Vahyin Işığı Osman'dan once bir katip vardı. Vahyi yazmağa gayret ederdi. Peygamber, kendisine vahiy edilen ayetleri soyledi mi o, hemen kağıda yazardı. Vahyin ışığı, katibe vurunca, gonlune bazı hikmetler doğardı. Peygamber de onun icine doğanları aynen soylerdi. O herzevekil, bu kadarcık bir şeyden azdı. Yoldan cıkıp." Allahdan nur alan Peygamber, ne soyluyorsa o soylediği şey, benim gonlumde, o hakikat benim de gonlume doğmakta" dedi. Duşuncesinin ışığı, Peygambere vurdu, katibin canına Allahnın kahrı gelip cattı. Hem katiplikten cıktı, hem dinden. Kinlenip Mustafa'ya ve dine duşman oldu. Mustafa " Ey inatcı kafir! Nur, sendense nicin şimdi kapkara kesildin? Eğer Allah ırmağının kaynağı olsaydın boyle bir kara suyun bendini acmaz, akıtmazdın" dedi. Şunun, bunun yanında namusum bir paralık olmasın duşuncesi, ağzını bağladı. Bu yuzden icten yanıp yakılıyordu. Fakat şaşılacak şey şurası ki tovbe de edemiyordu. Ah ediyordu, fakat ah etmesi faydasız. Kılıc gelmiş, kelleyi ucurmuştu. Allah, namusu, ar ve hayayı yuz batman ağırlığında bir demir yapmıştır. Nice kişiler, gorunmez bağlarla bağlanıp kalmıştır! Kibir ve kafirlik, o yolu, o kadar bağlamıştır ki kibir ve kufur sahibi, acıkca ah edemez bile! Allah "Onların boyunlarına zincirler vurduk, başlarını yukarı kaldırmışlardır, indiremezler " dedi. Bu zincirler, bizden dışarıda değil. "Onlerine, artlarına manalar koyduk, gozlerini perdeleyip orttuk" buyurdu. Fakat bu hale uğrayan, onundeki, ardındaki manaya gormez. O dikilen mananın cetinliği gorunmez. Cunku o kişi, kaza ve kaderin tesiriyle kurulduğunu bilmez. Senin sevgilin, asıl sevgilinin yuzunu ortmekte... murşidin, asıl murşidin, sozunu dinlemene mani olmaktadır. Nice kafirler vardır ki din sevdasındadırlar. Fakat namus, kibir, şu bu; onların manaları, halleridir. Bu, gizli bir bağdır ama demirden beter. Demir bağı, ancak balta kırar... Demir bağı kırmak, kaldırmak ne de olsa yine mumkundur. Fakat gayptan bağlanan bağa kimse care bulamaz. Bir adamı arı sokarsa tabiatı, derhal o kotuluğu gidermek icin uğraşmaya başlar. Bu da arı sokmasıdır ama kendi varlığından, senden meydana gelmedir. Boyle olunca da gam kuvvetlenir, illet bir turlu gecmez. İcimden bunu acmak, iyice anlatmak geliyor ama umitsizlik verir diye korkuyorum. Hayır, umitsizlenme, sevin o feryada erişen Allah'ya feryat et! Ey affetmeyi seven Allah, bizi affet! Ey eskimiş nasır illetinin bile hekimi, bizi bağışla! Hikmetin gonlune aksetmesi o kotuyu yoldan cıkardı. Sen de kendini gorme ki bu goruş senden toz kaldırmasın. Kardeş sana akıp duran hikmet " Allah Abdali'ndendir, sana ariyettir. O kendisinde bir nur bulmuştur ama o nur, padişahların eşiğinden vurmuştur. Şukret, mağrur olma, ululanma, kulak as ve hic kendini gorme. Yuz binlerce ah ki bu ariyet hal, ummetleri ummetlikten uzaklaştırdı. Kendisini, her konakta sofra başına varacak sanmayan kişiye kul olayım. Adamın bir gun evine varabilmesi icin bir cok konakları terk etmesi lazımdır. Demir kıpkırmızı oldu ama hakikatte kızıl değildir ki. Bu kızıllık, bir ocağın demire verdiği ariyet kızıllıktır. Penceredeki cam, yahut ev; nurlanırsa, ışık verirse onu parlak sanma, anla ki parlaklık guneştedir. Her kapı, duvar " Ben parlağım, başkasının nuruyla parlamıyorum. Parlayan benim" diyebilir. Fakat guneş "Ey ham! Hele ben bir batayım da ne olduğun meydana cıkar" der. Yeşillikler " Biz kendimizden yeşerdik, sevinc icindeyiz, gulumseyip duruyoruz, ta ezelden beri bu yucelik bizde var" diyebilirler. Fakat yaz mevsimi, onlara " Ey ummetler, ben geceyim de o vakit kendinizi gorun" der. Vucut guzellikle oğunur, nazlanır durur. Cunku ruh, kuvvetini, kolunu kanadını gizlemiştir. Vucuda der ki: "Ey supruntuluk! Sen kim oluyorsun ki? Bir iki gun benim ışığımla yaşadın: Nazın işven dunyaya sığmıyor? Hele dur, bekle; ben senden cıkayım da gor. Seni o ziyadesiyle sevenler, mezara tıkarlar; karıncalara, yılanlara gıda ederler. Cok defalar senin onunde olume razı olan yok mu? İşte o, senin pis kokundan burnunu tıkar!" Soz, goz, kulak... Hep ruhun ışığıdır. Suda coşan pırıldayan, ateşin parıltısıdır. Canın ışığı nasıl tene vuruyorsa Abdal'ın ışığı da benim