Genel Kültür KURTULUŞ SAVAŞI HAZIRLIK DÖNEMİ HAVZA GENELGESİ(28 mAYIS 1919) AMASYA GENELGESİ (22 Haziran 1919): ERZURUM KONGRESİ (28 TEMMUZ -7 AĞUSTOS 1919) SİVAS KONGRESİ (4-11 EYLÜL 1919) Erzurum Kongresi kararlarını temel olarak genişletmiştir. Kongrenin açılmasında başkanlık ve Manda sorunu yaşanmıştır. Anadoludaki tüm ulusal güçler birleştirilmiştir. Sivas Kongresinin en önemli sonuçlarından biri Damat Ferit hükümetinin istifa ettirilmesidir. Anadolu hareketinin İstanbul hükümetine karşı kazandığı ilk siyasi başarıdır. AMASYA GÖRÜŞMELERİ (20-22 EKİM 1919) İstanbul hükümeti, Temsil Kurulunu resmen tanımış oluyordu. İstanbul hükümeti ve Temsil Kurulu ilk kez birlikte hareket etmişlerdir. İkisi gizli beş protokol yapılmıştır. ancak İstanbul hükümeti seçimlerin yapılması dışında alınan kararlara uymamıştır. -Mustafa Kemal in Ankara yı merkez seçmesi -Son Osmanlı Mebusan Meclisinin Açılması (12 OCAK 1920) MİSAK-I MİLLİ (28 OCAK 1920) -Türk yurdunun sınırları çizilmiştir. -Kurtuluş Savaşının programı oluşmuştur. -Sorunlara, barışçı çözüm önermiştir. -meclis kararlarıdır. Tam bağımsızlık istenmiştir. -Padişah onallamamıştır. -Dünyadaki ülkelerin meclislerini duyurulması kararlaştırılmıştır. TBMM NİN AÇILMASI (23 NİSAN 1920 ) SEVR BARIŞ ANTLAŞMASI (10 Ağustos 1920) MUHAREBELER DÖNEMİ DOĞU CEPHESİ: -TBMM NİN AÇTIĞI İLK CEPHEDİR. -eRMENİ VE gÜRCÜLER 1. Dünya savaşı bunulımından yararlanarak;Kars, Ardahan ve Batum u işgal etmişlerdi. _Kars ve çevresi Türklere geri verildi. -Ermenistan Misak ı Milliyi tanıdı. -TBMM Yİ tanıyan ve Sevr den vazgeçen ilk devlet Ermenistan dır -TBMM nin imzaladığı ilk anlaşmadır. GÜNEY CEPHESİ:(FRANSA İLE ANKARA ANTLAŞMASI 20 EKİM 1921 İLE SONA ERMİŞ VE GÜNEY SINIRI ÇİZİLMİŞTİR. BATI CEPHESİ: TBMM nin kurduğu düzenli ordu savaşmıştır. yunanlılara karşı açılmıştır En büyük maharebeler burda verilmiştir. bu muharebeler 1. ve 2. inönü savaşları, kütahya, eskişehir savaşları, Sakarya Meydan Savaşı ve Büyük Taarruz dur.. 1. İNÖNÜ SAVAŞI (6-10 OCAK 1921 ) SAVAŞI TBMM ordusu kazanmıştır - Savaş sonrasi ilk Anayasa kabul edildi. (20 ocak 1921) -iSTİKLAL marşı kabul edildi. LONDRA KONFERANSI (21 Şubat -12 Mart 1921) -TBMM İSE mİSAK I mİLLİ Yİ DÜNYA KAMU OYUNA KABUL ETTİRMEK İÇİN KATILDI. -iTİLAF DEVLETLERİ tbmm yi ilk kez resmen tanımış oldular. MOSKOVA ANTLAŞMASI(16 Mart 1921) -Sovyet Rusya ile imzalandı. -Her iki devlet eski anlaşmaları geçersiz saydı BÖYLECE SOVYET RUSYA KAPİTÜLASYON HAKKINDAN İLK VAZGEÇEN DEVLET OLDU. -Misak ı Milli yi ilk tanıyan büyük devlet oldu. -Batum ilk taviz verildi -doğu sınırı güvence altına alındı. 