COCUKLARIN OKUL ve SINAV BAŞARILARINDA ANA BABALARIN ROLU COCUKLARIN OKUL ve SINAV BAŞARILARINDA ANA BABALARIN ROLU Normalde her ana baba cocuğunun okulda ve sınavlarda başarılı olmasını arzu eder. Cocuğuna bu konuda destek vermek ozellikle gunumuzde her ana babanın kuşkusuz en onemli gorev ve sorumluluklarından biridir, boyle de olmalıdır. Ancak coğu ana baba bu konuda duyarlı olmalarına rağmen neleri nasıl ne zaman yapacağını tam olarak bilemez. Hatta bazı bilincsiz ana babalar cocuğa destek olayım derken istemeden onlara zarar bile verebilirler. Unutmayalım ki herkes ana baba olabilir, ancak herkes iyi ana baba olamaz. " Cocuğum icin her turlu fedakarlığı yaparım" diyen ana babalar acaba kendilerinin bu konuda eğitilme ihtiyacını ne kadar duymaktalar? Nasıl bir arayış icindeler? Unutulmamalıdır ki iyi ana baba olmanın yolu ana babanın kendisini surekli olarak geliştirmesinden gecer. İyi ana babalar ancak iyi oğrenci olabilenlerdir. Bunun icin davranış bilimlerinin urettiği bilimsel bilgileri araştırmak, bu konuda uretilen bilgilerin cocuğa yardımcı olacağına inanmak ve caba gostermek gerekir. Cunku okul başarısı konusunda ana babalar cok şeyler yapılabilirler. Cocuklar nasıl daha iyi calışabileceklerini, nasıl daha iyi oğrenebileceklerini ve bunları nasıl daha iyi hatırlayıp gerektiğinde nasıl daha etkili kullanabileceklerini ana babalarının da yardımıyla kolayca oğrenebilirler. Unutmayalım ki cocuğunuzun başarılı olması sizi mutlu edecek, başarısızlığı ise acı verecektir. O halde daha az acı cekmenin yolu daha cok calışmaktan gecer. Bu amacla aşağıda iyi bir ana babanın bilmesi gereken bazı strateji ve taktikler sunulmuştur. Strateji 1) Cocuğunuzun ilk ve en onemli oğretmeni kim? : Unutmayınız ki cocuğunuzun ilk ve en onemli oğretmeni sizsiniz. O halde hic kendi kendinize " Ben nasıl bir oğretmenim, kendimi geliştirmek icin neler yapıyorum, neler yapabilirim?" diye sorduğunuz oldu mu? Bu soruları kendi kendinize sorun. Acaba TV'de, gazetelerde, dergilerde bu konuyla ilgili yazılanlara, soylenenlere, cizilenlere veya cocuğunuzun okulunda ve hatta başka bir okulda bu konuyla ilgili verilen bir konferansa ne kadar ilgi duyuyorsunuz? Ana baba eğitimi konusunda yazılmış herhangi bir kitap alıp okudunuz mu? Unutmayın ki genellikle ilgili olan ana babaların cocukları daha başarılı olabilmektedir. Strateji 2) Başarılı olmaya karar vermek : Okulda başarılı olmanın ilk şartı karar vermektir. Cocuklara "Başarının ona ulaşılmaya karar verildiğinde kazanılmış olduğunu" soylemelisiniz. Ancak bu kararı cocuğunuzla beraber vermelisiniz. Unutmayın ki hicbir başarı tek başına elde edilemez. Evdeki herkesin, varsa buyukannenin, buyukbabanın ve kardeşlerin az veya cok belirli bir duzeyde etkisi olacaktır. Başka bir anlatımla bu yolda herkes uzerine duşen gorevi yapmalıdır. Sizler TV seyrederken cocuğunuza " Haydi git odanda ders calış..." dememelisiniz. Sizler de TV'yi kapatıp elinize bir kitap veya en azından bir gazete almalısınız. Bu size belki biraz zor gelebilir ancak iyi ana baba olmak fedakarlık ister. Kısaca o evdeki buyuklerini model alır. İstenilen bir davranış elde etmek icin once siz istenilen davranışları yapmalısınız. Onu surekli eleştirmek yerine ona surekli iyi model olursanız o zaman ona destek vermiş olursunuz Strateji 3) Cocuğunuza gercekten guvenmek ve bunu ona hissettirmek : Cocuğunuz ancak sizin ona guvendiğiniz kadar başarılı olur. Ona guveneceksiniz ve guvendiğinizi de ona soyleyecek veya