Cocuğunuza sınır koyarken aile, anne, ailenin onemi, ailenin gorevleri, kurallara uymak Cocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzmanı Dr. Arzu Onal; okul oncesi ve okul doneminde yiyeceğini, oyuncaklarını paylaşmayan, uzlaşmayan cocukların onlem alınmazsa kotu bir ergenlik donemi gecireceklerini soyluyor. Bir anlamda cocukluktaki tehlike sinyalleri, ergenliğin ve yetişkinliğin de şifrelerini veriyor. Siz de, cocuk yetiştirirken, cocuğunuza sınır cizme konusunda sorunlar yaşıyorsanız, boyle buyurun... COCUKLARA NEDEN SINIR KOYMAK GEREKİYOR? Cocukların gunluk yaşamda ilk fark ettiği şey, anne ve babaların sınırları. Cocuk, eğer sınır konulmazsa surekli duvara carpmak, yani istenmeyen davranışları ısrarla tekrar etmek istiyor. "Carpayım ki beni durdursunlar" diye duşunuyor. Bazı anneler ve babalar, cocuklarına karşı o kadar esnek davranıyor ki, cocuk duramıyor, carpamadığı icin de annesini, babasını, evde bulunan başka insanları, arkadaşlarını ısırıyor, tırmalıyor, kendi sacını, yuzunu yoluyor, kısacası zarar veriyor. Annesi hic tepki vermeyince de ilgisini cekebilmek icin daha da şiddetlendirerek bunları yapmaya devam ediyor. Cocuklar kendilerine "Dur" denilmezse sınırları zorluyor. 2 3 YAŞ, ERGENLİĞİN PROVASIDIR! Cocuklarının her şeye "Hayır" dedikleri bu donem 2 yaşında başlıyor, dengelenemezse 8 9 yaşına kadar devam ediyor. Cocuk okulda istekleri yapılmadığı icin tepki gosteriyor, kıyıda koşede kalıyor, arkadaşlarını yanına yaklaştırmıyor. Bu cocuklar ergenlik doneminde cevresi tarafından dışlanıyor. Cocuk okuldaki mutsuzluğunu da eve taşıyor. Bu gibi durumlarda ailenin izlemesi gereken en sağlıklı yol ise, bir uzmana danışmak... Aileler, icinden cıkamadıkları durumlarda, cocukları ne kadar kucuk yaşta uzmana başvurursa, gelecekte cocuklarının sağlıklı ilişkiler kurabilmeleri o kadar kolay oluyor. ANNE VE BABALAR EN SIK HANGİ HATALARI YAPIYOR? - Turk aileleri bir şeye soz verdikleri zaman yapıyor. Ozellikle de maddi bir şey icin soz vermişlerse yapıyorlar. Ancak sıra davranışlarla ilgili bir kısıtlamaya gelince, orneğin o gun yaramazlık yapmışsa, annesi dışarı cıkmamasına yonelik bir ceza vermişse, anne bunu cocuk ağlıyor, mızmızlanıyor diye dayanamayıp uygulamaktan vazgeciyor. - Verilen cezanın uygulanmadığını goren cocuk, benzeri bir durumda yine aynı şekilde tutturup ağlayarak sonuca ulaşıyor. - Anne ve baba cocuğa koyacakları sınır ya da verecekleri ceza konusunda birlikte karar veriyor. Ancak cocuğun bu karardan haberi yoksa ve cocuğun duşuncesine gore birdenbire kısıtlamayla karşı karşıya kalıyorsa, daha beter tutturuyor. Sonunda anne ve babanın sabrı taşıyor, cocuklarına sert davranıyor ya da bir tokat atıp susmasını sağlıyorlar. - Cocuk neden kısıtlandığını bilmeyip dayak yiyince, anne ve babasına guveni sarsılıyor. - Ailede hem anne hem babanın uyumlu olduğu cok az durum var. Anne ve baba ayrı telden calınca cocuklar sınırları asla oğrenemiyor. - Anneler doktorla ilişkilerde cok acık davranıyor. Daha rahat iletişim kuruyor. Ancak babalar cocuklarını psikiyatri hekimine getirdiklerinde, cocuklarının her isteğini yerine getirmekten dolayı gayet memnun gorunuyor ve işbirliğine cok da yanaşmıyorlar. - Babaların yaklaşımı daha cok cocuklarının sorunlarının buyuyunce gececeği yonunde. Cocuk sonucta, "Bu yanlıştı yapmayayım" diyemez. Babalar kucucuk cocuklardan bu olgunluğu sergilemesini bekliyor. Oysa cocuklara davranışları konusunda belli sınırların konulması şart. MUTSUZ BİREYLER OLMAMALARI İCİN... Eğer cocuk inat donemine girdiği 2 yaşından itibaren anne baba tarafından ortak bir dil kulllanılır ve cocuğun gelişim donemlerine uygun hareket edilirse, cocuğun kişiliği de iyi şekilleniyor. Cocukluk sorunlarına zamanında mudahale etmek ve ruhsal gelişimine ilk gunden itibaren onem vermek gerekiyor. Aksi taktirde, cocukluk doneminde cozulmeyen sorunlar yetişkinlikte daha sert tepkilere, cozumsuzluklere yol acıyor. Sorunlu cocuklar buyuduklerinde; orneğin sevgilisi terk ettiği zaman, kendini suclu, yetersiz, guvensiz hissediyor. Anne ve babasının yanında eleştirilmeyi oğrenmiş, hatta bazen de sert bir şekilde eleştirilmiş cocuklar, başkaları olumsuz tepkiler gosterdiğinde bunları olumlu algılıyor. Olumsuz davranışları karşısında bile kabul gormuşse, biri onu eleştirdiğinde cok sert tepki gosteriyor, karşısındakini kucumsuyor. Bu insanlar gelecekte başarısız oluyor, yalnız ve mutsuz bir şekilde yaşıyor. İşte, tum bu nedenlerden oturu cocuklara sınır konulması gerekiyor.