Günümüz popüler kültürüne Oğuz Atay ve eserleri...

Galata'da ara sokaklardan birindeyim. Duvarda siyah sprey boyayla "Kaybettik Albayım" yazılı. Kaybettik albayım, yorulduk albayım, bitiyoruz albayım ve daha niceleri.. Oğuz Atay, son dönemin en popüler dizilerinden biri olan Poyraz Karayel'le evlerimize misafir olduğundan beri duvarlarda, sokaklarda hatta özellikle sosyal medyada sonu gelmez bir "Albayım Edebiyatı" ortaya çıktı. Derdi olan herkes, hayata karşı tüm isyanlarının sonuna bir albayım iliştiriverdi ve bu sıkıntılarını paylaşmaya başladılar. Tehlikeli Oyunlar'ın kapağını bile açmayanlar Oğuz Atay hayranı olurken "Albayım" popüler kültürün yeni tamamlayıcısı haline gelmişti bile... "Tutunamayanlar, Türk Edebiyatı'nın okuması en zor eserlerinden biridir. Çünkü bu kitap hayata tutunabilenler için yazılmamıştır. " demişti lisede edebiyat hocam. Bu kitaba dair duyduğum en yalın ama en keskin tespit buydu. Son üç senedir kitaplığımda duran bu kitabı bir türlü okuyamamamın, ilk sayfayı yeniden her açışımın, anlayamayıp tekrar okuduğum her sayfanın sebebini biliyordum artık. Tehlikeli Oyunlar ise okuduğum ilk Oğuz Atay romanıydı. Bir nevi ilk aşkım. Benim için yeri paha biçilemez olan bu kitap çoğu kişi için Tutunamayanlar'ın gölgesinde kalmış olsa da, aslında onu okuyup bağlananın hayatını değiştiren gülerken ağlamayı öğreten türden eşsiz bir yapıt. Üstüne saatlerce düşünerek okuduğum Tehlikeli Oyunlar'a duvar yazılarında rastlamak başlarda bende tatlı bir etki bırakmış olsa da , zamanla çığ gibi büyüyen ve bilen bilmeyen, okuyan okumayan herkesin içine karıştığı bu edebi yozlaşma giderek canımı sıkmaya başlamıştı. Kitabın sayfaları bile karıştırılmadan internet sitelerinden bulunan sözlerle her yerde karşılaşmak sinirime dokunuyordu artık. Oysa Oğuzcum Atay değerliydi benim için. Kıymetini bilene sunulması gereken hazinelerdi onun yapıtları, yüz kırk karakterlik tweetlere sığdırılan birkaç cümleden ibaret gibi gösterilmemelilerdi... Yani anlayacağınız bu kadar derin bir felsefesi olan, ince mizahın en zarifini içeren Oğuz Atay eserlerinin böylesine birer popüler kültür öğesi haline gelmelerine içerliyorum albayım. Peki tüm bu edebi yozlaşmanın sorumlusu Poyraz Karayel mi? Tabi ki hayır. Her hafta Çarşamba akşamı beni televizyon başına soluksuz kilitleyen bu yapım tüm bunların suçlusu değil. Nasıl değil ya, sen demedin mi bu dizi Oğuz Atay edebiyatını popüler kültürün bir öğesi haline getirdi diye dediğinizi duyar gibiyim. O zaman olaya bir de şu yönden bakalım. Facebook durumlarında albayım temalı isyanlarını paylaşanlardan kaçı Hikmet'i tanıyor mesela? Ya da duvar yazılarını yazanların kaçı kapağını açtı Tehlikeli Oyunlar'ın? Ya da kaçı Poyraz Karayel'den etkilenip okudu Tutunamayanlar'ı? Yüzde yüz eminim ki bu çoğunluğun çok küçük bir kısmı Oğuz Atay'la Poyraz'dan önce tanıştı ya da diziden etkilenip kitabı okumayı seçti. Peki o zaman Poyraz Karayel dizisinin bu olaydaki rolü neydi? Poyraz Karayel, Oğuz Atay'ın dünyasını bizlere tanıttı yalnızca. Onu popüler kültürün bir öğesi haline de getirmedi, sadece bilinirliğini arttırdı. Üstelik bunu kitapların içeriğini sığlaştırmadan , dozunda yer verdiği anekdotlarla yaptı. Senaryosu öyle güzel yazılmıştı ki Poyraz'ın gözlerinden Hikmet'in Selim'in ve Turgut'un bize baktığını hissediyorduk. Büyük bir Oğuz Atay hayranı olan başrol oyuncusu İlker Kaleli, sorumluluğunun farkında, rolünü ve repliklerini basitleştirmeden muhteşem bir performansla sundu izleyicisine. Demem o ki bu noktada bir suçlu arıyorsak televizyondakine değil, televizyonun karşısındakine çevirmeliyiz büyüteci. Tehlikeli Oyunlar. 1973'te yayımlandı. İlk kitabı "Tutunamayanlar" dan TRT ödülü kazanan yazarının ikinci eseriydi. Dört yüz yetmiş dokuz sayfa olması mı kokuttu bizleri de arasından seçtiğimiz sözleri duvarlara yazdık? Bahanemiz neydi okumamaya? Kitabın uzun olması mı yoksa anlattıklarından seçilen iki üç kelimeden daha derin olması mı? Bu acımasız soruların cevabını bulmalı ve bu eserleri cahilce basitleştirmeden, okuyarak hak ettikleri şekilde yad etmeliyiz.