HAYATA KARŞI GÜÇLÜ OL/Sabahattin Ali

Sabahattin Ali "Kürk Mantolu Madonna" adlı kitabında, geriye dönüp baktığımızda kaçırılan fırsatların akıldan çıkarılamadığını, güzel bir aşka, saadete sahip çıkmamız gerektiğini anlatmaktadır. Aslında dışardan bakıldığında zayıf bir kişilik yapısı olarak görülen insanların da derin bir dünyalarının olduğunu, duygularının ve bize vermek istedikleri önemli mesajları olduğunu anlamalıyız. Hayatın sadece günlük işlerle yürümediğini, insanlara davranış biçimlerinin ne olması gerektiğini, para, mal gibi maddi değerlerin önemli olmadığını, bunların bir anda kaybedilebileceği gerçeğini Raif Efendinin hayatından anlıyoruz. Raif Efendi çocukluğunu tek başına yaşamış ve babasının kuvvetli kişiliği altında ezilmiştir. Ürkek, çekingen ve insanlara yaklaşmayan, kendine güveni olmayan, kız gibi utangaç kişilik yapısına sahip olmuştur. Kitapta anlatılan Raif Efendi insanların dışlandığı, uzak durduğu, varlığıyla yokluğu belli olmayan insanlardandır. Etrafımızda bu tip insanlara çok rastlayabiliriz. Birlikte saatlerimizi geçirdiğimiz insanlarda kişilik yapısında olabilirler. Basit, monoton yaşayan, sevgisiz, ev ve iş arasında sıkışmış bu insanların iç dünyalarını merak etmeyiz. Oysa bu insanların hayatlarında hiç beklenmeyen hikayeler olabilir. Günlük hayatımızda insanları değerlendirirken onları davranışları, maddi durumları , giyim kuşam yani kıyafetleriyle değerlendirmemeliyiz. Bu romanda çizilen Raif Efendi dışardan basit alelade, bir işe yaramayan ve başkalarınca küçük görünen insan tipidir. Bu insanın iç dünyasının hiç de öyle olmadığı, duygusal bir yanının olduğu, derin bir aşk ile sevebildiği, maddi değerlere önem vermediği, paylaşmayı ve yaptığı fedakarlığı göstermek istemediğini görebiliriz. Bunu anlamamız için bu insanlara daha dikkatli bakmamız gerekir. Raif Efendi babası tarafından Almanya'ya hem dil hem de bir meslek sahibi olabilmesi için gönderilmiştir. Ancak burada önceliği bir iş öğrenmek olmasına rağmen yine kitapların arasında hayaller kurmuştur fakat ; herkesin eline böyle imkanlar geçmemektedir. Gelecekte başarılı olabilmemiz için önceliklerimizi belirlemeliyiz. Bir meslek sahibi olmak ve bu meslekte iyi olabilmek için çalışmalıyız. Ancak meslek öğrenirken başkalarını da sevebiliriz, aşık olabiliriz. Aşk insanların karşısına hiç beklenmedik bir anda çıkar. Insanların kalbinde tarif edilemeyen ya da sorgulanamayan bir duygudur. Bazen bir resimdeki göz , bakış, gülümseme insanı aşık eder ve çevresinde resimdeki gibi insanları arar. Raif Efendi de resmini gördüğü Maria Puder'e zıt karakterde olmalarına ragmen aşık olmuştur. Maria Puder erkeklere güvenmeyen , aşka inanmayan küçük yaşta çalışmak zorunda kalan bir kişidir. Başta Raif Efendi'nin aşkına inanmaz ancak Raif Efendi'nin karşılık beklemeden sunduğu aşka inanır ve onu ölümü göze alacak kadar sever. Raif Efendi babasının ölümünden sonra Türkiye'ye döndüğünde, para ve mallarının ablaları ve enişteleri tarafından kaçırıldığını , kendisine değersiz birkaç zeytinliğin bırakıldığını fark etmesine rağmen hiç bir tepki göstermemiş, durumu kabullenmiş ve kendi mücadelesiyle hayatına yeniden kurma yoluna gitmiştir. Sevdiği kadınla evlenip onu Türkiye'ye getirmek için uğraşlar vermiş ancak bunda başarılı olamamıştır. Bir gün ona kavuşabileceği hayaliyle yaşamıştır. Ancak zayıf ve güçsüz kişiliği nedeniyle gerektiği gibi davranamamış, sevdiği kadına sahip çikamamıştır. Gelmeyen mektupların nedenini araştırmamıştır. Bu pasif kişiliğinden kaynaklanmaktadır ama eğer isteseydi elindeki olanakları sevdiği kadına ulaşabilirdi. Daha sanraki yaşamında da hep mücadeleden uzak , küçümsenen bir kişilik sergilemiş olup, hayata karşı mücadele etmemiştir. Aslında benliğinde var olan duygularını ve özlemlerini yaşayabilmek için mücadele etmeliydi. Kendini sorgulama yoluna gitmemiş, başkalarının kendine çizdiği yolu benimseyip ona uygun yaşamayı tercih etmiştir. İnsanlar kendilerine güvenmeli, kendi yetenek ve duygularını iyi değerlendirmeli, bunları ortaya çıkarmak için mücadele etmelidir. Aksi taktirde hayatın acımasız koşullarında yok olup giderler. Hayatta bir değer olabilmek için başkalarının belirlediği yoldan gitmek yerine kendi yetenek ve değerleri ile yaşamak ve bu konuda savaş vermek gerekir. Başkasına merhamet etmek, ondan daha kuvvetli olduğunu düşünmek yanlıştır. Ne kendimizi başkalarından büyük ne de başkalarını bizden zavallı görmeye hakkımız yoktur. Bu insan olmanın gereği ve erdemidir.