Tek Kavram Duygusallık mı?

Duygusal Anatomi, içerisinde on sekiz öykü bulunan, Ahmet Tulgar tarafından yazılmış ve içerisinde çok fazla kavram barındıran, okurken gerçeklik kavramını sorguladığım bir kitap oldu. Çoğu öykünün sonu kavram olarak bende aynı şeyi çağrıştırdı: "toplumsal eşitlik". Aslında bu kavram kitabı bitirip, neden diye sormaya başladığım anda aklıma geldi. Hikayelere biraz dışardan, olaylara kendimi kaptırmadan bakmam gerektiğini fark ettim. Ki bu benim için çok kolay olmadı çünkü öykülerin çoğu değişik içeriklerden oluşuyor ve aklıma hiç gelmeyecek şekilde aynı sonla bitiyordu. (Okuduğum kitapların geneli, okuduğum türün de gerilim olmasına bağlı olarak, farklı sonlarla bitiyor.) Bu yüzden biraz sıkıldım ve biraz şaşırdım. Kitabın başında yazan "Burada değilim. Hikayelerimdeki olayların geçtiği yerdeyim." cümlesi, sanırım gerçek hikayeler ve kendi hikayeleri veya başkalarının hikayeleri ama yine de gerçek diye düşünmemi sağladı (Tulgar, 2015 : 11). Ama kitabı bitirip üzerine düşünmeme rağmen hala emin değilim ve soruyorum ' hikayeler gerçek miydi?'. Bu ikilemden kurtulup kitabı tekrar okumak gereklidir belki de. Bu kitapta öyle bir kitaptır belki de, beni tekrar okuman gerek diye düşündürenlerden. Duygusal Anatomi ismi insanda toplumsal bir konu algısı oluşturmuyor. Sanırım bu yüzden kitaptan beklentilerim okumadan önce farklıydı. Toplumsal kavramlar üzerinde fazlaca durduğunu Sınır, Zulüm Haritası, Şenol yüzbaşı adındaki öykülerini okuduğumda kavradım. Sınır adlı öyküsünü okuduktan sonra ilk düşüncem aslında hepimiz sınırdayız, nerede çalıştığımız, hangi düşünceye sahip olduğumuz ya da kimliklerimizin ne olduğu bizi farklı bir noktaya götürmüyor aksine aynı sorunu bir şekilde ucundan kıyısından yaşıyoruz düşüncesi oldu. " .. oysa hala Atatürk Havalimanı'ndayım, Dış Hatlar Terminali'nde sadece bir deftercik gösterdim bir memura, birkaç adım attım sonra, sadece bu.." yazar bu cümleler ile sınırları geçmemizin kolaylığı ve aynı zamanda ne kadar zor olduğunu anlatmak istermiş gibi, kitabı okurken çoğunlukla hissettiğim çelişki duygusu bu cümlelerde de saklıydı sanki (Tulgar, 2015 : 35). Bahsetmek istediğim diğer hikaye Şenol Yüzbaşı, burada da eşitlik kavramına değinmiş yazar. Rütbeleri farklı da olsa oradaki bütün insanlar aynı yaşam koşullarına sahipler.( Hikayede asker ile komutanın en az oranda birbirinde uzak durması gerektiğiyle ilgili bir olay anlatılıyordu.) Toplumsal olarak eşitliği burada da bize anlatmayı başarmış yazar. Kitap tümüyle böyle ilerliyor. Cümlelerin arkasına saklanmış kavramlar ve onları anlamaya çalışan okur(yani ben). Ahmet Tulgar'ın cümleleri çok düz ama nerede son bulacağı belirsiz, devam ediyor dediğim yerde hep bir nokta ile karşılaştım. Anlamamı biraz güçleştirdi bu anlatım tarzı. Genel olarak bütün hikayelerde denk geldiğim diğer kavramda yalnızlık oldu. Karakterlerin çoğu yalnız, toplum içinde, düşünceleri içinde, yaşadıkları olaylarda, ruhsal ve bedensel olarak da yalnızlar. Ahmet Yılmaz 2 Tulgar'ın farklı anlatışı sanırım yalnızlık olgusunu biraz daha içselleştirmemi sağladı. Hikayeler arasındaki ortak noktalardan biri de bu diyebiliriz. Bir birey olarak yaşanan durum bizi genelleme durumunun dışına çıkarıyor ve bir düşüncenin karşısında kendimizi buluveriyoruz. Hikayelerde karakterler işte böyle yalnızdı. Kendi düşüncesinden birini bulamamak ve bir şekilde bu düşünce yapısını değiştirmeden, gerektiğince aksi düşüncenin karşısında durabilmek... Bu durumu yazarak anlatmak bile zor geliyor bazen bana, kitapta çoğu karakter bunu başarıyor fakat sonları diğerleri gibi değil, ne yazık ki yenilgiyle sonuçlanıyor. Toplumsal birliğin beraberliğin ve sanki toplumsal birliğin gereğiymiş gibi farklı olanı dışlama düşüncesi, toplumu güçsüzlüğe iten şeylerden biri diye düşündürüyor Ahmet Tulgar bu hikayeler ile. Son olarak Ahmet Tulgar'ın şu cümlesi bana kısa bir özetmiş gibi geldi "Türkiye'den Türkçeye sığınmış biriyim ben. Burası iyi" (Tulgar, 2015 : 11). Tulgar, Ahmet. Duygusal Anatomi. 1. baskı. İstanbul: Can Sanat Yayınları, 2015.