Cuma namazı bayanlara farz mıdır? Değerli kardeşim! Cuma namazı farz ı ayın, bayram namazları vacip, cenaze namazı ise farz ı kifayedir. Bunlardan cuma ve bayram namazları, ancak cemaatle kılınır. Cenaze namazının cemaatle kılınması şart olmadığı gibi; ister erkek, ister kadın olsun tek bir muslumanın kılmasıyla kifai farz yerine gelmiş olur. Gorulduğu uzere, gerek mukellefiyet gerek hukum bakımından cenaze namazında kadın ile erkek arasında hic bir fark yoktur. Cuma namazının farziyyetiyle ilgili ayetin (Cum'a, 62/9) kadın ve erkekleri iceren umumi hukmu sunnetle tahsis edildiği icin, cuma namazı ile sadece hur, mukim ve sağlıklı erkek Muslumanlar mukelleftir. Nitekim ayetin umumi hukmunden hur, mukim ve sağlıklı olmayanlara da cuma namazının farz olduğu anlaşılmakta ise de, ayetin hukmu bu yonden de tahsis edilmiştir. Nitekim bir hadis i şerifte, "Hurriyetine sahip olmayan kole, kadın, cocuk ve hasta mustesna olmak uzere, cemaatle cuma namazı kılmak, her musluman uzerinde vacip bir haktır." (Ebu Davud, Salat, 168, Hadis No:1O67; Beyhekı, III, 172) buyurulmuştur. Bu itibarla kadınlar cuma namazı ile yukumlu değildir. Cuma namazının kadınlara farz olmadığı konusunda icma vardır. Asr ı saadetten beri hicbir İslam muctehit ve alimi bunun aksini soylememiş, butun İslam ulkelerinde, her donemde uygulama da boylece devam ede gelmiştir. Vakıa, cuma ve bayram namazları ile yukumlu olmadıkları halde kadınlar isterlerse bu namazlara katılabilirler. Bu takdirde, kendisine cuma namazı farz olmayan bir kişinin cuma namazını kıldığında o gunku oğle namazını kılmasına gerek olmadığı gibi, cuma namazına katılan kadınların da ayrıca oğle namazını kılmaları gerekmez. Nitekim gunumuzde beş vakit namazda ve ozellikle teravihte olduğu gibi, gerek asr ı saadette, gerek sonraki donelerde kadınlardan cok sayıda cuma ve bayram namazlarına katılanlar olmuştur. Ancak ne Hz. Peygamber doneminde ne de muteakip asırlarda beş vakit namazla mukellef kadınların tamamının cuma ve bayram namazlarına katıldığı sabit değildir. Gunumuzde de isteyen hanımların cami adabına uyarak camilerin kendilerine ayrılan bolumlerinde, cuma ve bayram namazı kılmalarında hicbir sakınca yoktur. Safların duzenlenmesine gelince: İslami hukumlere gore, sadece namaz kılarken değil, ihtiyac ve zaruret bulunmadıkca kadınların erkekler arasına karışmayıp, uygun olan ayrı bir yerde bulunmaları uygun olur. Bu itibarla ister cuma, ister bayram, ister cenaze, hangi namaz olursa olsun, kadınlar erkeklerle birlikte namaz kıldıkları takdirde, erkeklerden ayrı, uygun bir yerde namaza durmaları gerekir. Nitekim Hz. Peygamber namaz saflarını once erkekler, sonra erkek cocuklar en arkada da kadınlar olmak uzere duzenlemiş; "namazda erkek saflarının en faziletlisi en onde olanı, fazileti en az olanı ise en arkada bulunanıdır. Kadın safların en faziletlisi ise en arkada kalanı, en az faziletlisi ise en onde olanıdır." (Muslim, Salat, 132;Ebu Daud, Salat, 97. Tirmiz. i, Mevakıt, 52; Nesai, İmame, 32; İbn Mace, İkame, 52) buyurmuştur. Sunnet olan safların boyle olmasıdır. Sunnete uymayarak, kadınlar erkek safları arasına karışarak imama uyarlarsa, Hanefi mezhebine gore ruku ve secdeli namazlarda kadınların arkasında ve hizasında kalan erkeklerin namazları fasit olmuş sayılır. bu duruma sebep olan kadınlar da gunah işlemiş olurlar. Bu durum, ruku, ve secdesi bulunmayan cenaze namazında meydana gelirse, erkeklerin namazı fasit olmazsa da, sunnete (yani Hz. Peygamber 'in duzenlemesine) aykırı hareket edildiği icin mekruh olur.