Geçmişin Farkında Olmak

Akıllı telefonların, daha doğrusu akıllı telefonların ön kameralarının daha sık kullanılmasıyla ortaya çıkmış ve çok hızlı bir şekilde yayılan bir terimdi, selfie. Anlamı ise kendi fotoğrafını çekmek olarak yorumlanabilirdi. Ülkemizde de yaygınlaşmasıyla dil konusunda önde gelen otoriteler bu kelime için Türkçe bir karşılık bulmak istediler. İlk önerilen kelime ise "özçekim" oldu. İşte bahsetmek istediğim ve başlıktan da anlayacağınız mesele burada başlıyor. Sunay Akın'ın Hayal Kahramanları adlı kitabında aktardığı gibi Emrullah Ali Yıldız, Yeşilköy Tayyare Makinist Mektebi'ni birincilikle bitirmiştir ve daha sonralarında ise adını havacılık tarihimize altın harflerle yazdıracaktır. Fakat Ali Yıldız'ın tek uğraşı bu değildir elbette. Bursa'da kardeşleriyle birlikte fotoğrafçılık yapmaktadır. İnsanların kendi kendilerinin fotoğrafta nasıl çıkacaklarını görerek fotoğrafını çekmelerini sağlayan bir makine tasarlar ve yapar. Tıpkı şu an cep telefonlarımızla yaptığımız özçekimler gibi. Makineye verdiği isim ise şimdilik aramızda sır olarak kalsın. İşte tam bu noktada ise Emrullah Yıldız'ın öyküsüne ufak bir ara verip sizlere benim açımdan da olsa- geçmişin öneminden bahsetmek istiyorum. Geçmiş aslında bir nevi yaşadığımız hayatın kullanma kılavuzudur fakat alışılagelmişin aksine bu görevi size talimatlar vererek yerine getirmez. Bunun yerine size daha önceden yapılmış birtakım davranışların nasıl sonuçlar doğurduğunu gösterir. Bu açıdan geçmişi bir neden-sonuç yumağı olarak tanımlayabiliriz. Asıl marifet bu yumağı çözerek ondan güzel bir kumaş çıkartmaktadır. Bu işi yapabilen insanlar veyahut topluluklar, geleceklerini çok daha tutarlı bir şekilde öngörebilir ya da kendi geleceklerine kendileri karar verebilir. "Bütün bunları niye anlattın Ekin?" diye soracak olursanız size cevabım şudur: Belki de dil konusunda en çok otoriteye sahip bir kurumun, kendi ülkesinin geçmişine üstelik çok da uzak olmayan geçmişine- yeterince detaylı bir şekilde bakmadan dışarıdan karşılaştığı bir sözcüğe sıfırdan bir karşılık bulmaya çalışması beni derinden üzdü. Siz de hak vereceksiniz ki olan bir temel üstüne inşa etmek sıfırdan başlamaktan çok daha kolaydır. Beni üzen daha doğrusu anlayamadığım nokta şudur: Neden böylesine fazladan bir çaba sarf edildi? Birden ortaya çıkan bir akımı kendi dilimizde tanımlamak için neden ülke çapında anketler yapıldı? Ne yazık ki geçmişimizin farkında olmayışımızın bir acı sonucuyla daha karşı karşıya kaldık, bu denli basit bir mesele de bile. Bu durumu da yumağımızın içine katıp o yumağı tekrar çözmeye çalışmalıyız. Ben her ne kadar çözülmez gibi görülse de eninde sonunda bu yumağın çözülüp belki de harika bir kazak olacağına inanıyorum. Yeter ki bu konu üzerinde yeterince çalışılsın ve önceden yapılmış olanları yok saymak yerine onları da kabul ederek devam edilsin. Yukarıda da söylediğim gibi belki tekrara düşmek olacak ama- böylesine basit bir mesele için bu kadar çaba anlamsız. Her şey gibi bu de gereğince olmalıydı. Bu arada yukarıda bahsettiğim sırrımı açıklamadan önce sizlere geçmişinizle barışık yaşayacağınız huzurlu bir gelecek diliyorum. Emrullah Ali Yıldız'ın ufak bir kabin içinde tasarladığı ve günümüzdeki özçekimin karşılığı olan makinenin adı yani ufak sırrımız- "görçek". Bu kelime ise Sunay Akın'ın ve onun okurlarının çabaları sayesinde artık özçekim yerine kullanılıyor. Bu da geçmişimizin belki de kültürümüzün en önemli zenginliklerinden ve gerçekliklerinden birisidir. Son olarak Sunay Akın'ın da yazılarında sıklıkla kullandığı bir sözle sizlere son mesajımı veriyorum: "Bir milletin zenginliği hisse senetleri değil, hissi senetleridir. Hissi senetlerini unutan toplum yoksullaşmaya ve yok olmaya mahkumdur."