KARANLIĞA IŞIK OLMAKTIR ÖĞRETMEK

Siyahtan korktuğunuz oldu mu hiç? Onun o derinliğinden, karanlığından... Sanki içine düşseniz bilinmezliğe doğru savrulup gidecekmişsiniz gibi. Siyahın kendisi de öyle oluşmamış mıdır zaten. Bütün renkleri karıştırınca onu elde edersiniz, sonra hangi rengi koyarsanız koyun içine, kaybolur gider sanki hiç konmamış gibi. Ela'nın da en büyük korkusu budur zaten: siyahta kaybolup gitmek, sanki hiç var olmamış gibi. Peki, neden bir çocuk siyahtan böylesine korkar. İlk başta karanlık korkusu olarak düşünebilirsiniz bunu; fakat sizin Ela ile duygudaşlık kurmanızı sağladıktan sonra bunun nedenini gayet iyi anlayacaksınız. Hayal edin. Kendinizi karanlık bir odada düşünün; ama gerçek karanlık. Hani gözümüzü kapatmamıza rağmen gözümüze bir ışık huzmesi gelmeye devam eder göz kapaklarımızı aydınlatır ya, işte onu silin ve tam bir siyah hayal edin. Evet, biliyorum, hayal etmesi zor; çünkü sürekli aklınızda başka renkler beliriyor, ama başarabilirsiniz. Sonraki aşamada şunu düşünün, tamam oda karanlık; fakat odanın şeklini şemailini, odada neler olduğunu bilmiyorsunuz. Odanın zemininde çukurlar olabilir, hatta uçurumlar ya da yürüdükçe üzerinize düşebilecek ağır eşyalar, hatta belki kaynar sular; yani nereden ne çıkacağını bilmiyorsunuz, adımlarınız odadaki hayatınızı zehir ediyor resmen. Şimdi, son aşamaya hazır mısınız? En beteri bu olabilir: sessizlik. Sessizlik insanı çıldırtabilecek yegane işkencedir belki de dünyada. Şöyle hayal edin: işitemiyorsunuz, buna kendi sesiniz de dahil, bu yüzden konuşma yeteneğinizi kullanamıyorsunuz ve çevrenizden bihabersiniz. İnsanları, yaydıkları titreşimlerden hissedebiliyorsunuz; eğer size doğru yavaşça yaklaşmazlar ise. TAŞBAŞ 2 Siyahın bilinmezliği ve sessizliği şimdi korkutucu oldu işte. Eğer gerçekten de hissederek hayal edebildiyseniz dediklerimi, Ela'yı bir nebze de olsa anlama olanağı elde etmişsinizdir. Henüz iki yaşında iken gözlerini ve kulaklarını yitirmiş, babası tarafından dışlanmış, annesinin mücadelesiyle yaşama tutunmuş bir kız çocuğudur Ela. Dünya ona bütün kapılarını kapatmış gibi görünse de birinde küçük bir aralık bırakmıştır, Mahir öğretmenin sığabileceği kadar. Mahir öğretmen onun kendi dünyasını yaratmasında önderlik etmiş ve öğretmenliğin ne kadar değerli olduğunu kanıtlamıştır bizlere. Benim Dünyam içinde gerçeğe dayanan bu öyküyü barındıran başrollerini (Ela)Beren Saat'in ve (Mahir öğretmen, ayrıca yönetmen)Uğur Yücel'in paylaştığı Siyah adlı bir Hint filminden uyarlamadır; bir öğretmenin azminin neler yapabileceğini ve öğretmek eyleminin görmeyen gözlere ışık, duymayan kulaklara müzik olabileceğini anlatır. Bir dram filmi olmasından ötürü gözyaşların yanaklardan süzülmesine neden olur çoğu zaman; fakat gözyaşları çekilen acılara değil verilen mücadelenin verdiği tohumlara yönelik akar çoğu kez. Belki sizde farklı bir etki yapar film; fakat bende Ela'nın acı çektiği sahneler değil de Ela'nın başarılı olduğu sahneler bu hisse neden olmuştur. Nedenini tam olarak bilmesem de, imkansızlığı yenebilmeye karşı duyduğum açlıktan dolayı bu sahnelerin bana daha anlamlı geldiğini düşünüyorum. İmkansızlık... Mahir öğretmenin hiç kabullenemediği bir sözcük... Özürlü insanların akıl hastanelerine kapatıldığı bir dönemde, sağır ve kör bir çocuğu eğiterek üniversiteden mezun olabilmesini sağlayabiliyorsa Mahir öğretmen, imkansızlık sözcüğünün yalancı anlamından bahsetmeye lüzum bile yoktur. Zaten bu kavram kendi kendimize yarattığımız bir engeldir, hayallere örülen bir duvar olarak da betimleyebiliriz bunu. Ne kadar sevmesem de, bazen ister istemez kendime ördüğüm de oluyor bu duvarı. Kim örmüyor ki aslında diyebilirsiniz? Öğreten insanlar pek alışık değildir bu engele yenik düşmeye, tıpkı Mahir öğretmen gibi. Peki, nedenini hiç düşündünüz mü? Neden öğretmenler bazen bu denli azimli olabiliyor ve hiç durmayacakmış gibi hedeflerine koşuyorlar? Gerçek şu ki, bilginin gücünü TAŞBAŞ 3 en iyi onlar biliyorlar ve onun açamayacağı kapı olmadığına da çoğu ikna olmuştur; bu yüzden öğrencilerinin üstüne fazla düşerler ve en sonunda karşılarına geçip onların başarılarını izlerler ve izledikçe daha da kabullenemez hale gelirler imkansızlığı. Bilgi öğretenin kölesidir aslında; bu yüzden öğreten o "çok yüce" dediğimiz bilgiden daha değerli oluyor, yani her şeyinizle öğretene bağlanıyorsunuz ister istemez; bu yüzden eğer öğreten kişi isterse sizin nefesiniz isterse celladınız olabiliyor rahatlıkla. Bahsettiğim karanlık odaya dönersek daha iyi anlarsınız bunu. Yanınıza gelen biri var; odayı iyi bilen biri ve sizi yönlendirmeye başlıyor. Eğer size baston verir ve odayı size tanıtırsa adımlarınız zehir olmaktan çıkar; fakat sizi sürekli çukura düşmeye iteklerse ölümcül sonuçlar bile doğabilir. Bu yüzden öğretmenlik en çok ehemmiyete sahip meslektir. M. Kemal Atatürk bu yüzden çok değer verir öğretmenlere; çünkü alınan eğitim bir toplumu zirveye de çıkarabilir, cehennem derinliğine de yollayabilir. Filmin sonunda bu sefer Mahir öğretmenin hastalanıp Ela'nın ona ışık olması da, öğrencilerin de bir gün öğretmen olabileceğini gösterir; eğer iyi eğitilmişlerse onlar da iyi öğrenciler yetiştirirler ve bu böyle sürüp gider.