BEN VE KENDİM

Küçüklerin hep büyümek istemesi, oyunlarında bile büyüklere özenmesi nedendir? Büyükleri onların gözünde bu kadar özel yapan ne? Daha özgür olduklarını düşünmek mi? Kendi çocukluğumu hatırlıyorum da, hep "Büyüdüğümde böyle olmayacak, annem- babam bana kendi istediklerini yaptıramayacak!" derdim. Çoğu zaman onların söylediklerinin değil kendi istediklerimin olması için baskı yapardım. Sorsanız "Şimdi çocuk olmak vardı..." diyebilirim ama o zamanlarda büyümek için sabırsızlanıyordum. Sabırsızlığımın sebebi aslında çok basitti: Büyüdüğümde hayatımın kontrolünün benim elimde olacağını, birçok yönden daha özgür olacağımı düşünmek... Öyle de oldu aslında; ama tamamen mutlu sona ulaşamadım, çünkü insanların hiçbir zaman o yüce ve sınır tanımayan özgürlüğe ulaşamayacağını öğrendim. Sonuçta biz tamamen durgun bir ortamda, hiçbir etki altında kalmadan büyümedik. Varoluşumuzun ilk anından itibaren hep etki altında yaşadık. Davranışlarımızda, düşünce şeklimizde, kişiliğimizde bile toplumsal değerlerin yansımaları var. En basiti inançlarımız bize öğretilen, dayatılan şeyler değil mi? Hadi manevi sınırlarımızı geçelim, fiziksel sınırlara ne demeli? Artık benim aklımda farklı bir özgürlük oluşuyor; mümkün olan en üst özgürlük. Kendi seçimlerimizi bağımsız bir şekilde gerçekleştirebilmek, kendi düşünce yapımızı oluşturabilmek... Bu aklıma Jorge Bucay'in kendine bağımlılık sözünü getiriyor. Peki, bu kendine bağımlılığın benim için anlamı ne? Zor bir durumda kaldığımda bunu hep içime atarım. Sorunlarımla her zaman bir başıma mücadele ederim. Sıkıntılarımdan dolayı üzülen de, kurtulmak için çaba gösteren de ben olurum. Sonuçta bu zor durumlardan her zaman kendi kendimi kurtarırım; bir şekilde kendime yeterim. Şimdi de ne zaman bir zorlukla karşılaşsam kendi kendime "Ne olurdu şimdi bir başkası gelip beni kurtarsa da bir kere olsun kendi kahramanım olmak zorunda kalmasam." dediğim oluyor. İşte kendine bağımlılık bu... Beni ilgilendiren konularda önünde sonunda her şeyin bana kalması, istesem de istemesem de kendi kendime yetmem. Yorucu ama güzel bir şey insanın kendine yetmesi... Ne yaparsa yapsın hep aynı noktaya, yani kendine dönmesi. Başkalarının düşüncelerine ya da varlığına bağlı olmadan, kendi doğrularına göre yaşaması... Kendi içine bakmak yerine cevabı başkalarında arayanları yani başkalarının kurallarına göre yaşayanları düşünüyorum... Onlar sahiden de bir kişi mi? Sadece bir insan olmaktan daha ileri gidebiliyorlar mı; kendileri olmayı başarabiliyorlar mı? İnsan her şeyden önce kendini tanımalı bence. Eğer kendimizi kurban olarak görürsek ve her şeyin kontrolümüz dışında bir kasırga olduğuna inanırsak, kendimize büyük bir haksızlık yapmış olacağımızı düşünüyorum. Elbette, bizim dışımızda gelişen, üstünde zerre kadar kontrolümüz olmayan şeyler var ve her zaman da olacak. Bu tür durumlarda biz de elimizi taşın altına koymaya her zaman hazır olmalıyız. Bizi ilgilendiren şeyleri elimizden geldiği kadar öğrenmeli, anlamalı ve bunu yapmaya kendimizi tanıyarak başlamalıyız. Aksi takdirde hep başkalarına bağımlı bireyler oluruz. Nasıl mı? Eski komşularımız Şengül teyze ile eşi Nusret amcayı hala hatırlıyorum... Nusret amca işten gelirken beş dakika bile gecikse karısı pencerede onun gelmesini beklerdi. Eve geldiğinde ise yemeği, yatağı, kıyafetleri, her şeyi hazır olurdu. Eşiyle beraber oldukça mutlu gözüküyorlardı. Bir gün okuldan döndüğümde Şengül teyzenin Nusret amcayı terk ettiğini öğrendim. Ancak annem ve komşularımız Şengül teyzenin gitmesinden çok kocasına üzülüyorlardı. Nusret amcanın içine kapanması, evden çıkmaması ve tüm bunların ardından işten atılması olanları anlamamı sağladı. Onun için hayat adeta durmuştu ve eşine kavuşacağı günün özlemiyle yaşamaya başlamıştı. Artık her anını onun geri gelmesini bekleyerek geçiriyordu. Ayrılan eşlerin ya da sevgililerin ardından "Onsuz yaşayamam!" diye gözyaşı dökülmesi... Durum, karşı tarafı yeniden kazanmak için baskılar, acındırmalar en son korkutmalara doğru gider. Bence bunun adı sevgi değil, bir başkasına ihtiyaç duyma, bağımlı kalmadır. Sevgi karşındakini bağımsız bıraktığın sürece vardır, diğeri ise sadece ihtiyaçtır. Tabii bir de kendini keşfetmeden, başka kişileri keşfe çıkanlar var. Her zaman ironik bulmuşumdur bu durumları... Daha soruyu bilmeden, her yanıtın bizi doğru cevaba götüreceğini düşünmeye benzetiyorum bunu... Kendi içimde yaşadığım bir soruna da benzeyen durum bu aslında: "Ben daha kendi duygularımı kavrayamamışım, başkalarına nasıl yardımcı olabilirim?". Demek istediğim: insan kendini tanımadan, bilmeden, sevmeden bunları başka birisi için nasıl yapabilir? Yapsa da gerçekten işe yarar mı? Henüz kendini sevmeyi, benimsemeyi öğrenmemiş birinden; çevresine sevgi ve anlayışla bakmasını bekleyebilir miyiz? Bana sorarsanız her şey kendi içimizde başlıyor ve her şeyin cevabı tıpkı sorunun kendisi gibi içimizde saklı... Kendi içine dönmenin, kendini tanımanın kaçınılmaz sonucu kendine bağımlılık. Sonuçta hepimiz bir bakıma tek başınayız. Arkamızı yaslayabileceğimiz, orda olacağına her zaman güvenebileceğimiz bir taş varsa o da kendimizden başkası değil. İşte bu yüzden başkalarının düşüncelerine değil, kendi içimize bakmalıyız; kendi düşüncelerimizden yola çıkmalı, önce kendimizi mutlu etmeye çalışmalıyız. Biz mutlu olmalıyız ki çevremize de mutluluk yayabilelim. Bir yandan da bu şekilde özgürleşiyoruz. Her istediğimizi yaparak değil, bir bakıma istemediğimizi yapmayarak. Yani elimizdeki olasılıkları başkaları değil, kendimiz seçerek. Yapabileceklerimiz arasından kendimiz için en doğru olanı seçerek... İngilizceden çarpık bir çeviriyle "I am my own person" yani "Ben kendi şahsımım". Kısacası bu benim hayatım ve ben kendi kurallarıma göre yaşarım.