Aslan'ın Adaleti Bir aslan, bir kurt, bir tilki avlanmak icin dağlara duşmuşler. Birbirlerine yardım ederek av hayvanlarını adamakıllı yakalamayı, onların yolunu kesmeyi kurmuşlardı. Ucu de beraberce o geniş ovada bircok av elde etmek niyetindeydiler. Aslan, onlarla beraber avlanmaktan utanmaktaysa da yine onları ağırladı, onlara yoldaş oldu. Boyle bir padişaha maiyetindeki asker, ancak zahmettir. Fakat bu "Topluluk rahmettir" deyip onlara uydu. Boyle bir ay, yıldızlarla beraber gezmeden utanır. O, yıldızların icinde ancak onları parlatmak, onlara ihsan etmek icin bulunur. Reyine, tedbirine benzer isabetli bir rey, yerinde bir tedbir bulunmamakla beraber yine Peygambere " Şavirhum" emri geldi. Terazide arpa, altınla arkadaş olmuştur. Fakat bununla arpanın da altın gibi kıymetlenmesi icabetmez. Ruh, şimdilik kalıba yoldaş olmuştur. . Nitekim kopek de bir zaman icin kapıyı korur. Bunlar; kudretli, şevketli aslanın maiyetinde dağa doğru gittikleri zaman işleri rast geldi, bir dağ okuzu, bir dağ kecisi, bir de semiz tavşan avladılar. Savaşcı aslanın maiyetinde giden kişinin kebabı, gece olsun, eksik olmaz. Olmuş yaralanmış, kan icinde bulunan avlarını dağdan ceke, ceke ormana getirince, kurt ve tilki padişahlara layık bir adaletle av hayvanlarının paylaşılmasına tamahlandılar. İkisinin de tamahı, aslana aksetti, o tamahın sebebini anladı. Sırların aslanı ve beyi olan, kalpten gecenleri bilir. Kendine gel, ey duşuncelere dalmayı huy edinen gonul! Onun huzurunda kotu duşuncelerden sakın! O bilir, o anlar, eşeği sukut icinde surer. Sırrını bildiğini anlatmamak, ayıbını yuzune vurmamak icin de yuzune guler. Aslan, onların vesveselerini anladıysa da acmadı, bir şey soylemedi, onları korudu. Fakat kendi kendine "Yoksul hasisler sizi! Ben, sizin cezanızı veririm, size gosteririm ben! Size benim hukmum kafi gelmedi mi? Benim ihsanım hususunda zannınız bu mu? Sizin akıllarınız, reyleriniz de benden; benim dunyamı aydınlatan ihsanlarımdandır. Resim ressamı nasıl ayıplayabilir? Resme o ayıbı, o kotu gorunuşu veren ressamdır. Benim hakkımda boyle hasisce bir zanna mı duşeceksiniz? Zamanın ayıbı, arı asıl sizsiniz. Allah hakkında kotu zanda bulunanlar, sizin kellenizi ucurmazsam bu işim, hatanın ta kendisidir. Dunyayı sizin ayıbınızdan kurtarayım da bu hikaye, dunya durdukca soylenip dursun dedi. Aslan bu duşunceyle acıkca guluyordu. Aslanın gulumsemelerine emin olma. Dunya malı, Allahnın gulumsemeleridir. Bizi bu suret sarhoş, mağrur ve perişan etmiştir. Ey Kadri yuce kişi! Sana yoksulluk ve hastalık iyidir. Cunku o gulumseme nihayet tuzağını kurar, seni duşurur! Aslan "Bunları payet. Ey koca kurt, adaleti tazele! Pay etmede benim vekilim ol da ne mahiyettesin, meydana cıksın" dedi. Kurt "Padişahım, yaban okuzu senin payın. O buyuk, sen de buyuk, iri ve ceviksin. Keci orta boyda, orta irilikte, onun icin benim. Tilki, sen de tavşanı al. Tavşan tam sana munasip" dedi. Aslan dedi ki: "Ey kurt, hele bir daha soyle, ne dedin? Ben varken sen pay istiyorsun ha! Kurt, ne kopek oluyor ki benim gibi misli, naziri bulunmayan bir aslanın huzurunda kendisini goruyor, varım sanıyor! Kendini beğenen