Somurtan Çehreler

Hiç yolda bir an durup da çevrenizdeki insanları gözlemlediniz mi? Ya da otobüste, metroda giderken yanınızda oturanlara dikkat ettiniz mi? Ben ettim, ediyorum da. Bunun en büyük nedeni, çevremdeki ayrıntıları incelemeyi sevmem. Ayrıca insanların yüzündeki ifadeleri çözümlemeye çalışmak da bence bayağı eğlenceli. Dediğim gibi, eğer çevrenizin biraz farkındaysanız bunu siz de gözlemlemişsinizdir. İnsanların yüzünde tek bir ifade var. Bu ifadeyi mutsuzluk olarak mı tanımlamak doğru olur? Yoksa hoşnutsuzluk mu? Aslında tam karar veremedim. Büyük ihtimalle birçok bağlamda bu iki kavram yakın anlama gelebilmekte. Bu yüzden çok da takılmak istemiyorum kavramsal tanımına. Ancak şundan eminim ki, kimse memnun değil. Direkt akıllarda "Neyden memnun değil bu insanlar da somurtuyor ?" sorusu belirecektir. Memnuniyetsizlik yüzlerinden akıyor bu insanların, tabiri caizse. Gelelim memnuniyetsizliğin kaynağına. Tabii ki sorun, çözümü içinde barındırıyor. Tek bir yüz ifadesi olduğu gibi suretlerinde, tek sorun da kendilerinde. Farkında mısınız bilmem ama birçok kişi, çözümün bir parçası olmak yerine çoğunlukla sorunun bir parçası olmayı tercih ediyor. Hatta bana kalırsa sorunun parçası olmak yerine direkt sorunun kendisi oluvermek daha kolay geliyor o kişilere. Biz çünkü memnuniyetsizliği, yakınmayı ve kayıtsız daha doğrusu gamsız olmayı üzerimize kat kat geçirmişiz. Normalde süslenmenin tanımıdır kat kat giyinmek, fakat hal böyle olunca bu "süs" maskesinin ardına saklanmak, bizi güzel kılmıyor. Onun yerine daha da sıradanlaşıyoruz ve takdir edersiniz ki yaşamamız da bizimle beraber sıradanlaşıyor. Çevremizi gözlemlemeyi bırakıyoruz, insanlara iyi davranmayı unutmamızı geçtim, onları aşağılamayı maharet sayıyoruz. Başka kişilerin görüşlerine saygıdan bahsetmiyorum bile, çünkü artık ondan eser kalmamıştı son baktığımda. Diyelim ki yolda, parkta ya da herhangi bir yerde insanların çehrelerine bakmıyor ve onları anlamlandırmaya çalışmıyorsunuz. (Bu durum da günümüzdeki başlıca sorunlardan biri bana kalırsa çünkü artık kimse karşısındakiyle konuşurken o kişinin gözlerinin içine bakmasını geçtim, kimse kimsenin yüzüne bakmıyor). O halde size bir özet geçeyim, çevrenizdekiler siz fark etmeseniz de bir bıkkınlık içindeler. Sanırım, Kayıtsızlık Şenliği'ndeki Ramon da benim gibi çevresine dikkat kesiliyor çünkü tam olarak da şöyle bir durum yaşamış: ... Ramon yüzündeki gülümsemeye engel olamadı, kendilerini muhtemelen hoş bir biçimde özgür hisseden, etrafları, gezinenlerin zarif kayıtsızlıklarıyla çevrili bu mütevazı dahiler bahçesindeki avare gezintisine devam etti; kimse heykellerin yüzlerine bakmak ya da kaidelerin üzerindeki yazıları okumak için durmuyordu. Ramon, bu kayıtsızlığı teselli veren bir dinginlik gibi soluyordu.(Kundera, 2015) Belki de Ramon'dan tek farkım, bu kayıtsız insanların beni teselli edemiyor oluşudur. O belki toplumun bu sıradanlığını ve çevresinin bu kadar kayıtsız kalmasına alışmış, bunu içselleştirmiş olabilir. Ancak ben mutsuz, kayıtsız çevresinden bir haber insanlar görmekten bıktım. Ki günümüzde bunu sadece ülkemin insanları ile sınırlandırmayacağım- tüm insanlık, kayıtsızlığın dayanılmaz ağırlığı altında ezilmiş durumda. Kayıtsızlığın dayanılmaz ağırlığı demişken, bu ağırlığı taşırken biz, bazı değerlerimizi yere saçıyoruz örneğin bu durum, en başta hayret duygusunu alıp götürüyor. Buna bir örnek vermeden geçemeyeceğim, fark ettiniz mi bilmem ama artık dünyada olan olaylara şaşırmıyoruz. Tamam belki bu durumu genellemem çok doğru olmadı o yüzden size sorayım. Siz televizyonu ya da sosyal medyayı açıp, haberlere göz gezdirdiğinizde hayrete düşüyor musunuz? Ben dehşete düşüyorum, çünkü hepsi birbirinin aynısı ve eskiden şaşkınlıkla inceleyeceğimiz bir haber bile olsa, artık bir nevi "olağan" bizim için. Bu durum gerçekten birçok şeyi sorgulamama neden oluyor. Neden insanlar keyifli değil hiçbir zaman? Ya da neden artık her şeye sıradan gözüyle bakıyoruz? Birazcık da olsa çevremizin farkında olsak fena mı olur? Kendime ve topluma yönelttiğim sorular eminim ki yakın zamanda sonuç bulacak. Fakat bazen soruların cevapsız kalması daha iyidir derler. Çok uzun zaman boyunca insanların yüzündeki memnuniyetsizlik devam edecek, kimse kimsenin yüzüne bakmak için efor sarf etmeyecek. Biz yine televizyonu açtığımızda şaşırmayacağız ve Ramon, sen de bil ki uzunca bir süre kimse o güzelim heykellerin anlattıklarını dinlemeyecek. Lakin bir zaman gelecek ki , büründüğümüz kıyafetler artık bizi boğmaya başlayacak ve o gün hepsini üzerimizden atıp benliğimize geri döneceğiz. Mutlu mu mutlu çehreler saracak etrafımızı, kayıtsızlığımız sonsuzluğa gömülecek ve bizler çevremizin yani hayatın farkına varmanın dayanılmaz hafifliğini tüm benliğimizle hissedeceğiz.