cocuklardaa ozguven Ozguven; temel olarak 0 6 yaşlarında, ailedeki yaşantılardan kazanılır. Ozguven;yani kendine guven kavramı, bir şeyi yaparken bireyin kendine inanması, bu işi yapabilirim, diyebilmesidir. Ozguven denilen kavram cocuklukta nasıl sağlam temellenir? Herkesin yapabileceği ve yapamayacağı şeyler vardır. Orneğin ben, Naim Suleymanoğlu gibi halterde dunya rekortmeni olabilirdim. Kucuk yaştan beri duzenli antrenman ve gerekli gıdaları alsaydım, ben de rekortmen bir sporcu olarak karşınıza cıkabilirdim. Şunu sorabilirdiniz; hocam sen nerede, Naim Suleymanoğlu gibi olmak nerede, diyebilirsiniz. Genetik ozellikleri bir kenara bırakırsak onun gibi olabilirdim. Dunya şampiyonluğu bir tarafa, insanın kendine guveni; yani ozguveni tam olabilmesi icin ailesinden destek alması lazım. Doğan Cuceloğlu'nun bir televizyon programında vermiş olduğu şu ornek, cok basit bir ornek gibi gorunuyor ama cok onemli ve dikkat edilmesi gerekir. Doğan Cuceloğlu, Amerika'daki eğitimi sırasında Amerikalı bir asistan ile aynı odayı paylaşmak zorunda kalmış. Bir gun Amerikalı asistan, cocuğunu getirmiş. Cocuk 1,5 ' 2 yaşlarındaymış. Cocuk, koltuğa cıkmaya calışıyormuş, hocamız da iyilik olsun diye cocuğa yardımcı olup onun koltukta rahat oturmasını sağlamak istemiş. Birden neye uğradığını şaşırmış. Amerikalı asistan arkadaşı:' Sen ne yapıyorsun? O, koltuğa cıkabilir! Boyle yaparak ona iyilik yaptığını mı sanıyorsun? Onun yapacağı işleri yaparak onun kendine guvenini zedeliyorsun.' demiş. Biz de oyle yapmıyor muyuz? 'Aman o bilmez, o yapamaz.' demiyor muyuz? Acaba kacımız kucuk cocukların kendi kendilerine yemek yemeleri icin fırsat vermişizdir?' Aman cevreyi kirletir, ustune doker, karnını tam doyuramaz' vb. Bunun gibi yuzlerce mazeret iceren cumle soyleyip dururuz. Bazen bir su getirmesini isteriz, getirmeyince: 'Artık buyudun, bir su bile getiremiyorsun'. Başka bir şey olunca:'Sen kucuksun, sen bunu yapamazsın'. Cocuklara karşı celişkili ifadeler kullanmamız, cocuğun cevresine ve kendisine olan guven duygusunu ne kadar etkiler? Onemli olan, cocuğumuza yardımcı olmak değil; onun yapabileceği işleri ona bırakmak, yapamadığıı işlerde ona yardımcı olmaktır. Yapabileceği işlerin altından kalkabiliyorsa cocuk, boyle bir rahatlık sağlamışsa ona ebeveyn, cocuk kendine guvenecektir. Gelişimdeki sırayı incelersek en son gelişen kas grubu, ince motor kaslardır. Ayakkabı bağcıklarını bağlamak icin ince motor kasların gelişmesi gerekir. Cocuk, 5 6 yaşlarına gelince ayakkabı bağlarını kendisinin bağlaması icin ona izin verin. Eğer cocuk zorluk cekiyorsa ona biraz zaman tanıyın, halen yapmak istediğini yapamıyorsa destekleyici ifadeler kullanarak yardımcı olmaya calışın, gerekiyorsa ayakkabısının bağlarını birlikte bağlayın. Sizin icin onemsiz gorunen bir şey olarak gorulse de unutmayın, cocuğunuz icin cok onemli olabilir. Unutmayalım ki cocuğunuz, kişiliğinin temellerini 0 6 yaş arasında kazanır. Eğer bu donemde onu bir birey olarak kabul ederseniz, ilerleyen yıllarda sağlam bir karaktere sahip olacaktır. İlerleyen yaşantısında cocuğunuz, kendine guveni olan, ozgurce karar verebilen ve sorumluluk alabilen bir birey olabilir. Ozguveni eksik olan insanlar, ozgur ve gercekci kararlar veremezler, ancak bir grubun etkisinde olarak karar verebilirler. Sorumluluktan mumkun olduğu kadar kacınırlar, aldıkları sorumlulukta ise insanları memnun etmek icin yine yakın cevre grubunun etkisinden cıkamadan almış oldukları sorumlulukları yerine getirirler. Ozguveni yuksek olan insanlar ozgur ve gercekci karar verme yeteneğine sahiplerdir. Kimsenin etkisinde kalmadan kararlarını verebilirler. Sorumluktan kacmaz ve yaratıcı fikirler ile o sorumluluğu yerine getirirler. Unutmayalım ne ekersek onu bicersiniz. Buğday ektiğiniz yerden nohut yetişmesini beklemeniz ne kadar gercekci? Cocuğunuza ne verirseniz, ileride cocuğunuz onu sizlere ve topluma verir. Cocuğunuza guven tohumları ekmemişseniz cocuğunuzun kendine guvenebilen bir insan olmasını bekleyemezsiniz. Bu guven duygusunu, sadece kendine değil, cevresindeki insanlara karşı da geliştiremez. İlişkileri, sembiyotik birliktelik şeklinde olur . Dunyanın en zor işi;anne ve baba olmaktır. Cocuk yetiştirmeyi bir corba yapmaya benzetirim; eğer tuzu eksik ya da fazla koyarsanız corbadan bir tat alamazsınız. Ama bir fark var cocukta: Yemeği yemediğiniz gibi kenara bırakma şansınız da yoktur. Katkı maddelerini iyi katmanız lazım ki o da kendine guvenen bir insan olarak toplumda yerini alabilsin. Yemek iyi olmazsa yemezsiniz, peki ya COCUK? Cocuğumuzu tum tehlikelerden tehditlerden koruyamaya calışmak, tam olarak anne babalık sayılmaz. Cocuğunuzu bir birey olarak gorun ve ona oyle davranın. Kaş yapayım derken goz cıkarmayın. Serdal Gur Psikolojik Danışman ALINTI