Sonu Gelmeyen Tutarlı Yargılar

Bahsedeceğim romanı yıllardır okumaya yeltendim, her defasında anlam veremediğim bir sebepten ötürü roman kendisini yine rafta buluyordu ya da her gün okula giderken çantama atıp "Elbet bir boşlukta açar okurum." düşüncesiyle yanımdan ayırmıyordum ancak okulda bulunduğum saatlerde de romanı bir türlü okuyamadım. Geçtiğimiz gün, artık çoktan vaktinin geldiğini düşünerek bu turuncu kapaklı bu naif romanı ellerime aldım ve okumaya başladım. Amerikalı yazar Jerome David Salinger bu romanda bizleri küçük bir çocuğun bakış açısıyla dünyayı görebileceğimiz şahane bir yolculuğa çıkartıyor. Kitabın ana karakteri olan Holden Caulfield sizleri kendi dünyasında ağırlıyor adeta. Romanı bir süre ara vermeden okuyunca kendinizi Holden'ın dünyasından çıkartıp gerçek hayatınıza dönme fikri pek de hoş gelmemeye başlıyor çünkü şahsen ben, Heldon'ın başından geçen olayları tasvir edişine hayran kaldım. Sade anlatımlı olduğu gibi aynı zamanda son derece akıcı bir roman, ben de bu yüzden asla ara vermek istemedim. Heldon'ın yaşadıklarına karşı verdiği o mükemmel tepkiler, insanları yargılayış biçimi, kusursuz fikirlerinden kendimi soyutlamak ve gerçek hayatıma dönüp telefonuma bakmak, mesajlaşmak vs. gibi fikirler inanılmaz yavan geldi. İlk 30 sayfada Holden'la kısmen tanışıyorsunuz, nasıl bir insan olduğunu, ne tür fikirlere sahip olduğunu, çevresi hakkında ne düşündüğünü, okulunu, öğretmenlerini ve ailesini öğreniyorsunuz. Özel hayatının kapılarını sonuna kadar açıp sizleri kendi dünyasında sıcak bir şekilde ağırlıyor. Özellikle bu 30 sayfadan sonra ben Holden'a korkunç bir şekilde bağlanmaya başladım. Romanı okurken Holden'la karşı karşıya oturmuş dertleşirmiş gibi hissediyorsunuz, sarf ettiği sözler, fikirleri ve başından geçen olaylara hangi açıdan baktığına hakim oluyorsunuz. Sadece söylediği şeyler değil, bu şeyleri söylerkenki üslubu da kesinlikle sizi büyülüyor. Aslında bu lafların küçük bir çocuğun ağzından çıktığına kendinizi inandıramıyorsunuz, ben Holden'a özenmiş bile olabilirim. Keşke Holden gibi olabilseydim. Noel arifesine çok az bir zaman kalmışken kaldığı yatılı okuldan atılan Holden, hayatının bir sonraki aşamasında ne yapacağı konusunda çok kararsız. Birçok duygusal sarsıntı yaşadığına şahit oluyorsunuz. Kafasında farklı farklı planlar yapıyor, kaldığı yurttaki arkadaşlarının yaşam biçimlerini sorgulayıp kafasında ölçüp biçiyor. O kadar mantıklı değerlendirmeler yapıyor ki, Stradlater ve Ackley gibi dünyaya at gözlüğüyle gelmiş arkadaşlarının bile okulda eğitimlerine devam edebiliyor olmaları ancak Holden'ın çoğu dersinden kalmasından dolayı okuldan atılması biraz zorunuza gidiyor. Benim çok gitti. Fakat, romanın özgün taraflarından biri de klasik "okuldan atılan öğrenci boş kafalıdır" düşüncesini yıkıp Holden'ın ne kadar hassas, farklı ve samimi bir insan olduğunu fark ediyorsunuz. Ya herkesin gittiği yol yanlışsa ve sadece sizin gittiğiniz doğruysa? Romanı okurken Holden'ın bazı insanları sorgularken, hatta herkesi sorgularken çok acımasız olduğunu düşünebilirsiniz ancak Holden'ın hayran kaldığım özelliklerinden biri de bu herkesin bildiği anda çekinmeye söylediği şeyleri dile getirmesi veya bizlere içini dökmesi oldu. Holden ve kardeşi Phoebe arasındaki masum ilişkiyi okurken de büyülenip kalıyorsunuz ve romanda Holden'ın tek ve en sevgiyle bahsettiği tek karakter Phoebe olabilir. Yazar olan büyük abisi D. B.'den bahsederken abisinin başarısı konusunda hakkını verirken kişiliği ve aralarındaki ilişkiden bahsederken yine klasik Holden cümleleri okuyorsunuz mesela. Çok küçük yaşta ölen kardeşi Allie'den bahsederken de ona karşı ne kadar sevgi dolu olduğunu hissedebiliyorsunuz. Holden çok şefkatli bir insan. Phoebe'yle olan kardeşliklerini nasıl kıskandığımı anlatamam sanırım. O gece gizlice eve girip ayaküstü kız kardeşiyle muhabbet edebilmek için ne riskler alan Holden'ın sadıklığına da tanık oluyorsunuz. Phoebe de Holden'ın kardeşi diye demiyorum ama gerçekten çok zeki ve olgun bir kız, okurken rahatça hissedilebilen bir faktör. Romanda insanı büyüleyecek alıntılar geçiyor, Bay Antolini'nin Holden'a Wilhelm Stekel adlı bir psikanalist tarafından yazılmış bir cümleyi okuduğunda kesinlikle buna yazımda yer vermem gerektiğini düşündüm; "Olgunlaşmamış insanın özelliği, bir dava uğruna soylu bir biçimde ölmek istemesidir, olgun insanın özelliği ise bir dava uğruna gösterişsiz bir biçimde yaşamak istemesidir." (J. D. Salinger, s. 176, 1997). Her ne kadar romanda Bay Antolini, Holden'ın olgunlaşmamış insanlardan olduğunu düşünse de romanda bu alıntıyı okuduğunuzda Holden'ın aslında bir dava uğruna gösterişsiz bir biçimde yaşamak istediğini görüyorsunuz. Roman mükemmel bir şekilde sona eriyor. Holden aslında hayatındaki herkese nasıl olurlarsa olsunlar, ne düşünürlerse düşünsünler ya da ona karşı nasıl davranmış olurlarsa olsunlar, onlara değer verdiğini söylüyor. Hayatınızda iyi ya da kötü bir rolle almış insanların rollerine bakmaksızın, sizin hayatınızda yer aldıkları için kendinizi minnettar bile hissedebiliyorsunuz, Holden'ı uzun süre dinleyince. "Sakın kimseye bir şey anlatmayın. Herkesi özlemeye başlıyorsunuz sonra." Vay canına. Bittim buna.