Ego Bataklığı

İnsan övgüyle beslenir. Bütün insanlarda -göremesek de- bulunan, tıpkı göz, kulak, akciğer gibi bir organ vardır: '' Ego''. Bu ego dediğimiz organ, sadece tek çeşit besin kabul etmesi dışında tıpkı mideye benzer. Her ne kadar tıpta yeri olmasa da, insanlar için hayatidir. İnsanlar onu kullanmadan hayattan zevk alamazlar, çünkü, yaptıkları güzel işler için başkalarından iltifatlar duymak isterler. Övgü aldıkça egoları beslenir, mutlu olurlar, daha iyisini ve daha fazlasını yapmaya çalışırlar. Aslında bu ego dediğimiz görünmez organ diğer organlarımızdan farklı olarak zaman içinde evrilmemesiyle, yani hiç değişime uğramamasıyla bilinir. En azından tarihte bunun kanıtları vardır. Mesela Babil İmparatorluğu'nun en bilinen kralı Hammurabi, kendi egosunu hiç aç kalmayacak şekilde beslemek için yaptırdığı oyma heykelde kendini ''Adaletin Kralı''(Tetlow, 2004, 54) olarak tanıtmıştır. İşte bu ego günümüze de hiç değişime uğramadan ulaşmıştır. Oyma kayalar günümüz insanlarının pek ilgisi dahilinde olmasa da, en az taş kadar kalıcı başka bir kaynağımız var. Sosyal medya. Yaşadığımız her anı, fotoğraflarla, videolarla ya da en basitinden kısa bir yazıyla bir insan topluluğunun görebileceği bir yerde paylaşmak. Sosyal medyanın tanımı işte tam olarak bu şekilde. Bu harika sanal ortam, insanın o doymak bilmez organıyla karşılaşınca, ortaya farklı insanların, gerçek mi sahte mi belli olmayan, milyonlarca fotoğrafı, videosu, yazısı çıkıyor. Gerçek mi sahte mi diye soruyorum çünkü, insanoğlunun egosunu doyurabilmek için neler yapabileceğini biliyorum. Sen kendine ait bir fotoğraf paylaşırsın, o fotoğrafa bir yorum gelir:'' Oo, bu ne güzellik.'' Ya da sosyal medya hesabından bir yazı paylaştığında yüzlerce beğeni alırsın. Bunlar senin egonu besler. İyi hissetmeye, daha da iyi hissetmek için daha fazlasını insanlarla paylaşmaya başlarsın. Fakat bazen hayat istediğin kadar heyecanlı ilerlemezse, bu yaşadığın tekdüze hayatı insanlarla paylaşmak istemeyeceğinden farklı bir yönteme başvurursun. Buna ben ''Olmuş gibi yap.'' metodu diyorum. İşte az önce sorduğum gerçek mi sahte mi sorusu da bunun için. ''Olmuş gibi yap'' yöntemi insanlar arasında o kadar yaygın ki. Bunu etrafınızdaki her insanda görebilirsiniz. Kendinizde bile... Örnek vermek gerekirse, bir kafeye gittiğinizi hayal edin. Yan masanızda bir arkadaş grubu var ve içlerinden birine sosyal medyadan gözünüz aşina. Bu grup öyle yakın bir grup ki(!) kimse birbiriyle konuşmuyor, herkes telefonuna bakıyor. Siz de ne var bu telefonda bu kadar diyip bakmaya başlıyorsunuz. O da ne? Sosyal medya sayfanızda, şu anda yan masada oturan grubun fotoğrafı... Fakat bir terslik var, fotoğraftaki insanlar çok mutlu ve sanki derin bir sohbet içersindelermiş gibi gözüküyor. Herhalde paralel evrendeki hallerini paylaşmışlar diye düşünüyorsunuz.(!) Yanılıyorsunuz. Onlar sadece insanların övgülerini kazanıp egolarını beslemek için bu metodu kullandılar. Bu günümüzdeki basit, öyle insanları çok da şaşırtmayan bir örnek. Ancak bu ego bataklığının daha sarsıcı örnekleri de az değil. Mesela çektiği selfielerden biraz daha fazla beğeni almak için görünüşünü değiştirmeyi göze alıp bıçak altına yatan ve sonunda insana benzemeyecek kadar anormal bir yüze ve vücuda sahip olup hayatını mahveden insan örneklerini internet üzerinden yaptığımız kısa bir araştırmayla rahatça bulabiliriz. Ya da sırf daha fazla izleyici toplamak için aile içerisinde veya arkadaşlarıyla iken yaptığı şakaların boyutunu biraz daha artırarak artık zarar verme seviyesine getirip bazen ölümlere bile yol açan ve komikliğiyle gündeme gelmek yerine artık işlediği cinayetle gündeme gelen ego arayışındaki insanlarımızı gazetenin üçüncü sayfalarında sıklıkla görebiliriz belki. Bunlara ek olarak ''olmuş gibi yap'' metodunu çok kez kullanmış, paylaştığı fotoğraflarda, videolarda yüzü gülen, çok eğlenen ve insanları da eğlendiren birinin aslında o kadar da çok eğlenmediğini, hatta belki de bu ego bataklığına saplanmış gibi hissettiğini görebiliriz. İşte o çok şaşırdığımız, görünce şok olduğumuz şöhret intiharlarının sebebi de çoğunlukla bundan dolayıdır. Peki insanlar tüm bu anlamsız ve zarar verici davranışları neden ısrarla yapıyorlar? Bir başka deyişle, bu davranışları yapmaları mantıksız mı? Aslında her ne kadar mantıksız gibi görünse de, tıpkı ticaretteki arz talep kanunu kadar mantıklıdır. İnsanlar mutlu, havalı, ulaşılamayacak kadar güzel olayları ya da kişileri görmek isterler. Kendileri bunlara sahip değildirler ve tabi çevrelerinde de böyle bir yaşam bulmak zor olduğu için bu ihtiyaçlarını sosyal medya üzerinden giderirler. İlginç ve aşırı mutlu bir yaşam örneği gördüklerinde hemen onu takip etmeye başarlar. Sonuç olarak her insan bunu yaptığında, işte o aşırı ilginç ve muhteşem yaşamın sahibi kendini bir ilgi odağında bulur. -ki bu ego bataklığının ilk ve en güzel evresidir- Zamanla bu ilgi odağında bulunma hali o kişiye o kadar lezzetli gelir ki daha fazla insanın ilgisini çekmek için daha fazla ne yapabilirim diye düşünmeye başlar. İşte bu noktadan sonra kendi gerçek ve sağlıklı yaşamından kopmaya başlar. Mesela, normal ve oldukça güzel bir olan kadının daha ilgi çekici olmak uğruna aşırı kilo verip en sonunda hayatını kaybetmesi buna bir örnek olabilir. Bu sağlıklı yaşamdan kopma olayı işte bu yüzden sadece ego bataklağına saplananların değil, onları bu ego bataklığına sürükleyenlerin suçu da diyebiliriz. Tıpkı Black Mirror dizisinde gördüğümüz ego bataklığının sebebi sadece dizinin başkahramanı olmadığı gibi, gerçek hayatta da bu bataklığın varoluş sebebini hepimizde aramalıyız. AÇIKLAMALAR: Black Mirror (2011- ) Yönetmen:Charlie Brooker Women, Crime and Punishment in ancent Law and Society (Elisabeth Tetlow-2004)