Düzensiz uyku IQ düşürüyor derken kalıcı olarak mı?

Zorbalık yapana acımayacaksın ağzını yüzünü kıracaksın gerekirse hastanelik edeceksin o zaman akıllanıyorlar. Ben okulda zamanında yapmadığıma pişmanım. Ailem aman kavga etme oğlum ama şöyle etme oğlum diye diye sürekli ben dayak yiyordum hatta yetmiyor bir kere ben kavga ayırmaya çalıştım diye herkes bana suç atıp disiplinlik olmuştum Annemde aynı okulda öğretmendi bunlar yüzünden ben her hafta disipline gidiyordum. Bir kere annem nöbetçiydi ve üst sınıflardan bir çocuk bana zorbalık yaptı o sinirle çocuğun kafasını duvarlara vurmuştum yumruk yedim bir kaç kez boğazımı sıktı ama öyle felaket kafasını vurmuştum ki soluğu anamın atölyesinde almıştık ikimizde birbirimize bakıp gülüyorduk çocukla buz torbası koyuyordu o kafasına ben kollarıma yara bandı yapıştırıyordum sonra bir daha kavga etmedik. Anam tabii öğretmen olduğu için ikimizede fırça kayıyordu disipline gidecekti iş ama sonradan birbirimizden özür diledik iş çözüldü. Bu sebepten kimseye acımıyorum. Birisi sana 1 kere mi vurdu? Ben 10 kere vuruyorum ağzına etmeden bırakmıyorum bundan sonra böyle.

yav ne akranı turkıyede hergun zorbalık goruyorum ben. hakımınden savcısına fahrı trafık mufetttısınden polsıne once bunlarıarastır makale yaz

Akran zorbalığı hakkında makalelere bakarken, zorba/mağdur-kurban olmayı (%62-77) genetik faktörlerle açıklayan bazı araştırmalar gördüm yani ailenin etkisi daha az. Belirli bireysel özelliklere yönelik genetik eğiliminin, kişinin hem zorba hem de mağdur olma olasılığında önemli bir rol oynadığını gösteriyor. Tüm davranış özelliklerinin&kalıtsal olduğunu sadece çevre, a ile ile açıklanamayacağı zaten biliniyor. Çevresel etmenler, çocukluğun erken dönemlerinde yaşananlar, yetiştiriliş tarzı genlerin dışa vurumunu bir miktar etkilese de hayatımızı büyük oranda genlerimizin belirlediğini, çoğu şeyin bizim kontrolümüzde olmadığını anlayabiliriz. Kaynak: ﻿ https://acamh.onlinelibrary. wiley.com/doi/abs/10.1111/j.1469-7610.2007.01821. x https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/15374416.2020.1731820 https://www.ncbi.nlm. nih. gov/pmc/articles/PMC4635473//

Araştırdığım kadarıyla araştırmalar bunu kadın üzerinde yani doğuran üzerine araştırmışlar ama bildiğim kadarıyla düzensiz uyku IQ düşürüyor. Yani soruna cevap olarak evet.

Belki, kısmen bir özgür irade var ama bana göre bu yine genetik determinizm içinde; değişimi mümkün kılacak genlere/potansiyele sahip olmamız gerekir diye düşünüyorum. Genetik ve kontrol edemediğimiz olaylar hayatımızın genel çerçevesini önceden belirliyor. Sonradan yapabileceklerimiz, değiştirebileceğimiz şeyler sınırlı kalıyor. Bu açıdan genetik determinizme %90 diyorum. Kişisel çabanın, aile, çevre gibi diğer etkenlerin önemini bunların genlerin dışa vurumunu etkileyebildiğini kabul etsem de. Birçok araştırma, kendi deneyimlerim ve gözlemlerim bana bunu gösteriyor. Elbette kesin doğrudur diyemem ancak bu görüşü destekleyecek veriler bulunuyor bence. Fiziksel/kişilik özellikler, zeka, nörolojik gelişim, durum vb. genetiğin etkisi çok fazla. Genlerin bize kazandırdığı yüksek bilişsel kabiliyet ve mental esneklik dahil herkes için aynı seviyede geçerli değil. Bir kişi genetik açıdan şanssız ise ve diğer etkenler de tetikleyici olmuşsa bir noktadan sonra ne yaparsa yapsın bazı engelleri aşamıyor hayatı her anlamda çoktan şekillenmiş oluyor bile.

