BOŞANMA ve COCUK BOŞANMA SEBEPLERİ Evlilik, her kurum gibi zaman zaman aksayan yonleri olan bir kurum, bu aksaklıklar giderilemediğinde ise sonuc ne yazık ki boşanmayla noktalanıyor. Evlilik suresince aileye yeni bir birey katıldıysa boşanma daha sancılı oluyor. Evliliğin bitmesine yol acan sebepler cok ceşitli olabilir, en cok gorulen sebepleri aşağıdaki gibi sıralayabiliriz: ekonomik sorunlar eşlerin sosyo kulturel yapı farklılıkları cinsel sorunlar iletişim bozukluğu eşlerden birinin ihaneti aile ici şiddet Yukarıdaki sebepler nedeniyle evlilik sorunları yaşayan bir ciftin anne baba olarak da cocuklarıyla sağlıklı ilişkiler kurabilmelerini bekleyemeyiz; anne ya da baba ayrı ayrı cocuklarıyla sağlıklı ilişkiler kursalar bile, birlikte cocuklarına karşı tutarlı, dengeli tutum ve davranışlar sergilemekte gucluk cekeceklerdir. Bir evliliği başa cıkılamayan, cozum uretilemeyen, suregen sorunlarla devam ettirmenin cocuk uzerinde yaratacağı olumsuz etkiler, bazen boşanmanın kendisinin yaratacağı etkilerden daha fazla ve yıkıcı olabilir. Boşanmanın sebebi ve şekli, cocukların boşanmadan ne kadar etkileneceğini belirler; Orneğin, anlaşmazlık nedeniyle biten bir evlilikle, eşlerden birinin ihaneti sonucu biten bir evliliği karşılaştıralım. İlkinde, eşler daha uzlaşmacı ve cocukla ilgili sorunların ustesinden gelmek konusunda daha akılcı davranabilirler. İkinci durumda ise, eşler birbirlerine karşı daha ofkeli ve duşmanca tutumlar sergilerler, durum boyle olunca isteseler de uzlaşmacı olamazlar. İkinci tip boşanmalarda ise cocuklar doğal olarak daha fazla zarar gorurler. BOŞANMA SURECİNDE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN NOKTALAR Sizi boşanma kararı almaya iten sebepler ne olursa olsun, boşanma kararınızı kesin olarak vermeden once, aşağıdaki konuları gozden gecirdiğinizden emin olun; Yaşadığım sorunların ve mutsuzluğumun sebebi evliliğim, başka sorunları evliliğime atfetmiyorum, Evliliğimi kurtarmak icin elimden gelen herşeyi yaptım, Bu kararı uzun surede ve etki altında kalmadan verdim, Eşim de, ben de ilişkimize yeterince zaman tanıdık, Cocuğumuz ve ben boşanma olayından etkileneceğiz, Boşandıktan sonra ortaya cıkabilecek yeni sorunlarla başa cıkabilecek gucum var, Yalnızca eşimden boşanıyorum, cocuğumdan değil , Eşimin de benim de cocuğumuza ihtiyacımız var, cocuğumuzun hem bana hem eşime ihtiyacı var, o yalnız birimize ait değil. Kararınızı kesin olarak verdiyseniz veya siz istemeseniz de eşiniz kesin olarak sizden boşanmaya karar verdiyse cocuğunuzun boşanma surecinden olabildiğince az etkilenmesini sağlayabilmek icin aşağıdaki maddeleri yerine getirmeye calışın; Boşanmanın ne olduğu ve boşanmadan sonra anne, baba ve cocuğun yaşamında ne gibi değişiklikler olacağı konusunda cocuğu bilgilendirmek ve bilinclendirmek gerekir. Boşanma surecinde, şehir veya ev değiştirme, bakıcı değiştirme, yeni bir evlilik vb. yaşam değişikliklerini erteleyin. Yaşanması zorunlu bazı değişiklikler varsa, bunlara kademeli gecişler yapmaya gayret edin. Cunku her değişim, olumlu da olsa ekstra caba gerektirir ve cocuğunuz icin hepsine birden uyum sağlamak guc olabilir. Aynı sebeple, boşanma sonrası cocuk eşlerden hangisiyle kalacaksa, o ve cocuk ailenin boşanmadan once yaşadığı mekanda yaşamaya devam etmelidir. Eşler, kendi ailelerini de toplayarak hep birlikte bir toplantı yapmalı ve cocukla ilgili alınan kararlardan herkesin haberi olmalıdır. Boylece herkes cocuk icin işbirliğinin kacınılmaz olduğunu hatırlatmış olur, cocuğun bu durumdan cok etkilenebileceğinin ve bu konuda herkesten duyarlılık beklendiğinin altı cizilir ve kararlarda herkesin katkısı olduğundan kurallar daha az ciğnenir. Cocuktan ayrı yaşayacak olan eş, kademeli olarak evden ayrı kalmaya başlamalıdır; bu surec haftada bir gunden 5 6 gune kadar cıkarıldığında cocuk ayrılığa daha kolay adapte olur. Boşanmadan sonra, cocuklar her iki eşle de surekli ve duzenli olarak goruşmeye devam etmelidir. Siz artık sevgili veya karı koca olmayabilirsiniz ama onun icin halen anne babasınız. O sizleri beraber tanıdı ve beraber istiyor, bunu anlamaya calışın ve ayrılığınıza alışması icin ona zaman verin. Cocuğunuza anne ve babanın bibirlerinden ayrılmalarının cocuklarından ayrılmaları anlamına gelmediğini anlatın. Hep birlikte sık sık biraraya gelin . Eşler boşanmanın cocukları icin olduğu