cocuk buyuturken taktiksiz kalmayın Cocuk buyuturken taktiksiz kalmayın Eski cocuk yetiştirme yontemleri artık yetersiz kalıyor. İşte 21. yuzyılın 'minikleri'yle başa cıkmaya calışan anne babalara rehberlik edecek en etkili ve sağlıklı yontemler. Başarılı bir anne baba olabilmek icin liderliğin ve otorite kurmanın onemi, "Cocuğunuza sevginizi gosterin. Yanlış bir şey yaptığında da ceza verin. Son gunlerdeki teror olayları karşısında "Endişelerinizi cocuğunuzla paylaşın ama guvenlik guclerinin barış ortamı sağlayacaklarını da anlatın" . Bazı anne babalar oğretmen gibi davranarak cocuklarını disiplin icinde buyutmeyi tercih ederken, bazıları da arkadaşca bir ilişkiyi secer. Bu birliktelik turunde cezalandırmalar yoktur. Ama her iki yetiştirme tarzının da cocuklar icin "ideal" olduğunu soylemek pek mumkun değil. Aşırı disiplin cocuğun kendini ifade etmesini engeller ve baskı altında yetişmesine neden olur. Fazla arkadaşca yetiştirilen bir cocuk da şımarık bir genc olup cıkar" Gunumuzde bircok anne baba, eskilerin zaten bildiği bir şeyi yeniden keşfediyor: Anne babaların eğitici olmasının onemini. Cocuklarla arkadaş olmak elbette onemli. Sonuc olarak; cocuk yetiştirmedeki en son eğilim yine binlerce yıl başarıyla calışmış eski bir duşunce uzerine kurulu. Başarılı birer anne baba olabilmek icin liderlik yapabilmek ve cocuklara olculu bir otorite gostermek gerekir" TELEVİZYONDAKİ GORUNTUYU/HABERİ NASIL ANLATACAĞIM? 11 Eylul 2001 gunu Dunya Ticaret Merkezi'nin iki kulesi yıkılarak, binlerce insan olduruldu. O gun her anne baba aklından şunu gecirdi: "Cocuklarıma bunu nasıl anlatacağım?" Maalesef dunyada olup bitenler, anne babaların cocuklarıyla sık sık zor konuşmalar yapmalarını gerektiriyor. İşte bu durumlarda kullanabileceğiniz bir kılavuz: Anlayacağı dilde konuşun: Cocuğa zor ya da sarsıcı bir olayı anlatırken, yaşına uygun bir dil kullanmayı deneyin. Kotu de olsa yaşananların gercek olduğunu izah etmeniz cok onemli. Cunku 12 yaşındaki cocuklar bile gercek ile hayali birbirinden ayırt etmekte gucluk ceker. Televizyonda izledikleri canlı yayının onlar acısından bir filmden farkı olmayabilir. Sarsıcı olayları da gercek, yaşlarına uygun kavramlarla anlatın ama olayları kanlı ayrıntılarla suslemeyin. Durust olun: Cocuğunuz dunyada kotu ve kaba insanlar da olduğunu rahatlıkla anlar. Kotulerin neden kotu davrandığını acıklamanıza gerek yok. Bir olumden soz edecekseniz "Buyukannen uyuyor" demeyin, gerceği soyleyin. Cocuğunuzu korumaya calışmak amacıyla yaptığınız bu acıklama, uykudan korkmasına neden olabilir. İster inanın ister inanmayın, cocuklar olum kavramını kucuk yaşlardan itibaren kavrayabilirler. Aslında bunu anlamaları, boşanma kavramını anlamalarından cok daha kolay bile olabilir. Tutarlı olun: Anne babaların koşulsuz sevgisinin ardından, bir cocuğun hayatındaki ikinci onemli şey tutarlılıktır. Herhangi bir sarsıcı olayın ardından cocuğunuzun, olabildiğince cabuk şekilde, her zamanki gunluk yaşamına donmesini sağlayın ki kendisini guvende ve kontrol altında hissedebilsin. Televizyonu kapatın: Cocukların oğrendiklerinin yuzde 90'ını gorduklerinin oluşturduğunu unutmayın. Aşırı ve kontrolsuz gorsel bombardıman, herhangi bir sarsıntıyı daha da kotu bir hale getirebilir. Guncel olayları