Hamd Nedir? "Hamd alemlerin Rabbi Allah icindir." (Fatiha,1/1) Hamdin başlangıcı ve sonu vardır. Hamdin başlangıcı şoyle olur: Kul kendisine verilen nimet karşılığında hamdeder. Zira o hamdin nimeti artırdığını bilir. Hamdin nihayeti ise şu şekildedir: Cenab ı Hak kula bir guc vermiştir. Kul o gucuyle Hakk'a kulluğunu yerine getirir. Dolayısıyla kul, bu gucle namaz kıldığını, oruc tuttuğunu, hacca gittiğini ve zekat verdiğini bilmeli ve Hakk'ın rızasına uygun ibadetleri yaptığı icin şukretmelidir. Hatta hamdin sonu kulun kendi mazharında hamdedenin aslına Hak Subhanehu ve Teala olduğunu, başkası olmadığını bilmesidir. Kulluğun kemali bu makamda kulun kendisinin yokluğunu anlaması, zat, sıfat ve fiillerden asla kendisinin herhangi bir nesnesinin bulunmadığını bilmesi ve Hak Subhanehu ve Teala'nın kendisini sıfatlarının mazharı kıldığını duşunerek kalbini mesrur etmesidir. alıntı