"Beklemesini onlar kadar bilen yoktur"(Safa, 1998,

s. 15). Gerçekten de yoktur. Bazen onları hatırlayacak ziyaretçileri beklerler. Bazen umut içinde beyazlar içindeki doktorları beklerler. Bazen umutsuzluk içinde iyileşmeyi beklerler. Az çok tahmin etmişsinizdir hastalardan bahsettiğimi. Hasta olmak zordur bunu hepimiz biliriz ama hiçbirimiz hastalar kadar iyi bilemeyiz. Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu isimli eserinde hasta bir çocuğun hayatının birkaç senesini öyle ustalıkla anlatmıştır ki okuyucu eser boyunca kendini ana karaktere acırken bulur. Kitaplar filmler gibi duyguları doğrudan vermez. Bu nedenle bir kitabı okurken duygulanmazken, aynı kitabın filmini izlerken gözlerinizden yaş gelebilir. Dokuzuncu Hariciye Koğuşu isimli romanının kesinlikle bu genellemenin dışında olduğunu düşünüyorum. Belki gözümden yaş gelmedi ama itiraf etmek gerekirse romanın bazı bölümlerinde boğazım düğümlenmedi değil. Dokuzuncu Hariciye Koğuşu isimli eserde okuyucuyu bu derece etkileyen şeyin Peyami Safa'nın sık sık yer verdiği psikolojik betimlemeler olduğunu düşünüyorum. Psikolojik betimlemeler öyle ustalıkla yapılmış ki, bir okuyucu olarak eseri okurken ana karakter olan hasta çocuğun tüm duygularına ve aklından geçen tüm düşüncelere şahit oldum. Yapılan bu psikolojik betimlemeler aracılığıyla okuyucudan kendisini hasta bir çocuk olan ana karakterin yerine koyması istenmiştir. Kendini ana karakterin yerine koyan okuyucu, ciddi bir hastalıkla mücadele eden bir kişinin hayatını ne zor şartlarda devam ettirdiğini tüm açıklığıyla anlamaktadır. Bu da okuyucuya ne kadar şanslı olduğunu hissettirmektedir. Mesela ben romanı okuduğum süre boyunca hayatımın ne kadar rahat olduğunu fark ettim ve sekiz yaşında böbrek ameliyatı olduğum günlere gittim. Bir iki ay kadar hasta hayatı yaşamıştım ameliyat döneminde. Her ne kadar zor günler olsa da kendimi romandaki ana karakterle karşılaştırdığım zaman o günlerin pek de zor olmadığını anlıyorum. Büyüklerimiz boşuna her şeyin başı sağlık demiyor. Sağlığını kaybetmiş bir insanın eğitim hayatında, aşk hayatında ve insan ilişkilerinde başarılı olması zorlaşıyor. Bunun en iyi örneği Dokuzuncu Hariciye Koğuşu isimli eserdeki ana karakterdir. Bu karakter hastalığı yüzünden eğitim hayatına devam edemiyor, sevdiği kız olan Nüzhet'e ulaşamıyor ve tüm bunlardan daha önemlisi insanlarla ilişkisi yok denecek kadar zayıf. Romanda anlatılan bu hasta çocuk bana geçmişte yaşadığım bir olayı anımsattı, bu anımsamayla birlikte eserin gerçeğe ne kadar yakın olduğunu anladım. Lise yıllarımda okulumuzun başlattığı bir proje dahilinde hastaneyi, lösemili çocukların tedavi gördükleri yeri her hafta sonu ziyaret ederdik. Çocukları ders çalıştırır, onlarla resim yapar, oyunlar oynardık. Projenin daha başlangıcında bizi karşısında ilk kez gören bir çocuğu romanın ana karakterine benzetiyorum. Çocuk bizimle konuşmak istememişti, daha dokuz yaşında olmasına rağmen gözleri kırk yaşındaki birinin gözleri gibi bakıyordu. Romanda yer alan çocuğun insan ilişkilerinin zayıf olduğunu daha önce belirtmiştim ancak bence bir diğer benzerlik de ikisinin de bir çocuğa kıyasla fazlasıyla olgun oluşları. Eserin anlatıcısı olan hasta çocuk daha on iki yaşında olmasına rağmen hayatın ona yüklediği yük yüzünden olgunlaşmak zorunda kalmış. Bunu hastanede vakit geçirdiğim lösemili küçük arkadaşımda da gördüm. Kim bilir, belki de hastalık insanı olgunlaştırıyordur...Ders Öğretmeni: Neşe Çetiner Peyami Safa'nın bu eserinde epigraf kullanımı yani bölüm başında yer alan alıntı cümleler dikkat çekmektedir. Safa, her bölümün başına o bölümü özetler nitelikte veya o bölümün ana fikrini yansıtır nitelikte bir cümle yerleştirmiştir. Bu cümleler o bölümde yer alan satırlar arasından özenle seçilmiş cümlelerdir. Epigraf kullanımına daha önce okuduğum eserlerde de rastladım ancak Dokuzuncu Hariciye Koğuşu'nda kullanılan epigrafların okuyucu üzerindeki etkisi açısından diğerlerinden farklı olduğunu düşünüyorum. Peyami Safa öyle cümleleri bölümlerin başına koymuştur ki okuyucu bu cümle ile birlikte o bölümde okuyacaklarının havasına girmektedir. Aklımda kalan ve beni derinden etkileyen epigraflardan biri henüz yedinci sayfadayken karşıma çıktı. "Ağaçların bile sıhhatine imrenerek yürürdüm" (Safa, 1998, s. 7) Hasta çocuğun duygularını anlatmak için kullanılan bu epigraf onun iç dünyasının bir yansımasıdır. Hasta çocuk, hastaneden çıkarken gördüğü ağaçların sağlığına bile özenmiştir. Burada ana karakterin yürek burkan durumunu okuyucu tüm açıklığıyla görmektedir. Yazımın başından beri ana karaktere hep hasta çocuk dedim. Peki, bu karakterin bir adı yok mu? Mutlaka vardır, ancak Peyami Safa bu isme eserinde yer vermemiş, sadece hasta çocuk diye nitelendirmekle yetinmiştir. Ben, Peyami Safa'nın ana karaktere isim vermemesinin sebebinin hastalığın karakterin kişiliğine nüfuz etmesi olduğunu düşünüyorum. Bir başka değişle, çocuğun ismi yoktur, hasta çocuk olarak nitelendirilmektedir, çünkü o bir kişi olmaktan önce hastadır. Onu herkes ismi ile değil hastalığı ile bilmektedir. Bu da bizlere hastalık temasının eserde ne kadar önemli olduğunu göstermektedir. Temelin hastalık teması olan bu roman hastaların psikolojik durumunu gözler önüne sererek hastalıklı bir hayatın hikayesini anlatmaktadır. Hastaların halinden bir nebze olsun anlamak için ciddi bir rahatsızlık geçirmek gerekir. Bence siz kolay yolu deneyin ve Peyami Safa'nın bu muhteşem eserine bir göz atın.