Dİyanetİn 213 Soruya VerdİĞİ Cevaplar [COLOR=1 Kull&

Dİyanetİn 213 Soruya VerdİĞİ Cevaplar [COLOR=1 Kullî; ve Cuz'î; irade ne demektir, acıklar mısınız? İrade: istemek, dilemek, secmek, iki veya daha cok alternatiflerden birine karar vermek demektir. Allahu Teala'nın "irade" sıfatı vardır. Allahu Teala'nın iradesi demek, Allah'ın, mumkinattan her birini, sonsuz hallerden ve vakitlerden birine tayin ve tahsis buyurması demektir. Burada gecen "mumkinat"tan maksat, olmasını veya olmamasını, varlığını veya yokluğunu aklın caiz gorduğu şeylerdir. İşte bu şeylerin varlığına veya yokluğuna, olmasına veya olmamasına karar vermek Allahu Teala'nın iradesini ilgilendiren bir husustur; buna karar vermek Allah'ın işidir. Bu kararın kaynağı da Allah'ın "irade" sıfatıdır. Bu iradeye "irade i ilahiyye=ilahî; irade" denir. Bir de Allah'ın kullarına verdiği bir "irade" vardır ki, kul, kendisini ilgilendiren, kendi yaptığı işlerde bu iradesini kullanarak karar verir. İşte irade i kulliyye ve irade i cuz'iyye terimleri, kula ait olan bu irade ile ilgilidir. Şoyle ki: Kulda bi'l kuvve mevcut olan irade gucune "kullî; irade" denir. Bu irade kullanılmaya hazır olan, ancak henuz kullanılmayan "potansiyel irade" demektir. Bu durumdaki iradenin herhangi bir olaya yonelme, herhangi bir şeyin olmasına veya olmamasına karar verme gibi bir işlevi yoktur; yani bu irade, insanın fiilen kullanmadığı bir iradedir. Dolayısıyla insan, kullanmadığı boyle bir iradeden sorumlu da değildir. Cuz'î; irade ise, kullî; iradenin, başka bir ifade ile irade gucunun kullanılmasıdır; yani herhangi bir şeyin yapılması veya yapılmaması şıklarından birinin tercihidir. İşte insanı sorumlu kılan, bu iradedir. Şayet insan kullî; iradesini, cuz'î; irade haline getirirse, yani, irade gucunu kullanarak herhangi bir şeye karar verirse ve verdiği bu kararın gereğini yaparsa, işte insan bu yaptığından dolayı sevap veya gunah kazanır; yaptığı Allah'ın rızasına uygunsa mukafat gorur; değilse ceza gorur. Bir de bu terimlere benzer "kudret i kulliyye" ve "kudret i cuz'iyye" terimleri vardır ve bunlar da insandaki "kudret" sıfatıyla ilgilidir. Bunlardan "kudret i kulliyye" insandaki potansiyel kudret sıfatını, yani bu sıfatın herhangi bir olaya yonelmemiş, ortaya cıkmamış halini, kudret i cuz'iyye de bu kudret sıfatının herhangi bir olayda kullanılma durumunu ifade eder. 2 Ecel nedir? Omur kısalır ya da uzar mı? Ecel, kelime olarak mutlak vakit, bir şeyin muddeti veya bir şeyin muddetinin sonu anlamındadır. Daha sonra bu kelime insan omrunun sonu anlamında kullanılmış ve bu manada meşhur olmuştur. Ecel hayatın son bulması ve olumun gercekleştiği zamandır. Bu anlamı ile her canlı icin tek bir ecel vardır. Bu ecel Allah'ın kaza ve takdiriyle olup, asla değişmez. Belirlenen ecel, vaktinden ne once gelebilir ne de o vakitten sonraya kalabilir. Bu hususla ilgili Kur'an ı Kerim'de şoyle buyrulmaktadır. "Her ummetin takdir edilmiş bir eceli vardır. Ecelleri geldiği zaman ne bir saat geri kalırlar, ne de ileri giderler." (Yunus suresi, ayet: 49) Ehli Sunnetin goruşune gore oldurulen kişi kendi eceliyle olmuştur. Katilin oldurmesi ile o kişinin eceli değişmiş ve omru kısalmış olmaz. Ecel, hayatın tereddutsuz ve kesin olarak son bulduğu zamandır. Katilin mes'ul olması, Allah'ın kesin olarak yasakladığı cana kıyma yasağını işlemiş olmasındandır. 3 Son nefeste yapılan tevbe makbul mudur? Butun gunahlardan tevbe etmek ve tevbeyi geciktirmemek gerekir. Fakat tevbe kapısı, can boğaza gelinceye kadar acıktır. Bu konuda Hz. Peygamber Efendimiz: "Bir kul can cekişmeye başlamadıkca Allahu Teala onun tevbesini kabul eder" buyurmuşlardır. Bu hadis i şerif, ruhu boğazına gelmeden, can cekişmeye başlamadan kulun tevbesinin kabul olunacağını bildirmektedır, Aksi takdirde can boğaza gelip, hayattan umit kesilip ahiret ahvalinin gorulmeğe başlandığı zaman, yapılan tevbe ise gecerli değildir. Bu hususta Allahu Teala Kur'an ı Kerim'de şoyle buyurmaktadır: "Kotulukleri yapıp yapıp da nihayet olum gelip catınca: "Ben şimdi tevbe ettim" diyenler ile kafir olarak olunler icin tevbe yoktur. Onlar icin acıklı bir azap hazırladık." (Nisa, 18) 4 Tecdidi iman ve nikah ne zaman lazımdır? Dinden olduğu kesinlikle bilinen şeylerden birini inkar veya dini hukumleri alaya almak; dine, imana sovmek... gibi kufru gerektiren soz ve davranışlarda bulunmadıkca "tecdid i iman ve tecdid i nikah" gerekmez. Bir Musluman, Allah korusun, kufru gerektiren bir davranışta bulunursa, tevbe istiğfar ederek imanını ve evli ise nikahını yenilemesi gerekir. 5 Şefaat var mıdır? Nerede ve nasıl olacaktır? Şefaat, suclu veya yardıma muhtac veya iyiliğe layık olanlar hakkında af, iyilik ve lutuf ricasında bulunmak demektir. Ahirette şefaatın varlığı, ayet ve tevature varan sahih hadis i şeriflerle sabittir. (El Bakara, 123; Taha, 109; Sebe, 23; Gafir, 18; Muharnmed, 19; Muddessir, 48 ve daha bazı ayetler.) Hz. Peygamber Efendimiz'in kıyamet gununde, butun mahşer halkının, mahşer yerinin şiddet ve dehşetinden kurtulması ve bir an evvel hesabın kolayca gorulmesi icin buyuk ve umumî; şefaatı vardır. Hz. Peygamber Efendimiz'in bu buyuk şefaatından başka, azabı haketmiş bazı mu'minlerin cehennemden kurtulması, bazı mu'minlerin hesaba cekilmeden cennete girmesi, cennete giren mu'minlerin derecelerinin yukseltilmesi gibi şefaatleri de olacaktır. Bu şefaatlardan en fazla istifade edeceklerin de kamil ve muhlis mu'minler olduğunda şuphe yoktur. Mahşerden sonra da her peygambere Cenab ı Hak tarafından kendi ummeti hakkında şefaat izni verileceği gibi şehitlerin ve salih kişilerin de şefaat etmelerine izin verilecektir. Fiilen cehenneme girmiş gunahkarların cehennemden cıkarılması icin Hz. Peygamber Efendimiz'in şefaatı olacağı gibi bazı ehl i cennetin de şefaatleri olacaktır. 6 İslam'ın bazı şartlarını yerine getirmeyene kafir denir mi? Ehl i Sunnet inancına gore, amel imandan cuz değildir. Bu itibarla, dinden olduğu kesinlikle bilinen hukumlerin aslını inkar etmemek şartı ile, bir kimsenin dinî; hukumlere riayet etmemesi, onu din sınırları dışına cıkarmasa da şuphesiz, dinin emir ve yasaklarına uymayan bu kişi gunahkar olur. Gunahı karşılığında tevbe etmez veya Allah Teala meccanen affetmezse cezasını ceker. 7 Kabir azabı var mıdır? Nasıl izah edile bilir? Oldukten sonra ruhun durumu? Kabir azabı vardır ve haktır. Buna delalet eden ayetler olduğu gibi tevatur derecesine varan hadis i şerifler de vardır. (İbrahim Suresi, 27; Taha Suresi, 24;Mu'min Suresi, 46) . Kabir hayatı ve kabir azabı sozu ile, cesedin defnedildiği yer ve bu yerde gorduğu azab kasdedilmez. Bundan maksat, olumden sonra mahşerde tekrar dirilişe kadar gececek zaman icindeki mutlu bir hayat veya azaptır. Her olu, ister bir kabre defnedilsin, ister denizlerin derinliklerinde kaybolup gitsin, isterse hayvanlar tarafından parcalanıp yenilsin, mut'aka ya nimetler icinde olacak veya azab gorecektir. Kafirler ve asî; olan bazı mu'minler azab gorecekler; salih mu'minler ise Allah Teala'nın dilediği şekilde nimet icinde bulunacaklardır. Bu hususta Kur'an ı Kerim'de "Allah yolunda oldurulenleri sakın olu sanmayın. Bilakis onlar diridirler. Allah'ın lutuf ve kereminden kendilerine verdikleri ile sevincli bir halde Rableri yanında rızıklara mazhar olmaktadırlar." (Al i imran, 169) ayeti ile Nuh kavmi hakkındaki: "Onlar, gunahları yuzunden suda boğuldular, ardından da ateşe sokuldular..." (Nuh Suresi, 25) anlamındaki ayetler birer delil teşkil etmektedir. Hz. Peygamber Efendimiz de; "Kabir ya cennet bahcelerinden bir bahce veya cehennem cukurlarından bir cukurdur" diye buyurmuşlardır. Kabir azabı hem ruha, hem de cesede her ikisine beraber yapılacaktır. Cunku olen insanın ruhunun, kabirdeki cesediyle ilişkili olacağı sahih hadî;slerde belirtilmektedir. Nitekim insanın uyku halinde gorduğu guzel veya korkunc ruyalar bunu acıklamaktadır. İnsan korkulu ruya gorunce elem; İyi ruya gorunce de zevk duyuyor. Halbuki bu acı veya tatlı ruyayı gorenlerin yanında bulunanlar, onların ne acılarına ve ne de zevklerine muttali olabiliyorlar. İşte bunun gibi oluler de kabirlerinde ya buyuk bir neşe ve zevk icindedirler, ya da ceşit ceşit azaplara maruz kalıyorlar. Fakat biz onların bu hallerine muttali olamıyoruz. 8 Surekli olarak kocasının ağzına kufreden bir kadının dini nikahı ne olur? İnsan, "Eşref i mahlukat", yani yaratılmışların en şereflisi olarak yaratılmıştır. Dinimiz, insanların hem maddî;, hem manevî; yapısına tecavuz etmeyi gunah saymıştır. Cenab ı Hak Kur'an ı Kerim'de insana verdiği nimetleri sayarken: "Biz ona iki goz, bir dil, iki dudak vermedik mi?" (El Beled, 8, 9, 10) buyurarak, bu uzuvların onemini belirtmiştir. Bu itibarla insana ve onun uzuvlarına yakışıksız sozlerle hakaret etmek, buyuk vebali muciptir. . İslam alimleri Muslumanların ağzı şehadet kelimesinin mahalli olması itibariyle, Musluman'ın ağzına soven kişinin imanla ilişkisinin kesileceğini, hemen tevbe edip imanını yenilemesini ve kelime i şehadeti getirmesi gerektiğini soylemişlerdir. (Bkz. Damad C. l, s. 705) Şuphesiz bu durum, niyet ve maksada gore değişir. Niyet, kişinin dinine imanına sovmek olmadığı takdirde, kufur de soz konusu olmaz. Bu takdirde nikaha da bir zarar gelmez. Şuphesiz, maksat, dine ve imana sovmek olmasa da, bu tur cirkin sozler soylemenin vebali ağırdır. 9 Avrupa'da işci olabilmek icin, Musluman olmadığını soyleyen bir Musluman dinden cıkar mı? Bir zaruret olmadıkca kufru yani dinden cıkmayı gerektiren ifadelerin telaffuzu halinde dinden cıkılmış olur. Bu şekilde dinden cıkan kişinin, dini hukumlere gore, eşiyle aralarındaki nikah bağı da kopar. Ancak, zorlanarak kufru gerektiren sozleri soylemek zorunda kalan kişiler, bu hukmun dışındadırlar. Nitekim Kur'an ı Kerim Nahl suresi 106. ayetinde: "İmandan sonra Allah'a karşı kufre saparak, kalbi imanla mutmain olduğu halde zorlananlar haric, kufre sinesini acan kimseler ustune muhakkak ki, Allah'tan bir gazap iner ve kendilerine buyuk bir azap vardır" buyurulmuştur. Ayetin manasıyla uyum icinde olan bir hadisinde Peygamber : "Ummetimden hata ve unutmak veya zorlama sonucu vuku bulacak gunahlar affolunmuştur" buyurmuştur. Ayetten ve hadisten anlaşılan, kufru gerektiren sozlerin isteyerek bilincle soylenmesi halinde dinden cıkılacağı, ancak, kalbi imanla dolu olduğu halde zor ve baskı sonucu bu tur sozleri soyleyenin dinden cıkmayacağıdır. Zorlama, fıkıh dilinde: Bir kimseyi tehdit ve korkutma ile rızası olmaksızın bir sozu soylemeye veya bir işi işlemeye mecbur bırakmaktır. Zorla yanın, o işi yaptırmaya muktedir olması da şart koşulmuştur. Avrupa'da işci olabilmek maksadıyle, Musluman olmadığını soylemekte zorlama ile ilgili hukumler mevcut olmadığından bu sozlerin soylenmesi caiz değildir. Zira bu kişi kendi irade ve seceneğiyle bu sozleri soylediğinden imanı hafife atmış ve boylece dinden cıkmış olur. 10 Tevbesi olmayan gunah var mıdır? İslam; itikad, ibadet ve muamelattan oluşur. itikat kısmının ihlali kufru, diğerlerinin ihlali ise gunahı gerektirir. Kişi kafir olmadıkca gunah işlemekle dinden cıkmaz. Kufur dışında gunah işleyen kişi, ne kafir ne de munafık olur, imandan cıkmaz. Bu nedenle tevbesi olmayan gunah yoktur. Cenab ı Allah "Ey iman edenler, samimi bir tevbe ile Allah'a donun" (Tahrim, 66/8) buyurarak gunah işledikleri halde kişilere iman kelimesiyle hitap etmiştir. Ancak, haramları ve helalları yalanlayıp inkar etmemek gerekir. Tevbe etmekle kul hakkının sorumluluğundan kurtulunmaz. Bunun icin hak sahibinin hakkını odemek ve helallaşmak gerekir. 11 Hangi suclar buyuk gunahlardandır? Ceşitli hadis i şeriflerde anaya babaya asi olmak, yalan yere şahitlik yapmak, yalan yere yemin etmek, haksız yere adam oldurmek, cephe den kacmak, sihirbazlık yapmak, yetim malı yemek, icki icmek ve peygamberin soylemediğini ona isnad etmek gibi gunahlar buyuk gunahlardan sayılmıştır. Bazı alimler bu tur buyuk gunahların kırk'a kadar ulaşacağını beyan etmişlerdir. Ehli sunnetin goruşune gore, ister buyuk, ister kucuk olsun, gunah ve masiyet, Allah'a şirk koşulmadıkca kişiyi imandan cıkarmaz. Bu gunahları isteyenlerin affedilmesi Allah'ın meşietine bağlıdır. Diterse affeder veya sucları kadar ceza gordukten sonra cennete girerler. Bu gunahları işlerken olenler, haramları helal, helalları haram itikat etmedilerse buyuk gunah işlemiş olurlar; fakat dinden cıkmazlar. 12 Gaybten haber vermek, gelecekten ve olacaktan haber vermek doğru mudur? Gaybı Allah'tan başka kimse bilmez. Nitekim Kur'an ı Kerim'de mealen: "De ki: Goklerde ve yerde, Allah'tan başka kimse gaybı bilmez..." (Nemi: 65) buyurulmuştur. Rasul i Ekrem Efendimiz de: "Kahin ve falcıya inanan kimsenin kırk gun namazı kabul olmaz" (Riyazu's Salihin Tercemesi, 3/219, Hadis No: 1701) "Ona inanan kişi bana indirileni inkar etmiş olur" (Musned i Ahmed b. Hanbel, 21 429 ve 4/66) buyurmuştur. Bu itibarla ceşitli akıl dışı işlemlerle gelecekteki olaylar hakkında olumlu veya olumsuz haber vermek iddiasına kalkışmak ve bunlara inanmak haramdır. 13 Cocuk iken olen Musluman cocukları ile gayri muslim cocukları ahirette aynı durumda mıdırlar? İnsan dunyada hakiki şahsiyeti haiz olabilmek icin bir takım donemlerden gecmektedir. İnsan sağ olarak doğmakla dunyadaki şahsiyeti başlar. Sonra hak edinme ve bu haklardan istifade etme ehliyetini elde eder. Ruşt yaşına erince Allah'a iman ve dini hukumlere uymak ve uygulamakla yukumlu olur. Ancak, buluğ yani teklif cağına gelmeden vefat eden cocuklar, gunahsız sayıldıklarından dolayı ahirette sual olunmazlar ve cennete girerler. Gayri muslim cocukları konusunda İslam bilginleri farklı goruşler ileri surmuşlerdir. Doğru olan, bunların da Muslumanların cocukları hukmunde olmalarıdır. Zira onlar da İslam fıtratı uzerine doğmuş olup, erginlik cağına gelmeden oldukleri icin gunahsızdırlar. Bu yuzden onlar da kabir sualinden muaf olup, cennete girerler. Peygamber şoyle buyurmuştur: "Her doğan cocuk İslam fıtratı uzerine doğar. Ancak anne ve babası daha sonra kendi durumlarına gore onları ya Yahudi, ya Hıristiyan, ya da mecusî; yaparlar." 14 Hıristiyan ve Yahudilerin mu'minleri cennete girecek mi? Hz. Muhammed Efendimiz'in peygamber olarak gonderilmesinden sonra, butun insanların ve bilhassa Yahudi ve Hıristiyanların kendi dinî; kitapları gereğince Hz. Muhammed 'in Peygamberliğini tasdik edip İslam'ı kabul etmeleri gerekir. Aksi takdirde kendi kitaplarını, dinlerini de inkar etmiş olurlar. Bu itibarla Allah'ın birliğine, Hz. Muhammed 'in O'nun kulu ve elcisi olduğuna ve Kur'an ı Kerim'deki butun esaslara, olduğu gibi iman etmeyen hic bir kimse İslam inancına gore cennete giremez. 15 Buyuk ve kucuk gunahlar hangileridî;r? Bunlar nasıl affolunurlar? Kucuk ve buyuk gunahların mahiyeti ve buyuk gunahların sayısı konusunda, İslam bilginleri arasında goruş ayrılıkları vardır. Bazı bilginler, ayet i kerime ve hadis i şeriflerde, buyuk suc olduğu beyan edilen fiiller buyuk gunahtır, demişlerdir. Bazı bilginler ise, ayet ve hadis i şeriflerde hakkında tehdit ve azap bildirilen şeyler buyuk gunahlardandır, demişlerdir. Bir hadis i şerifte ise, tevbe edilmeyip, ısrarla işlenen kucuk gunahların da buyuk gunaha donuşeceği, ifade buyrulmuştur. Gercek şu ki; buyuk ve kucuk gunah izafi terimlerdir. Nitekim sevaplar da boyledir. Daha buyuğu ile karşılaştırılan her şey kucuktur. Daha kucuğu ile karşılaştırılan bir şey ise, karşılaştırıldığı şeye gore buyuktur. Bu itibarla aynı gunah, kendinden kucuğu ile mukayese edilirse, buyuk sayılır; kendisinden buyuğu ile mukayese edilince de kucuk olur. Mutlak ve en buyuk gunah, şirk ve kufurdur. Ondan buyuk gunah yoktur. Hadis i şeriflerde buyuk olduğu belirtilen gunahlar: Allah'a şirk koşmak, cana kıymak, sihir yapmak, faizcilik yapmak, yetim malı yemek, zina yapmak, yalan olarak zina suclamasında bulunmak, savaştan kacmak, hırsızlık yapmak, icki kullanmak, yalancı şahitlik yapmak, yalan yere yemin etmek, başka sının malını gasbetmek... gibi tiil ve davranışlardır. Buyuk gunahlardan dolayı Allah affetmez ise kul azap gorur. Kucuk gunahlardan dolayı da kulun azap gormesi ehli sunnet goruşune gore caiz gorulmuştur. Allah'a şirk koşmak dışındaki tum gunahların şartlarına uygun olarak tevbe edilmesi halinde affedileceği bildirilmiştir. Bu konuda Kur'an ı Kerim'de şoyle buyrulmuştur: "Allah'ın rahmetinden umit kesmeyin! Cunku Allah butun gunahlan bağışlar."(Zumer, 53). "Eğer yasaklandığınız buyuk gunahlardan kacı nırsanız sizin, kucuk gunahlarınızı orteriz ve sizi şerefli bir yere sokarız."