Yol Yorgunu

İnsan, hayat denilen burgacın içerisinde oradan oraya savrulan bir varlıktır. Modern dünyanın getirdiği yüksek tempolu hayata ayak uydurmaya çalışan ilkel yüreğimiz, bu yüksek tempoya bir süre sonra dayanamaz hale gelir. Eskiden insanlar birbirleriyle konuşmaya, beraber vakit geçirmeye, yüksek bir tepeden dalgalı bir denizi seyretmeye, bir sincabın doğadaki yaşamını izlemeye vakit ayırabilirken; şimdi anne babasına yahut çocuğuna bile vakit ayıramaz oldu. Hayatta kalmak için verdiğimiz bu amansız mücadele, bizlere her ne kadar para ve imkan kazandırsa da, bir o kadar da duygu ve samimiyet kaybettirdi. Sonra? Sonra insanlar yoruldu. Sadece temiz bir yatağa uzanıp günlerce tek bir kelime etmeden dinlenmek isteyecek kadar yoruldu. Bilge Karasu'nun Şiir Çevirileri'nde de dikkatimi çeken ilk mevzu, hayatın insanı yorma süreciydi. Şiirlerde özellikle ''sürekli yolda olma'' eylemine yapılan vurgu bana, modern yaşama uyarladığımda sürekli çalışmak ve üretmek zorunda oluşumuzu anımsattı. Sanki şairin yolda olmaktan duyduğu rahatsızlık, bizlerin günümüzde yoğun olmaktan, sürekli koşuşturma halinde olmaktan duyduğumuz rahatsızlıkla aynıydı. Sanki zaman ve mekanla şekil değiştirmekle birlikte özü aynı kalmış yorgunluklardı gördüklerim. Yorgunluklarımız kardeşti. Nasıl kardeş olmasın ki? Hepimiz aynı göğün altında açmadık mı dünyaya gözlerimizi? Hepimiz farklı farklı zaman dilimlerinde, aynı yer kabuğu üzerinde koşmadık mı bir şeylerin peşinden? Hepimiz yola düşmedik mi bir şeyler uğruna? Bu, tüm insanlığın buluşabildiği yegane ortak paydalardan biri; yolda olma hali. Aşık Veysel'in ''Uzun ince bir yoldayım, gidiyorum gündüz gece.'' derken aslında tüm insanlığı bu ortak paydada buluşturduğunu düşündüm. O uzun ince yolun, aslında hayat yolu olduğunu fark ettim şaşkınlıkla. Fark ettim ki acılar da, yorgunluklar da, farklı dillerde ifade edilse de özünde aynı. Çünkü bir taraftan Aşık Veysel uzun ince bir yolda yürüdüğünü haykırırken, diğer taraftan farklı bir coğrafyada İspanyol Şair Federico Garcia Lorca, kitapta yer alan şiirinde ''Arkadaş gel değişelim, Atımla evini, Koşumumla aynanı, Bıçağımla örtünü.'' (Karasu, 27) diyor ve o yolda yürümekten ne kadar yorulduğunu ifade ediyor. Şiirin devamında da yatağında namusuyla ölmek istediğini dillendirerek yolun sonuna atıfta bulunuyor. Evet, şiirlerde vurgusu yapılan bir diğer konu da ''yolun sonu'' yani ''ölüm''. Ölüm, okuduğum hiçbir kaynakta bu kadar özlenen ve beklenen bir olgu olarak anlatılmamıştı. Sanırım ölümün insanlarda bıraktığı etki, coğrafyaları birbirinden ayıracak kadar çeşitli. Çünkü her birimiz farklı şekillerde tanıştı ölüm gerçeğiyle. Her birimiz farklı yaşlarda, farklı şartlarda ve farklı mekanlarda yüzleşti ölümle. Ortadoğu'dakiler farklı, Amerika'dakiler farklı bir yüzünü gördü ölmenin. Bu yüzden kimi öldüğünde sazıyla birlikte portakal ağacının yanına gömülmek isteyecek kadar ölüme hazırlıklıyken, kimisi de önceden gördüğü ölümlerin dehşetinden dolayı ölüm gerçeğine kulak tıkamak ve onu yok saymak isteyecek kadar hazırlıksız. Bir tarafta tüm insanlığı ortak bir paydada buluştururken yorgunluklarımız, diğer taraftan insanlara binbir yüzünü gösteriyor ölüm denilen yaratık. Yine de edindiğim önemli bir ders var, gönül rahatlığıyla söyleyebilirim ki; ölüm hakkında sarf edilecek sözler artık yalnızca acıdan ve ağıttan ibaret değil. Hayat, yaşamı sadece fiziksel varlıktan fazlası olarak görenler için çok şey ifade eder. Kendisi uzun ve yürümesi yorucu bir yoldur. Fakat biz bu yolu sadece hayatta kalmak için değil, hayata anlam katmak için yürürsek, hem kendimize hem de etrafımızdakilere onu yürünür kılarız. Kim bilir, belki sonunda bizler de ortak yorgunluklarımızın gölgesi altında, ölümü gamsız ve mutlu bir şekilde özleyen ve bekleyenlerden oluruz.