Ailede problem varsa.. anne, aile, ailenin onemi, problemli aileler, ailede iletişim Hafta ici her gun Kanal 1 ekranlarından saat 11.30'da yaptığım canlı yayınlarda her gun bir konuda derinleşme cesareti gosteriyoruz. Domuz gribini de tartışıyoruz, eşler arasındaki aldatmayı da, cocuklarda eşcinselliği de konu ediyoruz, kayıp cocukları da, GDO'yu da... Anlayacağınız aydınlık tarafı coğaltmak uzere taşın altına elimizi koyuyoruz. Her turlu konuda en son bilgileri gunluk hayatlarımızda cozum yolları bulmak uzere oğreniyoruz. Her konuda alanında en iyi olan uzmanlardan aldığımız bilgiler, anne babaların soruları ve yorumlarıyla derinleşiyor; cocuklarımızı daha sağlıklı ve mutlu buyutebilmek icin bizler, AOA adlı bu platform etrafında boyle de bir emek veriyoruz. Cunku malum, sevgi emektir! Gectiğimiz Carşamba gunku konuğum, 44 yılını Gelişim Psikolojisi'ne adamış Prof. Dr. Haluk Yavuzer'idi. Sevgili Yavuzer'in 9 tane basılmış kitabı var, 10. su da yolda... Kendisine 1998 yılında kendisiyle yaptığım roportajdan sonra adıma imzaladığı "Cocuğunuzun ilk 6 yılı" adlı kitabını gosterince, cok mutlu oldu. Laf aramızda, ben bu işlere, yani kadın erkek cocuk hakkında yazıp cizmeye başlayalı neredeyse 20 yıl olmuş. Tabii, anne olunca ayrıca "anladım" da, o başka... 44 YILLIK HOCA'DAN ANNE BABALARA OĞUTLER... Prof. Dr. Yavuzer'la birbucuk saat boyunca aile ilişkilerini konuştuk. Biliyorsunuz, kendisinin "Ana Baba Okulu" adlı projesi bugune kadar 27 ilde 17 bin aileye ulaştı. "Evde Cocuk Bakım Eğitim Projesi" de onemli bir ihtiyac olan 0 3 yaş cocuklarına bakım verecek kişileri hedefliyor. Yavuzer, anne babalara hangi oğutlerde bulundu derseniz, şoyle sıralayabilirim. Evlendiğiniz adam kadın cocuğunuzun babası annesi olabilir mi, diye olcup bicmeden ve de ana babalığa hazır olmadan cocuk sahibi olmayın. Cocuk sahibi olmak ciddi bir iştir. Ortalama 25 yıl kadar yoğun emek ve odaklanma ister. Hamileleğinizde iyi beslenin, icki sigara gibi kotu alışkanlıklardan uzak durun. Ruh sağlığınıza maksimum ozen gosterin. Ve bebeğinize bilgilenerek hazırlanın. Doğumdan sonra bebeğinizi emzirin. Yapılan araştırmalar, ilk 4 ay anne sutu alamayan cocukların zihinsel gelişimlerinin alanlara oranla daha geriden geldiğini gosteriyor. Ve cocuğun bağışıklık sistemi de olumsuz etkilenebiliyor. Ayrıca, annenin bebeğine bu şekilde yoğun olarak bakım vermesi, bebeğiyle kurduğu birliktelik, emzirmesi, ten teması, goz teması sayesinde "guvenli bağlanma" gercekleşiyor. Bebek annesinin kendisiyle kurduğu ilişkiyi ornek alarak, "guvenebilirim" diyor ve sonraki butun ilişkileri anneyle kurduğu bu ilk birliktelikten etkileniyor. Ayrıca, bebekler hangi aylarda yaşlarda hangi gelişim ozelliklerini gosteriyor, bunları bilirseniz, bebeğinizin gelişimini daha rahat takip etme şansınız olur. BABALAR GOREVE!.. Ote yandan bebek icin baba da cok onemli. Ve babaların yuzde 65'i cocuklarına yeterince zaman ve emek vermiyor. Annelerin ise yuzde 70'i cocuklarına yeterli zaman ve emek veriyor. Dolayısıyla, babaları goreve cağırıyoruz. Cocuğun cinsel kimliğinin oluşmasında da baba cok onemli... Cocuğun akademik ve sosyal becerilerinin gelişmesinde de baba cok onemli... Baba ailede bir denge unsuru ayrıca; baba anneyi destekleyecek ki, anne de bebeğine daha iyi bir birliktelik sunabilsin... Okul oncesi eğitim de cok onemli başka bir konu. 3 yaşındaki bir cocuk artık anaokuluna gidebilir, 4 5 yaşında ise cocuğun sosyalleşmesi ve anaokulu ortamında etkin oğrenmeye gecmesi şarttır. BAŞROL SİZİN! Ote yandan, cocuğun birinci beklentisi huzurdur. Ve cocuğun hayatında başrol anne babanındır. Cocuklarınızı mutlu, huzurlu, sevgi ve guven temelli bir ortamda yetiştirin. Bu şartlar sağlanmadığı surece anne baba olmayın! Eğer, ister istemez boşanma gibi bir hayat krizi yaşanıyorsa, cocuğa anne babalık yapmaya aynı kalitede devam edin. Cocuğun ozellikle 0 3 yaşta zengin uyarana ihtiyacı vardır. Cunku cocuk bu donemde cok hızlı gelişir ve taklit yoluyla oğrenir. Beyin gelişiminin yuzde 80'i 0 6 yaşta tamamlanıyor. Cocuğa sunduğunuz uyaranların cocuğun ayına yaşına uygun olmasına ve cocukla oyun