(Nisa, 31) 16 Madem ki Hz. İsa sağdır, İncil de haktır, o halde yeni bir peygambere ihtiyac var mıydı? Allahu Teala Kur'an ı Kerim'de 'Ve Allah elcisi Meryem oğlu İsa'yı oldurduk" demeleri yuzunden . Halbuki onu ne oldurduler, ne de astılar; fakat onlara isa gibi gosterildi. Onun hakkında ihtilafa duşenler bundan dolayı tam bir kararsızlık icindedirler; bu hususta zanna uymak dışında hic bir sağlam bilgileri yoktur ve kesin olarak onu oldurmediler. Bilakis Allah onu kendi katına yukseltti. Allah ve izzet ve hikmet sahibidir." (Nisa, 157 158) buyurmak suretiyle Hz. İsa'yı kendi katına yukselterek yahudilerin onu olduremediklerini beyan buyurmaktadır. Gorulduğu uzere, ayet i kerimede Hz. İsa'nın sağ olduğu soylenmiyor, Onu Yahudilerin olduremediği belirtiliyor. İslam bilginlerinin coğunluğuna gore Allahu Teala onu manevi semalardaki ozel yerine yukseltmiştir. Bazı İslam bilginlerine gore ise Allahu Teala onu yahudilerden korumuş, yahudiler onu oldurememiş, fakat eceli gelip vefat ettirmiş ve ruhunu ref'etmiştir. Bu itibarla Hz. İsa'yı, bedenen veya ruhen Allah kendi katına yukseltmiştir. Biz Muslumanlar Allah'ın peygamberlerine ve onlara indirilen suhuf ve kitapların hepsine inanırız. Allah'ın peygamberlerine gonderdiği kitaplar dort tanedir, bunlar Hz. Musa'ya indirilen Tevrat, Hz. Davud'a indirilen Zebur, Hz. İsa'ya indirilen İncil ve son peygamber Hz. Muhammed'e indirilen Kur'an ı Kerim'dir. Ancak, Hz. Peygamber'den onceki peygamberler ve kendilerine indirilen kitaplar belli ve hususi bir kavme ve belirli bir zaman icin gonderilmişlerdir. Bu itibarla bu kitapların hukumleri de belirli kavim ve muayyen bir zaman icin gecerlidir. Hz. Peygamber'in peygamberliği ise hususi olma yıp umumidir. Butun insanlığa gonderilmiştir. Tebliğ etmiş olduğu dinin hukumleri, umumi ve kıyamete kadar devam edecektir. Bu itibarla Hz. Peygamber'in din ve şeriatı, kendisinden evvel gecen şeriatlerin Tevrat ve İncil'in hukumlerini kaldırmıştır. Ayrıca bugun elde bulunan Tevrat, İncil, indirildiği şekliyle muhafaza edilmiş değildir. Halen Hıristiyanların elinde bulunan ve "Ahd i Cedid" adını taşıyan kitaplar, Hz. İsa'ya Allah tarafından indirilen İncil değildir. Bu Ahd i Cedid mecmuası icinde yazarların isimlerine gore adlandırılan dort incil vardır. Bunlar, Hz. İsa'dan en aşağı yarım asır sonra yazılmıştır ve muhtevaları da birbirinden farklıdır. Bu itibarla; bugun elde bulunan Tevrat, İncil ve Zebur'u Allah'ın peygamberlerine indirdiği ilahî; kitaplar olarak kabul edemeyiz. Avrupalı yazar ve ilim adamlarının ileri gelenleri de bu kitapların asıl mukaddes ve ilahî; kitaplar olmadığını itiraf etmektedirler. Semavî; kitaplar icinde her yonden tağyir ve tahriften uzak, indiği gibi muhafaza edilen ve kıyamete kadar da muhafazası Allahu Teala tarafından garanti altına alınmış olan yegane ilahî; kitap, Kur'an ı Kerim'dir. 17 İslam'da buyu var mıdır? Varsa nasıl korunmalıyız? Buyu veya sihir, bir takım acaip işler vasıtasıyla, başkaları uzerinde tesirler meydana getirmektir. Sihrin gozbağcılık denilen gercek olmayan ceşitleri yanında, gercek netice ve etkileri olan ceşitleri de vardır. Ancak,, mahiyeti ve nasıl etki yaptığı bilinememektedir. İslam dini, sihri inkar etmemiş; fakat itikadı bozduğu, tevhid inancına zarar verdiği, kotuye kullanıldığı ve kontrolu mumkun olmadığı icin yasaklamıştır. Kur'an ı Kerim'de: "Sihir bazın felah bulmayacağı" (Taha, 69) beyan buyurulmuştur. Sihir ve buyuye karşı korunmak icin, Allah'a sığınmak ve muavvizeteyn denilen Felak ve Nas surelerini okumak tavsiye edilir. 18 Falcılık nedir? Falcıya inanmak caiz midir? İnsanın guzel bir olayla veya sozle karşılaştığında iyimserliğe; kotu bir hal ile karşılaştığında ise kotumserliğe kapılması, yaratılıştan gelen fıtrî; bir hadisedir. Ancak, iyimserlik ve kotumserliğe kapılarak bu gibi hallerin tesiri altında kalmak kişiyi evhama sevk edeceğinden kotu sonuclar doğurabilir. Arapcadaki "F E L" kokunden olan fal sozcuğu iyimserlik ve iyiye yorma manasına gelmektedir. Hayırlı ve hayra teşvik edici sozler de bu kabil dendir. Bu manadaki fal icin peygamberimiz: "İslam'da uğursuzluk yoktur. Ancak fal'ı beğenmekteyim" buyurmuştur. Gorulduğu uzere bir şeyi uğursuz saymak onun etkisinde kalmak yersiz ve dayanaksızdır. Bilakis umitvar olmak Allah'a guvenip O'ndan guc alarak hayatımızı değerlendirmek her Muslumanın gorevidir. Gunumuzde halk arasında fai diye ifade edilen ve kahve fincanı veya bir takım şeylere bakarak kişinin geleceği ile ilgili hususlarda hukumler cıkarmak yanlıştır, dinimizde yeri yoktur. Gunumuzdeki manası ile fal, cahiliyet doneminde muşriklerin uyguladıkları oklarla nasibini tespit etmek ve gelecekle ilgili bilgiler aktarmaktır ki, bunu yapmak ve ona inanmak dinen caiz değildir. 19 Mezhepler nicin ortaya cıkmıştır? Bunlarsız olmaz mı? Mezhep; gidilecek yol, benimsenen metod, usuI ve goruş demektir. Dinde mezhep, herhangi bir İslam muctehidinin Kur'an ı Kerim ve hadis i şeriflerden ilmî; metodlarla cıkardığı hukumlerdir. Her Muslumanın dinî; meseleleri doğrudan doğruya asıl kaynak olan Kur'an ı Kerim ve sunnetten oğrenmesi mumkun değildir. Bunu ancak kendilerini dini ilimlere verip, ihtisas sahibi olan muctehid bilginler yapabilirler. Bundan dolayı halk, bolgelerinde yetişen bu muctehid bilginleri acıklamalarını, goruşlerini benimseyip onlara uymuşlardır. Bir muctehidin ictihad ve acıklamaları, geniş halk tabakaları tarafından benimsenince. kendiliğinden o bilginin adıyla bir fıkıh mezhebi ortaya cıkmış oluyor. Sahabeden sonra, Tabiî;ler ve onlardan sonra gelen devirlerde bir cok muctehid imamlar yetişmiş ve boylece bir cok fıkıh mezhepleri ortaya cıkmıştır. Fakat zamanla bu mezheplerin coğunun mensubu kalmamış ancak dort mezhep hukumlerinin uygulaması devam edegelmiştir. 20 Musluman birisinin mutlaka bir tarikata girmesi "emir'e" bir "şeyh'e" biat etmesi şart mıdır? Bu hususu acıklar mısınız? Tarikat, hakka ermek icin tutulan bir takım kuralları ve zikir yontemleri bulunan yol anlamınadır. Bu alanla ilgilenen Muslumanlara saflık ve duruluk anlamına gelen sufi denile gelmiştir. İlk sufiler kendilerinden tecrubeli ve yaşlı ustadlardan geniş olcude faydalanmakla beraber, belli bir tarikat kurmamışlardır. Goruşlerini ve manevi tecrubelerini sohbet yoluyla cevrelerinde toplananlara aktara gelmişlerdir. Tarikatlar 6 7. asırlarda ortaya cıkmış, zamanla kurumsallaşmışlardır. Tarikatlarda herkes kendi meşrebine, ruh yapısına, dunya goruşune ve manevi zevkine gore bir yol tutar. Bir tarikata intisab etmek gerekli midir? İnsan, dinî; ve hukukî; emirlere karşı mukellef olabilmesi icin bir kac devreden gecer. Bu devreler, cenin, cocukluk, temyiz yaşı ve ruşd devreleridir. Buluğ cağına eren ve reşid olan her Musluman dinî; mukellefiyetlerine hic aracı olmadan kendisi muhatap olur. Zira dinî; nasslar mukellef bulunan her Musluman'a dolaysız olarak yoneliktir. Bu manadan olmak uzere Peygamberimiz İslam'da ruhbanlığın olmadığını bildirmiştir. Allah Peygamberimize dini insanlara iletme, tebliğ etme ve oğretme gorevi vermiş, kulların iman edip etmemelerinin bile onun yetkisinde olmadığını bildirmiştir. Din bilginleri, tebliğciler, şeyhler ve bu yolda emek verenlerin rolu de, dini ve guzel ahlakı oğretmek ve Muslumanlara bu alanda kılavuz olmaktan ileri gecmez. Kendisini şeyh olarak sunan kişi, etrafındaki Muslumanlara dini doğru şekilde oğretmeli, kendisinin ancak dini oğreten tebliğ eden ve cevresindekilere yardımcı olan bir kişi olarak bildirmelidir. Bu faaliyetlerinde rehberi ve onderi Kitap ve sahih sunnet olmalıdır. Bu iki kaynağa ters duşen gelişmelere sebebiyet vermemelidir. Son yıllarda tarikat adına meydana gelen dinin tasvip etmediği gelişmelere cokca rastlamak mumkundur. Bu gelişmeleri gozonunde bulundurarak şunları soylemek gereklidir. Tarikat uygun tanımıyla alim ve kamil bir murşidin denetiminde ibadet ve zikir yoluna koyularak İslam'da tevhid hakikatine ulaşmak icin tutulan kulluk cizgisidir. Tarikat imamları kendi adlarına birer tarikat kurmamışlar bu calışmalarını guruplaşmalara goturecek bir faaliyet olarak da sunmamışlardır. Ancak, kendilerinden sonra gelen muridler o imamların suluk ettikleri yoldan gittiklerinden bu yol o imamlara nisbet edilmiştir. Bu itibarla, Musluman icin asıl olan, inanmak, ibadet ve muamelat esaslarını ihtiva eden ve Allah tarafından peygambere vahyedilerek insanlara bildirilen hukumlerin tumune bağlı kalmaktır. Hicbir Musluman'ın herhangi bir tarikate girmek gibi bir dini yukumluluğu yoktur. 21 İslam'da rabıta var mıdır? İzah eder misiniz? Rabıta Arapca "Rabata" kokunden turemiştir. Muslumanların birbirlerine bağlılığını, Allah yolunda sabretmelerini ve bekcilik yapmalarını ifade eder. Daha sonra İslam ulkesi sınırlarında bekleyenlere; gerek suvari ve gerek piyade olsun, genellikle "murabıt" adı verilmiştir. Fıkıh terminolojisinde, "murabıt" Allah yolunda silah altında bulunan, kışla ve karakollarda duran, nobet bekleyen askerler demektir. Hz. Peygamber bu manada; "Allah yolunda bir gun nobet beklemek, dunya ve icindekilerden hayırlıdır" buyurmuştur. Bu kelime ile ilgili mana ve yorumlar boyle iken, bazı mutasavvıflar onu değişik manalarda kullanmışlardır. Onlara gore ribat veya Rabıta: Muridin kalben şeyhi ile beraber olması, bağlantı kurması, yani manevi birlikteliktir. Muridin kendine şeyh olarak sectiği kişiyi yuceltip onun şahsını gonlunde tasavvur edip tazim etmekten ibarettir ki, bazı muridler yeterli temel dinî; bilgiden mahrum oldukları icin bu konuda aşırılığa da duşebilmektedir. Meşayih'in ruhlarından yardım ve medet ummak, onların, menfaatı temin edecek, mazarratları defedecek gucte olduklarına, gaybı bildiklerine inanmak, insanın dunya ve ahiret işlerinde bir takım tasarrufta bulunabileceklerini zannetmek yanlıştır. Bunların kabirlerini aynı inancla ziyaret edip onlara kurban adamak da dinen tehlikeli bir davranıştır. Alimleri, faziletli insanları, Allah dostlarını sevmek, ilim oğrendiği kişilere karşı saygılı olmak bir Muslumandan beklenilen bir davranıştır. Ancak, Allah'dan beklenilmesi gerekeni kim olursa olsun başkalarından beklemek dinimizin tevhid ruhuna aykırıdır. Bu anlamda rabrta, insanı şirke kadar goturebilir. 22 Peygambere "vahy" gelir derler "vahy" ne demektir? Arapcada suratle işaret etmek, bir işte surat gostermek, yazı yazmak, elci gondermek, gizlice bir şey soylemek gibi lugat manası taşıyan vahyin dinî; manası: Allah'ın, ilim ve hidayet turunden kullarının bilmesini istediği hususları sectiği elcilerine gayrı mu'tad ve gizli yontemle bildirmesi demektir. Allah'ın Peygamberlerine vasıtasız veya melek ler aracılığıyla oğutlerini, emir ve yasaklarını bildirmesine vahy denir. Allah'ın meleklerine hitabına da vahy denir. "Rabbin meleklere, şuphesiz ben sizinle beraberim, iman edenlere sebat telkin edin, diye vahyediyordu..."(Enfal, 12) Kur'an'a gore vahyin muhatabı Peygamberlerdir. "Oncekiler gibi seni de, kendilerinden evvel nice ummetler gelip gecmiş olan bir ummete sana vahyettiklerimizi onlara okuman icin gonderdik." (Ra'd, 30) Vahyin bir cok kısımları vardır: a Allah'ın, aracı olmadan Peygambere vahy etmesi, b Elcisinin kalbine ulaştırmak istediği bilgileri ilham yoluyla iletmesi, c Sadık ru'ya şekli, d Vahy meleği vasıtasıyla vahyin geliş şekli bunlardandır. Vahy getiren melek, Peygamber 'e bazen kendi gercek goruntusuyle, bazen insan suretinde, gelmekteydi. Kur'an ı Kerim, Allah tarafından Cebrail vasıtasıyla peygamberimize gonderilen Allah Kelamıdır. "Onlara de ki: Size. benim yanımda Allah'ın hazineleri var demiyorum. Ben, gaybı bilmem. Size, hakikaten ben bir meleğim de demiyorum. Ben. bana vahyedilenden başkasına uymam." (En'am, 50) "0 gonderilen, vahiyden başka bir şey değildir; Onu, muthiş kuvvetlere malik, akıl ve fikir bakımından olgun olan Cebrail oğretti..."(Necm, 4 5) 23 İlham ne demektir? Kimlere gelir? İlham kelime olarak lokmayı tutturmak veya yutturmak anlamına gelmektedir. Terim olarak ise, Allah'ın, kulun kalbine feyz yoluyla ilka ettiği bilgi veya ozel mana demektir. İnsanın kalbine Allah tarafından ilka edilen manaya "ilham"; Şeytan tarafından ilka edilen tikir ve manaya da "vesvese" denir. Buna gore ilham hayır ve iyilik hissine munhasırdır. Kul bu bilgiyi bir gayret gostermeden elde eder. Gazzali'ye gore ilham'ın kaynağı ya Allah veya melektir. Allah kullarına yonelik sahiplik ve murşitlik vasfını ya herhangi bir kulunun kalbine bir mana veya fikir ilka ederek veya peygamberlere risalet vermek sureti ile gosterir. Birincisine ilham ikincisine ise vahy denir. Veliler ilhamı almaya daha musaittirler. Zira kalpleri buna onceden hazırlanmıştır. İlham bu suretle, tefekkur ve istidlal yolu ile değil de, gelen ilham'ın nasıl, nereden ve nicin geldiğini soylemesine imkan vermeden, anî; olarak kesbedilmesi bakımından, ilm i aklî;'den, ayrılır. Bu, Allah'ın bir feyzi olup, vahyden şu bakımlardan ayrılır: Vahy getiren melek peygamber tarafından gorulebilir ve vahyde mundemic olan mesajlar butun beşeriyete aittir. Halbuki ilham yalnızca buna mazhar olan şahsa mahsustur. İlham, İslam bilginlerinin coğunluğuna gore, kendisine ilham vaki olan kişi dışındakiler icin, huccet sayılmaz. Ancak ilham peygamberden sadır olmuşsa o takdirde huccet sayılır. Sufilere gore ilham kimden sadır olursa olsun huccettir. ' Cumhurun gerekcesi şudur: Eğer ilham huccet kabul edilirse konu zabtu rabt altına alınamaz ve ceşitli tenakuz ve tezatlar yaşanır. 24 Tenasul uzvundan gelen sıvılar kac ceşittir? Dinî; hukumleri nedir? Tenasul uzvundan gelen sıvılar meni, mezi ve vedi olmak uzere uc ceşittir. a) Meni: Şehvetle yerinden ayrılıp, şehvetli veya şehvetsiz olarak tenasul uzvundan dışarıya cıkan ve kendine mahsus kokusu olan beyaz renkli koyu bir sıvıdır. b)Mezi: Tenasul uzvunun intişarından sonra, şehvetsiz olarak gelen beyaz renkli ince sıvıya denir. c)Vedi: Kucuk abdestten sonra gelen, kokusuz, beyazımsı bulanık yapışkan sıvıdır. Meni, mezi ve vedi her ucu de necistir. Diğer necasetlerde olduğu gibi, elbiseye bulaşan el ayası kadar olan mikdarı namazın sıhhatine engeldir. Ancak, mezi ve vedi abdesti bozarsa da gusul yapmayı gerektirmez. Meninin ise şehvetle yerin den ayrıldıktan sonra, şehvetli veya şehvetsiz olarak dışarıya cıkması ile gusul abdesti gerekir. 25 Saclan bıyıkları boyamanın gusle engel hali var mıdır? Sacları veya bıyıklan kına ve benzeri, suyun nufuzuna engel olmayacak nitelikteki boyalarla boyamak gusul abdestine mani değildir. 26 Devamlı gozlerden yaş gelmesi abdesti bozar mı? Gozde bir hastalık olmaksızın, gozden akan yaş abdesti bozmaz. Hastalık sebebiyle olan akıntı abdesti bozar. Bu akıntı devamlı ise, o kişi, sahib i ozursayılır. Gozden devamlı gelen yaşın bir hastalık sebebiyle olup olmadığına uzman bir doktor karar verebilir. Sahib i ozur sayılan kimse, her namaz vaktinde abdest alır. Ozur dışı sebeplerden dolayı abdesti bozulmadıkca, aynı abdest ile ve aynı vakit icinde, o vakte ait namazdan başka dilediği kadar kaza ve nafile namazları kılabilir. Vaktin cıkması ile ozurlunun abdesti bozulur; vakit girdikten sonra, tekrar abdest alır. 27 İş elbisesi ile narriaz kılmak caiz midir? Namazın şartlarından birisi de necasetten taharettir. Kan, idrar, şarap, dışkı ve benzeri necasetler, namaz kılacak kişinin elbi sesinde, bedeninde ve namaz kılacağı yerde kesinlikle bulunmamalıdır. Kişinin iş elbisesinde bu tur pislikler yoksa, namazın sıhhati yonunden, temiz hukmundedir. İşin cinsine gore iş elbisesinde bulunan badana, boya, madenî; yağlar, pas, kir ve benzerleri namazın sıhhatine manî; değildir. Ancak kişi, camiye veya mescide gidecekse temiz elbise giymesi Kur'an ı Kerim'in emridir. Orf, adet ve medeniyet gereği olarak camiye veya cemaate giden kimsenin en guzel elbiselerini giymesi cemaate saygının bir gereğidir. Aksini yapmak hoş değildir. Gerek evde, gerek diğer yerlerde tek başına da olsa namazların temiz ve guzel bir kıyafetle kılınması, şuphesiz daha iyidir. 28 Sabah namazının başlangıc ve bitiş vakti ne zamandır? Fecr i Sadık yani takvimlerde imsak vakti olarak gosterilen saatte sabah namazının vakti girer. Guneşin doğmaya başlaması ile sabah namazının vakti cıkmış olur. Bu sure icinde kılınmayan namaz kazaya kalmış olur ve kaza niyyetiyle kılınır. 0 gunun sabah namazı oğleden once kaza edilirse sunnetiyle birlikte kaza edilir. 29 İmsaktan hemen sonra sabah namazı kılınabilir mi? İmsak vaktinin girmesi ile yatsı vakti cıkmış, sabah namazı vakti girmiş olur. Bu itibarla imsak vakti girince sabah namazı kılınabilir. 30 Sabah namazı kuşluk vaktinde nasıl kılınır? Eda mı kaza mı? Guneşin doğmaya başlaması ile sabah namazının vakti cıkmış olur. Daha sonra, o gun oğle vaktinden once kılınmış da olsa artık o namaz eda değil, kazadır. Ancak aynı gun oğle vaktinden once kaza edildiği takdirde sabah namazı sunneti ile birlikte kaza edilir. Daha sonra kaza edildiği takdirde artık sunnet kılınmaz. 31 Hoparlorle ezan okumak, namazda imama uymak caiz midir? Hoparlor sesin kuvvetini artırıcı bir alettir. Hoparlorden cıkan ses, aksi seda değil; mikrofon başında okuyan veya konuşan kişinin kendi sesidir. Bu itibarla, daha uzaklardan duyulması icin ezanın mikrofondan okunmasında; vaiz, imam ve muezzinin sesinin caminin her tarafından duyulması icin camilere hoparlor konulmasında ve cami icinde imamın hoparlorden duyulan sesine iktida edilmesinde dinen bir sakınca yoktur. 32 Ezanı muteakip okunan ezan duası imam tarafından okunup cemaat "Amin" dese; caiz mi? Ezanın sonunda, hem muezzin, hem de ezanı işitenlerin, salavat ı şerife okuyup vesile duasında bulunmaları mustehaptır. Bunu da kendi başlarına ve kendilerinin işitecekleri seviyede yapmalıdırlar. Cemaatten birinin yuksek sesle "vesile duasını" okuması cemaatin de "amin" demesinin adet haline getirilmesi bid'attır. Cemaatin bu duayı ezberlemesi gorevlilerce sağlanmalı, bunu bilmeyenlerin başka salat u selamları okuyabilecekleri de unutulmamalıdır. 33 Namazdan sonra beraberce tesbih cekmenin bid'at olduğunu, tesbihin sunnet olmadığı, daha sonra bid'at olarak ortaya cıktığını soyluyorlar. Siz ne dersiniz? Namazların sonunda yapılan tesbihat mustehaptır. Cemaatle toplu halde yapılabileceği gibi, tek başına da yapılabilir. Sozkonusu tesbihatın mustehaplığı hadis i şerifle sabittir. 34 Camiye giren oradakilere selam vermeli midir? Meşguliyet nedeniyle verilen selamı alma imkanı olmayanlara selam verilmez. Mesela, yemek yiyen, abdest bozan, zikır, tesbih, ezan ve ikametle meşgul bulunanlara, namaz kılanlara, vaaz ve nasihatta bulunanlara ve bunları dinle yenlere selam vermek mekruhtur. Bunlardan biriyle meşgul olmayıp, verilen selamı alma imkanı bulunan kimselere, cami icinde de olsa, selam vermekte bir sakınca yoktur. 35 Namazda herkes imam olabilir mi? İmametin şartları nelerdir? Cemaatle namaz kılmak erkekler icin sunnet i muekkededir. Cemaatle kılınan namaz, munferit olarak kılınan namazdan yirmibeş veya yirmiyedi derece efdaldir. Cemaatle namaz kılabilmek icin, bir imam gereklidir. İmamlık yapacak kişilerde şu şartlar aranır: 1. Musluman olması, 2. Akıllı olması, 3. Buluğ cağına ermiş olması, 4. Erkekolması, 5. Namaz sahih olacak olcude Kur'an ı Kerim'i okuyabilmesi, 6. Kekemelik, pepelik, abdest tutamamak gibi, imamlığa engel bir ozrunun bulunmaması. Yukarıdaki nitelikleri taşıyan, her Muslumanın arkasında, namaz kılmak caizdir. Aynı derecede ummî; olanlar birbirlerine İmamlık yapabilirler. 