2. İNÖNÜ SAVAŞI 822-31 MART 1921 ) Yunanlıların 1. inönü mağlubiyetinin izlerini silmek istemesi ESKİŞEHİR KÜTAHYA SAVAŞLARI (10 -24 TEMMUZ 1921) TEKALİF İ MİLLİYE EMİRLERİ -SAKARYA SAVAŞI ( 23 AĞUSTOS-12EYLÜL 1921) ZABIT KATİBİNİN GÖREVLERİ 1-Hukuk ve ceza yargılama usulü yasalarınca öngörüler görevleri ve yazı işleri müdürlerinin tevdii ettikleri işleri yapmak 2-Dosya ve kayıtları silintisiz ve muntazam tutmak 3-Karar ve tutanakları dikkat ve itina ile yazmak imzasız bırakmamak 4-Davalara ait müzekkere ve davetiyeleri karara uygun olarak yazmak ve ait oldukları adreslere göndermek 5-Cevabı gelmeyen müzekkerelerin tenkidini yapmak 6-Cevabı gelen müzekkerelerde istenilen bilginin verilmediği görüldüğü taktirde talike mahal bırakmamak için ilgili makama bildirmek ve mahkeme gününden önce gerekli yazıları yazmak 7-Dava dosyalarını oluşturan bütün kağıtlar için dizi pusulası oluşturmak 8-Duruşma işlemleri için verilen paraları vezneye veya yazı işleri müdürüne vermek 9-Tahliye ve tevkif müzekkereleri ile hüküm hülesasını zamanında yazmak 10-Ferdi fişleri zamanında doldurmak 11- Arandıklarında bulunabilmek için ikamet adreslerini, değiştikçe yenisini yazı işleri müdürüne bildirmek CUMHURİYET SAVCISININ GÖREVLERİ 1- Adli göreve ilişkin işlem yapmak, duruşmalara katılmak ve kanun yollarına başvurmak 2-Cumhuriyet Başsavcısının verdiği idari ve adli görevleri yerine getirmek 3-Gerektiğinde Cumhuriyet Başsavcısına vekalet etmek 4-Kanunlarla verilen diğer görevleri yerine getirmek CUMHURİYET BAŞSAVCISININ GÖREVLERİ 1-Cumhuriyet Başsavcılığını temsil etmek 2-Başsavcılığın verimli, uyumlu ve düzenli çalışmasını sağlamak, işbölümü yapmak 3-Gerektiğinde adli göreve ilişkin işlem yapmak, duruşmalara katılmak ve kanun yollarına başvurmak 4-Kanunlarla verilen diğer görevleri yerine getirmek BAŞSAVCILIĞIN GÖREVLERİ 1-Kamu davası açılmasına yer olup olmadığına dair soruşturma yapmak veya yaptırmak 2-Kanun hükümlerince yargılama faaliyetlerini kamu adına izlemek, bunlara katılmak gerektiğinde kanun yollarına başvurmak 3-Mahkemelerce kesinleşen hükümlerin gerçekleşmesi için işlem yapmak ve izlemek 4-Kanunlarla verilen diğer görevleri yerine getirmek sadesade HAKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU Adli ve idari hakim ve savcıları göreve kabul etme, nakletme, atama, disiplin ve terfi işlemlerini yapar Kurumun başkanı Adalet Bakanıdır. Adalet Bakanı Müsteşarı kurumun tabii üyesidir. HSYK ayrı bir tüzel kişiliğe sahip değildir. Cumhur Başkanı,3 asil 3 yedek Yargıtaydan,2 asil 2 yedek Danıştaydan seçer. Üyeleri dört yıl için seçilir HSYK, Danıştay üyelerinin dörtte üçünü, Yargıtay üyelerinin tamamını seçer. 