Kopru Yaptıran Mecusi Vaktiyle bir Mecusi vardı. Bu adam Mecusilikte ol dukca gayretliydi. İnancında buyuk bir taassuba sahipti. Yolcuları cok severdi. Bir gun onlar icin bir kopru yaptırdı. Sultan Mahmud, kutlu bir yolculuktan donerken yol ustundeki o guzelim kopruyu gordu. Kopru, hem guzel di hem de tam yerindeydi. "Bu buyuk bir hayır!" dedi. "Acaba boyle bir kopruyu kim yaptırdı?" Maiyetindekiler dediler ki: "Bir Mecusi yaptırdı." Padişah, kopruyu yaptıran kişiyi cok kıskandı ve ora da konaklayarak, Mecusi'yi huzuruna cağırttı. Gelince, "Sen sanırım iman ehline duşmansın. Gel bu kopru yu bana sat! Onun icin ne kadar altın sarf ettiysen hep sini benden al! Cunku sen bir Mecusisin. Kalbinde hamd ve minnet yok. İnandığın gercek bir din olmadık ca bu koprunun ne faydası olacak sana? Verdiğim pa rayı kabul etmezsen, benim elimden kurtulamazsın!" dedi. Mecusi dedi ki: "Padişah beni paramparca etse bile bu kopruyu ne satarım, ne de karşılığında para alırım. Ben bu kopruyu din uğrunda yaptırdım." Bunun uzerine padişah onu hapsettirip ona eziyet et tirdi. Zindanda ona ne ekmek verdirdi, ne su... Sonunda eziyetler haddi aşınca Mecusi'nin gonlu, kan kesildi. Bir sure sonra padişah ona haber gondererek, "Kalk, bir ata binip hemen yanıma gel! Kopruye tam bir değer bicmesi icin bir de yanında ustat birini getir!" dedi. Padişah cok sevincliydi. Bir toplulukla kopruye gitti. Padişah oraya varınca uyanık Mecusi, koprunun ustun de durdu. Dedi ki: "Padişahım, şimdi bu koprunun değerini sen, benden iste bakayım! Kendimi bu kopruden atarak helak ede yim de obur koprude karşılığını sana vereyim. Ey yuce padişah, bak da gor! işte koprunun değeri!. .. " Bu sozleri soyler soylemez kendisini suya attı. Su onu aldı, goturdu. Mecusi, canıyla oynadı. Canına kıydıda dinine kıymadı. Cunku maksadı dindi, otesine aldırış bile etmedi. Ey dost! Bir ateşperest, dinine ziyan gelmesin diye kaldırdı kendisini ateşe attı. Sen Muslumansın, ama Muslumanlıkta oyle bir hale duşmuşsun ki zaten su, se ni coktan kapmış goturmuş!. .. Bir Mecus ide bile inanc ateşi, seninkinden fazlaysa, artık Muslumanlığı var git bir Mecusi'den oğren! Allah'a ayarı duşuk para goturmek kimin ne haddine! Ote dun yaya sağlam para, o ayarcıya layık akce goturmek ge rek. Can tenden cıkınca Allah'a putlarla dolu bir gonlu nasıl goturebileceksin? Butun bu putları gonlunden at. Bedeninle beraber onları terket. Bir dostun evine puthaneyle gidilmez. Aya ğı uyuşan kişi minbere nasıl cıkabilir? Uyuşuk bir ayak la minbere cıkılamazsa uyuşuk, uykulu bir gonulle, Hakk'a nasıl erişilir? Biri, bir an olsun uyanırsa o uyanıklığı ziyadeleşir. Fakat sen butun omrunu gafletle gecirdin. Bir an bile uyanıklık yuzu gormedin. Uykusu gaflet olanın uyanıklığı olum olur. Be adam! Sen kendi gamınla gamlanmazsan, senin derdine kim yanacak? Bari, serkeşlik etme de hemen işe koyul, elinden ge leni yapmaya giriş. Cunku hic kimse senin derdine yan maz, senin icin gam yemez. Hic kimse senin yukunu bir anlığına bile cekmez. Bunu boylece bil!.