kadar kendileri icin de zor olduğunu unutmamalı ve boşanmayı bir son değil, bir başlangıc olarak kabul etmelidirler. Ofke, yalnızlık duygusu, depresyon, kaygı gibi psikolojik sorunlar ortaya cıkabilir, bunlar doğaldır, gerekirse profesyonel yardım almaktan cekinmemek gerekir. Kendilerini ne kadar cabuk toparlarlarsa cocuklarına da o kadar cok yararlı olabilirler. Unutmamak gerekir ki, cocuklar yeni karşılaştıkları her durumun ne denli tehdit edici olup olmadığını anlamak icin genellikle yetişkinlerin tepkilerine bakarlar. Surekli ağlayan bir anne cocuğa durumun kotu olduğu, neşeli ve cabalayan bir anne ise her şeyin yolunda gittiği izlenimini verecektir. Eşler cocukları kesinlikle birbirlerine karşı kullanmamalıdır; cocuk hicbir şekilde taraf ve tanık tutulmamalıdır. Yeni duzenlemelerle ilgili kararlar alırken cocuğunuzun onayını alın ama cocuğunuzu karar verme sorumluluğu altında ezmeyin. Cocuk, boşanmış bir anne babanın cocuğu olmayı cevresine karşı bir silah gibi kullanmamalıdır. Her konuda gereksiz tavizler vererek cocuğun boşanmadan alacağı yaralar yalnızca artırılır, azaltılmaz. Her gun cikolata yemesine izin vererek cocuğunuzun boşanma olayından daha az etkilenmesini sağlayamazsınız, sadece cikolataya daha cok alışmasını sağlarsınız. Cocukla ilgili her konuda eşler birbirleriyle celişen davranışlarda bulunmamaya gayret gostermeli, ortak bir yol izlenmelidir. Babanın evinde izin verilen bir şeye, annenin evinde yasak konulmamalıdır. Cocuklar anne babalarının boşanmasından kendilerini suclayabilirler. Bu yuzden, boşanma sebebeinin cocukla hicbir ilgisinin olmadığı, bunun anne ile babanın arasındaki anlaşmazlıktan kaynaklandığı acıkca anlatılmalıdır. Cocuk anne babasının yerine kimseyi koymak istemez, buna saygı duymak gerekir. Bo&thorn;anma sonrası eşlerden biri yeni bir birliktelik yaşıyorsa cocuğun bunu boşanmayı kabullenene kadar bilmemesi gerekir. Boşanma sırasında, cocuklar mahkeme, eşya dağılımı, nafaka gibi konulardan haberdar edilmemelidir. Anne babası boşanmış veya boşanma aşamasında olan bir cocukla ilişkisi olan herkes icin iki uyarı : LUTFEN, Cocuğun yanında bu konuyu konuşmayın, ozellikle de eşlerden birinin tarafını tutan veya kotuleyen sozler sarfetmeyin. Boşanma olayını cocukla ilişkilendirmeyin ve cocuğa bu anlama gelen sozler sarfetmeyin; Anne ya da babasının kendisini sevmediği icin, cok yaramazlık yaptığı icin, başka bir kadınla birlikte olmayı tercih ettiği icin vb. terkettiğini asla soylemeyin. Bu boşanan ciftlerin ailelerinin ve hatta kendilerinin de cok duştuğu bir hatadır. Hernekadar bu sozler gerekcelendirilirken "cocuk anne veya babadan soğusun da aramasın" gibi bir iyi niyet one suruluyor olsa da, bu ne inandırıcı ne de cok akılcıdır. Bu gibi sozlerle cocuğu teselli etmez, ona ancak "terkedilmişlik duygusu ve/veya sucluluk duygusu" enjekte etmiş oluruz. Boylece cocuk terkedildiğini cunku sevgiye layık olmadığını, değersiz olduğunu duşunur. Bu gibi sozlerin cocuklarda ne kadar derin ve onarılması zor yaralar acabileceğini duşunebiliyor musunuz? Anne babalar icin son uyarı : Boşanmaya karar vermeden once, eşinizle birlikte hareket ederek, cocuğunuzun boşanmanızdan olabildiğince az etkilenmeslini sağlamak icin tum onlemleri alsanız da, cocuğunuz bu olaydan cok etkilenebilir. Bazen de cok dikkatsiz davranırsınız ama cocuğunuz fazla etkilenmez. Bunun iki sebebi vardır; birincisi her cocuk her olaydan aynı oranda etkilenmez, ikincisi olayın etkileri eşit olsa bile tepkiler ve tepkinin zamanı farklı olabilir. Buna ilaveten, boşanma olayı cocukları kuşkusuz etkiliyor, ancak cocuklar olayın kendisinden cok, oluş biciminden, surec icerisinde yaşananlardan etkileniyorlar. Cocuklara birşeyi anlatmanın bin ceşit yolu var. Onemli olan cocuğumuz icin doğru olan yolu bulabilmek. Bizim cocuğumuz icin, bizim koşullarımızda doğru olan bir yol, bir başka cocuk icin onun koşullarında doğru olmayabilir. Cocuğunuzu boşanma surecine hazırlama konusunda profesyonel yardım almaktan cekinmeyin lutfen, bunu utanılacak bir şey olarak gormeyin. Bunu yaparken de olabildiğince erken, boşanma kararı almadan veya hemen sonrasında yapın. Bu arada, boşanma aşamasında cocukları icin profesyonel yardım alırken, iletişim sorunlarını cozebildiğini gorerek, evliliğini surdurmeye karar veren ciftlerin sayısının da cok olduğunu hatırlatmak isterim.