Uyumsuz Cocuk Uyumsuzluk Belirtileri Cocuk gelişim aşamasındayken bir yandan yeni yetenek ve yeni beceriler kazanarak cevresine daha iyi uyum sağlar, ote yandan gelişmenin gereği olarak yeni sorunlarla da karşılaşır. Kişilik, surekli bir uyum cabası sonucu oluşup, bicim alır. Cozumlediği her sorun, aştığı her yeni engel, cocuğun ruhsal gucunu arttırır. Gelişme basamaklarında cocukların karşılaştığı sorunlar cok ceşitlidir. Bunların bircoğu, o doneme ozgu olan, anababanın desteğiyle cozumlenecek nitelikte sorunlardır. Ancak, cocuk bu desteği bulamaz ya da anababa tutumu yanlış olursa, olağan sorunlar buyur. Orneğin iki uc yaşlarında cozumlenmesi gereken tuvalet eğitimi başarılamaz, kendi başına yeme alışkanlığı verilmezse, bu sorunlar sonraki donemlere aktarılır ve yeni donem sorunlarıyla katlanarak buyur. Oyun cağında oyuna doymamış ya da arkadaşlık ilişkisi kuramamış bir cocuk, okul cağında toplu oyunlara katılamaz, yaşıtlarıyla yarışamaz. Dolayısıyla, olgunluk duzeyi yaşıtlarından geri kalır. Onlarla kaynaşarak cağını yaşamak yerine, bir onceki donemin sorunlarıyla başa cıkmaya uğraşır. Cocuklarda ruhsal sorunlar dış etkenlerden de kaynaklanabilir. Aileyi tumden sarsan, aile birliğini ve duzenini bozan baskı ve zorlayıcı nedenler de gelişimi saptırır. Boylece cocuğun kendi yapısından gelen yatkınlıklar, anababa tutumları ve ev yaşantıları dış etkenlerle birlikte, kalıcı ruhsal bozukluklar yaratabilir. Yerine gore bu etkenlerden birisi ağırlık kazanır veya coğunlukla gorulduğu gibi, hepsi birlikte cocuğun ruhsal dengesini gecici veya kalıcı olarak bozar. Orneğin; kacırılan, araba kazası geciren ya da cinsel saldırıya uğrayan bir cocuk, ceşitli korkular ve bunalımlar geliştirir. Orselenmesinin ağırlığına bağlı olarak, ceşitli ruhsal belirtiler ortaya cıkar. Boyle bir durumda anababanın hic sucu yoktur. Onlar kendilerini suclu saysalar bile, sorumlu olan dış etkendir. Ancak kimsenin elinde olmayan bu ceşit dış orselenmlerde bile ailenin sonraki tutumu onem kazanır. İkinci ceşit sorunlar ise oncelikle cocuğun yapısı veya gecirdiği hastalıklarla ilgilidir. Orneğin; beyin incinmesiyle doğan, sakatlığı veya kanarca gibi suregen hastalığı olan cocuklar uyumsuzluk belirtileri gosterirler. Bunlardan da anababayı sorumlu tutulamaz. Ancak, anababa tutumu sorunu duzeltici yonde de, cocuğun uyumsuzluğunu busbutun arttırıcı yonde de olabilir. Aile yaşamının olumsuz etkilerinden başka pek cok etkeni değerlendirmek ve paylarını belirlemek gerekir. Ruhsal belirtiler, tek başlarına cocuğun uyumsuz ve dengesiz olduğunu kanıtlamaz. Bir belirtiyi değerlendirirken şu etkenleri goz onunde tutmak gerekir. Cocuğun Gelişim DonemiBelirti, belli bir gelişim doneminde, sıklıkla gorulen gecici bir durum olabilir. Orneğin: 4 5 yaşına kadar cocukların gece işemeleri olağandır. Okul cağında bile ara sıra yatağa işeme bir sorun sayılmaz. Bunun gibi, 3 4 yaşlarında beliren korkular, 2 3 yaşlarında ortaya cıkan uyku bozuklukları, ara sıra korkulu duş gorme, kısa suren konuşma duzensizlikleri, tek başlarına kaygı verici belirtiler sayılmazlar. Belirtinin sıklığı ve gucu de bir başka olcut olarak kullanılabilir. Herşeyden korkan cocuk, yaşı kucuk olsa da ruhsal sorunlu bir cocuk