AMD Ryzen işlemciler ZEN çekirdek mimarisi üzerine kurulu işlemciler ve en baştan şunu söylemek gerek, bu mimari geçmiş Bulldozer ve Piledriver mimarisine kıyasla baştan yazılmış diyebileceğimiz cinsten. 14nm üretim mimarisi daha küçük zar alanı ve daha düşük çalışma gerilimini mümkün kılıyor. Enerji verimliliği Ryzen serisinde, önceki nesile kıyasla büyük farklardan biri, diğer bir önemli fark bellek hiyerarşi ve yönetiminde. 64kb'lık birinci seviye komut ve veri belleği, çekirdek başına 512kb'lık ikinci seviye bellek ve dört çekirdeğin ortak kullanımındaki 8MB'lık üçüncü seviye bellek kullanılmış. Bu bellekleme kurulumu, uygulama verilerini, öğrenme bazlı bir sistemle, çeşitli hesaplamalar yaparak belleklere çekiyor, bu sayede de anında işlem başlayabiliyor. Bu da çekirdek başına 5 kat daha fazla bantgenişliği anlamına geliyor, detaylarına ineceğiz. Anlattığımız bu bellek kurulumu 4 çekirdek 8 izlek, AMD'nin tabiriyle Zen mimarisinin ölçeklenebilirlik anlamındaki temeli bir CCX, yani bir CPU kompleksi için geçerli. Elimizdeki Ryzen 7 1800X'de bu kurulumdan iki tane var, bu da 8 çekirdek 16 izlek ve toplamda 20MB önbellek anlamına geliyor ki kağıt üstünde ciddi bir güç. Baz olarak 3.6, Boost ile 4GHz'e çıkabiliyor, tüm çekirdekler aktif boost hızı ise 3.7GHz. XFR'a sahip bir işlemci bu, X eki buradan geliyor, özetle iyi bir soğutma sistemi algılandığında işlemciyi otomatik hızaşırtan bir sistem, mesela elimizdeki işlemci tek çekirdek için 4.1GHz'e çıkabiliyor ki test sistemiyle gelen, ince profilli bir hava soğutucu kullandık. Bu hız aşırtma sırasında akım gücü, sıcaklık ve yük durumu bilgiler AMD'nin Infinity Fabric adını verdiği, çekirdek voltajı, sıcaklık, çekilen güç ve çekirdek hızındaki ayarlamalarını eş zamanlı ve döngüsel olarak hesaplayan bir arayüz üzerinden geliyor, aynı zamanda da SenseMI'ın önemli parçalarından biri. SenseMI ne peki? AMD'ye göre SenseMI beş duyudan oluşuyor. Pure Power, Precision Boost, Extended Frequency Range yani XFR, Neural Net Prediction ve Smart Prefetch. Pure Power, Precision Boost'u destekleyici akıllı, çok görevli sensörlerlerden oluşuyor, Precision Boost ise İnfinity Fabric üzerinde gelen istatistikleri kullanarak çekirdek frekanslarını 25MHz'lık adımlara yayıyor, bu da hızaşırtmada istenilen değere tabiri caizse daha yakın bir adım atılabilmesini sağlıyor. X ekli işlemcilerdeki XFR ise iyi bir soğutma sistemi bulunduğunda Precision Boost ile mümkün olduğunca otomatik hızaşırtma yapıyor. Neural Net Prediction, yani sinir ağı bazlı tahmin diyebileceğimiz sistem ise uygulamanın davranış biçimlerini öğrenip bir sonraki adımda ne gibi bir iş yükü gelebileceğini tahmin edebiliyor, bu sayede karşısına çıkacak bir sonraki iş yükü için çoktan hazır olmuş oluyor, bu sisteme bir nevi yapay zeka da diyebiliriz. Smart Prefetch, yani akıllı veri çekme sistemi de yine uygulamaların yapısını inceleyip gelecek iş yükleri için hızlı yürütme sağlayabiliyor, bunu yaparken işlemcinin içerisindeki bellekler kullanılıyor, bazı şeyler hazırda tutuluyor. En nihayetinde de daha tepkisel bir süreç meydana geliyor. İçeride olup bitenlerden sonra önemli konulardan biri de şu, AMD'de çarpan kilidiyle hızaşırtmak için özel bir işlemciye ihtiyacınız yok, artık hepsi çarpan kilitsiz olarak karşımızda olacak, Ryzen 3, 5, 7 hepsi için cezbedici bir nitelik. 