Dilini Kaybedenler Gördüm

Ve Yehova "Bunların hepsi tek kavim" dedi. "Konuştukları dil aynı, giriştikleri işi yarıda bırakacağa benzemiyorlar. Gelin de toprağa inelim, dillerini ayıralım şunların; birbirlerini anlayamaz olsunlar". Ve ad emoğulları kentlerini kuramadılar. Oraya Bab il dendi. Bab il yani karışıklık. Tevrat Yaradılış Bölüm 11 Düşünemiyoruz. Çünkü düşünmek için dil gerek. Dilimizin ha li ise içler acısı. Kelimelerin manası uçmuş, lafızlar kalmış sadece. Anılarından koparılmış kelimeler. Dil dediğin işlenecek defalarca. Bin a şığın gözyaşı, bin savaşın zafer çığlığı, bin düğünün tebessümleri okunacak her kelimesinden. Her kelimesi bin kere kullanılıp usta ellerde bin farklı anlama bürünecek. Oysa bizimkine bakın şimdi. Sanki yeryüzünde yeni ortaya çıkmış dilimiz. Ham, ne anaların acısı ne büyük aşkların hüznü geçmemiş gibi üzerinden. Sanki Leyla ile Mecnun'un öyküsü hiç yazılmamış, Fuzuli hiç yaşamamış gibi. Sanki Şeyh Galip Hüsn-ü Aşk'ı hiç yazmamış, Yunus geçmemiş bu diyarlardan. Bu millet Viyana'ya gitmemiş, Edirne'yi Kars'ı kaybetme hüznünü yaşamamış gibi. Öyle çünkü bunların hiçbir değeri kalmamış şimdi. Biz onu çoktan unutmuşuz, bir bağımız yok artık. Dilimiz Cemil Meriç'in dediği gibi Penelop' un örgüsü1 (Meriç 2006, 89). Sürekli sökülüp baştan örülmeye mahkum. Evet, sanki yeniden başlamak zorundayız her şeye. Namık Kemal bile ne kadar uzak bize. Benliğini unutmaya başlayan milletleri bekleyen yok oluş bu herha lde. Zaten milletler savaşla yok olmazlar. Milletleri tarihe gömen özünden kopmaktır. Bu demek değildir ki her şeyimizle geçmişe dönelim. Bu iki yönlü bir çaba. Sıfırdan başlamamak için geçmişe tutunmak, olduğun yerde kalmamak için ileriye atılmak. Ancak biz ileri atılırken hata ettik. Sandık ki geçmiş ile bağımız engelliyor bizi. Önce şu zincirlerimizden bir kurtulalım dedik ne anlama geldiğini düşünmeden. Sonra asıl yıkım geldi. Bir polemiktir başladı. Bizi geçmişimize bağlayanlar ile geleceğimizi aydınlatanlar... İşte bu iki mesleğin insanları birbirine düştü. Asıl hedefler unutuldu. Birisi gericilere karşı aydın oldu, diğeri soysuzlara karşı asil. İnşa etmesi gereken kalemler kılıca döndü yıkmak için. Kavramlar karanlık ve muğlak kaldı. Kimse aydınlatmıyor kavramların dünyasını. Belki gücümüz yetmiyor, belki de işimize geliyor düşünmenin sancılarından kaçınmak. Hani felsefeciler önce hangi kavramla neyi anlattıklarını söylerler önce. Platon, iyi insan kimdir sorusunu tartışmadan önce; bir yıl boyunca iyi nedir sorusuna cevap aramıştır. Kavramların muğlak kalması demek düşüncemizin politikacıların insafına terk edilmesi demek, yani düşünmemek. Bakın işte şimdiki münazaralara. Artık münazaralarda ikna hayal, ilzam ise eskide kaldı. Hakikati aramak mı dediniz? O eskilerin eğlencesi. Fikrin yerini sloganların alması... Slogan atmak düşünmekten kolay elbet. Ama bizi düşünmeden birbirimize vurduran tam olarak bu. Sol neydi sağ neydi? Peki, birbirini öldürmek bu kavramların neresine düşüyordu? Bir de şu anda devam ettirdiğimiz yıkım var. Hani lisede çocuklara ha la fiyat ile ücret arasındaki farkı anlatıyoruz ya onu diyorum. İyi, güzel, hoş eş anlamlı oldu ya onu diyorum. Tuvalet 1 Cemil Meriç, Bu Ülke(İstanbul: İletişim Yayınları, 2006), 89 anlamına gelen on üç farklı kelime olan dilimizde birbirinden farklı kelimeleri tek kelimede birleştiriyoruz ya onu diyorum. Dilin geçmişini, kurallarını hiçe sayıp yeni harf dizilimleri-onlara 'kelime' demekten utanıyorum- uyduruyoruz ya o işte. Bir de bunların savunması var: Dilimiz yerinde mi saysın, ölü bir dil mi olsun? Şeytanın sağdan yaklaşması dedikleri bu herha lde. Bunun dile su vermek değil, dili kirli suda boğmak olduğunu anlatmak zor. Şimdi diyeceksin ki sevgili okur, sen hiç mi yanlış yapmıyorsun? Hatta biraz mürekkep yalamışsan birçok hatamı bulup önüme koyacaksın yazımdan. Bir de bize nutuk çekiyor deyip zafer havasıyla buradan ayrılacak, dediklerimi unutacaksın biliyorum. Ama ondan evvel son bir kez kulak ver bana. Haklısın, sana bunları anlatmaya layık değilim. Ancak bu meselenin ortada kalması korkutuyor beni. Şimdi senden ricam, takılma benim hatalarıma. Tut sen de bir ucundan, hiç olmazsa halimize ağlayabileceğimiz bir dilimiz kalsın.