Gıda Katkı Maddeleri Helal mi? Sağlık Bilimleri Universitesi Oğretim Uyesi Prof. Dr. Fatih Gultekin, marketlerden alınan gıdaların yuzde 90'ının paketli olduğunu ve uretiminde katkı maddelerinin kullanıldığını belirterek, "Gıda katkı maddelerinde ciddi bir helallik endişesi ortaya cıkıyor. Gıdanın helal olabilmesi icin, kullanılan butun katkı maddelerinin, paket malzemesinin, nakil esnasında bulaştığı diğer maddelerin, hatta icinde bulunduğu rafın bile komple değerlendirilmesi gerekiyor." dedi. Helal ve Sağlıklı Gıda Platformu Kurucu Başkanı Prof. Dr. Fatih Gultekin, toplumdaki helal gıda algısının sadece helal kesilmiş etten ibaret gibi yanlış bir algı olduğunu fakat bu konunun dar kalıplarla ele alınacak kadar basit olmadığını soyledi. Helal hayatın, helal gıdayı da kapsayacak şekilde geniş bir konu olduğuna işaret eden Gultekin, helal gıdanın, inanca uygun olarak yasaklanmış katkı maddeleri ve uretim sureclerini icermemesi gerektiğini vurguladı. Helal kelimesinin sağlığı da kapsadığını belirten Gultekin, "Cunku helal demek bir gıdanın, davranışın, hayat şeklinin inancımıza uygun olmasıdır. Bu direkt olarak sağlıklı olmasını da gerektiriyor. Bir gıda helalse aynı zamanda sağlıklıdır, fıtratımıza, doğamıza uygundur. Bize faydalıdır mutlaka. Helal gıda onun aynı zamanda sağlıklı olmasıdır." diye konuştu. Turkiye'de yaşayan insanların coğu Musluman olduğu icin yakın zamana kadar helal gıdaya yonelik ozel bir calışma yapma ihtiyacı hissedilmediğini vurgulayan Gultekin, sozlerini şoyle surdurdu: "Yakın yıllara gelindiğinde artık dunya globalleşti. Konu sadece et değil, bircok hazır gıda tuketiyoruz. Marketlerden aldığımız gıdaların neredeyse yuzde 90'ı hazır paketli. Bunların uretiminde gıda katkı maddeleri kullanılıyor. Gıda katkı maddelerinde ciddi bir helallik endişesi ortaya cıkıyor. Gıdanın helal olabilmesi icin, kullanılan butun katkı maddelerinin, paket malzemesinin, nakil esnasında bulaştığı diğer maddelerin, hatta icinde bulunduğu rafın bile komple değerlendirilmesi gerekiyor." Prof. Dr. Gultekin, gıdalarda kullanılan katkı maddelerinin bir kısmının hayvani kaynaklardan elde edildiği bilgisini vererek, helal olmayan bir hayvandan elde edilen katkı maddesinin kullanıldığı bir gıdanın, İslam inancına gore tuketilmesinin uygun olmadığını soyledi. EMULGATORLERİ RİSKLİ KİŞİLER URETİYOR Ozellikle domuz yağından elde edilen katkı maddeleri konusunda fıkıh uzmanlarının cok hassas olduklarını ve ne kadar kimyasal sureclerden gecerse gecsin helal olarak kabul edilmediğini hatırlatan Gultekin, şu değerlendirmelerde bulundu: "Maalesef ulkemizde kullanılan hayvani kaynaklı katkı maddelerinin neredeyse tamamı yurt dışından ithal geliyor. Yurt dışında da bir helal endişesi yok. Ureticilerin coğu zaten Musluman değil. Dolayısıyla en ucuz malzemeden uretebilirler. Yağlardan elde edilen katkı maddesi mesela emulgatorler, eğer bir pamuk, palm ya da aycicek gibi bitkisel yağlardan elde edildiyse bir sorun yok ancak hayvani bir kaynak, mesela domuz yağından elde edildiyse o zaman sorun oluyor. Emulgator, yağ ve su bazlı maddelerin homojen karışmasını sağlayan ve cok yaygın bir urun grubunda kullanılan katkı maddesidir. Hazır corbalardan, ekmeklerden, keklerden, gazozlara