1800X'in şahsen en vurucu noktası da 95W TDP ile geliyor oluşu, rakibi i7 6900K ise 140W TDP'li, olaya bir de buradan bakınca AMD'nin enerji verimliliği anlamında ciddi yol aldığını görebiliyoruz. Yeni AM4 yongalı anakartta 1331 soketiyle giriş seviyesinde A320 veya A/B300, orta seviyede B350 ve üst segmentte X300 veya X370 serisi anakartlara takabileceğiniz Ryzen işlemciler çift kanal DDR4 desteğiyle geliyor, 1800X 2667MHz bellek destekli. B350 ve X370 serisi anakartlar ise hızaşırtma destekli olanları. Aklınıza geçtiğimiz Bulldozer ve Piledriver ailesinden FX9590 gibi işlemciler gelmesin, 220W TDP'si hariç o da kağıt üstünde benzeşiyor diye düşünebilirsiniz ama şunu baştan söyleyeyim, Zen mimarisinin kurulumu ve performansı bambaşka. Şimdi performans testlerine geçelim ve Ryzen için neden bu kadar heyecanlandığımıza beraber şahit olalım. AMD test sistemimizde işlemcimiz Ryzen 7 1800X, anakartımız Asus ROG Crosshair 5 Hero X370, belleklerimiz Corsair Vengeance LPX 2667MHz RAM'ler ve soğutucumuz da ince profilli 12cm soğutuculu Noctua marka bir soğutucu. Intel test sistemimizde işlemcimiz Intel i7 6900K, anakartımız MSI X99A XPower Gaming Titanium, belleklerimiz yine Corsair Vengeance LPX 2667MHz RAM'ler. Her iki test cihazında da GTX1080 Founder Edition ekran kartına yer verdik. Sentetik testlerle başlayalım. İlk testimiz CPU-Z'nin CPU Bench testi, 1800X tek çekirdek için 2339, çoklu çekirdek testinde ise 19.358 puan aldı, i7 6900K ise tek çekirdekte 1793, çok çekirdek testinde 15369 şeklinde skor aldı. Özellikle tek çekirdekte %24'ün üstünde bir farkla AMD önde, çoklu çekirdekte de yine Intel'e %22.9 fark atılmış. Yine işlemci odaklı, işlemcinin saf performansını gösteren POV-Ray testine geçelim. Benchmark modunda 1800X işleme sürecini 19.791 saniyede, i7 6900K ise 21.803 saniyede tamamladı. Yani 1800X %9.6 farkla işlemi daha hızlı bitirdi. 3D Mark Time Spy'da CPU testinde ise 1800X 7999 puan, 26.88 kare saniye skor alırken i7 6900K 7866 puan 26.43 kare/saniye şeklinde gerçekleşti. AMD %1.6 farkla bu testte Intel'in önüne geçmiş. Basit gibi görünebilir ama çokça kabul gören testlerden biri de Super Pi 1M testi. AMD 1800X bu testte 10.297 saniye skor alırken Intel i7 6900K 9.921 saniye skor aldı. Intel %3.7 farkla önde seyretti. Geekbench testinde AMD 1800X tek çekirdekte 4415, çoklu çekirdek testinde 20667 puan skor aldı, Intel i7 6900K ise tek çekirdekte 4291 çok çekirdekte ise 22044 puan şeklinde. Tek çekirdekte 1800X, i7 6900K'nın %2.8 önünde, çok çekirdekte ise %9 gerisinde kaldı. WPrime testi de yapması kolay ama sonuçları belirleyici cinsten bir performans testi. AMD 1800X 9.919 saniyede, Intel ise 9.439 saniyede testi tamamladı. AMD, Intel'in sadece %4.9 gerisinde. Cinebench R15 testi, işlemci karşılaştırması yapmak için en geçerli testlerden biri yine. İlk olarak tek çekirdek testini aldım. 