Enaniyet Sonucu Oluşan Tavır Bozuklukları Enaniyet hastalığına kapılan bir kişi hangi tavırları deşifre eder? Bir kısmı masum gibi gorunen bu tavırlar insana ne gibi zararlar verir? Enaniyetli bir insan hatalı tavırlardan nasıl kurtulabilir? Enaniyet şeytanın en belirgin karakteridir. Enaniyetli insanlar her zaman en seckin, en farklı, en guclu, en ustun, en dikkat ceken kişi olmak isterler. Ancak enaniyetli bir tavrın insanlar uzerinde olumsuz bir etki uyandıracağını, doğal bir ofkeye sebep olacağını bildiklerinden şeytani bir zekayla davranışlarını kontrol altında tutmaya calışırlar. Bu tip kişiler insanların rızasına son derece onem verdikleri icin, onların beğenisini kaybetmemek amacıyla mutevazı bir tavır gostermeye calışırlar. Oysa tum sapkınlıkların ve azgınlıkların kokeni olan enaniyetlerini ne kadar saklamaya calışsalar da bazı karakter ozellikleri ile kendilerini belli ederler. 1 Kendi Akıllarını Beğenmeleri Kendi aklını beğenen insanların ozelliklerinden biri "bence" ile başlayan ve "ben bilirim" uslubu altında kibir taşıyan cumlelerdir. Aslında bu tur cumlelerin altında yatan duşunce genellikle karşısındakine kendi fikrinin doğru olduğunu zorla kabul ettirme cabasıdır. Bu insanlar gercekte son derece bozuk mantık orgulerine sahip oldukları halde karşısındakilere mutlaka duşuncelerini kabul ettirmek icin tartışmaya girer, bu uğurda kuser, darılır ve cocuklanırlar. Şeytan Takipcilerini Azaba Surukler Bir insanın ilgi cekme cabası, Kuran ahlakına hicbir şekilde uymadığı ve şeytani fikirlere dayandığı icin hicbir zaman istenilen sonucları vermeyecektir. Aksine nefsin destekcisi olan, insanlara kotuluğu ve cirkin davranışları emretmekle gorevli olan şeytan, iman etmeyen ya da zayıf imanlı insanlara fısıldadığı bu tavırlar ile kendisi gibi, kendisine uyan insanları da cehennem azabına surukler. Bu tur kişilerin icine duştukleri zavallı durumu Yuce Allah bir Kuran ayetinde şoyle haber verir: "Dinlerini bir oyun ve eğlence edinenleri ve dunya hayatı kendilerini mağrur kılanları bırak. Onunla hatırlat ki, bir nefis kendi kazandıkları ile helake duşmesin; Allah'tan başka ne bir velisi, ne bir şefaatcisi vardır; her turlu fidyeyi verse de kabul olunmaz. İşte onlar kazandıkları dolayısıyla helake uğrayanlardır; kufre saptıklarından dolayı onlar icin cılgınca kaynar sular ve acıklı bir azap vardır." (En'am Suresi, 70) 2 Kendi Prensiplerinin Olması Enaniyetli insanlar, tum hayatlarını Allah rızasının olmadığı birtakım ideolojiler uzerine kurarlar ve buna 'hayat felsefesi' adını verirler. Bu ideolojilerinin doğru olduğuna ve kendilerinin asla hata yapmayacaklarına oylesine inanmışlardır ki sonunda onlara doğrular gosterildiğinde dahi enaniyetlerinden dolayı bu ideolojilerinden ve hayat felsefelerinden vazgecmezler. Konunun daha iyi anlaşılması icin kitlesel bir ornek vermek gerekirse, evrimciler bu tur hayat felsefelerine koru korune inanan grupların başında gelirler. Tum kanıtlar canlılarda evrimin olmadığını gostermesine ve coğu evrimci de bu gerceği itiraf etmesine rağmen enaniyetlerinden dolayı Allah'ın varlığını ve O'ndan başka İlah olmadığını kabul etmek istemezler. Oysa Yuce Allah bir Kuran ayetinde bu tur enaniyetli kişilerin cehenneme boyun bukmuş kişiler olarak suruleceklerini şoyle bildirir: "Rabbiniz dedi ki: "Bana dua edin, size