Sakal kesmenin Hukmu. Soru: Sakal uzamadan kesilebilir mi? Dudak altından dort parmak uzunluğunda uzatmak sunnet deniliyor. Bu şekilde de bırakmak uygun mudur? Fıkıh kitaplarımızda sakalı kokunden tıraş etmenin haram olduğu belirtilmiştir. Mazeretsiz olarak surekli kesmek ile ara sıra kesmek arasında bir fark yoktur. Sakalın uzamadan da uzadıktan sonra da kesilmesi meşru değildir. Cunku sakalın kokunden tıraş edilmesinin meşruluğuna delalet eden hicbir rivayet bulunmamaktadır. Hz. Peygamber Efendimizden rivayet edilen bircok sahih hadis i şeriflerde, sakalların tabii halleri uzere terk edilmesi ve uzatılması emredilmektedir. Bu konudaki hadis i şeriflerden bazıları şunlardır: "Abdullah İbn i Omer 'den rivayete gore Nebi : Bıyıkları tıraş edin, sakalları bırakın buyurmuştur."1 "On şey vardır ki bunlar fıtrattandır: Bıyığı kesmek, sakalı uzatmak, misvak kullanmak, burna su cekmek, tırnak kesmek, mafsallarını yıkamak, koltuk altını yolmak, kasıkları tıraş etmek ve suyla taharetlenmek, istinca."2 Gorulduğu uzere hadis i şeriflerde hem bıyıkların kısaltılması ve hem de sakalların uzatılması emredilmektedir. Bu nedenle fahihlerin coğunluğu, sakalların uzatılmasının emredilmesinden dolayı sakalı kokunden tıraş etmenin haram olduğuna hukmetmişlerdir. Sakalı kokunden tıraş etmeye cevaz veren hicbir fakih yoktur. İşte bazı muteber fıkıh kitaplarımızdan konuyla ilgili hukumler şunlardır: "... Kişinin sakalını kesmesi, erkeğin kadına benzemesi helal olmadığı gibi helal değildir. Bu sebeple, erkeğin sakalını tıraş etmesi kadına benzemek olduğu icin haram olmuştur."3 "... Erkeğe sakalını kesmesi haramdır."4 "... Yuzden tuyu izale etmek haramdır. Ancak kadının sakal ve bıyıkları cıkarsa, kesmesi haram olmaz. Bilakis mustehaptır."5 "... Muhakkak ki sakal erkeğin susudur. Sakal yaratılışın tamamındandır. Dış gorunuşte erkek sakal ile kadından ayrılır. Sakal hicbir zaman cirkin olmamıştır. Cunku sakallı olan, her zaman hurmet, saygı ve tazim gorur."6 Metin ve mealleri verilen hadis i şerifler ve muteber fıkıh kitaplarımızdan nakledilen fetvalardan anlaşılmaktadır ki: Sakalı kokunden tıraş etmek haramdır. Sakalda sunnet miktarı: Bir kabza yani bir tutamdır. Kabza miktarı olmayan sakaldan almayı hicbir fakih mubah gormemiştir.7 Sakal bir kabzadan fazla uzadığı zaman onu eninden ve boyundan bir parca almakta beis yoktur. Cunku sakalın kılları kendi haline bırakılırsa sakal uzunluğuna ve genişliğine cirkinleşir, hatta dile destan ve misal olur. Yuzun manzarasını bozar, başkalarının alay, eğlence ve istihzasına maruz kalır. Fakat bir tutamdan az olan sakalı kısaltmak caiz gorulmemektedir. dipnot (1) Muslim Taharet:52 53 Edeb:18, Tirmizi Edeb:18, Nesei Taharet:15 (2) Muslim Taharet:56 (3) Kitabul Fıkhi alel Mezabihil Erbaa 2/45 (4) El Durrul Muhtar 5/261 (5) İbn i Abidin 5/239 (6) Gazali İhya:1/150 (7) Ed Durru\'l Muhtar, 2/113. Sakal kesmenin hem ayet hemde hadis i şeriflerden haram oluşu ve dort mezhep goruşu. Allah'u Teala Nisa Suresi 118 ve 119. Ayetik erimlerinde mealen buyuruyor ki: " Allah ona lanet etmiştir. O da demiştir ki: andolsun ki, elbette senin kullarından kesin olarak belirlenmiş bir nasip edineceğim! Ondolsun ki; mutlaka onları saptır acağım! Kasem olsun ki; kesinlikle onları umutlandır acağım! Yemin olsun ki; muhakakkak onlara emredeceğim de hemen davarların kulaklarını cokca yaracaklar. Yine andolsun ki; elbette onlara emredeceğim de hemen Allah'ın yaratılışını değiştirecekler Kim Allah'ı bırakıp da şeytanı bir dost edinirse muhakkak ki o pek acık bir zararla husrana uğramıştır. Ayeti Celilede İblis'in sozu olarak gecen: "Allah'ın yaratılışını değiştirme" ifadesinden ne kastedildiği hakkında mufessirler iki goruş serdetmişlerdir: 1 Sa'id İbni Cubeyr ve Hasen i Basri gibi tabi'inin ileri gelenerinden nakledilen goruş, bunun: "Allah'ın dinini değiştirme" manasında oluşudur ki, bu ya kafir olan kişinin, Allah'u Teala'Nın kendisinden kal u bela'da aldığı sozu bozarak, yaratıldığı İslam fıtratını değiştirmesi olarak yorumlanmış veya sonradan helali harama, haramı da helale cevirerek yapmış olduğu değiştirmeyle tefsir edilmiştir. 