Asaletin Başkenti Londra

Yurt dışına gitmek, özellikle de İngilizce eğitiminin yoğunlaştığı yıllarda her gencin ilgisini çeken bir konu oluyor. Benim maceram da böyle başladı ve "Bekle beni Londra!" çığlıkları içinde, gençlere özel kamplar düzenleyen bir firmanın Londra'da bir aylık dil okulu programına dahil oldum. Sabahları derse girip öğleden sonraları merkezde gezecektik, daha ne olsundu ki zaten? "Mutlaka gidilmesi gereken yerler" şeklinde listeler barındıran bir gezi yazısından çok, bu yerlerde kafamdan geçenleri anlatarak ilerlemek istiyorum. Zira günümüz teknolojisi sayesinde bahsettiğim listelere ulaşmak için bana ihtiyacınız olmadığı aşikar. Şehre indiğimizde fazlasıyla zayıf coğrafya bilgim sağ olsun, Temmuz ayının ortasında olmamıza rağmen hiç beklemediğim bir hava karşıladı beni. Hani ara ara içimizde bir sıkıntı olur da tarif edemeyiz ya, hava da tam öyleydi işte. Dokunsan ağlayacakmış gibi... Fakat ne o derdini anlatabiliyordu ne de ben anlayabiliyordum; değişik bir meteoroloji furyasında kalacağımız okula doğru ilerliyorduk. Yolculuk sonunda bildiğimiz "okul" kavramının çok daha üstünde, kocaman ormanın ortasına serpilmiş bir tarih kokusunun içine düştüğümü görünce biraz afalladım açıkçası. Bildiğim kadarıyla Frensham Heigh ts School Londra'nın merkezine uzak, refah seviyesi çok da yüksek olmayan bir semtin sıradan bir lisesine gidiyorduk çünkü. Uzak olduğuna şüphe yoktu fakat bu nasıl sıradanlıktı yahu? Memleketine oldukça bağlı biri olduğumdan, okulun yapısı dışında da her gördüğüm şeyi "Aa bizim oralarda bu böyle değil ki." diye yorumlamaya hızla adapte oldum tabii. Tam bu kıyaslamalarla bir ay nasıl geçecek derken, kırmızı dikdörtgen bir kutu çarptı gözüme: Telefon kulübesi. Bu şeyi daha önce elbette görmüştüm televizyonda fakat ne bileyim, okulun ortasında kendisiyle karşılaşmak bir anda içimi ısıtmıştı. Zaten kırmızının çok başka bir yeri vardır bende, kimi zaman şehveti kimi zaman sıcaklığı temsil eder. Bu sıcaklık bir anda sevdirmişti şehri, tüm yabancılığımı unutmuş gibi merkezi görmek için can atar duruma gelmiştim. Nitekim şehrin en popüler yerlerinden biri olan Oxford Street'e indiğim gün, ilk işim birkaç mağazaya girip insanlarla sohbet etmek oldu. Çalışanların kibarlığı fazla gibiydi ama işlerine olan saygılarındandır, diye çok da gözüme batmamıştı. Sonrasında kırmızı kulübelerin birden fazlayken ne kadar şirin göründüklerini düşünerek yürüdüğüm caddede, bir beyefendi çantama hafifçe dokununca kendime geldim. "Hafifçe dokunmak" olarak adlandırdığım durum, ülkemizde olsa dönüp bakma gereği bile duymayacağımız kadar sıradan bir şeydi fakat bahsettiğim beyefendi benden en az 20-25 yaş büyük olmasına rağmen defalarca özür dileyip yalvarır duruma gelince yapboz parçalarını birleştirmeye başladım. Bu olaydan birkaç gün sonra bir kadının, yine benzer bir caddede yürürken bozuk parasını düşürdüğünü görünce eğilip kendisine uzattım. Bu sıradan bir teşekkürle yaklaşık 10 saniye sürmesi gereken bir an olmasına rağmen, yaklaşık 10 dakika tam anlayamadığım fakat içerisinde yüzlerce "Thank you" barındıran cümleler dinledim kadından. Tanrım! Ya buradakiler yalvarmayı seviyordu ya da ben özür ve teşekkür kavramlarını çok yanlış biliyordum, bilmiyorum. O an bildiğim tek bir şey vardı: İnsanları havası gibi değildi bu kentin, sıcacıklardı. Ne yaş önemliydi ne baş, insana saygıları insan olduklarındandı. Ne kadar da asil bir durumdu bu... Halkın mucizevi kibarlığına zamanla alışmış, ben de onlardan biri gibi davranmaya başlamıştım. Dersim bittiği an merkeze inip listemdeki ünlü yerlere gidiyor ve her biriyle kapsamlı bir öz çekim arşivi hazırlıyordum. Gün geliyor tiyatroda oyunu tam anlamasam da, salondaki insanların nefes alırken bile oyuncuların dikkatini dağıtmamak adına nasıl çekindiğini gözlemliyor; gün geliyor "Metroya alkollü binip binilmediğinin kontrol edilmesi" gibi hiç karşılaşmadığım kurallarla hayrete düşüyordum. O zamanlar saraylarının 600 civarı oda içermesi de beni çok şaşırtmıştı ama şimdi bizde dahası olduğundan bu konuya değinme gereği duymuyorum(!) Saraydan başka ortak noktamız ne yazık ki çok az. Örneğin "Her Şey 1 Lira" mağazaları var ama orada da 1 liralık ürün satılmıyor. Bunlardan bir tanesinde denk geldiğim Türk satıcı, İngiliz gibi davranmalarının zorunlu olduğunu söylemişti. Neden diye sorup canını sıkmak istemediğimden, anlayışlı bir tavırla acı bir tebessüm bıraktım kendisine. İngilizlere de kızamadım, bizimkilere de. Çünkü farklıydık, çok başka yetişmiştik ama ne olursa olsun orada onların kuralları geçerliydi. Yine de bizimkilerin hali kötü değil, alışkın olmadıkları kibarlıkla öyle ya da böyle ekmeklerini kazanabilir durumdalar anlayacağınız. Lakin insanın her defasında içi yanarak karşılaştığı dilenciler orada da var mesela. Ülkemizdekilere kıyasla renkleri, dilleri farklı; kalpleri, kaderleri aynı olan insanlar orada da üşüyor maalesef ama onlara bile büyük saygı var şehirde. Ben de kendileriyle karşılaştığımda önce buz kesiliyor, yardımcı olduktan sonra isyan ettiğim her şeyi geri alıp halime şükrederek yoluma devam ediyorum. Londra sokakları her gün biraz daha öğretiyor bana insan olmayı... İşte bundan üç yıl önce "Artık şu İngilizceyi öğreneyim." düşüncesiyle gittiğim fakat bir ayın sonunda, o kasvetli havasına rağmen bana sımsıcak şeyler katan bir geziyi, böyle daha sayamadığım birçok deneyimle bitirmiş oldum. İngilizce konusunda hakimiyetimin çok üst bir seviyeye geldiğini söyleyemem tabii çünkü dil dediğiniz öyle kapsamlı bir iş ki hala Türkçede bile bilmediğim onlarca kelimeyle tanıştıkça, bir aylık sürenin çok da bir işlevi olmadığını görüyorum. Fakat sizin yolunuz hangi amaçla düşecek olursa olsun, Londra'nın iyi ve kötüyü başarıyla harmanlayan düzenini iliklerinize kadar hissetmeden dönmeyin derim. Benim bu satırlara yansıtabildiklerim, orada tadacağınız birbirinden farklı onlarca duygunun yalnızca küçük bir parçası...