1-ANAYASA MAHKEMESİ: 11 asil dört yedek üyeden oluşur. üyelerini Cumhurbaşkanı seçer. Başkanını kendi üyeleri arasından salt çoğunlukla seçer Başkan ve vekili dört yıl için seçilir. GÖREVLERİ -Milletvekili dokunulmazlıklarının kaldırılmasıyla ilgili itirazlara bakar. -Kanunların, KHK , ve Anayasa değişikliklerinin uygunluk denetimini yapar. -Anayasa değişikliklerini sadece şekil yönünden denetler. -Meclis iç tüzüğünü ile ilgili itirazlara bakar. -Siyasi partilerin mali denetimini yapar. -Siyasi partilerin kapatılma davasına bakar. -Uyuşmazlık Mahkemesinin başkanını seçer -Cumhurbaşkanı, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve vekilini, Hakimler ve Savcılar yüksek kurulu başkan ve üyelerini, Sayıştay başkan ve üyelerini görevleri ile ilgili suçlardan dolayı YÜCE DİVAN sıfatıyla yargılar!!!!! Meclis başkanı ve millet vekilleri yüce divanda yargılanamaz. 2-YARGITAY: Adliye Mahkemelerince verilen karar ve hükümlerin son inceleme mercii olup ayrıca belli davalara da ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar, Yargıtay üyeleri, hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu üyelerince seçilir. 3-DANIŞTAY: İdare ve Vergi mahkemelerince verilen karar ve hükümlerin son inceleme mercii olup ayrıca belli davalara ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar. Üyelerinin dörtte üçü HSYK, dörtte biri Cumhurbaşkanı tarafından seçilir. 4-ASKERİ YARGITAY:Askeri mahkemelerce verilen karar ve hükümlerin son inceleme merciidir. Üyeleri Cumhurbaşkanı tarafından seçilir. 5-ASKERİ YÜKSEK İDARE MAHKEMESİ: Asker kişileri ilgilendiren ve askeri hizmete ilişkin idari işlemlerden doğan uyuşmazlıkların yargı denetimini yapar. 6-UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ: Adli, idari ve askeri yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemeye yetkilidir. Bu mahkemenin başkanlığını Anayasa Mahkemesinin kendi üyeleri içinden görevlendirdiği üye yapar. YÜKSEK SEÇİM KURULU GÖREVLERİ İl ve ilçe seçim kurullarının oluşmasını sağlamak il seçim kurullarını oluşumuna, işlemlerine ve kaarlarına karşı yapılacak itirazları, oy verme gününden önce ve itiraz konusunun gerektirdiği süratle kesin karara bağlamak Adaylığa ait itirazlar hakkında kesin karar vermek. İl seçim kurullarınca düzenlenen tutanaklara karşı yapılan itirazları inceleyip kesin kara bağlamak. Türkiye'nin gerçeklerinden doğmuş bir düşünce sistemidir. Türk milletinin iradesiyle oluşmuş, tarihi bir gelişmenin ürünüdür. ATATÜRK'ÜN KENDİ İFADESİYLE İLKELERİNİN TANIMI I. TEMEL İLKELER 1-Cumhuriyetçili -Türk milletinin karakter ve adetlerine en uygun olan idare, Cumhuriyet idaresidir.(1924) -Cumhuriyet rejimi demek, demokrasi sistemiyle devlet şekli demektir. (1933) -Cumhuriyet, yüksek ahlaki değer ve niteliklere dayanan bir idaredir. Cumhuriyet fazilettir... (1925) 2-Milliyetçilik: -Türkiye Cumhuriyeti'ni kuran Türk halkına Türk Milleti denir. (1930) -Diyarbakırlı, Vanlı, Erzurumlu, Trakyalı, hep bir soyun evlatları ve aynı cevherin damarlarıdır. (1923) -Biz doğrudan doğruya milliyetperveriz ve Türk milliyetçisiyiz. Cumhuriyetimizin dayanağı Türk toplumudur. Bu toplumun fertleri ne kadar Türk kültürüyle dolu olursa, o topluma dayanan Cumhuriyet de o kadar kuvvetli olur. (1923) 3-Halkçılık: -İç