İnsan ve diğer memeli bebeklerin cinsiyetini belirleyen Y kromozomu giderek dejenere olmakta. Bilim insanları bu kromozomun birkaç milyon yıl içinde yok olabileceğini ve bunun sonucunda da insan erkek ırkının, dolayısıyla da insanlığın ortadan kalkabileceğini belirtiyor. Ek olarak bilim insanları, yeni bir eşey geni geliştirmemiz gerektiğinin de altını çiziyor. Y kromozomu insan cinsiyetini nasıl belirler? İnsanlarda, diğer memelilerde olduğu gibi dişilerde iki X kromozomu, erkeklerde ise bir X ve daha küçük bir Y kromozomu yer alıyor. X kromozomu, cinsiyetle ilişkisi olmayan yaklaşık 900 kadar geni barındırırken Y ise yaklaşık 55 gen ve çok sayıda kodlayıcı olmayan DNA içeriyor. Y kromozomu daha az gen taşısa da ciddi bir özelliği var. Y kromozomu, gebeliğin yaklaşık 12'nci haftasında cinsiyeti belirleyen diğer genlerini devreye sokarak bebeğin erkek olmasını sağlayan hormonların üretimini sağlıyor. 1990 yılın bu ana gene SRY adı verilmişti. Bu gen, SOX9 adı verilen başka bir geni tetikleyerek embriyonun erkek olarak gelişmesini sağlıyordu. Y kromozomu kayboluyor Avustralya La Trobe Üniversitesi'nden Genetik Profesörü Jenny Graves, insanın Y kromozomunu kaybedeceğini ortaya koyan bilim insanlarının başında yer alıyor. Graves tarafından The Conversation'da yayınlanan yazıda, "Yani, eğer biri Dünya'yı 11 milyon yıl sonra ziyaret ederse, hiç insan bulamayabilir. Veya farklı cinsiyet belirleme sistemleri tarafından ayrı tutulan birkaç farklı insan türü ile karşılaşabilir" Bu söylemin arkasında ise memeliler üzerinde yapılan çalışmaların sonucu yatıyor. "Graves, Doğu Avrupa'nın köstebek fareleri ve Japonya'nın dikenli fareleri, Y kromozomu ve SRY'nin tamamen kaybolduğu bazı türlere sahip. Bu türlerde X kromozomu, her iki cinsiyette de tek veya çift olarak kalıyor. Bu türlerin cinsiyetleri nasıl belirlediği bilinmiyor." Ayrıca Bkz. Elon Musk'ın beyin implantı şirketi Neuralink soruşturma altında: Konu hayvanlara eziyet Öte yandan Hokkaido Üniversitesi biyoloğu Asato Kuroiwa liderliğindeki bir ekip, dikenli farelerin Y kromozomundaki genlerin çoğunun diğer kromozomlara taşındığını keşfetmişti ama ne SRY'den ne de onun yerini alan genden hiçbir iz bulamamıştı. Kuroiwa ve ekibinin son çalışmasında ise dişilerin kromozomlarında olmayan, yalnızca erkeklerin kromozomlarında görülen gen dizileri tespit edildi. Bu genlerin cinsiyeti belirleyen genler olabileceği belirtiliyor. Graves, tüm bunların sonucunda kaybolmaya başlayan insan Y kromozomunun gelecekte benzer bir yetenek kazanabileceğini belirtiyor. Graves aynı zamanda, "... Bununla birlikte, yeni bir cinsiyet belirleyici genin evrimi risklerle birlikte gelir. Ya dünyanın farklı yerlerinde birden fazla yeni sistem gelişirse?" ifadeleri kullandı. Kaynak: https://theconversation.com/men-are-slowly-losing-their-y-chromosome-but-a-new-sex-gene-discovery-in-spiny-rats-brings-hope-for-humanity-195903 Kaynak: https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.2211574119