takip etmek amacıyla haberleri izlemek istiyorsanız, bunu cocuğunuz evde değilken ya da uyurken yapın. Olumlu davranın: Sevginizi gosterin. Tehdit altında olduğunu hisseden cocuk, sevilmek ve korunmak ister. Cocuğunuza sık sık onu sevdiğinizi soylemeyi unutmayın. Acı ceken insanları duşunduğunuzu anlatın. Bunlara tanık olması cocuğunuz acısından iyidir. Davranışlar guclu birer ilactır. Bir felaketin ardından kan bağışında bulunduğunuzu anlatmanız, cocuğunuza sizin uzerinize duşeni yaptığınızı gosterecektir. Cocuğunuza da yardım etmek icin, neler yapmak isteyeceğini sorun. Bir şeyler yapabildiğinde kendisini daha iyi hissedecektir. DAYAK CENNETTEN CIKMAZ Bircok anne baba "dayak cennetten cıkmadır" sozune yurekten inanır, tokadın etkili bir disiplin yontemi olduğunu duşunur. Bazılarının hicbir fikri yoktur ama coğu dayak yontemini kullanır. Cunku cocuklarını disipline sokmak icin tek bildikleri yol budur. Diğer, hatta cok daha etkili yontemleri oğrenme ihtiyacı bile hissetmez. Siz de bunlardan biriyseniz dayak ve cocuk konusunda aklınızda tutmanız gereken birkac şey var: Dayak her cocukta işe yaramaz. Cezanın cocuğa uygun olması gerekir. Anne babaların cocuğunu, neyin işe yarayacağını neyin yaramayacağını bilecek kadar tanıması gerekir. Yani anne babanın disiplin konusunda tek bir yontemden fazlasını bilmesi ve kullanması lazım. Sıklıkla, her suc işlediğinde kullanılan dayak etkisini yitirir. Her kusurda cocuğu dovmek, disipline sokmaktan cok kafasını karıştırmaya yarar. Şiddet şiddeti doğurur. Cocuğun anne babayı zorba olarak gormesine ve kendisinin de cocuğunu dovmesine yol acar. Sorunlarını dayakla cozebileceği duşuncesini oğrenir. Saldırgan davrandığı icin dayak yiyen cocuk daha da saldırganlaşır. Dayak sadece engellemek istediğiniz davranışa değil, cocuğun tum davranışlarına ket vurur. Cocuğunuza gercekten kızgınken dayak yontemini kullanmayın. Bu sadece sakin olduğunuz zamanlarda kullanabileceğiniz bir disiplin yontemidir. Cezayı suc işledikten hemen sonra verin. Yanlış davranışı gorur gormez cezalandırın. Dayak cocuğun yapılması istenmeyen davranışı yapmasını engellemez. Sadece yakalanmadan yapması gerektiğini oğrenir. TATLILIKLA İKNA EDİN Cocuğunuzun dunyada sebze yemeyen tek cocuk olduğunu sanıyorsanız, yanılıyorsunuz. Bircok anne baba bu sorunla uğraşıyor. Tatlı sozlerle kandırmaya calışır, yalvarır, ruşvet verir. Cocukları sağlıklı yiyecekler yemeye tatlılıkla ikna etmenin yollarından bazıları şunlardır: Hoşlandığı yemekler uzerine sohbet edin ve bu sohbet sırasında sebzelerin onun icin ne kadar yararlı olduğunu anlatın. Cocuğun yemeğin nasıl hazırlandığını, nasıl secildiğini, nasıl temizlendiğini anlamasını ve bunlara katılmasını sağlayın. Gunumuzdeki cocukların bircoğu abur cubur atıştırmaktan vazgecmesini sağlamakta yarar var. Cocuklar her şeyi cocuk gozleriyle gorur. Bu yuzden yetişkin boyu bir porsiyon havuc ona cok fazla gorunur. Cocuğunuz kucuk bir porsiyon sebzeyi bitirir bitirmez bol bol ovmeyi ihmal etmeyin. Bu yaklaşımlar da işe yaramazsa şu psikolojik taktik imdadınıza yetişebilir: Gormediği sebzeden korkmasına da gerek yoktur. Yani, sebzeleri saklayın. Orneğin, ince dilimlenmiş sebzeleri cocukların sevdiği makarna gibi yiyeceklerin icine ustalıkla saklayabilirsiniz.