sayılabilir. Okul cağında her gece yatağını ıslatma, bir sorun olarak ele alınabilir. Bir cocuk; temiz, titiz ve duzenli olabilir. Ancak bu cocuk mikrop korkusuyla, bir yere dokundukca elini yıkıyor, ustu tozlanınca huylanıp değiştiriyorsa, titizliği sorun boyutlarına ulaşmış demektir. Belirtilen sıklığı ve ceşitliliğinden başka, surekliliği de onemli bir olcuttur. Dış baskılara bağlı olarak ortaya cıkıp bir sure sonra yok olan belirtiyle sureklilik gosteren belirti bir tutulmaz. Orneğin; yeni bir kardeş doğumundan sonra gorulen hırcınlıklar, huysuzluklar, ciş ve kaka kacırma olağan tepkiler olarak değerlendirilir. Ancak ceşitli nedenlerle bu belirtilerin surup gitmesi uyumsuzluk olarak saptanabilir. Bir belirtinin ağırlığı ve sıklığı yanında, başka hangi belirtilere eşlik ettiğini bilmek de onemlidir. Her gece yatağına işeyen bir cocuk, yalnız bu belirti nedeniyle uyumsuz olarak belirlenemez. Bunun yanında korkular, kekemelik, davranış bozuklukları gorulmesi uyumsuzluk tanısını destekler. Cocuklar butun ruhsal sorunlarını dışa vurmazlar. Bu nedenle dıştan belirti gostermeyen bir cocuğun her zaman uyumlu ve dengeli sayılması gerekmez. Kuruntu ve uzuntulerini acığa vurmayan; ici fırtınalı, dışı durgun cocuklar da vardır. İc tedirginliklerini dışa yansıtmamak icin kendi kendileriyle surekli savaşır, yorgun duşerler. Kucuk dış baskılar altında kalınca dengeleri kolayca bozulur ve belirtiler ortaya cıkar. Son olarak, cocuğun gecmişteki uyumunun ve olumlu niteliklerinin de incelenmesi yararlı olur. Cocuğun zekası, becerileri, ozel yetenekleri, toplumsal ilişkileri uyum yeteneğinin gostergesi olabilir. Onceki donemlerdeki gelişmesi onemli sapmalar gostermeyen bir cocuğun karşılaştığı sorunları cozme gucu daha yuksek sayılır. Ana babanın cocuğu destek olmaları, ya da belirtiler karşısındaki olumsuz tutumları da uyumsuzluğun gecici veya kalıcı olmasını belirler. Uyumsuzluk Ceşitleri Zeka geriliklerini ve oğrenme bozukluklarını sayılmazsa, cocukluktaki ruhsal sorunları dort ana kumede toplanabilir: Davranış Bozuklukları Surekli hırcınlık, sinirlilik, gecimsizlik, kavgacılık, okuldan kacma, calma, yangın cıkarma, surekli başkaldırma ve kuralları ciğneme gibi belirtiler bu kumede toplanır. Davranış bozuklukları, cocuğun ceşitli ruhsal ve bedensel nedenlere bağlı olarak, ic catışmalarını davranışına aktarması sonucu ortaya cıkar. Başka bir deyişle, bu cocukların cevreleriyle ilişkileri surekli olarak gergin ve surtuşmelidir. Duygusal Bozukluklar Bu kumede yer alan sorunlar, cocuğun cevresinden cok kendisini tedirgin eden ruhsal belirtileridr. Korkular, kuruntular, saplantılı duşunceler, uyku bozuklukları, kekemelik, seyirceler ve benzer sorunlardır. Bu belirtileri gosteren cocuklar cevreleriyle ilişkileri cok bozuk olmayan, gergin, guvensiz ve cekingen cocuklardır. Kendi ic sorunlarını dışa yansıtmaktan cok, kendilerine yonelten kaygılı cocuklardır. Alışkanlık Bozuklukları Parmak emme, masturbasyon, gece işemeleri, dışkı kacırma gibi alışkanlıkların duzensizliğiyle ilgili belirtiler bu kumede toplanır. Ağır Ruhsal Bozukluklar İce kapanıklık veya cıldır denen ve cocuğun uyumunu her alanda ve surekli olarak bozan ruhsal hastalıklar bu kumede yer alırlar