Yalnızlık

Andre Aciman'ın Harvard Meydanı kitabı her öğrencinin, her göçmenin yani ailesinden ve memleketinden uzak kalmış herkesin kendisinden bir parça bulduğu ve insanı içine çeken bir kitap olma özelliği taşıyor. Bugün dünya üzerindeki her ülkede gerek etnik köken gerek din farklılığından insanların birbirini az da olsa ötekileştirdiğini, ötekileşen insanların gözünden anlamamızı sağlayan kitap bize kendi hayatımızdan parçalar sunuyor. Maalesef, bu durumun içinde yaşadığımız ülkeye ve aynı zamanda bizlere olan etkisi büyük bir problemden başka bir şey değil. Ülkemiz açısından 1960'lı yıllardan bu yana başta Almanya olmak üzere Avrupa ülkelerine giden Türkler'in yaşadığı sorunları ele alabiliriz. Elli yılı aşkın süredir yaşadıkları sorunlara hepimiz hakim durumdayız. Yabancı bir ülkede, kendi topraklarından uzakta geçim derdine düşmenin derdi yetmezmiş gibi ırkçı söylemlerin odağında olmak, çocuklarının eğitim derdiyle yüzleşmek her insanın kolaylıkla altından kaldırabileceği sorunlar değil. Kendi içlerinde vatanlarına duydukları özlemi bastırmaya ve ne olursa olsun ayakta durmaya çalışıyorlar. Kendi hayatımdan örnek verecek olursam Almanya'da yaşayan kuzenim Alman vatandaşlığı almak için başvurduğunda karşısına çıkan görevli memurun kendisine hakaret etmesini söyleyebilirim. "Senin gibi bir barbarı neden ülkeme vatandaş yapıp Almanya adını kirleteyim?'" diye soran memura eğitim hayatı boyunca kazandığı başarı belgelerini gösteren ve tek kelime dahi etmeden vatandaşlık hakkı alan kuzenim şu anda yirmi dokuz yaşında ve Türkiye'de Almanca öğretmenliği yapıyor. Bence insanlar artık kişilere olan ön yargılarından kurtulup, hiçbir şekilde ayrım yapmamaya özen göstermesi lazım. Ülke vatandaşlığından önce dünya vatandaşı olmaya başlaması gerekmektedir. Olaya bireysel açıdan bakacak olursak günümüzde çoğu öğrencinin yaşadığı parasızlık ve ders yoğunluğu sıkıntılarını örnek verebiliriz. Geçimini sağlamak için kafelerde, restoranlarda ya da okul kütüphanelerinde çalışıyor, memleketlerinden uzakta çoğu zorlukla tek başına mücadele ediyorlar ve kendilerini hiçbir zaman oldukları yere ait hissedemiyorlar. Bunun gibi olaylar hayatımızın negatif tarafını baskın duruma getirirken tıpkı kitapta olduğu gibi karşımıza çıkan bir insan hayatımızı tümüyle değiştirebilir. Bu durumda olan insanların hayatlarının refaha ermesi kendilerinin tam tersi karaktere sahip insanlarla tanışması ve kendi eksik yönlerini onların hal ve hareketlerinin yardımıyla tamamlamasıyla mümkün hale geliyor. Halihazırda memleket hasreti çeken insanların yaşadığı yanlızlık ise diğer büyük bir problem. Mısır doğumlu olan ve şuanda New York'ta akademisyenlik yapan yazar belki de kendi hayatından izleri bizimle üstü kapalı bir şekilde paylaşıyor ve evrensel bir sorun olan vatan özlemini ve bununla başa çıkmanın yollarından birini bize sunuyor. Bu sorunla başa çıkma yolu olarak ise kendini olduğun yere ait hissetmen gerektiğini kitaptaki "Bay Kalaş" karakteriyle bize yansıtıyor. Geçmişe ve memleketimize duyduğumuz özlem, bizleri yeni yaşamamıza engel olmaktan başka hiçbir şeye yaramamaktadır. Bir yandan geçmişe duyulan özlem içimizdeyken, diğer yandan hayatımızın yeni sayfalarını doldurmak için girmek zorunda olduğumuz alışma süreciyle karşı karşıya kalıyoruz. Bahsettiğim bu iki ifadenin ise birlikte olmaksı imkansız olduğu için bocalıyoruz. Her yeni şey için başka bir şeyi feda ettiğimiz gibi bu konuda da ikisinden birini seçmek zorundayız. Ya içimize kapanık bir şekilde kendimizi hayattan soyutlayacağız ya da geçmişe olan bağlarımızı koparmalıyız. Kitapta anlatıcı bunun nasıl yapılacağını bize arkadaşı Kalaş ile arasını açarak, kendisini vatanına bağlayan kafeden uzaklaşarak göstermiştir. Hayata sıfırdan başlamak, hiç kimseyi tanımamak herkes için zor. Ben ilk defa Ankara'ya geldiğimde ne bir akrabam ne de bir arkadaşım vardı. Şu an bile okulda tanışıp arkadaşım olan insan sayısı üçü geçmez. Bu sene memleketim Samsun'dan Ankara'yı kazanan lise arkadaşlarım olmasa cidden ne yapacağımı bilemezdim. Belki Karadeniz insanın doğallığına alıştığımdan belki de başka bir şeyden dolayı, Ankara insanının bana kasıntı gelmesi yaşadığım en büyük sorundu. Ben her ne kadar sorunlarımı çözmüş olsam bile bu herkes için geçerli olmuyor maalesef. Her ne kadar yaşadığımız ortama ayak uydurmak için elimizden geleni yapmaya çalışıyorsak da bunu yaparken asla kendimizden ödün vermemeliyiz.