Sığınamayanlar

"Ve takvim yaprakları 2 Eylül 2015'i gösteriyordu...". İnsanlığa sığmayan o ayıbın gözler önüne çıktığı gündü. O daha üç yaşındaydı, savaşta doğmuş olmak dışında hiçbir suçu yoktu. Büyüdükçe çirkinleşen ve kötüleşen insanlar yüzünden ölmüştü. Açgözlülüğümüz, bencilliğimiz ve umursamazlığımız küçücük bir canı yok etmişti. Aylan Kurdi aslında savaş mağduru tüm çocukları temsil ediyordu. Utanarak soruyorum ki, iyi bir hayatı geçtim yaşamayı bile mi hak etmiyorlar? Sözde olan İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi'ne göre yaşamak en doğal hakları. Ama neden veya kimler yüzünden bu sadece sözde kalıyordu? İşte o noktada "büyük güçler" ve çıkarları devreye giriyor. Ercüment Akdeniz'in "Sığınamayanlar" kitabında da neden bir türlü sığındırılamadıkları tüm kanıtlarıyla anlatılıyor. Her şey 2011'de isyanların ve iç savaşın patlamasıyla başladı. Sonra da yüz binlerce hatta milyonlarca insan oradaki hayatlarını bırakıp ülkeyi yavaş yavaş terk etti. Kitap savaşın nedeni üzerinde çok fazla durmasa da bu konuya da değinmek istiyorum. Otorite sorunları, mezhep ve ırk anlaşmazlıkları gibi aslında çok önemsiz -bana göre önemsiz olan- bahanelerle insanları birbirine düşürüp savaş çıkartıyorlar. Bazı ideolojileri kötü amaçları için bir manipüle aracı olarak kullanıp kendilerine piyonlar yaratıyorlar. Onca insanı nasıl öylece öldürebildiklerini, nasıl vicdanları olduğunu anlayamıyorum. Kitaba dönecek olursak, anlatıldığı gibi çok yardımsever(!) olan bazı devletler ise oracıkta oturmuş olanları ancak izliyorlar. Bir sözleriyle savaşı bitirebileceklerini bile bile neden buna karışmıyorlar peki? Sebebi elbette para. Bir akbaba gibi kurbanın ölmesini bekleyip leşleriyle beslenecekler. Belki de kitapta en etkilendiğim kısım Londra'da düzenlenen ve dünya liderlerinin katıldığı Suriye Bağışçılar Konferansı ile ilgili verileriydi. Kitapta yazan bağışlardan en fazla olan 3 tanesi: "Fransa: 2016-18 yılları arasında 1 milyar Euro ek yardım; ABD: 601 milyon dolar ek yardımla birlikte Ürdün'deki mülteci çocukların eğitimleri için 290 milyon dolar; İtalya: 3 yıl içinde 400 milyon dolar". Herkes çok yardımsever ve masum gözüküyor değil mi? Ercüment Akdeniz buradaki ikiyüzlülüğü göstermek için bir de en fazla gelir elde eden silah üreticilerinin rakamlarını paylaşmış. Onlardan en fazla olan 3 tanesi ise: "Lockheed Martin(ABD): 35. 49 MİLYAR dolar; Boeing(ABD): 30. 7 MİLYAR dolar; BAE Systems(İngiltere): 26. 82 MİLYAR dolar ". Ve bu listede de ilk listede olan birçok ülkenin adı geçiyor. Aradaki fark size de gülünç ve bir o kadar da korkunç gelmiyor mu? Yaptıkları yardımların sadece göz boyamak için olduğu çok açık bir şekilde ortada bence. Toplumumuzda da söylenen " İşine gelmediği içindir." sözü tam da bu durum için olmalı. Ancak onlar kadar Türkiye de suçlu. Onlara doğru düzgün hak tanımayıp bir de üstüne onları iş gücü için sömürüyoruz. Onları potansiyel iş gücü ve birer rakam olarak görüyoruz. Hepsinin öncesinde birer hayatı olduğunu unutuyoruz. Çevremdeki insanların çoğu ve ben ülkemizde bir savaş çıksa korkup kaçabiliriz. Bu durumda bizler de olabilirdik. Herkes savaş mağduru olabilir ve başka bir ülkede sığınıp yaşayabilmek onların en doğal hakkıdır. Artık gerçekten bu haksızlıklara ve sömürülere karşı bir şeyler yapmamız gerektiğini fark ettirdi bu kitap bana. İnsan olduğum için utanıyorum bazen. Kendi baloncuğumuzda, kendimizce sorunlarımızla gerçekten sorun demeye bin şahit ister- her şeyden bir haber yaşıyoruz. Daha doğrusu böyle yaşamamız birileri tarafından sağlanıyor. Artık öyle bir noktaya geldik ki yaşam kaynağımız olan dünyayı birbirimizin üzerine yıkacağız ve kendi neslimizi kendimiz tüketeceğiz. Birbirimize karşı saygımız, sevgimiz ve güvenimiz kalmadı. Eğer haklarımıza saygıları olsaydı dini için öldürülmez, ırklara soykırımlar yapılmaz, cinsiyeti için sömürülmez, giyindikleri için taciz edilmez veya öğrenilecek diye bazı şeyler yasaklanmazdı. Savaş bizim suçumuz olduğu gibi oradan kaçan insanlara yaptığımız ayıp da bizim. Bütün insanlığın ayıbı tarihe kazınacak ve geçmişe dönüp baktığımızda tek yapabileceğimiz utanmak olacaktır. Peki ders alamaz mıyız? Hayır, eğer ders alabiliyor olsaydık şu anda bunlar yaşanmazdı. Ve sözümü yazarın Shakespeare'den yaptığı bir alıntıyla bitirmek istiyorum: "Cehennem boş. Tüm şeytanlar burada." Zelal İrem Aldağ 21600984 Akdeniz, Ercüment(2016). Sığınamayanlar, İstanbul: Evrensel Kültür Kitaplığı.