Bir An Bile İnsanın icine nufuz edilebilir mi? Net cevap, edilir. İnsana ulaşılacak, insanı dışarı acacak kapılar ve yollar var. İnsan nihayetinde toprak ve sudan oluşmuş bir yapı. Bir ev gibi. Onun da kapıları ve pencereleri mevcut. Hem alıyor hem veriyor. Daha doğar doğmaz ağzıyla almaya başlıyor. Soluk yoluyla, deri ile duyu organlarıyla dış dunyayla temasta surekli. Gozuyle temaşa ediyor, burnu ile kokluyor, kulağı ile dinliyor, tadıyor, dokunuyor. İcine aldığı şeyler ya toprağa ya da suya ve havaya muteallik. Toprak mahsulu ile doldurursa icini, insanı aşağı ve toprağa ceker. Yok hava ile doldurursa hava onu yukarı kaldırır. Boş bir kabın ağzını kapayıp havuzun ortasına ya da bir dereye bıraksan kıyamete kadar batmaz. Cunku icinde havadan başka bir şey yoktur. Havanın meyli yukseğe olduğu icin kabını da yukseğe ceker ve batmaktan muhafaza eder. Mesnevi. IV. İcinize aldığınız, temas ettiğiniz, gorduğunuz, duyduğunuz, kokladığınız her şey sizi aşağı ya da yukarı ceken amiller. Ya dibe ceken ya da yukarı kaldıran. Akıl yukseltir. Nefis dibe ceker. Eğer etrafınızdaki cinsleriniz aklı nefsine galip olanlarsa sizi de kendileri ile beraber yukseltirler. Değilse ve nefsi aklına galip olanlarsa temas ettikleriniz, dunyaya ve toprağa bağlar hatta daha da oteye toprağın da aşağısına, cukura. Birlikte olduğunuz insanları onemseyin. Bir an bile cok onemli. Goz goze bakıştığınız tek bir an bile. Sozcukler, tavır, davranış, dokunuş, duşunceler. İletişim aslında mıknatıs demir ilişkisidir. Hep birbirimizi ceker ve iteriz. Surekli beraber olduklarımıza benzemeye başlarız. Gezdiğimiz sokaklar, yollar, dinlediklerimiz, baktığımız ve kokladığımız her şeyi icimize alırız. Evimizi ne ile doldurursak onun cinslerine cekiliriz. Bu meyanda kendimize bakalım neye meylimiz var? Neye doğru cekiliyor ayaklarımız, neye, kime ve nelere bakıyoruz gun boyu? Neyi ve kimleri goruyor ve dinliyoruz? Dışarı acılan duyu pencerelerimizden neler giriyor iceri, Kimlerle ne konuşuyoruz? Cinsiyette bir cazibe vardır. Yani cins cinsi ceker. Şimdi sen kendine bak. Kufur ve dinden hangisinin cinsi olduğunu gor. Eğer Haman'a meylin varsa Haman'a, Musa'ya meylin varsa Subhan'a mensupsun. Eğer ikisine de meylin varsa nefsin ve aklın karışmış demektir. Bu suretle nefis ile akıl carpışmaktadır. Dikkat ve yardım eyle ki, akıl ve şuurun nefsini galebe calsın. Mesnevi. IV. Dr. Faik Ozdengul