Daha Çok "Ben" Olmak

B kişisi pazartesi sabahı erken kalkıyor. Güneş henüz küçük kızıl kıvılcımlar halinde yükselirken ufuktan, gökyüzü mavi-mor bir renk alıyor. B çok etkileniyor bu görüntüden. Mutfağa gidiyor, o sabah çayını sütlü içiyor, tadı umduğundan daha güzel. Evraklarını topluyor, ceketini alıyor ve evden çıkıyor. Arabaya bindiğinde radyoyu açıyor. Birkaç farklı kanalı dinledikten sonra 95 frekansındaki radyo programını beğeniyor. İşe vardığında doluyla karışık yağmur bastırıyor. Şemsiyesi evde. Sırılsıklam oluyor B yüz metrelik yolu koşarken. Bir yıl sonra B kişisi her sabah erken kalkan, çayını sütlü içen, işe giderken 95 frekansını dinleyen ve arabasında her zaman şemsiye bulunduran biri oluyor. Her gün birbirinden farklı binlerce karar veriyoruz. O anda çok önemli gözükmüyor bu kararlar bize. Hatta pek çoğunu bilinçsiz bir şekilde alıyoruz bu kararların. Lakin kısa vadede üzerinde mutlak otoriteye sahip olduğumuz bu kararlar, uzun vadede bizim kim olduğumuzu belirliyor. Şu anda gerçekleştirdiğimiz her eylemle, gelecekteki alternatif versiyonlarımızı yaratıyoruz. Zamanı genelde esnek olmayan, tek yönlü bir olgu olarak resmediyoruz zihnimizde. Onu, bir daha asla geri dönemeyeceğimiz bir geçmiş, şu anda içinde bulunduğumuz şimdiki zaman ve henüz yaşamadığımız gelecek olarak sınıflandırıyoruz. Ben bu sınıflandırmayı tamamıyla doğru bulmuyorum. Zaman bence tekil değil, çoğul olan bir şimdiki zamandan ibaret. Tabii, edebiyatta ve bilim kurgu filmlerinde henüz sıklıkla karşılaşmadık böyle bir zaman tanımıyla. Genelde fazlasıyla duygusal olarak yaklaştığımız zaman kavramını, geçmişte yaşadığımız pişmanlıklar ve gelecekte bizi bekleyen ölümle özdeşleştirip karamsar baktık ona hep. Onun bize sunduğu milyonlarca seçeneği görmezden gelip kin besledik ona. Haliyle, zamanda geçmişe veya geleceğe Ayşe Eda Tarakcı ilerlemekle fazlasıyla meşgul ettiğimizden ötürü kendimizi, elimizin altında olan şimdiki zamanı görmezden geldik. Zamanın üzerine gereğinden fazla düşünerek harcadık zamanımızı. Ne ironi ama! Zamanın kesinlikle herkesin anlayamayacağı, ama kişinin bir kere anladıktan sonra bir daha asla görmezden gelemeyeceği ilginç bir mizah anlayışı var. Geçen gün izlediğim "Doctor Strange" filmi, zaman kavramı üzerindeki düşüncelerime yakın bir perspektif sundu bana. "Doctor Stange" de zamanı üçlü alt başlıklara ayırmak yerine, onu çoklu evrenlerden oluşan şimdiki zaman içerisinde inceliyor. Kendini bir anlığına bağlı olduğu gerçeklikten soyutlayan karakter, farklı bağlamları inceleyerek pek çok geleceği, ileride dönüşeceği ve dönüşmeyeceği alternatif versiyonlarını gözlemliyor. Tabii filmde CGI ve yüksek bütçeli efektlerle doğaüstü bir kabiliyet olarak lanse ediliyor karakterin zamanı analiz etme yetenekleri. Elbette bir yere kadar öyle, yine de kurgunun özünde film aslında sahip olduğumuz bir yeteneği genişleterek yeniden önümüze sunuyor. Yani karakterin nesnel bir performansla yaptığı zaman analizi, aslında bizim düşünsel olarak gerçekleştirdiğimiz zaman analizinden pek de farklı değil. Şu anda önümüzde milyonlarca seçim sonucunda ulaşabileceğimiz uçsuz bucaksız bir kararlar ağı ve bu ağı takip ederek dönüşeceğimiz milyonlarca "biz" uzanıyor. Eğer bu ağın dallarını dikkatle inceleyip takip edebilirsek alacağımız kararların bizi hangi "bize" yönlendireceğini öngörebiliriz belki. Hangi patikayı seçersek seçelim, verdiğimiz karar bizi sadece daha çok "biz" yapar. Önemli olan tek şey ise kararlarımız sonucunda kendimizi bulurken bunu bilinçli bir şekilde yapmamız. İlerideki kendimizi tasarlarken hiçbir şeyi şansa bırakmadan verdiğimiz her bir karar üzerinde düşünmemiz. Yani sütlü çay içmeye başladıktan yıllar sonra "aaa ben sütlü çay seviyormuşum" demek yerine sütlü çay içmeyi sevmeye başladığımız anın bilincinde olmamız. Neden sabah erken kalkan biri olduğumuzu, neden arabada şemsiye taşıdığımızı, neden 95 frekansını dinlediğimizi bilmemiz. Kendimizi tanımamız. Ayşe Eda Tarakcı