HAYATIN TAM İÇİNDEN

Hayata dair birçok kitap okumuşsunuzdur. Kişisel gelişim kitapları, kısa küçük yazılar... Fakat benim şu ana kadar okuduğum hiçbir kitap, daha doğrusu hiçbir deneme kitabı Montaigne'ninki kadar derin anlamlar içermedi. "Denemeler" adlı yapıtında Montaigne, hayata dair yaşamımızın herhangi bir dönemecinde karşılaşabileceğimiz neredeyse her türlü konuyu ele almıştır. İçlerinde beni en çok düşündüren ve kendime dair pay çıkarmamı sağlayan denemesi "Kendimizi Anlatmak" (2012 : 5) olmuştur. Bu denemede Montaigne, kişinin nerede ve nasıl davranması gerektiği ile yaşam gerçeklerinin etkileriyle aslında çok farklı bir tutum izlediğini kendine has sade ve öğretici tutumuyla değerlendirir. Yazara göre kişinin kendisini geliştirmesi ve benlik algısını oluşturması yaşamını bir adım daha öteye taşıyabilmesi için gerekli olan kavramlardır. Denemeler adlı yapıtında Montaigne'in kişisel gelişimimi yönlendiren bir diğer yaklaşımı ise şu sözlerle dile gelir: "Kırdım diyorsun zincirlerini, evet köpek de çeker koparır zincirlerini, kaçar o da ama halkaları boynunda taşıyarak". ( 2012 : 33) Bu söz bana insan hayatıyla ve kendimizi geliştirmemizle ilgili birçok şey çağrıştırdı. Bu sözlere bir insan kendini ne kadar geliştirirse geliştirsin ne kadar ilerletirse iletsin ve ne kadar özgürleştirdiğini düşünürse düşünsün, mutlaka eski benliğinden ve kaçmaya çalıştıklarından bir parçayı nereye giderse götürdüğünü çarpıcı bir benzetme aracılığı ile yansıtmaktadır. Yine bu söze göre farklı bir bakış açısı ile yaklaşırsak içinde kendi özünü barındırmayan, barındırmak istemeyen ve hatta özünü silmeye çalışan insanlar, boyunlarında ya da zihinlerinde mutlaka bir bunlardan birer iz taşıyarak dolaşırlar. Dolayısı ile insanlar kendini geliştirirken mutlaka özlerinden kopmamalıdır. "Sene hep kendi izleri üstünde dolanır."(2012 : 112) demiş Montaigne bir başka denemesinde. Bu sözün bana ilettiği en değerli öğreti: "Ne yaparsak yapalım, ne kadar sene geçerse geçsin biz yine kendimiz olarak kalacağız hatta ne kadar değişirsek değişelim ilk olduğumuz kişi olarak öleceğiz."dir. Yani benliğimizi kandırmaya çalışsak da tek kandırdığımız kendimiz oluruz. Bunu da er ya da geç ölümle anlayacağız zaten çünkü ölürken bizim o çok çabaladığımız "iyi yaşamı" yanımızda götüremeyeceğiz yani benliğimizden vazgeçtiğimiz o iyi hayat koşullarını aslında bir bakıma boşuna elde etmiş oluyoruz."Doya doya yaşamak yılların çokluğuna değil, sizin gücünüze bağlıdır". İnsan her daim kendine güvenmeli ve her daim vicdanıyla hesaplaşmalıdır. Bir insanın her gece hesaplaştığı bir vicdanı yoksa eğer o insandan her türlü kötülüğü bekleyebilirsiniz. Çünkü vicdanıyla hesaplaşmayan insan her türlü kötü düşünceyi içinde barındırma potansiyeline sahiptir ve bu insanlar genelde kendilerine güvenen insanlardır. Kendine güvenmek vicdan sahibi insanlarda iyi bir şeyken, vicdansız insanlarda kötü amaçlarla kullanılabilir. İşte Montaigne'nin "Denemeler"ini okudukça bu kavramları çok daha iyi kavradım. Vicdan, merhamet, özgüven ve insanlara ölümün getirdiği çaresizlik duygusu... "Yaşadığımız her an, hayattan eksilmiş, harcanmış bir andır." ( 2012 : 110) Bütün insanlar genelde ölümden korkmaktadırlar. Fakat bunun bence en temel sebeplerinden biri ölümden sonra ne olacağını kestirememeleridir. Ve bence bu çok da doğal bir şeydir fakat şahsen ben ölümden korkmuyorum çünkü her gece yatağımda mutlaka vicdanımla bir hesaplaşma içine giriyorum ve yaptığım her hatayı anlayıp telafi etmek için var gücümle çabalıyorum. Bence her insanın hayatta aynen bu şekilde davranması gerekiyor. Özgüvenli, vicdana sahip, ölümü pek önemseyen çünkü hayatı boyunca hep doğru şeyler yaptığına inanarak yaşamalı her insan. Yoksa hayattan zevk almak çok zor olur. Düşünsenize tüm yaşamınız boyunca ölümden korkarak ve bazı şeyleri yapmaktan çekinerek yaşamışsınız hayat ne kadar boş ve anlamsız olurdu. İyi bir hayatın temel taşı vicdan sahibi olmaktır zaten vicdan sahibiyseniz gerisi çorap söküğü gibi gelecektir. Bu yapıtta birçok konu işlenmiş olsa da benim en çok ilgimi çekenler bunlar oldu. Özetle herkesin korkusuz, sağduyulu, vicdanlı ve özgüvensiz yaşadığı ve tamamladığı bir hayatı olmalıdır. Öbür türlü yaşamın hiçbir anlamı olmayacaktır.