Peki IQ düşebilir mi yani doğduktan sonra

Genetik belirlenimcilik doğalcılık veya doğallaştırma safsatasıyla suistimal etmeye açık bir bakış açısı ama tabii şu var; safsatacı ve kötücül davranışı rasyonalize edici düşünce tarzının yine genlerden kaynaklandığını, en azından ağırlıklı genetik faktör kaynaklı bir yatkınlığa dayandığını iddia edebiliriz. Bir insanın karakteri, eğilimleri, hareketleri üzerinde genlerin etkisi nörofizyolojik mimariye biçim vermelerinden dolayı oldukça büyük. Genler nasıl davranmamız gerektiğine dair hem yüksek bilişsel hem de iptidai seviyede bir takım etkin talimatlarla bizi donatıyor. Bu talimatlara göre davranma ve düşünme eğiliminde oluyoruz ama tabii yüksek bilişsel kabiliyetlerimiz ve yine genlerin bize kazandırdığı mental esnekliğimiz sayesinde yaptığımız ayarlamalarla bu talimatların - en azından genetik belirlenimcilik jargonuyla en baskın olanların - aksini de yapabiliyoruz. Yine de idealde bu istisnai vaziyetin dahi evrimsel bir çerçeveye oturması beklenir ve davranışlararası evrimsel bir stratejik rekabet fonksiyonunun istemsiz de olsa parçası olur. Beyinde çeşitli nöron hatları ve ağları o an kontrolü ele almak ve üstünde karar verilmiş edim olmak üzere birbirleriyle inanılmaz karmaşık bir biçimde rekabet ederler, onların ortamla etkileşimle gelişen rekabetinden türeyen davranış patikası organizmanın devamlılığının verilmiş ortamda sınandığı ve başarı seviyesine göre kendi aralarında sıralandığı evrim sürecini meydana getirir. Buradaki olay evrim sürecinde genlerin dikte ettiğinden bağımsızlaşabilecek ve otonomlaşabilecek kadar gelişmiş beyinlerin çoktandır türemiş bulunması, yeterince kompleks 'zeki' beyinlerin evrim sürecinde genlerin tasarrufta bulunuş ve hakimiyetini, genlerin belirleyici rolünü kısmen de olsa gasp etmiş halde bulunmaları. Bu konuda şöyle bir örnek verebiliriz. Normalde bakterilerle veya virüslere başa çıkamayan vücutlar meydana getiren genomlara sahip şanssız zavallı insanların hastalandıkları zaman acı biçimde ölmeyi bekleyip daha çabuk ölmelerini beklememiz gerekirdi ama kompleks beyinlerimizle tıbbı ve antibiyotikleri icat ederek genlerin evrim sürecindeki bu temel belirleyici rolünü sarsmış bir haldeyiz. Genler resmen organizmaya 'seks yap' derken bir keşişin veya kararlı bir aseksüelin beyni bu güçlü talimata bir ömür boyunca karşı koyabilir. Kalıtsallığı nedeniyle karakteristik biçimde çok öfkeli ve devamlı patlayan yaratılışta insanlar öfke kontrol teknikleri öğrenerek öfkelerini en azından gizleyebilir veya azaltabilir, bu şekilde daha sakin davranabilirler ve uyum düzeylerini arttırabilirler. Burada da gri maddesiyle gelişkin bir beyin kendisini biçimlendiren genlerden kısmen özerk hale gelmiş varlığıyla devreye girmiştir. Ayarlama yapmıştır. Beynin muazzam esneklik potansiyeli ve etkin karar ve tepki vermedeki sürati böylesi gelişmiş ve özerk beyinleri yapan genlerin doğal seleksiyonda seçilmesine ve ironik biçimde genlerin adaptasyon sürecindeki hakimiyetlerini kendi kendilerine - kısmen de olsa - devretmelerine yol açtı. Seleksiyonun rekabetçi gidişatında otonomlaşan ve esnekleşen bir beynin avantajları böylesi bir evrimsel trendin gelişimini teşvik etti. Bu çerçevede genetik belirlenimcilik veya determinizm görüşü karmaşık beyinlerin belirleyiciliğinin meydan okumasıyla karşı karşıya. Misal akran zorbalığı veya mağduriyet yatkınlığı - başka evrimsel stratejilerin lehinde - beyinlerimiz tarafından bastırılabilir. Özellikle davranış değişimi daha adaptifse ve daha az maladaptifse neden olmasın? Çocuğuna devamlı negatif özelliklerden dem vurarak zorba ebeveyn tavrı taslamak yerine onu her koşulda seveceğini söyleyerek ve yetenekli olduğu konuları bulmasına aracılık edip bu konularda onu överek teşvik etmek, devamlı mağdur olup söylenmek yerine mücadele etmek daha başarılı stratejiler olarak öne çıkabilir. Genler ilk verilmiş 'olumsuz davranışları' bazı olası evrimsel avantajlarından dolayı dikte etmeye çok yatkınken beyin kültürle beraber etkileşimiyle bu davranışları hem evrimsel hem de ahlaki açıdan daha üstün ve mümkün alternatifleriyle değiştirebilir.

Evet.

Normal. Cahil halkların yaşadığı ülkelerde toplumsal hiyerarşi. Kendinden başka her şeyin kutsal olduğuna inandırılmış bir halka köpek muamelesi yapabilirsin. Bu ülkede her şey insandan daha kutsal. Bayrak, din, toprak, devlet vs. Demokrasiyi kendisini temsil edecek kişiyi değil de yönetecek kişiyi seçmek olarak algılamış bir toplumdan ne beklersin? 'Yönet beni' diye bağıran devlet tapara köpek muamelesi de yaparlar, her şeyi de yaparlar.