Üstünlük Veridedir

Türkiye'nin sorunu bilgisizlik midir yoksa bilgiyi işleyememek midir? Bana kalırsa bilgi, günümüz toplumunda en kolay bulanabilecek şeydir. İnternet gibi bir "mucizenin" çok kolay ulaşılabilir olduğu günümüzde bilgiye ulaşmak da son derece basit bir iştir. Hayır efendim, biz bilgiye ulaşamayan cahil insanlar değiliz. Bizim sorunumuz, bilginin ne işe yaradığını ve onu nasıl kullanacağımızı bilememektir. George Orwell'in 1984 isimli kült eserini bilmeyen yoktur. En beğendiğim eserler arasında yer alan bu romanda anlatılan, bilgiye ulaşımın kısıtlandığı, bilginin manipüle edildiği distopik dünyanın, bugünün Türkiye'sini simgelediği söylenir. Evet bunda bir parça doğruluk payı var ama ben Türkiye'nin ve Türkiye gibi ülkelerin temel sorunun bilgiye ulaşımla ilgili değil bilgiyi, daha doğru ifadesiyle veriyi işlemekle ilgili olduğunu düşünüyorum. Veriyi işleyemediğimiz için verinin ne işe yaradığını, dolayısıyla veriye ihtiyacımız olup olmadığını anlayamıyoruz. Peki veriyi işlemek nedir? Nasıl olur? Bu sorulara sayısız farklı cevap verilebilir ama benim kafamdaki en belirgin cevap; karmaşık veri ağı içerisinden anlamlı ve fiziksel dünyada işlevsel olanı bulup onu kullanmaktır. Türkiye ve geri kalmış diğer ülkelerin akademisi, sanayisi, iş dünyası, siyasetçileri kısacası bütün bir ülke, modern dünyadaki veri ağından anlamlı bilgileri çekip ve bu bilgileri birbirlerine bağlayıp fiziksel hayata uygulama yeteneğinden yoksunlar. Ellerinde adam akıllı bilgi yok, adam akıllı bilgiye sahip olmama nedenleri ise bilginin ne işe yarayacağını bilmemeleri ve üretme gereği hissetmemeleridir. Örnek olarak pek çoğumuzun bir parçası olduğu Türk Akademisi üzerinden gidelim. İçerisinde bulunduğumuz "büyük veri" çağında, gelişmiş ülkelerin akademileri mühendislik, finans ve hatta sosyal bilimleri daha anlamlı ve işlevsel kılabilmek için bu alanları yapay zeka teknolojisi ile birleştirmeye çalışıyorlar. Gelişmiş ülkelerdeki bu yapay zeka ve kuantum hesaplama çalışmalarına böylesine önem verilmesinin en büyük nedeni veriyi daha verimli işleyebilmektir. Geri kalmış ve gelişmiş ülkeler arasındaki fark sadece akademi seviyesinde değildir. Batılı ülkelerin ortalama bir yurttaşı, üretilen veya halihazırda var olan bir bilgiyi hayatına nasıl uygulayacağını bildiği için hem kendi hayat standartlarını yükseltir hem de bilginin üretilmesinin ne kadar kıymetli olduğunun bilinciyle ulusal seviyede bilim kültürünün oluşmasına katkıda bulunur. Veri işleyebilme yeteneğinin yarattığı gelişmişlik farkı, geçmiş yüzyıllara kıyasla çok daha büyüktür. Bunun nedeni günümüz dünyasında var olan, üretilmekte ve üretilecek olan verilerin geçmişe kıyasla çok daha karmaşık olmasıdır. Böylesi karmaşık verileri işlemek, bunlardan gerçek hayata uygulanabilir şeyler çıkarmak çok zor ama ödülü de çok değerli bir uğraş olacaktır. Çağımızın önde gelen entelektüellerinden Yuval Noah Harari, Homo Deus isimli eserinde insanı diğer hayvanlara üstün kılan şeyin veriyi daha verimli işleme yeteneği olduğunu söyler. Eğer bu üstünlüğümüzü olur da bir gün başka bir varlığa (örneğin yapay zekaya) kaptırırsak sonumuzun geleceğini iddia eder. Harari'nin insanlığın sonuna yönelik bu savları belki size fazla iddialı gelebilir ancak benim kurduğum gelişmişlik ve veri işleme yeteneği arasındaki bağıntının haklılığı konusunda biraz daha ikna olmanızı sağlayacağını düşünüyorum İçinizde "Söylediklerinde haklısında bundan bize ne? Bunlar siyasetçileri, politika yapıcıları ilgilendiren büyük meseleler" diyenler olabilir. Hayır efendim hiç de öyle değil. Toplumun genel sorunu, aynı zamanda o toplumu oluşturan bireylerin de sorunudur. Serkan İlhan 21400770 Bireylerin çoğu öyle olmasaydı toplum da farklı bir konumda olurdu. Bu yüzden toplumsal sorunları düzeltmek isteyen her birey önce kendinden başlamalıdır. Üstelik bu bireysel hayat kalitesini de önemli ölçüde yükseltecektir. Artık ben okuduğum bir haberi, kitabı, çalıştığım dersi karmaşık veri yığını olarak görüyorum. Bu veri yığını içerisinde anlamlı olan verilerin ne olduğunu bulmaya ve onları nasıl uygulamaya koyabileceğime odaklanıyorum. Henüz yolun başındayım ve belki de bu işin tekniklerini şimdilik bilmiyorum ama veriyi işleme, anlamlı veriye ulaşma ve onu uygulama çabasının en doğru yöntem olduğuna inancım tam.