Butun kadınlara hakları icin el kitabı... Butun kadınlara hakları icin el kitabı" Helsinki Yurttaşlar Derneği'nin kurulduğu donemde daha cok yurttaşlık bilinci uzerinden bir calışma yapmayı planlamıştık. Otekinin hakları, insan hakları gibi konularda calışma yaparken, Şirin Tekeli'nin de aralarında bulunduğu dernekteki kadın grubu bir komisyon oluşturup kadın hakları uzerine de bir kitap calışması başlattı. 'Euet problem uar ama Turkiye'de varolan haklarımızı biliyor muyuz, olanı da kullanabiliyor muyuz?' diyerek yola cıktık. Kadınların en fazla sorunla, catışmayla karşılaştıkları, mağdur oldukları alanları tespit edip birer başlık altına alalım, yasalardaki kadınlarla ilgili maddeleri ekleyip yayınlayalım diye karar verdik. O zaman bu calışmanın adı kadın yurttaşın el kitabıydı, boyle bir calışma yaptık... Uzun suren bir calışma oldu bu. Cunku Turkiye'de yasaların AB'ne uyum adı altında surekli değiştiği bir donemdi. Tam calışmayı tamamlarken yasalar mecliste değişince defalarca sil baştan yaptık. Biraz daha bekleyelim son halini verelim derken 4 yıl gecti. İlk kitabı 4 yılda tamamlayıp 1990'da bastık. Butun amac orta duzeyde eğitimi olan bir kadının kolaylıkla okuyup anlayabileceği bir dil oluşturmaktı. Hukuk dili ağırdır, zaten kadınların okuma alışkanlığı, hukuk alışkanlığı Jazla değil, o yuzden dili değiştirelim dedik o yuzden cok uğraştık. Melekler Mekanı Butun kadınlara hakları icin el kitabı" Araştırmacı Esra Koc ile Avukat Ayşegul Kaya Kadının El Kitabı ile ilgili sorularımıza ortak yanıtlar verdiler. &

Butun kadınlara hakları icin el kitabı... Butun kadınlara hakları icin el kitabı" Helsinki Yurttaşlar Derneği'nin kurulduğu donemde daha cok yurttaşlık bilinci uzerinden bir calışma yapmayı planlamıştık. Otekinin hakları, insan hakları gibi konularda calışma yaparken, Şirin Tekeli'nin de aralarında bulunduğu dernekteki kadın grubu bir komisyon oluşturup kadın hakları uzerine de bir kitap calışması başlattı. 'Euet problem uar ama Turkiye'de varolan haklarımızı biliyor muyuz, olanı da kullanabiliyor muyuz?' diyerek yola cıktık. Kadınların en fazla sorunla, catışmayla karşılaştıkları, mağdur oldukları alanları tespit edip birer başlık altına alalım, yasalardaki kadınlarla ilgili maddeleri ekleyip yayınlayalım diye karar verdik. O zaman bu calışmanın adı kadın yurttaşın el kitabıydı, boyle bir calışma yaptık... Uzun suren bir calışma oldu bu. Cunku Turkiye'de yasaların AB'ne uyum adı altında surekli değiştiği bir donemdi. Tam calışmayı tamamlarken yasalar mecliste değişince defalarca sil baştan yaptık. Biraz daha bekleyelim son halini verelim derken 4 yıl gecti. İlk kitabı 4 yılda tamamlayıp 1990'da bastık. Butun amac orta duzeyde eğitimi olan bir kadının kolaylıkla okuyup anlayabileceği bir dil oluşturmaktı. Hukuk dili ağırdır, zaten kadınların okuma alışkanlığı, hukuk alışkanlığı Jazla değil, o yuzden dili değiştirelim dedik o yuzden cok uğraştık. Melekler Mekanı Butun kadınlara hakları icin el kitabı" Araştırmacı Esra Koc ile Avukat Ayşegul Kaya Kadının El Kitabı ile ilgili sorularımıza ortak yanıtlar verdiler. »; Bu kitap nasıl bir ihtiyactan doğdu? İlk kitabı dağıttıktan sonra bu calışmanın geri bildiriminin olması gerektiğini farkettik. Bu kitabı kim kullandı, doğru insanların eline mi gitti, işe yaradımı mı yaramadı mı bunu bilemeyeceğimizi duşunup yeniden yola cıktık. Ayrıca ilk kitabı okuma yazma bilmeyen ya da okuyamayan kadınların kullanamayacağını fark ettik. Sonra yine yasalar değişti biliyorsunuz. 2005'te bir proje hazırlayıp sunduk, Avrupa Birliği Demokrasi ve İnsan Hakları Girişimi Kucuk Olcekli Proje Programı cercevesinde projeye finansman desteği sağlandı. 