Modern Kölelik

"Zevkin yaşattığı şey cennetse, götürdüğü yer cehennem olabilir mi?" sorusu beni Chuck Palahniuk'un "Bir Haz Markası" adlı romanı okuduğumdan beri meşgul etti. Chuck Palahniuk'la ilk kez, beni kendine aşık eden, her satırının altını özenle çizdiğim ve kitabın sonunda beni boş bakışlarla ve karmakarışık bir kafa ile bırakan "Dövüş Kulubü" ile tanışmıştım. Yirmibirinci yüzyılın bağımsızlığını ve benliğini yitirmiş, kapitalist düzenle beraber metalaşmış insan portresini resmeden bir romandı. Filmini izlerken kapitalist dünyayla beraber paranın güç kaynağı haline geldiğini gördüğüm, ve benim her sahnede kaç tane "Starbucks" kahve bardağı olduğunu saydığım bir muhteşem bir eser. Şu dünyada elimizde tuttuğumuz bir Starbucks kahvesi, veya giydiğimiz Ray-Ban gözlükler, evimizdeki deri İKEA koltukları yoksa sevgilimizin ne kadar güzel olduğu mu bizi ebedi hazza taşıyacak şeyler. Oysa sahip olduğumuz veya olacağımız her şey birgün kaybedeceğimiz şeylerden biri değil mi? Romanın kapağını açmam ve okumamla beraber şok oldum. Roman sarsıcı ve belki biraz abartılı bir tecavüz sahnesiyle başlıyor. Bir mahkeme salonunda Penny'nin çığlıklarını not alan bir stenograf, tokmağını dahi kaldırmayan bir hakim, Penny'i tecavüze uğrarken telefonlarıyla ve video cihazlarıyla kaydeden jüri ve bu içler acısı olayı izlemekten hiç mi hiç rahatsız olmayan birçok erkek daha. Yüz otuz altı gün boyunca zengin bir züppe tarafından bir kobay misali çeşitli deneylere ve çeşitli acılara katlanan bir kızın tecavüze uğradıktan sonra ambulans görevlileri tarafından ironik bir şekilde "emin ellerdesin." demesi. Bu olanları okumak beni kendi üç kız kardeşim hakkında düşünmeye zorladı. Onları sarı gözlere, sokakta onlara laf atanlara karşı koruyan ben bile Penny tecavüze uğraken o odadaki hakim kadar sessizdim. Duygusuz, aç gözlü ve bencil robotlara mı dönüşüyoruz? Nefsimize bir mahkeme salonunda dahi hakim olamayacak kadar mı yozlaştık? Bizi çürüten ve artık vazgeçilmezimiz haline gelmiş para, zevk, ün, ve bedenler bizi kibirli, egosu tavan yapmış ve manevi bütün değerlerini kaybetmiş insanlar haline mi getirmiş. Adalet sistemi dahi zengin görgüsüzlerin oyuncağı olmuş durumda. Her gün haberlerde gördüğümüz şehit haberleri, cinayet ve tecavüz olaylarının birkaç sayıdan ya da hava durumundan gözümüzde farkı yok. Bir insanın hayatını kaybetmesi o kadar alışılmış bir durum haline gelmiş ki neredeyse hiçbir şey hissetmiyoruz. Anlamsız hazlar peşinde koşuyor, şefkatsiz ilişkilerde bulunuyoruz. Doğru fiyat verilince her şeyimizi satacak hale geliyoruz. Gün geçtikçe her ne kadar farkında olmasak da mutlu olduğumuzu sandığımız bu materyalist ütopya, cehennemden farksız bir distopya haline geliyor, kendi sonumuzu kendimiz hazırlıyoruz. Şu an da yaşadığımız ütopya birbirinden farklı aptalların dayatmalarıyla dolup taşmış. Giyim kuşamımızdan, ne yediğimiz ve içtiğimize, hatta tavırlarımıza ve fikirlerimize kadar bu dayatmalar içimize işlemiş. Tüketme hastalığıyla beraber sürüklenip gidiyoruz. Kültürlü bir insan olup olmadığımızı üstümüzdeki giysi ve eşyaların etiketleri belirliyor. Aslında çoğunun üstüne çizgili pahalı bir takım elbise giymiş bulaşıkçıdan farkı yok. "Parçaları kaybolmuş puzzle haline gelmiş insanlar, kiminin kalbi, kiminin ruhu, kiminin beyni yok." Para mutluluk satın alamaz demiyorum ama insanlar paranın bir araç olduğunu unutmuş ve kendilerine bir amaç haline getirşmiş durumda. Para ile hediyeler alabilir sevdiklerinizi şımartabilirsiniz ancak çoğumuz hediyeyi aldığı için insanı değil alınan hediyeyi el üstünde tutuyor, hediyeyi seviyoruz. Tıpkı Chuck Palahniuk'un dediği gibi: "İnsanlar sevilmek için yaratıldılar, eşyalarsa kullanılmak için. Dünyadaki kaosun tek nedeni, eşyaların sevilmesi ve insanların kullanılmasıdır." Ahmet Hamdi Kürkçüoğlu 21601623 3. Blog Yazısı Dövüş kulubün'de Tyler, isimsiz ana karakterimiz elini bir kimayasalla yakarken sözlediği " .. ancak her şeyi kaybettikten sonra her şeyi yapmakta özgür oluruz." sözünü bile insanlar materyalist bir çerçeveden görüyorlar. Bütün mal varlığımı kaybedince özgür olacağını sanan şapşallar. Tyler'ın insanları çeteye almadan önce onları kapıda üç gün aşağılayarak, döverek bekletmesinin elbette ki bir sebebi var. Her şeyi kaybetmekten kastedilen aslında kontrol edemediğimiz nefsi köreltmek, egoyu bastırmak, kişinin kibrini silmek. Materyalist kültürümüz hepimizi farksız kıldı. Şimdi kimse gerçek anlamda zengin ya da yoksul, hasta ya da sağlıklı değil. Her birimiz kibirliyiz ve aynı şeyi istiyoruz. Tıpkı Penny Harrigan'ın da, bir çok kadının Maxwell'in haz ürünlerini istediği gibi. Peki ya Maxwell'in yarattığı erotik haz hakimiyetinden, marka ve etiket kimliklerinden, cüzdanımızda ne kadar para olduğundan ve tüketimle süregelen bu modern kölelikten ne zaman kurtulacağız?