuğa bağırmamak gerekli ve guzeldir; fakat saygı duymak sadece bununla tanımlanamaz. Şoyle demek daha doğru olacaktır: Size nasıl saygı gosterilmesini istiyorsanız ve bekliyorsanız saygıda empati kurmalı ve cocuğunuza bu şekilde yaklaşmalısınız. Karşılıklı saygı nasıl olmalı? Karşılıklı saygı, her şeyden once ebeveynin cocuğunu bir birey olarak kabul etmesine dayanır. Cocuğunun duygularına, duşuncelerine kendisi katılmasa bile saygı gosterebiliyorsa ebeveyn saygı adına oldukca mesafe kat etmiştir. Cocuğun odasına girerken kapıyı tıklatmayı ihmal etmemekten tutun, cocuğun calışma masasını izin almadan toplamamaya kadar her şey saygı kapsamında ele alınır. Oysa ebeveynler coğu zaman cocuklarının odalarına izinsiz girebiliyor ve dolaplarını onların izni olmadan duzenleyebiliyorlar. Amac cocuğa saygıyı oğretmek ve devamında bu surecin aradaki ilişkiyi olumlu kılmasını sağlamaksa kucuk yaşlardan itibaren ebeveyn bu tarz davranışlarına cok dikkat etmelidir. Bunun dışında; Cocuğun fikirlerine başvurmalı ve saygıyla onu sonuna kadar dinleyebilmelidir. Negatif eleştiri, hakaret, yuksek ses tonu ile kontrolsuzce konuşma gibi davranışlar ebeveynin kesinlikle başvurmaması gereken yaklaşımlardır. Cocuk ikinci plana kesinlikle atılmamalıdır. Cocuk konuşurken sozu kesilip bir yetişkinle diyaloğa gecilmemelidir. Cocuğun duygularına da saygı duyulmalıdır. Cocuk kimi zaman uzulebilir ve bu uzuntu konusu ebeveyn icin cok basit olabilir, ebeveyn buna rağmen cocuğun uzuntusune saygı duymalıdır. Aynı durum tum duyular icin gecerlidir. Heyecan, ofke, korku vs. "Ne gerek var boyle hissetmene?" tarzı yaklaşımlar da cocuğun duygularına saygısızlık anlamına gelir. OZETLE ebeveyn gerek davranışlarında, gerek konuşmalarında ve gerekse yaklaşımlarında cocuğa saygı gosterdiğini hissettirebilmelidir. Cocuğa saygı duymak onu başıboş bırakmak demek değildir. Sadece once cocuğu anlamak ve sonrasında cocuğu rencide etmeden ve ilişkileri zedelemeden yaklaşmak demektir. Bu şekilde davranıldığında, cocuk da zamanla saygı duymayı oğrenecek ve aradaki birliktelik daha da olumlu olacaktır. Şimdi tekrar duşunun lutfen: "Cocuğunuza saygı duyuyor musunuz?"