Aziz Nesin'den Beş Kısa Oyun

Okulumuzun yeni kulüplerinden mizah topluluğunun ilk kez gerçekleştirdiği tiyatro etkinliği konu olarak Aziz Nesin'in beş kısa yapıtını ele aldı. Bir İnsan Başı Üzerine Üç Sesli Üzünç, Bir Kadın İçin Düet, Sen Gara Değilsin, Yaşasın Kavuniçi. Aziz Nesin'in ülkemizdeki acınası olayları nasıl mizah ile ele aldığı tartışılacak bir konu değildir. Bu oyunları izlerken Aziz Nesin'in seneler önce yazdığı şeylerin şu an bizzat içinde olmamız beni en çok etkileyen durumdu. Eser seneler önce yazılmasına rağmen günümüzü o kadar güzel anlatıyor ki, tiyatrocu arkadaşların belki de en keyifli ve kolay oyunları olmuş olabilir. Tüm oyunlar birbirinden güzel olsa da beni en çok etkileyen ve düşündüren eserleri, Sen Gara Değilsin ve Yaşasın Kavuniçi idi. Oyunların beni hangi yönlerden düşüncelere daldırdığından bahsetmeden önce oyunlar hakkında kısa bir bilgi vermeyi gerekli görüyorum. Sen Gara Değilsin, Gara isimli karakterin köyünde en korkak çocuk olması, hırsızlık yapması, bir baltaya sap olamamasından dolayı gönüllü olarak askerliğe gitmesinden bahsedilmektedir. Gara'nın askerlikte yaptığı durumların medya ve Gara'nın şansından dolayı köylülere bir savaş kahramanı olarak söylenmesi köyün isminin Gara olarak değişip bir de büstünün yapılmasından bahsedilmektedir. Günümüzde ülkemizde bu durumlar var mıdır diye düşündüğümde aklıma belirli olayların gelmemesi ancak ülkemizin davranışına ne kadar yakın olduğunu gördükçe kesinlikle oyundaki olayların benzerlerinin ülkemizde yaşandığı kanısına vardım. Gerçekte farklı olan olayların kulaktan kulağa dolaşarak farklılaşması ve en son gelinecek noktada biz halkın olayı nasıl anlamak istersek öyle olduğu kesin bir yargı olmuştur. Belki de bizim ülkemizde bu kadar dedikodunun olması gayet normaldir. Gerçekte olan olayları insanlar kendi anladıkları gibi veya anlamak istedikleri gibi başkalarına aktardığı zaman, olayın gerçekliğiyle alakasının kalmaması ne yazıktır ki ülkemizin trajikomik olaylarının başında gelebilir . Peki neden biz istediğimiz gibi anlamaya meyilliyiz ve ya neden gerçekleşen olayların bizim işimize gelmemesi çok derin bir soru olsa gerek. Hepimizin içinde sanırım bir edebiyatçı var ki olayları kurgulamakta üzerimize yoktur. Bu çok üzücü bir durum, herkes bunun farkında ve yapılmasının yanlış olduğu herkes tarafından bilindiği halde her olayda aynı döngünün yaşanması kaçınılmaz oluyor. Benim düşüncem ülkemizde herkesin her konu hakkında üstün bir bilgi birikimi olduğunu düşünmesi bu davranışın temelidir. Bunun kanıtıdır gerçek olaydan türemiş iki farklı olay başkaları tarafından ortaya tezler, kanıtlar konularak birbirlerini ikna etmeye çalışmasındandır. Sizin hakkınızda olmayan şeylerin konuşulduğunu düşünsek belki Gara'yı biraz daha iyi anlamış oluruz. Savaştan önce yok diyecek kadar halk tarafından sevilmeme köyünüzden uzun bir süre uzaklaşmanıza neden oluyor. Daha sonra köyünüze tekrar döndüğünüzde herkes size bir hayaletmişsiniz gibi bakıyor ve gelişinize bir türlü inanamıyorlar. Arkanızdan konuşulan hikayelerin kendi anlattıkları gibi doğru çıkması için sizi köyden kovuyorlar. Sizin gerçekte olanları anlatmak isteğiniz ise canınızın alınması için güzel bir sebep oluyor. Yaşasın Kavuniçi, bir milletvekilinin kız isterken kızın verilme sürecinde bürokratın geleceğine göre şekillenmesi beni güldürmenin yanı sıra hüzünlendirdi de. Artık bizim ülkemizde insanlar evlendirilirken bile kocasının geleceğine, durumu iyiyse bile daha da iyi olup olamayacağına göre evlendirilmektedir. Kızlarını veren babalar kendi eşlerini isterlerken aynı duruma düşselerdi nasıl hissederlerdi acaba. Konuşmasına, eğitimine, aile yapısına göre değil de nerde çalıştığına, cebindeki kabarıklığa, gelecekte nerelerde olabileceği düşüncesine göre eş verilseydi kızlarını bu şekilde evlendirmeye çalışan babalar nasıl hissederdi acaba. Ülkemizde eğitimin ne kadar küçümsendiği de bu tarz olaylar sayesinde tüm gerçekliğiyle gözümüzün önüne serilmiş oluyor. Veya farklı açıdan bakacak olursak aklı başında kızlarımızın sevdikleri, mutlu olacakları adam yerine sırf cebinde çok parası var diye ailesinin evlendirmeye zorladığı ve kızlarımızın hayat boyu mutsuz kaldıklarını hiç düşünmüyor muyuz? Aziz Nesin'de görmesek bu olayları farkına varır mıydık acaba ya da durumun farkındayız da elimiz kolumuz mu bağlı. Konuşmaya gelince herkes doğrucu, özgür, çağdaş ama olayın gerçekleşmesi sürecinde bu hislerimiz bir anda kayboluyor. Oturup çocuklarımıza eğitim önemli diye başlarında nöbet tutmamız kolay ancak bu tarz olaylarda asıl eğitime çocukların asıl eğitimcilerinin: annelerinin, babalarının ihtiyaç duyduğu gün gibi ortada maalesef. Ne zaman bu durumun farkına varacağımızı benim gibi kaç kişi merak ediyordur acaba.