Okul Oncesi Donemde Arkadaşlık İlişkileri cocuklarda arkadaş ilişkileri okulda ilişkiler okulda arkadaş ilişkileri arkadaşlık ilişkilerinde olumlu ve olumsuz davranışlar nelerdir arkadaşlık ilişkilerinde olumlu ve olumsuz davranışlar Okul Oncesi Donemde Arkadaşlık İlişkileri Arkadaşlık, cocuğun aile ortamından cıkıp kendi yaşıtları ile iletişim kurmaya başlamasıdır. Ozelikle arkadaşlıkların başladığı 3 6 yaş donemi cocuğun kendini ifade etmesi acısından buyuk onem taşır. Oyun cağındaki cocukların arkadaş edinmesi cok doğal bir durumdur. Onemli olan cocuğun kaynaşabileceği ortamı bulabilmesidir. Bu doğallığı sağlayan ise oyun ortamının olmasıdır. Ozellikle dışarıdan bir engel yoksa arkadaşlıklar başladığı gibi devam eder. Ancak zaman zaman cocuklar birbirleri ile kavga ederler ve kuserler. Daha sonrasında ise hic bir şey olmamış gibi birbirleri ile oynamaya devam ettikleri gozlenir. Arkadaş ilişkileri cocuğun sosyal ve duygusal gelişimi acısından kesinlikle evde karşılanamaz. Değişik kişilerle arkadaşlık kurabilmek ruhsal olgunluğu gerektirdiğinden, hic arkadaşı olmayan bir cocuğun duygusal problemler yaşayabileceğini duşunebiliriz. Ozellikle ice donuk cocuklarda buna benzer durumlar sıklıkla gorulmektedir. Bazı anne ve babaların ise cocuklarının yaşıtları ile oynamasını bilerek engelledikleri gorulur. Cocuk ile evdeki ilişkisinin cocuk icin yeterli olacağını duşunur, bircok oyuncak alarak cocuğunu evde oyalamak icin gereksiz caba sarf eder. Cocuğun evde olmasının daha uygun olacağını, okula başladığında arkadaş edinebileceğini duşunur. Bu anne babalar ya kendi ihtiyaclarından ya da cocuklarını kendilerine aşırı bağımlı yetiştirdiklerinden dolayı boyle davranırlar. Cunku cocuklarının dış ortamda hasta olacaklarından ya da kotu arkadaşlar edineceklerinden korkarlar. Ya da cocuğunun arkadaşlarını kendileri secip, surekli oğutler vererek cocuk uzerinde baskı kurabilirler. Eğer bir cocuk anne ve babası tarafından surekli kısıtlanıp kollanmışsa arkadaşlık kurmakta gucluk ceker. İlişkilerinde pasif kalıp, hep başkalarının dediğini yapmak zorunda kalır. Bu cocukların zaman zaman yeni arkadaşlar edinebilmek icin arkadaşlarına hediye satın aldıkları da gorulur. Yaşıtlarıyla uygun ilişkiler geliştiremezse, kendinden kucukler ile oynamayı tercih edebilir. Bazen kendi dediklerini yaptırabildiği arkadaşına sıkı sıkı sarılır. Onu bırakmak istemez. Ya da hic kimseyle oynamayıp kendi başına olmayı tercih eder. Kimi cocuk ise saldırgan davranarak kendi istediklerini diğer arkadaşlarına yaptırmaya calışır. Bu yuzden surekli arkadaş değiştirmek zorunda kalır. Arkadaşları tarafından surekli reddedildikce daha cok hırcınlaşabilir. Ailede yaşanan sıcak ilişkiler ve aile icindeki iletişim, cocuğun arkadaş cevresinden oğrenebileceği olumsuz davranışları engelleyecektir. Cocukların arkadaş ilişkilerinde yaşadığı problemleri ele alırken aile yapısını, aile ici iletişimi ve ilişkileri de incelemek gerekir. Anne ve baba cocuğu yeni arkadaşlar edinmesi, yaşanacak problemlerin ustesinden gelebilmesi, kendisine uygun arkadaşı secebilmesi icin cesaretlendirmelidir. Anne baba ve cocuk arasındaki paylaşımlar, sohbetler de aile ici iletişimi guclendirecektir. Cocukların arkadaşlarına verdikleri onem, anne ve babaların duşunduklerinden cok daha buyuktur. Cunku gruba kabul edilmeyen cocuk mutsuzdur. Arkadaşları tarafından aranılıp beğenilmek onun icin derslerinde başarılı olmaktan cok daha onemlidir. Ayrıca cocuklar tarafından en cok tercih edilenlerin dışa donuk cocuklar olduğu gorulmektedir. Arkadaşlık cocuğa sorumluluk, işbirliği, kendine guven kazandırır. Cocuk başkalarına bakarak kendini tanır. Beğenip beğenmediği yonlerini daha iyi ortaya cıkarıp değerlendirebilir. Cocuğunuzun gelişim duzeyine gore arkadaşlıklarının nasıl değiştiğini aşağıdaki tabloda gorebiliriz. ARKADAŞLIK Okul oncesi yıllar ( 3 5 yaş) Hem olumlu hem de olumsuz etkileşimler vardır. Arkadaşlık oyun oynama aracıdır. Tek başına olmak tercih sebebi olabilir. 5 yaş Grup arkadaşlığı onem kazanmaya başlar. Yaşıtları ile ilişkileri artmaya başlar. Cocuğunuzun arkadaş edinebilmesi ve arkadaşlıklarını devam ettirebilmesi icin neler onem taşır? Arkadaşlarına karşı atılgan davranışlar gosterebilme, devam eden bir oyuna katılabilme, kendini yeni insanlara tanıtabilme Başkalarının duygularını anlayabilme ve kendi duygularını onlarla paylaşabilme Arkadaşları ile ilgili sorumluluk duyma, onlarla belli kurallar doğrultusunda iletişim kurabilme Oyun oynarken paylaşım ve yardımlaşmada bulunabilme Kendini kontrol edebilme gucune sahip olabilme, ofkelendiğinde şiddete başvurmadan cozume ulaşabilme Uygun fiziksel koşullar Eğer cocuğunuz Okula gitmek istemiyorsa Surekli yalnızsa Kendinden kucukler ya da buyukler ile fazla vakit harcıyorsa Herkesin kendisiyle alay ettiğini soyluyorsa Oyuncaklarını ve değerli eşyalarını arkadaş edinmek icin başkalarına veriyorsa Surekli yapılan şakalardan şikayet ediyorsa Birdenbire arkadaşlık ilişkilerini gozle gorulur şekilde kopardıysa cocuğunuzun yardıma ihtiyacı var demektir. Kaynakca: Yorukoğlu Atalay Cocuk Ruh Sağlığı, Yavuzer Haluk Cocuk Psikolojisi, Yavuzer Haluk Okul Cağı Cocuğu, Amerikan Okul Psikologlar Birliği Yayınları alıntı