Moderatörlüğünü Hizmet İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Üyesi İlhan Bağören'in yaptığı panelde konuşan O-RAN ALLIANCE'ın kurucularından Dr. Chih-Lin I, Türkiye'de hizmet veren GSM operatörlerinin 5G teknolojisine yaptığı yatırımın çok değerli olduğunu ve umut vadettiğini söyleyerek, "Şu anki gelişmeler doğrultusunda dünyada 2030 yılına kadar 5G'de yüzde 30'luk bir büyüme bekleniyor" dedi. İletişim teknolojileri odağında yurt içi ve yurt dışından bilişim ekosistemini buluşturan 3. Uluslararası Mobilefest İletişim Teknolojileri Fuarı ve Konferansı, ilk gününde Türkiye'de 5G O-RAN Planları paneline ev sahipliği yaptı. Moderatörlüğünü Hizmet İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Üyesi İlhan Bağören'in yaptığı panelde O-RAN ALLIANCE'ın kurucularından ve aynı zamanda teknik yönlendirme komitesi başkanı Dr. Chih-Lin I, Vodafone Güney Avrupa Ulusal Ağları Başkanı Erhan Eraydın, Turkcell Erişim Ağı Direktörü Mustafa Karakoç ve Türk Telekom Ağ Mimarisi Tasarım Grup Müdürü Furkan Açık konuşmalarını gerçekleştirdi. O-RAN ALLIANCE'ın kurucularından ve aynı zamanda teknik yönlendirme komitesi başkanı Dr. Chih-Lin I, yeni ağ teknolojilerinin iletişimde devrim gerçekleştirmeye yardımcı olduğunu ve bunun da mevcut teknolojilerin etkileşimiyle ilerlediğini söyleyip Türkiye'deki mevcut gelişmelere dair şu yorumları yaptı: "5G teknolojisi Türkiye'de henüz başlangıç aşamasında olsa da çok yakın zamanda ilerleme sağlanacağını düşünüyorum ve bunun için de oldukça elverişli bir ortam var. Mobilefest'e katılmadan önce Türkiye'deki operatörlerin 5G'ye dair yaptıklarıyla ilgili çok bilgim yoktu fakat yapılan çalışmalara dair bilgi aldıkça çok mutlu oldum. 5G'ye geçiş noktasında hepimiz benzer zorluklarla karşılaşıyoruz. Bunun yanı sıra teknolojik uyumlanmadan bahsedersek, ilerleyen yıllarda 3G ve 4G'den vazgeçebiliriz ama 2G'yi devreden çıkaramıyoruz ve ona hala ihtiyacımız var. Şu anki gelişmeler doğrultusunda dünyada 2030 yılına kadar 5G'de yüzde 30'luk bir büyüme gerçekleşeceğini söyleyebiliriz." "5G'nin yerelleşme adımı doğrultusunda OpenRAN bizim için anahtar konumda" Panelde yeni teknolojilere dair yatırım yaparken eski teknolojileri de geleceğe taşımanın önemine vurgu yapan Vodafone Güney Avrupa Ulusal Ağları Başkanı Erhan Eraydın, "Sürecin başından bu yana software yeteneklerinin gelecekte daha önemli hale geleceğini düşünüyoruz. Bunun yanı sıra OpenRAN ekosistemi maliyet analizi noktasında da sürece fayda sağlıyor. OpenRAN ekosisteminin bir parçası olarak daha fazla baz istasyonu göreceğiz. 5G teknolojisi konusunda ürün yeterliliğini bugün görebiliyoruz. Üç sene içinde çok daha iyi bir yerlere ulaşacağız. Ayrıca operatörler olarak maliyetlere de göz atmamız gerekiyor. OpenRAN sayesinde de bunun düştüğünü görüyoruz. Ülkemizin 5G konusunda ilerlemesi de umut vadediyor ve OpenRAN ekosisteminde çok çeşitli fırsatlara sahibiz. 5G'nin yerelleşme adımı doğrultusunda OpenRAN bizim için anahtar konumda" dedi. "Yatırımı sadece kırsal bölgeye değil şehirlere de yaymamız gerekiyor" Turkcell Erişim Ağı Direktörü Mustafa Karakoç, 5G'de önemli olan konunun sistemin kurulması olduğunu belirtirken sözlerine şu şekilde devam etti: "Yaptığımız iyileştirmelerin tamamı gelişim sürecinin bir parçası. Bunun yanı sıra O-RAN'ın getirdiği mirası da göz önünde bulundurmalıyız. Özellikle ülkemizdeki operatörler çözüm odaklı hareket ediyor. OpenRAN ekosisteminin dinamiklerinde bu mümkün değil ve orada bir paketi çözümlemeniz gerekiyor. Bunun için de daha agresif olmamız lazım. Yatırımı sadece kırsal bölgeye değil şehirlere de yaymamız gerekiyor. Ayrıca yerel üretmek zorundayız ve bunun için de şirketlerimize sorumluluk duyarak üretkenliği artırmalıyız. Bunu da ancak O-RAN ile başarabiliriz." "Hedefimiz newtork'ümüzü 5G için uyumlu hale getirmek" Mevcut durum içinde 5G'nin önceki versiyonlara göre daha hizmet odaklı bir teknoloji olduğunu söyleyen Türk Telekom Ağ Mimarisi Tasarım Grup Müdürü Furkan Açık, kısa süre içinde atılması gereken adımları şu şekilde özetledi: "Hizmetleri etkili bir şekilde sunmak için güçlü bir merkezi kontrole ihtiyacımız var. Ekosisteminiz daha güçlü olursa kolayca uyum sağlayabiliriz. 5G kullanımlarının ötesinde teknik olarak küresel ortaklar ve yerel satıcılarla da iş birliği yapmamız gerekiyor. Hedefimiz newtork'ümüzü 5G için uyumlu hale getirmek. Bunun için de ihtiyacımıza en uygun faktörleri seçiyoruz. Bununla birlikte yerel ve üçüncü aktörler de bizim için değerli."