Cocukluk Cağında Depresyon Depresyon bazı durumlarda alışılmamış gorunumlere burunebildiği icin ayırıcı tanıda başka durumlarla karışabiliyor; orneğin bu cocuklara bazen Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu, Karşı Olma Karşı Gelme Bozukluğu gibi tanılar konabiliyor. Depresyon bazı durumlarda alışılmamış gorunumlere burunebildiği icin ayırıcı tanıda başka durumlarla karışabiliyor; orneğin bu cocuklara bazen Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu, Karşı Olma Karşı Gelme Bozukluğu gibi tanılar konabiliyor. Ergenlik cağına ozgu kimlik karmaşası sureci, depresyon tablosuna burunebiliyor. Kişi zamanının coğunda mutsuzdur, uzgundur, onceden keyifle veya kolaylıkla yapabildiği aktivite veya sorumluluklardan kacmaya başlar, uyku ve iştah duzeni bozulur, motivasyon azlığı nedeni ile dalgınlık, unutkanlık, dikkatsizlik, uşengeclik gibi gundelik sıkıntılar sıklaşır, olum duşunceleri gecer aklından, ruhsal ve fiziksel huzursuzluğu dışardan bile gozlenebilir, eziklik duygusu veya kendine guvensizlik, hatta yetersizliğin getirdiği sucluluk duyguları yaşanır. Cocuklar da bu belirtileri gosterirler ancak cocuğun gelişim ozellikleri ve sosyal ilişkilerine bağlı olarak farklı belirtiler de klinik tabloda gorulebilir. Kucuk cocuklarda ifade becerisi zayıf olduğu icin daha cok davranış problemleri ile karşımıza cıkarlar. Genellikle anne babalarının kontrolu altında olduklarından; klinik oyku de anne babanın bakışı tarafından şekillenir. Ergenlik cağındaki bir cocukta gundelik sorumlulukları savsaklama, okuldan soğuma şeklinde tarifler gorulebilir. Depresyon neden ortaya cıkar? Cocuğun hayatındaki bu etkenlerin ne kadar cok ve yoğun ise depresyonun ortaya cıkışının da o kadar erken oluyor. En onemli risk etkenlerinin ise anne veya baba ya da yakın akrabalarda depresyon oykusu bulunması olduğu biyolojik model; depresyon gelişiminde kalıtımsal yatkınlığı vurgular. Yani; bir kişinin birinci derece yakınlarında depresyon gibi mizac bozuklukları bulunması, o kişide depresyon gorulme yatkınlığını arttırır. Bunun dışında gecmiş yıllarda bazı depresyon araştırmalarında vucutta kortizol salgısı ve daha bircok hormon ya da aracı madde duzeyinde, adrenerjik sistem duzeyinde farklılıklar saptanmıştır. Ceşitli goruntuleme calışmalarında bazı beyin bolgelerinde aktivite ve hacim değişimleri bulunabilmektedir. Yine, sinir hucreleri arasında iletimi sağlayan serotonin, norepinefrin gibi aracı maddelere etkili ilacların da tedavide yararlılığı iyi bilinir. Depresyonu acıklamaya yonelik en son model ise duyguların doğduğu beyin bolgelerindeki sinir hucre bağlantılarının sağlıksız olduğunu ileri suren modeldir. Butun bu sonuclar, depresyon nedenleri arasında biyolojik kokeni desteklemektedir Depresyonun nedeni olarak gosterilen psikolojik modeller de cok sayıdadır. Sevilen nesnenin kaybı depresyonun nedenidir. Bunun dışında kişinin yaşam değişikliklere uyum becerisinin zayıf olması, kendini ve dunyayı yanlış değerlendirmeye neden olan bilişsel bozukluklar vb bazı psikolojik acıklamalar da depresyonu tetikleyebilecek nedenler olarak ileri surulmuştur. Sosyal modeller ise ebeveyn cocuk ilişkisinde veya cocuğun dış dunyayla ilişkisinde yaşadığı problemlerin depresyonun ortaya cıkışını kolaylaştırdığını ileri surer Tedavi mekanizması Depresyonun biyolojik yaklaşımında oncelik ilac tedavisindedir. Antidepresan ilaclar doğrudan depresyonun kendisi ve eşlik eden belirtileriyle başa cıkmaya yoneliktir. Diğer psikiyatrik ilaclar da gerektiğinde tedaviye eklenebilir. Depresyonun psikolojik tedavisinde ceşitli psikoterapi teknikleri uygulanır. Hastanın kendisini ve dunyayı algılamasına yonelik bilişsel davranışcı terapi, gelişimsel yonden yaklaşan psikanaliz yonelimli psikoterapiler de bu terapilere verilebilecek belli başlı ornekler. Cocuklarda depresyonun tedavisinde bireysel tedaviyle birlikte cocuğun sosyal destek sistemleri uzerinde de calışılması gerektiği Aile danışmanlığı ve gerektiğinde aile terapisi yontemleri ile anne babalar ve tum aile calışılır; ailedeki diğer bireylerde var olan ruhsal sorunların da tedavisi planlanır. Cocuğun okul yaşamındaki zorluklarına yonelik olarak okulla işbirliği de tedavide mutlaka duşunulmelidir. Dr. Ahmet Cevikaslan