Gölgeye Sinen Gariplik

Zaman denen doğru bazen bizi öyle bir noktaya savurur ki ne içinde bulunduğumuz ana ait hissederiz ne geleceğe ne de geçmişe. Adeta bu doğrunun dışına çıkmışızdır ve oradan bizi alışık olduğumuz hayata geri götürecek hiçbir vasıta geçmemektedir. Kendimizle baş başa kalmış gibiyizdir ama böyle anlarda kendimiz bile asıl benliğimize eğreti gelir. Sessizliğin mehter takımı da uzaktan uzağa kendini belli edince yeni bir ruh hali gelip insanın içine oturur. Adı konulamamış yeri bulunamamış sebebi sorulamamış bir ruh hali. İşte, kısaca "Garip". Zaman zaman garip hissetmek... Sizce de çok garip değil mi? Daha da ilginci bu kadar tuhaf bir ruh halini tek bir kelimeyle geçiştirmeyi başarmamız ve sorularıyla bizi delik deşik etmeye gelmiş onca insanı garipliğimizle sepetlememiz. Sanki sihirli bir asa ruhumuza değmişçesine, tılsımlı bir kolyeyi boynumuza takmışçasına, efsunlu bir sudan kana kana içmişçesine bizi gerçekliğimizden çıkaran ve görünmez kılan altın anahtar. Aslında garip hissetmek insan psikolojisinin yüzlerce mekanizmasından sadece biri. Ruh savunmasız, çaresiz, yorgun ve bilhassa kimsesiz hissettiğinde pılını pırtısını toplar ve kendini başka bir bedene ışınlar. Birkaç gün beden otellerinin birine misafir olduktan ve bu süre zarfında yaşanmışlıklarına uygun hiçbir beden kiralayamadıktan sonra kendini sokaklara vurur. Bedensiz yaşamaya başlar. Evinden barkından ayrı yaşamaya, yaşamak denirse tabii. İşte, içine düştüğümüz bu durumdur bize garip hissettiren. Yağmurdan kaçarken doluya tutulmaktır. Yersiz yurtsuz kalmaktır, yoksunluk duymaktır. Bir yanınızın eksik kalmasıdır ve bu boşluğa koyabileceğiniz hiçbir şeyin olmamasıdır. Sırf bu yüzden ruhunuzun görünür hale gelmesi ve sokak ortasında el açıp dilenmeye başlamasıdır. Tanıdığınız insanların bu garipliği şık kıyafetler içindeki size yakıştıramaması, eğreti bakışlarıyla garipliğinize acımasıdır. Şairlerin mısralarını, müzisyenlerin notalarını, aşçıların en güzel yemeklerini size bağışlamasıdır. Benliğin varlık içinde yokluğu yaşamanın nefes aldığın halde ölü olmaktan farkı olmadığını kavramasıdır. Ethem Baran'ın Emanet Gölgeler Defteri (İletişim Yayınları, 2013) adlı romanında Yavuz da hayatta hep garip karşılanır. Gözlerini büyük şehirde değil de taşra denilebilecek bir yerde açmış olması daha doğduğu gün koca bir sıfır olarak hanesine yazılır. Saflığı, içtenliği, o naif kız çocuklarına has utangaçlığı, efendiliği onu gölgesiz bir insan yapar. Ama hayatın acımasızca darbeleri, ikiyüzlülüğü onu gölgeler edinmeye zorlar. İşte o an Yavuz bizden biri oluverir. Kışın en şiddetli zamanlarında hepimizin yaptığı gibi tam iyileşmemiş yaralarını yanına alıp o gölgenin saçağından bir başka gölgenin saçağına koşar. Bir nevi elbise değiştirir gibi sığındığı saçakları değiştirir. Her tehlikede tıpkı bir bukalemun gibi bulunduğu ortamın rengini alır. Siyah beyaz olarak bildiğimiz gölgeler, Yavuzla beraber renklenmeye başlar. Tüm yalanlarımızla, kendimizi kandırmalarımızla Yavuz oluruz. Biliriz ama susarız, görürüz ama saklarız, severiz ama karşıdakine tek kelime bile etmeden her şeyi içimizde yaşarız. Bu damara göre şerbet veren geceleri hıçkıra hıçkıra ağlayan gündüzleri katıla katıla gülen tutarsız gölgelerimiz yorar bizi. Dışarıdan sakladıklarıyla daha bir garipleştirir benliğimizi. Yağmurunu üstümüze yağdırıp gökkuşağını başkalarına sunmaktır onun adeti. Adı üstünde "gariplik", ona kim ne diyebilir ki? Garipliğimiz, bir tane görünen ama hepsi birbirinden çok farklı olan gölgelerimiz gibidir. Işığın rengine, geliş açısına giydiğimiz paltoya ya da topuklu ayakkabıya göre hemencecik değişiverir. Olduğumuz gibi görünemediğimiz dünyada gölgelerimizde bile tek olmayı beceremeyiz. Gölgelerimiz ayaklar altına serildikçe daha bir darbe yeriz. Gün gelir de yorulursak dolunaysız bir gecede hepsinin hayatına son veririz.