Nereden Bakıyorsunuz?

Bir davranışı kötü ya da iyi olarak tanımlarken nelere dikkat ederiz? Bir sanat eserine güzel ya da çirkin derken neye dayanarak bunu söyleriz? Bir cismi ya da olayı yorumlarken herkesin kabul ettiği mutlak doğruları söylemek mümkün müdür? Bu soruları kendinize sormaya başlayıp düşündükçe fark etmişsinizdir, bir soru diğerini getirir ve bu böyle gider. Benim en sevdiğim yemek neden patlıcan ya da en sevdiğim müzik türü neden Metal? Kafanız daha fazla soru ile dolmadan sizi asıl konumuza aynı zamanda bu soruların cevabı olan 'bakış açısına' çekmek istiyorum. Peki nedir bu bakış açısı ve neden aynı bir olayın çok farklı şekilde algılanmasını sağlar? Bu konu günümüzdeki psikolog ve felsefe aşıkları tarafından hala araştırılmaktadır ve net bir sonuca bağlanamamıştır ama ben bunun nedenini kendi yorumlarımla amatör bir şekilde size izah etmeye çalışacağım. 'Mona Lisa' hayatınızda en az bir kere duymuşsunuzdur bu ismi ve özelliğini de duymuşsunuzdur. Bu resme bakan farklı insanlar resimdeki kadının farklı mimikleri olduğunu fark etmişler. Bir yerden bakarken kadın gülüyor başka bir yerden bakıldığında ise somurtuyor gibi gözüküyor. Uzun araştırmalar sonunda bu resmin gizemi çözüldü. Mimiklerin değişmesinin nedeni 'sfumato' adındaki bir teknik sayesinde. Bu teknik farklı tonların birbirleri arasında eritilerek karıştırılması ile yapılıyor bu yüzden farklı açılarda bakan insanlar farklı renkler algılıyorlar bu da farklı bir mimik algılamalarını sağlıyor. Anlayacağınız bu kadar farklı algılan bu resmin numarası bakış açısıymış sadece. Hayatta anlaşılmazlıkların tartışmaların tek numarası da Mona Lisa gibi bakış açısı aslında. Haberlerde ya da filmlerde çok görmüşsünüzdür on beş yaşında, otuz yaşında adamlarla evlendirilen küçük kızlar. Her şeyden önce böyle bir davranışı kesinlikle desteklemediğimi belirtmek isterim sadece bir örnek olarak kullanacağım. Neyse şehirde yaşamış iyi eğitim almış bir insanın gözünde bu davranış çok yanlış hatta iğrençtir ama köyde yaşayan o insanlar için bu tamamen doğal bir şeydir. Kızını büyük bir adama küçük yaşta iken veren bir babanın düşüncesi kızını korumaktır. Çünkü evli olmayan kızların ve kadınlarız tacize uğraması ya da kaçırılması gibi olaylar köylerde çok yaygındır aynı zamanda kadınların çoğunlukla eğitimi yoktur ve bir eşi olmazsa kendi kendine geçinebilmesi çok da kolay değildir. Babanın bakış açısına göre kızını bu olaylardan koruyacak ve ona bakabilecek bir insandır damadı. Elbette korumanın dışında başlık parası gibi para karşılığında çocuklarını satanlar da yok değil ama onlar başka bir konu, şu an ilgilendiğimiz konu bakış açısı. Şimdi ilk paragrafta sorduğum soruların cevabını eğer önce bulamadıysanız şimdi bulmuşsunuzdur, bakış açısı. İyilik ve kötülükte hangi tarafta olduğumuza göre karar verilen olgulardır aslında. Klasik bir film düşünelim bir karakter kötü olarak tanıtılır çünkü ana karakterin işine gelmeyen bir planı vardır. Filmin sonunda ana iyi karakterimiz kötü karakterin planlarını durdurur onu yener ya da öldürür ve mutlu son yazısı ekrana gelir. Peki kime göre mutlu son? Şimdi kötü bu filmdeki kötü olarak tabir edilen karakter olduğunuzu düşünün. Filmin sonundasınız bir planınız var ve düşmanınız yani sizin kötü karakteriniz sizi yeniyor ve öldürüyor. Pek de mutlu bir son gibi olmadı öyle değil mi? Hatta her şey bir anda alt üst oldu. Buradan çıkarmanız gereken mutlak doğrunun asla var olmadığıdır. Siz her zaman haklı olamazsınız siz her zaman size göre haklısınızdır o yüzden hiçbir konuda kendinizi kesin doğru görmeyin çünkü filmdeki kötü karakter siz olsaydınız hikayenin sonu tamamen farklı olacaktı. O yüzden kendinizinkinden farklı düşünceleri reddetmeyin onlara saygı göstermeyi bilin. Eser: Mona Lisa Sanatçı: Leonardo da Vinci