BİR BİLİM SANATÇISININ HAYATI

"Bir Bilim Adamının Romanı" okuması belki aylarca sürecek (kendimden biliyorum), anlaması saatler alacak ama son sayfa okunup kitap bitirildikten sonra bakış açınızı değiştirecek bir Oğuz Atay kitabıdır. Biyografik bir kitap olması sebebiyle ilk başta ilgimi çekmemiş olsa da Oğuz Atay'ın, hocası Mustafa İnan'ın hayatını bu kitap vesilesiyle anlattığını duyunca merakla kitabı okumaya başladım. Her hayat roman olmaya layık değildir çünkü her hayat sayfalarca sürecek bir kitabı doldurmak için yeterli birikime sahip olamaz. Ama bazı hayatlar kitaplara konu olur, okuyucuya bile kendinden bir şeyler katar ve üzerinde saatlerce konuşmaya değer bulunur. Bir hayat, bir roman ve bir insan; Mustafa İnan'ın hayatı yani Bir Bilim Adamının Romanı... Hayatta her şey yolunda gitmeyebilir hatta çoğu şey çok ters gidebilir ve şartlar bizim istediğimiz gibi yeterli de olmayabilir. Böyle bir durumda sıradan insanlar ne yapar sizce? Çoğu kişi pes eder, kimileri denemeye çalışır ama yarıda bırakır ama kimileri çıktığı yoldan dönmemeye yemin eder. Tıpkı Mustafa İnan gibi... Öyle bir bilim insanı düşünün ki; o sadece formül çıkarmaz aynı zamanda öğretir, keşfeder, yaratır ve başka alanlarla ilişki kurar. Yani yaşadığımız yüzyılda sahip olamadığımız bir bakış açısına sahiptir Mustafa İnan. Bugün çoğumuz o zamana göre "harika" denilebilecek şartlara sahipken tek alana hakim olmayı yeterli görüp böyle yaşamayı kendimize ilke ediniyoruz. Bugün kaç profesör matematik ve edebiyatı harmanlayarak tasavvufi öğeleri açıklama ihtiyacı hissediyor? Ya da kaç tane hocanız size öğretmenin ve öğrenmenin inceliklerini en ince ayrıntısına kadar bellettikten sonra derse başlıyor? Bu kitabı okuduktan sonra çoğu okurun "bilim insanı" kavramının tanımını yeniden yaptığına eminim. Çünkü Mustafa İnan hayatı boyunca sadece bilim adamı değil aynı zamanda bir "bilim sanatçısı" olmuş ve öğrencisi Oğuz Atay diğer romanlarında olduğu gibi eşsiz bir dille bunu yazıya dökmeyi başarmıştır. Bilim sanatçısı belki tanımı yapılması zor bir kavram olsa da bence Mustafa İnan bu kavramı hayatı sayesinde bize kolaylıkla anlatıyor. Bilim sanatçısı bilimi işler, bilimi keşfeder, bilimi yeniden yaratır; tıpkı bir sanatçı gibi, yani Ahmet Haşim gibi, Yakup Kadri gibi... "Birey olarak ortaya çıkmadıkça, uyuşuk felsefemizden vazgeçmedikçe ve tek tek katkılarımızı insanlardan esirgedikçe bizi kim değiştirebilir?" diyor Mustafa İnan haklı olarak. Etrafımızı değiştirmeye kendimizden başlamalıyız tabii ki dogmalarımızdan kurtularak. Mesela hayat felsefemiz olmamalı yüksek kademelere çıkmak, iyi paralar kazanmak ya da çok tanınmış biri olmak. Öğretebilmeyi öğrenmeliyiz ve katkıda bulunabilmeyi yaşadığımız hayata. Tek bir alanda en iyi olmak amacımız olmamalı çünkü matematik içinde edebiyatı barındırır, şiir içinde tasavvufu barındırır ve bilim içinde hayatı barındırır. Mustafa İnan Hoca ben değil biz olmayı becerebildiği için bugün hayatı üzerine bir roman yazıldı. Kendisi değil de ülkesini, insanlarını, dostlarını düşündüğü için ve en önemlisi de öğretebilmeyi başarabildiği için Oğuz Atay gibi bir yazar hayatının uzun bir dönemini onu araştırmak için harcadı. Bugün Mustafa İnan olmak yani bir bilim sanatçısı olmak zor belki çoğumuz için ama doğru insan olmak için belirli şartlar var; bilgiden nasiplenin çünkü o hayatınıza anlam katar, her şeyi bilmeye çalışın çünkü hayat tek bir alana yoğunlaşarak yaşamak için oldukça karmaşık ve en önemlisi öğretmeyi ve paylaşmayı öğrenin çünkü sizdeki bilgiler sadece sizin işinize yarar. Son olarak tavsiyem; bu kitabı okuyun zaten sonrasında pek çok şey değişecektir...