Bir An, Bir Ömür

Şimdiye dek okuduğumuz hiçbir eserde bulamayacağınız, edebiyatın yapısını iyice özümsemiş olan yeni bir tür gerçekçi roman, Işıklı Ev. Kulağa hem tekinsiz hem de bir o kadar romantik gelen şeylerle dolu olan bu eser bizlere tesadüfen tanıdığımız birinin aklından geçen kötü, basit ve beyhude bir izlenimin aslında hayatımız olabileceğini anlatıyor. Neredeyse yaşamaya kıyamadığımız hayatlarımızın bu denli saçma bir şeyden oluştuğunu düşünmek bile bize neler yapmaz ya da yaptırmazdı ki değil mi? Hem gerçekleri hem de yalanları aynı anda içerebilen hayatlarımız ve bunun bizleri bir yandan sınırlarken bir yandan da edebiyatın varlığı sayesinde bu sınırların teker teker kırılmasını içinde bulunduran varoluş mücadelesi. İşte hayatı hayat yapan piyonlarımız bunlar, bizleri ayrıştırıp eşsiz bireyler haline getiren. Bu piyonlar hayat hikayemizi baştan sona yazıp dallandırıp budaklandırabilir ya da parçalara ayırıp yerle bir edebilir. İşte genç bir İngiliz yazar olan Alison MOORE'un kaleminden çıkan enfes eser "Işıklı Ev" de aynen böyle bir piyon. Onun nasıl hareket edeceği ise siz değerli okurlara kalmış bir hamle. Çünkü hayatlarınız birer santranç tahtasıysa eğer, nitekim bu oyuna yön veren santranç ustaları da sizlerden başkası değildir. Her eserin kendine özgü güçlü bir imgesi bulunur, kendisini diğer eserlerden ayırıp ben buradayım diye bağıran. İşte ışıklı bir ev olan deniz feneri de hikayemizde böylesine önemli bir simge. Adeta kokusu tüm sokağa yayılan mor leylaklar gibi tüm olaylar boyunca deniz fenerinin de her daim orada olduğunu hissediyoruz. Karakterimizin yürüyüp geçtiği tüm yollarda görüyor ve anlıyoruz ne denli önemli bir yeri olduğunun bu imgelerin karakterimizin zihninde ve yaşanmışlıklarından faydalanarak. Kötülüğün olmadığı bir dünyada iyilik gibi bir kavramın da bulunamayacağı gibi, ışıklı bir ev olan deniz fenerinin de gemilere ve karakterimize yol göstermesinin yanı sıra, onları karaya oturtup karanlık yollarda bir başlarına bıraktığı da ne yazık ki oluyor. Bununla kalmıyor, her iyi şeyin bir sonu veya onu iyi olarak nitelendiren kötünün varlığından haberdar olduğumuz gibi insanların nasıl karaya oturduğunu anbean gördüğümüz bir garip, melankolik ve tekinsiz hikayedir, Işıklı Ev. Oldukça tedirgin edici ve bir o kadar da farklı bir yapıya sahip olan bu romanda hikaye işlenişi de bir o kadar farklı. Karakterimizin tüm varlığını sorguladığı bu yolculuğunda çevresine olan kayıtsızlığı ile tuhaf bir atmosferi yakalamayı başarabilmiş olan eser, karakterimizin konakladığı Hellhaus -Işıklı Ev- Oteli'nde geçirdiği anlarda ayrı bir melankoli seviyesine çıkmayı başarabilmiş. Ortaya çıkan bu melankoli yoğunluğu ise zaman zaman okuru boğmakta ve yaratılan bu karanlığa doğru çekmekte, zaman zaman ise okura anlatırken okuru da anlamakta ve acısına ortak olma niyetinde olmasıyla ilginç olduğu kadar etkileyici bir roman. Eğer dikkatli bir okursanız sayfaları çevirirken hemencecik tanıdık bir ismi anıyorsunuz: Önceki asrın ünlü yazarlarından melankolik tarzıyla nam salmış Virginia Woolf'u. Hem melankolik tarza olan düşkünlükleri hem de modernist yazarlar olmaları bakımından Moore Işıklı Eviyle Woolf'un mirasını ne aceleye kaçarak ne de bayarak, sağlam adımlar atarak ve Woolf'u aratmadan devam ettiriyor bu melankoli kültürünü. Kültür diyorum çünkü her babayiğitin harcı değildir bu tarzla dans edebilmek ve okuru riske atmak. Yemek yapmak gibidir cümlelere melankoliyi yedirebilmek, ne çok pişmeli ne de az. Bu yüzden ne genç yazarımızın yapmış olduğu hatalardan bahsettim ne de bu işi nasıl yapması gerektiğinden. Eğer bir cevheri yönlendirirseniz o cevherin hali nice olur? Ölüp gitmez mi özgünlüğü kayıp olmaz mı bu içerisinde yaşadığımız karanlığı aydınlatmaya çalışan bir elin parmakları kadar olan bu ateş? Hüseyin Kaan YAVUZ