1800X tek çekirdekte 162, 6900K 152 puan skor aldı, %6.3 farkla AMD, Intel'in önünde. Çoklu çekirdek testinde de sıralama değişmedi, 1800X 1634 puan, i7 6900K 1538 puan skor aldı. AMD, %6 farkla bu testte de önde yer aldı. Cinebench testinin en kayda değer testlerden biri olduğunu ekleyeyim. Handbrake testine gelelim, video işleyenler bilirler, Handbrake işlemcinin tabiri caizse suyunu çıkarır. Hızlı önayarda, animasyon, yüksek profil, 4.1 level, 1080P çözünürlükte bir filmi sabit kare saniyede, 15.000 bitrate ile çift aşamalı olarak encode ettim. 1800X bu testi 16 dakika 16 saniyede tamamlarken i7 6900K 16 dakika 19saniyede tamamladı, anlayacağınız başa baş bir performans vardı burada. Yavaş yavaş oyun testlerine geçelim, bu tarafta ilk olarak DX12 modunda Ashes of Singularity açıp CPU testini gerçekleştirdik. 1800X 31.8 kare/saniye 31.5ms skor alırken, Intel 33.2 kare/saniye 30.2ms şeklinde skor aldı. Aradaki fark %4.3. Yalnız oyunun geliştiricisi tarafından Ryzen için henüz optimize edilmediği belirtildi, yine de skor şahsen gayet iyi. Rise of the Tomb Raider testlerini DX12 ve Very High ayarlarda önce Full HD ile gerçekleştirdim, 1800X bu testte 104.76 kare/saniye, 2K'da 84.28 ve 4K'da 44.57 kare/saniye şeklinde skorlar aldı. i7 6900K ise Full HD'de 125, 2K'da 85.37, 4K'da ise 44. 36 kare saniye şeklinde skor aldı, Full HD'deki gözle görülür fark dışında AMD kılpayı önde seyretti. Dirt Rally'ye geçtiğimizde yine Full HD çözünürlük 4x kenar yumuşatmayla başladık. 1800X Full HD'deortalama 110 kare/saniye şeklinde skor verdi, 2K'da 106, 4K'da ise 65fps şeklinde. i7 6900K ise Full HD'de ortalama 123.32 kare/saniye, 2K'da 101, 4K'da ise 61 kare saniye şeklinde. Full HD'de Intel %11 farkla öndeyken, AMD 2K'da %4.8 ve 4K'da ise %6.3 daha başarılı, böylesi güçlü bir işlemciyi tercih edeceklerin de Full HD'de takılacaklarını düşünmüyorum açıkçası. Popülerliğini kaybetmeyen oyunlardan GTA 5 testinde, Full HD, 2X kenar yumuşatma ve yansıma, tüm detay ayarları açık halde AMD tarafında Full HD'de 124, 2K'da 95 ve 4K'da 45.6 kare/saniye skor aldım. Intel tarafında ise Full HD'de 136, 2K'da 93 ve 4K'da 46.2 kare/saniye skor aldım. Güncel oyunlardan Battlefield 1'da Through Mud and Blood haritasının son bölümünde AMD Full HD çözünürlükte 131, 2K'da 98 ve 4K'da 55fps skor verdi. Intel ise Full HD'de 112, 2K'da 83 ve 4K'da 46 kare/saniye verdi. AMD sırasıyla Full HD'de %15, 2K'da %16.5, 4K'da ise %17 gibi ciddi bir fark attı Intel'e. DX12'li oyunların, biraz da çekirdek optimizasyonuyla AMD'de çok daha iyi sonuç verdiği ortada. Star Wars Battlefront testinde, Training sekmesinin Dark Side bölümünde AMD Full HD'de 160, 2K'da 113 ve 