KAÇMAK

Kaçmak. "Unutursam Fısılda" filmin aklımda çağrıştırdığı ilk kelime. Ama sorundan veya kızmış bir baba veya anneden kaçmak değil. Hayatını kendi eline almak için kaçmak, hayalleri için, bazı insanların çoktan belirlenmiş olduğunu söyledikleri kaderden kaçmak. İronik bir şekilde aynı zamanda cesaret örneği. Evet ironi çünkü kaçmak normalde korkaklığın, zayıflığın göstergesi değil miydi? Ama 'ya sen ya hiç' durumunda kaçmak, büyük bir yürek ister. Ne diyebilirim ki, Çağan Irmak önceki eserleri gibi bu eserini de harika bir şekilde yaratmış. Anne ve babasının sözünden çıkmayan çocuk, onların yükünü çeken ve onları bağrına basan abla, sevdiği adamı küçük kız kardeşine kaptıran kız, 'acıların kadını'nı yaşıyan kadın, benim için bastırılmış kadındı, ailesinin öfkesinden ve çevresinin ağzından korkan kadındı. Bileğine bağlı görünmeyen zinciri koparamıyordu. Ve gene bana göre, her ne kadar acımasızca düşünsem de, sevdiği adamı hak etmiyordu. Tutkuyla, aşk ilk başta çabuk karıştırılırmış ama tutku zamanla bitermiş. Her zaman böyle söylendi bize. Küçük kardeş müziğe karşı olan tutkusu çok büyüktü, kocasına kara bir şekilde aşıktı. Müziğe olan tutkusu sayesinde kocasının yokluğundaki, aşkın acısından kurtulmuştu. Tutku aşkı nasıl bastırırdı? Ama asıl soru başkaydı, neden ben aşkı sadece insana indirgemiştim. Müziğe de aşık olunabilirdi, filmin karakteri olmuştu. Ayrıca ablasının büyüklük örneğini sadece iki yerde hissettim diyebilirim biri küçükken sokakta top oynayan küçük kız kardeşini kurtardığında, diğeri filmin güzel sonunda. Kardeşine olan öfkesi ve kini yüzünden o acımasız davranışları bitmek bilmiyordu sanki. Sevgiden eser yok sanıyordum, ama aslında altta bir yerlerde saklıymış. Bence Çağan Irmak sadece harika ve duygusal bir hikaye yapmadı aynı zamanda duyguların ve düşüncelerin birer buz dağı olduğunu gösterdi, onların görünmeyen taraflarını çıkardı. Duyguların nasıl maskeler taktıklarını, başka kimlik aldıklarını anlamlandırdı. Başka önemli konu ise, hayatta 'nasıl' sorusu 'ne kadar' sorusunun yerine geçmesiydi. Hayallerin gerçekleştiği bir hayatı yaşamak. Kimisi için şöhretin ve paranın önemli olduğu, onlara öncelik verilen veya sadece mutlu olmanın tek amaç olduğu hayatı yaşamak. Veya senin için edepli, uslu ve namuslu olduğunu söyleyen bir avuç insanla yaşamak. Hepsinin sonu aynı olsada, hiç birinin o sona giden yolu aynı değil. Kırbaç izlerini içten içe severek taşıyarak yaşamanın hayallerinin peşinden giderek yaşamanın arasındaki fark uçurumlarla tarif edilir. Hani derler ya "bırak gitsin, dönerse senindir" ama aslında sımsıkı sarılmak ve hiç bırakmamak, değerlerini hiçe sayıp ailene karşı gelmek, kötü ve hayırsız olmak o uçurum kadar fark için değer. Abla korkaktı, küçük kardeş cesur ama başka bir nokta daha var. Küçük kardeşin yanında sevdiği adam, büyük olma hayalleri vardı, her zaman ufak işler çevirirdi. Ama abla yalnızdı, büyük olmanın getiresiyle daha büyük sorumlulukları vardı. Kimilerine göre bu bahane veya engel değil. Ama o dönemde ve ortamda yaşamak, insanın tek endişesi milletin kendileri hakkında düşünceleri, onlar için kullandığı sıfatlardı. Bence zincirin kendisi oluşturan bunlar aynı zamanda toplumun ahlaki yapısına da değiniyordu. Değişen zaman aynı zamanda değişen değerlermiş. Eskiden gençlerin yozlaştığını düşünürdüm, her ne kadar bende bir genç olsamda, ama şimdi sadece baktığımız pencere ne kadar büyüyorsa, bizi bağlayan zincirlerin azaldığı, o kadar gelenekten uzaklaştığımızı ve o kadar evrensel bir kavrama yaklaştığımızı anladım. Değerlerimizi yitirmek elbette kötü hissettiriyor ama zincirlerin oluşturduğu görünmez hapishaneye karşı bu evrenselliği yeğlerim.