Sıkça Sorulmayan Sorular

"NASA, Dünya'ya %93 oranında benzeyen bir gezegen buldu." "NASA Satürn'den radyo sinyalleri aldığını açıkladı." Son yıllarda buna benzer haberleri sık sık duyuyoruz. Gün geçtikçe daha da yaşanılmaz bir yer haline gelen gezegenimiz, insanlığın varlığını tehdit etmeye başladığında çareyi başka bir gezegende mi arayacağız? Dünya'ya benzer bir gezegen arayışı içinde olmamız aslında cevabı bize veriyor. Interstellar beni uzunca bir süredir düşündürüyor ve her geçen gün kendi kendime bunun gibi birçok soru sormama sebep oluyor. Şüphesiz ki bunlardan en çok kafa kurcalayanı evrende yalnız olup olmadığımız sorusu. Bu sorunun cevabı hakkında bir fikre sahip olabilmek için evrenin büyüklüğünü ve konumumuzu irdelemek zorundayız. Yıllar önce Dünya'dan fırlatılan ve yüzlerce ışık yılı mesafe kat eden uydular ve yaklaşık 3000 ışık yılı kadar uzağa bakabilen Kepler Uzay Teleskopu şimdiye kadar milyonlarca yıldız, binlerce gezegen ve onlarca galaksi keşfedilmesini sağlamış. Bu keşfedilenlerin evrenin %0. 1'i bile olmadığını fark etmek korkutucu. Evren, hayallerimize sığmayacak kadar büyük. Tam da bu noktada, ünlü astrofizikçi Neil Degrasse Tyson'ın düşüncelerime tercüman olduğunu görüyorum, "Evrende yalnız olduğumuzu düşünmek, okyanustan bir bardak su alıp bu okyanusta balina yok demek gibi bir şey."* Tyson'ın sözünden yola çıkacak olursak evrende Dünya'ya %99. 9 oranında benzeyen bir, hatta onlarca gezegen bulabilmek mümkün görünüyor. Tüm bunları düşündüğümde aklıma gelen ilk soru şu:Dünya gerçekten bahsedildiği gibi kusursuz ve insan hayatı için ideal bir gezegen mi? Daha yaşanabilir bir gezegen bulamaz mıyız? Tarihin her döneminde, dünyanın bir yerlerinde savaş yaşanmış. En azından savaşların çok daha az yaşandığı, hiçbir devletin dünya ekonomisini kontrol etmediği, yardıma muhtaç insanların sayısının çok daha az olduğu bir dünya olamaz mıydı? Herkesin tam anlamıyla eşit haklara sahip olduğu bir gezegende insan hayatı başlasaydı, şu anda güç, zenginlik ve yönetme arzularından bahsetmiyor olacaktık. Birçok kişinin düşündüğünün aksine, bu arzuların 'insan doğasından' kaynaklandığını düşünmüyorum, dünyanın bize verdiği bir şey bu. Dünyadaki altın ve demir miktarı eşit olsaydı, altının değeri azalır ve insanlar daha fazla altına sahip olmak için savaşmazdı. Filmi izledikten sonra, filmdeki yeni gezegen arayışının tek sebebinin dünyanın yok olmak üzere olması değil, aynı zamanda dünyanın ideal gezegen olmayışı olduğunu anladım. Belki de Nolan, izleyicilerinin bunu düşünmesini ve Dünya'nın birgün yok olacağı gerçeği dışında, gezegenimizin kötü yanlarının farkına varmasını istemişti. Christopher Nolan, Interstellar filmini çocukluğumdan beri beni düşündüren iki belirsizlik üzerine kurmuş: -filmi bu kadar sevmemin sebebi de bu- zaman ve karadelikler. İnsanoğlu henüz ulaşamadığı yerlerde (Dünya'nın merkezi veya diğer gezegenler) bile neler olduğunu aşağı yukarı biliyor, fakat bir karadeliğin içinde ne olduğunu kimse bilmiyor. Filmdeki olayın tam olarak imkansız olmamasının sebebi de bu. Zaman konusuna gelince, zamanın tanımlanabilecek bir kavram olduğunu düşünmüyorum. Bence zaman, bilincimizin bize oynadığı bir oyundan ibaret. İzafiyet teorisine göre başka bir gezegendeki 1 saniye, Dünya'da 20 yıla eşit olabilir. Bu mümkün olduğuna göre, bir karadeliğin içinde zamanın geriye doğru akması mümkün olamaz mı? Korkarım ki bu metinde incelediğim dört konunun yanıtını da ölene dek öğrenemeyeceğim. Evren'de yalnız olmadığımızın kanıtlanması, Dünya'dan daha 'iyi' bir gezegen bulunması oldukça zor görünüyor. Fakat bu soruların güzel yanı, tersi durumların da kanıtlanamayacak olması. Karadelik belirsizliğinin çözümlenmesi ve zaman kavramının insan beyni tarafından net bir biçimde algılanmasını ise mümkün görmüyorum. Onur Tepençelik *:Dawkins ve Tyson, Neil Degrasse. The Poetry of Science:Discussions of the beauty of science. The Richard Dawkins Foundation, 2010. Tartışma.