36 İmama uyan kimse kendi hatası icin sehiv secdesi yapar mı? Cemaatten birinin imama uyarak kıldığı namaz da; kendi yaptığı sehvden dolayı ne kendisi ne de İmam icin sehiv secdesi gerekmez. 37 Cemaat imama, caminin alt, ust ve yan odalarından iktida edebilir mi? Bir mescidin icerisi ve avlusu mescid olduğu gibi bitişik muştemilatı, alt ve ust katları da, imama iktida bakımından mescit hukmundedir. Keza mescitlerin "Fina i mescit" denilen etrafı, yani kendilerine bitişik olup aralarında yol bulunmayan sahaları da imama iktida hususunda mescit hukmundedir. Bu itibarla, saflar adı gecen yerlere kadar uzanmasa bile, buralardan imama iktida sahihtir. 38 Cami icinde saflar dolmadan, muezzin yanından, yani arkadan imama uymak caiz midir? Cami icinde on taraflarda boşluk varken, zaru ret bulunmadıkca gerilerden imama uymak caiz ise de mekruhtur. 39 Camide ozel bir yeri sahiplenmek, seccade sermek doğru mudur? Bir kimsenin cami ve mescitlerde kendisi icin ozel bir yer tayin ve tahsis ederek namazları daima orada kılması mekruhtur. 40 Helal olmayan bir para ile yapılan camide ibadet makbul mudur? Dinen haram olan işleri yapmak suretiyle elde editen kazancın, karşılığında sevap beklemeden elden cıkarılması gerekir. Bu tur kazancların cami ve mescid gibi mukaddesatla ilgili yerlere sarfı İslam bilginlerince mekruh gorulmuştur. Ancak meşru yoldan elde edilmeyen para ile cami yapıt dığı takdirde bu camide namaz kılınır, kılınan namazların iadesi gerekmez. 41 İşyerinde namaz kılmak icin işverenin izni şart mıdır? Musluman bir işcinin calıştığı yerde namaz kılması icin iş disiplini ve duzeni acısından işverenin veya amirinin iznini alması uygun olur. Yine aynı şekilde işverenin veya iş yerinde sorumluluk alan kimsenin Musluman işci calıştırması halinde onların gunluk dini gorevi olan namazlarını kılabilme imkanını sağlaması gerekir. İşcinin mesaisini su i istimal etmemesi kaydıyla işveren bilhassa farz ve vacip namazların kılınmasından işcisini men edemez. Cunku Allah'a isyan konusunda mahluka itaat yoktur. Aksi halde işcinin, ibadetini yapabileceği başka bir iş bulması gerekir. 42 Secde ayeti okununca hemen secde etmek şart mıdır? Kur'an ı Kerim'de 14 secde ayeti vardır. Bunlar dan birini okuyan veya işiten her mukellefin secde etmesi icap eder. Namaz dışında secde ayeti okunur okunmaz hemen secde edilmesi vacip değildir. Daha sonra musait bir zamanda yapılabilir. Ancak, zaruret bulunmadıkca tehir edilmemesi uygun olur. Namazda okunduğu takdirde ise, secde ayetin den sonra, uc ayetten daha cok okunacaksa, hemen secde edilir ve kıyama kalkıp kıraate devam edilir. Secde ayetinden sonra, ancak uc ayet veya daha az okunacak ise namazda yapacağı ruku' ve secde ile tilavet secdesi de yerine getirilmiş olur; ayrıca secde gerekmez. 43 Namaz esnasında alın secdede iken, ayakların yere değmesi nasıl olmalıdır? Bir hadis i şerifte "yuz iki eller, iki dizler ve iki ayak ucları olmak uzere yedi aza uzerine secde etmekle emrolundum" buyrulmuştur. Bu itibarla namaz kılan kişi secdede alnını burnunu, iki ayağını ve iki eli ile iki dizini yere veya yere bitişik bir şey uzerine koyar. İki ayağın veya en az bir ayağın parmakları yere konulmadıkca secde sahih olmaz. 44 Namazda secde edilen yer ayağın bastığı yerden ne kadar yuksek olursa secde sahih olmaz? Secde edilen yerle namaza durulan yerin aynı yukseklikte olması asıldır. Secde edilen yerin yuksekliği, ayak basılan yerden, on iki parmak (yaklaşık 23 cm)'1an daha yuksek olmamalıdır. Secde yeri daha fazla yukseklikte olursa, secde sahih olmaz. Cemaatin kalabalık olması nedeniyle arka safta bulunanlar, on saftakilerin sırtına secde ederek namaz kılmaya mecbur kalırlarsa; yuksekliğe itibar edilmez; secde ve namaz sahihtir. 45 Kadınlar başı acık namaz kılabilirler mi? Cuma namazı kılabilirler mi? a) Kadınların el, yuz ve ayakları haric butun uzuvları avrettir. Yani ortulmesi farzdır. Bu itibarla kadınların baş acık namaz kılmaları caiz değildir. b) Kadınlara cuma namazı farz değildir. Bunun la beraber camiye gidip cemaatle cuma namazını kılarlarsa, o vaktin farzını eda etmiş olurlar. Bu takdirde o gunun oğle namazını kılmaları gerekmez. 46 Kadının imameti caiz midir? Kadının kadına imameti caiz, fakat mekruhtur. Eğer kadınlar kendi aralarında cemaatle namaz kılacak olurlarsa, imam olacak kadın, erkekler gibi one gecmez. Safın arasında durur. One gecmesi mekruhtur. 47 Bir hanım namaz kıldıktan sonra sacını acarsa abdesti bozulur mu? Gerek namazdan once, gerek namazdan sonra, bir hanımın başını veya başka bir uzvunu acması ile abdesti bozulmaz. Başı ve ortulu olması gereken diğer uzuvları ortulu olarak kıldığı namazı sahihtir. Ancak, hanımların, namaz dışında da dinen kapalı bulunması gereken uzuvlarını, aralarında evlilik caiz olan yabancı erkekter yanında acık bulundurmaları haramdır. 48 Musluman bir kadın pantolon giyebilir mi? Bununla namaz kılabilir mi? Namaz icin ozel bir kıyafet yoktur. Tesetturu sağlayan teni gosterecek derecede ince, şeffaf ve vucut hatlarını belirtecek derecede dar olmayan her temiz elbise ile namaz kılmak caizdir. Bu itibarla dar olmayan pantolon veya herhangi bir elbise ile hanımların namaz kılmasında dinen bir sakınca yoktur. Ancak hanımların, hanımlara mahsus kıyafetleri, erkeklerin de kendilerine mahsus giyim ve kıyafet şekillerini tercih etmeleri gerekir. 49 Erkeklerin kendilerini goreceği yerlerde, kadınların namaz kılarken kıyamı terketmeleri yani namazı oturarak kılmaları caiz midir? Farz namazlarda kıyam, namazın farzlarındandır. "Erkekler goruyor" gerekcesiyle hanımların farz olan kıyamı terkedip, oturarak namaz kılmaları caiz değildir. 50 Kadınların vakit namazlarında camiye gitmeleri caiz midir? Kadınların namazlarını evlerinde kılmaları efdal ise de; namaz vakitlerinde mescide giderek, kendilerine ayrılan bolumlerde namazlarını kılmalarında vaaz ve nasihat dinlemelerinde dinen bir sakınca yoktur 51 Kadınlar teravih namazına camiye gitmekle daha cok sevap mı kazanırlar? Kadınların, namazlarını evlerinde kılmaları daha faziletli olmakla birlikte, gunumuzde camide va'z dinleyerek, bilmedikleri şeyleri oğrenmeleri, imamın arkasında namaz kılarken, hatalı okuyuşlarını duzeltme imkanı elde etmeleri ve cemaat faziletini kazanmaları bakımından, tesettur ve İslamî; adaba riayet ederek teravih namazı icin cami ve cemaate gitmelerinde bir sakınca yoktur. 52 Teravih namazı ne kadar suratli kılınabilir? Teravih namazı Ramazan ı şerife mahsus yirmi rek'at, sunneti muekkede bir namazdır. İki rek'atte bir selam verildiği takdirde akşam namazının sunneti gibi dort rek'atta bir selam verildiği zaman yatsı namazının dort rek'at ilk sunneti gibi kılınır. Hangi namaz olursa olsun, daima tadil i erkana riayet edilmesi gerekir. Teravih namazı, cemaat halinde kılındığı zaman imamın cemaatı bıktıracak olcude uzun kıraat yapması uygun olmadığı gibi Fatiha'dan sonra kısa bir sure veya uc kısa ayetten noksan okunması da uygun değildir. Harflerin hakkı verilmeli, suratli okuyacağım diye harfler birbirine karıştırılmamalıdır. Oturuşlarda Tehiyyattan sonra salli, barikler de tam okunarak kılınmalıdır. 53 Teravih sekiz rek'at kılınır mı? Teravih namazı Ramazan ı şerife mahsus yirmi rekattan ibaret sunneti muekkede bir namazdır. Sekiz rek'at kılan bir kimse bu namazı tam kılmış sayılrnaz. Zaruri bir durum bulunmadıkca 20 rek'atın tam kılınması uygun olur. Ancak sekiz rek'at kılan kimse de kıldığı kadarının sevabını alır. 54 Kandil gecelerinde ozel bir namaz var mıdır? Kandil gecelerine ait ozel bir namaz yoktur. Fakat bu mubarek geceleri, kaza namazı veya nafile namaz kılarak, Kur'an okuyarak, tevbe istiğfar ederek ve diğer ibadetlerle değerlendirmek uygun olur. 55 Kabir namazı diye bir namaz var mıdır? Hz, Peygamber Efendimiz'in kıldığı ve kılınmasını tavsiye ettiği namazlar arasında "kabir namazı" adıyla bir namaz yoktur. Fazla sevap kazanmak maksadıyla bir kimse istediği kadar Allah rızası icin nafile namaz kılabilir. Fakat, dinin aslında olmayan bir isim ile namaz ihdas etmek doğru olmaz. 56 Sunnet namazlar terkedilir mi? Sunnet namazlar, sunnet i muekkede, sunnet i gayri muekkede olmak uzere ikiye ayrılır. Sunnet i Muekkede olan namazlar, Peygamber Efendimiz'in devamlı kılıp pek az terketmiş oldukları sunnetlerdir. Bu sunnetlerin yapılması sevaptır. Kasten terk edilmesine azap yok ise de; itap vardır. Ancak aşırı yorgunluk, hastalık ve benzeri durumlarda sunnet namazlar terk edilebileceği gibi yolculuk esnasında seferi durum da da terk edilebilir. Sunnet i gayri muekkede; Peygamber Efendimiz'in ibadet maksadı ile ara sıra yapmış oldukları şeylerdir. Bu sunnetlerin yapılması guzeldir. Sevaba ve Peygamberimiz'in şefaatine vesiledir. Kılanlar, sevabını alırlar; terk edilmesi ise azarlanmayı gerektirmez. 57 Namaz borcu olan kimselerin, sunnet yerine kaza namazı kılmaları mı, yoksa sunnetleri terketmemeleri mi daha iyidir? Hanefi mezhebine gore, uzerinde namaz borcu olan kimselerin, kaza namazı kılmaları beş vakit namazın farzlarından once ve sonra kılınmakta olan revatib sunnetleri ile, teravih, duha ve tesbih namazı gibi kılınması hakkında Rasulullah 'in emir ve tavsiyesi olan namazlar mustesna diğer nafile namazları kılmalarından efdaldir. Yani uzerinde namaz borcu olanlar, uzerimde kaza namazım var diye revatip olan sunnetleri terketmezler. Hem bu sunnetleri eda ederler, hem de fırsat buldukca vaktinde kılamadıkları namazları kaza ederler. Rasulullah bir hadis i şeriflerinde: "Kutun kıyamet gunu ilk hesaba cekileceği konu, farz namaztardır. Eğer bu tamamsa işi kolaylaşmıştır. Aksi hatde, "bakın bakalım, nafileden, bir şeyi var mı?" denir. Nafile ile farz eksikleri tamamlanır.."buyurmuştur. Malikî;, Şafiî; ve Hanbeli mezheplerine gore ise namaz borcu olan kimselerin sabah namazının sunneti dışında, revatip'ten olsun, olmasın, nafile namaz ile meşgul olmaları uygun değildir. Bir an once borclarını kaza etmeleri gerekir. 58 Kaza namazlarının her namazın arkasında kılınması şart mıdır? Kazaya kalmış farz ve vacip butun namazlar kerahet vakitlerinin dışında her zaman kılınabilir. Bunlar icin belirli bir vakit yoktur. Ancak, duzenli bir şekilde namaz borclarını tamamlamak icin, kaza namazlarını vakit namazlarının peşinden kılmayı prensip haline getirmek guzel bir hare kettir. 59 Kaza namazını emreden ayet ve hadisler var mıdır? Namazları vaktinde kılmak farz olduğu gibi vaktinde kılınamayan farz namazların kazası farz; vacip namazların kazası ise vaciptir. Kur'an ı Kerim'de gecen "namazı kılın" emri, edaya şamil olduğu gibi kaza namazlarına da şamildir. Cunku emredilen bir şey, eda veya kaza edilmedikce yerine getirilmiş olmadığından zimmetten sakıt olmaz. Bu emir, Kur'an ı Kerim'in yuz kusur yerin de gecmektedir. Bu itibarla kaza namazları Kur'an'da yoktur demek yanlıştır. Ayrıca bu konuda bir cok hadis i şerif vardır. Peygamber Efendimiz; "Uyku veya unutkanlık sebebiyle namazını vaktinde kılamayan, hatırladığı zaman hemen kılsın" buyurmuştur. Asrı saadetten beri de buna muhalefet eden hicbir kimse bulunmamıştır. Şu halde namazların kaza edilmesi kitap, sunnet ve icma i ummetle sabittir. 60 İkamet ettiği yerle işyeri arası (90) kilometreden fazla olsa, her gun gidip gelse bu kişi yolda ve işyerinde devamlı seferi mi olur? Bir kimse ikamet ettiği yerden en az 90 km. uzağındaki iş yerine her gun gidip geliyorsa o kimse icin her iki yer de Vatan ı aslî; sayılır. Her iki yerde de namazlarını, dort rek'at olarak kılar. Bu iki yer arasındaki yolculuk esnasında ise dort rek'atlı farzları iki rek'at olarak kılar. 61 Seferilikte veya yeraltında madende calı şan bir kimse cem i takdim veya cem i tehir yapabilir mi? Hac mevsiminde Arafat'da oğle vaktinde oğle ile ikindi namazlarını Muzdelife'de yatsı vaktinde akşam ile yatsıyı cem etmenin dışında, Hanefi mezhebinde cem i takdim veya tehir yapmak caiz değildir. Şafii mezhebinde ise sefer halinde cem i takdim ve cem i tehir caiz gorulmuştur. Gerektiğinde Şafiî; mezhebindeki ictihatla amel edilebilir. 62 Cuma namazı misafire farz mıdır? Misafir kişi cuma namazı kıldırabilir mi? Cuma namazının farz olmasının şartlarından biri de mukim olmaktır. Dinen misafir sayılan kimselere cuma namazı farz değildir. Ancak, kıldık ları takdirde farz olarak sahih olur ve ayrıca oğle namazını kılmaları gerekmez. Misafir olan bir kimse, cuma namazında mukim olan cemaate imam olabilir. Uzerine cuma namazı farz olmayan kimseler cuma namazını kıldıkları takdirde uzerlerinden o gunun farz olan oğle namazı sakıt olur. 63 Cuma gunu imam minberde iken camiye gelen kimse, cumanın ilk sunnetine başlayacak mı? Cuma gunu imamın minbere cıkmasından itiba ren, hutbeyi bitirinceye kadar, namaz kılmak, konuşmak, konuşana sus demek, selam alıp vermek, Kur'an okumak, tesbih cekmek, dua edene "amin" aksırana "yerhamukallah" demek caiz değildir. Camiye, imam minbere cıktıktan sonra gelenler, oturup ezanı ve hutbeyi dinlemeli, cumanın ilk sunnetini farzdan sonra kılmalıdırlar. 64 Turkiye Daru'l İslam mıdır? Bazı kimseler Turkiye'de cuma namazı kılınmaz diyorlar ne dersiniz? İslamî; hukumlerin acıkca icra edildiği veya Muslumanların İslamî; hukumleri icra imkanına sahip olduğu ulkelere "daru'l İslam"; bunun aksi olan ulkelere de "daru'l harb" denir. Nufusunun ekserisi Musluman olan ulkeler de "Daru'1 Harp" sayılmaz. Ayrıca; nufusunun tamamı veya coğunluğu Musluman olmasa bile, islamî; hukumlerin icra edilebildiği memleketler "daru'l İslam" sayılır. Bu itibarla, Turkiye "daru'l İslam"dır; "Daru'1 harb" değildir. Aksini iddia dinî; hukumlere aykırıdır, insafsızlıktır. Bu itibarla Turkiye'de cuma namazının kılınması farzdır. 65 Kilisede namaz kılınabilir mi? Zaruret bulunmadıkca kilisede namaz kılmak mekruhtur. Ancak namaz kılınacak uygun başka bir yer bulunamadığı takdirde, temiz olmak kaydıyle orada namaz kılınmasında dinen bir sakınca yoktur. Kilise, Havra vb. gayri muslimlere ait ibadet yerleri satın alınarak veya başka yollarla cami haline getirilirse mescit hukmunu alır. Artık o yerde namaz kılmakta hicbir sakınca kalmaz. 66 Pijama ve sabahlık ile kılınan namaz caiz midir? Setr u avrete riayet etmek ve temiz olmak şartı ile ev kıyafeti olan pijama ve sabahlıkla namaz kılmak caizdir. 67 Kısa kollu gomlekle, dar pantolonla namaz kılmak caiz midir? a) Erkeklerin uzun kollu gomlekle kollarını sıva namaz kılmaiarı mekruh ise de kısa kollu gomlekle namaz kılmaları mekruh değildir. b)Tesetturu sağlayan temiz her elbise ile namaz kılmak caizdir. Ancak uzuvlar belli olacak şekilde dar pantofonla namaz kılmak mekruhtur. 68 Namaz icinde bazıları el hareketi goz hareketi yaparlar, elbiseleriyle oynarlar. Boyle kılınan namaz kabuf olur mu? Namaz kılan insan Allah huzurunda bulunuyor demektir. Namazla ilgisi olmayan ve namazı ıslaha yonelik olmayan bazı hareketler namazı bozar. Şoyle ki: a)Namaz icinde yapılan hareketi karşıdan goren birisi o hareketi yapanın namazda olmadığı kanaatına varırsa buna "amel i kesî;r" denir ki bu hareketi yapan kişinin namazı bozulmuş olur. Namaz kılarken yerden bir taş alıp kuşa atmak gibi. b) Eğer namaz kılanın bir hareketi, karşıdan bakıldığında onun namazda olduğu kanaatını doğuruyorsa sozgelimi dizine batacak bir taşı tek eliyle bir kenara atması gibi buna "amel i kalî;l" denir ki namazı bozmaz. Ancak, zaruret olmadıkca, amel i kalî;l sayılan şeylerin yapılması da mekruhtur. Namaz icinde mekruh olabilecek abes hare ketlerden sakınılmalıdır. Namazı mekruh olarak eda etmiş olan kimsenin, vakit ve fırsat varsa namazı yeniden kılması uygun olur. Eğer vakit ve fırsat yoksa; kerahetle eda edilmiş sayılır; kaza edilmesi gerekmez. 69 Namaz kılarken kac rek'at kıldığını unutan bir kimse bu hususta ne yapabilir? Bir kimse namaz kılarken kac rek'at kıldığı hususunda şupheye duşerse ve bu hal ilk defa başına geliyorsa namazı yeniden kılar. Boyle sık sık şupheye duşen kimse ise kanaatına gore hareket eder, yeniden kılması gerekmez. Mesela; oğle namazını kılarken, uc mu kıldım, dort rek'at mı kıldım diye şuphe edip de uc rek'at kılmış oldu ğuna hukum verirse, ihtiyaten bir rek'at daha ilave eder. Bu husustaki tereddut ve duşuncesinden dolayı da sehiv secdesi yapar. Ayağa kalktıktan sonra dort rek'at kıldığına hukmettiği takdirde oturur teşehhut ve selamdan sonra sehiv secdelerini yapar. Kac rek'at kıldığına karar veremediği zaman az olanı alır. Bu durumda bir rek'at daha kılar. Ancak tereddut ettiği rek'atın, dorduncu rek'at olması ihtimalini dikkate alarak, oturup teşehhud yapar. Ettehiyyatu'yu okuduktan sonra, kalkıp bir rek'at daha kılar. Namazın sonunda sehiv secdelerini yapar. 70 Mezar nakli hangi ahvalde caizdir? Vefat eden bir kimseyi, bulunduğu yerdeki kabristanlardan birine defnetmek mustehaptır. Gunumuz imkanlarına gore cesedin kokma tehlikesi yoksa ve taşınabilir bir durumda ise daha defnedilmeden başka bir kabristana veya başka bir memlekete goturulup gomulmesinde bir beis yoktur. Fakat cenaze gomuldukten sonra, bir zaruret olmadıkca kabri acılamaz ve başka yere nakledilemez. Ancak şu durumlarda kabrin nakli mumkundur. a) Olu, başkasına ait bir yere defnedilmiş olur ve mulk sahibi buna razı olmazsa, b)Yol gecmesi ve benzeri sebeplerle, o yer kabristan olmaktan cıkarsa, c) Kabri su basması tehlikesi varsa, nakli caizdir. 71 Yurtdışından Turkiye'ye cenaze nakli caiz midir? Yurtdışında vefat eden bir Muslumanın cenazesinin Turkiye'ye nakledilmesinde bir sakınca yoktur. Ancak bir Muslumanın vefat ettiği yerde Muslumanlara ait mezarlık bulunduğu takdirde onun oraya defnedilmesi daha uygundur. 