HAKKARİ'DE BİRKAÇ SAAT

Oturdum düşündüm bugün: En son ne zaman bir insana karşılık beklemeden bir iyilik yaptım? Hatırlayamadım. Hatta diğer insanları umursamadığımı, onların dertleriyle dertlenmediğimi farkettim. Çağımızın getirdiği yaşam tarzından mıdır, başka bir şeyden mi bilinmez çoğumuz böyle insanlar oluverdik. Bazılarımız hariç: Anadolu'nun farklı yerlerinde kendisi, maaşı için değil okulundaki çocuklar için görev yapan fedakar öğretmenlerimiz. Onlar ki toplumumuzun karanlık geleceğine tuttukları minik ışıkların oluşturduğu hüzmenin gelecek umudumuz olduğunu bilenlerdir. Onları anlatan ender yapıtlar var, birkaç kitap ve bir-iki film. Bunlardan birisi de Ferit Edgü'nün kaleminden o öğretmenlerin çilesine ve o köylerin yaşamına ışık tutan roman: Hakkari'de Bir Mevsim. Ferit Edgü'nün okura seslenen hoş mektubuyla birlikte hemen denizine dalıverdim kitabın. Kendimi ana karakter yerine koydum, onun düşündüklerini düşündüm. Onunla birlikte gittim köye ve girdim sınıfa. Onunla birlikte üşüdüm onlarca santimetre karda yürürken şehre doğru. Onunla birlikte yalnız kaldım odamda ve onunla birlikte yazdım eski daktiloda. Onunla birlikte unuttum adımı ve geçmişimi. Ve yine onunla hatırladım sevgiliyi ve anneyi. Mektuplarını bana gelmiş gibi okudum. Zorluklarını yaşadım köy hayatının, soğuğun, açlığın, yoksulluğun, hastalığın, karanlık düşler görmenin. Onunla birlikte ağladım ölüm döşeğindeki kardeşi için portakal istemeye gelen, ilk defa gördüğü portakalları güneşe benzeten İsmail'in ardından. Benim odama da geldiler Halit, Muhtar, Zazi ve diğerleri. İşte böyle akıcı ve masalsı yazmıştı Ferit Edgü. Kitabın beni götürdüğü bu alemde çocuk olmayı da öğrendim. Salgın hastalığa yakalanıp, karnımın ve ellerin şişmesini, sonra ölmeyi öğrendim. Dilini anlamadığım öğretmeni dinlemeyi, onun öğrettiklerini yazmayı öğrendim onun verdiği deftere onun verdiği kalemle: koyun, ağaç, dağ, kurt, okul, toktor, örtmen, ölmek, sabun, kardaş, yol, kar... Kadın olmayı öğrendim Hakkari'de. Üstüme kuma getirilmesini, kocamın isteğine boyun eğmeyi, mal gibi alınıp satılmayı öğrendim. Töreyi ve törenin kurbanı olmayı öğrendim. Hiç görmediğim, babam yaşındaki bir adamla evlenmeyi öğrendim. Küçücük yavrumun cılız bedeninden ruhunun uçup gitmesini, evlat acısını öğrendim. Köyüne öğretmen gelmiş bir köylü olmayı öğrendim. Köyde yabancı olmayı, Acem öldürmeyi, kaçakçılığı öğrendim. Radyo gördüm hayatımda ilk kez, İstanbul'u, Ankara'yı, Bağdat'ı dinlemeyi öğrendim. Hukukun o köyde olmadığını öğrendim. Sonra delilin, tanığın, adaletin olmadığını, tanrının olmadığını öğrendim. Karlı, yüce dağların arasına sıkışıp kalmayı öğrendim. Yalnızlığı, çaresizliği, pişmanlığı, cinayeti, şehveti öğrendim tıpkı öğretmen gibi. Cehaletle savaşmayı öğrendim, hastalıkla savaşmayı öğrendim. Cevap gelmeyeceğini bile bile doktor istemek için dilekçe yazmayı, şehre gidip ilaç almayı, işe yaramayan ilaçları çocuklara dağıtmayı öğrendim. Sonra o çocukların kucağımda can vermesini, minicik bedenlerinin buz kesilmesini, morarmasını ve karla örtülü toprağın altına girmesini gördüm, öğrendim. En önemlisi, hepsinden önemlisi de buydu öğrendiklerimin: ölüm. Kaçış yokmuş ölümden, bunu öğrendim. El kadar bebe de olsan gelip seni buluverirmiş bir anda. Oysa daha okulun bitmemiştir, bahar gelmemiştir. Büyümemişsindir daha, sorumluluğun yoktur. Ama korkuların vardır. Ölüm vardır karşında. Gözlerini kapatamazsın, görmezlikten gelemezsin ölümü kardeşin, arkadaşın, okuldaki çocuklar ölürken. Bari, dersin; bari portakal yeseydim ölmeden. Neye benzediğini görseydim şu garip isimli meyvenin. Abin öğretmeninden iki portakal alır gelir, soyar yersin. Unutursun o an iki saat sonra yakana yapışacak olan ölümü. Ölüm, tanrının olmadığı yerde, Hakkari'de bile bulur insanı. Ölüm, çocukları bile alır hiç duraksamadan. Ölüm, haber dahi vermez o karlı dağların ardındaki insancıklara ve en aydınlık günde bile karanlık gibi gelir üstüne üstüne. Tıpkı O'nun yalnızlığını yaşadığı boş odanın kasvetli duvarları gibi. Koyduğun kurallar işlemez ölüme. "Yalnızlık yasak!" dersin, yalnızken buluverir seni. Yalnızken beliriverir tıpkı kalbinin ta içinde hissettiğin boşluk gibi.