William Shakespeare \"bir gül, adını siz ne koyarsanız koyun, mis gibi kokar\" demiş olsa da işin aslı artık öyle değil. Güzel bir alan adı olmayan süper bir site, paçavralar içinde sokakta uyuyan evsiz bir balerin gibi algılanabiliyor. İnternet'ten kendinize bir "alan adı" almanız çok kolaydır. Dünyadaki her 100 kişiden 30'u, tarayıcısının adres bölümüne Godaddy yazıp, çıkan arama kutusuna istediği kelimeyi yazıyor ve ödeme dahil bir alan adının alınması yaklaşık 2 dakika kadar sürüyor. Yaklaşık 350 milyon alan adının yaklaşık 100 milyonu Godaddy üzerinde duruyor. Peki bir alan adı böyle 2 dakikada alınması gereken bir şey midir? Alan adları sizin bir internet sitesinde yapacağınız işe verdiğiniz isimdir ve sonradan değiştirmesi çok zordur. Tabii ki çok paranız varsa dünyadaki her şey kolaydır; mesela Facebook'un ilk adı TheFaceBook idi, fakat daha sonra bu ismin Facebook 'a evrilmesi için çok büyük çaba ve bu adın ".com" uzantılı domainin alınması için şu anda belirtilmeyen miktarlarda bir ödeme yapılması gerekmişti. Aynı şekilde pek çok "paralı" firma parasını alan adının güzelleştirilmesi için harcamıştı. Mesela; - Ebay ilk kurulduğunda adı AuctionWeb olarak lanse edilmişti. - Dünya çapında sandviç satan Pete's Super Submarines firması adını Subway olarak değiştirmese belki de bugün Türkiye dahil 110 ülkede aktif olmayacaktı. - Otomobil üreticisi Nissan 'ın bir önceki ismi Datsun 'du. - Weight Watchers ismini 2018'de WW olarak değiştirdi. - Wal-Mart ismindeki ara çizgiyi kaldırıp Walmart oldu. - Pepsi 'nin ilk adı Brad's Drink idi. Şirketler isimlerini başta yanlış koydukları veya bir noktada eski isim kendilerine ayak bağı olduğu için değiştiriyor, bu da o şirket için çok büyük bir enerji ve vakit kaybı oluyor. Yani neye koyacaksanız koyun, ismi baştan iyi seçmek şart. İnsanlar adınızı hatırlasın Ürününüz veya hizmetiniz şahane olabilir, ama kullanıcıların sizi bulması için de, memnun müşterinin size geri dönmesi için de adınızı hatırlaması şart. Ayrıca alan adınız sizin büyük ve güvenilir olduğunuzu da göstermeli. Fakat eğer sizin almayı düşündüğünüz alan adını başkası aldıysa ne yapacaksınız? Bu soruyu bir gün Elon Musk kendisine sordu; çünkü şirketinin adı Tesla, alan adı ise TeslaMotors nokta com idi. İlk başta otomobil üretmek için kurulmuş bir şirkete uygun ama artık uzaya gitmek isteyen bir şirkete dar gelen bir isim. Elon Musk 2018 yılında şöyle bir tweet attı: "Stuart Grossman adlı bir kişiden Tesla.com alan adını bugün 11 milyon dolara satın aldım." Attığı her tweet, kripto para piyasalarını yükselten veya düşüren bir kişi olarak Elon Musk'ın bu tweeti de ikinci el domain fiyatlarını yükseltmiş olabilir. Pandemi nedeniyle çok daha fazla şirket kuruluyor ABD'de 2020 yılında kurulan şirket sayısı 4.400.000 ve bu rakam 2019 yılına göre %24 artmış. İngiltere'de ise 2020 yılında 830.000 yeni şirket kurulmuş. Bu rakam bir önceki yıla göre %41 daha yüksek. Her yeni şirket, yeni bir isim gerektiriyor ve sözlüklerdeki kelimeler artık yetmiyor. Alan adları ise zaten dünyanın en nadir dijital varlıkları arasına girdiler bile. Bir alan adını başkası almadıysa 8-10 dolara almak mümkünken, eğer o alan adı başkasının elindeyse sizden 1.000 ila 1.000.000 dolar arası bir rakam isteyebilir. Artık internette alan adlarının değerini hesaplayan Estibot gibi motorlar bile var. Çünkü küresel pandemi nedeniyle sadece ülkemizde değil tüm dünyada insanlar işlerini daha fazla online olarak yapmaya başladılar ve artık her şirket mutlaka iş yaparken internet sitesini kurmayı unutmuyor. Bu da domain fiyatlarını yükseltiyor. Çin Geliyor Ocak-Aralık 2020 döneminde Çin'de internet kullanıcılarının sayısı 989 milyona yükseldi ve böylece nüfusun %70,4'ü internet kullanır hale geldi. Aynı dönemde 782 milyon kullanıcının internetten alışveriş yaptığı kayıtlara geçti. Çin istatistikleri her emtiada olduğu gibi internet fiyatlarını da etkileyebilir çünkü dünyada demir-çelik, çimento, madenler, tahıllar veya petrol gibi her türlü