SEVGİYİ ÖĞRENMEK

Aldatmak mı daha zordur yoksa aldatılmak mı? "Aldatmak" kelimesini her duyduğumda bu soru gelir aklıma... Önceleri bu soruyu düşündüğümde "tabii ki aldatılmak daha zordur" diye içimden soruma yanıt versem de şimdilerde durum biraz daha farklı. Paulo Coelho'nun, Aldatmak adlı kitabını bir arkadaşımın tavsiyesi üzerine okumaya başladıktan sonra "aldatmak" kelimesinin zihnimde uyandırdığı düşünceler değişmeye başladı. İlk olarak aldatmanın ne olduğunu sorgulamaya başladım. Başta kendim olmak üzere etrafımdaki insanları gözlemleyerek aldatmak kelimesi için somut örnekler bulmaya çalıştım. Sonrasında ise geçmişimle bulduğum somut örnekler arasında bir bağlantı kurarak ilk aldatılışımı ve aldatışımı hatırlamaya çalıştım. Tüm bu sorgulama sürecinin sonunda ise şu sonuca ulaştım; her insan hayatta kalmak için ya da daha iyi standartlara sahip olmak için birbirini aldatır bu bir nevi içgüdüsel bir durumdur fakat bu tüm aldatılışlar içinde bile bir çıkış yolu vardır bence. Bunu çıkısın adı ise; sevgidir. Bana göre sevgi ve saygı evrensel niteliğe sahip ve bir insanı diğer insanlara bağlayan en güçlü bağdır. Her ne kadar insanlar daha iyiye ulaşmak için birbirlerini acımasızca kullansalar da sevgi, bireylerin hırçınlıklarını azaltma etkisine sahiptir çünkü kimsenin sevdiği bir insana kasıtlı ve bilinçli bir şekilde zarar vermek isteyeceğine inanmıyorum. Bu bağlamda sevgi aldatmayı önleyici bir etkendir bence. Peki, o zaman aldatma nedir? Daha doğrusu yaşadığım toplumda aldatma nasıl tanımlanıyor? Aslında "aldatmak" denildiğinde birçok kişi genellikle bir kadının veya erkeğin karşı cinsle olan ilişkisine ettiği ihaneti düşünür. Benim 1 fikrime göre ise aldatmak eylemini yalnızca bir kadın ve erkek ilişkisi üzerinden yorumlamak doğru olamaz çünkü aldatmak başlı başına bir ihanettir ve her durumda ortaya çıkabilir. Benim için bunun en güzel örneği ilk aldatılışımdır; daha çok küçükken ilk aldatılışımı en yakın arkadaşım olan komşumuzun kızı tarafından yaşamıştım. İki arkadaş kapının önünde geç saatlere kadar oynamak için sözleşmiştik fakat o, bana geleceği konusunda söz verdiği halde gelmemişti. Yaşça küçük olmama rağmen sürekli bahsi geçen ihanet kelimesiyle tanışmıştım. Öyle ki, bu durum benim hem ilk hayal kırıklığım hem de ilk aldatılışım olmuştu. Arkadaşımın neden gelmediği hakkında bir fikrim olmadığı gibi merak da etmemiştim. Belki annesi izin vermemişti dışarı çıkmasına, belki de gelmek istemişti fakat bir engel çıkmıştı. Tüm bunlar ihtimallerdi fakat asıl problem şuydu; tıpkı Paulo Coelho'nun kitabında yer verdiği Linda karakterinin yaptığı gibi arkadaşım da sonunu düşünmeden bir söz vermişti. Halbuki bir söz verirken her türlü ihtimali düşünüp öyle hareket etmek gerekir değil mi? Aksi takdirde sonuçlar herkes için can yakıcı olabilir... Paulo Coelho da bu can yakıcı durumu aktarırken romanında aldatmayı bir kadın üzerinden ele almıştır. İlk bakışta bir kadınının kocasını aldatmasını anlatan bir eser gibi gözükse de romanda asıl anlatılmak istenen ana karakter olan Linda'nın sonucunu düşünmeden yaptığı eylemler yüzünden sevgisiz kalmasıdır. Genç, güzel ve zengin Linda rutin hayatı içinde eşinden sıkılarak yeni heyecanlar için adım atmıştır. Kitabı okuyanlar ilk başta klasik bir aldatma ve aldatılma hikayesine tanık olacaklarını düşünseler de belirtmeliyim ki kitabı okuyamaya başlayanlar da okumaya devam ettikçe tıpkı benim gibi hikayenin aslında kişiliğin özüne inmeyle alakalı olduğunu göreceklerdir. Ben romanı başta sıkılarak okuyup kafamdan romanın sonu hakkında klişe senaryolar üretmiş olmama rağmen romanın sonlarına geldiğimde daha önce hiçbir 2 kitabı okurken hissetmediğim bir şey hissettim: Suçluluk duygusu. Okuduğum her kelime, her cümle beni geçmişimle yüzleştirdiği için ve kendimi sorgulamamı sağladığı için romanı okuduğum süreçte hatalarımı göz önünde bulundurarak bir vicdan muhasebesine girdim. Bu muhasebe sonucunda ise suçluluk duygusuna kapıldım. Size ilk aldatılış hikayemi anlatırken yaşadığım hayal kırıklığını belirtmiş olmama rağmen daha doğrusu bu duygunun yarattığı etkileri yaşamış olamama rağmen ben de geçmişte başka insanları aldattığımı fark ettim. Kimi zaman bana sorulan bir soruya yanlış cevap vererek, kimi zaman yalan söyleyerek kimi zamansa verdiğim bir sözü tutmayarak insanların aldatılışına sebep oldum. Bu anlamda kendimi savunamayacağım gibi başkalarını da savunamam tabii fakat şunu söyleyebilirim ki; her aldatmanın sonucu aynı etkiye sahip değildir. Bazıları daha yıkıcıdır... Tüm aldatma eylemlerinde ise ortak olan tek bir şey vardır; aldatanın eksilen sevgisi... Linda'nın şu sözleri yaptığı hatalara rağmen eksilen sevgisinin farkına varmasını ve bunun ne kadar önemli olduğunu gösterir niteliktedir: "Pencereye gidip dışarıdaki şehre bakıyorum. Kar yağacak diyorlardı ama yağmadı. Yine de bu, hayatımdaki en romantik yılbaşlarından biri olsa gerek; çünkü ölüyorken Sevgi beni diriltti. Sevgi, insanların nesli tükendiğinde dahi baki kalacak." (Coelho, 2014, s. 268). Aldatmayı, yapılan hataları düzeltmek için kestirme bir yol olarak gören Linda'nın bu düşünceleri, aldatmanın da aldatılmanın da sevgisizlikten kaynaklandığını bana çok net bir şekilde gösterdi. Tıpkı Linda'nın zamanla yaptığı hataların kaynağının sevgisizlik olduğunu anlayarak bu alanda kendisini düzeltmeye çalışması gibi ben de hem aldatıp hem de aldatıldıktan sonra sevginin ne büyük bir düzeltici etken olduğunu fark ettim. Öyle ki en başta sorduğum soruyu tekrar düşündüğümde aldatmanın da aldatılmanın da çok zor olduğunu anladım çünkü aldatılan ne kadar mağdursa aldatan da o kadar eksiktir bana göre. Her ne kadar hatalı olsa dahi aldatanın da içine düştüğü zor durumlar vardır ve bu zor durumların kurtarıcısı Linda'nın şu sözlerinde gizlidir: "Dünyadaki amacımız bu olmalıdır: Sevmeyi öğrenmek" (Coelho, 2014, s. 269). 3