Velayetin duzenlenmesinde neler goz onune alınır? Velayet, ana babanın velayeti altındaki cocukların kişiliklerine ve mallarına ilişkin hakları, odevleri, yetkileri ve yukumlulukleri icerir. Ana ve babanın cocukların kişiliklerine ilişkin hak ve odevleri, ozellikle cocukların şahıslarına bakmak, onları gorup gozetmek, gecimlerini sağlamak, yetiştirilmelerini ve eğitimlerini gercekleştirmektir. Bu noktada; cocuğun, eğitim ile istenilen olcude durust, kotu alışkanlıklardan uzak, iyi ahlak sahibi, calışkan ve bilgili bir insan olarak yetiştirmek hak ve yukumluluğu bulunan ana ve babanın, sayılan tum bu unsurlar yonunden cocuğa ornek teşkil etmeleri, cocuğun fiziksel ve ruhsal gelişimine ilişkin tum onlemleri almaları gerektiği her turlu duraksamadan uzaktır. Bilindiği uzere; ergin olmayan cocuk ana babasının velayeti altındadır. Evlilik devam ettiği surece ana ve baba velayeti birlikte kullanırlar. Ancak boşanma kararının kesinleşmesiyle birlikte evlilik birliği sona erdiğinden velayetin beraberce kullanılma olanağı kalmamaktadır. Bu durumda 4721 sayılı Turk Medeni Kanununun 336. maddesi uyarınca, ortak hayata son verilmiş veya ayrılık hali gercekleşmiş ise hakim, velayeti eşlerden birine verebilir. Velayet ana babadan birinin olumu halinde sağ kalana, boşanmada ise cocuk kendisine bırakılan tarafa aittir. Ayrılık ve boşanma durumunda velayetin duzenlenmesindeki amac, kucuğun ileriye donuk yararlarıdır. Eş soyleyişle, VELAYETİN DUZENLENMESİNDE ASIL OLAN, KUCUĞUN YARARINI KORUMAK VE GELECEĞİNİ GUVENCE ALTINA ALMAKTIR. Bu nedenle, cocuğun fiziksel ve ruhsal gelişimini engelleyen ve sureklilik arz edeceği anlaşılan her olay, tehlikenin buyukluğu, doğuracağı onarılması guc sonuclar değerlendirilerek ele alınmalı ve neticeye varılmalı; velayetin belirlenmesi ve duzenlenmesinde oncelikle cocuğun yararı goz onunde tutulmalıdır. Bu kapsamda; tarafların cocuğunun cinsiyeti, doğum tarihi, eğitim durumu, kimin yanında okumakta olduğu, talepte bulunanın cocuğun eğitim durumu ile ilgilenip ilgilenmediği, sağlığı, sağlık durumuna gore tedavi olanaklarının kimin tarafından sağlanabileceği gibi ozel durumuna ilişkin hususlar goz onunde tutulmalıdır. Velayetin belirlenmesi ve duzenlenmesinde ana babadan kaynaklanan ozelliklerin de dikkate alınması kacınılmazdır. Bu nedenle; mahkemece cocuğu başkasına bırakma, ihmal etme, kacırma, iradi olarak terk etme, yonlendirme hususları ile tarafın velayet talebinin olup olmaması, şiddet uygulaması, sadakatsizliği, ekonomik durumu, mesleği, yaşadığı ortam, kotu davranışı, alkol bağımlılığı, sağlığı, dengesiz davranışları dikkate alınmalıdır. Mahkemece, acıklanan ozellikler yanında mumkun oldukca cocuğun alıştığı ortamın değiştirilmemesine, kardeşlerin ayrılmamasına ozen gosterilmeli, velayetin verileceği taraf yanında kalmasının cocuğun bedeni, fikri, ahlaki gelişmesine engel olup olmayacağı yonunde ciddi ve inandırıcı delil olup olmadığı veya hemen meydana gelecek tehlikenin varlığının ispat edilip edilemediği hususları da mutlaka değerlendirilmelidir. Av. Gokhan ARICAN Barbaros Mh. Tunalı Hilmi Caddesi Kuğulu İş Hanı A Blok No:123/56, Kavaklıdere/Cankaya/ANKARA Tel: 0 312 466 56 34 Faks: 0 312 466 56 40 Gsm: 0 533 372 36 89 www.gokhanarican.av.tr e mail: .tr Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2010/2 649, K. 2010/683, T. 22.12.2010