TUF serisi, ASUS'un kendi içerisinde de daha dayanıklı ve uzun vadede güvenilir çözümleri için oluşturduğu bir seri. Sıralarsak eğer şu an Prime, TUF ve ROG şeklinde bir hiyerarşi var. TUF serisi anakartlar eskiden çok daha üst segment, hızaşırtma tarafında farklı özelliklere haiz, yapısı tasarımı çok daha farklı, meraklısına hitap eden anakartlardı. Mesela ben hep bir Asus TUF Z97 Mark S anakartım olsun isterdim, çok özeldi çünkü ama artık misyonu değişti, daha geniş kitlelere hitap eden özellikte anakartlar. Siyah-gri tasarımlı, güzel bir kutusu var. Arkasında merak edebileceğiniz tüm detaylara yer verilmiş. İçinden anakartın kendisi, 2 tane SATA kablosu, M.2 vidaları, giriş çıkış portlarının kapağı, birkaç yapıştırma ve alışılageldik dökümanlar çıkıyor. Kutudaki en önemi içerik Asus 2T2R 802.11ac çift bant anten, detaylarına değineceğiz. Siyah ağırlıklı, çapraz dikey çizgilerin süslediği 6 katmanlı bir PCB'ye sahip. Giriş çıkış portlarının üzerindeki koruyucu, güney köprüsündeki köşeli tasarım, ufak tefek sarı çizgiler, M.2 slotundaki devasa, yine çizgilerin süslediği alüminyum plaka derken renkli, şaşalı bir tasarım yapalım gayesi değil bu belli ki. Ağır ve biraz da kaslı bir görünüm oluşturulmuş bence, belki de TUF serisinin doğasıyla bağdaşacak şekilde askeri bir tasarıma kafa yormuşlar. Ben fena bulmadım açıkçası ama zevkler ve renkler göreceli şeyler tabii. Giriş çıkışlarda önce PS2 kombo port, 4 tane USB 3.2 1. jenerasyon port ve 1 tane USB 3.2 2. jenerasyon portu görüyoruz. Birinci jenerasyon 5Gbit, ikinci jenerasyon 10Gbit destekli. Devamında HDMI, Display port çıkışı ve Wi-Fi antenlerinin girişleri. Ardında Intel AC 9260 çözümü var. 2x2 MU-MIMO ve toplamda 1.73Gbit hız destekli. Hızı bir kenara, Bluetooth 5.0 modülüne de sahip. Gigabit destekli RJ-45 portunun ardında da Realtek L8200A var. Ses yongası ALCS1200A, toplam 8 kanallı bir yonga. Japon katı kapasitörlü ve oyuncular için DTS destekli, yaptığım denemelerde özellikle kulaklığı maksimum seste doyurma anlamında bir sorun yaşamadı. Bu arada, anakarttan ekstra 2 tane USB 3.2 1. jenerasyon ve 4 tane USB 2.0 çıkış alınabiliyor. AM4 sokete ister Vega GPU'lu 1., ister 2, ister 3. nesil Ryzen işlemcileri takabiliyorsunuz. 12+2 faz kurulumuna sahip. Mosfetler yüksek ve düşük profil mosfetlerle sürücünün tek pakette toplandığı Dr. MOS adlı paketler içindeler, ayrı modüllerin tek pakette toplanması teoride güç kaybını ve yüksek yükte voltaj dalgalanmasını azaltan bir şey, rakiplerine kıyasla kritik, tercih sebebi olabilecek bir fark. Digi+ VRM yani voltaj regülator modülünün kontrolündeler. Fiyatı segmentindeki rakiplerinin çoğu toplam 12 fazlı, en azından nicelik olarak rakiplerinden önde. Nitelik anlamında da askeri termal şok, mekanik şok ve sarsıntı testlerinden geçmişler. Anakartı test etmek için AMD Ryzen 5 3600 ve ADATA Spectrix D40 2x8GB DDR4 2400MHz'lik bir RAM kitini kullandım. Çarpanı önce 43 yapmayı denedim ama stabilite yakalayamadım, 42 yaptım, tüm çekirdekleri 4.2GHz'de stabil çalıştırmayı başardım. Mosfetler için birkaç ayarı değiştirdim, RAM'leri de hız aşırttım 3000MHz'e yükselttim. Sonuçları görüyorsunuz, AMD işlemcilerin hızşaşırtma kabiliyetleri maalesef sınırlı ve elde edilen kazanım öyle çok büyük bir kazanım değil. 4 adet DDR4 hızaşırtmayla 4400MHz'e kadar destekli RAM slotu var, çift kanal destekli. 