eşek, ileri gel!" Kurt ileri gelince bir pence vurup onu parcaladı. Onda akıl ve isabetli bir tedbir gormeyince cezasını verip derisini yuzdu. Mademki beni gormek, seni kendinden gecirmedi, huzurumda yok olmadın. Boyle cana inleyerek olmek gerek. Mademki huzurumda mahvolmadı, boynunu vurmak farz oldu. Allah'dan başka her şey fanidir. Mademki onun zatında fani değilsin, varlık arama! Bizim hakikatimiz de yok olana "Her şey fanidir" cezası yoktur. Cunku o "illa" dadır, "La" dan gecmiştir. "illa" da fani olmaz. Kapıda dolaşan, Ben'den, biz'den dem vuran kapıdan surulur, "la" makamında dolaşıp durur. Birisi, bir dostunun kapısına gelip kapıyı caldı. Dostu "Kapıyı calan kim?" deyince. "Benim" diye cevap verdi. Dostu "Git, şimdi zamanı değil. Boyle bir sofra, ham kişinin makamı olamaz. Hamı, ayrılık ateşinden başka ne pişirebilir, nifaktan ne kurtarabilir? " dedi. Adamcağız gitti, tam bir yıl dostunun ayrılığıyla yanıp yakıldı. Yanıp pişerek tekrar dondu, geldi. Dostunun evinin etrafında dolaşmaya başladı. Kapıya varıp ağzından edepten dışarı bir soz cıkmasın diye yuzlerce korku ile edepli, edepli halkayı caldı. Sevgilisi "Kim o?" deyince "Gonlumu alan sevgili sensin" diye cevap verdi. Sevgili " Mademki bensin, ey ben, gel iceri gir! Ev dar, iki kişi sığmıyor dedi. İğneye gecirilecek iplik iki ayrı iplik olursa gecmez. Mademki birsin, bu iğneden gec! İpliğin iğne ile munasebeti vardır, gecer. Fakat deve, iğne yordamından gecmez ki. Devenin vucudu riyazat ve ibadet maksadından başka bir şeyle incelir mi? Bu işe Allah eli kudreti gerektir. Cunku Allah, her hayali, bir iradesiyle var eder. Her olmayacak şey, onun eliyle mumkun olur; her serkeş onun kokusuyla sakinleşir. Anadan doğma kor ve alaca illetine tutulmuş kişiler nedir ki? Onları bir tarafa bırak; olu bile o aziz Allahnın afsuniyle dirilir. Oluden daha olu yokluk bile, onun var etme avucunda muztar kalır, . Kulle yevmin huve fi'şe'n ayetini oku da onu katiyyen işsiz, gucsuz bilme. En az işi bu dunyaya her gun uc boluk asker yollamasıdır. Bir boluk asker, rahimde yetişip yeşermesi icin babaların bellerinden analarına gider. Bir boluk asker, dunyayı erkek ve kadınla doldurmak uzere rahimlerden bu yeryuzune sefer eder. Bir boluğu de herkesin yaptığı işin karşılığını gormesi icin yeryuzunden ecel tarafına yurur. Bu sozun sonu yoktur. Kendine gel de iki temiz dostun hikayesine don! Sevgilisi "Ey tamamı ile ben olan, iceri gir. Yeşillikteki gul ve diken gibi aykırı değilsin. İplik bir oldu, artık ey yanlışlık, ortadan kalk! Kaf ve Nun harflerini iki gorursen de hakikatte bir dir" dedi. Yokluğu, buyuk ve muşkul işleri cezbetmek icin Kaf ve Nun cekicidir. İş yapma hususunda bir olmakla beraber halat, surette iki kattır. İster iki ayak olsun, ister dort... Yol yurur. Makasa benzer, iki ağızlı olduğu halde birden keser. Bez yıkayan iki arkadaşa bak. Gorunuşte o, buna aykırı iş gormekte. Birisi bezi suya sokar, obur arkadaşı kurutur. Sonra yine oteki ıslatır. Sanki birbirlerine aykırı iş gorurler. Fakat, ey genc! Gorunuşte birbirlerinin zıddına iş gorur gibi olan bu iki arkadaşın gonulleri de birdir, yaptıkları iş de. Her Peygamberin, her