Merhaba dostlar. Bir başka sogutucu incelemesiyle daha karşınızdayım. Bu incelemede Thermalright ın Silver Arrow SB-E ve SB-E Extreme soğutucusunu inceleyeceğim. Hava soğutma deyince Noctua la birlikte akla gelen ilk firmalardan biridir Thermalright. 2001 yılında kurulan ve hala faliyetini sürdüren firma sadece hava soğutma ürünlerine yönelmiştir ve piyasada ki ürünleri soğutucu bloklar ve fanlar. Ayrıca piyasaya sunduğu ürünler genelde türünün başarılı örnekleri arasında yer alarak soğutma sektöründe bir çok standart belirlemiştir. Bu incelemeye konu olan ürün ise Thermalright ın en performanslı ürünü olan çift kule tasarımına sahip Silver Arrow SB-E ve SB-E Extreme modeli. Bu iki ürün ayrı ayrı olarak piyasada satılıyor fakat ürünlerin arasındaki tek fark kullanılan fanların farklı olması. Heatsink bakımından birebir aynı. Thermalright ın ilk çift kule tasarımına sahip sogutucu 2008 yılında çıkarttıgı IFX-14 oldu fakat cüssesine rağmen kalıbının soğutucusu olamamasından istenilen performansı veremediği için piyasada fazla söz sahibi olmadı. Daha sonra bu ailenin ilk üyesi olan Silver Arrow 4 ısı borusuyla birlikte 2010 yılında piyasaya çıktı ve bir süre sonra revizyona gidilerek çok daha yüksek performanslı 8 adet ısı borusuna sahip SB-E satışa sunuldu. SB-E modeli 2012 yılına ait SB-E Extreme modeliyse 2013 yılına. Yukarıda bahsettiğim gibi SB-E ve SB-E Extreme arasındaki tek fark fan olduğundan iki ürününde ayrı ayrı anlamak yerine sadece farklı olan fanlardan bahsedeceğim. Ürünün kutu içeriğiyle gelen parçalar ; heatsink, bir adet TY-141 fan, bir adet TY-150 fan, altı adet fan montajı için gerekli klipsler, bir adet thermalright chillfactor 3 termal macun, sekiz adet titreşim önleyici pad, kullanım kılavuzu ve amd, intel için gerekli montaj seti yer alıyor. Esas sihrin gerçekleştiği yer olan heatsinke geçiyoruz. Aşağıdan yukarıya doğru gidecek olursak,53MMx40MM lik bir taban karşılıyor bizi ilk başta. Tabanı işleyen tornacı abi iyi mesai harcadığı belli ki taban bal dök yala kıvamında ve baktığımızda gül cemalinizi görebilecek seviyede ayna gibi parlatılmış vaziyette. Bunun bazı olumsuzlukları da var şöyle ki, çok kolay çizilebiliyor. Ondan montaj yaparken fazladan dikkat göstermek lazım. Artık klasik olarak alıştığımız yüksek segmentde ki diger soğutucular da olduğu gibi blogun tabanı nikel kaplı bakır. IHS tabandan alınan ısı sekiz adet yine nikel kaplı bakır ısı borularına iletiliyor daha sonra oradan ısıyı yaymak için her blokta 51 adet olmak üzere toplamda 102 adet olan alüminyum finlere yayılan ısı sonra fanlar yardımıyla uzaklaştırılıyor. . Alüminyum finlerin kalınlığı 0.3MM ve iki fin arasında ki mesafe 0.21MM. Finlere dikkat edildiğinde dikkat çeken başka bir özellik finlerin yüksekliği seviyesinin yukarıdan aşağıya doğru azaldığı görülüyor. Bunun nedeni soğutucunun ramlerle ve anakartın soğutucuyla çakışmasını