BİRİ YOL MU DEDİ?

Kötü olarak etiketlediğimiz insanları kullanarak, dünyayı kötülüklerden arındırmaya çalışıyoruz. Biz onlar kadar kötü müyüz sorusunu bir "acaba" olarak bile aklımıza getirmiyoruz. Milyonlarca iğrençlikle karşılaşmış olmamıza rağmen kaçımızın bunlara bir itirazı oldu? Kaçımız gözlerini kapamadı, kaçımız olayın biraz daha derin bir boyutu olup olmadığını merak etti? Aslında bizim eleştirilerimiz sadece bizi havalı göstereceğini düşündüğümüz birkaç düşünceden ibaret. İyi olarak etiketlenenler ne kadar kötü? Kötü olarak etiketlenenler ne kadar iyi? Mucizelere inanır mısınız? Her gün binlerce bebek doğuyor. Kötü biri mi olacak iyi biri? Bilmiyorsunuz. Çok şirin, kötü olmasına imkan yok, sürekli gülüyor baksanıza, onu sevmemek mümkün mü? Sonra büyüyor, belki çevre belki doğuştan gelen bazı düşüncelerle değişiyor. Her şey iğrençleşmeye başlıyor. İşin içine bencillik, hırs, kıskançlık, oburluk, insanlık giriyor. O saf yaratık siz anlamadan bir insana dönüşüyor. İçgüdüleri birisine zarar vermesi gerektiğini söylüyor. Belki bir çocuğa, belki eskiden olduğu gibi saf bir bebeğe, belki eşine, belki sevgilisine, belki herkese... Fakat küçük bir sıkıntı var. O saflığını kaybetmiş olduğu için zarar görmese bile, saflığını kaybetmeyenler zarar görüyor ve bunun için yapabileceğimiz hiçbir şey yok. Ya da biz kendimizi öyle inandırıyoruz. Onun kötülüğünden yararlanıp hapse atıyoruz veya öldürüyoruz ve kötülükleri hapsederek daha iyi bir dünya kurduğumuza kendimizi inandırıyoruz. Buna rağmen insanlar zarar görmeye devam ediyor. Düzende bir yanlışlık var. Biz de düzenin içinde olduğumuz için yanlışız. Yeşil Yol'da bu durumu özetleyen çok basit bir cümle var: "Gerçek sirk burada ve biz de bir avuç eğitilmiş fareyiz." Keşke fare olabilsek... Umutsuzluğa kapılmayın. Bazen de bir mucize oluyor. Bazı insanlar kimseye bir ceza vermeden insanların hayatını bir anda değiştirebiliyorlar. Gerçek hayatta bu birkaç sözle oluyor bazen, bazen de bir sarılmayla, bir el ele tutuşmayla... Komik gelebilir ama benim günüm tanımadığım biriyle birbirimize iyi günler dediğimde bile değişebiliyor. İnsan yaşam enerjisini birçok şeyden bulabiliyor. Ömrümüz boyunca iyi şeyler yaparak düzeni değiştirirken biz de düzenin içinde değişebiliriz. Her sabah uyandığımızda ben bugün bir insanın hayatını güzelleştireceğim dersek belki bizim de hayatımız güzelleşir. Biz güzelleşiriz. Hırs, kıskançlık, bencillik bizi güzellikten ne kadar uzaklaştırıyorsa biz de iyiliklerle o kadar güzelleşebiliriz. Belki minik bir ütopya ama uygulanması sosyalizm kadar zor değil. Birkaç basit felsefeye dayanıyor. İyilik yap. Karşılık bekleme. Çünkü büyük ihtimalle bir karşılık görmeyeceksin. Mutlu ol. İnsanlıktan arın -bahsettiğim insanlık kavramı yozlaşmış olan. Kendini sev. Kimseden nefret etme. Belki ama sadece belki her şey daha güzel olacak. Belki hayatında yerine oturmayan puzzle parçaları bir anlam kazanmaya başlayacak ya da belki yeni parçalar keşfedeceksin. Biliyorum zor olacak, en azından ben çok zorlanıyorum. Galiba bu içimdeki kötülüğün sürekli iyiliği bastırma çabasından kaynaklanıyor ama inanıyorum ki bir gün hayatıma dışarıdan bir kişinin gözüne bakabilecek duruma geldiğimde olduğum kişiden mutlu olacağım. Bir önceki paragraftaki gerçek hayat tamlaması belki dikkatinizi çekmiştir. Peki filmlerde, kitaplarda neler oluyor? Aslında Yeşil Yol bunun en güzel örneklerden biri. John Coffey mucizevi bir şekilde insanları iyileştiriyor. Belki de hiçbirimizin olamadığı kadar iyi olduğu için hapiste o. Gerçi özgürken bile kendini hapiste hissetmiş biri, neredeyse hepimizin anlayamayacağı kadar bariz bir gerçek özgürken zincirlere vurulu olmak. Çoğu zaman yalnız hissetmek. En çok da insanlarlayken yalnızlaşmak. Sevilmemek. Fazlasıyla hissetmek. Hislerimize karşılık bulamamak. Var olurken yok olmak. John Coffey'nin beni bu durumun daha güzel anlatılamayacağına inandıran bir sözü var: "Gördüğüm ve hissettiğim acılardan yoruldum artık, patron. Yağmur altında bir ispinoz gibi yalnız, hep yollarda olmaktan yoruldum. Hiçbir zaman bana eşlik edecek, bana nereden geldiğimizi, nereye gittiğimizi ve nedenini söyleyecek bir yoldaşım olmadan. İnsanların birbirlerine karşı bu kadar kötü olmalarından yoruldum. Yardım etmeye çalışıp da edemediğim bütün o zamanlardan. Karanlıkta olmaktan yoruldum. Asıl da acıdan. Çok fazla." "Bir insan dünyadaki tüm kötülükleri hissedip hepsini düzeltmeye çalışırsa"nın kısa bir özeti bu aslında. Bu nedenle ufak adımlar atmamız gerekiyor. Biz de makineler gibi zaman zaman fazla yüklenebiliyoruz. Bu da bize yaşama amacımızı unutturuyor. Keşfetmemişsek de keşfetmemizi engelliyor. Böylece giderek hayatın güzelliklerinden uzaklaşıyoruz. Kısacası eğer bir tanrı varsa bir an önce bize yardım etmek zorunda. Yok edişimiz ve sonuç olarak yok oluşumuzdan bizi koruyacak birine ihtiyacamız var. Bizi karanlıktan kurtaracak bir ışık, bir anlık bir parlaklık katacak bir yıldırım ya da yaşadığımıza inandıracak yağmurun sesine muhtacız. Bundan da öte bizi anlayan, hislerimizi paylaşan birilerini istiyoruz. Yaralarımızın en ivedi biçimde iyileştirilmesi gerekiyor. Çoğumuz yaşadığımız kan kaybının farkında olmadan ölüyoruz. Bizim sevgiye ihtiyacımız var ya da inanabileceğimiz bir süper kahramana... Daha kendimizi kurtaracağız! Daha dünyayı kurtaracağız!