velinin bir mesleği vardır. Fakat değil mi ki hepsi halkı Hak'ka ulaştırıyor, birdir. Dinleyenler, onların sozlerinden uykuya daldılar mı... Değirmenin taşlarını su goturdu demektir. Bu suyun akışı, değirmene sizin icin gitmektedir. Fakat değirmene ihtiyacınız kalmadığı icin değirmenci, suyu yatağına koyuverdi, asıl dereye akıttı. Soz soyleme kudreti, oğretmek icin ağza gelir; yoksa o sozun ayrı bir mecrası vardır. Sessizce, akışı tekerrur etmeksizin, bir akan cuz'u bir daha akmaksızın ta... altında nehirler akan gul bahcelerine kadar akıp gider. Allah, harfsiz soz beliren o makamı, canımıza sen goster. Ki pak can, başını ayak yapıp yokluğun o uzak ve geniş sahasına koşsun. Yokluk alemi, pek geniş ve hudutsuz bir alemdir. Bu hayal ve varlık, o alemden yuzlerce gıda alır, o alemden belirir, beslenir. Hayaller, yokluk alemine nispetle dardır. Onun icin hayal, darlık ve sıkıntıya sebep olur. Varlık da hayalden daha dardır. O yuzden aylar, bu alemde hilal gibi gorunur. Duygu ve renk aleminin, yani bu dunyanın varlığı ise... yokluğa, hayale ve varlığa nispetle busbutun dardır, adeta daracık bir zindandır. Alemdeki terkip ve sayı, darlığa sebeptir. Fakat bizi duygularımız, terkip alemine cekip durmaktadır. O duygularla birlik alemini bil, eğer birlik alemini diliyorsan o tarafa yuru. Kun emri, bir tek iş yapar, fakat sozde Kaf ve Nun harflerinden meydana gelmiştir. Manası, yine tek ve saftır. Bu soze nihayet yoktur. Don de o kurdun o savaşta ne olduğunu anlat. O yuce aslan; iki baş, iki ustunluk kalmasın diye kurdun başını kopardı. Koca kurt! Mademki padişahın huzurunda kendini olu saymadın, cezanı gor. İşte" Fentekamna minhum?" budur. Sonra yuzunu tilkiye donup "Hadi, bunları yememiz icin pay et" dedi. Tilki secde edip dedi ki: "Bu semiz okuz, ey emin padişah, kuşluk yemeğin. O keciden de bahtı aydın padişaha gun ortasında yemesi icin bir yahni olur. Tavşan da lutuf ve kerem sahibi padişahın akşam yemeğidir." Aslan "Tilki, adaleti parlattın, apaydın bir hale getirdin. Bu ceşit pay etmeyi kimden oğrendin? Ey ulu kişi! Bu pay edişi nereden belledin? " deyince Tilki dedi ki " Padişahım, kurdun halinden!" Bunun uzerine aslan " Mademki sen bizim aşkımıza kendini rehin ettin; ucu de senin olsun, ucunu de al, git. Ey tilki, sen baştanbaşa bizim oldun, seni nasıl incitebilirim? Mademki sen, biz oldun; Biz de seniniz, butun avlar da. Ayağını yedinci kat goğun ustune bas, yuksel. Alcak kurttan ibret aldığın icin artık sen, tilki değilsin, benim aslanımsın" dedi. Akıllı o kişidir ki cekinilen belada dostların olumunden ibret alır. O zaman tilki " Aslan, bana bunu kurttan sonra teklif ette" diye yuzlerce şukurde bulundu. " Eğer once bana, bunu pay et, diye teklif etseydi, ondan canımı kurtarmama imkan mı vardı? " diye şukurler etti. Şu halde bizden de Allahya şukurler olsun ki, bizi ancak helak olanlardan sonra dunyaya getirdi. Bu suretle Hak'ın, gecmiş zamanlarda gelip gecen kavimleri nasıl helak ettiğini duyduk. Nihayet, o once gelip gecen kurtların halini duyup da tilki gibi kendimizi koruyabiliriz. İşte Allahnın o hak Peygamberi, o sozu doğru peygamber, bize bu yuzden "Acınmış