önlemek. Soğugutucunun yüksekliği 165MM, genişliği 154MM, derinliğiyse 103MM. Ortaya TY150 yi koyup ön tarafa TY-141 koyduktan sonra fanın derinliği 128MM ye çıkıyor ve üçüncü bir fan eklendiğinde toplam derinlik 153MM ulaşıyor. Heatsink in fansız ağırlığı 750G. Tüm fanları takıldığında ağırlık 1105G oluyor. Yukarıda daha önce bahsettiğim gibi SB-E ve SB-E extreme arasında i tek fark kullanılan fanlar. SB-E ile beraber 150MM boyunda TY-150 adlı pwm destekli 1100 RPM de 34 DBA ses seviyesine sahip 84 CFM hava akımı üretebilen bir fanla geliyor. Ayrıca buna ilaveten 140MM boyunda fakat 120MM fan deliklerine sahip 1300 RPM dönüş hızına ulaşan ve bu hızda 21 DBA ses seviyesine ullaşıp 73 CFM hava akımı üretiyor. SB-E Extreme modelinde iki adet TY-143 turuncu-kırmızı renk kombinine sahip 2500 RPM gibi kafa ütüleyen devirlere çıkan psikopat bir fan var. Allahtan pwm yoksa tam devirde kullanıldığında yanında kulak tıkacıyla durmakta fayda var yoksa işitme kaybına maruz bırakabilir uzun süreli kullanımda. 45 Dba ses seviyesine çıkan bu fan 130 CFM hava akımı üretiyor. Şimdi geldik en uyuz yere. Sayısızca kere soğutucu montajı yapmama rağmen her zaman Thermalright soğutucuları açık ara en çok zorlandığım montajdır ve montaj sonra mutlaka elim alüminyum finlerin sayesinde kesilmiş olduğundan ''anne yara bandı nerede?'' nidalarıyla evde dolaşmaya başlarım. İlk önce dört tane uzun vidayı alıyor ve siyah backlate kullandığımız soketin uyum yerlerine göre vidaları backplate ye sıkıştırılacak kısmı yere bakacak şekilde takıyoruz. Backplate ye taktıktan sonra vidaların sabit durması için beyaz pul kılıklı zımbırtıları vidalara tutturuyoruz ikinci resimde görebileceğiniz üzere. Vidaları backplateye yerleştirip pullarla sabitledikten sonra anakartın denk gelen vida deliklerine takıyoruz ve ve anakarta sabitlemek için iki ucuda dişi olan tombul vidayı tutturuyoruz. Bu aşamadan sonra soğutucuyu tutturacağımız beyaz pack plateyi tombul vidanın deliklerine gelecek şekilde hizaladıktan sonra kutu içeriğinde yer alan dört adet kısa vidalar ikinci backplateyi de sabitliyoruz. Son aşamadaysa, iki tane vida yeri olan ortası çukur bir metal parçası var. Onu ilk önce heatsink in blok kısmına tam olarak oturacak şekilde ayarladıktan sonra iki adet vidayla montajını yaptığımız ikinci backplateye tutturuyoruz Toplamda üç farklı test aşaması var. İlk test yönteminde kutu içeriğinde gelen macun, fan ile diğer testlerde standart olarak kullandığım termal macun olan Noctua NT-H1 ile fan olarak Corsair SP120L yi kullanacağım ve birbirleriyle karşılaştıracağım.