Hayatın İçindeki Akımlar ve Moda

Moda deyince aklımıza ilk gelenler ya giyilmesi imkansız duran giysiler ve incecik makenler ya da günlük yaşamımızda tanık olduğumuz, neyse ki podyumda görülenlere kıyasla daha kullanışlı olan giyim akımları olur herhalde. Ama çerçeveyi genişletip, moda kelimesini "Belirli bir süre etkin olan toplumsal beğeni, bir şeye karşı gösterilen aşırı düşkünlük" olarak alırsak, hayatın her alanında karşımıza çıktığını görebiliriz. Konudan bağımsız olarak var olan başkalarına uyma, başkalarının arasında bulunma çabası birçok alanda kendini gösteriyor. Bir topluluğun içine dahil olma, çevreye uyum sağlayama isteği özellikle de biz gençlerde çok yaygın bir durum. Etrafımızla olan ilişkilerin temelde ortak noktalar üzerinden kurulduğunu düşünürsek bu şaşırtıcı sayılmaz. Ama belli bir grubun içinde bulunma isteğinin kaygı uyandıran bir seviyede yaşanması insanları doğrudan başkalarını takip etmeye yönlendiriyor. Bunun bilinçli bir şelilde oluştuğunu sanmıyorum. Belli bir ortamda yeterli bir süre bulunulduğunda kişiler birbirine benzemeye başlıyor. Birinin konuşma tarzını, birinin espri anlayışını kapıyoruz. Özellikle küçüklükten beri benzer gruplara vakit geçirenler arasında aslen bu özelliklerin kaynağının kimler olduğunu bile anlamak zor. Ama diğerlerine kıyasla baskın karaktere sahip olanların etkileri büyük oluyor. Çevrelerindekiler onlar gibi davranmaya, onlar gibi giyinmeye başlıyor. Kişisel düzeydeki akımlar böyle başlayabiliyor. Giyim modası konusuna iki yandan bakılabilir. Bir açıdan tepeden inme bir biçimde firmaların ortaya sürdüğü tasarımlar, yenilikler var. Bir yandan da bunları kabul edip etmeceği belli olmayan bir insan kitlesi. Bir dönemin tasarımcısının ismi üzerine kurulmuş firmaların ürünlerin genel kitle üzerinde izlenimi olduğunu varsaysak bile daha dolaylı olduğu için asıl daha çok kişinin alım gücüne hitap eden zincirlerin etkisi büyük. Birçok ürün tüketiciye sunuluyor. Aralarından kimi çok popüler oluyor, bazıları hiç ilgi görmüyor, bazıları da ortaya çeşitlilik katacak kadar tutunabiliyor. Ne kadar reklamlarla bazı parçalara özellikle yönlendiriliyor olsak da kontrolün şirkette olmadığı tek aşama alım aşaması. Böylece bir derece tüketici kitlenin tercihlerine göre daha çok kar edenlere ağrılık verilerek üretime devam ediliyor. Moda, tüm tüketim ürünlerinde görülüyor. Eski bir fotoğrafa baktığımızda veya eski bir reklamı izlediğimizde ürün aynı olsa bile pazarlanışında farklılıklar görüyoruz. Kullanılan desenler, renkler, tasarımlar hemen aklımızda belli bir dönemi canladırmamıza neden oluyor. Beyaz eşyadan küçük arac gerece, küçük araç gereçten arabaya kadar her şey zaman içinde farklı bir biçim alıyor. Yiyecek veya kısa kullanımlık ürünlerin de özellikle paketlenmesinde yenilikler dikkat çekiyor. Bu tarz hemen göze çarpan farklılıklar mimaride de görülüyor. Bir yapıyı modern olarak algılamız, başka biriniyse eski olarak değerlendirmemiz sadece geçen zamanın her şeyi eskitmesine bağlı değil. Kullanılan malzemeler, bu malzemelerin bütüne nasıl dahil edildiği ya da genel tasarım bize ipuçları veren çağrışımlarda bulunuyor. Pazarlamada görülen akımlar sadece görsel tasarıımlarla da sınırlı kalamıyor tabii ki. İngilizcenin dünyada egemen olması ve yabancı markaların kendilerine yer edinmesi gibi etkenlerle şu an yabancı dil kullanımı çok yaygın. Yabancı dil kullanımı demek bile doğru olmuyor çoğu durumda. Anlamlı veya anlamsız olmasının tüketici açısından da pek öenmli olduğu söylenemez. Kullanılan kelimelerden çok bu kelimelerin insan üzerindeki etkisi ön planda oluyor. Tüketiciler yabancı dil biliyor olsalar da olmasalar da İngilizce kullanımı akıllarda üstünlük göstergesi olarak yer etmiş durumda. Bu yüzden de gerek paketlemede gerek dükkan isimlerinde kulağa yabancı gelen sözcüklerin bolca kulladığını kolayca gözlemleyebiliyoruz. Durumlar ne kadar farklı olursa olsun, başkalarını takip e tme iç güdüsü her yerde bulunuyor.