siyasetimizde ilkemiz olan halkçılık, yani milletin bizzat kendi geleceğine sahip olması esası Anayasamızla tespit edilmiştir. (1921) -Halkçılık, toplum düzenini çalışmaya, hukuka dayandırmak isteyen bir toplum sistemidir. (1921) -Türkiye Cumhuriyeti halkını ayrı ayrı sınıflardan oluşmuş değil, fakat kişisel ve sosyal hayat için işbölümü itibariyle çeşitli mesleklere ayrılmış bir toplum olarak görmek esas prensiplerimizdendir. (1923) 4-Devletçilik: -Devletçiliğin bizce anlamı şudur: kişilerin özel teşebbüslerini ve şahsi faaliyetlerini esas tutmak, fakat büyük bir milletin ve geniş bir memleketin ihtiyaçlarını ve çok şeylerin yapılmadığını göz önünde tutarak, memleket ekonomisini devletin eline almak. (1936) -Kesin zaruret olmadıkça, piyasalara karışılmaz; bununla beraber, hiçbir piyasa da başıboş değildir. (1937) 5-Laiklik: -Laiklik, yalnız din ve dünya işlerinin ayrılması demek değildir. Bütün yurttaşların vicdan, ibadet ve din hürriyeti de demektir. (1930) -Din bir vicdan meselesidir. Herkes vicdanının emrine uymakta serbesttir. Biz dine saygı gösteririz. Düşünüşe ve düşünceye karşı değiliz. Biz sadece din işlerini, millet ve devlet işleriyle karıştırmamaya çalışıyor, kasıt ve fiile dayanan tutucu hareketlerden sakınıyoruz. (1926) 6-İnkılapçılık: -Yaptığımız ve yapmakta olduğumuz inkılapların gayesi Türkiye Cumhuriyeti halkını tamamen çağdaş ve bütün anlam ve görüşleriyle medeni bir toplum haline ulaştırmaktır. (1925) II- BÜTÜNLEYİCİ İLKELER 1-Milli Egemenlik: 2-Milli Bağımsızlık: 3-Milli Birlik ve Beraberlik: 4-Yurtta Sulh , Cihanda Sulh: 5-Çağdaşlaşma: 6-Bilimsellik ve Akılcılık: 7-İnsan ve İnsanlık Sevgisi: ATATÜRK İNKILAPLARI I-Siyasi alanda yapılan inkılaplar: 1- Saltanatın Kaldırılması (1 Kasım 1922) 2- Cumhuriyet'in ilanı (29 Ekim 1923) 3- Halifeliğin Kaldırılması (3 Mart 1924) II-Toplumsal yaşayışın düzenlenmesi: 1- Şapka İktisası Hakkında Kanun (25 Kasım 1925) 2- Tekke ve Zaviyelerle Türbelerin Seddine ve Türbedarlıklar ile Birtakım Unvanların Men ve İlgasına Dair Kanun (30 Kasım 1925) 3- Beynelmilel Saat ve Takvim Hakkındaki Kanunların Kabulü (26 Aralık 1925). Kabul edilen bu kanunlarla Hicri ve Rumi Takvim uygulaması kaldırılarak yerine Miladi Takvim, alaturka saat yerine de milletlerarası saat sistemi uygulaması benimsenmiştir. 4- Ölçüler Kanunu (1 Nisan 1931). Bu kanunla ölçü birimi olarak medeni milletlerin kullandıkları metre, kilogram ve litre kabul edilmiştir. 5- Lakap ve Unvanların Kaldırıldığına Dair Kanun (26 Kasım 1934) 6- Bazı Kisvelerin Giyilemeyeceğine Dair Kanun (3 Aralık 1934). Bu kanunla din adamlarının, hangi dine mensup olurlarsa olsunlar, mabet ve ayinler dışında ruhani kisve taşımaları yasaklanmıştır. 