yoluyla birliktelik kurmaya ozen gosterin. Al evladım, bunlar oyuncakların, oyna hadi demek, yeterli ve geliştirici değil. ZAMANE ANNE BABASI SABIRSIZ! Bugunun anne babası cok sabırsız... Cocukla gecireceği gunde 45 dakikanın bile pazarlığını yapabiliyor, cocukla nitelikli zaman geciremiyor. Cunku hep yapacağı bir sonraki işin peşinde, cocuğa sabırla odaklanamıyor. Oysa, gozgoze dizdize, cocukla iletişim kurmak uzere, anne baba cocukla kitap okuyabilir, resim yapabilir, parkta yaprak toplayabilir ve cocukla konuşabilir... Cocuğun gulen yuze, olumlu geri bildirimlere, yeterli ve sabırlı zaman ayırmaya ihtiyacı var. Unutmayalım ki, cocuklar oyun yoluyla oğrenirler. Ayrıca, anne baba ile cocuk arasındaki birliktelik cocuğa verilen bakım uzerinden yurur. Anneler, cocuğum hırcın ya da saldırgan, diye şikayet ediyor. Saldırganlık durtusu cocukta vardır. Bunun pozitif yollarla boşaltamamız halinde, cocuk bu saldırganlığı sacını cekerek, kaşını yolarak gosterir. Ya da cevresine zarar verir, antisosyal ozellikler sergiler. Bunlar olmasın istiyorsak, cocuğun enerjisini boşaltmasına zemin yaratacağız, su oyunları cok yararlıdır orneğin... Cocuklara yaşıtlarıyla birarada olabileceği ortamlar sunulmalı, sevdiği alanlara yonelmesi icin imkan tanınmalı. Enerji boşaltımı şarttır. Kitaplarımda yazdım, 3 aylık cocuk şunu yapmalıdır, 6 aylık cocuk bunu yapmalıdır diye... Yapmıyorsa, mutlaka uzmana danışılmalı, ama her cocuk da tektir, dolayısıyla her cocuğun kendine ozgu de bir gelişim cizgisi vardır. Cocuğun gelişim aşamalarını takip edelim, ama cocuğun biricikliğini de unutmayalım. Cocuğun gelişimiyle ilgili herhangi bir şupheniz varsa, sadece cocuk doktorundan değil, cocuk noroloğundan da yardım isteyin. Cocuklar duzen severler, sınırlara ihtiyac duyarlar. Anne baba cocuk ilişkisinde sorun varsa, bu sorun cocuğun yemek yeme, tuvalet ve uyku meselelerine yansır. Cocuk aile ilişkilerini tıpkı bir ayna gibi yansıtır. Yemek yemez, uyku sorunları yaşar, tuvalet alışkanlığı kazanmaz. İyi ilişkiler sorunları azaltır. Mukemmeliyetci ve titiz ebevyn olmaya calışmayın, bu tutum ailede birliktelik problemlerine zemin hazırlar. Cocuğa tuvalet alışkanlığı kazandırmak icin acele etmeyin, cocuk anneye tuvalet alışkanlığı kazanmak uzere uyarı verir. Cocukla aranızda olumlu birliktelik varsa cocuk sinyal verecektir. Cocukla iyi ilişkiniz yoksa, cocuk sizi cezalandırmak uzere, sinyal vermeyecektir. Tabii, cocuğun gelişimi de buna uygun olmalıdır. Bazı cocuklar az uyur, az yemek yer, bazı cocuk 2 yaşında bırakır bezini, bazısı 3... Her cocuk kendine ozgu zeka ve kişilik ozellikleri sayesinde kendine ozgu yollarla oğrenir. Cocukla iyi ilişkiler kurun ve cocuğu her zaman destekleyin. Cocuğun verdiği olumsuz sinyalllerden de korkmayın. Bunlar da cocuğun sağlıklı olduğunun bir gostergesidir. Yaşam inişli cıkışlıdır, cocukluk ve genclik de oyle... Yaramazlık ve hırcınlık da bir sinyaldir, cocuk ihtiyaclarının karşılanması icin, "Ben buradayım" diyordur, sinyali veriyordur anne babaya... Yaramazlık bahane, cocuk daima ihtiyaclarının karşılanmasını ister. Karşılanmazsa, yemek yeme, uyku ve tuvalet alışkanlıklarını kazanmış olsa bile geri gidebilir. Bu geri gidişler doğru değerlendirilip ele alınmalıdır. SOZUNUZDEN ZİYADE EYLEMİNİZ ONEMLİ! Cocukla ilişkide soz değil eylem onemli; cocuklarımnıza daima ornek oluyoruz. Anne kopekten korkuyorsa, bunu soylemese de cocuk bunu bilir. Ve cocuk da kopekten korkar. Ustelik cocuklar cok da naif varlıklardır. '99 depreminde bir suru cocuk, "Ben yaramazlık yapmıştım o yuzden cezalandırıldım" dedi, bu cocuklar 3 yaş civarındaydı. Anne babanın birbiriyle ilişkisi cocuğun cinsel eğitiminin temelini oluşturur. Anne babanın birbirine saygılı sevgili ilişkisi, cocuğun ileriki ilişkileri icin ornektir. Anne babalıktan ve cocukla birliktelikten keyif alın; cocuğunuzla oyun oynayın, birebir ozel zamanlar gecirin ve bundan keyif alın. Annenin yerini bakıcının tutması mumkun değildir. Hic değilse ilk 1 yıl cocuğa anne bakımı verilmelidir. Bu bebek icin cok hayatidir. Cunku bebek "guvenli bağlanma" deneyimi icin anneye ihtiyac duyar.