YALNIZ DÜŞÜNMEK

Bugünün insanını korkutan bir olgu var karşımızda: yalnızlık. Varoluşundan beri topluluklar halinde yaşamayı yalnız yaşamaya tercih etti insanoğlu. Sanayi Devrimi, Fransız İhtilali derken insanlar köylerden şehirlere göç etmeye başladı. Bir de üstüne sosyal medya çıkınca karşımıza iyice uzaklaştık yalnızlıktan. İnsan bilmediğinden korkar derler ya, biz de yalnızlığı öğrenmediğimiz için korkuyoruz ondan. Doğumumuzdan itibaren iç içeydik milyonlarca insan ile. Peki, bu yalnızlığı yaşamamıza engel midir? Bana göre bu sorunun cevabı hayır. Çünkü yalnız kalmak isteyen insan yürüme mesafesindeki bir yere giderken toplu taşımayı tercih etmediğinde yalnız kalma şansına sahip olabilir. Demek istediğim yalnız kalabilmek bizim tercihlerimizle alakalı. Toplumun şartları sadece yalnız kalmak istemeyene bahane olabilir. Ben yalnızlığı bildiğime inanıyorum. Çünkü yeri geliyor özlüyorum onu. Bu demektir ki onu seviyorum ve onu tanıyorum. Yalnız kaldığımda tıpkı yazarın dediği gibi derinleşiyorum, kendi içime doğru yolculuğa çıkıyorum1. Bu yalnızlık hissi, mizacımdan olsa gerek, biraz hüzünle karışık oluyor bende. Hüzün dediysem yanlış anlaşılmasın. Bu hüzün beni kendinden kaçırmıyor, aksine bu şekildeki hüznü seviyorum. Yalnız kaldığımda gerçekten kendimi tanıma fırsatı buluyorum. Çünkü düşünüyorum. Beni diğer canlılardan ayıran şey de bu değil mi? Yalnızken üstüne yoğunlaştığım şeyler dersler, hayatın meşgalesi değil, öz benliğimle ilgili şeyler oluyor genelde. Geçmişten bir olayı hafızamda canlandırıyorum mesela. O anda işlemiş olduğum fiilleri, söylediğim sözleri sorguluyorum. Kendimce bu işlemlerime temellendirmeler yapıyor, nedenler buluyorum. Bulamazsam eğer, pişman oluyorum. Hayat döngüsü içinde bir daha bu tür bir olayla karşılaştığımda artık bir önceki olayın tecrübesini, analizini, belki de pişmanlığını taşıdığımdan ona göre hareket ediyorum. Bu olay ve düşünce akışının faydasını gördüğüme inanıyorum. Zamanın, mekanın ve insanların başka olduğu bir ortamda aklıma bir cümle geliyor bazen. Önce o cümle üzerinde düşünüyorum, ortamda oluşturacağı etkinin simülasyonunu yapıyorum bir nevi. Bakıyorum ki söylenmemesi gereken bir cümle, veto ediyorum onu. Ve gerçekten her söylemediğim cümle için mutlu oluyorum. Geçmişteki kendimi çok patavatsız olarak gördüğümden, kırdığım potların azalışına şahit oluyorum böylelikle. Yalnızken düşündüğüm başka bir nokta ise sevgi. Benim gözümde sevgim en değerli hazinemdir ve onun yanlış ellere düşmesini, hak etmeyen kişilerin ona sahip olmasını istemem. Sevdiğim kişiler çevremi, sevdiğim şeyler zevklerimi oluşturur. Çevrem ve zevklerim beni diğer bireylerden ayıran özelliklerdir. Bu yüzden ölçerim ve tartarım. Bazı şeyleri, bazı insanları sevme sebebimi düşünürüm. "Neden bu kadar çok seviyorum?" gibi sorular sorarım. Bazen fark ediyorum ki sevgi sandığım şey aslında karşılıklı çıkar ilişkisi tarzında bir etkileşim çıkıyor. Bazen de tecrübelerimden yola çıkarak karşımdaki kişinin bu sevgiyi hak 1 Cem Şancı, Yalnızlık Doktorası(İstanbul: Remzi Yayınları, 2015), 15 etmediği sonucuna varıyorum. Hobilerime ve zevklerime gelince de düşündüğüm şey onları gerçekten sevip sevmediğim oluyor. Mesela squash oynamayı gerçekten seviyor muyum, yoksa dizilerde bunalan insanlar sürekli squash oynayarak rahatladığı için mi squash bana güzel geliyor? Veya 2016 model arabalar zenginliği ve gücü temsil ettiği için mi gözüme hoş görünüyor yoksa modern tasarımları mı seviyorum? Bu gibi sorular kendimi daha iyi tanımama yardımcı oluyor. Bu soruların en doğru cevabına ise yalnızken ulaştığıma inanıyorum. Sonuç olarak, bana göre insan fırsatını buldukça yalnız kalmalıdır. Yalnız kaldığındaysa yalnızca düşünmelidir. Doğru, dışarıda birçok insan var ve hepsi bizden bir şeyler bekliyor. Ama bana kalırsa bütün insanların katetmesi gereken bir yolculuk var: kendi içimize doğru yolculuk. Bu yolculuğu da "yalnız" düşünerek tamamlayabiliriz. Ve bu yolculuğu tamamladığımızda insanları daha doğru tanıyacak, daha iyi anlayacak, onları dinlemeyi ve okumayı öğrenecek, çok daha huzurlu ve dingin bir insan olacağız.