2 Buradaki "değiştirme" insanın, şeytanın isteği doğrultusunda kendisini Allah'u Teala'nın yasakladığı birtakım şekillere sokmasıdır ki, estetik yaptırmak, peruk takmak, dovme yapmak, hayvanları burmak, livata yapmak, lezbiyenlik, kadının erkek elbisesi erkeğin kadın elbisesi giymesi, kadının erkeğe erkeğin akdına benzemesi, kadını sacını tıraş etmesi ve erkeğin sakalını kesmesi gibi bazı yasaklar, Allah'u Teala'nın yarattığı fıtratı değiştirmeye ornek olarak zikredilmiştir. Evet! Sakalı traş etmek fıtrat ı tağyire girmekte ve dort mezhebe gore haram kabul edilmektedir: Nitekim El Menhelu'l 'azbul Mevrud" isimli kitapta şoyle zikredilmiştir: "Sakal tıraşı muctehid imamlar olan Ebu Hanife, İmam ı Malik, İmam ı Şafi ve İmam ı Ahmed ve diğerleri indinde haramdır. Ayet ve hadislerden hukum cıkarma gorevinde bulunan butun fukahanın sozleri sakal tıraşının haram olduğu hakkında acıktır." (el Menhel:1/186 188) MEZHEP İMAMLARININ GORUŞLERİ 1 HANEFİ MEZHEBİ: Hanefi fıkhının muteber kitaplarından "ed Durru'l Muhtar"da zikredildiğine gore: "Erkeğin sakalını kesmesi haramdır."(5/261) Ayrıca "Fethu'l Kadir"de, Zeyla'i ın "Kenz Şerhi"nde Şurumbulali ın "Durer Haşiyesi"inde ve Hanefi buyuklerinin daha nice eserlerinde bu fetva yer almaktadır. 2 MALİKİ MEZHEBİ: Maliki imamlarından Ebu'l Hasen ın "Şerhu'r Risale"sinde ve 'Adevi ın ona yaptığı haşiyesinde zikredildiğine gore: "Sakalı tıraş haram olduğu gibi musle sayıldığı takdirde kısaltmak da haramdır." 3 ŞAFİİ MEZHEBİ: Allame Şeyh Ahmed İbni Kasım el Abbadi "Tuhftu'l Minhac fi Şerhi'l Minhac" isimli esere yaptığı haşiyesinde Akika bahsinin sonunda şoyle buyurmuştur: "Şifi ulemasının buyuklerinden İmam ı Rafi'i ve İmam ı Nevevi : "Sakalı tıraş etmek mekruhtur" demişlerse de "Kafiye Şerhi"nde İbnu' Rif'a buna itiraz ederek, İmam ı Şafi ın 'Umm isimli eserinde sakalı tıraş etmenin haram olduğuna dair fetva verdiğini bildirmiştir." 4 HANBELİ MEZHEBİ: Allame Şeyh Muhammed Es Sefarini el Hanbeli "Menzumetu'l Adab" şerhi "Gizau'l Elbab" da: "Hanbeli mezhebinde guvenilir fetva, sakal tıraşının haram oluşudur." Demiştir. Ayrıca "el İkna" kitabında da. "Sakal tıraşı haramdır" diye zikredilmiştir. Allame Şeyh Mansur İbni Yunus "Munteha şerhi"nde de boylece zikretmiştir. Sakalda sunnet olan miktar ise bir tutam olmasıdır. Nitekim Amr ibni Şuayb'ın babasındandan, onunda dedesinden rivayetine gore: "Resulullah sakalının eninden ve boyundan alırdı." (Tirmizi, Edeb:17, no:2762, 5/94) Gorulduğu gibi sakalı tıraş etmenin butun mezheplerde hukmu acıktır. Soru 2:Sakal kesmek haramdır demişsiniz. Ben memurum yani kesmem lazım. Bizim durumumuz nedir? Bu konuda buyuklerimiz "memurlar vazifelerinden oturu mazur yani ozur sahibidir" buyurmuşlardır. Fakat devlet dairesinde calışıyor olmak, sakalı kesmek icin bir ozur olsa da kişi bununla yetinmemelidir. Bu durumundan rahatsızlık duymalı, ekmeğini kazanabileceği bir başka iş imkanı peşinde olmalıdır. http://www.dinimeseleler.com/soruCev... spx?urid=2811 Not:Kimseyi sakalsız diyede kucuk gormuyoruz. Allah bırakmayan kardeşlerimizede bırakmayı nasip etsin. www.dinimeseleler.com sitesine kafanıza takılan soruları yoneltebilirsiniz.