TOHUMLAR FİDANA, FİDANLAR AĞACA

Germinal, kitabını okuyup hayran kaldıktan hemen sonra izlemek istediğim bir filmdi. Açıkçası, Emile Zola'nın güçlü kaleminden çıkma bu romandan sonra aynı kalitede ve başarıda bir film beklemiyordum. Film 1993 yılında beyazperdede seyirciyle buluşmuş Fransız yapımı bir film. Zaman zaman filmin ilerleyişi istenilerek ağırlaştırılsa dahi, verilmek istenen mesaj dolayısıyla bu durum yerinde bulduğum bir hareket oldu. Ayrıca Germinal'in kelime anlamının "tohum" olmasıyla güzel bir gönderme yapılmış, filmin ana karakterlerini oluşturan işçiler birer tohuma benzetilmiş ve o zamanlarda ekilen tohumların gelecek yıllarda meyvesini vereceği anlatılmaya çalışılmış. Filmden kısaca bahsetmem gerekirse, sanırım bir direniş öyküsü demem en doğrusu olur. Film geçmiş yıllarda bazı toplumlarda var olan sosyal sınıf olgusunu ele almış. Bir toplumda bulunan sınıf farklılıklarını ve bu farklılıkların yarattığı olumsuz etkileri ezilenlerin gözünden anlatmış. Filmde yoğun bir mesaj kaygısı verme isteği olduğunu görmek mümkün. Çünkü eşitlik, adalet ve direniş kavramları üzerinde o kadar yoğunlaşmış ki, film yer yer sanatsallığını kaybedip bir belgesel edasıyla sunulmuş. Film sosyalist veya komünist yaşam için bir propaganda olmanın çok ötesinde, aslında insanın gönülden istediği şey uğruna neleri göze alabileceğini anlatmaya çalışmış ve sanırım filmle alakalı beni en çok etkileyen ve üzerinde düşünmemi gerektiren ayrıntı bu oldu. Bazı zamanlarda insan hayatında bazı şeylerin eksik olduğunu hisseder. Daha iyisini yapabileceğini, daha kaliteli bir hayata sahip olabileceğini, daha çok seveceği bir işte çalışabileceği ve daha niceleri gibi. Bu yaşamın her alanında geçerlidir çünkü istenilen şey uğruna mücadele etmenin yaşı yoktur. Tıpkı bir isteğin diğerinden daha önemli olamayacağı gibi. Milyarlarca insan milyarlarca farklı karakter anlamına geldiğinden, herkesin arzuladığı ve yolunda her türlü zorluğa göğüs germeyi göze aldığı durumun farklı olmasından daha doğal bir şey yoktur. Öyle bir an gelir ki, inandığı şeyler uğruna, kendi doğruları uğruna hayatındaki herkesi ve her şeyi karşısına alabilir insan. Belki de bu insan olmanın doğasında var. Kendi yolunu kendi çizme isteği, hata dahi olsa başkalarını dinlemektense kendi hatası olmasını yeğlemesi, en dibe vursa da çabalamaya devam etmesi... Çünkü kimse bir başkası için yaşamak istemez. Birileri mutlu olsun ya da onların istediği gerçekleşsin diye kendi benliğimizden, amaçlarımızdan vazgeçmek belki de bir insanın kendine verebileceği en büyük zarardır. Bu yüzdendir belki de defalarca düşse dahi hala kendi bildiğini okumasındaki tutku insanın. Öte yandan, bazen bu direnişin sebebi istekler değil de ihtiyaçlardır. Filmde de açıkça görüldüğü gibi, bazen başka hiçbir çıkar yol kalmadığında, sonucu sahip olduklarımızı dahi kaybetmek olsa da hak ettiğimizi düşündüğümüz şeyler için varımızı yoğumuzu ortaya koyarız. Uzun zamandır 'Hiç yoktan iyidir.' felsefesiyle dizginlediğimiz duygular birdenbire su yüzüne çıkar. Çünkü bazen insan sadece 'yaşamak' istemez. Yaşamak sadece nefes almaktan ibaret değildir kimileri için, yaşadığı hayatın bir anlamı olsun. Bir mana yüklemek ister geçirdiği senelere, yaşlanmak sadece bir yaş daha kazanmaktan ibaret olmamalıdır. Ve bu sebepten, keşkeler ile değil de belkiler ile yaşamak için, inandığı şey uğruna gerektiğinde savaşlar etmekten de kaçınmaz. Sonuç olarak, beni Germinal'de en çok etkileyen şey insanın ideallerine olan bu tutkusu oldu. Hayat şartları yüzünden karşılaşılan sorunlar, uğruna büyük kayıplar verilen idealler ve daha niceleri. Bu yüzden film benim için bir maden işçisi direnişi olmaktan çok daha fazlaydı. Gene de yazımı belki de filmde en çok sevdiğim sözle bitirmek istiyorum: "İnsan bitiyordu topraktan, gelecek yüzyılda ürün vermek üzere yavaş yavaş filizlenen, pek yakında yerküreyi sarsarak baş verecek olan, öç almak için yanıp tutuşan, kapkara bir insan ordusu boy atıyordu."