KADINLAR MATİNESİ

Bugünki blog yazıma en sevdiğim yazarlardan birini anlatarak başlamak istiyorum. Daha sonra bana göre; yazarın en güzel öykü kitabını değerlendirerek okumamış olan kişileri etkilemeyi ve onlarda bu kitabı okuma isteği uyandırmayı amaçlıyorum. Hatta yazarın bu başarılı eserini, okumuş olup bunun üzerinden uzunca bir süre geçmiş olan okuyucularımız için bir hatırlatma, belki de bir daha okuma isteği yaratma niyetindeyim. Yukarıda yazdıklarımı okurken heyecanlandığınızı "acaba kim bu yazar?" diye kendinizi düşünmekten alıkoyamadığınızı aslında anlayabiliyorum. Beni, onun ve onun eserleri hakkında yazarken heyecanlandıran, eminim ki sizleri de okurken en az benim kadar heyecanlandıracak olan bu yazar sevgili İnci Aral'ın ta kendisidir. Aral, 1977 yılında farklı dergilerde yayımladığı öyküleri, 1979 yılında "Ağda Zamanı" adlı eserinde bir araya getirerek yazarlık hayatına başarılı bir adım atmıştır. Aral, neden kitabın adını "Ağda Zamanı" koymuştur? Hepimizin de bildiği gibi ağda kadınlara özgüdür ve kadınlarla bağdaştırılmıştır. Kitabı okumadan önce kitabın başlığına bakarak yazarın kitapta kadınları ele aldığını rahatlıkla anlayabiliriz. Ne var ki kadınları anlamak için erkekleri de anlamak gerekir. Aslında ilişkiler ele alındığında, kitapta kadınlarla ilgili öyküleri okurken, erkeklerin kadınlardan daha farklı olan yapılarından da izler görebilmekteyiz. Sorduğum soruyu cevaplamak aslında benim için de o kadar kolay değil ama kendi anladığım kadarıyla en güzel şekilde size şu cümlemle anlatabilirim. Kadınlar temizlenmek için ağdayı kullanırlar ve kitapta da Aral, yüklerden sıkıntılardan kurtulmayı yani ağdayı mecazi anlamda kullanarak ruhsal temizlenmeyi anlatmıştır. Yazar'ın öyküleri, karmaşık hayatlarında kendilerine yer bulmaya çalışan kadınları ve onların ilişkilerini anlatmaktadır. "Ağda Zamanı" adlı öykünün ana karakteri olan Leman'ın yakın çevresi ile olan ilişkileri anlatılmaktadır. Daha çok annesiyle, erkek arkadaşıyla, erkek arkadaşının annesiyle ve iş arkadaşlarıyla olan iletişimi kaleme alınmıştır. Öykü, Leman'ın Murat'a aşık olmasıyla başlamaktadır ve Murat'ın başka bir kızla nişanlanmasıyla biter. Leman bu ilişkiden sonra, kişilikli kadınların böyle tercihler yapan erkeklere layık olmadığını düşünür. Leman karakterini ele aldığımızda kendi içerisinde ne kadar çelişkili bir kadın olduğunu görmekteyiz. Leman'ın, kadınları mahalleli kadınlar, bilgili kadınlar, kişiliksiz kadınlar olarak sınıflandırdığını görmekteyiz ama ne var ki kendisini toplumda bir sınıfa koymaz. Leman, toplumun yargılarını eleştirirken, avukat'ın eşinin şoförle yakalandığını duyunca kadının ne kadar kişiliksiz olduğunu söylemektedir. Yani ana karakter aslında kendisi ile çelişmektedir. Örnekler bunlarla da sınırlı değildir. Leman hayalperest biri olmasına rağmen annesinin hayalperest oluşunu eleştirmekte ve benliğini hatırlatan annesine çok kötü davranmaktadır. Bazen bizler de insanlar için çok ağır yargılarda bulunuruz ama aynı durum başımıza geldiğinde, kendimize bunu asla söyleyemeyiz. İşte Leman da öykünün başından sonuna kadar kendini hep böyle ifade etmiştir. Kitabın geneline bakıldığında feminist düşünce ön plandadır. Yazar bu düşünceyi, bize kullandığı cümleler, kelimeler, sıfatlar ve deyimlerle aktarmaktadır. Öykünün çoğunda kadınları anlatan, kadınlarla özleşmiş cümlelerle karşılaşmaktayız. Ne var ki erkekleri betimleyen cümleler, bu kitapta, kadınları betimleyenler kadar yoğun değildir. Aral'ın, 1980 yılında Akademi Kitabevi Öykü Başarı Ödülü'ne layık görülen Ağda Zamanı adlı bu kitabı okurken kendi hayatımdan izler bulduğum bölümlerin olması beni bu kitabı soluksuzca okumaya itti. Bu kitapta sadece kendimi bulmakla kalmayıp, etrafımdaki insanları ve onların davranışlarını daha iyi algılamamı sağladı. Bu başarılı kitap, sadece konusuyla değil aynı zamanda başarılı anlatım şekliyle de benim oldukça ilgimi çekti. Küçük ayrıntıları kusursuz bir şekilde işlemesi, Aral'ın ne kadar başarılı bir yazar olduğunun kanıtıdır. Okumamış olanların bu kitabı okumasını ve okumuş olanların ise, kitaplıklarından çıkartıp bir kez daha okumalarını tavsiye ediyorum.