4400MHz 3. nesil Ryzen işlemcilerle ulaşılabilecek uçuk bir hız tabii. X570 yongalı anakartların asıl meselesi PCIe 4.0 desteği. Yine 3. nesil Ryzen işlemcilerle nimetlerinden faydalanabileceğiniz bir tane PCIe 4.0 x16 slotu, ki ağır ekran kartları için güçlendirilmiş, 1 tane aynısının ve standart yapıda x4 modunda çalışanı ve 2 tane PCIe 4.0 x1 slotu var. Madem PCIe 4.0 slotumuz var, ben de yanına yine PCIe 4.0 destekli AMD Radeon 5700XT taktım. Taktım da değişen ne? Bu ekran kartını PCIe 3.0 destekli bir anakarta taksam aynı performansı alır mıydım? Evet aslında arkadaşlar, aynı kart bi' PCIe 3.0 ve bir de 4.0 modunda çalıştırıp yaptığım oyun testlerinde 4.0 %1 civarında ekstra performans sağladı. Zira daha PCIe 3.0'un 32GB/saniye bant genişliğini zorlayabilen bir ekran kartı yok, PCIe 4.0 ise 64GB/saniye destekli, dolayısıyla ortada artan bir potansiyel var ama potansiyeli kullanabilecek bir ekran kartı henüz yok. PCIe 4.0'ın asıl gücü, kullanıcıya ulaşan artısını NVMe SSD'lerde görüyoruz. Bir önceki PCIe 3.0 x4 hattını kullanan en iyi, en hızlı SSD'ler dahi 3500MB/saniye civarına, bant genişliğinin sınırlarına takılıyorlardı. Artık işler öyle değil, misal veriyorum daha önce de incelemesini yapmış olduğumuz, PCIe 4.0 x4 hattı destekli Corsair MP600 okumada 5GB/saniye civarında uçuk bir hıza çıkabiliyor, özetle PCIe 4.0'ın en büyük artısı NVMe SSD'lere oldu. Anakartta 2 tane M.2 slotu var, alttakinde de devasa bir soğutucu plaka var, yeni nesil NVMe SSD'lerin çoğu kendi soğutucularıyla geliyorlar ama eski nesiller için kullanılabilir, ısınıp hız düşen NVMe SSD'lerin tabiri caizse ateşini alıyor. 8 adet SATA portunu da unutmadan ekleyelim. PCIe 4.0, güney köprüsündeki yükü arttırdı, köprüde yaklaşık 11W'lık bir yonga bulunuyor arkadaşlar ve en azından X570 anakartlarda köprü aktif soğutmaya, bir fana ihtiyaç duyuyor. Bunu fansız başarabilen en azından şu an için sadece bir anakart var. Minik fan aslında büyük ses demek, kasa içerisindeki hava sirkülasyonu, taze hava yeterli değilse yük altındaki işlemcinin, ekran kartı fanının yanında ekstra ses yapabiliyor ama sistem boştayken bu fan duruyor veyahut düşük devirle çalışıyor, gürültü yapmıyor. Ekstralara gelelim. 3 tane kasanın genel hava sirkulasyonu için 4 pin fan çıkışı var, yeterli gelmezse çoğaltıcı kullanabilirsiniz. Bir tane CPU, bir tane opsiyonel, bir tane de kapalı devre soğutucuların pompası için 4 pin çıkış. Arıza tespiti için BOOT, VGA, CPU, DRAM LED'leri var, ufak bir detay gibi görünebilir, Debug kod ekranı gibi de değiller ama ilk müdahele için ciddi yol gösterici oluyorlar. 2 tane LED çıkışı var, şerit LED takabilrisiniz, Aura destekli diğer ekipmanlarla aydınlatmayı eşlenik çalıştırabilirsiniz. X470 ve X570 arasındaki farklardan da bahsetmek istiyorum açıkçası. PCIe 4.0 ve NVMe SSD'lerdeki avantajını anlatmıştık zaten. X570 anakartlar VRM kurulumu, mosfet kurulumu anlamında X470 anakartlara göre daha dolular, Ryzen 3000 işlemcilerin gereksinimleri bunu tetikledi. Dolayısıyla Precision Boost Overdrive, otomatik hız aşırtma diyebiliriz kabaca, daha iyi çalışıyor, işlemci XFR ile daha yüksek hızlara çıkabiliyor. X470 anakartlarda RAM için ortalama 3600MHz civarı hızlardan bahsediliyordu, X570 anakartlarda 4800MHz'lerden bahsediliyor ve AMD 5000MHz, yani 5GHz bile mümkün diyor. Yani Ryzen 3000 serisi bir işlemci alınacaksa X570 bir anakart tavsiye edebilirim ama benim hızaşırtmayla, ekstra performansla pek işim yok, ben oyunuma bakarım derseniz daha uyguna X470, mosfet kurulumu biraz kuvvetli olmak kaydıyla B450 anakartlara da bakılabilir tabii, ciddi tasarruf edersiniz. Asus TUF Gaming X570-Plus. Bu videonun çekildiği tarih itibarıyla Wi-Fi'lı olanı 1700, Wi-Fi'sızı 1500TL civarında. Asus'un çoğu zaman karşılaştığımız, deneyimlediğimiz üzere rakiplerine göre en kritik noktada, faz kurulumunda önemli bir avantajı var. Asus normalde USB portu sayısında MSI'a, Gigabyte'a göre USB portu sayısında geri kalırdı, bu sefer MSI MPG X570 Gaming Plus ile hemen hemen benzer USB portuna sahip, Gigabyte X570 Gaming X'den daha fazla. Uzun lafın kısası, Asus kritik noktaya vuruşu yapmış ve fiyatı segmentinde başarılı, performanslı bir anakart ortaya koymuş.