2006 Ocak ayında calışmaya başladık. »; Sadece yasalarla sınırlı tutmadınız... Yasalardaki haklarımızı biliyor muyuz diye yola cıktık ama sonra farkettik ki, biz esas olarak sozsuz yasalarla, geleneklerle yonetiliyoruz. Alışkanlıklar, gelenekler, 'cevre ne der, toplum ne der' baskısıyla yaşıyoruz. Toplumda egemen olan yasalardan ziyade bunlar. Dolayısıyla yasaların oğrenilmesi ve onların uygulanabilir hale gelmesi bile cok onemli. Yine en sorunlu alanları taradık. Biraz algılamayı arttırsın, anlaşılmayı kolaylaştirsin diye araya ornek vakalar aldık. Gecmişte yaptığımız calışmada eksik kalanları da tespit ettiğimiz icin kadınların yoğun bulunduğu uc kuruluşla işbirliği yaptık. Partner gibi değil ama iş birliği yaptık. Birisi Disk'e bağlı Tekstil İş, cunku cok fazla kadın calışan var burada... İkincisi Kadın Merkezi Kamer'in Diyarbakır Şubesi ki o da butun Doğu Anadolu'da orgutlenen ve yoğun calışma yapan bir kadın kuruluşu... Ucuncu kuruluş da İzmit'te deprem sonrası kadınların deprem travmasından kurtulup ekonomik olarak ayakta durabilmeleri icin meslek edindirme ve kendine guven calışmaları yapan kadın kuruluşlarından biri olan Kadınlarla Dayanışma Vakfı KADAV'ın De ğirmendere şubesi. »; Kitap kadınlara nasıl ulaşacak? Kitabı satmıyoruz. Oncelikle işbirliği yaptığımız kurumların uyelerine dağıtıyoruz, Onlardan da geri bildirim istiyoruz. Eksiklerimiz var mı, anlaşılıyor işe yarıyor mu diye... Belli mi olur burası Turkiye, uc beş sene sonra her şey değişiverir, elimizde done olsun istiyoruz. Ayrıca kadınlarla ilgili calışma yapan butun orgutlere gonderiyoruz. Ayrıca talep eden herkese sadece posta ucreti karşılığında gonderiyoruz »; Kadının el kitabının Kurtce'si de var değil mi? Evet kitap ve CD'nin Turkce dışında Turkiye de cok yoğun kullanılan Kurtce versiyonlarını da hazırladık. Kadınların sorunları ortak. Turkce bilen kadınlar da sadece Kurtce konuşan kadınlar da okusun, duysun, dinlesin istedik. »; CD bir tiyatro calışmasıyla hazırlandı galiba Okuma yazma bilmeyenler icin ozellikle işbirliği yaptığımız kurumlardan ornek vakalar talep ettik, dedik ki size en cok hangi konularda başvuruyorlar, bildirin. Gelenleri sectik, medya taraması yaptık. Tespit ettiğimiz ornek vakalar uzerinde Boyalı Kuş adlı bir kadın tiyatro grubuyla dramatizasyon calışması yaptık. Sectiğimiz ornek vakalar icin canlandırma yaptık. Ve onları sadece CD haline getirip, okuyamayanlarla okuma gucluğu cekenler icin hazırladık. »; Ozellikle cok uyeli kuruluşlar icin kadınlara yonelik eğitim calışması olarak da kullanılabilir... Eskiden cok takip edilen radyo tiyatroları benzeri bir calışma oldu bu... Ornek vakalardan kucuk episodlar şeklinde... Sorun ve cozum yolları anlatılıyor. Yani kitapta anlatmak istediklerimizi kadınların dinleyerek kolayca anlayabilecekleri bir formata donuşturduk. »; Başlıklar halinde sıralarsak neler var bu kadının el kitabının icinde. Kadının yaşamını doğrudan ya da dolaylı olarak ilgilendiren butun yasaları taradık. Kanunlardaki evlenme, boşanma, aile kurma, vasiyet, velayet, taciz, tecavuz, baskı, cinsel ayrımcılık gibi kadın sorunu olaurak one cıkan ve yasalarda karşılığı olan herşey bu kitapta var. »; Galiba bu haklarla ilgili ne yapılması gerektiği konusunda da yol gosteriyorsunuz... Elbette... Bu bir el kitabı olsun her ihtiyacı olan bir şey bulsun istediğimiz icin, icine dilekce ornekleri de koyduk. Hak aramak sadece avukatlara ozgu değil, sıradan bir vatandaş da birdo ilekceyi kaleme alıp başvurabilir. Bir başvuruyu kendisi de bu dilekce ornekleriyle yapabilir. Kadının kendi hayatı uzerinde inisiyatif almasını ipleri elinde tutması icin arac vermeye calıştık kadına. Ayrıca her ilde karşılaşacağı sorunlarla ilgili olarak başvurabileceği, akıl veya yardım alabileceği kurumların bir listesini adreslerini koyduk. Av. Ayşegul Turkiye'de kadınların buyuk bolumu okuma yazma bilseler de hukuku yasal haklarını kendilerinden cok uzak, ulaşılamaz bir yer olarak goruyor. Mutlaka bir aracı olması gereken olsa bile zor ulaşılan bir şey olarak goruyor. Ki bu doğru değil. Orneğin universite mezunu olmak da bu yetkinliği kendilerinde hissetmelerine yetmiyor kadınların. Sistemin getirdiği bir şey bu. Dilekce yazmak okuma yazma bilen kadınlar icin de cok guc