Fedakarlıklarla Dolup Taşmış İlişkiler

Sınırsız sayıda kelimenin anlam kazandığı hayatlar yaşıyoruz her birimiz. Mutluluklarımız kahkahalarımızla canlanıyor, üzüntülerimiz gözyaşlarımızla beliriyor, heyecanlarımız ise yaşadığımız olaylarla gelişiyor. Bütün bu duyguların değer kazandığı nokta, hayatımız üzerinde kelimeler kadar etkisi olan ilişkiler oluyor. Arkadaşlarımızla, ailemizle, sevdiğimiz insanla olan ilişkimiz, iletişimimiz birbirinden tümüyle farklı olarak görülse de, hepsinin ortak paydası hayatımıza dokunuşları oluyor. İlişkilerimiz bizi güçlü kılıyor, hayata tutunmamızı ve değişiklikler yaşamamızı sağlıyor. İlişkilerin tek bir yönde ilerlemediği her insanın bildiği bir gerçektir. Pascal Mercier, Sahnede Ölüm adlı romanında bu çok yönlülükle birlikte, ilişkilerin derinliğini ve bilinmezliğini de konu ediniyor. Bu konu ile ilgili sorgulamalar sırasında ilişkilerin içerikleri de ortaya çıkıyor. Bağlılık, sonsuzluk, tutku, fedakarlık, beraberlik gibi pek çok kavramı barındıran bu kapsamlı konunun içinde en büyük yere sahip olan şüphesiz fedakarlık oluyor. İlişki söz konusu olduğunda anahtar kelime görevi görür fedakarlık. Yoldan geçen insanlara sorduğumuzda tanım olarak verecekleri cümle "Karşılık beklemeden yapılan hareketlerdir." olsa da gerçeğin bu olup olmadığı konusunda şüpheye düşenler de olacaktır. Ben bu şüpheye düşenlerdenim, hatta tam tersine inananlardanım diyebilirim. Benim için sözlükte fedakarlığın karşısına gerçeklik dışı yazılabilir. Karşı tarafı koşulsuz şartsız memnun etmek insanoğlu için kabul edilebilir bir durum değildir. Biraz yüzleşme ve birazcık da cesaretle beraber fedakarlığın en büyük beklenti olduğunu itiraf edebiliriz kendimize. Hayatımızdaki örnekler üzerinden ilerlersek fedakarlığın asıl ifade etmek istediği anlamı, benim gözümdeki karşılığını, "beklenti" oluşunu daha rahat görebiliriz. En basitinden, annemizle beraber olduğumuz zamanlarda, ondan ihtiyaçlarımızı karşılamasını beklerken, o da bizden sevgi ve ilgi bekler veya bir arkadaşımıza hediye aldığımızda, doğum günümüz geldiğinde karşılığını bekleriz. Bir başka açıdan da sevgilimiz için vazgeçtiğimiz şeylerin onun tarafından fark edilmesini isterken karşılığında gelecek şeylerin hayalini kurarız. Birbirinden tümüyle ayrı olan örneklerden de gördüğümüz gibi, fedakarlığın sözlük anlamı gerçek hayatta dikiş tutturamamıştır. İnsanoğlu doğuşundan itibaren her hareketinin karşılığını alarak yaşamıştır. Avcılık yapan kişi, toplayıcılık yapan kişiyle işbirliği yapmış, yakaladığı hayvandan feragat edip, bitkisini almıştır. Toprak fetheden kral, vergi almak karşılığında yani bir başka deyişle çıkarlarını göz önüne alarak, toprağını farklı insanlara satmıştır. Yemek yapımı sırasında malzemeleri karıştırırken, sonucunda ortaya çıkacak şeyin hayalini kurarız. Giysimiz için kumaş alırken, aynadaki son görüntümüzü kafamızda belirleştirmeye çalışırız. Fedakarlığın karşılıksız davranışlar bütünlüğü olmadığını gözler önüne seren bu örnekler farklı birkaç soruyu akıllarda oluşturuyor. "Bu kadar fazla beklenti odaklı yaşamak yanlış mı?" veya "Fedakarlığın karşılıksız anlamına gelmesindense; beklenti anlamına gelmesi kötü bir şey mi?" Farklı cevaplara ve yorumlara fazlasıyla açık olan bu sorunun benim aklımdaki yanıtı ortada, hayır. İyilik yap iyilik bul, kötülük yap kötülük bul sözünden de anlayabileceğimiz gibi şu hayatta başımıza ne geliyorsa hepsini istiyoruz ve hak ediyoruz aslında. Kısaca başımıza gelen şeyleri biz yaratıyoruz. Birine karşı sergilediğimiz tavırların altında aslında bize karşı davranmasını istediğimiz şekli saklıyoruz. Eğer sarılıyorsak onu sevdiğimiz kadar sevilmeyi beklediğimizden; eğer birinin esprilerine gülüyorsak, biz espri yaptığımızda karşı tarafın da bizim eğlendiğimiz kadar eğlenmesini istediğimizden ötürü oluyor. Sürekli bir şeyler vererek eksiye düşmektense, vererek ve alarak, karşılıklı çıkar güderek, hayattaki beklentilerimizi karşılıyoruz. İlişkilerin iki kişilik olduğunu düşünecek olursak, eşit düzeyde götürüldüğü sürece bu durum hiçbir sıkıntı yaratmıyor. Bir taraf sürekli istemedikçe veya bir taraf sürekli vermedikçe; terazi dengesini korudukça ortaya mutlak bir mutluluk çıkıyor. "Ben" ve "biz" kavramlarını iç içe sokan; kimi zaman ben, kimi zaman sen için yaşanılan ilişki, fedakarlık ve beklenti durumu, insanları birbirine sıkı sıkıya bağlayan kavramlar bütünü oluyor aslında. Bütün duyguları beraber yaşıyor ve hayat zorluklarıyla beraber yüzleşiyor insanlar. Her ilişkideki "iki" sayısı "bir" oluyor bu yolun sonunda...