Halife'ye diz cokturen kole!.. Aradan tam (1400) yil gecmistir. Buna ragmen onlar asla unutulmamakta, kendi asirlarinda yasadiklari hak ve adalet ornekleri gunumuzde de hasretle yad edilmektedir. Deve devri bahtiyarlarinin fuze cagi insanlarina verdikleri o muhtesem orneklerini bugun bir daha inceleyince goruyoruz ki, insanlik kuvveti ele gecirenlerin zulumleriyle inlemek istemiyorsa, saadet asri degerlerinin farkina varip sahip cikacak, kuvveti degil de hakki esas alacak, zayif da olsa haklinin yaninda yer alacak, kuvvetine guvenip de zayiflari ezme haksizligindan kurtulacaktir... Iste size saadet asri uygulamasindan kuvvetli bir halifenin hakli bir kole karsisinda diz cokup boyun egisi, tum insanliga hakliya boyun egme ornegi verisi... Halife Hazret i Osman , gorevini ihmal ettigini dusundugu kolesine kizarak seslenir : Gel bakayim buraya, su kulagini bir cekeyim de gorevini ihmal etmenin cezasi neymis goresin!.. Kole ise gorevini ihmal etmedigi dusuncesindedir. Ama Halife'ye oyle intikal ettirilmistir. Gelir, Halife'nin onune diz cokerek boynunu uzatir. Aslinda sefkat, merhamet kaynagi Hazret i Osman , onune diz coken kolenin kulaginin yumusagindan hafifce tutar, terbiye maksadiyla soyle yukariya dogru yavasca ceker. Ancak kulagi aciyan kolenin dudaklarindan dokulen sozleri de duyar. Ama nasil sozler bunlar? Islam'i, Halife'nin terbiyesinde iken ogrenmis olan kole bakin ne diyor : Cek bakalim ey Ras&

Halife'ye diz cokturen kole!.. Aradan tam (1400) yil gecmistir. Buna ragmen onlar asla unutulmamakta, kendi asirlarinda yasadiklari hak ve adalet ornekleri gunumuzde de hasretle yad edilmektedir. Deve devri bahtiyarlarinin fuze cagi insanlarina verdikleri o muhtesem orneklerini bugun bir daha inceleyince goruyoruz ki, insanlik kuvveti ele gecirenlerin zulumleriyle inlemek istemiyorsa, saadet asri degerlerinin farkina varip sahip cikacak, kuvveti degil de hakki esas alacak, zayif da olsa haklinin yaninda yer alacak, kuvvetine guvenip de zayiflari ezme haksizligindan kurtulacaktir... Iste size saadet asri uygulamasindan kuvvetli bir halifenin hakli bir kole karsisinda diz cokup boyun egisi, tum insanliga hakliya boyun egme ornegi verisi... Halife Hazret i Osman , gorevini ihmal ettigini dusundugu kolesine kizarak seslenir : Gel bakayim buraya, su kulagini bir cekeyim de gorevini ihmal etmenin cezasi neymis goresin!.. Kole ise gorevini ihmal etmedigi dusuncesindedir. Ama Halife'ye oyle intikal ettirilmistir. Gelir, Halife'nin onune diz cokerek boynunu uzatir. Aslinda sefkat, merhamet kaynagi Hazret i Osman , onune diz coken kolenin kulaginin yumusagindan hafifce tutar, terbiye maksadiyla soyle yukariya dogru yavasca ceker. Ancak kulagi aciyan kolenin dudaklarindan dokulen sozleri de duyar. Ama nasil sozler bunlar? Islam'i, Halife'nin terbiyesinde iken ogrenmis olan kole bakin ne diyor : Cek bakalim ey Rasû;lullah'in halifesi kulagimi cek!.. Nasil olsa Islam'da kisas vardir. Burada haksiz olarak kulagi cekilenler, orada hakli olarak kulak cekeceklerdir!.. Bu sozler Halife'nin beyninde bomba gibi patlar. Hemen kulagi birakan el, sanki iki yanina cansiz duser... Dusunceye dalan Halife sasirmis haldedir. Kolenin sozleri ise durmuyor arka arkaya yankilaniyor kulaklarinda: Cek bakalim ey Rasû;lullah'in halifesi kulagimi cek!.. Nasil olsa Islam'da kisas vardir. Burada haksiz olarak kulagi cekilenler, orada hakli olarak kulak cekeceklerdir!.. Islam'in bu sarsilmaz gercegini simdi bir de kolenin titrek seslerinden dinleyen Halife, adeta kendinden gecer, bir anda cocuklasir. Kararini degistirip hemen kolenin onune kendisi diz coker, boynunu uzatarak ayni sekilde titreyen sesiyle teklifini yapar : Eger sen bu iste hakli isen, hic gecikmeden kisasini burada yap, sen de benim kulagimi hemen burada cek, ahirete birakma! Sunu unutma ki, sen hakliysan kuvvetlisin demektir, kole bile olsan. Ben haksizsam zayifim demektir, Halife bile olsam!.. Manzarayi geriden seyredenler, Halife'nin kararliligini gorunce kas goz isaretiyle kolenin Halife'nin kulagini cekmesini isterler... Ondan sonra rahatlayan Hazret i Osman : Sukurler olsun, der, kole dahi olsa bir haklinin onunde diz cokup boyun egdim, kisasimi burada yaptirdim, oraya birakmadim, benden sonra gelenlere kotu ornek olmadim!.. Islam'daki hak anlayisina bakin, ahirette kisas olacaktir inancinin verdigi adalet duygusuna nazar edin... Demek ki insanligi kurtaracak olan, kuvvete guvenmek degil hakka dayanmaktir. Kole de olsa hakli ise, karsisinda halife diz cokecek, kuvvetine guvenip de zayifi ezemeyecek, hatta kulagini dahi cekemeyecektir. Cekerse kisasla odeyecektir!.. Iste boyle!..