Cehennem Ebedi midir? Hak olan inanca gore, Cennet ve Cehennemin her ikisi de ebedidir. Kitap ve Sunnette buna ilişkin deliller coktur. Bir diğer goruşe gore Cennet ebedi, Cehennem fanidir. Tahavi akidesini şerh eden zat diyor ki: "Bu selef ile haleften bir cemaatin goruşudur. Bazı tefsir kitaplarıyla diğer Kitaplarda da yer almıştır. Bir an olsun, boyle birşeyin varlığını kabul etsek bile, bu yalnızca muminlerden asi olan bir tabakaya ozgudur, yoksa kafirlerle ilgili değildir. Bunun Abdullah b. Omer, İbn Mesud, Ebu Hureyre, Ebu Said ve başkalarından mutlak manada nakledilmiş olması da boyle bir tevili gosterir. Ebul Izz der ki: "Abd b. Humeyd meşhur tefsirinde kendi senediyle bunu Omer'den rivayet ediyor. Omer şoyle soylemiştir: "Eğer Cehennem halkı, Cehennem de alic kumu sayısınca kalacaklarını bilselerdi bu onlar icin bir gun oradan cıkabileceklerine ilişkin bir zaman dilimi olurdu."(13) Ayrıca Cehm b. Safvan Cennet ve Cehennem'in fani olduğunu soylemiştir. Ancak tum Ehl i Sunnet mezhebi onun bu goruşunu reddederek, bu inancından oturu, onun kufre girdiğini belirtmişlerdir. Mutezile mezhebinin sayılı bilginlerinden olan Ebu'l Huzeyl Allaf da Cehm'in bu goruşune katılanlardandır. Ebul İzz şoyle devam ediyor: "Alimlerin, Cehennem'in ebediliğiyle ilgili olarak farklı goruşleri vardır. Şimdi bu goruşlerden bazılannı sunalım: a 'Cehennemlikler belirli bir sure orada azap gorecekler, daha sonra oradan cıkarılacaklar, onların yerine başkaları girecektir.' Yahudilerden kaynaklanan bir goruştur. Yahudiler Rasulullah'a boyle bir goruş belirtince Rasulullah kendilerini bu goruşleri sebebiyle yalanlamıştır.'4 Allah şoyle buyurmuştur: "Bir de dediler ki: "Sayılı birkac gun dışında bize ateş dokunmayacaktır. De ki: Allah'tan bu hususta bir soz mu aldınız?" (Bakara: 2/80) b 'Cehennem halkı cıkacak, Cehennem, icinde hic kimse kalmaksızın sonsuza dek devam edecektir.' c 'Cehennem de bizzat yok olacaklar arasındadır. Cunku o da sonradan yaratılmıştır. Bir şeyin sonradan yaratıldığı kesinlik kazanınca, o şeyin aynı zamanda baki kalması da imkansızdır.' Bu goruş Cehm b. Safvan ile taraftarlarının goruşudur. Bunlara gore, Cehennem ile Cennet arasında bu noktada herhangi bir fark yoktur. Nitekim daha once de bu konuya değinilmişti. Cehm'in bu noktadaki şuphesi şoyle cevaplandırılmıştır: "Cennet ile Cehennemin baki kalmaları, bizzat kendi varlıklarıyla değil yuce Allah'ın baki kılmasıyladır." d "Cehennem ehlinin hareketleri orada yok olur, hepsi cansızlara donuşur, bununla birlikte acıyı da duyarlar.' Bu da temelde Cehm ile aynı goruşu paylaştığı halde, bazı ikinci dcrecedeki hukumlerde Cehm'e muhalefet eden Ebu'l Huzeyİ'in goruşudur. e "Cehennemlikler Cehennem'de azap gorecek, daha sonra tabiatlrı değişip, ateş tabiatlı olacaklardır. Cehennem ateşi ile tabiatları aynı olacağından Cehennem'de ateşten haz duyacaklatdlr.' Bu da vahdet i vucutcuların, lideri durmunda bulunan Muhiddin Arabi'nin goruşudur. Butun bu ileri surulen goruşlerin batıl olduğu kesindir. Bu goruşler Kitap, Sunnet ve Ehl i Sunnet ve'l Cemaat mezhebine de aykırıdır. Son goruşun batıl ve asılsız olduğunu gosteren deliller şunlardır: Allah şoyle buyuruyor. "İcleri piştikce azabı tatsınlar diye onlara başka deriler vereceğiz."(Nisa: 4/56) "Şimdi tadın size azaptan başka birşey arttırmayacağız." (Nebe:78/30) Orada onların azabları kendilerinden azab hafifletilmeyecektir. Onlar icin surekli bir azap vardır. Azap kendilerinden hic hafifletilmeyecektir. Onlar azap icinde umutsuzdurlar! " (Zuhruf: 43/75) http://img466./img466/7341/geliyoruz1by.gif