4K'da ise 58 kare/saniye verdi. Intel ise Full HD'de 158, 2K'da 110 ve 4K'da 56 kare/saniye şeklinde. Küçük farklarla da olsa AMD yine önde. Diğer bir oyun testi de Far Cry Primal'de. Full HD ve tüm detay ayarları açık halde 1800X 55, 2K'da 75 ve 4K'da 43 kare/saniye skor aldım. i7 6900K ise Full HD'de 81, 2K'da 74 ve 4K'da 42 kare/saniye skor aldı. Deus Ex Mankind Divided'da AMD, Full HD'de 54.3, 2K'da 37.3 ve 4K'da 19 kare/saniye skor verdi, küçük farklarla Intel peşinden seyretti, Full HD'da 54.9, 2K'da 36.7 ve 4K'da 18.7 şeklinde. Toplamda özellikle 2K ve 4K'da rakibinden daha yüksek kare/saniye oranlarına imza atan, Full HD'de de yakalayıp geçebilen bir işlemci olarak karşımızda 1800X. 8 çekirdek 16 izlekli bir işlemciden bahsediyoruz, en ufak bir yapılan en ufak hızaşırtma çoklu çekirdek performansını ciddi oranda etkileyebiliyor. İşlemci kendi halinden en fazla 70 derecede çalışıyor ve bunu fanını delirtmeden yapıyor. Elimizdeki ince profilli hava soğutma ile 1800X'in tüm çekirdeklerini 4.0GHz'e çektim, voltaj 1.50v şeklinde. Bu sefere 90 derecenin üstünü gördüm. Cinebench testindeki çoklu çekirdek skoru 1634'den %9.4 farkla 1787'e yükseldi. POV-Ray işleme süresi de %6.8 farkla 18.478 saniyeye düştü, Ashes of Singularity'nin CPU testi 33.4 kare/saniyeyle Intel'in önüne geçti, ki video öncesinde geliştirici tarafından Ashes of Singularity'nin Ryzen için tam optimize olmadığı da açıklandı. En nihayetinde Ryzen ile özellikle IPC yani döngü başına komut miktarının ciddi anlamda arttırıldığını görüyoruz zira bir önceki nesilde GHz anlamında yüksek değerlere ulaşılsa, önbellek anlamında üstün gözükse de rakiplerinin arkasında kalıyordu ama artık devir değişti. AMD, Ryzen serisi ile işlemci sektöründe yeni bir devrime vesile olacak, peki neden, sebebi sadece performans mı? Değil, en büyük, çoğumuzun da en çok ilgisini çeken şey fiyatlarda saklı. Bu videonun yayınlandığı tarih itibarıyla Intel i7 6900K'nın Türkiye fiyatı 5 bin TL civarında, gerçekten ciddi bir rakam. Rakibi i7 6900K'yı çoğu saf performans testinde geçip, bunu 95W TDP ile, daha az enerjiyle, daha az ısı üreterek başaran Ryzen 7 1800X'in ön sipariş fiyatı bu videonun yayınlandığı tarih itibarıyla 2.200-2.300TL civarı. Açıkçası başka bir şey söylemeye gerek kalmıyor şahsen, gelen çipset güncellemeleri ve oyun optimizasyonlarıyla performansı daha da pişecek gibi. Rakibinin yarı fiyatına genel anlamda daha fazla performansa kimse hayır demez diye düşünüyorum, baştan bir sistem kuracaklar için, içerik üretmek ve oyun oynamak için güçlü bir sistem toplamak isteyenler için performansıyla, fiyatıyla al beni diyen 1800X diye bir işlemci var. Hele fiyat/performansını daha başarılı bulduğum 1700X'i bu sene çok konuşulacak ve kullanılacak gibi görünüyor. AMD'yi Ryzen serisi için tebrik etmek, rekabeti geri getirdiği için de teşekkür etmek lazım. Böylelikle bir incelememizin daha sonuna gelmiş olduk, bir sonraki videoda görüşmek üzere hoşçakalın.