72 Yurtdışında olenlerin orada gomulmeleri gunah mıdır? Cenazeyi olduğu yere defin etmek, menduptur. Bundan maksat olduğu yerin mezarlığıdır. Cenazeyi defnetmezden once başka yere nakletmek de caizdir. Definden sonra kabrinden cıkararak nakil ise kesin zaruret olmadıkca mutlak suretle caiz değildir. Bu itibarla; yurtdışında otenlerin, bulundukları yerde bir Musluman kabristanı varsa, orada defnedilmeleri uygun olur. Şayet Musluman kabristanı yoksa Hıristiyan mezarlığında Muslumanlar icin ayrılmış olan bolume defnedilmeleri mumkun olduğu gibi, Turkiye'ye nakledilmeleri de caizdir. 73 Cenaze yıkanmadan olunun yanında Kur'an okumanın hukmu nedir? Olu yıkanmadan yanında Kur'an okumak mekruhtur. Ancak başka bir odada okunmasında bir sakınca yoktur. Yıkandıktan sonra, yanında da okunabilir. 74 Olunun ağzında bulunan altın dişierini sokmek caiz midir? Olumunden sonra, bir kimsenin ağzındaki sabit yani cıkarılıp takılmayan dişlerin sokulmesi caiz değildir. 75 Cenazenin tabutla defnedilmesi doğru mudur? Cenazenin tabutsuz olarak defnedilmesi esas tır. Ancak kabrin zemini rutubetli veya yumuşak olduğu takdirde cenaze tabut ile defnedilebilir. Fakat boyle olmayınca tabut ile defin mekruhtur. 76 Namaz kılmayan kimselerin cenaze namazlarını kılmakla mukellef miyiz? Peygamberimiz Hz. Muhammed 'in insanlığa tebliği ve hayatında tatbik ettiği dinî; hukumlerin doğru ve gercek olduğunu kabul eden ve ben Musluman'ım diyen herkes, bazı ibadetlerde kusurlu bile olsa, dinden olduğu kesinlikle bilinen bir hukmu inkar etmedikce Musluman'dır, bu itibarla, gunahkar da olsa her Musluman'ın cenaze namazı kılınır. 77 Tanımadığımız, musallaya konan her cenazenin, namazı kılınabilir mi? Cenaze namazı kılabilmek icin gerekli şartlardan birisi de o cenazenin Musluman olmasıdır. Kendisinin veya ebeveyninden birisinin veyahutta yaşadığı cevrenin Musluman olmasıyla mezkur cenazenin de zahiren Musluman olduğuna hukmedilir. Sozunu ettiğimiz şartlar muvacehesinde, cenazesi musallaya konulmuş olan kişinin Musluman olmadığına dair kesin bir bilgi bulunmadığı takdirde o kişinin Musluman sayılmasında ve cenaze namazının kılınmasında bir sakınca yoktur. 78 İntihar etmek gunah mıdır? İntihar edenin cenaze namazı kılınır mı? İntihar, buyuk gunahlardandır. Başkasının canı na kıymak, katil olmaktan farkı yoktur, hatta daha kotudur. Ancak bunu helal saymadıkca intihar eden kişi İslam dininden cıkmış olmaz. Dinden cıkmayı gerektiren bir davranışta bulunmamış olan, her Muslumanın cenaze namazı kılınır. 79 Duşuk olan bir cocuğa nasıl bî;r muamele gerekir? Hilkati tamamlanmadan duşen bir cocuk, bir bez parcasına sarılarak defnedilir. Yıkanması, usulune gore kefenlenmesi ve cenaze namazı kılınması gerekmez. Doğduktan sonra olen bir cocuğa isim verilir. Cenazesi yıkanır, usulune gore kefenlenir ve namazı kılınarak defnedilir. Boyle olmayınca yani olu olarak doğmuş ise, yıkanıp bir beze sarılarak defnedilir; fakat namazı kılınmaz. 80 Bir Muslumanın cenazesi gayr ı muslim cocuklarına bırakılır mı? Vefat eden bir Muslumanın cenazesi, Musluman olan velisi veya akrabası tarafından kaldırılır. Eğer sozkonusu cenazenin butun akrabası gayr i Muslim ise; cenaze hicbirine verilmez, onun techizi, tekfî;ni ve cenaze namazı kılınarak defni, Musluman toplumu uzerine farz ı kifayedir. 81 Musallada oluye yapılan "Helal olsun" sozu ile butun alacaklar da helal edilmiş olur mu? Hakkını helal eden kişinin, olenin uzerinde bulunduğunu bildiği hakları helal olur, Sozgelimi, bir başkasının hakkını zimmetine gecirmiş olan kişi olduğu zaman, hak sahibi bundan haberdar olarak, kendi isteği ile hakkını helal ederse, olen kişi bu sorumluluktan kurtulur. Hak sahibi de sevap kazanır. Fakat hak sahibi olenin uzerinde bulunan bazı haklarından haberdar değilse, haber dar olmadığı haklarını helal etmiş sayılmaz. Ayrıca karz veya alım satım gibi sebeplerle olenin zimmetindeki borclarının da, mirasının taksiminden once terikesinden hak sahiplerine odenmesi gerekir. 82 Kadınlar kabir ziyaretine gidebilir mi? Kabir ziyareti hem erkek hem de kadın icin mustehaptır. Gerektiğinde, kadınlar da usulune uyarak kabir ziyaretinde bulunabilirler. 83 Almanya'da oruca başlayan bir kişi ucakla daha doğudaki veya daha batıdaki bir ulkeye yolculuk yapsa iftarı nereye gore yapacaktır? Bir yerde oruca başladıktan sonra, daha once akşam olan doğudaki bir yere ucakla giden bir kimse gittiği yerdeki vakte gore orucunu acacaktır. Eğer batıya gidecek olursa durum yine aynıdır. Yani gittiği yerin vaktine uyarak orucunu acacaktır. İftar vaktine yakın, ucakta yolculuğu devam ediyorsa, ucaktaki goruntuye gore guneş batmadıkca iftar edemez. Cunku orucun vakti, ikinci fecirden guneşin gurubuna kadar devam eder. Yuksek bir yerde; mesela; yuksek bir minarede veya kulede bulunan kimse, guneşin gurubunu gormedikce iftar edemez. Aşağıda bulunanlar ise bulundukları yerin takvimine gore iftar ederler. Ucaktakiler de, uzerinde bulundukları yerin saatini olcu alamazlar; guneşin batmasını beklerler. 84 Devamlı olarak uzun yola gidenler, namaz ve orucları nasıl yerine getirmelidir? İslam dini Ramazan ayında oruc tutamayan hasta ve yolcuların sonradan kaza etmelerini emreder. Mazeret ne kadar devam ederse şerî; ruhsat da o kadar devam eder. Bu gibi kimseler bir sene veya on sene sonra, mazeretleri ortadan kalkınca, zamanında tutamadıkları Ramazan oruclarını kaza ederler. Cenab ı Hak buyuruyor ki: "Sizden bir kimse hasta veya yolcu olursa oruc tutmadığı gunler sayısınca daha sonra diğer gunlerde tutsun." (Bakara, 185) Namaz ise yolculuk sebebiyle kazaya bırakılmaz. Ancak seferi sayıldığı surece dort rek'atlı farz namazlar iki rek'at olarak kılınır. Devamlı olarak uzun yola giden kaptan ve suruculerin durumu da aynıdır. 85 Kalb hastalıkları olanlar ve hastaları gunde 2 3 hap almak zorundadırlar. Bunların oruc tutmaları gerekli midir? Hastalık, Ramazan'da oruc tutmamayı mubah kılan ozurlerdendir. Bir kimsenin oruc tuttuğu takdirde hastalanacağı, hasta ise hastalığının artacağı tıbben veya tecrube ile sabit olursa oruc tutmayabilir. İyi olunca da yalnız yediği gunler sayısınca kaza etmesi gerekir. Ayet i Celilede; "Sizden her kim hasta yahut yolcu olursa tutamadığı gunler sayısınca diğer gunlerde oruc tutar" buyrulmuştur (Bakara, 184)). Omru boyunca bu durumda hasta olan kişiler ise, her gun icin bir fidye verirler. Yoksul ve muhtac kişilerin fidye vermeleri de gerekmez. Dinimiz hic kimseyi gucunun ustunde bir şeyle yukumlu kılmamıştır. 86 Ramazanda ay halini onlemek icin hap kullanmak caiz midir? Ay hali oruc tutmaya manidir, bu halde iken tutulan oruc sahih olmaz. Ay hali, hayız kanının gorulmesiyle başlar. İlac ve hap sebebiyle de olsa, akıntı olmadıkca ayhali vuku bulmadığından tutulan oruc sahihtir. Ancak hayız kanı ile vucutta biriken zararlı maddeler dışarı atıldığından, vucudun sıhhati bakımından ay halini onlemek icin ilac ve hap kullanılması tavsiye edilmez. 87 Adet goren bayanlar keffaret orucu nasıl tutarlar? Keffaret olarak, arka arkaya altmış gun oruc tutmaya başlayan bir kadının, bu arada gorebileceği ayhali gunleri keffaret orucunun surekliliğini engellemez ve bozmaz. Ancak bu durumda ay halinin bitiminden sonra, ara vermeden keffaret orucuna devam edilmesi şarttır. Soz gelimi on gun oruc tuttuktan sonra, onbirinci gun ayhali goren bir hanım, belli gunleri bitince hic ara vermeden tekrar oruca başlar, onceki tuttuğu on gune ekleyerek keffaret orucunu tamamlar. 88 Duşuk yapan kadının orucu bozulur mu? Duşuk yapan bir kadının yaptığı duşuğun sac, tırnak gibi bazı uzuvları belirgin hale gelmişse bu kadın, yaptığı bu duşukle lohusa sayılır ve orucu da bozulur. 89 Hamile olan kadın oruc tutarken kusarsa orucu bozulur mu? İstek ve iradesi dışında kusan kişi, ister az, ister cok kussun, kustuğunu geri yutmaz ise, orucu bozulmaz. Ancak boyle bir kusuntu ağız dolusu olup geri donerse İmam Ebu Yusuf'a gore orucu bozar. Kendi isteği ile ağız dolusu kusan kişinin orucu bozulur. Yani o gun orucunu devam ettirir, Ramazandan sonra bir gun kaza gerekir, keffaret gerekmez. Şayet ağız dolusundan daha az kusarsa orucu da bozulmaz, kaza da gerekmez. 90 Oruclu iken buruna, goze damlatılan ilac orucu bozar mı? Buruna akıtılan ilacla oruc bozulur. Bu durum da oruclu o gunku orucuna devam eder. Ramazandan sonra bir gun kaza eder. Goze damlatılan ilac eseri boğazda hissedilse bile orucu bozmaz. 91 Oructu iken arkadan veya onden fitil koymak orucu bozar mı? Oruclu iken arkadan fitil kullanmak orucu bozar. Bundan dolayı sadece kaza gerekir, keffaret gerekmez. Kadının tenasul organına ilac ve benzeri herhangi bir şeyin akıtılması orucu bozar. Erkeğin tenasul organının icine akıtılan ilac Hanefilere gore orucu bozmaz; Şafiî;lere gore ise bozar. 92 Doktor muayene ederken, ağızdan mideye sarkıtılan cihazlarla oruc bozulur mu? İlaclı mide filminde durum nasıldır? Bir cop veya iplik ve sicim gibi herhangi bir şey yutulursa oruc bozulur. Ucu dışarıda olan bir sicim mideye indikten sonra ondan bir parca kopup midede kalmadan dışarı cekilirse oruc bozulmaz. Mideye sarkıtılan cihazın hukmu de aynıdır. Fakat midenin filmini cekmek icin ağızdan alınan ilac orucu bozar. 93 Susuz olarak, hap yutmak orucu bozar mı? Oruclu bir kimse gıda veya deva cinsinden bir şeyi ister su ile, ister susuz olarak yer veya icerse orucu bozulur. Şafiî; mezhebine gore; kendisine yalnız kaza gerekir. Hanefi mezhebine gore ise; hem kaza hem de keffaret lazım gelir. Ancak oruc bozmayı mubah kılacak olcude bir rahatsızlık sebebiyle ilac almış ise, orucu bozulur ve kendisine yalnız kaza gerekir, keffaret gerekmez. 94 Nefes darlığından muzdarip bir kimsenin bronşlarını genişletip bir muddet rahat nefes alıp vermesini sağlamak amacıyla ağıza sıkılan sprey orucu bozar mı? Yoğunlaştırılmış sun'î; oksijen, yiyecek, icecek cinsinden olmayıp sırf hastanın teneffus imkanını kolaylaştırmak icin kullanılan bir maddedir. Teneffus, butun canlıların yaşayabilmesi icin en tabî; hakkıdır. Astımlı hastanın fiziki yapısı oruc tutmasına musait olup başka bir hastalığı da olmadığına gore, ilac ağız ve nefes boruları cidarlarında emilerek yok olduğu gerceğinden hareketle ve orucun teşri hikmeti de dikkate alındığında, astımlı hastaların rahat nefes almalarını sağlama amacıyla ağıza puskurtulen oksijenli ilacın orucu bozmayacağı mutalaa olunmuştur. 95 Elde olmadan calışma yerinde toz duman v. b. şeylerin yutulması orucu bozar mı? Umumî; belva kabilinden olup kacınılması mumkun olmayan, ruzgarın kaldırdığı tozun, yanan ocaktan cıkan dumanın, elenen veya oğutulen un'un yutulması.. ve benzeri şeyler orucu bozmaz. Zira bunlar devamlı olarak insanlar tarafından karşılaşılan ve sakınılması mumkun olmayan şeylerdir. Ancak sigara, nargile, enfiye gibi kasden icilen şeyler; emilen şekerin veya ilacın boğaza giden tadı orucu bozar. Bunlardan dolayı hem kaza; hem de keffaret gerekir. 96 Oruclu iken banyo yapan birinin orucu bozulur mu? Vucuda dışardan her hangi bir şey girmedikce oruc bozulmaz. Bu itibarla ister temizlik, ister serinlemek maksadıyle olsun, ağız ve burundan su kacırmamak şartıyle banyo yapmakla oruc bozulmaz. 97 Oruclu iken boy abdesti almak caiz midir? Ağız veya burundan su girip yutulmadıkca yıkanmakla oruc bozulmaz. Bu itibarla ağız ve burundan su kacırmamak şartıyle oruclunun (ihtiyarî; veya zarurî; olarak) boy abdesti alması caizdir. Nitekim Hz. Aişe ile Ummî; Seleme validelerimiz Peygamberimiz 'in Ramazanda imsaktan sonra boy abdesti almış olduğunu haber vermişlerdir. Buna gore geceden cunup olarak imsak vaktine girmek oruca zarar vermediği gibi, oruclu iken boy abdesti almak da orucu bozmaz. 98 Cunup olan sahur yemeği yiyebilir mi? Oruca niyet edebilir mi? Cunup olan kimsenin elini, ağzını yıkamadan yiyip icmesi uygun gorulmemiştir. Bu kimsenin gusul abdesti ile meşgul olduğu takdirde sahur yemeği yiyemeyeceği korkusu varsa elini, ağzını yıkadıktan sonra, boy abdesti almadan sahur yemeği yemesinde bir sakınca yoktur. 99 Cuma gunu oruc tutmak caiz midir? Tek olarak cuma ve cumartesi gununu oruca tahsis etmek tenzihen mekruh gorulmuştur. Peygamber Efendimiz "Sizden biriniz bir gun evvel veya bir gun sonra oruc tutmadıkca, sadece cuma gunu oruc tutmasın" buyurmuştur. Buna gore yalnız cuma gunu oruc tutmak tenzihen mekruh olup, cuma ile beraber bir gun once veya sonra oruc tutulduğu takdirde kerahat yoktur. 100 Ramazan sonrası Şevval ayında tutulan oruc nasıl tutulmalıdır? Şevval ayında altı gun oruc tutmak mustehaptır. Peygamberimiz "Ramazanda orucunu tutup da Şevval'den de altı gun oruc tutan kimse butun sene oruc tutmuş gibi sevap alır" buyurmuştur. Altı gun Şevval orucunu ayrı ayrı tutmak mumkun olduğu gibi, ara vermeden ust uste altı gun tutulması da mumkundur. Şafiî; mezhebine gore; bu altı gunu Şevval ayı icerisinde ayn ayrı tutmakla sunnet sevabı kaza nılır ise de, Şevval ayının ikinci gunu, yani bayramın birinci gununden başlayarak ust uste ara vermeden tutulması daha faziletlidir. 101 Kandil gunlerinde oruc tutmak isteyen hangi gun oruc tutmalıdır? Kandil gunlerinde oruc tutmak isteyenler, ihya ettikleri kandil gecesi oruca niyet edip ertesi gun oruc tutarlar. Cunku dinî; hukumlere gore gun, guneşin gumbu ile başlar ve ertesi gunku guruba kadar devam eder. Nitekim Peygamber Efendimiz : "Şaban ayının onbeşinci gecesi olduğu zaman o geceyi ibadetle ihya ediniz ve gunduzunu de orucla geciriniz..."(et Terğıb ve't Terğib Mısır Baskısı 2/242) buyurmuştur. Ancak kandil gecesinden onceki gun oruc tutmayı yasaklayan bir hukum yoktur. Oruc tutulması mekruh olmayan gunlerin hepsinde oruc tutmak sevaplıdır. 102 Değişik zamanlarda kasden Ramazan orucunu bozana sonradan bir keffaret yeterli midir? İster aynı Ramazan ayında, ister ayrı ayrı Ramazan ayında olsun, değişik zamanlarda Ramazan orucunu kasden bozmuş olan kişinin bir tek keffaret orucu tutması yeterlidir. Şafiî;lere gore yalnız cinsî; munasebetten dolayı keffaret gerekir ve bu fiil tekrarlandığı sayıca keffaret de tekrarlanır. 103 Olen birinin oruc borcları icin geride kalanlar oruc tutabilir mi? Olenin velisi veya başkaları olen kişinin kazaya kalmış oruclarını tutamazlar. Nitekim bir hadis i şerifte "bir kimsenin başkası yerine oruc tutması, namaz kılması caiz olmaz, lakin velisi olenin tutamadığı orucunun fidyesini verir" buyurulmuştur. 104 Borc verilen paranın zekatı ne zaman verilir? Geri odeneceği kesin olan alacakların, her yıl alacaklı tarafından zekatlarının odenmesi gerekir. Şayet her yıl zekatı verilmemiş ise, alacak tahsis edildikten sonra, gecmiş yıllara ait zekatların da odenmesi gerekir. İnkar edilen veya geri alınma ihtimali gorulmeyen alacaklar icin, alacaklının her yıl zekat vermesi gerekmez. Şayet bu tur umit kesilmiş bir alacak daha sonra odenirse, uzerin den yıl gectikten sonra zekatı gerekir; gecmiş yıllar icin zekat gerekmez. 105 3 5 yıl va'deli borcu olan kimse nisabını nasıl hesaplar? 3 5 yıl vadeli borcu olan kimse, temel ihtiyaclarını ve o yıl icinde odenmesi gereken borclarını duştukten sonra, geride kalan zekata tabi malların toplamı, nisap sınırını aşıyorsa, bu geride kalan kısmın zekatını verir. 106 Borc verdiğim birisi fakirleşti; bu kişinin bana olan borcunu zekatımdan sayabilir miyim? Zekatın sahih olması icin, yoksul kişiye verilen şeyin zekat niyyetiyle temliki gerekir. Fakire borc olarak verilen bir meblağ, fakir o meblağ uzerinde tasarrufta bulunduktan sonra, zekata mahsub edilemez. Şayet, dinen fakir sayılan bir kimsenin zimmetinde bulunan alacak meblağ, o fakire, zekat niyyetiyle bağışlanacak olursa, sadece o alacak meblağ icin ayrıca zekat gerekmez. Borc alan birisi fakirleşip borcunu odeyemez duruma duşerse alacaklı borcluya borcu kadar zekat verir, tekrar alacağını verdiği paradan tahsil edebilir. 107 Arsaya ve kirada olan evime, binek arabasına ve ticari arabaya zekat vermek gerekir mi? Ticaret icin olmayan, ev, arsa, araba ve benze ri şeylerin kıymetleri uzerinden zekat gerekmez. Eğer bunların kazancı varsa ve bu getiriler, sahibinin diğer zekata tabî; malları ile birlikte nisap olcusune ulaşırsa, yıl sonunda getirilerinin zekatı verilir. Şayet bunlar ticaret icin kullanılıyorsa her yıl kıymetleri uzerinden zekat gerekir. 108 Hisse senetleri icin zekat vermek gerekir mi? Bir ticarî; veya sınaî; kuruluşa ortaklığı ifade eden hisse senetleri elde mevcut para gibidir. Bu bakımdan eğer nisap ve diğer şartları taşıyorsa rayic değerine gore hisse senetlerinin de zekatı verilir. 109 Kirada oturan evi olmayan kişi, ev yapmak icin biriktirdiği paradan zekat vermek zorunda mıdır? Ev edinmek icin biriktirilen paralarda tabiî; olarak coğalma ve artma ozelliği vardır. Binaenaleyh bu maksatla biriktirilen paralar borctan ve temel ihtiyaclardan sonra nisap miktarına ulaşmış ise o paradan zekat vermek gerekir. 110 Zekatı ve fıtır sadakasını uzaktaki akrabaya gondermek caiz midir? İster yakında, ister uzakta bulunsun, zekat ve fıtır sadakasında, oncelikle yoksul akrabanın tercih edilmesi efdaldir. Akraba icinde yoksul olan kişiler yoksa, yakın komşulardan başlamak uzere, kişi bulunduğu yerdeki fakirlere zekat ve fıtır sadakasını verir. Zekatta, zekata tabi malın bulunduğu yerdeki fakirlere; fıtır sadakalarında ise, mukellefin ikamet ettiği yerdeki fakirlere oncelik verilmesi asıldır. Ancak bunlar bağlayıcı hukumler olmayıp faziletle ilgili hukumlerdir. İster yakın ister uzak olsun, dinen fakir sayılan her Musluman'a zekat ve fıtır sadakası verilebilir. 111 Gelin ve damada zekat verilebilir mi? Gelin veya damat şayet fakir iseler, her ikisine de zekat verilebilir. Ancak, mukellef kişi, kendi usul ve furuundan olan kimselere zekat ve fıtır sadakası veremez. 