Cocuklarda uyum ve Davranış Bozukluğu cocuklarda uyum bozuklukları cocuklarda uyum bozukluğu cocuklarda ve davranış bozuklukları 12 yaş davranış bozukluğu cocukta ve Cocuklarda gorulen uyum ve davranış bozuklukları aşağıdaki gibi sıralanabilir; Altını ıslatma ve dışkı kacırma Psikolojik kokenli kekemelik Parmak emme Tırnak yeme Fobiler ve korkular Yeme bozuklukları ve iştahsızlık Uyku bozuklukları Masturbasyon İce kapanıklık Calma Yalan soyleme Aşırı hareketlilik Saldırganlık Sac yolma Uyur gezerlik Bağımlılık Aşırı inatcılık Yukarıda saydığımız uyum ve davranış bozukluklarını sırasıyla gelecek sayılarda inceleyeceğiz. Bu sayıda, anne babaları, bu tip bir sorunla karşılaştıklarında ilk olarak ne yapmaları gerektiği, ne tip tutumlardan kacınmaları gerektiği ve sorunun sağlıklı bir bicimde giderilebilmesi icin nasıl bir yol izlemeleri gerektiği konularında bilgilendirmek istiyoruz. Uyum Bozukluğu ile Normal Davranışı Birbirinden Ayırdetmek Aileler genellikle, cocuğun gelişim donemine bağlı olarak yaşadığı olağan sorunlarla, uyum bozukluğu olarak kabul edilen davranışlar arasında ayırım yapmanın zor olduğunu ifade eder. Anne babalar icin bu ayrımı sağlıklı bicimde yapmak cok zordur, ancak belirli kriterleri goz onunde bulundurarak en azından bir uzmana başvurmaları gerekip gerekmediğini tespit edebilirler. Orneğin, alt ıslatma davranışını ele alalım. Birbucuk yaşında tuvalet eğitimi almış bir cocuğun, ilk 1 1,5 sene zaman zaman altına kacırması normaldir. İlk zamanlar cocuk kaslarını kontrol etmekte gucluk cekebileceği icin tuvalet eğitimini takiben gece ve gunduz gorulebilen alt ıslatma davranışı normal kabul edilmelidir. Cocuk 3,5 4 yaşından sonra da alt ıslatma davranışına devam ediyorsa bu davranış uyum bozukluğu olarak kabul edilebilir; cunku artık yeni bir beceriyi kazanmak icin gerekli olan adaptasyon sureci aşılmıştır. Bunun gibi, bebeklik donemindeki parmak emme davranışı normal kabul edilirken, 1 yaşından sonraki parmak emme davranışı uyum ve davranış bozukluğuna işaret eder. Anne babaların cocuğun hangi yaşta karşılaştığı sorunların normal, kısa sureli ve gecici olduğunu tespit edebilmesi icin bu konularda bilincli ve bilgili olması gerekmektedir. Cocuk gelişimi ve eğitimi konusunda cok okuyan bilincli aileler bile bu tip sorunları farketmekte gucluk cekmektedirler. Bu nedenle tum anne babaları insanın kişilik gelişiminde cok onemli olan 0 6 yaş doneminde 6 ayda bir bile olsa, cocuklarının gelişimlerini kontrol ettirmek, anne babanın farkına varamadığı bir sorun olup olmadığını oğrenmek ve ortaya cıkabilecek olası uyum ve davranış bozukluklarına karşı onlem almak icin bir psikoloğa başvurmalarında yarar vardır. Hatalı Anne Baba Tutumları Uyum ve davranış bozuklukları, yukarıda sozunu ettiğimiz gibi hatalı anne baba tutumlarına bağlı olarak ortaya cıkabilir. Bazen de, davranış bozukluğu başka bir faktore bağlı olarak ortaya cıkar, ancak hatalı anne baba tutumları nedeniyle tırmanarak artabilir, yeni uyum ve davranış bozukluklarının ortaya cıkmasına neden olabilir, oz guven eksikliği, ice kapanıklık, aşırı kaygılı olma gibi sorunların ortaya cıkmasına katkıda bulunarak kişilik gelişimini olumsuz etkileyebilir. Uyum ve davranış bozukluğu geliştiren cocukların anne babalarının hatalı tutumları aşağıdaki gibi ozetlenebilir; 1. Anne babalar cocuklarının bilincli olarak bellirli davranışları yaptıklarını duşunerek sorunu gormezden gelir veya davranışı ve cocuğu baskı altına almaya calışır. Oysa, cocukların cok buyuk bir coğunluğu, bilincli olarak bu davranışları sergilemez. Cevrelerine bir mesaj vermek icin, yani rahatsız oldukları durumları ifade etmek icin bunu yaparlar. 2. Anne babalar sorunu gidermek icin, davranışı yapan cocuğu kucuk duşurucu, aşağılayıcı ve suclayıcı tavırlar sergilerler. Bazı aileler sorunu gidermek icin ceşitli ceza yontemlerine, hatta şiddete bile başvurmaktadırlar. Masturbasyon yapan cocuğa ceza vermek, parmağını emen cocuğun ağzına biber surmek ve altını ıslatan cocuğu deşifre etmek bu tip tutumlara ornek olarak verilebilir. Ailelerin, cezadan ve suclayıcı tavırlardan uzak durmaları gerekir. Bu tip baskıcı tutumlar sorunu artırmaktan başka bir işe yaramaz. 3. Bazı aileler ise, sorunu kendi haline bırakıp, kendiliğinden gecmesini beklerler. Oysa, uyum ve davranış bozuklukları kendiliğinden gecmez, mutlaka bu bozukluğun altında yatan sebepler ortadan kaldırıldıktan sonra gecer. Zaman icinde kendiliğinden gecen inatlaşma, parmak emme, alt ıslatma vb. Sorunlar yukarıda sozunu ettiğimiz normal donemsel sorunlardır. Uyum bozukluğu olarak ortaya cıkan davranışlar ise ileriki yaşlarda ortadan kalkmış gibi gozukse bile ya yeni bir sorun olarak, ya da tekrarlanarak karşımıza cıkar. Orneğin, parmak emme davranışı okul yıllarında tırnak yeme veya oz guven eksikliği olarak yeniden belirebilir. Alt ıslatma davranışı olan 3 ve 4 yaşlarında iki cocuğu ele alalım; 3 yaşındaki cocuğun sorunu 6 ay icinde kendiliğinden gecebilir, cunku bu yaşta gorulen bu davranış normaldir; ancak 4 yaşındaki cocuğun davranışı kendilinden gecmez, cunku bu bir uyum bozukluğudur. Uyum ve Davranış Bozukluklarının Tedavisi Ailelerin uyum ve davranış bozuklukları konusunda cok bilincli ve dikkatli olmaları, boyle bir sorundan şuphelendiklerinde bir uzmana başvurmaktan cekinmemeleri gerekir. Psikologlar, anne baba ve cocukla yapılan ayrı ayrı goruşmelerle sorunun sebeplerini tespit ederler. Cocuğun yaş donemine, sorunun ceşidine ve şiddetine gore aileye gerekli onerilerde bulunur ve gerek gorurlerse cocukla belirli bir sure duzenli olarak goruşerek sorunun ortadan kalkmasını sağlarlar. Ailelerin de amacı uzmanların amacıyla paralel olmalıdır; amac, davranış bozukluğunu ortadan kaldırmaya calışmak değil, bu bozukluğu ortaya cıkaran sebepleri ortadan kaldırmaya calışmak olmalıdır