Gunluk Hayata Ait Sunnet i Seniyye.. Gunluk Hayata Ait Sunnet i Seniyye.. 1. Hayırlı işlerde sağı, adi işlerde solu kullanmak. 2. Yemekten once ve sonra elleri yıkamak. 3. Yemeğe besmele ile başlamak, Allah'ın sonsuz ikram ve nimetlerini tefekkur ederek yemek, sonunda da hamd etmek. 4. Yemekte tabağın kendi onumuze gelen tarafından yemek. 5. Yerde bir sofra bezinin ustunde yemek. İhtiyac olduğu takdirde masada da yenilebilir. 6. Yemeğe sofradakiler ile beraber başlamak. 7. Acıkmadıkca yememek, tam doymadan yemeği bırakmak. 8. Tabağa az yemek koydurtup artık bırakmamak. 9. Sofrada sağ dizi dikip, sol dizi yere yatırmak. 10. Saf ipek ve saf altın ummet i Muhammed'in erkeklerine haram kılınmıştır. 11. Selamı yaymak. Selam, kelamdan once gelir. 12. Eve girince ilk soz ev halkına selam vermek olmalıdır. 13. Selamla birlikte samimiyetle, tebessum ederek musafahada bulunmak. 14. Musafaha ile birlikte, hurmet, samimiyet ve şefkate vesile olan kucaklaşmalar yapılabilir. Sufli hisleri uyandıracak sarılmalar caiz değildir. 15. Musafahada once eli uzatan cekmelidir. Biz cekersek buluşmadan memnuniyetsizlik manası cıkabilir. 16. İlmiyle amil din adamları ile adil devlet başkanlarının eli opulur, beşeri hisleri yok olmuş yaşlı hanımlara selam verilebilir, gerekirse eli de opulebilir. Yeter ki fitneye sebep olmasın. 17. Hediyeleşmek ve gelen hediyeye aynıyla veya daha guzeliyle karşılık vermek. 18. Az gulmek, gulunce kahkaha ile değil, tebessum ederek gulmek. Mutebessim olmak. 19. Coğu zaman susmak, tefekkur etmek, ihtiyac olunca konuşmak. 20. Tane tane, orta bir ses tonuyla konuşmak. Cok muhim şeyleri uc defa tekrar etmek. 21. Konuşmaya Allah'ın adıyla başlamak ve Allah'ın adıyla bitirmek. 22. Nefsi ve dunyalık bir şey icin ofkelenmemek. Bir hak zayi olduğunda ve uhrevi meselelerde, Allah ve din hakkı icin ofkelenmek. 23. Doğru sozle şaka ve mizah yapmak. 24. Boş işler ile iştigal etmemek. 25. Uyku icin yatınca once sağ tarafına yatmak, sağ yanağını sağ avucunun icine koymak ve o gunun muhasebesini yapmak. 26. Yuzukoyun yatmamak. 27. Yatağa girdiğinde avucları acık olarak birleştirerek İhlas, Felak ve Nas surelerini okuyup avucunun icine ufleyip sonra butun vucudunu sıvazlamak, bunu uc defa tekrarlamak. 28. Beyaz giymek. 29. Mest giymek. 30. Ayakkabı giyerken once sağdan başlamak, cıkarırken de once soldan cıkarmak. 31. Takke ve sarıkla başı kapatıp namazı oyle kılmak. 32. Soğan ve sarımsak kokusuyla mescid ve meclislere yaklaşmamak. 33. Uzerinde kudsi kelimeler ve ayetler yazılı eşya ile tuvalet ve pis yerlere girmemek. 34. Misafire elinde bulunandan ikramda bulunmak. Misafir ve ziyaretcileri temiz bir kılık kıyafetle karşılamalı. 35. Aksırınca sesi az yukseltip, "Elhamdulillah" demek. Boyle diyene de "Yerhamukellah" demek. Bize dediklerinde "Yehdina ve yehdikumullah" diye cevap vermek. Bu uce kadar boyle mukabele şeklinde devam edebilir. Uc defadan fazla aksıran olursa, nezleden aksırmıştır ve mukabele gerekmez. 36. Esnemeyi mumkun olduğu kadar gizlemek. Ağzı elle kapayarak gidermeye gayret etmek. Namazda iken esneme gelirse, ayakta ise sağ elin, diğer hallerde ise sol elin tersi ile ağzı kapatmak munasip olur. 37. Davete icabet ve hediyeyi kabul etmek. 38. Kapıyı uc defa vurmak, cevap verilmezse geri donup gitmek. "Kim o?" diye sorulduğunda, "Benim." dememek, kendimizi acık bir şekilde tanıtmak, maksadımızı belirtmek. Kapının tam karşısında durup iceriyi gozleme durumunda bulunmamak. Biraz kenarda durarak, ailedeki mahremiyeti gormekten ictinap etmek. 39. Ayakta bevletmemek. Tuvalette idrar sacıntısından, korunmak. Hadiste kabir azabının coğunun idrar sacıntısından ileri geldiği bildirilmiştir. Tuvalete ihtiyac icin oturduğu vakit on ve arkanın kıbleye karşı donuk olmaması gerekir. 40. Banyo yapılan yere bevletmemek. Cunku vesvesenin coğu bundandır. 