İyilik ve Kötülük

Otomatik Portakal Anthony Burgess'in yazdığı ve genel olarak modernleşmenin getirdiği birçok sorunu işleyen ve sorgulayan bir kitaptır. Kitap sistemin insanı köleleştirmesinden, toplumun vahşete açlaşmasından bahsederken, özgürlüğün bir toplum için ne derece gerekli olduğunu sorgular. Ayrıca gücün insanları değiştirmesinden de bahsedilmiştir. Kitapta güç olarak kaba kuvvet kullanılmıştır. Kitabın ana karakteri Alex'tir ve kendisi işlediği suçlar yüzünde hapishaneye girer ve rehabilitasyon görür fakat bu her şeyi daha karmaşık hale getirir. Nesillerdir insanlar savaş içinde büyüyorlar ve bunun etkisi gittikçe çok daha rahat bir şekilde görülebiliyor. Çevresindeki huzuru bozmak, yerine kaos getirmek için uğraşıyor insan ırkı. Güce sahip olmak için, diğerlerinden daha üstün olmak için yapmadığı şeyi bırakmıyor. Bazı insanlar günümüz Türkiye'sinde veya Avrupa'da savaşın, şiddetin o kadar çok olmadığını savunabilir. Eğer içinde yaşadıkları hayatı daha iyi sorgularlarsa aslında savaşın içinde olduklarını anlayacaklardır. Savaş sadece somut olmak zorunda değildir veya gerçek. Bilgisayar oyunları, filmler, diziler, birçok televizyon şovları şiddet ve savaş olgusu üzerine kuruludur, durum böyleyken insanların şiddete aç olması son derece normaldir. Bu durum da insanların yozlaşmasına neden olmaktadır. Birçok insan bir üst basamağa çıkmak için her şeyi yapmaktadır. ERDEMLİ2 Fark etmesekte dünyada iyi insan diye bir şey kalmadı artık. Herkes kendi hırslarını takip ediyor, etik yerine. Bizden önceki nesiller, bizi suçluyor bu durum için ama aslında biz onların şekillendirdiği dünya içinde büyüdük. Onların hayatlarına almaya başladıkları şiddeti bizler daha çok benimsiyoruz. Bu da insanın kurma bir bebek gibi her seferinde aynı şeyi yapmasıdır. Kimileri iyi veya kötü olmanın bir seçim olduğunu söyler. Peki, bu bir seçim ise kim karışabilir kötüyü seçenlere. Eğer iyi, kötü olmadan kötü de, iyi olmadan var olamıyorsa bu dünyada kötüyü seçmek bir özgürlük değil midir? Kitabı okuduktan sonra kafama takıldı bu soru. Biraz bu soru hakkında düşündükten sonra toplumların, her bireyin iyi olmasını beklediğini ve bunu uygularken iyi taklidi yapan kötü niyetli insanların ortaya çıkmasına sebep olduğunu fark ettim. Bu iki farklı olgu birbirine karışmış artık. Kimin iyi kimin kötü olduğunun belli olmadığı bir dünyada, birbirine güvenmeyen insan toplulukları yaşamaya çalışıyor umutsuzca. Belki de buna biraz da modernleşme sebep olmuştur. Modernleşmeyle gelen yeni imkanlar, yeni hedeflere yani elde edilmesi zorunlu şeyler oldular. İnsanlar bu kadar çok imkan içersinde hepsine ulaşamayınca birbirini kıskanmaya ve diğerlerinin ayağını kaydırmaya başladılar. Yavaş yavaş güven azaldı, şiddet arttı. İşte tam burada bir soru daha oluşuyor. İnsanları iyi olmaya zorlamak, özgürlükleri kısıtlamak mı yoksa kötü olmalarına izin vermek ve onları iyilerden ayırmak mı daha iyi toplumlar için. Modernleşme ve birlikte gelen toplum yönetme üzerine kurulu yeni sistemler insanları belli bir hedef doğrultusunda yaşamaya zorluyor. Bu da toplumu mekanikleştiriyor, belli kalıplar içinde yaşamaya zorluyor. Eğer kalıp dışına çıkarsanız ERDEMLİ3 yukarıdakiler kafanıza çöküyor. Belki de iyi ve kötü ayrımındaki problem bundan kaynaklanıyordur. Neyin iyi neyin kötü olduğunu insanlar değil, insanların takip ettiği kişiler karar veriyor. Şiddet ve savaş içimizde büyüyor. Modernleşmenin getirdiği bazı yenilikler insanların açlıklarına yenik düşmesine neden oluyor bu onları kötüye doğru sürüklüyor. Kötü veya iyi olmak eğer bir seçimse ve dünyada kötülük olmadan iyilik olamıyorsa kötü olanları suçlayamayız, bu onların yaptığı özgür bir karardır. Eğer insanlar kötü olmaya zorlanırsa, sadece iyi taklidi yapmaya başlayan insanlar ortaya çıkar bu da iyi ve kötünün birbirine karışmasına neden olur. Ayrıca modernleşme ve toplum yönetme sistemleri insanları belli bir amacı kovalatma üzerine kuruludur. İnsanları mekanikleştirir.