Hukuk Kavramı hukuk kavramı hukuk kavramı nedir ve konusu hukuki kavramlar beşeri davranış kuralları H U K U K K A V R A M I I. KAVRAM Toplum halinde yaşamak insanlar arasındaki ilişkilerde bazı kurallara uyulmasını zorunlu kılar. Her toplumda bireylerce uyulması beklenen kurallara toplumsal davranış kuralları denir. Hukuk kuralları bunların yalnızca bir bolumunu oluşturmaktadır. Toplumda hukuk kurallarının yanı sıra başka kurallar de vardır. Din, ahlak ve gorgu kuralları gibi. Hukuk kurallarına aykırı davranışlar, devletin zorlayıcı gucu ile karşılaşır. Buna karşılık din kurallarına uyup uymama, insanın din karşısındaki kişisel tutumuna gore kendisinin karar vermesi gereken bir konudur. Bunun laik bir devlette devletin zorlayıcı gucuyle bir ilgisi yoktur. Ahlak ve gorgu kuralları bakımından da durum farklı değildir. Ahlak ve gorgu kurallarına aykırı davranan kimseler, beğenilmeyen, hoş karşılanmayan, ilişki kurulması istenilmeyen kimseler sayılabilir. Ama bu durum devleti ilgilendirmez, devletin zorlayıcı gucunu gerektirmez. Kişiyi hukuk kurallarına uymaya, aykırı davranıştan cekinmeye zorlayan devlet gucu uygulamalarının tumunu kapsamak uzere "hukuki yaptırım" deyimi kullanılır. Bir toplumsal davranış kuralına uyulmasını sağlamak icin devlet gucu işe karışıyorsa, o kural hukuk kuralıdır. Bu acıklamalara gore, hukuku "belli bir zamanda, belli bir toplumda yururlukte olan, devletce yaptırıma bağlanmış toplumsal davranış kuralları butunu" olarak tanımlayabiliriz. Devletce yaptırıma bağlanmış olma niteliği hukuk kurallarını oteki toplumsal davranış kurallarından ayıran temel ozelliktir. Başka bir deyişle hukuk kuralları, uyulması zorunlu kurallardır. Kişi hukuk kuralına kendi isteği ile uymazsa, , devletce uymaya zorlanabilir. Bireylerin hukuk kurallarına uygun davranmalarını sağlamak uzere harekete gecebilecek olan devlet tepkisine yaptırım denir. Hukuki yaptırım, " bir hukuk kuralına aykırı davranıldığında, o davranışta bulunan kişi icin hukuk duzeninin ongorduğu sonuc" olarak tanımlanabilir. Burada onemle belirtilmesi gereken ozellik, hukuk kurallarına aykırılıklar icin ongorulecek yaptırımların, yine hukukca onceden belirlenmesi ve hukukca belirlenmiş usullerle uygulanması gereğidir. Kişi hukuk kuralına uymadığı takdirde nasıl bir yaptırımla karşılaşacağını onceden bilmeli ya da en azından bilebilecek durumda olmalıdır. Yani burada soz konusu olan yaptırım, uygulayıcısının keyfine gore değişen bir yaptırım olmayıp, hukukca ongorulen ve uygulayıcıyı da bağlayan bir yaptırımdır. Bu ozellik, hukuk devleti ilkesinin belirleyici unsurlarından biridir. Aksi takdirde yaptırım, hukuki olmaktan cıkar ve bir kaba kuvvet uygulamasına donuşebilir.