1500 Yıl Oncesine Ait Tabletlerde Adı Gecen Peygamberler! TEVRAT'TAN 1500 YIL ONCESİNE AİT EBLA TABLETLERİNDE ADI GECEN PEYGAMBERLER M. O. 2500'lu yıllardan kalma Ebla Tabletleri, dinler tarihi acısından cok onemli bilgileri gunumuze kadar taşımaktadır. Arkeologlar tarafından bulundukları 1975 yılından itibaren bircok kez araştırma ve tartışma konusu olan Ebla Tabletlerinin en onemli ozelliği ise, icinde İlahi kitaplarda bahsedilen uc peygamberin adının gecmesidir. Onemli bilgiler iceren Ebla tabletlerinin, binlerce yıl sonra bulunması, Kuran'da bildirilen toplulukların durumunun coğrafi olarak da acıklanması bakımından oldukca onemlidir. Ebla, M. O. 2500 yıllarında, bugunku Suriye'nin başkenti olan Şam ile Turkiye'nin guneydoğusunu da icine alan bir bolgeyi kapsayan bir krallıktı. Bu krallık, kulturel ve ekonomik olarak doruğa cıkmış ama bir donem sonra bircok medeniyette olduğu gibi tarih sahnesinden silinmişti. Ebla Krallığının, doneminin onemli bir kultur ve ticaret merkezi olduğu, tuttukları kayıtlardan da anlaşılıyordu. Eblalılar devlet arşivi oluşturan, kutuphane kuran ve ticari sozleşmeleri yazılı kayıt altına alan bir medeniyetin sahibiydiler. Hatta Eblaca denen kendi dillerini oluşturmuşlardı. (Ebla", Funk & Wagnalls New Encyclopaedia, 1995 Funk & Wagnalls Corporation, Infopedia 2.0, SoftKey Multimedia Inc.) Yer Altında Saklı Kalan Dinler Tarihi 1975 yılında yapılan kazılarda ilk bulunduğunda, o zamana kadar klasik bir arkeoloji başarısı olarak değerlendirilen Ebla Krallığı, gercek onemini civi yazılı yaklaşık 20.000 tablet ve parcalarından meydana gelen arşivin bulunması ile kazanmıştır. Bu arşiv, aynı zamanda diğer arkeoloji uzmanlarının uc bin yıldan beri bildikleri butun civi yazılı metinlerin dort kat daha fazlasıydı. Tabletlerdeki dil, Roma Universitesi'nde arkeolojik yazı uzmanı olan İtalyan Giovanni Pettitano tarafından cozulduğunde, konunun ne denli onemli olduğu daha da iyi anlaşılmış oldu. Bu sayede Ebla Krallığının ve bu muazzam devlet arşivinin bulunmuş olması artık yalnızca arkeolojik değil, dini cevreleri de ilgilendiren bir konu haline gelmişti. Cunku tabletlerde Kuran ı Kerim'de adı gecen melek Mikail ve Hz. Davut ile beraber mucadele eden Hz. Talut'un yanı sıra (Doubleday, 1981, s. 271 321) uc İlahi kitapta bahsedilen peygamberlerin adı geciyordu. Hz. İbrahim , Hz. Davud ve Hz. İsmail 'in isimleri... (Howard La Fay, "Ebla: Bilinmeyen Buyuk Bir İmparatorluk", National Geographic Magazine, Aralık 1978, s. 736) Ebla Tabletlerindeki İsimlerin Onemi Ebla Tabletlerinde saptanan peygamber isimlerinin cok buyuk bir onemi bulunmaktadır. Cunku bu isimlere ilk kez bu kadar eski bir tarihi belgede rastlanmaktaydı. Tevrat'tan 1500 yıl oncesine ait olan bu bilgiler oldukca dikkat cekiciydi. Hz. İbrahim'in isminin tabletlerde geciyor olması, Hz. İbrahim ve onun getirmiş olduğu dinin Tevrat'tan once var olduğunu teyit ediyordu. Tarihciler Ebla'da bulunan tabletleri bu acıdan değerlendirdiler ve Hz. İbrahim ve onun risaleti hakkındaki bu onemli keşif, dinler tarihi acısından onemli bir araştırma konusu haline geldi. Amerikalı arkeoloji uzmanı ve dinler tarihi araştırmacısı David Noel Freidmann da yaptığı incelemelere dayanarak tabletlerdeki İbrahim ve İsmail gibi isimlerin peygamber isimleri olduklarını bildiriyordu. (Bilim ve Teknik Dergisi, sayı 118, Eylul 1977 ve sayı 131, Ekim 1978) Tabletlerde Gecen Diğer İsimler Yukarıda da belirttiğimiz gibi tabletlerde gecen isimler, uc İlahi kitapta bahsedilen peygamberlerin ismiydi ve tabletler Tevrat'tan cok daha eskiydiler. Ayrıca bu isimlerin yanı sıra tabletlerde başka konular ve yer isimleri de geciyordu. Bu bilgilerden ve yer isimlerinden anlaşıldığına gore ise, Eblalılar ticarette başarılıydılar. Ayrıca yazılarda Ebla'ya uzak olmayan Sina, Gazze ve Kudus isimleri de geciyordu. Bu da Eblalıların bu yerlerle olan ticari ve kulturel ilişkilerini gosteriyordu. Tabletlerde gorulen onemli bir ayrıntı ise Lut kavminin yaşadığı yer olan Sodom ve Gomorra bolgelerinin isimleri idi. Bilindiği gibi Sodom ve Gomorra, Oludeniz kıyısında, Lut kavminin yaşadığı, Hz. Lut'un tebliğ yapıp insanları din ahlakına cağırdığı bolge idi. Bu iki yerin dışında ayrıca Kuran ayetlerinde gecen İrem şehri de Ebla Tabletlerinde gecen isimlerin arasında bulunmaktaydı. Bu isimlerin en dikkat cekici yanı ise, peygamberlerin tebliğ ettiği kitaplar dışında şimdiye kadar bulunmuş başka hicbir metinde gecmiyor olmalarıydı. Bu o donemde hak dini tebliğ eden peygamberlerin haberlerinin bu bolgelere de ulaştığını gosteren onemli bir belge niteliğini taşımaktadır. Reader's Digest dergisindeki bir makalede, Kral Ebrum'un iktidarı doneminde Eblalıların dinlerinde değişim olduğu, insanların Yuce Allah'ın adını yuceltmek icin isimlerine on ek kullandıkları kaydedilmiştir. Yuce Allah'ın Vaadi Haktır... Yaşadıkları donemden yaklaşık 4500 yıl sonra ortaya cıkan Ebla tarihi ve Ebla Tabletleri gercekte cok onemli bir gerceğe de dikkat cekmektedir: Yuce Allah, Ebla'ya da her topluluğa olduğu gibi elciler gondermiş ve onlar da kavimlerine gonderilen dini tebliğ etmişlerdi. Kimi kavimler kendilerine ulaşan dini kabul edip hidayete ermiş kimileri ise peygamberlerin tebliğ ettiği dine karşı cıkıp sapkın bir hayatı tercih etmişlerdir. Goklerin, yerin ve bu ikisi arasında bulunan herşeyin Rabbi olan Yuce Allah, bu gerceği Kuran'da şoyle bildirmektedir: "Andolsun, Biz her ummete: "Allah'a kulluk edin ve tağuttan kacının" bir elci gonderdik. Boylelikle, onlardan kimine Allah hidayet verdi, onlardan kiminin uzerine sapıklık hak oldu. Artık, yeryuzunde dolaşın da yalanlayanların uğradıkları sonucu gorun." (Nahl Suresi, 36)