Hayal Denen O Ulaşılmazlık

Yüzyıllardır hakkında çeşitli yorumlar yapılan; çeşitli kitap, şiir ve şarkıyla tasvir edilmeye çalışılan hayal kavramı aslında bir insanın beklentilerinin toplamıdır. Her kişinin beklentisi parmak izi kadar özel olduğundan herkesin kendisine özel bir hayal tanımının olması da şaşırtıcı değil. Yine de eğer "hayal" kelimesini en geniş şekilde özetlemek gerekirse bunun için "logaritmik fonksiyonlar" istiaresini kullanmak çok yerinde bir seçim olur. Logaritmik fonksiyonlar sıfıra yaklaşır ancak asla ona ulaşamaz. İnsanlar da aynen birer logaritmik fonksiyon gibi hayallerine yaklaşır ancak bir türlü onlara kavuşamaz. Bunu sebebiyse mutlak bir şekilde insanoğlunda vuku bulmuş olan nankörlük duygusudur. İnsanlar tabiatları gereği hep kendilerinde olmayanı isteme, hep sahip olduklarından fazlasına sahip olanlara gıpta etme yönelimindedir ve hayallerini bu ulaşılmazlar üzerine kurarlar. Onların ulaşabildikleriyse; bir zamanlar hayal diye tanımlanmış olan şimdiyse küçük birer başarıdan farklı bir şekilde anılmayan birkaç olaydan ibarettir. İnsan türünün bir üyesi olarak ben de logaritmik bir fonksiyon gibi hayallerime fonksiyonun sıfıra yaklaşması kadar yaklaşıyor ancak bastıramadığım nankörlüğümden ötürü bir türlü onlara sahip olamadığımı düşünüyordum. Örneğin, bunu yıllardır uğruna dershanelere ve özel hocalara para döktüğüm, ailemi altından çok zor kalktıkları maddi bir külfetin altına soktuğum ve zamanımı uykudan çok ders çalışarak harcadığım iç mimarlık bölümünü kazandığımda yaşadım. Küçükken oyuncak bebeklerimin evlerinin içini düzenlemeye başlamamdan itibaren yıllarla beraber artan iç mimarlık okuma isteğim benim için bir hayal olmuştu. Elimden gelenin fazlasını ortaya koyduğum ve ruhumun derinliklerinde hissettiğim bıkkınlık duyguma rağmen kendime koyduğum hedefe durmadan yürümeme devam etmemin sonucunda hayalim gerçekleştiğinde ne oldu? Kocaman bir hiçlik duygusu kalbimin odacıklarına doldu. Kendi kendime "Tamam, Bilkent İç Mimarlık güzel bir bölüm ama keşke Almanya'da bir üniversite de okusaydım." dediğimi hatırlıyorum. Eminim ki Almanya'ya iç mimarlık okumak için bir üniversiteye gitsem bu seferde orada okuduğum üniversiteden daha iyi bir üniversitede okumak isteyecek, o durumdan da memnun kalmayacaktım. Kısacası yine sıfıra çok yaklaşmış ama ona dokunamamıştım. Bunu -sonsuza kadar uzayıp giden değişken hayaller döngüsünde sıkışıp kaldığımı- yirmi yaşıma gelinceye kadar fark etmemiştim. Ne zaman ki Sevgili Hayat adlı eserin Japonya'ya Ulaşmak öyküsündeki Greta'yla tanıştım, işte o zaman hiç üstünde düşünmediğim bu konu hakkında bir aydınlanma yaşadım. Greta senelerini şair olmaya adamış bir kadın olarak kariyeri için kitabıyla ilgilenen bir başka şairin evine gittiğinde bulduğunu budamış, yıllardır kendisini keşfedecek birini bulma hayaliyle yanıp tutuştuktan sonra bu sefer de kendini keşfedeni beğenmemişti (Munro, 2014, s. 16). Onun bu nankörlüğüne çok sinirlenmiş, bir insanın hayaline ulaştıktan hemen sonra aslında hayalinin o olmadığını, daha iyisine sahip olması gerektiğini düşünmesi beni şaşkına uğratmıştı. Bunu düşündükten hemen sonra aslında benim de bir Greta olduğumu fark ettim. Ona kızmakta haksızdım çünkü ben de onun gibi ilk başta kurduğum hayalime ulaştıktan hemen sonra onu hayal kategorisinden çıkarmış, hayalimin bir basamak daha üstte yer alan bir ideal olmasına karar vermiştim. Ben de en az Greta kadar nankördüm ve benim de hayallerim en az Greta'nınki kadar değişkendi. Demem o ki, ikimiz de logaritmik bir fonksiyonduk, sözde hayallerine yaklaşan ama nankörlükleri yüzünden onlara ulaşamadığını düşünen... Aslına bakılacak olursa bir insanın hayale sahip olması iyi bir durumdur çünkü hayal insanın yaşam kamçısıdır. Durup dinlenmek ve pes etmek istediğinde insanları devam etmeye zorlayan hayaldir. Yani hayal bir insanı hayata bağlayan beklentiler bütünü olarak herkesin kendine özel olsa da daha önce de ifade ettiğim gibi aslında herkes için aynıdır. O, herkes için ulaşılmaz olandır. Ulaşılmazlığı insanların nankörlüğünden olan hayallere ulaşma yolunda, unutulmamalı ki hayat gerçekten kısa ve idealler konusunda şımarıklık yapmaya vaktimiz yok. Herkes kendini bir miktar törpüleyerek, elde ettiğine şükreden bir ruh halinde olursa durmadan yakalayamadığı tavşanın peşinde koşan tazı misali yorulmak yerine daha mutlu birer birey olabilir. "Hayal" kavramının değişkenliği ve insanların nankörlükleri hakkında yaşadığım bu aydınlanma sayesinde ben hayallerin güzel; insanların nankörlüğününse ne kadar yıpratıcı olduğunu fark ettim. İşte bu yüzden teşekkürler Greta. Umarım bir gün hepimiz hayal denen o ulaşılmazlığa ulaşabiliriz.