kadar bircok gıda urununde bunlar kullanılıyor. Ozellikle pastacılık urunlerinde kullanılan bircok hammaddede kullanılıyor. Bu da ciddi bir endişeyi beraberinde getiriyor. Cunku emulgatorler dışarıdan geliyor, hayvani kaynaklı ve helal endişesi olmayan kişiler tarafından uretiliyor. Bununla ilgili kanuni bir zorunluluk ve denetim yok. Bu konuda eğer bir hassasiyetiniz varsa, ciddi bir endişe taşıyorsunuz." Dunyada helal sertifika sisteminin 59 yıldır uygulandığını ve ozellikle azınlık olarak yaşayan Muslumanların kendilerine gore geliştirdikleri sistemle urunleri inceleyerek inanclarına uygun olan gıdaların uzerine helal logosu yapıştırdıklarını belirten Gultekin, Yahudi hahamlarının da bir urunun uretim aşamalarını inceleyerek kendi inanclarına uygun olanlara 'koşer' sertifikası verdiklerini anlattı. HELAL SERTİFİKALI URUNLER ARTIYOR Prof. Dr. Gultekin, helal gıda konusunda duyarlı tuketiciler, bununla ilgili calışan kişiler ve sivil toplum kuruluşları olduğunun altını cizerek, Turkiye'deki helal sertifika sistemine ilişkin şunları soyledi: "Halkı Musluman olan tum ulkelerde de helal sertifikası yoğun bir şekilde aranır durumda. Mesela Suudi Arabistan Brezilya'dan helal sertifikalı pilic ithal ediyordu fakat biz Turkiye'den satamıyorduk. Cunku ulkemizde helal sertifikasyon sistemi yoktu, yerleşmemişti. Helal sertifikası Turkiye'de de verilsin dendiği zaman yer yerinden oynadı. O gunlerde dunya helal sertifikasını kullanıyordu, Avrupa Birliği helal sertifika sistemi geliştirmek uzere calışıyordu. Bu ticari bir gereklilik olarak tum dunyada zaten vardı. Ancak ulkemizde halk Musluman olduğu icin ihtiyac hissetmedik, bir de helal kelimesinin ve sertifikanın konuşulması icin zor zamanlardı. Şimdi Turk Standartları Enstitusu olsun, gerek bazı ozel kuruluşlar olsun artık helal sertifikaları veriyorlar. Helal standartları belirlenmiş durumda. Şu anda ulkemizde de her gecen gun helal sertifikalı urunler artıyor. Piliclerde, dondurmalarda, cikolatalarda, bircok urunde firmalar helal sertifikası alıyorlar ve bunu beyan ediyorlar. Cunku halkımızda da helal sertifikaya karşı bir duyarlılık gelişmeye başladığı icin bu sertifika aranır duruma geldi." HELAL GIDAYA SAHİP CIKILDI Helal sertifika sisteminin tum dunyada yaygınlaştığını vurgulayan Gultekin, "Ulkemizde Helal Akreditasyon Kurumu kuruldu. Bu kurum ulkemizde helal sertifika veren kuruluşları denetleyecek ve usule uygun calışanları akredite edecek. Dolayısıyla hem halkımızda sertifika veren kuruluşlara karşı bir guven gelişecek hem de sertifika veren kuruluşlar kendilerini belli bir standardın uzerine cekecekler. Ulkemizde helal gıda konusu sahipsiz ve korumasızdı, Helal Akreditasyon Kurumu'yla bu konuya devlet eliyle sahip cıkılmış oldu." goruşunu dile getirdi. Helal ve Sağlıklı Gıda Platformu'nun yaklaşık 10 yıl once tıp, diş hekimi, veteriner, biyokimyacı, diyetisyen ve ilahiyatcı gibi bircok alandan akademisyen ve uzmanların desteğiyle kurulduğunu aktaran Gultekin, vatandaşlardaki helal gıda duyarlılığını arttırmak icin ve helal gıdayla ilgili fıkhi sorunların cozumune yonelik kongre, calıştay, seminer ile konferanslar duzenlediklerini sozlerine ekledi. Kaynak: AA İslam ve İhsan