41. İnsanların istifade ettiği golgeliklere, yol ve yol kenarlarına, ceşme ve pınarlara bevletmemek, pisletmemek ve de tukurmemek. Hadiste, bunu yapanların lanetlenmesinden korkulacağı bildirilmiştir. 42. Kasık ve koltuk altı temizliğine titizlik gostermek. Buralardan ayrılan parcalar temizken ayrılmasına da dikkat etmeli ve cunup iken buraları tıraş etmemelidir. Bu tur temizlik caiz olsa da sunnete uygun değildir. 43. Buyuk ve umumi banyolarda tesetturle yıkanmalı, peştamal kullanılmalı. 44. Mumkunse her abdest alışta misvak kullanmak. Diyanet İşleri Başkanlığının neşrettiği misvak hadisi tercumesinde şoyle bir hukum mevcuttur: "Misvaktan kasıt dişlerin temizlenmesi, ağız icindeki kotu kokunun giderilmesi ve mikropların yok edilmesidir. Bunu temin eden Erek ağacından başka fırcalar da varsa, o da misvak yerini tutar." 45. Emin ve muttaki insanlarla istişare etmek, neticedeki karara tevekkulle uymak. 46. Comertlik. "Comert Allah'a yakın, cimri ise Allah'a uzaktır. Comertlik koku cennette olan bir ağacın dunyaya sarkmış dalıdır. Kim o dala tutunursa o dal onu cennete ceker." 47. Cok tefekkur etmek. "Tefekkur gafleti izale eder. Olumu tefekkur etmek fani lezzetleri acılaştırır. Eşyanın uzerindeki fena damgasını gosterir." 48. Borclanmalarda durumu yazıyla veya bir şahitle tevsik etmek. Boyle bir tedbir asla itimatsızlık sayılmaz. Anlaşmalarda değişik tevil ve tefsirlere yol acacak boşluklar bırakılmamalıdır. Durumu net olarak tespit etmek lazımdır. 49. Bir yakını vefat eden Musluman kardeşini teselli ederek taziyede bulunmak. "Allah merhuma rahmet etsin." şeklinde dua yapılır. Taziye ziyareti vasati uc gun icinde yapılır. Uc gunden sonraki ziyaretlerde vefatı hatırlatıp huznu deşmek uygun olmaz. Evinden cenaze cıkan kimseler uzuntuden dolayı yemek hazırlayıp sofra kuramazlar. Bunun icin vefalı komşular bir muddet bu eve yemek getirirler. Boylece huzunlerine ortak olduklarını fiilen gostermiş olurlar. Cenaze sahibi uc gun kendisine kolayca erişilebilecek bir ortam hazırlar ve boylece kardeşlerinin taziyede bulunabilmelerine imkan tanınmış olur. 50. Olmuş kimseleri hayırla yad etmek. 51. Mevtanın ardından yuksek sesle ve cırpınarak, sac baş yolarak ağlamamak. Boyle yapmak kadere itiraz ve Cenabı Hakkın takdirini itham etmek olur. Ayrıca bu mevtaya iyilik değil azaba vesile olur. 52. Sekerat halindeki hastalara "La ilahe illallah, Muhammedun rasulullah." şeklinde telkinde bulunmak. Hastanın dudaklarını temiz ve ıslak bir bezle sulandırıp kurumamasını sağlamak. Olum vaki olup son nefes verilince, okumalar durdurulur ve cenazenin uzağında devam edilebilir. Cenesinin acık kalmaması icin mendil ve benzeri şeylerle başa bağlanır. Gozleri acık ise kapatılır. 53. Kabirleri ziyaret etmek. Gafleti dağıtır ve uhrevi tefekkure vesile olur. Kabristanın kapısına yaklaşınca, kabir halkına gizlice selam verilir. "Ey kabir sakinleri, esselamu aleykum. Sizler bizden once geldiniz, bizler de sizleri takip edeceğiz. Size Allah'tan af ve mağfiret dileriz." Şeklinde selam ifade edilebilir. Sonra ziyaret edilecek merhumun ayakucu tarafından yaklaşılır. Yuzune muteveccihen veya kıbleye karşı durulur. Kur'an ve dualar okunabilir. Ziyaret esnasında mezarları ciğnemek mekruhtur. Şayet gecip gitmek icin başka musait yol yoksa, merhuma sevap hediye edilerek, gecilebilir. Mezar uzerindeki yeşillikler yolunmaz, bilakis cicekler ekilir. Kurumuş otlar ayıklanır. 54. Hasta akraba, dost ve arkadaşları ziyaret etmek. Onlara teselli ve umit vermek. Ziyareti uzun tutmamak. Hastanın hoşa gitmeyecek hallerini başka yerde anlatmamak. 55. Sıla i rahimde bulunmak. "Akrabayla alakayı kesen bir kimsenin bulunduğu meclise Allah'ın rahmeti inmez." 56. Zemzem suyunu hurmeten ayakta ve kıbleye karşı donerek icmek. 57. Anne babaya itaat etmek, onlara ihsanda bulunmak, kalplerini kırmamak ve hayır dualarını almak