GERÇEK KAHRAMAN KİME DENİR?

En çok fantastik hikayeleri, bilim kurguları ve manga tarzı Japon animasyonlarını seviyorum. İlginç Japon mitolojisi sürükleyici olsa da bilim kurgu eğer dünyayı konu alıyorsa diğerlerine oranla biraz daha fazla ilgimi çekiyor. Favorilerim arasında, sonradan filmleri de yapılan Suzanne Collins 'in Açlık Oyunları ve Mad Max serisi filmleri yer alıyor. Ama yeni bilim kurgu eserler diğer beğendiğim türlere göre artık daha az yayınlanıyor. Bunun nedeni de bence konularının tekrarlanmaya başlaması. Nükleer savaşla ilgili ya da ölümcül bir virüsün yayılması gibi bir zeminin üstünde; zayıf görünümlü, çaresiz insanlar arasında onlara benzeyen ama isyan etmeye hazır, iradeli bir karakterin varlığı neredeyse tüm bu hikayelerin ortak yanını oluşturuyor. Hatta bazen bu kahramanların sahte bir kimlik alıp bir kitaptan başka bir kitaba seyahat ettiğini bile düşünüyorum. Klasik iyi ve kötü kavramlarının uzaya taşınmış öyküleri de bilim kurgulara ilgimin azalmasının en önemli nedenlerinden biri. Kahramanlar belli, hikayenin gideceği yer belli ve sonunda olacaklar da çoğunlukla kolay tahmin edilebilir düzeyde. Bir kitap okuyucuya kahin olduğu hissini vermemeli. Bu tüm edebiyat türleri için bana göre en korkunç tehlikedir. Böyle kitaplarda okuyucu kendine bile spoiler verebilecek konumdadır. Özellikle bilim kurguda asıl merak edeceğimiz bilinmeyenin bu kadar kolay bilinebilir olması gerçekten içler acısı. Mekan değişiklikleri ve birkaç süsleme dışında tekrara düşen konular bir süre sonra çok sıkıcı bir hal alıyor. Doğrusu Josh Mallerman' ın Kafes (2016) romanını İlk kez elime aldığımda diğer eserlere benzediğinden kuşkulanmadım değil. Ama okudukça düşüncelerim değişti. Yine insanların yok olmasına neden olan bir etken var ancak ne olduğu belirsiz kalabiliyor. Aslında, romanda olayın etken ile ilgisi sadece sonuçları ile sınırlı veriliyor. Konunun merkezinde iki çocuk annesi genç bir kadın karakter var. Yaşamak zorunda oldukları dünya, gözlerini asla kullanamadıkları bir dünya. O kadar tuhaf ki kişisel görgü ve öğretilerin aksine tüm dünyayı sadece duyma, dokunma ve koku duyuları ile algılamak zorundalar. Kitapta en çok hoşuma giden şey, bu durumda kahramanın ne yapacağının bende hep merak uyandırmasıydı. Öyle ya görmeyecek ama her şeyi yapacak. Burada konuyu anlatmayacağım tabii ki ama hoş olan yanı, sıradan insanların bu ortamda nasıl yaşamaya çalışacaklarının bilinmezliği. Bir hikayede kahramanın yerine geçmek ve onun gibi düşünmek her okur gibi benim de en sık yaptığım şeylerden biri. Dışarıda sadece ses, dokunma ve koku algılarını kullanarak yaşamaya çalışma düşüncesi çok farklı hissettiriyor. Etrafta çalışan makineler ve trafik olmasa da en basitinden bir yere gitmek bile saatler alabiliyor. Hele sizi etkileyen şeylerden ya da tehlikelerden kaçmak neredeyse imkansız gibi. Önlem olarak görme duyunuzu kullanamıyorsunuz. Doğrusu bu roman benim, görme engeli olan insanları daha iyi anlamaya çalışmamı sağladı. Ayrıntılı düşünmeyince her şey kolaymış gibi görünüyor; oysa en basit işler bile büyük çaba gerektiriyor. Hayatı anlamak, düşünmekten daha çok denemek üzerine kurulu. Denersen empati yapabiliyorsun. Sadece beş dakikalığına kapatın gözlerinizi; bakın hayat ne kadar zor. Meğer görmeyenler ve buna rağmen hayatı hiç bırakmadan yaşayan insanlar ne büyük iş başarıyorlarmış. Sanırım asıl kahraman onlar. Bu roman belki de süper güçlere sahip bir kahramanı olmadığı için çok güzel. Yaşasın sıradan olanlar!