112 Zekat, kurban ve fıtır sadakası icin belirlenen nisap miktarı aynı mıdır? Zekat, dinen zengin sayılan Muslumanlara farz dır, temel ihtiyaclarından ve borcundan başka 80.18 gr. altın veya bu miktar altın değerinde temel ihtiyaclardan fazla malı yahut parası olan kimseler dinen zengin sayılırlar. Bu mikdara nisap denir. Zekatın farz olması icin olcu kabul edilen bu miktar, fıtır sadakası ve kurban icin de aynıdır. Ancak zekatın farz olması icin, nisab olcusundeki malın uzerinden bir kamerî; yıl gecmesi ve malın namî; yani artıcı nitelikte olması gerektiği halde, kurban fitrenin ve vucubu icin, nisabın uzerinden sene gecme ve malın artırıcı nitelikte olması şartı yoktur. Bunun icin, Ramazan bayramı gunu şafak sokmeden once miras ve benzeri herhangi bir yol ile zengin olan kimse, fitre vermekle mukellef olur. Kurban bayramı gunlerinde zengin olan kişi de kurban kesmekle yukumlu olur. 113 Kadının kocasından habersiz hayır yapması veya sadaka vermesi caiz midir? İslamî; hukumlere gore, aile fertleri arasında mal birliği değil, mal ayrılığı prensibi vardır. Bir aile icinde, karı koca ve cocuklardan, herbirinin malı kendisine aittir. Bu itibarla, kadın kendisine ait malını kocasının izin ve rızasını almadan da dilediği gibi sarfedebilir; dilediği bir şahsa veya hayır kurumlarına bağışlayabilir. Ancak; kadın kocasının malını, evin zarurî; ihtiyacları dışında kocasının izin ve rızası olmadan harcayamaz. Kocasının malından herhangi bir kimseye bağışta bulunamaz. Ancak kadın, kocası gorduğu veya haberi olduğu takdirde, ondan izinsiz yaptığı harcama ve tasarruf icin izin vereceği olcude bağış ve tasaddukta bulunabilir. soz gelimi kapıya gelen dilenciyi boş cevirmez. Bu takdirde hem kendisi, hem kocası sadaka sevabına nail olurlar. 114 İslam'a gore devlete vergi vermek gerekli midir? Devlet, milletin organize edilmiş ve teşkilatlanmış bicimidir. Ortak hizmetlerin karşılanması icin vatandaşlarından vergi alır. islam dini devletin yapacağı hizmetler icin, ihtiyaca gore vergi almayı tecviz etmiştir. Peygamberimiz de vergi toplatmıştır. Oşur, harac ve zekat bunlardan bazılarıdır. Hz. Ebu Bekir zekatı vermeyenlere savaş acmıştır. Vergi ile elde edilen gelir, ulkeye ve uzerinde yaşayanlara hizmet veren devletin giderlerini karşılar. Bu hizmetler amme menfaati icindir, vergi verilmezse bu hizmetler karşılanamaz, amme hizmeti vatan emniyeti haleldar olup, bunun bedelini de butun bir toplum ceker. Bu itibarla, her Musluman devlete vergisini vermekle mukellefdir. 115 İslam dininde zekat ve oşur dışında devlete vergi vermek gibi bir mukellefiyet var mıdır? İslam dininin diğer ekonomik sistemlerden farklı olarak kendine has maliye yapısı vardır. Bu sistem de devletin gelir kaynakları zekat, harac, cizye, ganimet, savaştan elde edilen mallar, oşurler, maden ve define vergisi ve diğer vergilerdir. Bu gelir yok kaynakları dışında devletin, vatandaşlarından vergi alıp alamayacağı konusu, eskiden geri tartışılmış, ihtiyac ve zaruret halinde, ihtiyaca ve yurttaşların odeme guclerine gore devletin vergi alabileceği goruşu ağırlık kazanmıştır. "Buyuk zararı def etmek icin kucuk zarara tahammul edilir" kaidesi bir hukuk kuralıdır. Bu kaide uyarınca, duşman tarafından ulke guvenliği tehdit ediliyorsa, olağanustu hallerde veya beytu'l malın gelirleri devletin zorunlu mali mukellefiyetini karşılamıyorsa devletin vatandaşlarından, ihtiyacını karşılayacak olcude vergi alması gerekli hale gelir. Asrı saadette ve 4 halife doneminde zekat dışında vergi alınmamış ise de, daha sonra devletin gelirleri giderlerini karşılamaz hale gelince zaruret prensibine dayanarak, zekat dışında bir takım vergiler ortaya cıkmıştır. Zikri gecen prensip ve gerekceler ile verginin alınabileceği ve verginin zekat ve oşurden sayılamayacağı goruşleri kuvvet kazanmıştır. Zira zekat ve oşur bir ibadettir; ibadette niyyet ve ihlas esastır. Vergide ise bu vasıflar umumiyetle gercekleşmez. Ayrıca, zekat ve oşur kitap ve sunnetle sabit olurken vergi oyle değildir. Sarf yonleri acısından da zekat ve oşurle vergi arasında fark vardır. 116 Kocası fakir olan bir kadın, kendi parası ile hacca gidebilir mi? Kocası fakir olan kadının, kendi servetiyle haccetme imkanı varsa ve haccın diğer şartlarını da taşıyorsa, kocası veya bir mahremi ile hacca gitmesi gerekir. Şayet kocası veya mahremlerinden biri, imkansızlık sebebiyle hacca gide miyorlarsa ve bu kadın onlardan birinin masrafını da karşılayabilecek imkana sahipse, haccetmesi gerekir. Buna gucu yetmezse, yerine bedel gonderir. Şafiî; alimleri, bir kadının guvenilir bir kac kadınla birleşerek mahremsiz farz olan haccını yapmasını caiz gormuşlerdir. 117 Zengin bir kadın eşi veya bir mahremi olmadığı icin hacca gidemeden olse hac ibadetinden sorumlu mudur? Sağlık ve servet yonunden haccetme imkanına sahip olan bir kadın, eşi veya mahremi olmadığı icin hacca kendisi gidemez ise de, hac farizasını eda etmiş sayılması icin, yerine bedel gondermesi gerekir. Bunu da yerine getirmemişse vefatından once yerine vekaleten haccetmek uzere bedel gonderilmesini vasiyet etmesi gerekir. Aksi takdirde uzerinden sorumluluk kalkmaz. 118 Haram para ile hacca gidenin haccı kabul olur mu? Dinimizde yapılan ibadetler Cenab ı Allah'ın emri gereği gorevimizdir. Ayrıca, pek tabiki sevabı da vardır. Bunun aksine Cenab ı Allah'ın yasak kıldığı haramlar vardır. Bu yasaklara riayet etmek de gorevimizdir. Bu itibarla; calıntı elbiseyle namaz kılınsa bu namaz şartlarına riayet edilerek eda edilirse sıhhatlidir. Kabul olunup olunmaması Allah'a aittir. Elbiseyi calan bunun cezasını ayrıca cekecektir. Bu ornekte olduğu gibi haram parayla hacca giden kimsenin haccı da sahihtir. Haram parayla gittiği icin onun gunahını ayrıca cekecektir. Fakat bu haccın sevabı da ona gore az olur veya hic olmaz. 119 Kurban kesmek kimlere vaciptir? Kurbanın sozluk anlamı yakınlık demektir. Dinî; kavram olarak kurban; Allah'a yaklaşmak icin, belirli gunlerde ve belirli nitelikleri taşıyan kimseler tarafından kesilen belli hayvandır. Kurban bayramında ibadet niyeti ile kurban kesmek, buluğ cağına gelmiş, mukim ve dinen zengin sayılan Muslumanlara vaciptir. Zenginlikten maksat kurban bayramında temel ihtiyaclarından başka 80.18 gr. altını veya bu mikdar altın karşılığı parası yahut temel ihtiyacları dışında mal varlığının bulunmasıdır. Bu durumda olan kimse kurban kesme hususunda dinen zengin sayılır. 120 Kurban kesmeden, parasını kurban niyetiyle vermek caiz midir? Kurbanın ruknu, kurbanlık hayvanın kesilip kanının akıtılmasıdır. Kurbanlık hayvan bizzat veya vekalet yolu ile kesilmedikce, parasını tasadduk etmekle, kurban vecibesi eda edilmiş olmaz. 121 Kadın kurban kesebilir mi ve kestiği yenilir mi? Bir Muslumanın, erkek olsun kadın olsun usulune uygun olarak kestiği hayvanların etleri yenir. Bu itibarla, Musluman bir kadının kurban kesmesi caizdir. 122 Karı koca bir yıl biri, diğer yıl oburu şeklinde nobetleşe kurban kesebilir mi? Kurban bayramında, akıllı, buluğ cağına gelmiş, dinen zengin, hur ve mukî;m Muslumanlar uzerine kurban kesmek vaciptir. Dinî; hukumlere gore, bir aile icinde herkesin malı kendisine aittir, muşterek bir aile malı yoktur. Bu itibarla, yukarıdaki niteliklere gore kurban kesmekle kim mukellef ise, kurbanı o keser. Karı koca her ikisi de kurbanla mukellef ise, her ikisi de keser. Sadece birisi mukellef ise, mukellef olan keser. Her ikisi de mukellef değiller ise, hicbiri kesmeyebilir. Mukellef olmadıkları halde imkanlarını zorlayarak kurban kesmek isteyenlere de engel olunmaz. 123 Adak kurbanını kesmek icin kadının kocasından izin alması şart mıdır? Adak'ın kelime manası, herhangi bir şeyi yapmaya soz vermektir. Dinî; kavram olarak adak; Cenab ı Hakk'ın rızasını kazanmak ve O'na tazimde bulunmak icin, yapılması mecbur olmayan namaz, oruc ve kurban gibi farz ve vacip ibadet cinsinden bir şeyi yapmayı nezretmek suretiyle o ibadeti kişinin kendisine vacip kılmasıdır. Farz veya vacip ibadet cinsinden adanmış olan bir şeyi yerine getirmek vaciptir. Cunku adak yapan kimse bu hususta Allah'a soz vermiş demektir. (Hac, 29) Bu gibi hukumlerin uygulanmasında ise, kadın ve erkek arasında fark yoktur. Adakta bulunan kadının, harcama yapmayı gerektiren bir adağını yerine getirmek icin kocasından izin alıp almamasına gelince: İslamî; hukumlere gore her fert kendi malı uzerinde, bir başka kişinin iznini almadan dilediği şekilde tasarrufta bulunabilir. Bu sebeple evli bir kadın kendi malından kocasının izni olmadan adağını yerine getirir. fakat kendi malı adak kurbanını kesmeye yetmeyecek kadar az olduğu icin kocasının malından adak kurbanı kesecek olursa, kocasının iznini alması gerekir. 124 Bir Musluman kestiği kurban etinden gayri muslimlere verebilir mi? Kurban kesmek imam ı Azam Ebu Hanife'ye gore vacip; diğer muctehidlere gore sunnettir. Bunda esas olan kurbanlık hayvanın ibadet ve kulluk maksadı ile kesilmek suretiyie kanının akıtılmasıdır. Kurban etinin dağıtılması hususu ise kurban kesmenin rukunlerinden değildir. Kurban etinin zenginlere, fakirlere ve ehl i kitaptan birisine verilmesi caizdir. 125 Akika nedir? Yeni doğan cocuğun başındaki tuye akika adı verilir. Bir cocuğun doğması uzerine, Cenab ı Hakk'a şukur niyeti ile ve Allah rızası icin kesilen kurbana da, "Nesike" veya "Akika" kurbanı denir. Akika kurbanı kesmek mubah ve menduptur. Akika kurbanı hususunda şu konulara dikkat edilmelidir. a)Akika kurbanı, cocuğun doğumundan itiba ren buluğ cağına erinceye kadar olan sure icinde kesilebilir. Ancak, doğumun yedinci gununde kesilmesi daha guzeldir. b) Kurban olma niteliğine uygun her hayvan, akika kurbanı olarak kesilebilir. c)Akika kurbanı icin cocuğun erkek veya kız olması arasında fark yoktur. d)Akika kurbanının kesileceği yedinci gunde, cocuğun saclarının kesilmesi ve ağırlığınca altın veya gumuş bedelinin fakirlere dağıtılması da mustehaptır. e)Akika kurbanının etinden ve derisinden, kurban sahibi dahil herkes yiyebilir. 126 Avrupa'da veya başka bir yerde kurbanını dağıtacak bir fakir bulamayan kimse vekalet yoluyla kurbanını memleketinde kestirebilir mi? Dinimize gore kurban, zekat, fıtır sadakası, keffaret gibi malî; ibadetlerin ifasında başkasına vekalet vermek caizdir. Buna gore kendisine kurban vacip olan bir kimse, kurbanını bizzat kendisi kesebileceği gibi, vekalet yoluyla memleketinde veya başka bir yerde de kestirebilir. 127 Ev veya araba aldığımız zaman kurban kesmek gerekir mi? Ev veya araba almak kurban kesmeyi gerektirmez. Ancak, bu konuda adak yapılmışsa adağın yerine getirilmesi gerekir veya elde edilen bu nimetlerden dolayı Allah'a şukur icin, şukur kurbanı kesilebilir. Bir diğer husus daha vardır ki; "Sadaka belaların def'ine vesile olur." Boyle bir nimetten dolayı kurban kesip tasadduk etmenin muhtemel bir takım kaza ve belaların def'ine vesile olacağı da umulur. 128 Hayvanın daha iyi ve sağlıklı gelişmesi icin kuyruğu kesilen koyun kurban edilir mi? Kucuk yaşta daha sağlıklı gelişmesi icin kuyruklarının fazla kısımları boğulmak suretiyle duşurulen koyunların kurban edilmesinde bir sakınca yoktur. Cunku bu durum, hayvanın, emsaline gore kıymetini azaltan bir ayıp değildir. 129 Kimin kestiği yenir, kimin kestiği yenmez? Muslumanların ve ehl i kitap denilen Yahudi ve Hıristiyanların usulune gore kestikleri koyun, sığır ve deve vb. hayvanların etleri yenir. Ateşe, guneşe, yıldızlara, puta tapanların dinden cıkanların, din ve Allah tanımayanların kestikleri yenmez. 130 Turbelere adak yapmak caiz midir? Adak sozlukte herhangi bir şeyi yapmaya soz vermektir. Dinî; anlamda ise adak, Yuce Allah'ın rızasını kazanmak ve yalnız O'na ta'zimde bulunmak icin yapılması zorunlu olmayan ve namaz, oruc, kurban gibi farz veya vacip olan ibadet cinsinden bir şeyi yapmaya Allah icin soz vermek ve boylece o ibadeti kişinin kendi uzerine vacip kılarak, zorunlu hale getirmesidir. Allah rızasını kazanmak duşuncesi olmaksızın adakta bulunmak doğru olmadığı gibi bazı turbe ve oluler icin yapılan veya turbelere mum ve kandil yağı almak gibi adaklar da batıl ve haramdır. Cunku adak bir manada ibadettir. ibadet ise, sade ce Allah'a yapılır. Bu itibarla kullardan, ozellikle de olulerden birine adakta bulunulması caiz değildir. Zira oluler icin hicbir şeye malik olmadıkları gibi, tasarruf yetkisinden de mahrumdur. Mamafih bir kimse falan işim olursa şu turbede Allah icin bir kurban keseceğim der de o işi de olursa, o kurbanı herhangi bir yerde kesmesi yeterlidir, o turbeye gitmesine gerek yoktur. 131 Yemin ceşitleri ve hukumleri nelerdir? Allah'ın adını anarak yapılan yeminler uce ayrılır: a) Yemin i Lağıv: Yanlışlıkla veya doğru zannıyla yalan yere yapılan yemindir. Bu ceşit yeminden dolayı keffaret gerekmez. Allah'ın affı ve bağışlaması umulur. b) Yemin i Gamus: Bile bile yalan yere yapılan yemindir. Yalan yeminler cok buyuk gunahtır. Bunun bağışlanması icin kefareti yoktur. Ancak tovbe ve istiğfar etmek, hakkı zayi olan varsa ondan da helallik almak gerekir. imam Şafi'ye gore ayrıca kefaret de gerekir. c)Yemin i Mun'akide: Mumkun olan ve geleceğe ait bulunan bir şey hususunda yapılan yemin dir. Boyle bir yemine riayet vaciptir. Ancak riayet edildiğinde umumun zararı sozkonusu ise, o takdirde yemine riayet edilmeyip bozulur ve kefareti odenir. Ayrıca, Cenab ı Hak'an af dilenir. Yemin kefareti, on fakiri sabah akşam gunde iki oğun doyurmak yahut bir fıtır sadakası miktarından az olmamak uzere, yiyecek bedelini kendilerine vermek veya on fakiri giydirmektir. Bunlar dan birini yapmaya gucu yetmeyenler ise, yemin kefareti olarak, ardarda uc gun oruc tutarlar. 132 Nişanlanmanın hukmu nedir? Nişanlıların beraberce gezmesi caiz midir? Nişan; birbiriyle evlenmeye namzet olanların evlilik icin karşılıklı soz vermesidir. Nikah değildir. Nikah akdi yapılmadan mustakbel eşler birbirine helal olmazlar. Erkek evlenmeyi duşunduğu kadına bakabilir. Bir hadiste: "Ona bak, zira bakmak evliliğin uyumlu olmasını temin eder" buyrulmakla, daha sonra cıkabilecek tatsızlıklar başından onlenmektedir. 133 Kişi evleneceği hanımı ne olcude gorebilir? Dinimiz, toplumun temeli olan aile yapısının huzur icinde devamlılığına kadın ve erkeğin birbirlerini gorup beğenmelerini ve kendi irade ve istekleriyle evlenmeğe karar vermelerini istemiştir. Nişanlanmak nikahın başlangıcıdır. Bu safhada, evlenecek eşlerin birbirlerini gorup bazı ozellik ve niteliklerini oğrenmeleri, kurulacak yuvanın huzur ve devamı icin faydalıdır. Bu sebeple Rasulullah Efendimiz "Evleneceğiniz kadına maksadı temin edecek olcude bakınız" buyurmuştur. Bakıp gormeden evlenecek olan birisine de: "Git, onu gor de ondan sonra kararını ver" demiştir. Alimler, evlenecek erkeğin evleneceği kızın eline, yuzune ve ayaklarına bakabileceğini, ayrıca bir kadın gondererek onu nitelikleriyle yakından tanımaya calışabileceğini soylemişlerdir. 134 Kız ebeveyninden izinsiz evlenebilir mi? Kufuv ne demektir? Akli dengesi yerinde, erginlik cağına gelmiş bir kızı, izni olmadan ebeveyni evlendiremez. Kızın izin ve rızası şarttır. Evliliği tasvip etmesi gerekir. Reddederse nikah kıyılamaz. Kıyılmışsa gecersiz sayılır. Ancak, boyle bir kız velisine "beni dilediğinle evlendir" şeklinde genel bir vekalet verirse, tekrar izni gerekmez. Erginlik cağına gelmiş bir kızın kendisine denk biriyle evlenmeye karar verme hakkı vardır. Veli sinin izni şart değildir. Ancak bir hanım kızın veli sinin iznini almadan boyle onemli bir konuda tek başına karar vermesi, uygun bir davranış sayılmaz. Ana babanın hayat tecrubelerinden istifade etmesi daha hayırlı olur. Kufuv; bir erkeğin evleneceği kadınla sosyal, ekonomik ve kulturel konularda denk olması demektir. Erkeğin kadından ya daha ustun ya da en az onun seviyesinde olması, ileride cıkabilecek muhtemel huzursuzlukların onlenmesi bakımından, faydalı gorulmuştur. 135 Avrupa'da işci olmak icin, gecici olarak gayr ı muslim bir kadınla evlenmenin hukmu nedir? Evlenmek, Allah'ın takdir ettiği surece, olunceye kadar gecinmek ve aile yuvası kurup devam ettirmek icin yapılan cok ciddî; bir iştir. Şehevi hisleri tatmin etmek veya dunyevî; menfaatler sağlamak gibi maksatlarla, gecici evlilik, dinen caiz değildir. Evlilik gibi, yuva kurmanın ve neslin devamını sağlayan kutsal bir akdin basit cıkarlara alet edilmesi, şuphesiz gunahı cok ağır bir suctur. Ayrıca, bu tur duşuncelerle yapılan evlilikler, coğu zaman kurulu olan bircok ailenin dağılmasına ve meşru şekilde, evli olan eş ve cocukların mağduriyetine yol acmaktadır. Bu itibarla, maddî; bir menfaat elde etmek icin ve soz konusu menfaati elde etme suresine bağlı olarak yapılan nikah gecersiz ve bu yolla gercekleşen evlilik gayr ı meşru olup her Muslumanın bundan kesinlikle sakınması gerekmektedir. 136 Musluman olan bir kadının gayr i muslim bir erkekle evlenmesi caiz midir? Musluman bir hanımın, ister ehl i kitaptan olsun, ister olmasın, Musluman olmayan bir erkekle evlenmesi haramdır. Muslumanlığı kabul etmedikce, yapılacak nikah sahih değildir. Bu husus, Kur'an ı Kerim'de şoyle belirtilmektedir. "İman etmelerine kadar, puta tapan erkeklerle mu'min kadınları evlendirmeyin" (Bakara, 221), "Mustuman kadınlar inkarcılara helal değildir; onlar da bunlara helal olmazlar" (Mumtehine, 10). Ehl i kitabın bu hukumden istisna edildiğini bildiren hicbir nas varid olmamıştır. Ehl i kitap da bu hukmun icine girmektedir. Ayrıca, bu husus İslam alimlerinin icması ile de sabittir. Buna karşılık, Musluman bir erkeğin ehl i kitaptan bir kadınla evlenmesi caizdir. 137 Sinirli iken karısını boşayanın durumu nedir? Sinirliliğin ceşitieri vardır. Sinirli kişi eğer ne dediğinin farkında ve aklı başında ise, bunun sozleri gecerlidir. Ancak, ne soylediğinin farkında olmayacak derecede aşırı sinir ve cılgınlık halinde yapılan boşama gecersiz olup, bu durumdaki kişilerin aklı başına gelinceye kadar soyledikleri sozlerine itibar edilmez. 138 Bir cıkar icin mahkeme kararı ile boşanan eşler, dinen de boş sayılır mı? Sadece kocanın veya eşlerin her ikisinin, bizzat veya avukatları vasıtasıyla actıkları dava sonucu mahkeme kararı ile boşanmış olan eşler, dinen de boşanmış olurlar. 