İmamı Azam'dan oğutler... İMAM I AZAM'IN OĞUTLERİ Ey Yusuf, vilayetin valisine itaatli ve vakarlı davran. Hakimlerin yanına şanlarına yakışır şekilde saygı ile gidesin. Seni ilmi bir iş icin cağırmadıkca her zaman ziyaret etmeyesin. Zira sen onların sohbetine gidersen kendi değerini onların yanında duşurursun. O halde hakimle, devlet adamları ileateş muamelesi yapasın. İşini bitirip uzaklaşasın. Zira onlar kendi nefisleri icin duşunduklerini başkası icin duşunmezler. Hukumdar kendi memurluklarından sana bir makam verirse senden ilim ve hukumde mezhebinden razı olmadıkca, onu kabul etmiyesin. sakın avamlarla ve zenginlerle, sorduklarına cevap vermekten ve din ilminden fazla bir şey konuşma, boylece mala sevgin ve rağbetin var sanmasın. Kucuk cocuklara ve yetimlere tebessum edip başlarını okşayasın. İnsanların gelip gectikleri yere oturmayasın. Mescitlerde ve carşılarda yemek yemeyesin. Once ilim sonra helal para ve mal kazanıp sonra evlenesin, cunku ilim tahsili zamanında kazanc icin calışırsan ilim oğrenemezsin. O halde ilk genclik cağlarında ve ceşitli duşuncelerin kalbini meşgul etmediği cağda ilim oğrenmeğe calışasın. İnsanların iyiliğini isteyen ol, onlara nasihat et. Halk hareketlerini beğenip seninle goruşmek istediklerinde, sohbete gidesin. Meclislerinde vakarlı bir şekilde muzakere edesin. boylece onların sevgisini kazanıp, hepsini ahırete meylettiresin. Sana gelip mesel sorana fetvasını verip başka şey ilave etmiyesin. Talebene iltifatın şevkati kalple olsun. Her taleben kendisini senin oğlun bilsin. İlme calışma gayretleri hergun coğalsın. Seni dinlemeyen avamla ve dunyaperestlerle sozun olmasın. Doğruyu soylemekten ise cekinmeyesin, sultan olsa bile korkmayasın. İbadetin avamdan cok olsun, az olmasın. Oyleki, senin ibadetini kendilerininkinden az gormekle, rağbetinin azlığına yorup, akideleri zayıflamasın. Zahirinle ALLAH İCİN olduğun gibi, batınınlada O' nun icin olasın. Boylece icini dışını bir yapıp, kendini halis bir şekilde ALLAH' ın kulu bulasın. Cok gulmeyesin, cok gulmek kalbi oldurur, muhabbeti giderir, maneviyatı yok eder. Yururken vakarlı olasın, her işinde acele etmeyip teenni ile hareket edesin. Konuşunca cok yuksek sesle konuşmayasın, muhatabın işiteceği kadar ve ağır soyleyesin. İnsanlar arasında ALLAH'ı cok anki, O'nu senden oğrensinler. Beş vakit namazın arkasından oyle bir vird edinki, Kur'an'dan okuyup zikir ile şukrunu eda etmiş olasın. Nefsini murakebe edip, ilmini muhafazaya alasın. Boylece, amelinle iki dunyada menfaatlenesin. Elinde bulunan dunya devletine ve bedenin sıhhatine cok fazla itibar ve itimad etmeyesin, guvenip aldanmayasın. Halkın hatasını ortup, doğrularına bakasın. Kotu bildiğin kimseyi, kotuluğu ile anmayıp, bir iyiliğini bulup onunla soyleyesin, anasın. Fakat kotuluğu din hakkında ise onu insanlara soyleyesin ve onları ona uymaktan koruyasın. Sakın olumu unutmayasın, ustadların icin HAK TEALA'dan mağfiret ve rahmet dileyesin. Kur'an'ı Kerimi okumaya devam edesin. Kufur ve bid'at ehli ile konuşmayasın. Mumkun ise dine davet edip meclislerine gitmeyesin. Muezzin ezan okuyunca hazır olasın. Boylece avamdan once mescide gelesin. Komşuda gorduğun ayıp sana emanettir. Saklayıp, kimsenin sırrını kimseye soylemeyesin. Bir iş icin seninle meşvere edene doğru soyleyesin. Seni Mevla'ya yakın eden işleri ona oğretesin. Sakın bahil olma, halin kotu olur. Tamah ve yalan ehli olmaki, muruvvetsiz kalmayasın. Doğruyu yanlışa katmayasın ki, ihanet gormeyesin. Her işte muruvveti gozetesin. Fakirsen kimseden birşey istemeyesin. Dunya ehline hırs ve rağbet etmeyesin. Himmetini yuksek yapıp alcakta kalmayasın. Yolda giderken sağına soluna bakmayıp onune bakasın. Dunya işleri icin sadık bir vekil bulasın. İşlerini o gorup sen ilim ve amele donesin. İlim ehlinden huccet ve munazara bilmeyenlerle ve makam kazanmak icin olan bahis ve konuşmalara katılmayasın. Zira onlar senden cekinmeyip seni mahcup etmeye calışırlar. Senin haklı olduğunu bilselerde aykırı giderler. İlim meclisinde sakın kızmayasın. Halka inanılmaya yakın olan aslı, esası olmayan hikayeleri anlatmayasın. BU NASİHATİMİZİ BİZDEN CAN'U GONULDEN KABUL EDESİN, ZİRA BUNU SENİN ve HERKESİN İYİLİĞİ İCİN VASİYYET EYLEDİM. BU YOLDA GİDESİN, HALKI DA HAK YOLA DAVET EDESİN...