canıma vurmakta. Canın canı olan o Abdal'ın ışığı candan ayak cekti mi... Ten, cansız ne hale gelirse o hale gelir. Şunu bil ki, Ben kıyamet gunu bu sozume şahit olsun diye yere baş koyuyorum. Yerlerin şiddetle sarsıldığı kıyamet gununde bu yeryuzu, insanların hallerine şahit olur. Gizlediği haberleri ap aşikar soyler. Yeryuzu ve dikenler soze gelir. Filozof; kendi fikrince, kendi zannınca bunu inkar eder. Ona de: Sen var, başını o duvara vura gor! Gonul ehlinin duyguları; suyun, toprağın, camurun sozunu duyar durur. Filozof, Hannane direğinin inlemesini inkar eder. Cunku velilerin duygularından haberi yok, onlara yabancı. Der ki: " halkta sevdanın aksi, bircok hayaller yaratır, onlara gosterir" Halbuki bu fikir, onun fesat ve kufrunun aksidir. Bu inkar hayali; ona fikrinden, inanışındaki bozukluktan gelmiştir. Filozof; cini, şeytanı inkar eder; fakat inkar eder etmez bir cinin, bir şeytanın maskarası olmuştur. Ey filozof, eğer şeytanı gormedinse kendine bak! Deli olmadan alın boyle goğerir mi? Kimin gonlunde şuphe, vesvese varsa felsefeye inanmıştır, gizli munkirdir. Bazen dine inanır ama bazı, bazı da o filozofluk damarı yuzunu kapkara eder. Sakının muminler; o felsefeye inanış sizde de vardır. Sizde nice sonsuz alimler var. Butun bu yetmiş iki din ve şeriat sendedir. Senden zahir olduğu gun eyvah haline! Kimde o aykırı inanıştan bir yapracık varsa o gunun korkusundan yaprak gibi titrer. İblis'e cine, kendini iyi adam gorduğunden guldun. Fakat can, postunu ters giyer, icindekini dışarı verirse din ehlinden ne kadar ahlar vahlar cıkar. Dukkanda altın gibi gorunen madenlerin hepsi guler. Cunku imtihan taşı gizlidir. Ey ayıpları orten Allah! Perdemizi kaldırma; imtihan zamanında bize yardım et, bizi kurtar! Geceleyin kalp altın, hakiki altınla yan yanadır. Altın ise gunduzu bekler. Hal diliyle der ki: " Yalancı, hele bir dur. Herkesin meydana cıkacağı gun bir gelsin!" Lanetlenmiş İblis; yuz binlerce yıl Abdal' dandı, muminler beyiydi. Naz ve istiğnası yonunden Ademle savaştı, kuşluk vakti kokmaya başlayan pislik gibi rusvay oldu. Dunya halkı, Baur oğlu Bel'am'a zamanın İsa'sına mağlup oldukları gibi mağlup ve zebun olmuştu. Ondan başka kimseye secde etmezlerdi. Afsunu, hastalara şifa verirdi. Kendisini beğendiği, ulu gorduğu icin Musa ile savaştı. Sonra hali, duyduğun gibi oldu. Dunyada yuz binlerce iblis ve Bel'am vardır ki gizli, acık hep bu hale duşmuşlerdir. Allah, diğerlerine misal olsun diye bu ikisini meşhur etti; Bu iki hırsızı darağacına cekti, yukseltti. Yoksa kahrına uğramış daha nice hırsız var! Bu ikisini aşikare kahredip şohretlendirdi; yoksa onun kahrıyla olenler sayılamayacak kadar cok! Nazeninsin, nazlısın, ama haddince Allah aşkına olsun haddini aşma! Eğer kendinden daha nazenin birisine catarsan seni yerin yedi kat dibine sokar. Ad ve Semud kavminin hikayeleri ne icin soylenip duruyor? Peygamberlerin nazik, nazenin olduklarını bilmen icin. Yere batma, başlarına taş yağma, bir sesle canlarının alınışı... Hep bu vakalar, nefs i natıka sahiplerinin yucelerini bildirmek icindir. Butun hayvanları insan icin oldur, fakat butun insanları da bir akıllı kişi icin oldur. Akıl dediğin nedir? Akıl sahibinin akl ı Kull'u. Cuzi akıl da akıldır ama pek arıktır. İnsanlardan kacan vahşi hayvanların hepsi, ehli hayvanlara nispetle aşağılıktır. Vahşi hayvanların kanı mubahtır. Cunku yuce akıldan kacmaktadırlar. Akılları yoktur. İnsanın emrine uymuyor diye vahşinin yuceliği bu dereceye duşmuştur. Şu halde ey garip adam! Aslandan kacan yaban eşeklere benzedikten sonra senin ne şerefin var ki? Eşek, işe yaradığı icin oldurulmez. Fakat yaban eşeği olursa kanı mubahtır. Eşeğin kendisini kotulukten koruyan iyiliğe sevk eden bir bilgisi olmadığı halde Allah onu mazur tutmuyor. Ey yuce sevgili! İnsan o nefesten, kacar, vahşileşirse nasıl mazur olur?Hulasa oklar ve sunguler onunde kafirlerin kanı mubahtır. Cunku onlar, işe yaramaktan uzaktırlar. Onların karıları ve cocukları da esir sayılır. Cunku akılları yoktur, merdut ve aşağılık kişilerdir. Artık bir akıl, aklın aklından kacarsa akıllılar taifesinden hayvanat zumresine gecmiştir. Mesnevi'den Hikayeler Alıntı