Hasanoğlan Köy Enstitüsü AkifTanrıkulu youtube Atatürk Türkiye'sinin İstanbul'unda Şehir Planlama Çalışması 1936 30'lu yıllarda İstanbul için uluslararası bir şehircilik yarışması düzenlenmesine karar verilir, ancak sözkonusu yarışma daha çok alanında uzman isimlerin şehre daveti şeklindedir. O sırada başka birtakım projeleri olan Prost bu daveti kabul edemez. Ancak sözkonusu mektuplaşmalarda İstanbul Vali ve Belediye Başkanı Muhittin Üstündağ, Prost'a, ileri bir tarihte de olsa kendisinden İstanbul'un planlanmasına dair önerilerini beklediklerini bildirir. 1934'te Yalova Termal İstasyonu'nun planlamasını etüt etmek üzere davet edilen Prost, 1935 yazında bu amaçla İstanbul'a gelecektir. Haliyle yeni bir görüşme gerçekleşir ve faaliyetlere başlanması için gerekli adımlar atılır. Yalova Termal İstasyonu'nun planlanması için Türkiye'de olduğu sırada aldığı davetlerden sonra 1936 yılında İstanbul'a gelerek Belediye bünyesinde kurulan İmar Müdürlüğü ile birlikte İstanbul'un planlanması çalışmalarına başlar. Ancak, nüfus ve toplumsal yapı, mülkiyet yapısı, kentteki ticaret ve sanayi faaliyetleri üzerine yeterli istatistik bulunmamaktadır. Prost ekibi ile birlikte, ulaşım ve toplu taşınım, kentin beslenmesi ve gıda sektörü, çarşı ve pazarlar, zanaat, sanayi ve ticaret, mülkiyet dağılımı, mahallelerin gelişimi, modern yapılaşma ve çevre sağlığı ve arkeolojik değerlerin, tarihi ve sit anıtlarının durumları üzerine araştırmalar yapmıştır. Bu araştırmalarla ve programın oluşturulmasıyla birlikte nazım planın hazırlanması iki yıla yakın bir süre sonunda tamamlanır. Henri Prost, önceki planlama çalışmalarında tarihi ve doğal çevreyi koruma yanlısı olarak tanınan bir şehircidir. Oysa İstanbul'da tarihi kent dokusunu tümüyle dönüştürmeye, modernleştirmeye yönelik bir planlama stratejisi benimsemiştir. Buna dair çeşitli fikirler ileri sürülmüş olsa da, geleneksel semt dokusunun yangınlarla hasar görmüş olması, değişen yaşam şekli ve standartları dolayısıyla insanların konutlarında rahatlık arayışı ve elbette Cumhuriyet yönetiminin çağdaş toplum yaşamını destekleyecek bir kent çevresi yaratma ideali, en önemlileri olarak kendini gösterecektir. Lafı uzatmayalım, sonrasında Prost'un hazırlamış olduğu nazım planın bir kısmı uygulanır bir kısmı ise askıya alınır, daha sonra tamamen rafa kaldırılır. Ardından Başbakan Adnan Menderes "İstanbul'u 1900'lerdeki görünümünden kurtaracağız," şeklinde demeçler vererek, bu şehrin taşıyla toprağıyla bizzat ilgileneceğinin sinyallerini verir. Çünkü 1950 genel seçimlerinde İstanbul'u kazanana kadar herhangi bir kutlama yapmamış olan Menderes, İstanbul'u ayrı bir yere koyuyordu. Konuya dair, "Hükümet edeceğimiz anlaşılmıştır. Ancak İstanbul'u kazanamasaydık, onsuz hükümet yarım bir hükümet bile değildir," demiş ve bu simgesel başkentin endüstrileşme, hızlı kentsel büyüme için de önemli bir merkez olduğuna işaret etmiştir. Yaratmak istedikleri "küçük Amerika" elbette İstanbul üzerinden gerçekleşecektir. Şehirde planlı olarak uygulanan Türkleştirme politikası, gayri müslimlerin ve azınlıkların göçlerinin hızlanmasına sebep olduğu gibi birtakım sosyal değişimlerin de kaynağını oluşturmaktaydı. Bilhassa köyden kente göç içerisindeki "kent" İstanbul'da vücut buluyordu. Prost aslında 1936'da Atatürk tarafından davet edilmiş ve İstanbul için bir masterplan yapması istenmişti. 1950'den sonra İstanbul daha fazla hükümet işlerine sahne olmaya başladı ve devamında Prost gönderildi. Kent planın sorumluluğu Türk uzmanlara bırakıldı, onlar da planı revize ettiler. Ardından, 1956'da Menderes, kentsel imarı şahsi meselesi ilan etti ve sonraki dört yıl, yani Menderes iktidardan düşene dek, yoğun yol yapımı, cadde genişletmesi, eski yapıların yıkımı ve yenilerin yapımı faaliyeti gerçekleştirildi. 1960 darbesi sonrası Menderes hakkındaki suçlamaların büyük çoğunluğu bu konu üzerineydi ve Menderes de bununla ilgili olarak Prost'un masterplanını örnek aldıklarını her savunmasında dile getirmişti. Dönemin İstanbul'u adeta bir hafriyat alanına dönmüş ve bu durum sinemasından edebiyatına her alanda kendine yer bulmuştu. Kaynak: http://mimdap.org/2016/09/henri-prostun-ystanbul-planlamasy/ Müzik: Youtube ses kitaplığı Video düzenleme ve renklendirme: AkifTanrıkulu #istanbul #atatürk #istanbuldaşehircilikplanı https://www.youtube.com/watch?v=bETlzNDAVA4