7- Soyadı Kanunu (21 Haziren 1934) 8- Kemal Öz Adlı Cumhur reisimize Atatürk Soyadı Verilmesi Hakkında Kanun (24 Kasım 1934) 9- Kadınların medeni ve siyasi haklara kavuşması: a- Medeni Kanun'la sağlanan haklar b- Belediye seçimlerinde kadınlara seçme ve seçilme hakkı tanıyan kanunun kabulü (3 Nisan 1930) c- Anayasa'da yapılan değişiklerle kadınlara milletvekili seçme ve seçilme hakkının tanınması (5 Aralık 1934) III- Hukuk alanında yapılan inkılaplar: 1- Şeriye Mahkemelerinin kaldırılması ve Yeni Mahkemeler Teşkilatının Kurulması Kanunu (8 Nisan 1934) 2- Türk Medeni Kanunu (17 Şubat 1926) Dini hukuk sisteminden ayrılarak laik çağdaş hukuk sisteminin uygulanmasına başlanmıştır. IV-Eğitim ve Kültür alanında yapılan inkılaplar: 1- Tevhid-i Tedrisat Kanunu (3 Mart 1924). Bu kanunla Türkiye dahilindeki bütün bilim ve öğretim kurumları Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlanmıştır. 2- Yeni Türk Harflerinin Kabul ve Tatbiki Hakkında Kanun (1 Kasım 1928) 3- Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti'nin Kuruluşu (12 Nisan 1931). Cemiyet daha sonra Türk Tarih Kurumu adını almıştır (3 Ekim 1935). Kültür alanında yeni bir tarih görünüşünü ifade eden kurumun kuruluşuyla ümmet tarihi anlayışından millet tarihi anlayışına geçilmiştir. 4- Türk Dili Tetkik Cemiyeti'nin kuruluşu (12 Temmuz 1932). Cemiyet daha sonra Türk Dil Kurumu adını almıştır (24 Ağustos 1936). Kurumun amacı, Türk dilinin öz güzelliğini ve zenginliğini meydana çıkarmak, onu dünya dilleri arasında değerine yaraşır yüksekliğe eriştirmektir. 5- İstanbul Darülfünunu'nun kapatılmasına Milli Eğitim Bakanlığı'nca yeni bir üniversite kurulmasına dair kanun (31 Mayıs 1933). İstanbul Üniversitesi 18 Kasım 1933 günü öğretime açılmıştır TÜRKİYE'NİN ENLERİ VE İLKLERİ -İlk hava şehidimiz Fethi Bey'dir. -İlk Türk uçağı Mavi Işık'tır(Kayseri/1979) -Dünyanın ilk ve tek cellat mezarı İstanbul Eyüp'te yer alır. -Nargile Osmanlı'ya ilk olarak Yavuz Sultan Selim zamanında Hindistan'dan getirildi. -Yerleşim yerine yapılan ilk baraj Denizli Gökpınar Barajı'dır. -Türkiye'de ilk nüfus sayimi 1927 yılında yapıldı. -En fazla yağış alan ilimiz Rize'dir. -TBMM'nin ilk baskani Fethi Okyar'dir. -Ilk basbakanimiz Ismet Inönü'dür. -En büyük adamiz Gökçeada'dir. -Ingilizce ile egitime baslayan ilk Türk okulu Ankara TED Koleji'dir.(1954) -Türkiye'de özürlülere yönelik ilk otel Antalya'da hizmete girmiştir -Türkiye'nin ilk özel hayvanat bahçesi Bogaziçi Hayvanat Bahçesi'dir. -Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk anayasası 1924 anayasasıdır. -Türkiye'nin en çok otel bulunan yeri Eminönü'dür. -Türkiye'de feribot ile taşımacılık yapılan tek göl Van Gölü'dür. -Kıbrıs Barış Harekatı esnasında uçaklarımızın yanlışlıkla vurduğu gemimiz Kocatepe'dir. -Türkiye'nin ilk kadın bakanı Türkan Akyol'dur. -İlk şah tuğrası Yavuz Sultan Selim'in tuğrasında görülmeye başlanmıştır. -İlk Türkçe ezan İstanbul Fatih Camii'nde okundu. -Türkiye'nin ilk televizyon yayını İstanbul'dan yapıldı. -Cumhuriyet döneminde kurulan ilk muhalefet partisi Terakkiperver Cumhuriyet Fırka'sır. -Türkiye'de ilk politika okulu Nazif Ülken tarafından kurulmuştur. -Türkiye'de en fazla milletvekili seçilen İsmet İnönü'dür.