EKSİK GERÇEKLİGİN ETKİSİNDE ALGİ

Gurur, kibir ve aşk... Çoğu romanda , filmde ya da başka türlerde karşımıza çıkar bu üç kavram ve genelde gururlu ve kibirli insanların aşkın büyüsüyle bu kötü niteliklerden sıyrılması şeklinde gelişir konu. Peki bu eserler gerçek hayatı yansıtıyor mu ? Ayrıca bir insanın gurur ve kibirden sıyrılması diyerek betimlediğim değişim bu insanın saygınlığını ya da en azından çevresinin bu insan hakkındaki düşüncelerini nasıl etkiler hiç düşündünüz mü? Roman da , film de tiyatro da ve diğer birçok tür de kaynağını gerçek hayattan alır ve eseri okurken bize ılık rüzgarların yavaşça tenimizi okşadığını hissettirmeyi amaçlar. Bu noktada yanlış anladığımız ise eserin sadece kaynağını gerçek hayattan aldığı ve olayların gidişatını ya da kahramanların hislerini kurgulanmış bir düzende anlattığıdır. Tabii ki hayatta yaşadığımız olayları , hislerimizi neredeyse birebir aynı gerçeklikte gözler önüne seren eserler de yok değil ama unutmamalıyız ki bir roman bize hayatımızın bir parçası olan rüzgarı ele alıyorsa hele bir de onun ılık dokunuşunu bize, şakaklarımızda hissettirmeyi başarmışsa ; soğuk fırtınaları bize yaşatmak zorunda değildir. Çünkü zaten gerçekle bağını kurmuştur artık bu kaynaktan çektiği suyun miktarına kendisi karar verecektir. Gurur , kibir ve aşk üçlemesinin söz konusu olduğu eserlere dönecek olursak , bu eserlerin genelde gerçekliğin pozitif taraflarından beslendiğini düşünmekteyim. Hatta bu eserlerde bize , söz konusu kahramanların gerçekten zor hayatlar yaşadıkları anlatılmakta olsa dahi bu görüşüm değişmiyor çünkü eninde sonunda , ne yaşamış olursa olsun kötü bir karaktere sahip bir kahraman bu özelliğinden kurtuluyor ve ayrıca çevresindeki insanlar onun bu değişimini her zaman olumlu karşılıyor. Öncelikle dikkatinizi çekmek istediğim nokta bir insanın karakterinin gurur ve kibir yönünden değişmesinin çok zor olduğudur. Bu konuda insanları önyargılı ve acımasızca değerlendirdiğimi düşünebilirsiniz ama sizleri gerçekçi olmaya çağırıyorum. Elbette bir değişim söz konusudur ancak gururlu bir insan gururundan tamamen sıyrılamaz ve kibirli olan için de geçerlidir bu. Belki farklı olaylara ve durumlara karşı tepkisinin şiddeti azalır ya da hoşgörü seviyesinde bir artış görülebilir fakat hayatını her yönden etkileyecek büyük çaplı bir değişimin gerçek olacağına inanmıyorum. Burada aşkın rolünün de genelde yanlış değerlendirildiğini düşünüyor. Genel yargı aşkın , insanların gerekirse karakterini bile değiştirebileceği yönündedir. Ben aşka daha farklı bir misyon yükledim. Aşk , insanları değiştiremediği halde iki insanın birbirine hoşgörüsünü sağlayan , dayanılmaz gibi görünen taraflarına karşın onları birbirine bağlayan çok daha farklı , büyülü bir tutkudur. O halde , eserler gerçeği yansıtıyor tabii ki ama kullandıkları ölçü farklı ve bu durum bizim kavramlar ve olaylar hakkında yorum yaparken hataya düşmemize neden oluyor. Ele almak istediğim ikinci konu ise karakteri açısından değiştiği öne sürülen kişiye çevresinin tepkisi hakkında. Filmlerde gördüklerimizi hatırlayalım genelde arkadaşları ve ailesi ya da çevresindeki farklı gruplara mensup insanlar , karakterini iyileştirme yönünde ilerleme kaydeden insanların bu gelişimi pozitif karşılar ve destek olurlar. Ama söz konusu 'gurur' olduğunda durum gerçek hayatta tam olarak böyle değildir. Tabii ki olayları mantıklı değerlendirebilen gözler olacaktır , insanların bu değişiminin asıl anlamının gurursuz şeklinde bir nitelikten ziyade zararlı seviyedeki gururundan kurtulmak olduğunu. Fakat toplumlarımızın , diğer insanları olumsuz eleştirmeye meyilli üyeleri bu durumu yanlış değerlendirip sizi 'gurursuz' ve aynı anlama gelen farklı çirkin sözlerle nitelendirerek rahatsız olmanızı sağlayacaktır. Aynı durum kibir için de geçerlidir ama bu sefer kullanılan kelime 'kibirsiz' gibi masum bir kelimeden ziyade, aşkın gücü karşısında zayıflığınızı vurgulayan ve saygınlığınızı zedeleyen farklı kırıcı kelimeler şeklinde karşınıza çıkacaktır. Kısacası eserlerde anlatılan toz pembeliğin dozu burada da biraz aşırıya kaçmıştır. Bu söylediklerim kesinlikle değişime karşı olduğumu göstermiyor , aksine , ben insanın tamamıyla değişebileceğine inanmamakla beraber ortada bu yönde bir gelişim olabileceğine inanıyorum ve bu değişimin olabildiği kadar büyük oranda olması gerektiğini destekliyorum. Anlatmak istediğim ise , kurgulanmış eserlerden yola çıkarak , karakter açısından iyi yönde ilerleme kaydetmenin çok basit bir süreç olmadığını anlamanız ve çevrenizden beklediğiniz desteği görmediğinizde şaşırmamanız ve bu yolda mesafe katetmeye devam etmeniz gerektiğidir. Okuduğum 'Aşk ve Gurur' adlı eserde çoğu eserde hissettiğim bu eksik gerçekliği hissettim ve eserlerin bu özelliğinin okuyucuları nasıl etkilediği konusunu irdelemem gerektiğini düşündüm. Konu hepimizin hayatının önemli bir parçası olan aşk ve insanın karakteristik özellikleri olduğu için insanları daha derinden etkileyen bu eserleri değerlendirirken yanlışa düşmememiz gerektiğini ve gerçek hayatla ilişkilendirirken daha dikkatli olmamız gerektiğini düşünüyorum. Aksi taktirde , beklentilerimizi karşılamayan gerçek hayat bizi şaşırtabilir. Bunu şaşkınlığı önlemek için ve eserler ve gerçek hayat ilişkisini algılamada hataya düşmemek için değindiğim noktaları göz ardı etmemek hepimizin yararına olacaktır.