Beyaz Perdede Bir Millet

Muhtemelen her insan hayatı boyunca birkaç lm karakterinden etkilenmiştir. Hatta bu karakterlerin sözleri, hareketleri, olaylara karşı verdiği tepki ve felse derinliği bile hafızamızda büyük yer edinmiştir. Birçok lmde, bu karakterlerin temsil ettikleri geniş yelpazeli kirler, bu kirlere sahip insanların karakterlerinin de beyaz perdeye yansımasıdır aslında. Senaristliğini Britanyalı yazar Ian Fleming'in üstlendiği Casino Royale, James Bond karakterinin çıkış hikayesidir. Aslında James Bond'a karakter demek ne kadar doğru bilemiyorum. Çünkü James Bond'un karakter olarak sayılabilecek kadar derinliğe sahip olduğunu düşünmüyorum. Son derece düz bir ajan tiplemesi bence Bond. Olaylara karşı verdiği tepkiler izleyicinin bir aksiyon lmi karakterinden son derece bekleyebileceği türden. Peki bu kadar yerden yere vurabileceğimiz bir karakter nasıl oluyor da benim de dahil olduğum çok büyük bir kitle tarafından bu kadar seviliyor? Bana göre her ne kadar baştan sona son derece sade bir karakter olsa da James Bond sıradan bir lm karakteri olmaya çok uzak. Çünkü Bond neredeyse hiçbir lm karakterinin sahip olamayacağı bir misyona sahip. Bence Bond, Britanyalılar'ın beyaz perdeye yansıtılmış tek vücut halinde temsiliyetidir. Hatta o kadar ki neredeyse bir kraliyet ailesi kadar popüler adalılar için. Daha şimdiden Sherlock Holmes ve Hercule Poirot gibi ikonik Anglo-Sakson karakterleri arasında sayılıyor. Hem de bunu onlarınki kadar güçlü bir edebi zemine yaslanmadan başarabilmesi gerçekten çok etkileyici. Başlı başına güçlü bir ekol olan İngiliz edebiyatında, tarihi geçmişe dayanmasa da neredeyse bir Othello (Hatta belki de popüler kültürde daha bile fazla) kadar tanınan bir karakter bence Bond. Bu durum onu her şeye rağmen sinema dünyasında rakipsiz ve istikrarlı kılıyor. Neredeyse elli seneyi aşkın serinin her yeni lminde İngiliz politik gidişatına göre Bond'un karakterinin resmedilmesi, kötü adamın( ki yakın zamana kadar neredeyse hep slav bir karakter) motivasyonu hatta lmin üslubu hep değişiyor. Her ne kadar bir tipleme olduğunu düşünsem de, bu duruma ben Bond'un karakter gelişimi olarak bakıyorum. İngiliz toplumunun değişimiyle yenilenen bir karakter gelişimi bu. Aklımıza şu sorular gelebilir. Bu kadar milliyetçi söylemlerin ağır bastığı bir seri nasıl en büyük global markalardan biri haline gelebiliyor? Öncelikle her ne kadar Bond serisinde bir milliyetçilik havası hakim olsa da, bu söylem çok vurgulu değil ve bence lmin ana unsurlarının önüne geçmiyor. Ben sinema kültürüne hayranlığımdan da olsa gerek, Bond'u daha çok metot oyunculuğu açısından izliyorum. Sinema izleyicisinin de büyük oranda aynı bakış açısıyla lmi izlediğini düşünüyorum. Bir başka yönden de özellikle Doğu Bloku ülkelerine demokrasi geldikten sonra Bond serisi, tipik Anglo-Sakson ulusçuluğu çizgisinden daha Batıcı ve pragmatist bir çizgiye kaydı. Bence bu, onun ömrünü bugün bile sürdürebilmesini sağlayan en önemli etken. Peki sadece bir lm karakteri böyle ağır bir görevi sinemaya nasıl yansıtabilir?Bond karakterini oynayan oyuncularda ilk dikkatimi çeken şey ziksel olarak tipik İngiliz olmalarıydı. Üslup olarak da aksanlarından soğuk tavırlarına kadar İngiliz toplumunun karakteristik özelliklerini gösteriyorlardı. Bond'un zaman zaman dünyanın egzotik yerlerine göreve gitmesi, bana hep koloni dönemi Britanya İmparatorluğu'na bir gönderme gibi gelmiştir. Bu yerlerdeki yerli halkın güran bile denemeyecek kadar işlevsiz olmaları da dünya savaşları öncesi Avrupalıların uzak kıtalardaki insanlara bakışını yansıtıyor. Evet, belki James Bond bir karakterden çok bir tipleme. Ama bence Bond'un kurgulanış amacı, milliyetçi bir bakış açısının kendi toplum yapısıyla yoğrulup beyaz perdeye aktarılmasını sağlamak olabilir. Bu bakış açısıyla baktığımızda Bond'u çok güçlü ve dinamik bir karakter olarak görebiliriz. Belki de sinema tarihinin en muhafazakar ve milliyetçi bir o kadar da eğlenceli karakterlerinden biri Bond. Sinema sanatına yeni bir yorum getirmesi ve bu yorumun uzun süredir eskimemesi bile onu, benim gözümde çok saygıdeğer bir yere taşıyor. Bir milletin yüzü olabilecek kadar güçlü kaç karakter var ki?