ve uzak.. Halbuki her hal ve şartta bizim ihtiyac duyacağımız kurallar bunlar. Yaşamın her alanını kapsayan kurallar butunu olarak ceza yasaları, medeni hukuk, tuketici hakları vs gibi. Ama bu uzaklığı yenmemiz bilgiyle mumkun olabilir, bunun başarılabilir olduğunu olduğunu bilgiyle gosterebiliriz. »; Amacınız butun eksikliklerine rağmen varolan yasaları, yasalardaki hakları kullanabilmek değil mi? Adli mekanizmada bir kısım sorunlar olmakla birlikte cok onemli başarılar sağlanan davalar, kadınların mucadelesiyle kazanılmış cok buyuk adımlar atılmasını sağlayan davalar var. Ve ustelik bunlar kadınların mucadelesiyle başarıldı. Orneğin medeni yasanın baştan sona değiş mesindeki cabalarda evet AB'ye uyum da onemliydi ama kadınların oradaki mudahalesini unutmamak gerekiyor. 4320 sayılı ailenin korunması yasasındaki kadınların katkısını unutmamak gerekiyor ceza yasası gibi buyuk değişikliklerde kadınların mudahalesi var, kadın hakları ile ilgili ozel bolumler konuldu. Ama basından edinilen izlenim ise başarısız ve kotu ornekler uzerinden algılama sağlıyor. Kadınlar boyle izlenim ediniyor. Zaten kendilerine uzak hissettikleri yasal duzen tamamen uzaklaşmış umut kırıcı hale geliyor. »; Ozellikle hangi hakların kullanımı daha onemli? Başımıza ne gelirse, toplumsal olarak neyle karşılaşırsak o an canımızın yandığı şey cok onemli.. Bir trafik kazası ya da tuketici olarak uğradığınız haksızlık da aynı oranda onemli ama tabii ki kadınları en cok ilgilendiren diye bakıldığında bu haklar icin once kadının yaşaması gerekiyor. Bu nedenle de kadının yaşamını surdurmesine engel olan şeyler ve bunlarla ilgili yaşamsal hakları onemli, bu da oncelikle kadına yonelik şiddet. Şiddetle ilgili olarak 4320 sayılı ailenin korunması yasası 1991'den beri yururlukte ama uygulaması cok az. Cok yoğun şiddet yaşayan bir toplumdayız ve şiddet aile icinde oğrenilen bir şey, dışarıda devletten, toplumdan ve başka yerlerden gelen şiddet de var ama kadınlara yonelik şiddetin buyuk bolumu tecavuz de dahil olmak uzere aile icinden geliyor. Buyuk oranda kadınların yaşamlarını elinden alan şiddet ailede var. 4320 sayılı yasanın onemli bolumunu kitaba koyduk. Kadınların buna karşı uyanık ve dikkatli olmaları gerektiği konusunda bir şeyler soylemeye calıştık. Kadınların yaşaması icin once toplumun duyarlılığının arttırılması gerekiyor. »; Bir de yasaların dışındaki alan var... Evet, kadınları korkutan on yargılar var, atasozleriyle toplumsal geleneklerle kadınların icselleştirmesi sağlanan on yargılar var. Orneğin aman boşanmayın cocuklarımı benden almakla tehdit ediyor, alır diye duşunuyor kadınlar, cunku haklarını bilmiyor. Oysa yasa da uygulama da cocuğun korunması yetişmesi icin kadının cok daha onemli olduğunu ongoruyor. Yuzde 99 da cocuğun anneden alınmasına izin vermiyor. Velayet kadınlara veriliyor ama kadınlar bunu boyle bilmiyor, dolayısıyla bu onyargılar konusunda da uyarıcı olmaya calıştık, ornekler verdik... Tabii bunun kadının konumu ile ilgili bir yanı da var. Kadınların konumu hep birisinin uzerinden tanımlanıyor. Birisinin karısı, birisinin annesi, kızı, teyzesi filan. Birey değil hep birinin bir şeysi. Birey olmayan kadının hayır deme hakkı olamıyor. »; Hayır deme hakkına sahip olamamak şiddetin de kapısını acıyor... Kadın duygusal olarak ozguven yoksunu bir pozisyonda yaşıyor. Bu ozguven yoksunluğu cok onemli. Buradan şiddete gecersek, şiddet aslında bir kısır dongudur. Daha başlangıcta şiddet mesajları gelmeye başlar, ilk sinyallerini verir, en başta daha sevgiliyken, yeni tanışmışken sinyal veriyor. Ama kadınlar bu adam beni seviyor diye algılıyor, kucuk uyarılarla başlar oraya oturma, onu giyme gibi uyarılarla ortaya cıkıyor. Ama kadın beni sevdiği icin, beni korumak istediği icin yapıyor diye duşunuyor sonra devamı şiddetle geliyor ve kadın şok geciriyor. Sonra bir balayı evresi başlıyor, adam ozur diliyor yerde surunuyor, cicek getiriyor. Hayır diyemediğiniz icin de surup gidiyor.