GÜNEŞİ ZİHİNDE BATIRMAK

İnsan, kanatları olmadan uçabilir mi? Hayır dediğinizi duyar gibiyim. Oysa ki ne kadar da yanılıyorsunuz. Evet, insan kanatları olmadan da uçabilir. Hayallerinde uçabilir. İstedikleri her şeyle, imkanızlarla dahi hayallerinde buluşur insan. Hiç kimsenin gitmediği dünyalara yolculuk eder; kimi zaman kral olur, kimi zaman soytarı. Her hayalinde yeni bir evrene kapı açar. Yeni insanlar tanır kendi düşlerinden oluşturduğu. Daha önce keşfedilmemiş ağaçları, hayvanları yaratır zihninde. Dokunur, koklar, hisseder... Bir olur hayalleriyle. Fernando Pessoa'nın yarattığı Bernardo Soares'in hayatı, dışardan ne kadar sıradan görünüyorsa içinde de bir o kadar sıradışı ve hayallerle dolu. Gün içinde sıradan bir muhasebeci olan bir insanın akşamları sonsuz hayal gücüyle hayatını nasıl betimlediğini, hayatı nasıl yorumladığını yüreğimizin en derinlerinde hissediyoruz. Hayatta hiç bir amacı yokken bile hayal kurmuş, zihninde bir şeyler resmetmiş bir insan. Okurken hayatımızdaki acıları ve huzursuzluğu buluyoruz. Kendimizi bir deniz kıyısına atıp sadece suyun sesiyle dinlenmek istiyoruz. Hayat hakkında yeni duygular beslemekten, yeni düşünceler oluşturmaktan kendimizi alamamamız, yazarın içimize ne kadar derinden dokunduğunu fark ettiriyor. Tüm benliğinizle kendinizi kitaba bıraktıran, yaşamı kendi gözünden aktarabilen nadir eserlerden. Her cümlesi sizi başka duygulara götürüyor. Kendinizi başka dünyalarda buluyorsunuz. Bir anda Lizbon'un yağmurlu, kimsesiz, sessiz sokağında yürürken; kendinizi, yüzünüze vuran rüzgarla birlikte ayağınızın altındaki toprak her an kayacakmış gibi duran sonsuz bir uçurumun kenarında bulabilirsiniz veya dalgaların kıyıya büyük bir gürültüyle vurup geri çekildiği ıssız bir sahil kenarında. Hayatı yorumlaması, yüzümüze çarpan soğuk suyun uyku sersemliğimizi geçirmesi gibi, hayat sersemliğinden bizi kurtarıp kendimizi, toplumu ve yaşamın kendisini fark etmemizi sağlıyor. Yaptığı ne mutluluğu aramak, ne de huzur peşinde koşmak; sadece basit bir uyku arzulamak, yok olma isteği bir nevi. 'Öyleyse kim kurtaracak beni var olmaktan? Hayatımı toprağa veriyorum.' Fernando Pessoa Var olmanın acısını hiç bu kadar derinden, hiç böylesine keder dolu hissetmemiştir bir varlık. Var olmanın ne olduğunu öğrendi mi, o da tartışılır. Gerçekten var mıydı yoksa sadece geçmişten bir iz miydi? Kendin bile kabul edemiyorken yaşamak ne içindir? Çevresindeki hayat sonsuz bir nehir gibi akıp giderken sadece oturup izlemek, hem de diğer herkesten daha net, daha şeffaf görebilmek yaşananları ama diğerleri gibi bir oyuncu olamamak hayat yolunda, soyut olarak kalmak varla yok arasında. Soares'in ruhu kafese hapsedilmiş bir kuş misali çığlıklar atıyor satır aralarında. Duyduğumuz bu çığlıklara ruhumuzun karşılık vermemesi düşünülebilir gibi değil. Onu daha iyi anladıkça, kalbimizi onun hissettiklerine daha fazla açtıkça, ona bir aile oluyoruz o çoktan ölmüş olsa bile. Kafesteki kuşu biraz daha özgür bırakıyoruz. O özgürleştikçe biz de kendimizi onun özgürlüğüne ortak edip kendi kafesimizi açıyoruz. Tıpkı Soares gibi özgürlüğü içimizde buluyoruz. Hüzün sararken dört bir yanımızı, içimizde kıpırdanan o hislere kulak kabarttığımızda, duygularımız yoğunlaşır ve özgür kalır. Özgürlüğümüze rağmen kaçınılmaz bir şekilde faniyiz bu dünyada. Sevdiklerimizin kalplerinden bile silinirken ağır ağır kim kendini ölümsüz kabul edebilir? Ne derece fani olduğumuzu kavrayabildiğimiz vakit Soares'e biraz daha yakınlaşmış oluyoruz. Faniliğimizin baki kalması kaçınılmaz ama ruhumuzdan bir şeyler karalamak, belki onun bir parçasını sonsuza ulaştırabilir. Ona yakınlaştıkça aslında insanın dipsiz bir kuyuya ne kadar da benzediğini fark ediyoruz. Sonsuz duygu seline kapılmış sürükleniyoruz. Bir kere bu girdaba girilince çıkış yoktur. İçten içe sömürür ve geriye bir Soares bırakır. Ölümü uykudan uyanma olarak karşılar, yaşamayı ölmekle bir sayar hale geliriz. Sayılamayacak sayıda düş kurunca, soyutlukta yaşamaya başlayınca gerçekle hayali ayırt etmek gittikçe zorlaşır ve içinden çıkılmaz bir hal alır. Gerçekliğin bozulduğu o andır ki soyutluğun sonu. O noktaya ulaşınca artık yazmanın bile bir tadı kalmaz. Hissetmek aradan çekilir. İşte orda buldu Soares huzurunu. Sonunda ruhu yatışmıştı.