KÜLTÜRÜN FARKLI TOPRAKLARDAKİ SESİ

Ne zaman yurt dışına çıkacak olsam kendime bir şarkı seçerim. Gezimin hemen hemen her dakikasını o şarkıyı dinlemekle geçiririm. Böylece ülkeme dönüp yine o şarkıyı açtığımda gezdiğim sokaklar gelir gözümün önüne. Ülkelerin karakterleri olduğunu düşününce, bu şarkıları da o karakterlere uyumlu bir şekilde seçmeye çalışıyor insan. Mesela İtalya'nın kıpır kıpırlığı bana çok hareketli bir şarkı seçtirmişti. Bu sefer Yunanistan için sözlerinin hem Türkçe hem de Pontus Rumcası olduğu bir Fuat Saka şarkısı seçtim. Ve bir tane şarkının yetmeyeceğini düşünerek Manu Chao'nun Bongo Bong'undan bize eşlik etmesini istedim. Yunanistan'a ilk gidişimin üzerinden iki yıl geçmişti. İlk gittiğimde kaldığım otelde tanıştığım bir garsonun evine gidecektim bu sefer. O ve ailesi bana evlerinin kapılarını açacaklarını söylediklerinde bu fırsatı kaçırmamam gerektiğini biliyordum. Yeni heyecanlar denemek istediğimden bu sefer otobüsle gitmeye karar verdim. Bindiğim otobüsün şoförü de, muavini de Türk değildi ama otobüsün içinde Türkçe konuşan İstanbul Rumları vardı. Onların dışında bir Kolombiyalı, bir de Fransız çift... Daha önce bu otobüslerle yolculuk yapanların yol boyunca çok eğlendiklerini duymuştum, bu sefer de öyle oldu. Bindiğim andan indiğim ana kadar attığım kahkahaları hatırlıyorum. Herkes çok eğlenceliydi ama benim en sevdiğim kısım Pontus'la ilgili birçok bilgiye sahip olan bir adamla konuştuğum andı. Köyümde yıllardır Kalandar kutlanıyor ve içeriğine baktığımızda kılık değiştirme, kapıları çalıp meyve isteme gibi Pagan kültürüne ait aktiviteler görebiliyoruz. O otobüsteki adam bana Pontusluların zamanında Pagan kültürünü de benimsediklerini söyledi. İşte o zaman, ''Evet, ben biliyordum.'' dedim. Atina'yı az çok biliyordum ama orada bir ailenin yanında kalmak bana farklı bir haz veriyordu çünkü merak ettiklerimin cevabını bu ailede bulabilecektim. Aslında farklı bir ülkedeydim ama kendimi Anadolu'da hissediyordum. Öğlenleri Türk kahvesi içiyor, akşamları kebap yiyordum. Tabii farklı bir ülkedeydim, o yüzden içtiğim ve yediğim şeyler için farklı isimler kullanıyordum. Tadı ağır olan kahveye ''Arap kahvesi'' demişler, hafif olana da ''Yunan kahvesi''. Ağır olan aynı Türk kahvesi gibiydi. Souvlaki adında sosu çok lezzetli olan bir kebap türünü tattım. Ülkemizde olsa çok tutardı diye düşünüyorum. Çoban salatası için kendi dillerinde köylü anlamına gelen kelimeyi kullanıyorlardı. Bu da zaten Türklerle ne kadar iç içe yaşadıklarını gösteriyor. Birçok kelime ve yiyecek paylaşıyoruz. Hatta bazı deyimlerimiz bile aynı. Biz boş bir lokanta için ''Sinek avlıyor.'' ifadesini kullanırken onlar ''Sinek öldürüyor.'' ifadesini kullanıyorlar. Anı yazısını bir filoloji yazısına dönüştürmeden gittiğim yerleri de anlatmalıyım sanırım! Ben Yunanistan'a iki kere gelip de Akropolis'e gitmeyen tek insandım herhalde. Bu unvanı daha fazla taşımak istemediğimi düşünüp hemen Akropolis'e gittim. Yunanistan'da kaldığım dönem hava çok sıcaktı ve benim öğlen saatleri gezmeye pek de halim yoktu. Güneşin altında yokuş çıkarken Akropolis'in güzel olması gerektiğini söylüyordum kendime. Doğrusunu söylemek gerekirse tam anlamıyla hayal kırıklığıydı benim için Akropolis. Doğru, günümüze kadar muhafaza edilebilmesi bile büyük bir olay fakat birkaç taştan başka bir şey yoktu. Kendi kendime iyi ki pasaportumdan yaşıma baktılar da bir de para ödemedim dedim. Sonra da düşündüm... Acaba tarihe haksızlık mı ediyordum? Haksızlık etmediğimi Meteora'ya gidince gördüm. Meteora, Yunanistan'ın Trikala şehrinde bulunan bir rüyaydı benim için. Daha önceden gitmeyi kafaya koyduğum ama bu kadar kısa bir zamanda gidebileceğimi düşünmediğim bir yerdi. Çok yüksek taşların üzerine kurulmuş olan manastırlara baktıkça eskiden yaşayan insanlara saygım artıyordu. Galiba hayatımda en çok yürüdüğüm gündü çünkü Meteora'ya gitmek için Atina'dan Kalampaka'ya trenle gelmiştik ve manastırların bulunduğu yere yayan gitmek zorundaydık. Manastırlarda Yunanlardan para almıyorlardı, ilk girdiğimiz manastırda bunu fark edince diğerlerinde Yunan taklidi yapmaya başladım. Arkadaşım bilet alırken benimle Yunanca konuşuyor ben de anlıyormuş gibi davranıyordum. İyice kültürün içine girmiş, hatta Yunan bile olmuştum. Şimdi düşünüyorum da, ben galiba hala o günün büyüsünün etkisindeyim. Ama beni etkileyen başka bir olay daha vardı. Daha fazla günlük yaşam görme isteğim bizim yolumuzu küçük bir kasabaya çıkardı, bir eve misafir olduk. Evin içinde LCD televizyon olmasına rağmen tuvalet dışardaydı ve tahta bir kulübenin içindeydi. Kapısını açtığımda bir basamak gördüm, basamak klozete çıkıyordu. Ama klozetin altında bir poşet bağlıydı. Evet, hayatımda ilk defa tuvaletimi bir poşete yapıyordum. Şaşkın ve çok mutluydum. Çünkü ben hem güzel yerler görüyor, hem de farklı bir ülkedeki insanların günlük yaşantılarına dahil oluyordum. Yunanistan'da çok fazla motor kullanan vardı. Biz de bir gün motorla Lycabettus tepesine çıktık, tüm Atina ayaklarımızın altındaydı ve bu inanılmaz heyecan bana motor korkumu bile unutturmuştu. Imittos'un zirvesinde gün batımını izlemek, bir Karadenizli olmama rağmen bana bile sarı renginin çoraklığını sevdirmişti. Gün battıkça korkularımdan ve önyargılarımdan arınıyordum. Genellemek doğru mu bilmem ama Yunanlar da en az Türkler kadar misafirperverlerdi ama dediğim gibi ben bir misafirdim ve artık gitme vaktim gelmişti. Giderken anladım ki seçtiğim Fuat Saka şarkısı yapabileceğim en güzel tercihti. Çünkü içinde yıllarca iç içe yaşamış iki kültür, iki dil barındırıyordu.