icabet edeyim. Doğrusu Bana ibadet etmekten buyuklenen ler; cehenneme boyun bukmuş kimseler olarak gireceklerdir." (Mumin Suresi, 60) 3 Ovunmeleri Enaniyetli insanların gozlerinde buyuttukleri, gurur meselesi yaptıkları zenginlik, guzellik, mevki, eğitim durumu, kultur, mal ve cocuklar gibi bircok konu vardır. Soz konusu kişiler bu konuları sık sık gundeme getirip kendi aralarında bir ovunme aracı olarak kullanırlar. Ancak sahip oldukları herşey, Allah'ın kendileri icin belirlediği kaderleri doğrultusunda gelişmektedir. Bundan dolayı gurura kapılmak, gercekte haksız yere buyuklenmek olur. Cunku sahip oldukları herşeyi onlara Yuce Allah bir imtihan konusu olarak vermektedir. Ahirette de hepsinden tek tek hesaba cekileceklerdir. Bir ayette bu tur kimseler şoyle haber verilir: "Kendilerini temize cıkaranları gormedin mi? Hayır; Allah, dilediğini temizleyip yuceltir. Onlar, 'bir hurma cekirdeğindeki iplikcik kadar' bile haksızlığa uğratılmazlar." (Nisa Suresi, 49) 4 İlgi Cekmeye Calışmaları Enaniyetli insanlar toplum icinde değer kazanmak icin acık acık "Ben bundan daha iyisine layığım", "Bana herkesten fazla sevgi gosterilsin, herkesten daha ustun olduğum hissettirilsin" gibi ifadelerle bu duşuncelerini dile getirmezler. Ancak değişik hayat tarzları, farklı konuşma uslupları kullanır veya gencliklerini, guzelliklerini, zenginliklerini, iyi eğitim gorduklerini, yabancı dil bildiklerini hareket ve konuşmalarına yansıtarak kendilerini diğer insanlardan farklı gostermeye calışırlar. Oysa asıl beğenisi kazanılacak ve hoşnut edilecek tek varlık Yuce Allah'tır. Ancak bu kimseler insanların ilgisini cekmeyi ve onların sevgisini kazanmayı amac edinirler. Aslında bu kendi nefislerinin kıskanclık ve kibirini tatmin etmek icin kullandıkları bir acizlik gostergesidir. Şeytan, kendi nefsini ilah edinen bu insanları bu gizli yontemle etkilemektedir. Cunku şeytan bu bicimde ilgi cekmeye calışan insanları sadece insanların beğenisini kazanacak davranışlar geliştirmeye yonlendirir. Onları Allah'ı duşunmekten alıkoyar, Allah'ın hoşnut olacağı Kuran ahlakından uzak yaşamaları konusunda onlara telkinlerde bulunur. 5 Hata Yapmaktan Korkmaları Enaniyetli insanların sahip oldukları buyukluk gururu, hata yapınca kucuk duşecekleri, insanların gozunde değer kaybedecekleri duşuncesini doğurmuştur. Bu nedenle kendilerini her turlu hatadan soyutlamaya calışır, hicbir hatayı kendilerine yakıştırmaz, kabul etmez, asla hata yapmayacaklarını duşunurler. Bu tutumları ile surekli negatif bir hava oluşturdukları icin de, kimse yanlarında rahat edemez; herkes onlarla beraber olmaktan huzursuzluk duyar. Muminler ise Allah'a karşı acizliklerini bildikleri ve dunyada onlara verilen eksiklikleri kabul ettikleri icin hata yapmaktan korkmazlar. Buyukluk iddiası ile ortaya cıkmadıkları icin eksiklikleri, yanlışları olması onları etkilemez, kusur işlediklerinde ya da kendilerine hataları soylendiğinde hemen boyun eğer ve Allah'tan bağışlanma dilerler. Cunku insanlara karşı "prestijlerini korumak" gibi bir endişeleri yoktur; tek amacları Allah'a kul olmak, O'nu razı etmektir. Yuce Allah Kuran'da muminlere şoyle dua etmelerini emreder: "... Rabbimiz, unuttuklarımızdan ya da yanıldıklarımızdan dolayı bizi sorumlu tutma. Rabbimiz, bizden oncekilere yuklediğin gibi bize de ağır yuk