(120MM lik boyuta sahip radyatör ve heatsinklerden 120L fan olarak kullanacağım fakat 140MM boyutundaki blokları test için farklı olarak Thermalright TY143 yer alacak. Bunun nedeni 120MM lik bir fan 140MM lik soğutucu blogundan yeterince ısıyı uzaklaştırmaması. Hangi fanı kullandığımın bilgisi test aşamalarında yer alacak.) Birinci test aşamasındaki amaç kendi fan ve macunuyla birlikte her zaman diğer testlerde kullandığım fan ve macundan farkını görmek. Çünkü NT-H1 piyasada bulunabilecek en iyi termal macunların başında ve SP120L de yüksek fan devri sayesinde blogun gerçek kalitesini ortaya çıkartacak. Test tek fan ve çift fan olarak tekrarlanacaktır. İkinci test yönteminde ise termal macun olarak Noctua NT-H1 fan olarak Corsair SP120L olacak klasik olarak.(120MM lik boyuta sahip radyatör ve heatsinklerden 120L fan olarak kullanacağım fakat 140MM boyutundaki blokları test için farklı olarak Thermalright TY143 yer alacak. Bunun nedeni 120MM lik bir fan 140MM lik soğutucu blogundan yeterince ısıyı uzaklaştırmaması. Hangi fanı kullandığımın bilgisi test aşamalarında yer alacak.) . İkinci test yöntemini incelemeye dahil etmemin nedeni aynı macun ve fanı kullanarak blok kalitesini ortaya çıkartmak. Yani Test 2 aşamasındaki soğutucuların hepsinde aynı fan ve macun yer alıyor. Testlerin hepsi bu aşama çift fanla olarak yapılmıştır. Üçüncü test aşamasındaysa kutu içeriğinde gelen fan ve macunla testler yapılacak ve tabloda ki diğer soğutucularda da bu yöntem uygulanacak. Son kullanıcı için en önemli bu aşama olabilir çünkü ben sogutucuya o kadar para verdikten sonra birde buna ek olarak para verip fan ve macun masrafı yapmam diyenleri bu tablo ilgilendiriyor. Ama benim için blogun kalitesi daha önemli ve keyfime göre sessiz fanlar takacağım diyorsanız sizi ilgilendiren aşama Test 2 Bundan sonraki aşamalar tüm test yöntemlerini kapsayan ve hepsin geçerli kısımlar : İlk önce işlemcinin stok hızında yani 3.4 Ghz hızında 1.24V da boştaki sıcaklıgını alacagım ve kriterim olacak değerler o test sırasında düşülen en düşük sıcaklık olacak.(Sogutucuların performansını değerlendirmek için boştaki sıcaklıkları baz almanızı pek tavsiye etmiyorum ]Daha sonra 3.4 Ghz 1.24V de 30 dakika boyunca Prime95 stress testindeki sıcaklıkların ortalamasını alacağım. Üçünü aşama ise 4.5 Ghz hızında 1.28V de 30 dakika boyunca Prime95 stress testindeki sıcaklıkların ortalamasını alacağım. Son olarak ise 5 Ghz 1.48V da 30 dakika boyunca Prime95 stress testindeki sıcaklıkların ortalamasını alacağım. Paylaştığım çekirdek sıcaklıklarının ortalamasının alıp tek şekilde yayınlayacağım böylece tablo üzerindeki karışıklıkta giderilmiş olacak. Ayrıca paylaştığım sıcaklıklar Delta T cinsinden sıcaklıklardır. Yani işlemci sıcaklığından ortam sıcaklığı çıkarılmıştır. Örnek vermek gerekirse oda 25 derece işlemci 55 derece dersek delta sıcaklık 55-25=30 oluyor. Böyle hesap yapmamdaki amaç bir soğutucuyu test ederken oda 25 dereceyken diğer soğutucuyu testinde 20 derece olursa bu testin hiçbir anlamı kalmaz. Bunun çözümü için ya her fanın testinde oda sıcaklığı paylaşacağım ki buda çok fazla kafa karıştırır ya sürekli klima açık duracak ya da delta sıcaklığını baz alınacak. Testte