(14 defa) -Ramazan çadırı ilk kez 1995 yılında Üsküdar Belediyesi tarafından kuruldu. -Cumhuriyet tarihinin en uzun süreli azınlık hükümeti Anasol-D hükümetidir. -Türkiye'deki ilk mali kurum Emniyet Sandığı'dır. -Türkiye'nin bilinen ilk erkek hemşiresi Murat Bektaş'tır. -Türkiye'nin ilk haber ajansı Anadolu Ajansı'dır.(1920) -Türkiye'nin ilk sınır ötesi harekatı Kıbrıs çıkarmasıdır. -Türkiye'de kurulan ilk parti C. H. P'dir. -Latin alfabesine resmi olarak ilk geçen Türk devleti Azerbaycan'dır. -Türkiye'nin en düşük gelir elde edilen ili Muş'tur. -Yüzölçümü itibariyle en küçük komşumuz Ermenistan'dır. -Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin ilk başkanı M. Kemal'dir. -Türkiye'de baskı tekniğini ilk kez İbrahim Müteferrika kurmuştur. -İlk TSE belgesi Yıldırım Bayezid devrinde çıkarılmıştır. -Türkiye'nin en yüksek minaresi Selimiye Camisinde bulunur. -Türkiye Cumhuriyeti devletini ilk kabul eden devlet Ermenistan'dır. -Osmanlı Devleti'nin ilk bankası Banka-i Der Saadet'tir. -Türkiye'de ilk uçak fabrikası Kayseri'de açıldı. -Kelaynak kuşları ülkemizde sadece Urfa'nın Birecik ilçesinde bulunur. -En işlek kara sınırımız Yunanistan sınırıdır. -Türkiye'de öldürülen ilk başbakan Nihat Erim'dir. -Türkiye'de ilk İngilizce gazete İlknur Çevik tarafından çıkarılmıştır. -Türkiye'nin ilk haber spikeri Zafer Cilasun'dur. -Mallarda kalite arayan ilk millet Türkler'dir. -Türkiye dışarıya ilk olarak G. Kore'ye asker göndermiştir. -Türkiye'nin en eski şehri Hakkari'dir. -Türkiye'de taşkömürünü ilk defa Uzun Mehmet bulmuştur. -Konya Türkiye'nin en uzun karayolu ağına sahiptir. -Türkiye'nin en kalabalık mezarlığı İstanbul Karacaahmet Mezarlığı'dır. -Dünyada en fazla konuşulan diller sırasıyla şöyledir: Çince, Hintçe, İngilizce, İspanyolca ve Türkçe'dir. -Türkiye'de ilk milletvekili seçimleri I. Meşrutiyet'de yapıldı. -Ege Bölgesi'nde en uzun kıyılara sahip ilimiz Muğla'dır. -Karadeniz'in en yüksek dağı Kaçkar Dağı'dır. -Taşkömürü ilk defa Zonguldak'ta çıkarılmıştır. -Türkiye'de petrol arama çalışmaları ilk defa İskenderun'da yapılmıştır. -Türkiye'nin en zengin boksit yatakları Seydişehir'de bulunur. -Türkiye'de heyelan en çok kış mevsiminde görülür. -Türkiye'nin doğusu ile batısı arasında 76 dakikalık zaman farkı vardır. -Türkiye'nin ilk turistik yerleşim yeri Çeşme'dir. -Kümes hayvancılığı en çok Marmara Bölgesi'de farklıdır. -Türkiye'nin en doğu ucunda Iğdır ili bulunur. -Türkiye'nin çay yetiştirilen tek yöresi D. Karadeniz'dir. -Türkiye'de rüzgarın en etkili olduğu yer İç Anadolu'dur. -Türkiye'nin en az göç veren bölgesi Marmara Bölgesidir. -Türkiye'nin