yukleme. Rabbimiz, kendisine guc yetiremeyeceğimiz şeyi bize taşıtma. Bizi affet, bizi bağışla. Bizi esirge, Sen bizim mevlamızsın. Kafirler topluluğuna karşı bize yardım et." (Bakara Suresi, 286) 6 Eleştirilmekten Hoşlanmamaları Eleştirilmek, kibirli ve gururlu insanların hic hoşlanmadıkları bir durumdur. Bu tip insanlara eleştiri yapıldığında prestijlerini kaybetme endişesiyle mimiklerinin doğallığı bozulur, ses tonlarında ani iniş cıkışlara rastlanır, doğal hallerinde bulunmayan "tikler" ortaya cıkar. Bu hal icerisinde rahatlığı, huzuru bir turlu yakalayamazlar. Enaniyet sahiplerinin aksine muminler ise, kendilerine ozellikle ayetlerle bir hatırlatma yapıldığında hemen boyun eğerler. Nitekim Secde Suresi'nde muminlerin bu ozelliği imanın bir gostergesi olarak bildirilmiştir: "Bizim ayetlerimize, ancak onlarla kendilerine hatırlatıldığı zaman, hemen secdeye kapananlar, Rablerini hamd ile tesbih edenler ve buyukluk taslamayanlar iman eder." (Secde Suresi, 15) 7 Aşağılık Kompleksi İcinde Olmaları Enaniyet her zaman gurur ve buyuklenme olarak duşunulmesine rağmen gercekte aşağılık kompleksi veya eziklik de bir enaniyet gostergesidir. Bu tip insanlar kendilerini surekli olarak diğer insanlardan daha aşağı konumda gorur ve bunun ezikliğini yaşarlar. Aslında bu da kendine benlik vermenin bir ceşididir. Cunku guzel olmadığını, fakir olduğunu duşunen kişi kendisinde var olan bu eksikliğin yine kendinde olan bir ozellikten kaynaklandığını zannederek bunu bir eksiklik ve bir kusur olarak gorur. Bunu duşunurken aslında tum bunları verenin Yuce Allah olduğunu unutur. Muminler ise Allah'ın verdiğine her zaman razı olurlar ve fiziki ozelliklerini ne eziklik ne de enaniyet konusu yaparlar. Bedenlerinin, mallarının gercek sahibinin Allah olduğunu, bunlarla denendiklerini, onemli olanın insanın ruhu ve Yuce Allah'a olan samimi yakınlığı olduğunu bilirler. 8 Sonuc: Enaniyet Şeytanın Ozelliğidir Kibir şeytanın en onemli ozelliklerinden biridir. Allah'ın huzurundan da kibiri ve itaatsizliği yuzunden kovulmuştur. Bu gercek Kuran'da şoyle bildirilmiştir: "Yalnız İblis haric. O buyukluk tasladı ve kafirlerden oldu. Dedi ki: "Ey İblis, iki elimle yarattığıma seni secde etmekten alıkoyan neydi? Buyuklendin mi, yoksa yuksekte olanlardan mı oldun?"" (Sad Suresi, 74 75) Şeytan, bu hastalığını insanlara bulaştırmak ve mumkun olduğu kadar cok insanı Allah'ın yolundan saptırıp kendisiyle birlikte cehenneme suruklemek ister. İnsanları cehenneme suruklemek icin onların nefislerindeki buyuklenme arzusunu kullanarak yaklaşır. Bu hastalığa yakalanan bir kimsenin aklı ortulur, şuuru kapanır ve Allah'ın dosdoğru yolundan uzaklaşır. İnsanın, şeytanın vasfı olan kibirden kurtulması, "kovulmuş şeytandan Allah'a sığınması", Allah'ın sonsuz gucunu duşunup kavraması, bu guc karşısında kendi kucukluğunu, acizliğini anlaması ve Allah'a duyduğu saygı dolu korkunun artması ile mumkundur. İşte bu insanlar Kuran'da bildirilen "temiz akıl sahipleri" olan muminlerdir. Allah onlara "doğruyu yanlıştan ayıran bir anlayış" vermiştir (Enfal Suresi, 29). Bu anlayış ile muminler, dunya hayatının cok kısa olduğunu, ahiret icin, cennete kavuşmak icin hazırlık yapmaları gerektiğini fark ederler. Boylece nefislerindeki buyuklenme arzusunu da tamamen engeller, Allah'ın izniyle şeytanın enaniyetinden arınırlar.