TEZER ÖZLÜ VE SORGULAYIŞLAR ÜZERİNE

Aidiyete aykırı olma durumu, kurallarla var olmaktansa var olmama arzusu, farklısın onlara uymuyorsun diye yakıştırmalara maruz kalmak ve gam dolu bir biçimde hayatın anlamını aramak; işte Tezer Özlü'nün Yaşamın Ucuna Yolculuk kitabı tam olarak bunlardan bahsediyor. Yaşamını, amacını, sırf öyle olması gerektiği için gerçekleştirdiğin bütün eylemlerini sorguladığın ve en sonunda bu kadar sorgulamak iyi değil ne de olsa; baksana be kitaba arayışlar, sorgulayışlar kime mutluluk getirmiş ki deyip eski günlerine geri dönerek rutin yaşamını sorgulamadan sürdürdüğün ama en derinlerde bir yerde iz bırakan bir kitap. Benim fikrimce farklı olmak, topluma ters düşmek en büyük cesarettir çünkü insanın yalnız var olamayacağını, dışlanmanın ve bireyselliğin onu hep mutsuzluğa sürükleyeceğini düşünürüm. Belki de bu düşüncem cesaret edemeyip kabullenişlerimden geliyordur ama Özlü öyle bir kadın değil, çok güçlü bir kadın. Öyle ki evlenmeyi, namusu, para kazanmayı hatta giyinmeyi bile reddeden ama yıllardır bunları yapmak zorunda olduğu için acı içinde kıvranmış, nihayetinde kendini yollara atıp intihar mektubu niteliğindeki bu kitabı bizlerle paylaşarak belki de duygularını hafifletmiş birisi. Gerçekten ne enteresandır değil mi, insan kendine bile tahammül edemezken bir ömür birine tahammül etmesini beklemek, evlenmeyince evde kalmış bir de konuşuyor diye yakıştırma yapmak, hali vakti yerinde bu adamın diyerek insanı bir ömür boyu mutsuz edecek bir birlikteliğe sürüklemek. İki kere evlendim diyor Özlü kitabında, sırf ağızlar kapansın diye demeye getiriyor; yuva kurulmayacak bir insanla yuva kurmanın onu ne denli mutsuz ettiğini belirtiyor. Öyle değil mi ne de olsa? Bir gün bir erkek ertesi gün başka bir erkekle olma durumu iffetsizlik yakıştırması, kıyafetin, saçın, başın, gülüşünden, oturuşuna kadar seni zan altında bırakan her türlü davranışla, onların yarattığı gibi olmaya çalışıyorsun. Düzenli bir ev, düzenli arkadaşlar, düzenli bir ilişki bunlar mı gerçekten bizi mutlu eden şeyler peki? Düzen kavramına birileriyle var olup ayakta kalmaya öylesine alışmışız ki bireysel özgürlüğümüzü, gerçekte kim olduğumuzu fark edemeyecek noktadayız. Özlü de yıllarca bizim gibi yaşamış bir kadın, kitaptaki gamlı tavrı ve adeta intihar eğilimi uyandıran anlatım biçimi de bundan geliyor sanırım. Yabancı insanlar, yabancı mekanlar, otel odaları ona aynı evde yaşadığı adamın verdiği mutluluktan çok daha fazlasını veriyor ne de olsa ancak ömrünün çoğunu onu mutlu etmeyen şeylerle harcadığını düşündüğü için bu kadar sitemkar ve mutsuz belki de. Ben ne yapıyorum peki, diyor insan, ne için olduğunu sorguluyor yaptığı onca şeyin. Yaşamımın belki de en güzel yıllarını okulda, sınavlarda, derslerde harcadım ve harcıyorum. Ödevim yetişmedi diye defalarca ağladığımı, sınavım kötü gelirse diye geceleri uyuyamadığımı bilirim ama neden olduğunu, ne için olduğunu bilmiyorum işte. İşim gücüm olmasa, çok da para kazanmasam ne olur diye düşündüğümde aklıma hep ne gelir biliyor musunuz? Başka insanlar, yargılayıcı bakışlar ve hor görmeler. Aslında korktuğum şey başarısız olmak değil, başka insanların beni başarısız olarak görmesi sonuç olarak. İşte belki de bir gün gelecek ve insanoğlu tüm bu şeylerden sıyrılarak bireysel özgürlüğünü ve gerçek arzularını keşfedecek. Eline bilgisayarı alıp buradan bireysel özgürlük, kendini keşfet, özgür ol demek kolay ne de olsa diye düşünüyorsunuz biliyorum ve belki de çok haklısınız. Kendim de diyorum ya zaten, kitabın bende bıraktığı, kafamı kurcalayan ve başlayınca düşünmeyi bırakamadığım, esasına bakarsanız gönülden inandığım şeyler de bunlar. Ancak sindirilmeye, toplumun ve kuralların bir parçası olmaya öylesine alışkınız ki; ne de olsa fazla sorgu gam getirir, kaosa sürüklemekten başka bir şeye sebep olmaz diyerek klasik hayatımıza devam etmekten başka yapabileceğimiz bir şey yok.