Kulun mesuliyeti 2 Sohbet ve Tesetturde Adab 1. Muslim ve Buhari'nin ve diğer pek cok muhaddislerin ittifakla rivayet ettikleri şu hadisi dinleyelim: " Sizler kendinizden oncekilere, karış karış, dirsek dirsek uyacaksınız. Hatta birisi kelerin deliğine girse, siz de gireceksiniz." Yani:" Mu'min olduğunuz halde, orf, adet, hukuk, giyim kuşamda, zikirlerde, Pers ve Roma'da icra olunan adetlere uyacaksınız. Aranızdaki fark: siz inanıyorsunuz, yaşamıyorsunuz; onlar ise, inanmıyorlar ve yaşamıyorlar. Onlar ne yaparlarsa siz de yapacaksınız." Binaenaleyh bu hadis i şerif bize buyuk bir ihtardır. Hadisin devamına bakalım: Sordular: " Onlar yahudi ve hristiyanlar mı?" Buyurdu ki : " Yahudi ve hristiyanlardan başka kim olabilir?" Şimdi musluman gencleri, orf, adet, giyim ve kuşamlarda, ahlakta, kendilerini hristiyan ve yahudilerin orf, adet, giyim kuşamlarına uyduruyorlar. " Hatta onlardan birisi yolda karısıyla cinci munasebette bulunsa, sizde aynen onu yapacaksınız." İmam Kastalani, bu hadis i şerifi şerhettiği zaman, uc tavsiyede bulunmaktadır: a Bilgisiz amel, hristiyanların; amelsiz bilgi, yahudilerin; ilimle Rasulullah'a uymak, muslumanların yoludur. Binaenaleyh, muslumanın yolunu sec. b Pers ve Roma'nın hukumleri, siyasi goruşleri, hırs ve hasedden ibarettir. Hayat ı ictimaiyenin korunmasında, hırslı ve hasedli değil, vefadar ve fedakar ol. c Yahudi, dunyasını ahireti uzerine tercih etmiş, hristiyan, ahiretini dunyasına tercih etmiş.. Oyleyse sende ahiretini tercih et, dunyanı da unutma. Boylece onlara muhalefet etmiş ve yollarına uymamış olursun. Bu hadis ve İmam Kastalani'nin nasihati, bize birinci nasihattir. Bu nasihati uc kelimeyle ifade etmek mumkundur: Ey aziz musluman kardeşim! İslama aykırı olan butun orf ve adetleri terk edelim. İnandığımız gibi yaşayalım. Birbirimize " ben oleyim sen yaşa; ben calışayım sen ye." diyelim. Boylece şahadet ve gazilik mertebesini kazanalır. 2. " Siz ey muslumanlar! Ya emrleri bildirir, yasaklardan sakınırsınız, ya da Allah size şerlilerinizi musallat kılacaktır. İyileriniz dua edecekler; dualarına da icabet edilmez." buyrulmuştur. Yani : " İnandığınız gibi yaşarsanız, haramlardan sakınırsanız dunyada hakimiyet, ferahlık, bolluk gibi nimetlere mazhar olursunuz. Aksi takdirde and olsun, siz nefslerinize zulmettiğinizden dolayı, zulmunuz muşahhas bir zalim olarak size musallat olacaktır. O zaman, veli, salih, fadıl ve kamil zevata muracaat edersiniz. Onlar da refaha kavuşmanız icin dua ettikleri halde dualarına icabet edilmeyecektir."