kullandığım programlar Windows 7 64 Bit, Real Temp, Prime 95, Cpu-z Test Aşamaları -1- İlk test aşamasında test kendi içinde olacak. Amaç fan ve macunları değiştirerek bu farkı görmek. Yine testler tek fan ve çift fan olmak üzere iki şekilde yapıldı. Bu aşamada bonus olarak sadece bu inceleme için ilaveten fan olarak Thermalright ın TY 140 ve Noctua nın NF-A15 fanını ekledim 3 er adet. Silver Arrow SB-E Vs Silver Arrow SB-E Extreme Vs Silver Arrow SB-E Vs Silver Arrow SB-E 1-2500K 3.4 Ghz 1.24V Boşta 2-2500K 3.4 Ghz 1.24V Yükte 3-2500K 4.5 Ghz 1.28V Yükte 4-2500k 5 Ghz 1.48V Yükte Test Aşamaları -2- Amaç tüm sogutucularda aynı macun ve fanı kullanarak blok performansını yani soğutucunun-radyatörün gerçek performansını ölçmek. Diğer soğutucularla karşılaştırma. Kullanılan macun(Noctua NT-H1) ve fan (Thermalright TY143) tüm soğutucularda aynıdır. Ve çift fan kullanılmıştır. Yani push-pull konfigürasyonuyla test edilmiştir.[Ufak bir dipnot düşeyim. Push-Pull dediğimden 240MM boyutundaki radyatörlerde 4 adet fan kullanılmıştır) 1-2500K 3.4 Ghz 1.24V Boşta 2-2500K 3.4 Ghz 1.24V Yükte 3-2500K 4.5 Ghz 1.28V Yükte 4-2500k 5 Ghz 1.48V Yükte Test Aşamaları -3- Belkide son kullanıcıyı en çok ilgilendiren test. Çünkü kullanıcı ben sogutucuyu alırım ve daha da fan, macun vs masraf yapmam diyenleri için direkt olarak bu sonuçlar ilgilendiriyor. Bu testte kutu içeriğinde ürünle beraber gelen fan ve termal macunlar kullanılmıştır. 1-2500K 3.4 Ghz 1.24V Boşta 2-2500K 3.4 Ghz 1.24V Yükte 3-2500K 4.5 Ghz 1.28V Yükte 4-2500k 5 Ghz 1.48V Yükte Test Aşamaları -1- 2500K 3.4 Ghz 1.24V Boşta 2500K 3.4 Ghz 1.24V Yükte 2500K 4.5 Ghz 1.28V Yükte 2500k 5 Ghz 1.48V Yükte Test Aşamaları -2- 2500K 3.4 Ghz 1.24V Boşta 2500K 3.4 Ghz 1.24V Yükte 2500K 4.5 Ghz 1.28V Yükte 2500k 5 Ghz 1.48V Yükte Test Aşamaları -3- 2500K 3.4 Ghz 1.24V Boşta 2500K 3.4 Ghz 1.24V Yükte 2500K 4.5 Ghz 1.28V Yükte 2500k 5 Ghz 1.48V Yükte $. getJSON(\"https://gdata.youtube.com/feeds/api/videos/Ui-9qre-4ps?v=2&alt=jsonc&callback=?\", function ); Sonuçlara bakıldığında soğutucu kendiden bekleneni fazlasıyla vererek işini tam yaparak bizi şaşırtmıyor. Çift kule tasarımına sahip ezeli rakibi D14 bu tabloda yok ancak tek blok olmasına ragmen onun kadar başarılı olan U14S var ve iki soğutucuda aynı fanlarla birbirine epey yakın sonuç aldı. SB-E ve SB-E Extreme modeli arasında seçim size kalmış. İki üründe pwm olduğundan fanlar sürekli yüksek devirde çalışmayacaktır fakat sizin için sessizlik performanstan özemliyse SB-E modeli daha mantıklı bir seçim ama yinede bu üç fanda ideal devirlerde oldukça sessiz. Eğer yüksek performansa sahip bir hava soğutma ürünü düşünüyorsanız Thermalright SB-E kenarda mutlaka bulundurulması gereken bir seçenek.[Soğutucuyu alırken sisteminizle uyumunu araştırmakta fayda var çünkü boyutlarından dolayı yüksek profilli ramlerde sorun yaşanma ihtimali muhtemel.