hissettireceksiniz. Eğer ona guvenmezseniz onun oğrenme kapasitesini azaltmış olursunuz. Aslında oğrenmede karşılaşılan gucluklerin temelinde yetersizlikten cok kendine olan guvensizlik vardır. Cocuğun kendisine guven duygusunu geliştirmenin bir yolu da ona başarılarını hatırlatmaktan gecer. Strateji 4) İyimser Olmak : İyi bir ana baba hicbir zaman kotumser olmamalıdır. Umudunuz varsa ve bunu cocuk anlıyorsa o zaman doğru yoldasınız demektir. Cocuk okulda veya sınavlarda bazen başarısızlıklar yaşayabilir. Ancak bunlar doğru kullanıldığı zaman başarı yolunda kullanılabilecek birer arac olurlar. Bir cocuğun henuz yurume aşamasındaki cabalarını duşunun. Duşer, kalkar dengesizce hareketler yapar, hatta bazen kendisini yaralayabilir. Ancak yine de vazgecmez. Sonucta başarıya ulaşır. İnsan yaşamı da bunun gibidir. Hangimiz uğraşılarımızda veya yaptığımız işlerde her zaman başarılı oluyoruz. Bu durum bizim başarısızlığımız olarak kabul edilemeyeceği gibi, cocukların da bazen başarısız olabileceğini kabul etmeli onu başarısız olarak damgalamamalıyız. Strateji 5) Cocukların mukemmel olmalarını beklememek : Cocuklarınızın mukemmel olmalarını asla beklemeyiniz. Cunku cok yuksek beklentiler daha sonra birer engelleyici faktor olarak karşınıza cıkabilir. Cocuklar kendi yapabileceklerinin en iyisini yapıyorlarsa bu yeterlidir. Cocuk caba gosteriyorsa, başarısızı olsalar bile onu odullendirmeyi tercih edin. Yani onların gosterdikleri mucadeleyi odullendirin. Strateji 6) Cocuklarınızı asla başkalarıyla kıyaslamayın : Her cocuk farklı ilgilere, farklı yeteneklere ve psikolojik yapılara sahiptir. Kısaca her cocuk ayrı bir dunyadır. Hatta tek yumurta ikizleri arasında bile bir cok farklılıklar olduğu belirlenmiştir Eğer cocuklar arasında farklılıklar var ise onları birbirleriyle kıyaslamanın ne anlamı olabilir ki? Strateji 7) Cocuklarınızın arkadaşlarına gerekli onem ve ilgiyi gosterin : Cocuklarınızın arkadaşlarını elbette ki oncelikle inceleyin ve tanımaya calışın. Cunku ozellikle ergenlik cağında arkadaşlık etkisi cok fazladır. İyi arkadaş cocuğa iyi etki yaparken kotu arkadaş kotu etki yapar. Onun icin aşırıya kacmadan cocuğunuzun arkadaşlarının iyi olup olmadığını gozlemek ve gerekirse cocuğu uyarmak temel bir goreviniz olmalıdır. Bunun icin cocuğunuzun arkadaşının ismini, babasının ne iş yaptığını vb. oğrenin, hatta onun ailesiyle tanışın. Cocuğunuzun uygun goreceğiniz arkadaşına ders vermesini teşvik edin. Cocuğunuz icin oğrendiklerini en iyi akılda kalma yontemi bu yaklaşımdır. Yani cocuğunuz arkadaşına oğrettiği zaman hem arkadaşı hem de kendisi kazanacaktır. Strateji 8) Cocuğunuza zaman ayırın : Cocuğunuza verebileceğiniz en iyi hediye zamandır. Ona zaman ayırmalısınız. Bu da diğer işleriniz gibi erteleyemeyeceğiniz bir gorevdir. Cocuğunuz ve ev işleri/gezmeler, arkadaş toplantılar arasında bir tercih yapma zorunda kaldığınızda tercihiniz her zaman cocuğunuzdan yana olmalıdır. Strateji 9) Cocuğunuzun beslenmesine, uykusu ve sağlığına dikkat etmek : Duzenli ve bilincli beslenme , duzenli uyku (Gunde 7 8 saatlik uyku, ne daha fazla ne de daha az ) ve duzenli spor başarıya olumlu yonde etki yapmaktadır. Strateji 10) Aile mutluluğunu sağlamak : Unutmayın ki cocuğun başarısında aile ici huzur cok onemlidir. Evde huzurlu bir ortamın olmayışı okul ve sınavlarda başarısızlığın temel nedenlerinden biridir. Dolayısıyla ana baba arasındaki gecimsizliklerin en azından cocukların başarısı icin giderilmesi gereklidir.