ummet" adını taktı. Ey ulular, o kurtların kemiklerini, tuylerini apacık gorun de bu halden ibret alın! Akıllı, bu varlığı, bu kibir ve gururu terk eder; cunku Firavun'un halini hatıra getirir. Eğer ululanmayı bırakmaz, ibret almazsa onun azgınlığından başkaları ibret alır! Nuh "Ey serkeşler! Ben, ben değilim. Ben, canımdan oldum, varlığımı terk ettim. Allah ile diriyim. İnsanlık duygularımı değiştirdiğim icin Allah bana duyuş, anlayış, goruş oldu. Cunku ben, ben değilim. Bu nefes ondandır. Bu sozun karşısında soz soyleyen, inkarda bulunan kafirdir" dedi. Bu tilki suretinde aslan gizlidir. Bu tilkinin bulunduğu yerde yiğitlik taslamağa gelmez. Suretine bakıp aslan olduğuna inanmıyorsan ondan aslan kukreyişini de duymuyor musun? Nuh'ta Allahdan bir kudret yoktu da butun dunyayı neden birbirine vurdu? Bir vucutta yuz binlerce aslan vardı. O, ateş gibiydi, alemse bir harman. Harman, onun onda bir hakkını gozetmeyince o da harmana boyle bir şuleyi saldı, yakıp kul etti. Kim, bu gizli aslanın onunde kurt gibi ağız acıp edepten dışarı konursa, Aslan, kurdu nasıl paraladıysa onu da paralar, ona nasıl " Fentekamna" ayetini okuduysa buna da okur. Aslan penceyi yer. Aslanın onunde yiğitlik satanın aklı yoktur. Keşke o yara yalnız vucuda gelseydi de gonul ve iman selamette kalsaydı... Soz buraya gelince kuvvetim kesildi. Bu sırrı nasıl acayım? O tilki gibi siz de boğazınızı az duşunun, onun huzurunda hileye az sapın. Huzurunda butun bizi, beni terk edin... Mulk, onun mulkudur; mulku ona teslim edin. Doğru yola yoksulca gelirseniz aslan da sizindir, aslanın avladığı av da sizin. Cunku o, paktır; Subhan, onun vasfıdır. O, batını şeylerden de mustağnidir, zahiri şeylerden de. Ondaki her turlu av, her ceşit ikram ve ihsan o padişahın kulları icindir. Padişahın hicbir şeye tamahı yoktur, O, butun bu devleti halk icin duzup koşmuştur; ne mutlu anlayana! Dunyanın ve ahiretin devletleri; devleti, dunyayı ve ahireti yaratan kişinin ne işine yarar? Şu halde Suphannın huzurunda gonlunuzu koruyun ki sonra kotu duşunceden utanmayasınız. Cunku o; halis sutun icindeki siyah kıl gibi butun gizli şeyleri, duşunceleri arayıp taramayı... her şeyi gorur. Suretten gecip gonlunu arıtan kişi, gayp suretlerine ayna olur. Şuphe yok, sırrımızı anlar; cunku mumin, muminin aynasıdır. Nakdimizi mehenge urunca derhal yakini şupheden ayırt eder. Canı, nakitlerin mehengi olunca elbette ayarı sağlam olanı da gorur, kalp olanı da. Hatırlarsan duymuşsundur; padişahların boyle bir adeti vardı: Sol taraflarında yiğitler, bahadırlar dururdu, cunku kalp vucudun sol tarafındadır. Defterdarlarla hesap memurlarının ve kalem ehli olanların makamı sağ taraflarındaydı. Cunku yazı yazmak ve bir şeyi tespit etmek sağ elin işidir. Sofilere karşılarında yer verirlerdi. Zira onlar, can aynasıdırlar, hatta aynadan da iyidirler. Gonul aynasının bikir suretleri kabul etmesi o aynada bu gorulmemiş suretlerin gorunmesi icin kalplerini zikirle, fikirle cilalamışlardır. Yaratılış sulbunden temiz ve guzel doğan kişinin onune ayna koymak gerektir. Guzel yuz, aynaya aşık olduğu gibi cana cila, kalplere de temizlik verir. Mesnevi'den Hikayeler Alıntı