en az ormana sahip bölgesi G. Anadolu Bölgesi'dir. -İç Anadolu Bölgesi'nin en yüksek yeri Erciyes Dağı'dır. -Ulaşım yapılabilinen tek akarsuyumuz Bartın Çayı'dır. -Ülkemizde ilk dokuma fabrikası Nazilli'de açılmıştır. -Ülkemizde ilk şeker fabrikası Uşak'ta açılmıştır. -Ülkemizde ilk demir-çelik fabrikası Karabük'te açılmıştır. -Kayısı, fındık, çay üretiminde ülkemiz ilk sırada yer alır. -Dünya bor rezervlerin %70′i ülkemizde yer alır. -Ülkemizde ipek böcekçiliği en fazla Marmara Bölgesi'nde yapılır. -Türkiye'nin en fazla kara sınırı Suriye ile(877), en az kara sınırı ise Nahçıvan iledir(10) -Ege kıyıları en uzun kıyımızdır. -Ülkemizin en büyük gölü Van Gölü'dür. -Türkiye'nin en uzun akarsuyu, Kızılırmak'tır. -Zonguldak kömür yatakları birinci zamanda oluşmuştur. -Çanakkale ve İstanbul boğazları dördüncü zamanda oluşmuştur. -Kıyılarımıza en yakın ada Midilli Adası'dır. -Türkiye dışında Türk bayrağının dalgalandığı tek kale Caber Kalesi'dir C. CUMHURBAŞKANLARI 1. M. Kemal Atatürk 1881-1938 29.10.1923 10.11.1938 2. İsmet İnönü 1884-1973 11.11.1938 22.05.1950 3. Celal Bayar 1883-1986 22.05.1950 27.05.1960 3. Cemal Gürsel 1895-1966 26.10.1961 28.03.1966 4. Cevdet Sunay 1899-1982 28.03.1966 28.03.1973 5. Fahri Korutürk 1903-1987 06.04.1973 06.04.1980 6. Turgut Özal 1927-1993 31.10.1989 17.04.1993 7. Süleyman Demirel 1924- 16.05.1993 16.05.2000 8. Ahmet Necdet Sezer 1941- 16.05.2000 – 2007 9. Abdullah Gül 2008- DÜNYA'NIN EN'LERİ Dünyanın en yüksek şelalesi: Angel-Venezuela–1.000 m. Dünyanın en büyük nehri: Nil-Afrika Dünyanın en yüksek dağı: Everest-Asya–8.848 m. Dünyanın en büyük çölü: Büyük Sahra Çölü-Orta/Kuzey Afrika Dünyanın en büyük yanardağı: Tambora-Endonezya Dünyanın en büyük mağarası: Carlsbad Mağarası-New Mexico, ABD Dünyanın en büyük gölü: Hazar Denizi-Orta Asya–394.299 km2 Dünyanın en büyük adası: Grönland-Kuzey Atlantik–2.175.597 km2 Dünyanın en sıcak yeri: Al'Aziziyah-Libya–57,7 C Dünyanın en soğuk yeri: Vostock II- -89,2 C Dünyanın en kalabalık ülkesi: Çin–1.237.000.000 kişi Dünyanın en geniş ülkesi: Rusya–10.610.083 km2 Dünyanın en küçük ülkesi: Vatikan–0.272 km2. Dünyanın en kalabalık şehri: Tokyo-Japonya–26.500.000 kişi Dünyanın en uzun binası: Suyong Bay Tower-Pusan : 88 kat 462 m. Dünyanın en uzun demiryolu tüneli: Seikan-Japonya–53,9 km. Dünyanın en uzun karayolu tüneli: St. Gotthard-İsviçre-16.4 km. Dünyanın en uzun kanalı: Panama kanalı-Panama–81,5 km. Dünyanın en uzun köprüsü: Akashi-Japonya–1.990 m. Dünyada en çok konuşulan dil: Çince -885.000.000 kişi Dünyanın en çok ülke ile sınırı olan ülke: Çin (15 ülke ile sınırı var) Dünyanın en yüksek yerleşim yeri: Webzhuan, Çin-Deniz seviyesinden 5.090 m. Yukarıda Dünyanın en alçak yerleşim yeri: Calipatria, Kaliforniya, ABD – deniz seviyesinin 54 mt. Altında Dünyanın en uzun kesintisiz sınırı: ABD-Kanada sınırı.