Aİle Evlİlİk Terapİsİ Son yıllarda evlilik terapisine başvuran ciftlerin sayısı surekli artmaktadır. Terapiye başvurular; ilişkinin kopma noktasına geldiği ciftler veya ilişkinin artık anlam ifade etmediği hatta zorladığı kadınlar tarafından yapılmaktadır. ''Evliliğimizde sorun var'', ''İlişkimizde problem var''diye başvuranların yanında, asıl sorunu orterek; depresyon, psikosomatik şikayetler, ve fobik reaksiyonlarla terapiste başvuranlara da sıklıkla rastlanmaktadır. Bazı ciftlerin terapiste başvurma amacları; ilişkilerini, evliliklerini kurtarmaktır. Hem terapi ortamı, hem de terapist evliliğin bitmesine ya da devam etmesine karar veremez. Terapi ortamı; İletişimi acık ve net hale sokan, ucuncu bir kişinin yardımıyla karşılıklı anlaşılabilir konuşmayı oğreten, kişinin olaylara tek yon olan bakış acısını zenginleştiren, kendinin farkındalığını sağlayan bir ortamdır. Bu ortamdan yeteri derecede faydalanabilmek yinede ciftlerin kendilerine bağlıdır. Terapinin amacı iletişimi sağlıklı hale getirmektir. Bir ilişkinin sağlıklı şekilde devam etmesi, ciftlerin uzlaşmazlıklarını cozebilme yeteneğine ve isteğine bağlıdır. Ciftler arasında ilişkinin sorun haline geldiği durumlarda şu cumleler sıklıkla kullanılmaya başlamıştır artık. "Beni sen hic anlamıyorsun. " "Ben kendimi sana anlatamıyorum. " "Sen onceden boyle değildin, cok değiştin. " "Sen hep boylesin. " "Hic değişmeyeceksin" "Artık senin bu kadar duyarsız olmana dayanamıyorum"Ciftlerde ortaya cıkan sorunlar, aslında problem diye gorulmeye başladığı zamandan daha once den de vardır. Fakat yaşam dongusunun ceşitli devrelerinde ciftler belirli amaclar uzerine odaklaşırlar. Boylece ilişkinin yurumesini engelleyen "şeyleri" goremez ya da gorse de farketmemeye, farketse de bir sure sonra bunun değişeceğine kendini inandurmaya calışır. Fakat bu yaşam dongusu icinde ani ve buyuk değişimler, zorlanmalar, kayıplar ve bu dongunun oturtulmasıyla, kişiler o ana kadar belki de hic yapmadıkları, yada bazen duşunduğu hatta bazen deneyime gecirdiği "kendinin farkındalığı" uzerine yoğunlaşmaya başlar. Ben neyim? ne oluyor? ne istiyorum gibi kendine yonelik sorular sormaya başlar. Farkına varmaktan kacındığı "şeyler" uzerine gidip onları araştırmaya, cozumlemeye calışır. İlişkinin bileşenleri olan uclu; kominikasyon guc duygu o anda gercek sorunlar olarak gorulmeye başlanır. İlişkide o ana kadar cıkıp da başedilen sorunlar bir anda ustesinden gelinemez bir hal almaya başlar. Catışmalar, aşağılamalar, tehditler. ve "sen" catışması ortaya cıkar. İlişkinin tanımını yapacak olursak;ozel belirli bir bağlamda kişiler arasında oluşan duygu ve duşunce, davranışlarda şekillenen bir mesaj iletimi, daha da otesi arzu, istek ve ihtiyacların cevap bulmasına yonelik bir alışveriştir. İlişkinin olması icin iki kişinin olması ne kadar olmazsa olmaz bir kuralsa, ilişkide hangi kontekstin gecerli olduğu konusunda o kadar onemlidir. İlişkinin şekillendirilmesi; belirli bir durum, ortam dahilinde olmalıdır. Eşlerden birinin sevgisini