Bir kutuk icinde sahibini bulan borc Gecmiş zamanın birinde cevresi tarafından sevilen, sayılan, ahlaklı, durust bir tuccar vardı. Bu adam, sozunun eri, kimseyi aldatmayan, soz verdiği zaman mutlaka onu yerine getiren, borcuna son derece sadık birisiydi. Bu sebeple de onunla iş ya Gecmiş zamanın birinde cevresi tarafından sevilen, sayılan, ahlaklı, durust bir tuccar vardı. Bu adam, sozunun eri, kimseyi aldatmayan, soz verdiği zaman mutlaka onu yerine getiren, borcuna son derece sadık birisiydi. Bu sebeple de onunla iş yapan kimseler asla bir tereddut icine girmiyorlardı. Bu tuccara bir gun cok acil para lazım olmuştu. Komşu memleketten mal sipariş etmişti ve o malları alması icin de paraya ihtiyacı vardı. Kendisine lazım olacak parayı verebilecek bir esnaf arkadaşı vardı. Meseleyi ona actı. Arkadaşı borc vermekle hic tereddut etmedi. Cunku onu cok iyi tanıyordu. Daha once de aralarında borc alış verişi olmuştu ve herhangi bir problem yaşanmamıştı. Arkadaşı ona parayı verirken şoyle dedi: Yanlış anlama. Birbirimize guveniriz, sen de biliyorsun. Ama yine de borclarda bir şahit gostermek adettendir. İstersen aramızda bir şahit tutalım. Şahit olarak Allah yeter, başka şahide gerek var mı? Peki o zaman bana bir kefil gosterebilir misin? Dunyanın bin bir turlu hali var. Sen merak etme. Kefil olarak Allah yeter. Başka kefil aramaya gerek yok. Adam, arkadaşına hak vermişti. Doğru ya, Allah'tan daha iyi şahit ve kefil elbette olamazdı. Zaten arkadaşına da guveniyordu. Aralarında paranın ne zaman odeneceği konusunu konuştular ve ayrıldılar. Adam yolculuk icin hazırlıklarını tamamlamıştı. Onların memleketinde ticari seyahatlar gemiyle yapılıyordu. Gemiye bindi ve komşu memlekete vardı. Hemen mal aldığı şirkete gitti, arkadaşından almış olduğu borc parayla odemesini yaptı. Bu sırada yanında getirmiş olduğu malları da sattı ve aldığı borctan daha fazla para kazandı. Artık memleketine geri donebilirdi. Ancak o da ne! Aksilik bu ya, yaşadığı memlekete sefer yapan tek gemi vardı ve o da arıza yapmıştı. Bu nedenle deniz seferleri belirsiz bir tarihe kadar iptal edilmişti. Aradan gunler gecti ama gemideki arıza hala giderilememişti. Şimdi ne yapacaktı? Arkadışına odeyeceği borcun gunu de iyice yaklaşmıştı. Vaktinde odeyeceğine dair soz de vermişti. Ne yapayım, ne edeyim derken sahil kenarında yururken gozune bir kutuk ilişmişti. O anda aklına şu gelmişti: Ben bu kutuğun icini oyayım ve borcumu icine koyup ustunu kapatayım. Bir de arkadaşıma durumumu anlatan bir mektup yazayım. Daha sonra ise kutuğu denize bırakayım. Aramızda şahit ve kefil olarak Allah'ı bırakmıştım. İnşallah Rabbim bu kutuğu arkadaşıma ulaştırır. Adam, duşunduklerini yerine getirdi. Kutuğu denize bıraktı ve yana yakıla Allah'a şoyle yalvardı: Rabbim! Sen de biliyorsun ki, arkadaşımdan borc aldım. Arkadaşım benden şahit ve kefil istedi. Ben de, "Şahit ve kefil olarak Allah yeter" dedim. Ancak geminin arıza yapması sebebiyle borcumu zamanında odeyemeyeceğim. Sen benim kefilim olduğun icin borcumu sana oduyorum. N'olursun ya Rabbi, Sen de bu parayı arkadaşıma ulaştır. Denize bırakılan kutuk, deniz uzerinde yalpalaya yalpalaya yol aldı ve gozden kaybolup gitti. Bu sırada borcu veren adam da her gun limana geliyor ve arkadaşının gelip gelmediğini soruyordu. Sozleştikleri gun gelmişti. Adam hemen limana geldi. Borc verdiği arkadaşı bu gun mutlaka gelmeliydi. Cunku oyle sozleşmişlerdi. Ancak butun araştırmalarına rağmen adam gelmemişti. Hayret ve şaşkınlık icindeydi. Acaba ne olmuştu? Arkadaşının başına bir şey mi gelmişti? O ne yapar ne eder sozunu mutlaka yerine getirirdi. Bu duygu ve duşuncelerle sahil kenarında yururken ayağına bir şey takıldı. Yere eğilip baktı. Yerde bir kutuk vardı, uzeri de hafif acılmıştı. Merak edip kutuğu aldı ve icine baktı. Bir de ne gorsun! İcinde bir miktar para ile bir de mektup vardı. Mektubu hemen acıp okudu ve mektubu yazan kişinin arkadaşı olduğunu anladı. Parayı da alıp cebine koydu ve Rabbisine şukretti. Gunler sonra gemi tamir edilmiş ve tuccar adam da memleketine donuvermişti. İlk iş olarak borc para aldığı arkadaşının yanına gitti. Gondermiş olduğu kutuğun arkadaşının eline gectiğinden haberi yoktu. O, borcu kadar parayı yanına alıp arkadaşına getirmişti. Arkadaşı başından gecenleri kendisine anlatınca ikisinin de şukurleri ve Allah'a bağlılıkları bir kat daha artmıştı. (Buhari, 1427, 2169, 2583; Musned, 8571) Hikayeden cıkarılacak bazı dersler 1. Allah, ozu sozu doğru kimselerin her zaman yanında olmuştur. İnsan devamlı surette Allah'a guvenmeli, O'na tevekkul etmeli. Ancak sebepler planında ne yapılması gerekiyorsa onu da yapmalı. 2. İhtiyac sahibi bir kimseye borc vermek guzel bir davranıştır. Bu, borc veren kişinin faziletli bir insan olduğunu gosterir. Kim olursa olsun herkes bir başkasından borc isteyecek hale gelebilir. İnsanlar birbirlerine muhtac varlıklar olarak yaratılmıştır. Ancak borc alıp verirken mutlaka şahitler tutulmalı veya borc yazıya gecirilmelidir. Bu, bir guvensizlik değil, aksine tarafların birbirine yapmış olduğu bir guven sağlamasıdır. Ayrıca borclanmalarda az da olsa cok da olsa yazma, zaten Kur'an'ın bir emridir. (Bakara, 2/282) 3. Borc, normal şartlarda mu'minin kacınması gereken bir husustur. Zira borcta kul hakkı sozkonusudur. Kul hakkı ise, ancak şahsın helal etmesiyle odenebilecektir. Efendimiz , uzerinde borc olduğu halde olen bir sahabinin namazını, ancak onun borcunu bir başka sahabi odediği veya odemeyi uzerine aldığı zaman kıldırmıştır. Olumun vakti ve saati bizim acımızdan mechul olduğuna gore zorda kalıp sıkışmadıkca borc altına girmemek, akıllı bir mu'minin takınacağı guzel bir tavırdır. Kaynak İslamHikaye