Vicdanın Cilvesi

Bir şeyi unutmaya çalıştığımızda, o kadar kolay unutabilir miyiz acaba? Yaşananlar hiç yaşanmamış gibi davranmak, geçmişe saklamak, anılarla üstünü kapatmak işe yarar mı? Görünüşe göre hayır. Cem'in deneyip de başaramadığı, hatta kurbanı olduğu olay da tam olarak bu. Nedeni de hepimizin sahip olduğu vicdan. Vicdanımız bizlerin en büyük zaafı ya da insanları hayvanlardan ayıran en büyük fark. Olumlu mu olumsuz mu olduğuna siz kara verin. Fakat bu farkın bize yüklediği sorumluluklar da bizlerde birer zaaf gibi görünüyor. Çünkü vicdanımız hiçbir zaman bizi yalnız bırakmıyor. Aksine ne kadar çabalarsak çabalayalım, ne kadar unutmaya çalışalım vicdanımızın sesi her zaman en yüksek çıkıyor. Cem, Orhan Pamuk'un ''Kırmızı Saçlı Kadın'' isimli romanının ana karakteri. Çocukken ekonomik nedenler yüzünden çalışmak zorunda kaldığı kuyu kazımında, ustasının çok uyarmasına rağmen bir anlık dikkatsizlik sonucu, ustasının kafasının üstüne, yavaşça sarkıtması gereken kovayı düşürünce hayatının en büyük dönüm noktası o zaman başlıyor. İlk anda çok korkup hemen yakındaki köye gidip yardım bulmaya çalışıyor, yardımı bulamayınca da yakasını hiç bırakmayacak bir karar veriyor. Ustasının o ölüm çukurunda öldüğünü varsayarak atlıyor ilk trene ve şehre dönüyor. Ardından da bu olayları bir daha hiç anmamak üzere geçmişe gömüyor. Terk ediyor babası yerine koyduğu ustasını. Hayatına devam ediyor ve bu olaylar hiç yaşanmamış gibi herkesten saklıyor, hatta evlendiği ve birlikte iş kurduğu çok sevdiği karısından bile. Lakin hayatının ileriki kısmında ve her şey çok iyi giderken Cem, ustasını bıraktığı kuyunun yanında, oğlu tarafından vurularak ölüyor. Bu da vicdanın ya da kaderin cilvesi olmalı. Orhan Pamuk da bize bu şekilde insanın geçmişinden kaçamayacağını gösteriyor. Cem ve ailesi üzerinden. Hatta geçmişten kaçarken yalanlar ve sırlar arttıkça bedeli de daha ağır oluyor. Vicdanımız zaman ilerledikçe daha da sabırsız ve daha da çok can yakan hale geliyor. Bence de herkes hayatının bir yerinde unutmak isteyeceği anılar yaşamıştır ya da yaşayacaktır. Bu anıları da ne kadar silmeye çalışırsak çalışalım, zamanı gelince hepsi yüz üstüne çıkmaya mahkumdur. Bu şekilde yaşananları saklamak, insanların kendilerini kandırmalarından başka bir şey değildir, iki yüzlülüktür yani. Bence en iyisi yüzleşmesidir insanın kendisiyle, geçmişiyle ve çevresiyle. Belki kısa vadede daha zararlı gözükebilir. Çevredeki insanlardan fazla baskı görülebilir ama asıl baskı insanın kendi içinden gelir, uzun vadede. Eğer sen bu şekilde vicdanını rahatlatmazsan en büyük azabı çekersin. Tıpkı Cem'e olduğu gibi. Küçükken yaptığı bir hatayı geçmişine atınca, her fırsatta aklına tekrar giriyordu. Eğer sen geçmişini kabullenir ve yüzleşirsen onunla, vicdanını rahatlatırsın. Bedeli ne olursa olsun ödediğinde de atlatması çok daha kolay olur. Dediğim gibi bu tarz pişmanlıklar her birimizin hayatında olmuş ya da olacak olabilirler. Bazen de bu pişmanlıklar bilinenin aksine sadece kötü olaylara da sebep olmaz(?). Bu tarz pişmanlıklar ve vicdanımızdan kaçma çabalarımız bizi başka davranışlara da itebilirler. Cem de aynı bu şekilde etkilendi pişmanlığından. En başında çok heyecanlanıp yapmaması gereken bir şey yaptı, kaçtı ama belki de bu kaçışı ona, yaşadıklarını unutmak için, kendini kitaplara ve üniversiteye vermesini sağladı ve bu şekilde de çok başarılı oldu, hatta kurduğu şirketle zengin oldu. Bu açıdan bakınca her şey kulağa hoş geliyor, akademik başarı, para, zenginlik. Ama hayır, vicdanın bedeli ödenmeyince vicdan ne paraya bakıyor ne de başarıya, vicdan sadece bizim iç sesimiz ve biz onu dinlemediğimizde dinletene kadar rahat bırakmıyor ve bizi asla ama asla yalnız bırakmıyor. O yüzden bizler, vicdanımızı rahatlatmak için her şeyi yapmalıyız kaybedeceğimiz ne olursa olsun.