ifade etme şekli diğerinde sevgi değil de ofke, kızgınlık şeklinde algılanabilir. İlişkide onemli olan bir noktada "burada ve şimdi" dir. Kişiler arası ilişkilerde, kişilerin cevrelerindeki ucuncu ve dorduncu kişiler tarafından ilişkiye yandan mudahale yapılacağı gibi, bir profesyonel tarafından da terapotik mudahaleler yapılabilir. Gercek yaşamda ilişkilerde belirlemeler, tanımlamalar ve yorumlar olduğu muddetce, mudahaleler her zaman bir şekilde vardır. Fakat bir problem yaşandığında:kişilerin "eylem kapıları yapılanmış" olması veya "sonu gelmeyen oyunlar"soz konusu olduğunda, sistemin dışından bir kişinin mudahalesine gereksinim vardır. Cunku sistemin devam etmesi icin, sistemin kurallarının değişmesi gerekmektedir. Sistemi değiştirmek, o sistem icindeyken olası değildir. Ancak dışardan birisi sisteme ihtiyacı olanı verebilir "Kuralların değişmesi" "Yeniden cerceveleme" cift aile terapisinde en temel mudahale tekniklerinden biridir. Boylece danışanın olaylara ait olan şemasını değiştirerek daha fazla secenek sahibi olmasını ve duygularının daha az ayağına dolaşmasını sağlamaktır. Ornek1:Kadın"Eşim benim bu durumuma karşı o kadar duyarsız ki" Terapist "Belkide eşiniz bu şekilde kendini acıdan koruyor olabilir. "Erkek "Aslında eşimin bu sorunu karşısında kendimi caresiz hissediyorum, cok uzuluyorum, ne yapacağımı bilemiyorum. Ornek2: Erkek:"Eşim surekli zırzır ağlar, onun tartışma anında ağlaması beni daha da kırıyor, bağırıp, cağırıp kapıyı vurup gidiyorum. Terapist:"Eşiniz dile getiremediği duygularını, acısını ancak ağlayarak ifade etmeye calışıyor. Celişkinin iyisi kotusu yoktur, gerceği vardır. İlişkide rahatsızlığın olması, rahatsızlık veren olgunun ortadan kalkmasıyla duzelmiyor. Cunku asıl olan ilişkidir. Yardım isteği ile başvuran ciftlerden biri "ben boşanmak istemiyorum veya ben boşanmak istiyorum" isteğiyle geldiğinde, ilk mudahalemiz ;boşanmak icin ilişkinin duzelmesinin gerektiği cunku burada sorunun, ilişkinin aslı olduğunu soylemektir. Sorunlu ilişkilerde boşanmak;ağızdan kolayca cıkan basit bir cozum olarak gelsede gerceğe yakınlaştıkca, uzaklaşılan ve alınması zor bir karar haline gelmektedir. Ciftlerde, terapide kullanılan ilk onerilerden biri;ilişkinin bir sure askıya alınmasıdır . 15 gun sure ile asla yuz yuze goruşme yapılmaması, telefonla konuşulmaması, ayrı yerlerde yaşama ve bu surede varlıklarından bile haberdar olunmaması onerildiğinde, buna "boşanmak en iyi cozum "diye yaklaşan ciftlerde dahi ilk tepki red etme olabilmektedir. Cift terapisine başvuranların coğunluğunu kadınların oluşturduğu ve bir kısım eşlerin terapiye sıcak bakmadıkları goz ardı edilmeyecek bir gercektir. Terapiye her iki tarafında katılması sonuc almayı kolaylaştırdığı gibi terapi suresinide kısaltır. Fakat cok onemli olan bir gercekte, ilişkide magdur olan bireyin; tek başına yapacağı terapi yolculuğunda hem birliktelik adına hem de kendi adına cok yol katedebileceğidir. İLİŞKİ BİR ALIŞVERİŞTİR VE BUNDA ŞİMDİ ONEMLİDİR. Psikolog Aynur Unal