Hep Dahası

Lev Nikolayevic Tolstoy(1928-1910)'un 'İnsan Ne İle Yaşar' adlı romanı, çoğu zaman hayata karşı bakışımı şekillendirmiştir. Kitapta çeşitli öyküler ile insanı insan yapan gerçeklerden ve yaşamın sürdürülebilmesi için bir insanın ihtiyaç duyduğu olgulardan bahsedilmiştir. Tolstoy yaşadığı dönemde sosyal ve pedagojik anlamda yaptığı çalışmalarla insanlara ışık tutmakla kalmamış, eserleriyle her dönem insanına ahlaki mükemmellik idealini aşılamıştır. 'Bir sürü toprağın oldu!" diye bağırdı, Başkan. Uşağı, küreği alarak Pahom'a uygun bir mezar kazıp gömdü. İki metrelik toprak doyurmuştu Pahom'un gözünü.'(s. 28) diye bitiriyor öyküyü Tolstoy. İnsan hayat boyu yiyecek, giyecek, ev, toprak için çabalar. Hayatının ne kadar süreceğini, nelerle karşılaşacağını bilmeden çalışır, çabalar üstelik. Kimi zaman aldığının, yaptığının tadını çıkarmaya bile yetmez yaşamı. Ama biteceği hiç düşünülmeden yaşanır hep. Öyküdeki kahraman Pahom gibi. Alacağı toprak konusunda öylesine doyumsuzdur ki, nefesinden vazgeçmek zorunda kalır sonunda. Bir mil daha fazla olsun diye uğraşırken unutur aslında hiçbirinin ona ait olamayacağını. Sonunda sahip olacağı iki metrelik topraktır her insanın. Daha ucuza ve az emeğe elde ediliyorsa toprak; unutur başta sıfırla başladığını insan. Açılır gözleri, doymaz iştahı. Olsun ister; üç yerine on üç mil, iki yerine on iki ekmek. Bir durup düşünse, anlayacaktır; yıllardır zaten iki ekmekle doyduğunu. Çok kazanmak kötüdür demek istemez İZAN 2 Tolstoy romanında, her insanın elde edebileceği kadarı vardır der. Bilmezsen sınırını, yine vardır hak ettiğin iki metre toprağın sonunda. İnsan her şeyden önce, kendisi için ama en önemlisi de insanlar için çalışması gerektiğini bilmelidir. Hayat sonsuz değildir. Ve kimse son nefesinde yanına alamaz bir sonraki nefesini bile. Her zaman ne ile yaşayabileceğini değil de, ne olmazsa yaşayamayacağını düşünür. Bir evim olmazsa yaşayamam. İki ineğim olmazsa yaşayamam. Yaşayamayacağını sanır ama bıraksa hırslarını daha iyi yaşar aslında. Tolstoy romanında öylesine güzel anlatıyor ki insanın ne ile yaşayacağını. Belki defalarca okumalıyız romanını. Her defasında farkındalığı artıyor insanın. Öyküsünde bahsettiği Pahom'uz bizlerde zaman zaman. Başlarda bir çiftçiyle ortak kiraladıkları tarla yetmez ona ve düşünür ki "Kendi toprağım olsaydı, kimsecikler karışmadan ekip biçerdim ve bunlarla uğraşmazdım."(s. 20) Sonra eli darda olan bir köylünün toprağını satın alır. İlk toprağıyla nasıl yetinemediyse sahip olduğu toprak parçasıyla da yetinemeyip daha büyüğüne göz diker. Hayatının sonunu getiren de bu sahip olduklarından daha fazlasına olan merakıdır. Sahip olduklarını zaman içerisinde geliştirerek elde etmeyi amaçlasaydı böyle kolay olmazdı ölümü. Başarıyı elde etmekte izlenecek en kötü yoldur, bir kerede zirveye ulaşmaya çalışmak. Kademeler belirlemeli insan başarısında, emin adımlarla ilerlemeli yolunda. Ama çoğu zaman ani başarı ister insanlar, Pahom gibi. Okurken öğrendiğimi hissettiğim kitaplardan biriydi İnsan Ne İle Yaşar. Hayatın içinde karşılaştığımız ama farkına bile varamadığımız önemli detaylardan bahseder her öyküsünde. Bu kitabında; ne için yaşadığımızı, ne kadarıyla yaşayabileceğimizi, nelerin verilmediğini anlatır gerçek hikayelerden yola çıkarak. Fark edersiniz; sizler de okurken aslında ne mühim detaylar paylaşır bizimle hayatın her adımından. Kitabın sonunda doymuş hissedersiniz İZAN 3 kendinizi. Farkındalıkla doyurursunuz kendinizi. Çevrenizdekilerden örnekler görürsünüz her sayfada. Ne ile yaşadığımı düşündürdü bana, sonrasında yaptığım her planda aklıma geldi; ne demişti Tolstoy bana kitabında. Doyumsuz olmamalıydım, varlıklarıma sahip çıkarak ilerlemeliyim. Tolstoy bu kitapta; yalnızca doyumsuzluktan bahsetmez. Merhametli olmaktan da söz eder son öyküsünde. Hayatta hiçbir kararı insanların vermediğinden, var olan bir akışın içinde birer piyon olunduğundan, işte sırf bu yüzden ; "İnsanların tümü kendilerini nasıl rahat ettireceklerini düşünerek değil, insanlara verdikleri sevgiyle var kalırlar." Her cümlesinden sonra durup bir süre düşünülmeli bu kitap.