Kiracı ev sahibi ilişkisinde yeni donem Ev sahipleri, Turk Borclar Kanunu Tasarısının mevcut haliyle yasalaşması halinde "Dedem, torunum, evlatlığım oturacak" diyerek, kira sozleşmelerini dava yoluyla sona erdirme olanağına kavuşacak. TBMM Adalet Komisyonunun 212 maddesini kabul ettiği 649 maddelik Turk Borclar Kanunu Tasarısı, kiracı ev sahibi ilişkisi konusunda da onemli yenilikler iceriyor. Tasarının hazırlanması icin Adalet Bakanlığında oluşturulan komisyona başkanlık eden ve Adalet Komisyonundaki calışmalara da katılan İstanbul Ticaret Universitesi Hukuk Fakultesi Dekanı Prof. Dr. Nevzat Koc, AA muhabirine yaptığı acıklamada, ev sahipleri lehine tasarıda yer alan yenilikler hakkında bilgi verdi. "Kiracının korunması" ilkesi doğrultusunda hazırlanan tasarıda, konut ve iş yerini kiraya verenlerin menfaatlerinin de gozetildiği duzenlemelere yer verildiğini ifade eden Koc, tasarının yasalaşması durumunda, Gayrimenkul Kiraları Hakkında Kanununun da yururlukten kaldırılacağını ve bircok Avrupa ulkesinde olduğu gibi, kira sozleşmesinin de temel kanun olan Borclar Kanununda duzenlenmiş olacağını belirtti. "ADİL DENGE KURULMAYA CALIŞILDI" "Tasarıda, kiracının korunması ilkesinden vazgecilmeksizin, kiraya veren ve kiracının karşılıklı menfaatleri arasında, adil denge kurulmaya calışılmıştır" diyen Koc, şunları kaydetti: "İsvicre borclar hukukunda kiracıları koruyan duzenlemeler vardır. Turkiye'de de bu korumanın, gunumuz koşullarında da surdurulmesi gerekir. Ancak, bu durum, kiraya verenlerin menfaatlerinin de gormezlikten gelinmesini gerektirmez. Tasarıda, tarafların karşılıklı menfaatleri arasında adil bir denge kurulması amaclanıyor. Kira sozleşmeleri bakımından da sozleşme ozgurluğu ilkesine daha uygun duşen bir duzenleme yapılmış olmakla birlikte, kiracıların korunması amacıyla, emredici nitelikte hukumlere de yer verilmiştir." TBMM Adalet Komisyonu Başkanı Ahmet İyimaya da malik ile kiracı arasındaki cıkar catışmasında adalet terazisini dengelemenin, komisyonun temel gorevi olacağını soyledi. İyimaya, "Ancak bunun nasıl olacağını şimdiden kestiremeyiz" dedi. İyimaya, hazırlanmasında emeği gecenlere teşekkur ettiği tasarıyı da "muhteşem bir eser" diye niteledi. "OĞLUM EVLENECEK, CIK" DONEMİNDEN, "EVLATLIĞIM OTURACAK" DONEMİNE Tasarıya gore, ev ve iş yerini boşalttırmak isteyen kiraya verenlerle kiracılar arasında en sık karşılaşılan sorunlardan biri olan kira sozleşmesinin dava yoluyla sona erdirilmesinde yeni bir doneme girilecek. Gayrimenkul Kiraları Hakkında Kanunda, kiraya verenin, kendisinin, eşinin ve cocuklarının konut ve iş yeri ihtiyacı ileri surulerek tahliye davası acabileceği ongorulduğu halde, tasarıda, "kendisinin, eşinin, altsoyunun, ustsoyunun ve kanun gereği bakmakla yukumlu olduğu diğer kişilerin gereksinimi sebebiyle, kira sozleşmesini dava yoluyla sona erdirebilmeye" olanak sağlanıyor. Boylece, kiraya verenler, ustsoyunun ve altsoyunun konut veya iş yeri gereksinimini ileri surerek tahliye davası acabilecekler. Bugunku duzenlemeye gore, "Oğlum evlenecek. Kızım gelin olacak" şeklindeki gereksinimlerle tahliye davası acabilen kiraya verenler, tasarıdaki duzenlemenin yasalaşmasından sonra, "Babam, dedem, torunum veya evlatlığım oturacak" gibi gerekcelerle de kira sozleşmelerini dava yoluyla sona erdirebilecekler. EV SAHİPLERİNE HAPİS CEZASI KALKIYOR Gereksinim ileri surulerek boşaltılan konut ve iş yerlerinin, 3 yıl sureyle eski kiracıdan başkasına kiralanamayacağına ilişkin mevcut duzenleme, tasarıda da korunmakla birlikte, "yeniden kiralama yasağına" aykırı hareket eden kiraya verenler icin ongorulen 6 aydan 1 yıla kadar hapis ve 3 yıllık kira bedeli tutarınca ağır para cezası kaldırılacak. Bunun yerine, kiraya veren, soz konusu yasağa aykırı davrandığı takdirde, eski kiracısına, son kira yılında odemiş olduğu bir yıllık kira bedelinden az olmamak uzere tazminat odemekle yukumlu olacak. UYGUN KİRA BEDELİ ELDE ETME Kira sozleşmesinin kurulmasından sonra, başlangıcta belirlenen kira bedeli, ozellikle kanun gereği sozleşmenin suresinin uzatıldığı durumlarda, ekonomik koşullara bağlı olarak değiştirilebilecek. Boylece kiraya verenin, konut veya iş yerinin durumuna gore uygun bir kira bedeli elde etmesine olanak sağlanacak. ELEKTRİK VE SU BORCU Kiraya verenler, konut ve catılı iş yerlerinde, sadece kira bedelini değil, elektrik ve su gibi yan giderleri de odemeyen kiracılara karşı, temerrut sebebiyle tahliye davası acabilecekler. SOZLEŞMEYİ TEK TARAFLI SONA ERDİRME HAKKI Tasarıya gore, konut ve iş yeri kiralarında kiracı, sure bitiminden en az 15 gun once bildirimde bulunmadığı takdirde sozleşme aynı koşullarla 1 yıl uzatılmış sayılacak. Ancak kiraya veren, 15 yıllık uzama suresi sonunda, bu sureyi izleyen her uzama yılının bitiminden en az 3 ay once bildirimde bulunmak koşuluyla, herhangi bir sebep gostermeksizin sozleşmeye son verebilecek. Duzenlemeyle, kiraya verene, tazminat odemekle yukumlu olmaksızın, sozleşmeyi tek taraflı sona erdirme hakkı tanınmış olacak.