139 Mahkemece boşananlar kac talakla boşanmış olurlar? Bir kimsenin, bizzat veya avukatı vasıtasıyla boşanmak uzere mahkemede dava acması, hakime eşini boşamak icin yetki vermesi demektir. Bu itibarla, sadece erkeğin veya her iki tarafın actığı dava sonucu, mahkemece boşanmış olan eşler, dinen de boşanmış olurlar. Ancak, daha once, eşler arasında başka boşanmalar olmamış ise, mahkemenin boşaması, bir boşama sayıldığından, mahkeme kararı ile boşanmış olan eşlerin, istedikleri takdirde, geride kalan iki talak hakkı ile tekrar evlenmeleri mumkundur. 140 İlmen hamile olmadığı tespit edilen bir kadının iddet beklemesi gerekir mi? İddet beklenmesinin sebebi, eşi olen veya boşanan hanımın sadece hamile olup olmadığının anlaşılmasından ibaret değildir. Eski eşin hatırasına saygı gibi, ahlakî; ve sosyal sebepleri de vardır. Bu itibarla, eşinden ayrılan veya eşi olen hanımın, hamile olmadığı kesin olarak bilinse bile, iddet suresi dolmadan ikinci evliliği caiz değildir. 141 Namaz kılmayan kadını boşamak gerekir mi? Namaz, kadın erkek mukellef Muslumanların şahsî; bir ibadetidir. Namaz gibi dinî; vecibeleri yeri ne getirmeyenler, gunahkar olurlar; dinden cıkmış olmazlar. Bu durum, boşama sebebi de sayılmaz. İnanmayan kafir kadınla zaten evlenilmez. Evlendikten sonra dinden donerse boşanır. Fakat inandığı halde gunah işlemek boşama nedeni değildir. O, yine Muslumandır. Onunla yaşamak caizdir. Duruma gore irşad, telkin, nasihat ve ikaz ise, her zaman yapılmalıdır. 142 Yurtdışında uzun sure kalan bir kişi evine donup eşine kavuşunca nikah tazelemesi gerekir mi? Nikah tazelemenin gerektiği durumlar şunlardır: 1 Dinden cıkıp tekrar İslam'a girince, 2 Bain talakla boşama durumunda. Bu itibarla, bir kimsenin eşinden uzun sure ayrı kalması sebebiyle nikahı bozulmaz ve eşinin yanına donduğunde yeniden nikah yapılması gerekmez. 143 Bir kac kadınla evlenmeyi nasıl izah edebilirsiniz? İslam'da dordu aşmamak şartı ile birden cok kadınla evlenmek, bir emir değil, ihtiyac bulunması halinde bir izin ve ruhsattır. Bu izin de adalet şartına bağlanmıştır. Buna riayet edemeyeceğinden korkanlara bir kadınla yetinmeleri emredilmiştir. İslam'ın bu iznini hayatın değişen şartları muvacehesinde duşunmek gerekir. Bir kere İslam zinayı ve ona goturen yolları tıkamıştır. Erkeğin guclu, istekli, kadının zayıf ve isteksiz veya kısır olması, bir savaş sebebiyle erkeklerin azalıp kadınların coğalarak hamiye muhtac olmaları, toplumda fuhuş amillerinin onlenmesi gibi durumlarda erkeğin birden fazla kadınla evlenmesi bir zorunluluk olabilir. Butun bu kayıt ve sebepler goz onunde bulundurulursa İslam'ın bu musaadesinin, zaman icinde değişen şartlara ayak uydurma bakımından yadırganacak bir husus olmadığı ortaya cıkar. Ayrıca birden fazla kadınla evlenmek dinî; bir mecburiyet de değildir. Ne erkek ve ne de kadın bunu kabule mecburdur. Bir erkek, luzum gorurse bu ruhsattan istifade eder, luzum gormezse bir hanımla yetinir. Kadın da bir mecburiyet gorurse evli bir erkekle evlenmeye muvafakat eder, bir mecburiyet gormezse muvafakat etmez. 144 Anne uyurken yanlışlıkla cocuğunu ezerek olumune sebep olursa, dinî; hukumlere gore cezası nedir? Uyurken bir kimsenin uzerine duşup olumune sebep olan kişiye kısas gerekmez. Cunku bu, hata sebebiyle meydana gelen bir oldurme olayıdır. Bunun hukmu kısmen hata ile oldurmenin hukmu gibidir. Bu anne iki ay kefaret orucu tutar. 145 Anne ve baba cocukların gelirine el koyabilir mi? Anne ve baba mulkiyet hakkını zedelemeksizin ve ma'kul olculer icinde ihtiyaclarına gore, cocukların mallarından yararlanabilirler. 146 Ebeveyn evlatlarını red edebilir mi? İslamî; hukumlere gore, bir kimse cocuklarını reddedip, mirasından mahrum edemez. Dinî; hukumlere gore bunun gecerliliği yoktur. 147 Kadın, ayyaş kocanın cebinden para alabilir mi? İslam dinine gore eşinin ve cocuklarının gecimi erkeğe aittir. Erkek evinin ihtiyaclarını karşılamak zorundadır. Eğer erkek imkanı olduğu halde evin normal ihtiyaclarına yetecek kadar eş ve cocuklarına elindeki paradan harcamıyorsa, eşinin gecim ve temel ihtiyacları icin, kocasından haber siz olarak ihtiyacları olan parayı almasında bir sakınca yoktur. 148 İslam'ın emirlerini yerine getirmeyen kocanın kazancı ev halkına helal midir? Koca, ailenin reisidir ve evinin nafakasını temin etmekle yukumludur. Kazanc yollarının meşru luğuna riayet onun sorumluluğundandır. Ancak, kadın, kocasını bu emirlere riayet etmeğe zorla malıdır. Etkileyemezse bu kazanctan yiyebilir, vebali kocaya aittir. Bizzat calıntı olduğunu bildiği maldan yiyemez. Boyle bir durumla karşı karşıya kalan bir kadın, mumkun olduğu kadar kocanın helal kazancından istifade etmelidir. Kişinin ibadetler gibi Allah'a karşı mukellef olduğu gorevlerini yerine getirmemesi, meşru kazancı haram yapmaz. 149 Bir koca eşinin namazına, orucuna, tesetturune mudahale edebilir mi? Bir kocanın, eşinin farz olan namazına, orucuna ve dinin emrine uygun olan tesetturune mudahale hakkı yoktur. Cunku Allah'a isyan hususunda hic kimseye itaat ve uyma mecburiyeti soz konusu değildir. Ancak ailenin huzur ve saadetinin bozul mamasına buyuk bir onem vermekte olan İslam dinine gore, kocasının izni olmadan kadın, nafile oruc tutamaz. Tuttuğu takdirde kocası tarafından bozdurulabilir. Alimlerin coğunluğuna gore kazası da gerekmez. 150 Yetişkin cocukların ibadet yapmamasından ana baba ne derece sorumludur? Ana babanın evlatlarına nasıl ve ne şekilde yetiştireceği hakkında Peygamberimiz : "Evlilik cağına geldiğinde evlendirmek, tahsil yaptırmak ve iyi bir isim vermek cocuğun babası uzerindeki haklarındandır" buyurmuştur. Diğer bir hadisde: "Helal rızık yedirmek, atıcılığı ve yuzmeyi oğretmek ve tahsil yaptırmak cocuğun babası uzerindeki haklardandır." Başka bir hadis de de: "Cocuklarınıza ikramda bulunun ve onları iyi bir şekilde eğiî;in ki sizin bağışlanmanıza vesile olsun" buyrulmuştur. (Tecrid i Sarih, C. 4/592) Yine cocuklara ana babanın gorevleri ile ilgili olarak Peygan ıberimiz : "Cocuklar yedi yaşına girince, onlardan namaz kılmalarını isteyin. On yaşına bastıkları halde kıimak istemezlerse onları te'dib edin ve bu yaştan itibaren yataklarını ayırın" buyurmuştur. (Riyazu's Salihin, c. 1, 338/299) Yukarıdaki hadis i şeriflerde acıklandığı uzere cocuklar reşit oluncaya kadar ana baba kendisine duşen gorevleri yerine getirmekten sorumludur. Buluğ cağından sonra sorumluluk, herkesin kendi sine aittir. Ancak guzel oğut ve sozlerle daima onlara rehberlik gorevi devam ettirilmelidir 151 Dul kadının evlenmeden yaşaması gunah mıdır? Kocasından boşanan veya kocası olen bir kadın "iddet" denilen bir sure beklemeden evlenemez. Boşanan kadının iddet suresi, boşandıktan sonra uc defa adet gorup temizlenmesi; adetten kesilmiş ise uc ay beklemesi kocası olenin ise olumden sonra dort ay on gun beklemesidir. Şayet bunlar hamile iseler, iddet suresi doğum ile sona erer. Dul kadın iddet suresi bittikten sonra isterse evlenir. İffetini koruyarak evlenmeden hayatını surdurmesinde de dinen bir sakınca yoktur. "Nikah altında olmek gerekir" şeklindeki soylentinin sağlam dayanağı yoktur. 152 Hastanede calışan veya hastaya bakan kişi bazan hastanın edep yerlerini goruyor, gunah mıdır? Erkeklerde avret, gobeğin altından dizin altına kadar; kadınlarda ise el, yuz ve ayaklar haric butun uzuvlardır. Avret olan yerlerin acılması ve o yerlere bakılması haramdır. Ancak bir erkek, karı sının yuzune goğsune pazı ve baldırlarına baka bilir. Tenasul uzuvlarına ise zaruret bulunmadıkca bakmamalıdır. Ameliyat ve tedavi icin, erkek olsun kadın olsun, herhangi bir kimsenin avret yerine bakılması gerekirse zaruret miktarınca bakmak ve baktırmak caizdir. Elde olmayan sebeplerle hasta nın acılmış bulunan avret yerlerine kasdî; olmadan bir defa bakmakta gunah yoktur. Tekrar tekrar bakılması ise haramdır. Boyle bir durumda hastanın edep yerleri hemen ortulmeli, mumkun olduğu kadar acılmasına meydan verilmemelidir. 153 Tuvalette konuşmak caiz midir? Tuvalette konuşmak caiz olmakla birlikte edebe aykırı olduğu icin mekruhtur. Bir zaruret olmadıkca konuşmamak İslamî; terbiye gereğidir. 154 Zararlı hayvanlar oldurulebilir mi? Zararlı olmayan hayvanlar oldurulemez, dovulemez. Zararlarını def etmek icin yılan, akrep ve fare gibi hayvanlar; sinek, kene ve pire gibi haşereler oldurulebilir. Ancak, hicbir hayvan eza edilerek ve ateşe atılarak oldurulemez. 155 Cami lokalinde duğun yapmak caiz midir? Camiler, Muslumanların ibadet yerleridir. Camiler, adabı cercevesinde sadece duğun icin değil, diğer toplanma ve irşad gibi faaliyetler icin de kullanılabilir. Ancak, her duğunde biraz da eğlence ve şenlik bulunacağı icin duğunlerin cami hariminde yapılması uygun değildir. Camilerde nikah kıymak mustehaptır. Cami lokallerinde aynı şeyleri ifa etmek caizdir. 156 Kamu arazisine cami vs. yapılabilir mi? Kamu arazisi devlet adına tum vatandaşların ve gelecek nesillerin malıdır. Demek ki bu tur arazi sahipsiz değildir. Ammenin malıdır. Halkı temsil eden devletin izni olmadan alınan kamu arazisi gasp edilmiş demektir. Boyle bir arazi uzerinde, izinsiz olarak bir şey yapılamaz. Cami yapmak icin usulune uygun olarak devletten izin alınmalıdır. 157 Resim yapmak, ressamlık sanat ve kazancı helal midir? Anne ve baba gibi yakınlarımızın resimlerini evlerimize asabilir miyliz? Dinimizde tapınılmak veya tazim gosterilmek amacıyla fotoğraf, resim ve heykel yapılması haramdır. İslam bilgin ve muctehidleri İslam ahlakına ve adabına aykırı olmayan, manzara, ağac, taş ve hatıra resimleri gibi cansız şeylerin resimlerinin yapılmasını ve bu sanatla iştigal edilmesini caiz gormuşlerdir. İslam alimleri aynı zamanda tapınma ve tazim amacı gudulmeyen ve umumî; adaba aykırı olmayan canlı varlıkların resimlerinin yapılmasını da caiz gormuşlerdir. 158 Milliyetcilik ve kişinin mensubu olduğu milleti sevmesi dine ters duşer mi? Her insan, kendisine yakın olanları, uzak olanlara gore daha cok sever, onların sevinc ve kederlerine, kendisine uzak kimselere gore daha cok' ortak olur. Bu duygu insanda tabiidir ve herkeste doğuştan vardır. Nitekim cocuğa "bunlar senin annen ve babandır, bunları sevmelisin" diye bir şey oğretilmeden, cocuk anne babasını ve her gun cevresinde olan kişileri, yabancılara gore daha cok sever. Bu anlamda, bir insan, mensubu olduğu milleti de, diğer toplumlardan daha farklı bir şekilde sever, onun başarıları ile onurlanır, başarısızlıklarından elem ve uzuntu duyar. Bu anlamda milliyetcilik meşrudur ve hic bir sakıncası yoktur. Ancak, bu duygu, kişiyi mensup olduğu millet dışında, diğer insan ve toplumları hor gormeğe, onlara zulum ve haksızlık yapmağa sevk eden bir boyuta ulaşırsa, buna ırkcılık veya kavmiyetcilik denir. Irkcılık ve kavmiyetcilik ise, dinimizde haramdır. Gorulduğu uzere ırkcılığın, milliyetcilik ile bir ilgisi yoktur. Bunlar farklı kavramlardır. 159 İslam goz değmesini nasıl gorur? Goz değmesi cok kere vakidir. Tecrube ve muşahedeler bunu gostermektedir. Nitekim bir hadis i şerifte: "Kendisinin veya Musluman kardeşinin bir şeyi, bir kimsenin hoşuna gî;dince ona bereketle dua etsin. Cunku goz değmesi haktır" (İbn Mace, Sunen, 2/1159 1160, Hadis No: 3508 3509) buyurulmuştur. Diğer bir hadis i şerifte de: "Her kim hoşuna giden bir şey gorurse: Maşaallah, la kuvvete ltla billah, derse ona goz zarar vermez" (Keşfu'l hafa, Hadis No: 1797) buyrulmuştur. Ayrıca, Rasul i Ekrem Efendimiz goz değmesine karşı Ayetu'l Kursî; ile İhlas ve Muavvizeteyn surelerini okuduğu ve ashabına da bunları okumalarını tavsiye buyurduğu rivayef edilmektedir. (Tecrid i Sarih Tercemesi 12/90, Hadis No: 1932) 160 Ruşveti verenle alan aynı mıdır? Başkasının malını haksız yere yemenin yollarından biri de ruşvettir. Ruşveti veren de alanda tum vatandaşları ilgilendiren bir hakka tecavuz etmişlerdir. Cunku ruşvetle yapılan yanlış işten birileri yararlanırken, birileri de mutlaka zarar gorur. Bu nedenle İslam hem vermeyi hem de almayı buyuk gunahlardan saymıştır. Ruşvetten kazanılan bir geliri yemek kesinlikle haramdır. Hakkını başka bir yolla alamama durumunda verilen ruşvetin gunahı ise alana aittir. Cunku bunda verenin, haksızlık demek olan zulmu gidermek amacı vardır. 161 Gumruk odemeden getirilen mal helal midir? Gumruk vergisi, ithal edilen maldan devletin aldığı bir vergidir. Bu ve diğer vergiler hizmet olarak halka geri doner. Bu vergilerde ulkenin ve onda yaşayan insanların hepsinin hakkı vardır. Vergi odemeyen kişi de bu hizmetlerden yararlanmaktadır. Bu sebeple odemesi gereken vergileri odemeyen kimseler, vergi odeyenleri somurmuş ve haksız kazanc elde etmiş olurlar. Ayrıca, malını gumruksuz gecirmek isteyenler yalan beyan ya da ruşvetten dolayı gunahkar olurlar. 162 Aslında 2 cocuğu olduğu halde 3 4 cocuğu varmış gibi gostererek para almanın hukmu nedir? Dinimizde yalan soylemek ve yalan beyanda bulunmak haramdır. Bu itibarla bir kimsenin 2 cocuğu olduğu halde 3 veya 4 cocuğu varmış gibi beyanda bulunarak hakkı olmayan parayı alması da haramdır. 163 İşsizlik parasını almak caiz midir? Devletin kanunlarla kurduğu calışanlarla ilgili kurumların bunyesinde bulunmak caizdir. Gerekli kesintilere katılmak meşrudur. Her teşekkul bu kesintilerle kendi mensuplarına yardım etmektedir. Gerek emeklilik ve gerekse işsiz kalma durumlarında yapılan odemeyi almak da meşrudur. Bunun kuralları tamamen devletin geliştirdiği mevzuata bağlıdır. Kişi işe girerken bu şartları kabul ederek girmektedir. Her iki taraf da akitlerindeki şartlara uymak durumundadır. Ancak, yalan beyanda bulunarak veya calışabildiği halde calışamaz raporları alarak calışmadan veya işsiz gorunerek işsizlik parası almak caiz değildir. Bu gayri muslim ulkede de olsa aynı dır, cunku bu bir kandırmadır. 164 İş yerinde veya sokakta para veya eşya bulan nasıl hareket etmeli? Bir yitiği bulunduğu yerden almanın hukmu, ceşitli itibarlara gore bazen mubah, bazen mendup, bazen vacip, bazen da haram olabilir. Gorulduğu yerde bırakıldığı takdirde zayi olma tehlikesi olmayan bir yitiği, sahibine vermek uzere alıp kaldırmak mubah; zayi olması ihtimali bulunan bir yitiği, sahibine vermek uzere almak mendup; zayi olmasından korkulan bir yitiği sahibine vermek uzere alıp saklamak vacip; sahibine vermek niyetiyle değil de kendisine mal etmek maksadıyla almak ise, haramdır. Bir kimsenin sahibini bulunca kendisine vermek uzere aldığı bir yitik mal, onun elinde emanet hukmundedir. Kusuru olmaksızın kaybolur veya bir zarar gorurse, odenmesi gerekmez. Fakat, sahi bine vermek icin değil de, kendisine mal etmek uzere almış ise, bulan kişinin kusuru olmadan da kaybolsa veya bir zarara uğrasa, odemesi gerekir. Yitiği bulan b. u malın sahibini bulmak icin bir yıl malı bekletir ve uygun surelerle ilan eder. İlan muddeti en cok bir senedir. Bulunan bir şeyin onem derecesine ve sahibinin arama ihtimaline gore, bu sure daha kısa da olabilir. ilan sonunda sahibi cıkarsa ona verilir. Cıkmazsa yoksullara veya bir hayır kurumuna verilir. Yitik olarak bulunan malların resmî; makamlara teslimi de mumkundur. Bulan yoksul ise kendisi de yararlanabilir. 165 Alacaklısı bulunamayan borc nasıl odenir? Alacaklısı, arandığı halde bulunamayan veya sahibi belli olmayan, olmuş veya mirascıları da kalmamış bir borcun odenmesi ve onun manevî; mesuliyetinden vebalinden kurtulmak icin şu şekil de hareket edilmesi uygun olur. Alacaklı olduğu takdirde mirası varislerine intikal ettiğinden, borclu borcunu onlara odediği takdirde mesuliyetten kurtulmuş olur. Şayet varisi yoksa veya nerede oldukları bilinmiyorsa, borcun o kişinin namına fakirlere, hayır kurumlarına, yahut hazineye, alacaklı gayr i muslimse ancak hazineye verilmesi gerekir. 166 Musluman olmayan birisinin hakkını nasıl ve ne şekilde odeyebiliriz? Ayhca kul hakkı konusunda Musluman ile gayr i muslim arasında fark var mıdır? İster Musluman, ister gayr ı muslim olsun, başkasının hakkını uzerine gecirmenin vebal ve sorumluluğu cok ağırdır. Helallaşmak daha zor olacağı icin, gayr ı muslimin hakkına tecavuzun sorumluluğu daha da onemlidir. Dolayısıyla ister Musluman, ister gayr ı muslim olsun, dunyada odenmeyen veya helallik elde edilmeyen hakkın karşılığı ahirette sorulur. Bu itibarla; gerek Musluman, gerek gayr ı muslim olsun, bir başkasının uzerimize gecmiş hakiarını kendilerine iade etmek, olmuşlerse, varislerine vermek veya onlarla helallaşmak gerekir. 0 da mumkun değilse Musluman hakkı icin, bir hayır kurumuna tasaddukta bulunmak ve gayr ı muslim hakkı icin de amme menfaatına olan bir işe sarfetmek veya hazineye yatırmak suretiyle, hayatta iken, kul hakkı sorumluluğundan kurtulmak gerekir. 167 Haram para ile hayır yapılabilir mi? Belli bir sahibi bulunmayan haram servet, hayrî; hizmetlere sarfedilerek elden cıkarılır. Ancak, bundan sevap beklenmez. Ancak, hayrî; hizmetlere sarfetmek niyyet ve maksadıyle, dinen meşru olmayan yollardan kazanc. sağlama girişiminde bulunulamaz. 168 Kar ve zarar ortaklığı 'na dayanan kazancların hukmu nedir? Kar ve zarar ortaklığı şeklinde meşru' ticaret gayesiyle kurulmuş bulunan finans kurumlarının mudi'lerine dağıttığı kar payı faiz değildir. 