Pilot ile uçakların limitlerinin sonuna kadar zorlandığı ve bir savaş uçağını vurabilecek konuma gelmeye çalışırken aynı zamanda o savaş uçağı tarafından vurulmayacak pozisyonu yaratmaya çalışmak şeklinde tanımlayabileceğimiz it dalaşı kavramı I. Dünya Savaşı'ndan beri savaş pilotlarının uyguladıkları bir savaş oyunu. Genellikle iki farklı ülke pilotlarının karşı karşıya geldiği ve Türkiye ile Yunanistan Hava Kuvvetlerine ait pilotların da bu anlamda gündeme geldiği kavram, Amerikan Hava Kuvvetleri'nce farklı bir noktaya taşınmak istiyor. ABD merkezli Air Force Magazine isimli siteye göre kurum, Temmuz 2021'de ilk yapay zeka ve insan it dalaşı mücadelesini hayata geçirmeyi planlıyor. Ayrıca Bkz. Elon Musk, SpaceX için önceliğin artık Starship olacağını belirtti Bu alanda otonom olarak uçabilen bir araç geliştirildiğini belirten Pentagon Müşterek Yapay Zeka Merkezi Komutanı Korg. Jack Shanahan, amaçlarının söz konusu hava aracıyla bir insan kontrolündeki uçağı saf dışı bırakmak olduğunu belirtiyor. Hava Kuvvetleri bünyesinde faaliyet gösteren Hava Kuvvetleri Araştırma Laboratuvarı'nca tohumları ekilen projenin geçmişi 2018 yılına dayanıyor. Araştırma ekibi, "big moonshot" adı verilen projeyle F-16 Savaşan Şahin gibi 4. nesil bir uçağı makine öğrenmesi yöntemiyle otonom hale getirmek için kolları sıvamış. Projenin ne aşamaya geldiğiyle ilgili detaylar paylaşılmasa da Korg. Shanahan tarafından yapılan açıklamalar AFRL ekibinin sınırları zorladığı ve "makinenin insanı alt edeceği" yönünde şekillenmiş. Proje ekibinin lideri Steve Rogers, ortaya atılan iddia konsunda söyledikleri ise bir hayli ilginç. Rogers, açıklamasında "Tecrübeli insan pilotlarımızın binlerce saatlik uçuş tecrübesi bulunuyor. Peki, ben onların bu tecrübesini alıp bunu milyonlarca saatlik tecrübeye sahip bir sistem haline getirirsem ne olur? İnsanların düşünmeye bile vakit bulamadıkları bir zaman diliminde harekete geçebilen bu sistem karşısında ben, kendimi nasıl bir savaş pilotu olarak görebilirim?" ifadelerini kullanmış. Rusya da Su-57'yi insansız olarak uçurduğunu iddia etmişti Söz konusu ifadelerin bir iddiadan ibaret olduğunun altını da çizmek gerek. Zira Korg. Shanahan da otonom ve yapay zeka teknolojileri alanında temkinli olmakta fayda olduğu görüşünde. Bu konuda konuşan yetkili, " Daha yollarda bile seviye dört tam otonom araç yok" ifadelerini kullanırken Hava Kuvvetleri'nin söz konusu projede son sözü söylemeye henüz hazır olmadığını belirtmiş. Henüz konuşmak için erken de olsa Amerikan Hava Kuvvetleri otonom silah sistemleri üzerine ciddi yatırımlar yapıyor. "Skyborg" isimli savaş dronu projesi bu anlamda kurumun en iddialı yatırımlarından birini oluşturmakta. Otonom araçların insan kontrolündeki uçuş sistemlerinin önüne geçebileceğini düşünen başkaları da bulunuyor. Bunlardan en ünlüsü ise SpaceX ve Tesla CEO'su Elon Musk. Hatırlanacağı üzere Musk, geçtiğimiz aylarda bu konuda "Savaş uçaklarının devri geçti. Gelecek, dronlarda" sözlerini kullanmıştı. ABD'nin bu konudaki açıklamaları ile ilgili zamanlama ise bazılarına manidar gelebilir. Zira Rusya, bundan iki hafta önce 5. nesil savaş uçağı Sukhoi Su-57'nin ilk kez insansız olarak uçtuğunu iddia etmişti.