SEVGİ, ZEKA VE ADALET

Eminem'in ''When I'm gone'' adlı şarkısında çok çarpıcı bir soru vardır: ''Birini hiç kolunu verecek kadar sevdin mi?'' Sahi, bir düşünün bakalım, hayatınızda uğruna bir kolunuzu feda edeceğiniz kimler var? Hayatımızda birçok kişiye onları ne kadar sevdiğimizden bahsederiz, birçok kişi de bizi çok sevdiğini iddia eder. Bana göreyse gerçek aşk, samimi sevgi böyle anlarda ortaya çıkar. Gerçek sevgi özveride bulunmaktır. Yüzmekten korkuyorsan sevdiğin insan hoşlanıyor diye denizin diplerine dalıp deniz kabuğu toplamaktır, kokusuna bile tahammül edemediğin yemeği kendi ellerinle pişirmektir mesela. Bazen hiçbir menfaatin olmamasına rağmen, hatta aksine sana zararı dokunsa bile seversin inadına. Kendi yüreğine saplanacağını bile bile bilemektir bir bıçağı... Sana deseler: ''Ya sevdiğinden ayrılacaksın ya da kolunu koparacağız. Seç birini.'', hiç tereddütsüz kolundan vazgeçmektir ve belki en çok da bunu derken o kişinin seni kolsuz da seveceğinden emin olmaktır. İşte büyük sevgi budur kanımca. Pek çok kişinin hayatında bu özverilerde bulunabileceği birileri vardır: Annesi, babası, sevgilisi, eşi, evladı... Peki çıtayı biraz daha arttırsak? Örneğin ömrünüzü feda etmek. Sanırım bunda en çok fedakarlığı evlat alırdı, sonrasında aranızdaki bağa göre diğerleri gelirdi. Belki yoktur böyle biri hayatınızda; bu zorunlu seçim bir şekilde gerçek olup önünüze sunulsa önce yutkunurdunuz, sonra ağlardınız, dudaklarınız titreyerek ''Ben yaşamayı seçiyorum.'' derdiniz, gözyaşlarınız vicdanınızdaki yaraya tuz basardı. Peki ya hak etmediğiniz bir şeyi sineye çeker miydiniz? İşlemediğiniz bir suçu kabullenir miydiniz? Bana kalırsa bu sorular bizi çok daha katmanlı sorulara sevk ediyor. Örneğin, şu anda yaşadığımız hayat adil miydi ki bir şeyi hak etmediğimizi düşünerek itiraz ediyoruz? Yani, en başından beri her şey çok mu adildi sanki? Şimdi itiraz edeceksek bu zamana kadar neredeydik? Bu arada, adalet nedir? Maalesef adaleti sevgi gibi basit sözlük terimleri dışında kendimce tanımlayamayacağım. Adalet hakkın yerini bulmasıdır desem hakkın ne olduğunu, kimin neyi, ne kadar, neden hak ettiğini merak ediyorum. İlahi ve dünyevi adalet hakkında sorular beynimi kemiriyor. En sonunda pes ediyorum. Çünkü biliyorum ki doğru sonuca ulaşsam bile ki bu bile neredeyse imkansız ama diyelim ki oldu- bunu benim tek başıma uygulamam bir şey ifade etmeyecek. Aslında bütün insanlık uygulasa olabilir ancak biliyorum ki bu mümkün değil. İşte bu noktadan sonra insan var olanı çok sorgulamadan işine bakmayı tercih ediyor. Günümüzde dünyada devasa ve büyüleyici bir adalet sistemi var. Peki, bunlar samimi mi yoksa yalnızca göstermelik oluşumlar mı, ''Yahu, baksanıza, dünyada adalet var işte! Görmüyor musunuz be, orada, her yerde, yeryüzünde!'' demek için? Örneğin Avrupa'nın gelişmiş ülkelerinin vatandaşlarının tonlarca hakkı var. Oysa Akdeniz'in sularına gömülen hayatlar için pek çoğu kayıtsız. Sosyal medyada rastgeldiğim bir videoda spiker mülteci çocuğa soruyor: ''Hayalin nedir?'', yanıt: ''Hayalim yok.''. O çocuğun hayalleri gömüldü çünkü, çok derinlere... Belki dünya Batı Avrupa ülkelerinden meydana gelse bu sisteme adil denebilirdi, oysa bu şekliyle mümkün müdür bu? Hayır, bana kalırsa bütün o haklar o ülkelerin vatandaşları için verilmiş bir sus payından ibarettir. Yani diyebiliriz ki bizim biricik dünyamız pek de adil sayılmaz. Peki ya bir an için, bir durum için adaleti çok istesek? Hani böyle içimizi kemirse, dudaklarımızı kanayana kadar ısırttırsa, başka bir şey düşünemesek, uyuyamasak, yiyemesek, içemesek... Tek bir şey geçse aklımızdan: ''Adalet yerini bulmalı. Belki her şey için adaleti sağlayamayabilirim fakat bu sefer yapabilirim, evet ben, bu defa adaleti kendim tesis edebilirim.''. Tamam o halde, artık adaleti kendimiz sağlamaya karar verdik. Ama diyelim ki planımız mevcut adalet sisteminin sinsi ağlarına takıldı. O zaman ne yapacağız? Yenebilir miyiz o canavarı? Evet, o an için adalet sistemi bize bir canavar gibi görünür. Yüce adaletin karşısında kendini bilmez saçma bir adalet bozuntusu durmaktadır. Büyük bir canavardır o. Başınızı kaldırsanız onun kafası bulutlardan görünmez. Ama filmlerde de öyledir ya, büyük canavarlar genelde aptal olur. Bu canavarın tül kadar sık, çelik kadar sağlam ağlarından zekamızla sıyrılabilir miyiz? Ya devreye bir de sevgi girerse? İş çok daha karmaşık bir hal alır. İşte Yüce Adalet bize tam da bu durumu anlatan bir film. Sevgi, zeka ve adalet girift bir boyutta karşımıza çıkıyor. Bir anne, bir evlat, bir avukat... Sevgi, aşk, fedakarlık, zeka ve adalet uçurumun kenarında dans ediyor.