Guney Afrika'da Osmanlı İzleri Bırakan Â;lim Sultan Abdulaziz Han doneminde Umit Burnu 'na gonderilen Ebubekir Efendi'nin bıraktığı ilmi miras hala canlılığını koruyor. SEYYİD EBUBEKİR EFENDİ'NİN MİRASI Sultan Abdulaziz Han doneminde (1862) Umit Burnu 'na İslami ilimleri oğretmek, Muslumanların dini ve ictimai ihtilaflarını cozmek icin gonderilen Osmanlı alimi Seyyid Ebubekir Efendi'nin bıraktığı ilmi miras hala canlılığını koruyor. AİLESİ BEŞ KUŞAKTIR GUNEY AFRİKA'DA YAŞIYOR Osmanlı İmparatorluğu 'nun sahra altı Afrika 'sına yaptığı dini hizmetlerde buyuk role sahip Ebubekir Efendi 'nin ailesi beş kuşaktır Guney Afrika 'da yaşıyor. 1863 yılında Cape Town 'a giden ve bolgede kalıcı miras bırakan Ebubekir Efendi 'nin fikirlerinin yanında davet metodu, bıraktığı eserlerle gunumuzde etkisini surduruyor. Cape Town'da ikamet eden Ebubekir Efendi 'nin torunlarından Kemal Efendi buyuk dedesinin Guney Afrika 'daki hizmetlerini anlattı. EBUBEKİR EFENDİ'NİN CAPE TOWN'A GİDİŞ SEBEBİ Ebubekir Efendi 'nin gonderilme sebebinin Cape Malay Muslumanları arasında başlayan dini anlaşmazlıklar olduğunu soyleyen Kemal Efendi, "Tartışmalar sonucu bir imamın olduruluşune şahit olan donemin Cape Parlamentosu uyesi P. E. De Roubaix, sorunu İngiliz Kralicesi 'ne taşır, Kralice 'nin onerisi uzerine Sultan Abdulaziz Han, Ebubekir Efendi 'yi gorevlendirir" dedi. "Ebubekir Efendi, Guney Afrika 'ya yalnız hoca olarak gelmedi, yerel hukumete siyasi ve dini konularda yardım etmek icin geldi" diyen Kemal Efendi, esas hedefin "yerel mahkemelerde Muslumanların dini konularda yanlış yargılanmalarını onlemek" olduğunu belirtti. İLK İŞ OSMANLI MEKTEBİ KURMAK Dini yaşayışın catışmacı ortama donuşmesine sebep olarak eğitim eksikliğini tespit eden Ebubekir Efendi 'nin yaptığı ilk işin bir Osmanlı Mektebi kurmak olduğunu ifade eden Kemal Efendi, buyuk dedesinin temel İslami ilimler 'de kitaplar yazarak halkı eğitmeyi amacladığını kaydetti. İSLAMÎ; EĞİTİM VEREN İLK KIZ MEKTEBİ Ebubekir Efendi 'nin Guney Afrika 'da İslami eğitim veren ilk kız mektebini "Osmanlı İlahiyat Okulu" adıyla kurduğunu soyleyen Kemal Efendi, "Cape Town, Kimberly, Durban, Port Elizabeth şehirlerinde cami yaptırdıktan sonra hizmetlerinin Mozambik ve Morityus ulkelerine kadar uzandığını" sozlerine ekledi. Ebubekir Efendi 'nin beşinci kuşaktan torunu Gokşen Efendi ise cocukluğundan bu yana buyuk dedesi hakkında anlatılanlarla buyuduğunu, "Afrika 'da Osmanlı mirasının bir parcası olmaktan gurur duyduğunu" soyledi. AFRİKAANCA'DAKİ İLK DİNÎ; METİN Ebubekir Efendi, yerel dil Afrikaanca 'da yazdığı Beyanu'd Din adlı ilmihali Osmanlıca kaleme alır. Kitap, daha sonra Arapca ve Afrikaanca karşılaştırmalı olarak İstanbul 'da basılır. AA muhabirine konuyla ilgili konuşan İstanbul Universitesi İlahiyat Fakultesi İslam Tarihi ve Sanatları Bolumu, İslam Tarihi Anabilim dalı oğretim uyesi Yrd. Doc. Dr. Selim Argun, kitabın dilbilimsel başarısının yanı sıra Afrikaanca 'daki ilk dini metin olduğuna da dikkati cekti. Hollandalı antropolog ve tarihci Martin van Bruinessen ise eseri, dunyanın en genc dili kabul edilen Afrikaanca 'nın erken donem metinleri arasında sayıyor. ANTİ KOLONYALİST DİNİ SOYLEMİN ONCUSU Ebubekir Efendi 'nin, Muslumanların maruz kaldığı somurgeci politikalardan dolayı kaybettikleri ozguveni yeniden onardığını, onlara İslam kimliğini, aidiyetlerini kazandırdığını vurgulayan Argun, bu yonuyle onemli bir aktor olduğunu soyledi. "Ebubekir Efendi bir yenilenme, ihya hareketi başlatmıştır" diyen Argun, bu girişimin 19. yuzyıl emperyalizmine karşı bir hareket olarak okunması gerektiğini ifade etti. BOLGEDE İSTANBUL RUHU İNŞA EDİLDİ "Ebubekir Efendi 'nin Afrika kıtasında eşsiz ve kalıcı bir mirası vardır" diyen Argun, onun, aynı zamanda meşhur İngiliz kaptan James Cook 'un yeğeni, eşi Tahire Cook ile birlikte actıkları okullarda cocukların gercek dinle tanışmalarını sağladığını" ifade etti. Ebubekir Efendi 'nin eğitimdeki adanmışlık ruhuyla kısa surede Cape Malay ahalisinin Osmanlı kıyafetlerini benimsediğini, bolgede adeta kucuk bir İstanbul ruhunun inşa edildiğini kaydeden Argun şunları soyledi: TEBLİĞ VE İRŞÂ;D FAALİYETLERİYLE DİRENİŞ "Ebubekir Efendi bulunduğu coğrafyada zulme, asimilasyona, şiddete, barışcıl yontemlerle yaptığı tebliğ ve irşat faaliyetleriyle orneklik teşkil edecek bir direniş sergilemiştir. O, gunumuz alimleri icin de iyi bir ornek ve uzerinde duşunulmesi gerekilen bir şahsiyettir." ERZURUM'DAN GUNEY AFRİKA'YA Hoşnav aşiretinden Kurt asıllı bir alim olan Ebubekir Efendi 'nin baba tarafından "Seyyid" olduğu belirtiliyor. 17 yaşında Irak'tan Erzurum 'a yerleşen Efendi, Guney Afrika 'ya gorevlendirildiğinde 48 yaşındaydı. 1880 yılında vefat eden Ebubekir Efendi 'nin mezarı Cape Town 'un oncu alimlerinin metfun olduğu kentin en eski mezarlığı Tana Baru 'da bulunuyor. İslam ve İhsan

Guney Afrika'da Osmanlı İzleri Bırakan &