169 Ticarette enflasyon farkını hesaba katmak ve vadesinde odenmeyen borcu enflasyon nisbetinde tahsil etmek caiz midir? Herhangi bir sebeple borclanan kimse, vadesinde borcunu odemeden, paranın değeri değişirse, borcun ne şekilde odeneceği konusunda, İslam muctehid ve fakihleri farklı goruşler ortaya koymuşlar. Ebu Hanife'ye gore, para tedavulde olduğu surece, değeri ister artsın, ister eksilsin, borc aynen odenir. Para değerindeki değişmenin, odenecek miktar uzerinde bir etkisi olmaz. İmam Ebu Yusufa gore, borcun sabit olduğu tarihteki değeri, kullanılmakta olan bir başka para veya altına gore takdir edilip odenmesi gerekir. İmam Muhammed'e gore ise, bu durumda sozleşmenin yapıldığı zamana değil; paranın değerinin değiştiği zamana itibar edilir. Gunumuzde ozellikle az gelişmiş ulkelerde para surekli değer kaybetmekte, gun gectikce satın alma gucu azalmaktadır. Bu sebeple, seneler oncesine ait bir borc, Ebu Hanife'nin ictihadına uyularak aynen odendiği takdirde, alacaklı zarara uğramaktadır. Oysa, dinimizde başkasına zarar vermek ve başkası yuzunden zarar gormek yoktur. Nitekim, Fıkıh kitaplarında Ebu Hanife'nin Muhammed'in goruşlerinin muftabih olduğu belirtilmektedir. Ancak, zamanımızda para değeri cok sık hemen hergun değişmekte olduğundan İmam Muhammed'in ictihadı, uygulamada onemli bir kolaylık sağlamamaktadır. Bu itibarla, onceki borcların odenmesinde İmam Ebu Yusuf'un ictihadına uyularak, paranın, borcun gercekleştiği tarihteki değerinin dikkate alınması ve ayrıca taratiarın helallaşmaları uygun olur. 170 Alınan borcun, alınandan fazla olarak odenmesinin hukmu nedir? Bir borclanma işleminde faizin gercekleşmesi icin, alacaklı ile borclu arasında, borc dışında alacaklıya az veya cok bir fazlalık odeneceğine dair hakiki veya hukmî; bir akdin bulunması gerekir. Hakiki faiz akdi, fazlalık odeneceğinin soz veya yazı ile ifade edilip, karşılıklı kabul edilmesi; hukmî; faiz ise, horcun az veya cok bir fazlalıkla odeneceğinin, taraflarca onceden bilinmesi ve bu bilgiye istinaden akdin yapılmasıdır. Borcun az veya cok, herhangi bir fazlalıkla birlikte odeneceği konusunda hakiki veya hukmî; bir akit bulunmadığı ve alacaklının da boyle bir talebi ve beklentisi olmadığı halde, borclunun borcunu bir miktar fazlasıyla odemesi halinde, bu fazlalığı faiz saymamak mumkundur. 171 Almanya bankalarına yatırılan paraların faizi helal olur mu? İslam muctehid ve fakihlerinin coğunluğuna gore, Musluman icin İslam ulkelerinde yapılması haram olan bir şeyin İslam ulkesi olmayan yani daru'l harp sayılan yelerde yapılması da haramdır, Bu itibarla, İslam ulkelerinde haram olan faizli akitlerin yapılması, İslam ulkesi olmayan yerlerde de haramdır. Kaldı ki Muslumanlar gayr ı muslim ulkelerin bankalarındaki cuz'î; bir faizle bekletilen dovizleriyle bu ulkenin iktisadına hizmet etmiş, katkıda bulunmuş olurlar. 172 Daru'l Harpte kumar, faiz haram olmaz diyorlar, ne dersiniz? Muslumanlar ceşitli maksatlarla barış donemlerinde daru'l harpte bulunabilirler. Onların bu ulkelerdeki davranışları İslam bilginlerince ele alınmış ve sonuclandırılmıştır. İki Musluman arasındaki her nevi munasebet ve muameleye ulke farkının tesir etmeyeceği, nerede bulunursa bulunsunlar Muslumanlar dinin emir ve yasaklarına riayet etmeleri gerektiği hukumde ittifak vardır. İmam Ebu Hanife ve İmam Muhammed, daru'1 harp denilen kufur ulkesinde, kafirin malının dokunulmazlığı bulunmadığı gerekcesiyle, Musluman'ın harbî;nin malını kendi rızasıyla faiz, kumar gibi fasit akitlerle almasını caiz gormuşlerse de, bu tur fasit akitlerin daru'l harpte de alsa, iki Musluman arasında yapılması bu imamlar dahil butun muctehidlere gore haramdır. Gunumuzde Almanya ve benzeri gayr i muslim ulke bankalarında Muslumanların da paraları bulunduğundan, buralardaki faizli akitler, Muslumanlar arasında cereyan etmiş olmaktadır. Bu itibarla, Almanya ve benzeri ulkelerde harbi ile de olsa Musluman icin kumar, faiz ve dinin haram saydığı fiilleri işlemek mubah değildir. Cunku: 1. Kitap ve sunnette emir ve yasaklar helal ve haram hukumleri zaruret hali dışında bir şeyle takyit edilmemiş, bir şarta bağlanmamıştır. 2. Bir Musluman gayr i muslim ulkeye emanla yani giriş izniyle girmektedir. Bu izinle toprağına girdiği ulke vatandaşına zarar vermemek durumundadır. 3. Daru'l harpte Muslumanların velayet, sulta ve selahiyetleri tam olmadığından burada hak talep edilince, hakimin harbî; lehine hukmetmesi mumkundur. 4. Daru'l harp sakinlerinin malı Muslumanlara her zaman değil, ancak harp halinde helaldir. İzin, eman, anlaşma hallerinde karşılıklı mal ve can emniyeti vardır. Bu deliller karşılaştırılınca Ebu Yusuf'un "Muslumanlar nerede olursa olsunlar, islamî; ahkam ile bağlıdırlar" şeklinde ifade ettiği goruşunun daha isabetli olduğu anlaşılmaktadır. 173 Musluman kadınlar gayr ı muslim erkeklerle bir arada calışabilirler mi? İslam'a gore ailenin gecimini temin etmek, hanımını yedirmek, giydirmek, barındırmak, oteki sosyal, ahlakî; ve dinî; acılardan ihtiyacları ile ilgilenmek aile reisi durumunda bulunan erkeğin gorevidir. Kadın ev işleri, cocuğunun bakımı haricinde dışarıda calışıp kazanmakla mukellef değildir. Ancak, calışacağı işe kocası musaade eder, o iş kadının yapabileceği bir iş olursa, iş yerinde İslamî; tesettur kurallarına uyarak, iffetini koru, dinî; ve millî; varlığından terbiye ve şahsi yetinden bir şey kaybetmeden erkeklerle ancak işi ile ilgili hususlarda ilgilenip laubali olmadan yuvası dışında calışmasında bir sakınca olmaz. 174 Musluman birisi gayr ı muslim bir ulke de icki satabilir mi? İslam muctehidlerinin coğunluğuna gore dinimizin haram kıldığı alkollu ickileri sadece islam ulkelerinde değil, daru'l harp sayılan ulkelerde de bir Musluman tarafından alım satımı caiz değildir. Boyle meşru olmayan yollarla elde edilen kazanc da haramdır. 175 Kilise veya tarihi yerleri gezmek gunah mıdır? Ta'zim maksadı olmaksızın, gormek ve bilgi edinmek icin, kiliseye gitmekte ve ozellikle tarihi kiliseleri mimarî; ve sanat acısından tetkik etmek gayesiyle gezmekte bir sakınca yoktur. Tarihî; yerleri ve tarihî; eserleri gezmek kulturu geliştirme acısından sakıncalı olmadığı gibi dinimizin teşvik ettiği hususlardandır. 176 Yaş gunu kutlamak icin bir takım masraflar yapmak caiz midir? Dinimizde yaş gunu kutlaması diye bir uygu lama yoktur. Ancak, her yıl omur takviminden duşen bir yaprağın nelerle dolu olduğuna bakmalı, onun muhasebesini yapmalı, kıyamet gunu gelip hesaba cekilmeden kendini hesaba cekmeli, yarın karşısına cıkmasını, yuzunu guldurmesini istediği işleri coğaltmalı, yuzunu kızartacak davranışları varsa onları tovbe edip affettirmeli, benzeri kotulukleri bir daha yapmamaya kendini zorlamalı, her yaş yılının bir oncekine nazaran daha olgun maddî; manevî; daha karlı olmasına dikkat etmeli. Yoksa Musluman sadece yaşı sayısınca mum sondurmenin sacmalığına kendini kaptırmamalıdır. 177 Gayr ı muslimin kanını almak veya ona vermek caiz midir? Tedavi icin yapılan kan naklinde, kan verenin Musluman veya gayr ı muslim oluşunun bir farkı yoktur. 178 Gayr ı muslimlerin camiye bağışta bulunması caiz midir? Bir gayr ı muslimin gonul rızası ile cami inşa atına yaptığı bağış kabul edilebilir. 179 Ehl i kitabın kestiği yenir mi ve kapsulle bayıltma ile kesilen hayvanın etinin yenmesi caiz midir? Yahudi ve Hıristiyanlar tarafından usulune uygun şekilde, kanı akıtılarak kesilen, eti yenilen hayvanların etierinin yenilmesi caizdir. Ancak, başı koparılmak, başına tokmak vurulmak, gozune şiş saplanmak veya şoklamak suretiyle oldurulen, yahut da bu gibi işlemler sebebiyle oldukten sonra kesilen hayvanların etlerinin yenilmesi haramdır. Bunlar murdar olmuş sayılır. Fakat, başına tabanca sıkılmak veya elektrik akımına bağlanmak, kapsulle bayıltmak gibi bir etkiden sonra boyle bir işleme tabi tutulan hayvan, henuz olmeden usulune uygun olarak kesilirse etinin yenilmesi caiz; oldukten sonra kesilirse haramdır. 180 Hıristiyanların kutsal gunlerinde kestikleri hayvanlardan hediye edilen et yenir mi? Hıristiyan ve Yahudilerin, ister kutsal gun ve bayramlarında, ister başka zamanlarda olsun; kesim esnasında acıkca, Mesih, Meryem ve Aziz gibi bir isim anmadan usulune uygun şekilde kanı akıtılarak kestikleri eti yenilen hayvanların etlerinin yenilmesi caizdir. Fakat kesim esnasında Allah'tan başkasını andıkları, bilinir veya duyulursa bu hayvanın etini yemek haramdır. Cunku bu, Allah'tan başkası anılarak kesilen hayvanlardandır. 181 Gayr i muslim ulkelerde, Musluman kişi icki, domuz eti gibi haram olan şeyleri satabilir mi? Bir kimsenin herhangi bir malı satabilmesi icin, once o mala sahip olması gerekir. Sahip olunmayan bir şeyin satılabilmesi, şuphesiz soz konusu değildir. İslamî; hukumlere gore, domuz eti, sarhoşluk veren icki ve benzerleri, bir Muslumanın sahip olabileceği mutekavvim bir mal değildir. Musluman bunları satın alamaz, imal edemez ve edinemez. Bu itibarla, bir Muslumanın, muşteriler gayr ı muslim bile olsa, bu tur haram malların ticaretini yapması, dinen caiz değildir. 182 Eti yenmeyen bî;r hayvanın sutuyle beslenen bir koyunun eti yenir mi? Domuz ve benzeri eti yenmeyen bir hayvanın sutuyle beslenmiş koyun ve benzeri hayvanların etlerinin yenilmesi caizdir. Cunku, sut mustehlektir. Emen hayvanın bunyesinde sindirim yoluyla kimyevi değişikliğe uğramakta ve bir belirti kalmadan yok olmaktadır. 183 Kadın ve erkeğin kısırlaştırılması dinen caiz midir? İslam dininde, sağlık icin zararlı olmayan ve devamlı kısırlığa yol acmayan gebeliği onleyici tedbirlere başvurmak caizdir. Devamlı kısırlığa yol acan ilac veya aletlerin kullanılması, kadın veya erkeğin ameliyatla kısırlaştırılması kesin hayatî; bir sakınca bulunmadıkca caiz değildir. 184 Koca, eşinin karnındaki cocuğu duşurmeye karısını zorlayabilir mi? Karı kocanın ortak isteği ile, gebeliği onleyici tedbirlere başvurmak caizdir. Gebelik gercekleştikten sonra, kocanın ceninin duşurulmesi icin eşini zorlaması caiz olmadığı gibi, kesin bir zaruret bulunmadıkca kadının da cenini duşurmesi veya aldırması caiz değildir. 185 Tup bebek İslam'a gore caiz midir? Kadın veya eşindeki bir kusur sebebiyle, tabiî; ilişki ile gebeliğin gercekleşmesi mumkun olmadığı takdirde dollendirilecek yumurta ve sperm, her ikisi de nikahlı eşlere ait olmak , dollendirilmiş olan yumurta, başka bir kadının rahminde değil, yumurtanın sahibi olan kadının rahminde gelişmek ve yapılan işlemin gerek anne ve babanın, gerekse doğacak cocuğun maddî;, ruhî; ve aklî; sağlığı uzerinde olumsuz bir etkisinin olmayacağı tıbben sabit olmak şartıyla, normal yoldan gebe kalması ve anne olması mumkun olmayan evli hanımların, yukarıda belirtilen şartlara uyarak, ceşitli tıbbî; usullerle gebeliklerinin sağlanmasında, İslamî; hukumler acısından bir sakınca yoktur. Başka bir kadının yumurtası veya kocası dışında yabancı bir erkekten alınan sperm ile bir kadının gebeliğinin sağlanması ise, insanlık duygularını rencide etmesi ve zina unsurları taşıması sebebiyle caiz değildir. 186 Yaşlı iken Musluman olan bir erkeğin sunnet olması gerekir mi? Sunnet olma ameliyyesi, İbrahim peygamberden kalma bir sunnettir. Erkekler icin dinî; bir vecibe olup, İslamî; şeairdendir. Ancak, Musluman olmanın şartlarından değil, tamamlayıcı unsurlardandır. Cocuklar buluğ cağına gelmeden sunnet ettirilmelidirler. Maamafih daha sonra da yapılabilir, belli bir suresi yoktur. Yaşlı bir kimse İslam'a girince, yaşlılığından dolayı sunnet olması zor olursa kendi haline bırakılır. Ne tavsiye edilir ne de men edilir. 187 Estetik ameliyatı olmanın ve bazı uzuvların şeklini değiştirmenin hukmu nedir? İslam dini, insanın yaratılıştan var olan guzelliklerini daha belirli hale getiren, takı takma, sacları tarama, meşru olcude suslenme, guzel giyinme... gibi davranışları mubah kılmıştır. Ancak, fıtraten yani yaratılıştan verilmiş ozellik ve şekillerin değiştirilmesini yasaklamıştır. Nitekim Rasulullah Efendimiz, suslenmek maksadıyla vucutlarına dovme yapan veya yaptıranlara, dişlerini yontarak seyrekleştiren ve şeklini değiştirenlere lanet etmiştir. Bu itibarla, Allah'ın yarattığı şekli beğenmeyerek, ameliyatla bazı uzuvların şekillerini değiştirmek, tabiî; guzelliğin fevkinde guzellik aramak dinen caiz değildir. Kur'an ı Kerim, şeytanın "Şuphesiz onlara emredeceğim de Allah'ın yaratılışını değiştirecekler" (Nisa, 119) dediğini naklederek, bu tur davranışları şeytanî; işler olarak nitelemiştir. Ancak, vucudun herhangi bir uzvunda, insanı aşağılık kompleksine iten toplum icinde kucumsenmesine ve boylece elem ve uzuntu duymasına sebep olan bir anormallik veya fazlalık bulunursa, bunun ameliyatla duzeltilmesi bir tedavi şeklidir. Bu itibarla; bu maksatla yapılan ve yaptırılan estetik ameliyat dinen de sakıncalı değildir. 188 Kadınların parfum ve benzeri guzel kokular surunmeleri ve makyaj yapmaları caiz midir? Kadınların, ev icinde eşlerine daha cazibeli ve guzel gorunmek icin suslenmelerinde, makyaj yapmalarında ve guzel kokular kullanmalarında bir sakınca yoktur. Ancak, bu tur şeyleri eşlerinden başkalarına hoş gorunmek icin yapmaları ve parfum, kolonya ve benzeri kokular surunerek sokağa veya mescide cıkmaları tahrimen mekruhtur. 189 Kadınların sac yaptırması ve kısaltması caiz midir? Kadın veya erkek, ev icinde birbirlerine daha cazip gorunebilmek icin suslenebilirler. Başka kadın veya erkeklerin dikkatini cekmek icin suslen meleri ise uygun değildir. Bu suslenme kotu niyet ve davranışlarına gore haram da olabilir. Kadınlar uzayan saclarını erkeklere benzememek kaydıyla kestirebilirler. Bunu tesetture riayet etmek şartıyla, kadın kuaforlere yaptırırlar. 190 Sac boyamak ve boyatmak caiz midir? Sacı temizlemek, yıkamak, koku surmek, taramak Peygamberimizin teşvik ettiği hususlardandır. Zira bu konuda: "Sacı olan bakımına ozen gostersin" buyurmuşlardır. Erkeğin sacını, siyah dışındaki kına rengi gibi renklerle boyaması caiz ise de siyah renge boyaması mekruh gorulmuştur. Kadınlar icin ise bir sınırlama yoktur. Kadın kocasının izniyle sacını istediği renge boyayabilir veya boyatabilir. 191 Kadınların yuzme dahil spor yapmaları caiz midir? İslam dininde sağlık icin yararlı, vucudu geliştirici her turlu sportif faaliyet teşvik edilmiştir. Ozellikle genclerin bedenî; ve ruhî; yapılarının geliştirilip guclendirilmesi istenmiştir. Hz. Peygamber "Cocuklarınıza ok atmayı, ata binmeyi ve yuzmeyi oğretiniz" (Fethu'l kebir, 2/231) buyurmuştur. Bu konuda kadın erkek arasında bir fark yoktur. Ancak, ister kadın, ister erkek olsun, Musluman kişinin butun fiil ve davranışları, İslamî; temel kurallara uygun olmalıdır. Spor yuzunden ibadet ve iş hayatı aksatılmamalı, tesettur kuralları ciğnenmemelidir. Ozellikle kadınlar, yalnız kadınlara mahsus olan kapalı yuzme yerleri veya ozel yuzme havuzları ve spor salonlarında yuzme ve diğer spor dallarından birini yapmalıdır. 192 Sportif faaliyetler gunah mıdır? İslam ozellikle genclerin hem fiziksel, hem ruhsal yapılarını geliştirmeye onem veren bir dindir. Bu konuda Peygamberimiz : "Cocuklarınıza ok atmayı, ata binmeyi ve yuzmeyi oğretiniz" buyurmuştur. Bu itibarla; ibadet ve iş hayatını aksatmamak ve sağlığı bozmamak şartıyla makul olculer icinde sportif faaliyetlerde bulunmada dinen bir sakınca yoktur. 193 Bilardo oynamanın dinimize gore hukmu nedir? Oyun sonunda oyun malzemesinin kirasını veya icilen cayların parasını yenilen tarafın odemesi gibi, kucuk de olsa, bir menfaat karşılığında oynanan her turlu oyun kumardır. Dinimizde kumar haram kılınmıştır. Menfaat sağlamak soz konusu olmasa da, sadece vakit gecirmek amacıyla oynanan tavla, kağıt ve tombala gibi oyunlar, insanın vaktini boşa harcaması ve kumara vesile olmaları itibarıyla mekruh gorulmuştur. İbadeti veya calışmayı engellemeden ve yenilen tarafın yenen tarafa bir menfaat temin etmeden oynanan bilardo ve benzeri sportif oyunların oynanmasında ise beis yoktur. 194 Erkeklerin altın yuzuk ve altın takısı takınmaları caiz midir? Buhari'nin Azib oğlu Bera'dan rivayet ettiği bir hadis i şerifte: "Rasulullah bize altın ve gumuş kap kullanmayı, attın yuzuk takmayı ve ipekten dokunmuş elbise giymeyi yasakladı" buyurulmuştur. Bir başka hadis i şerifte: "Altın ve gumuş bardaktan su icmeyiniz; bunların kaplarından yemek de yemeyiniz" buyurulmuştur. Bu itibarla, altın ve gumuşten mamul kap kullanmak, kadın erkek, butun Muslumanlar icin haramdır. Altın kolye, altın yuzuk ve altından yapılmış diğer takıları takınmak ve ipek kumaştan yapılmış elbise giymek ise, kadınlar icin caiz gorulmuş; erkeklere yasaklanmıştır. Gumuş yuzuk haricinde demir, tunc, bakır ve benzeri madenlerden yuzuk kullanmak caiz değildir. Yuzukte kaş olarak kullanılan taşlar, akik, yeşim ve benzeri taşlar olabilir. 195 Erkekler gumuş yuzuk takabilir mi? Erkeklerin gumuşten yapılmış yuzuk takmaları caizdir. 196 Kolye ve maskot taşımanın hukmu nedir? Dinimizde erkeğin kadına, kadının da erkeğe benzemeye ozenmesi caiz değildir. Karşı cinse benzeme ozentisi ciddî; bir rahatsızlıktır. Kolye ve maskot gibi şeyler kadınların taktığı şeylerdir. Esasta bunların erkek tarafından takılmasında bir beis yoksa da erkeğin şahsiyetine uymayan ve hafif tipleri cağrıştıran gorunumleri İslam hoş gormez. Kolye olarak Hıristiyanlığın sembolu olan hac'ı takmak ise haramdır. 197 Turkce meal okumak hatim yerine gecer mi? Kur'an ı Kerim, hem lafzı hem manası ile Kur'an'dır. Lafzı da, manası da ilahidir. Bu itibarla, Kur'an mealleri Kur'an hukmunde değildir. Yuce Rabbimizin oğut ve buyruklarını oğrenmek maksadıyla, Kur'an ı Kerim'in meal ve tefsirlerini okumak guzel ve sevaplı bir iş ise de bunları okumakla hatim indirilmiş olmaz. 198 Hz. Peygamberimiz Hz. İbrahim soyun dan mıdır? Bu duruma gore Hz. İbrahim'in Yahudilerle bir ilgisi var mıdır? Hz. Peygamber, Hz. İbrahim'in oğlu Hz. İsmail 'ın; Yahudiler de yine Hz. İbrahim'in diğer oğlu Hz. İshak'ın oğlu Yakup 'ın soyun dandırlar. 199 Hz. Peygamber'in nubuvvet muhru hakkında bilgi verir misiniz? Muhur, bir belgenin doğruluğunu tasdik icin yazıların sonuna basıldığından, hem son anlamını, hem de, tasdik anlamını icerir. Yani Hz. Muhammed hem peygamberleri sona erdiren, son peygamberdir. Hem de butun peygamberleri doğrulayıp belgeleyen ilahi bir muhur gibidir. Allah'ın ilk peygamberi Hazreti Adem'dir. Son ve en buyuk peygamberi de bizim peygamberimiz Hz. Muhammed 'dir. Bu yuzden peygamberimize, peygamberliğin muhru ve peygamberlerin sonuncusu anlamında "Hatemu'l Enbiya" denilmiştir. Ahzap suresi 40. ayetinde şoyle buyrulmaktadır: "Muhammed, sizin erkeklerinizden hicbirinin babası değildir. Fakat 0, Allah'ın Resulu ve peygamberlerin sonuncusudur." Peygamber cevresindeki devletlerle olan ilişkilerde kullanmak uzere bir muhur kazdırmış, uzerine; "Muhammed Rasulullah" yazdırmıştı. Başkalarının aynı yazı ile muhur edinmelerini de yasaklamıştı. 