emtianın fiyatı Çin alıma çıktığı zaman yükseliyor. İnternet alan adlarında da aynı durumun beklenmesi çok normal. Adresi Çin olan alan adı uzantılarının dökümü şöyle: . cn uzantılı domainler : 18.970.054 adet. .com uzantılı domainler : 12.630.968 adet. . net uzantılı domainler : 938.792 adet. . org uzantılı domainler : 145.656 adet. . info uzantılı domainler : 31.445 adet. Yani Çin sadece ülke uzantısı olan ". cn" domainleri değil, ".com" dahil diğer tüm domain uzantılarını da satın aldığından arz-talep dengelerini ve domain fiyatlarını oynatacak çok ciddi bir parametre. Çinliler balık yemeye başlarsa dünyada balık fiyatları şu ankinin 5-10 katına çıkabilir diyenler, konu alan adları olduğunda aynı şeyleri söyleyebilirler. Bahçeli evlerde fiyatlar kaliteli domain fiyatları gibi yükseliyor Domain fiyatları yükselirken alan adı alıp satanların sayısı da hızla yükseliyor. Bu alan adları eskiden sadece Sedo, Nokta, Afternic, Dan, Efty, Godaddy, Snapnames, Namejet, Flippa ve Ebay gibi klasik platformlarda satılırken, şimdi yeni yeni çıkan marka platformları BrandBucket, Squadhelp, Brandpa ve Alter de ikinci el domainleri listeliyor ve bu platformlarda yüksek rakamlı domainler alınıp satılıyor. Ayrıca Dropcatch gibi platformlar düşen domainleri yakalayıp tekrar alıcılara ulaştırırken ExpiredDomains gibi siteler ise düşen domainlerin olası değerlerini hesaplayabilmemiz için verileri listeliyor. Örneğin indirimkodu.com şeklinde bir domain aldınız ve sektörünüz ayda 40.000 kişi tarafından aranan indirim kodu kelimesiyle tanımlanıyorsa, isminiz sizin tanıtım yapmanız gerekmeden marka olmuş demektir. Eskiden bir ismin marka olması ve kendisine güvenilirlik sağlaması için onlarca yıl beklemek gerekirken anında marka olmak sadece bir domain almanıza bakıyor. Tabii ki bu tip çok aranan isimler mutlaka daha önceden alınmış oluyor; bu durumda eğer bu domaine ihtiyacınız varsa sizin o ihtiyacınızın şiddeti oranında kesenin ağzını açmanız gerekebiliyor. Jenerik Alan Adları Eğer alan adınız sözlükten alınma bir kelime ise buna teknik olarak "Jenerik Domain" adı veriliyor. Jenerik isimlerin en önemli güzelliği, hiç kimsenin bu kelimede hak iddia edememesi. Yani eğer o kelime sözlükte yazıyorsa o kelime o dili konuşan halka aittir, dolayısıyla başka bir firmanın size gelip o kelimenin kendilerine ait olduğunu söylemesi ve domaininizi sizin elinizden alması ihtimali çok düşüktür. Domain seçiminde göz önünde bulundurulması gereken konulardan biri bu. Öte yandan domain eksperlerine göre en geçerli uzantı ".com" uzantısı. İnternet ilk kurulduğunda com/net/org olmak üzere sadece 3 seçeneğiniz varken, bugün aynı ismi yaklaşık 1000 kadar farklı uzantıda alabilirsiniz. Fakat insanlara isminizi söylediğinizde pek çoğu onu internette ".com" uzantılı olarak arayacakları için ve ".com" uzantılı alan adlarının daha fazla güven verdikleri bilindiği için mutlaka ".com" domain almanız öneriliyor. Şart değil, ama ".com" uzantısı hayatınızı kolaylaştırıyor. Mesela eğer alan adınız Düğün.com ise, düğün hazırlıkları yapan bir kişi sizin verdiğiniz bilgilere daha fazla güvenecek, 100 yıllık geçmişi olan bir marka kadar sağlam bir site olduğunuzu düşünebilecektir. Böyle bir domainin alım satım fiyatının oldukça yüksek değerlere ulaşması nedeniyle zaten bu tip bir domainin sahibi veya yatırımcısı da yayınladığı içeriğin kalitesine doğal olarak dikkat edecektir. Sonuçta hem ziyaretçilerinin güvenip trafiğini arttırdığı, hem de bu güven üzerine arama motorlarında üst sıralarda çıktığı için tanınırlığı sürekli artan değerli bir site ortaya çıkacaktır. Sonuçta bir site kurmak için fikir çok önemli; ayrıca o fikri kitlelere ulaştırmak için site içi ve dışı tasarımlarınız, içerikleriniz, iletişiminiz, ekibiniz, teknik altyapınız ve sizin kendi konunuzu en iyi şekilde bilip sahiplenmeniz bu işin olmazsa olmazları. Fakat alan adınızın seçimi, ileride bu dijital emlağın değiştirmesi her açıdan çok zor olacağı için ilk anda dikkat edilmesi gereken en önemli unsur.