200 Hz. Halid b. Velid'in Peygamber Efendimiz'in kesilen saclarını uğur icin taşıdığı ne derece doğrudur? Halid b. Velid Yermuk savaşında sarığını kaybetmişti. Uzun sure aranması sonucu bulunduktan sonra şunları soylemiştir: "Resulullah umre yapmaktayken başını tıraş ettirmişti. Sacını sahabe kapıştı. Ben ise daha atik davranıp alnından duşen saclarını aldım ve şu sarığımın icine koydum. O gunden beri bu sarık başımda iken, hangi savaşa girsem mutlaka başarı kazandım." Halid b. Velid'in bu sozleri bir cok siyer ve tabakat kitabında yer almıştır. Yine siyer'e dair eserlerde, Hz. Peygamber tıraş olduktan sonra mubarek saclarını dağıtan Ebu Talha'ya, Halid İbn Velid'in kendisine de ayırması icin ricada bulunduğu, Ebu Talha da bu ricayı kırmayarak Peygamberimizin alnının ustunden kesilen saclarından kendisine verdiği nakledilmektedir. Bu ve benzeri olaylardan ve rivayetlerden anlaşılmaktadır ki, Rasulullah 'in mubarek sacları ile teberruk caizdir. Teberruk kasdı ile bunlar saklanabilir ve başkalarına hediye olarak da verilebilir. 201 İctihad ne demektir? İctihad kapısı kapanmış mıdır? İctihad, sozlukte bir şeye ulaşmak icin, butun gucu sarfetmek demektir. Dinî; terim olarak ictihad, dini hukumleri delillerden cıkarmak icin muctehidin butun gucunu sarfetmesidir. İctihad edebilmek icin, ahkam ayet ve hadislerinin sozluk ve dinî; terim olarak manalarını, hangi hukumlerle icma olduğunu bilmek, kıyasın da şartlarını, illetlerini, hukumleriyle kısımlarını, makbulunu, merdudunu bilip bu hususlarda bir ilmî; meleke sahibi olmak gerekir. Boyle bir yeteneğe sahip olan zata muctehid denir. İctihad bir zamana bağlı değildir. Yukarıda belirtilen şartları haiz olan her alim, ictihad yapabilir. 202 Her yuzyılın başında dinî; hukumleri acıklayarak, ummetin dinini kuvvetlendirecek alimlerin gonderileceğini bildiren hadis doğru mudur? Cenab ı Hakk'ın, her yuzyılın başında, bu ummetin dinini yenileyecek muceddid alimleri gondereceğini ifade eden hadis i şerif bazılarına gore sahihtir. Bu hadis i şerifi Ebu Davud, Hakim, Beyhakî; ve Taberanî; rivayet etmişlerdir. (Mişkatu'l mesabih, 1/82, Hadis No: 247; keşfu'1 Hafa, Hadis No: 740). Ancak, Buharî;, Muslim gibi alimler bu hadisi sahih gormemişlerdir. 203 Bazı tarikat mensuplarının şeyhlerinin resimlerini taşımaları ve opmeleri nasıldır? İster şeyh, ister alim veya herhangi bir buyuğun resmini, ona ta'zim ve ondan himmet beklemek niyetiyle taşımak ve opmek caiz değildir. Cunku bu, hem dinimizin "Sadece Allah'tan yardım dileme" prensibine aykırı; hem de batıl din mensuplarının resim ve şekillere tapmalarına benzemesi acısından mahzurludur. Fakat tazim ve yuceltmek veya ondan yardım dilemek, medet ummak niyeti olmaksızın sadece bir hatıra olarak bir kimsenin resim ve fotoğrafını bulundurmakta bir sakınca yoktur. 204 Ayetleri yorumlamak ne demektir? Ayetlerin yorumlanması, onların tefsir edilmesi anlamındadır. Terim olarak tefsir: İnsanın gucu, aklı ve bilgisi nisbetinde Kur'an ı Kerim'i acıklamaya gayret gosterip, Allah'ın murad ettiği manaya ulaşmaya calışması demektir. Kur'an ı Kerim'de bir muhkem bir de muteşabih ayetler vardır. Muhkem, yorumunda tereddude yol acmayacak kadar manası acık olan ayetlerdir. Muteşabih de manası tam olarak anlaşıldığı soylenemeyen, tam manaları zaman icinde ilmin gelişmesiyle daha iyi anlaşılabilen ayetlerdir. Bu gune kadar gelmiş gecmiş tum mufessirler bu gibi ayetleri tefsir ettikten sonra; "biz ilmî; gucumuzle bu yorumu yaptık. Allah kendi muradını daha iyi bilir" derler. Bir cok yorumcunun yorumu zamanla ilmî; keşif ve bilginlerin artmasıyla eskir ve ayetlerin yeniden yorumlanması gerekebilir. Bu da Kur'an ı Kerim'in her dem yeni ve taze olduğunu gosterir. 205 "İslam cemaatına tabi olmadan olen, cahiliyyet olumuyle olur" sozu ne derece doğrudur? Bu soz, Buharî;, Muslim ve Ahmed b. Hanbel'in İbn i Abbas'dan rivayet ettikleri bir hadis i şerifin bir kısmıdır. Bu hadis i şerifin tam metni şoyledir: "Bir kimse devlet başkanından hoşlanmadığı bir şey gorurse sabretsin. Zira her kim cemaatten bir karış ayntır da olurse, bu bir cahiiiyyet olumudur." (Kamil Miras, Tecrid i Sarih Tercemesi, 12/292, No: 2112; Muslim, Sahih 3/1477, No: 1849, imare, 55, 56 Trc. Ahmed Davudoğlu 9/19 21) Bu manada Abdullah İbn i Omer'den, Ebu Hureyre'den ve daha bir cok sahabeden rivayet edilen sahih hadisler vardır. Bu hadisler, toplum dan ayrılmamanın ve fasık ve zalim bile olsalar, masiyeti emretmemek şartıyla amirlere itaatın gerektiğini ifade etmektedir. "Cahiliyyet olumu", "dinsiz" olmek demek değildir. Cahiliyyet devri insanları, otorite tanımaz, kimseye itaat etmez başıboş kimselerdi. Amirine itaat etmeyip toplumdan ayrılan bir Musluman da onlara benzeyeceği icin asî; olmuş o! ur, demektir. 206 Vatan mı onemli din mi? Vatanı kabul etmeyenlere ne demeli? İnsanın dini de, vatanı da kutsaldır. Bunların hangisi daha onemli diye bir ayırım yapılması uygun değildir. Esasen bunlardan birini tercih mecburiyeti de yoktur. Dini olmayanın vatanın değerini kavrayamadığı gibi vatanı olmayanın da esaret altında dinini yaşaması mumkun olmaz. Bundan dolayı vatanı duşman saldırısından korumak dinimizin en onemli emirleri arasındadır. Dinimize gore insanların en hayırlıları vatanı uğrunda malları ve canları ile duşmanla carpışanlardır. Yardımın da en hayırlısı en faziletlisi bu yolda carpışan gazilere, bu uğurda canlarını feda eden şehitlere yapılan yardımdır. Malıyla canıyla bu vazifeye katılmaya muktedir olmayanların da kalemleriyle dilleriyle buna katılmaları gerekir. Bir hadis i şerifte: "Muşriklerle mallarınızla, canlarınızla ve dillerinizle cihad ediniz" diye buyrulmuştur. (Riyazu's Salihin, 1/572 No: 1354; Ebu Davud; Sunen, 3/22 No: 2504, Cihad, 18; Sunen 6/7, Cihad, 3) 207 "Vatan sevgisi imandandır" sozu hadis i şerif midir? Bu sozun ifade ettiği mana doğrudur. Ancak hadis yani Peygamberimizin sozu olarak sabit değildir. 208 Askere gitmek istemeyenin durumu nedir? Dinimiz bize cihadı, yani bir takım kutsal değerler uğruna duşmanla savaşmayı emreder. Askerlik; malı, canı, namusu, dinî;, nesli ve butun bunların icinde barındığı yurdu korumak icin yapılır. Bu gorev bazen farzı kifaye, gerektiğinde de her Musluman uzerine farzı ayın, yani dinî; bir vazife olur. Pek cok ayet ve hadis bu gorevin onemini anlatır. Askerlikten kacmak, hadis i şeriflerde kafirlikle eş tutulan buyuk gunahlardan biridir. Hem bu dunyada hem de ahirette cezası cok buyuktur. Bu nedenle hakiki şehitlik mertebesine de sadece devletin organizesindeki savaşlarda ulaşılabilir. Meşru devlete başkaldıran eşkiyanın safında olmek şehitlik değildir. Bir hadiste "Malın dan, kanından, dininden ve coluk cocuğundan dolayı oldurulen şehittir" buyurularak bu konu - veciz bir şekilde ifade edilmiştir. 209 Avrupa'da emekli olan memleketine donmek zorunda mıdır? Musluman'ın hayırlısı, ne dunyasını ahireti uğruna, ne de ahiretini dunyası uğruna feda etmeyen, belki her ikisinden de payını alandır. Kendinin ve coluk cocuğunun dinî; ve ahlakî; olculere bağlı kalarak, İslam'a, onun ahlak kurallarına bağlı, vatan sevgisine sahip olarak asimile olmadan, iman ve ibadetinden taviz vermeden, yaşamlarını devam ettirecekleri, cevrelerine İslamî; acıdan da ornek olacakları surece yurtdışında kalmalarında bir sakınca olmaz. Ancak, dunyadan payinı almış olan bir Musluman kendinin ve yakınlarının din ve ahlak bakımından bozulacağı, millî; benliğini, vatan sevgisini kaybedeceği ileri de cocuklarının veya torunlarının asimile olup dinî; ve millî; değerlerine karşı yabancılaşma, kulturunu ve kimliğini unutma tehlikesi soz konusu olacaksa, bir an once vatanına donmesi, kendini ve sorumlu olduğu neslini bu tehlikeden koruması gerekir. Zira her Musluman'ın hem nefsini hem de ehlini cehennem ateşinden koruması Allah'ın emridir. 210 İslam dininde muska yapmak, taşımak, okuyup uflemek var mıdır? Dinimiz insan hayatına ve sağlığına buyuk değer vermiş; bunların korunmasını istemiştir. Sağlığı korumak insanın vazifesi olduğu gibi, hastalandığı takdirde sabretmek ve her imkana başvurarak hastalığın tedavisine calışmak da dinî; bir vecibedir. Hz. Peygamber ; hastalanınca tedavi olalım mı diye kendisine soranlara: "Tedavi olunuz; cunku Allah her hastalık icin bir de ilac ve tedavi yaratmıştır; bundan bir dert mustesnadır ki o da ihtiyarlıktır" buyurmuştur. Peygamber hastalıkların tedavisini emretmiş, hastalandığı zaman kendisi de gunun şart ve imkanları olcusunde, ilaclar kullanmış ve tedavi gormuştur. Ayrıca, Cenab ı Hak'tan şifa isteyerek dua etmiş; şifa talebi ile bazı sure ve ayet i kerimeleri de okumuştur, Boyle yapan kişilerin yaptıklarını da reddetmemiştir. Ancak, okunan dualar anlaşılır ve şifa dileyen ifadeler olmalı; ayet ve dualar tahrif edilmemelidir. Ayet ve duaların yazılıp, muska olarak taşınmasına gelince: Hz. Peygamber, uykuda korkanların okumalarını tavsiye buyurduğu bir duayı, ashaptan Abdullah b. Amr'ın aklı eren cocuklara oğrettiği, henuz aklı erecek yaşa gelmemiş olan cocukların da yazıp boyunlarına astığına dair rivayete dayanarak, bazı bilginler bunun caiz olduğunu soylemişlerdir. Ancak, İbn i Abbas, ibn Mes'ud ile Hanefiler ve bazı Şafiî;ler de nazarlık vb. taşımasını yasaklayan rivayetlere bakarak ayet ve duaların yazılıp taşınmasının caiz olmadığı goruşunu benimsemişlerdir. Muskacılığın bir meslek haline gelmemesi, dinin ve dini duyguların basit cıkarlara alet edil memesi bakımından ayet ve duaların muska olarak yazılmaması, şuphesiz daha uygundur. Cocuklara ve okuma bilmeyenlere bilenler, bir menfaat beklemeden okuyabilirler. Tıbbi tedavi yanında telkin ve dua ile tedavi usulu, asırlar sonra, muspet ilmin de dikkatini cekmiştir. 211 Ebced Hesabı var mıdır? Mahiyeti nedir? Ebced, Arap alfabesinin ilk tertibi ve harflerinin taşıdığı sayı değerlerine dayanan hesap siste midir. Harflerin boylece tertibinden maksat ise, Arap alfabesindeki harflerin kolay oğretilmesi ve hafızada kalmasını sağlamak icin eski donemlerde geliştirilmiş bir formul olup, bir anlamı bulunmayan kelimelerinin ilki "ebced" şeklinde okunduğu icin bu adla anılmıştır. Hemen her alfabedeki harflerin cok eskiden beri rakam olarak birer karşılığının bulunduğu bir başka deyişle harflerin rakam yerine kullanıldığı bilinmektedir. Arap alfabesinin ebced tertibine dayanan rakam ve hesap sistemi, Musluman milletler arasında da kullanılmaktadır. Edebiyatta olaylara, doğum ve olumlere, zafer ve savaşlara tarih duşurmede ustaca kullanılmıştır. 212 Cifir hesabı var mıdır? Mahiyeti nedir? Arapca bir kelime olan cefr sozlukte "sutten kesilmiş kuzu, oğlak; ici taşla orulmemiş geniş kuyu" anlamına gelir. Terim olarak gecmiş ve gelecekten haber verdiği iddia edilen ve ilmî; bir esasa dayanmayan bir bilgi adıdır. Rivayete gore Ca'fer es Sadık Hz. Peygamber'in soyundan gelenlerin gecmiş ve gelecekle ilgili muhtac bulundukları butun gizli bilgileri bir kuzu ve oğlak derisinin uzerine yazmış ve muhtemelen bu yuzden bu bilgilere cefr denmiştir. Daha cok Şia tarafından, geleceğe ait haberler ihtiva ettiği one surulur. Bunlar ne dinî; ne de ilmî; gerceklere dayanmaz. Kur'an'a gore gayb bilgisi uluhiyyet vasıflarındandır. Allah bazı Peygamberlerini dilediği bilgilere muttali kılar. Kur'an'a gore gayba ait haberlerin yegane kaynağı vahiydir. Şia'nın, Hz. Peygamber'in kendisine gelen vahiylerin bir kısmını yalnız Hz. Ali'ye bildirdiğini iddia etmeleri, Rasulullah'ın nazil olan vahiylerin tamamını butun ummete tebliğ ettiğini ifade eden Kur'an ayetieriyle celişmektedir. (Maide 67; Hud 12; Kehf: 27) Ayrıca bu iddialar, Hz. Aişe, Hz. Ali ve İbn Abbas gibi saha bilerden nakledilen rivayetlere de aykırıdır.(Buhari, llim, 39, Cihad, 71; Muslim, Edahi, 8; Musned, 1,108). Cefr'e dair telakkiler, Batıni İsmaili cevreler ve eski dini felsefi kulturleri nakleden kaynaklar yoluy la İslam dunyasına girmiş, şiilerin coğunluğu ile bazı sunni alimler de bundan etkilenerek Cefrin, herkes tarafından merak edilen, geleceğin bilgisini icerdiğini zannetmişlerdir. Ancak, vahiy sona erip tamamlandığına gore cefr ile geleceğe ilişkin kesin bilgiler ortaya koyma duşuncesi, iddiadan ote bir şey değildir. Ayrıca, cefr işlemlerinde kullanılan metinler ilmi kurallara dayanmaktan uzak ve bilmece niteliğindedir. Gazzali de "harflerin belli anlamlar ve sayısal değerler ifade ettiği konusunda hicbir tutarlı ve ilmi delil yoktur" (Fedailu'l Batıniyye, s. 66 71) demektedir. 213 Yehovacılık nedir? Yehova kimdir? Gayeleri nedir? YEHOVA ŞAHİTLERİ Yehova Şahitleri adlı orgutun kurucusu bir papaz olan Charles Taze Russel (1852 1916)'dir. Yehova şahitleri ile ilgili kitaplarda "Bin yıllık kral lığın peygamberi" olarak kabul edilir. Onceleri Protestan Presbiteryan kilisesine bağlı iken, sonra Protestan Congregasionalist kilisesine gecip oraya uye oldu. Kendisi ilkokul mezunudur. Bu kiliseden de ayrılarak Hıristiyanlığı tekrar incelemeğe başladı. Cevresine kendisinin bir coban olduğunu soyledi. Russel, satışa cıkardığı bir buğdayın az miktarının bile cok fazla urun vereceğini, bu buğdayın mucizeli olduğunu ilan etti. Buğdayın icindeki buyuk mucizeye inananlar bir avuc buğdayı 60 Dolara alarak ektiler. Fakat doğru durust bir mahsul alınmayınca dolandırıldıklarını anlayanlar mahkemeye verdiler. Mahkeme huzurunda bu buğdayın diğer buğdaylardan farkı olmadığını itiraf etti ve mahkum oldu. Bu orgut bir zamanlar Russelizm veya ciddi İncil araştırmaları adıyia anılmış ve reformcu Luthercilik olarak gorulmuştur. Hedefleri tanrının denetiminde İsa'nın krallığında bir dunyla krallığı, tek tip toplum tek dernek duzeni kurmaktır. Orgut 1884 yılında Amerika Birleşik Devletleri tarafından tanınmıştır. Yehova: Yehova kelimesinin aslı "Yahve"dir. Galat olarak Yehova şeklinde kullanılmaktadır. Yahve İsraillilerin milli ilahlarının adıdır. Orgut onceleri "Russel" tarikatı adıyla calışmasını surduruyordu. 26.7.1931 tarihinde tanrının şahitleri anlamında olan "Yehova şahitleri" adıyla kendilerini gostermeyle başlamışlardır. Orgut literaturunde adları bazen "Hıristiyan Yehova Şahitleri", "Hıristiyan şahitler" olarak da gecmektedir. Yehovacıların kutsal kitabı Hıristiyanların kutsal kitabı olan İncil'dir. 1950 yılındaki yeni cevirmede kitabın metnine 200'den fazla Yehova adını katmışlardır. Hıristiyanlığın kutsal kitabı 66 kitaptan ibarettir. Bunların 39'u Yahudilerin de kutsal kitabıdır. İsa'nın dunya krallığının başladığını ileri surerek devletlerin ve hukumetlerin sonunun yaklaştığını, tarihler vererek ortaya atmışlardır. Bu tarihler, 1914, 1918, 1925 ve 1975'tir. Fakat iddialarının hicbiri gercekleşmemiştir. Yehovacılar 66 kutsal kitaba kattıkları yeni yorumlarla ayrı bir akım, ayrı bir Hıristiyanlık mezhebi şeklinde gorunurler. Bazı Hıristiyan mezhepleri İsa'yı ilahlaştırır ve malum ucleme icinde sayar. Yehovacılar icin tek ilah Yehova olmakla birlikte, onun yanında ilaha eşit olmayan fakat aynı zaman da onun oğlu olan insan ustu bir varlık vardır. O da İsa'dır. İsa Yehova'nın sağında yer almıştır ve onun oğludur. Bu şekilde bile İsa'yı ilah olmaktan cıkarmaları ve ruhu kabul etmemeleri katolik, ortodoks ve bazı protestanları kızdırmıştır. Hıristiyanlıkta insanların doğuştan suclu olduğuna inanılır. İnsan bu sucundan kendisi değil, ancak İsa'nın yardımıyla kurtulur. Yehovacılarda bu ilkeyi benimserler. İslam dininde ise insan doğuşta gunahsızdır. Herkes kendi işlediğinden sorumludur. Hic kimse başkasının gunahını yuklenmez. (Fatır: 18) Muslumanlara inanclarını aşılamak icin Hıristiyan yonlerini gizlerler. Kiliseye gidildiğini soylerler ve cok zaman Yehova yerine Muslumanlara mu'nis gelmesi icin "Allah" ve diğer İs! amî; terimleri kullanırlar. Yehovacıların kendilerinde ibadet yok demeleri doğru değildir; kendilerine gore dua, Hıristiyan kutsal kitabından parcalar okumaktan ibarettir. Ayrıca vaftiz ve şukran yemeği de vardır. Yehova şahitleri ahirete inanmaz. Cennetin dunyada olacağına, İsa'nın oradaki krallığına inanırlar. Ruhun olmezliğine inanmazlar. Ucleme inancını yorumlamaları bazı Hıristiyan mezheplerden farklı olmakla birlikte onu reddetmezler. Kutsal ruh'a inanırlar ve onu cismani değil ruhani olarak telakki ederler. İsa'nın doğum gunu 'nda ozel yemek yemezler. Dunya onlara gore bakidir. Devlet yerine "Yeni Dunya Derneği"ni kabul ederler. Kendilerini bir millete ve vatana bağlı hissetmek şoyle dursun, bu duşuncelere tamamen karşıdırlar. Bazı Hıristiyanlıktan gelen onemli inancları benimser gorun duklerinden kendilerini asil Hıristiyan olarak gosterirler. Bu yonleriyle bir Hıristiyan mezhebi gibi gorunseler de, diğer yonleriyle milletlerin ve devletlerin varlığını, mevcut iktisadî;, ictimaî;, millî;, siyasî;, rejimî;, hukukî; duzeni ve hudutları reddet tiklerinden diğer mezheplerden farklılıklar gosterirler. Bayrağa karşı cıkarlar. Bayrak sevgisini tapınma olarak algılarlar. Milliyet ve vatan sevgisini reddederler. Vatan butunluğu, vatan savunması ve istiklal mucadelesine ve askerlik yapmağa karşıdırlar. Gorulduğu uzere Yehova şahitleri sadece bir vicdanî; inanca sahip kişiler olmayıp aktif, faal bir orgutun elemanı ve eylemcileridirler. Orgutteki rutbeleri, direktorluk, bolge yoneticisi, şube yoneticisi, eyalet yoneticisi, cevre yoneticisi ve toplantı hizmetcisi veya yoneticisi şeklinde sıralanır. Bu teşkilat ic ice kurulmuştur. Kac memlekette faaliyet halinde ise her memlekette 7 kişiden oluşan bir komite kurarlar. Baş buroları New York'tadır. Burası karargahtır. Diğer memleketlerde de şube, bolum buroları, hatta ayrı basım ve dağıtım evleri kurulmuştur.