MALALA OLABİLMEK

Ekim 2012. Pakistan'da bir salı günü. Henüz 15 yaşında bir kız. Okul servisiyle eve dönerken servise binip "Malala kim?" diye soran Taliban teröristine cesurca "Malala benim." diye cevap veren ve başından vurulan bir kız Malala. Tek suçu aldığı tüm tehditlere rağmen tıpkı yemek ve barınma gibi temel bir hakkı olan eğitim hakkını savunmak. Tek suçu "Oku!" ayetiyle başlayan bir dinin kurallarını -okulları bombalayarak, masum insanları öldürerek- uyguladığını söyleyen, kız çocuklarının eğitim hakkını ellerinden alan bir örgütün fetvasına karşı gelmek. Malala'nın öyküsü bu terör örgütünün dayatmalarına her zaman karşı gelmesi, susturulmayı reddetmesi sonucunda Pakistan'daki ücra bir vadiden Nobel Barış Ödülüne uzanıyor. Henüz 15 yaşında Nobel Barış Ödülü'ne layık görülen en genç kişi olarak tarihe geçen Malala 16. yaş gününde Birleşmiş Milletler kürsüsünde anlatıyor sadece hakkını savunduğu için ödediği bedeli ve bununla yetinmeyip "Ben, Malala. Bu da benim hikayem." diyerek tek bir insanın sesinin dünyaya nasıl bir ilham verebileceğini göstermeye çalışıyor. "Sesimizin değerini ancak susturulduğumuzda anlarız." diyen Malala bir çoğumuzun gözünde imkansız olan şeyi gerçekleştiriyor cesaretiyle. Malala'nın yerine kendinizi koymaya çalışın. Kaçınız onun kadar cesur olabilirdi? Kaçınız Malala'nın yaptığı gibi eli silahlı bir teröristin karşısında dimdik durabilirdi? Bir çoğumuz Malala kadar cesaretli ve kararlı değiliz maalesef. Malala'nın hikayesi bana sahip olduklarımızı ve bizim imkanlarımıza sahip olmayan diğer insanları çoğu zaman göz ardı ettiğimizi hatırlatıyor. Okula gitmeyen çocuklar listesinde 2. olan bir ülkede doğan Malala'nın tek şansı kendisine her zaman destek olan, hata yaptığında bile kızının yanında olup onu Mahatma Gandhi'nin "Hata yapma özgürlüğü olmadığı sürece özgür olmaya değmez." sözüyle teselli eden anlayışlı ve cesur bir babaya sahip olmakken bizim sahip olduğumuz her şeyden şikayetçi oluşumuzu yüzüme vuruyor bu kitap. Her zaman en kötü şeyler bizim başımıza geliyormuş gibi davrandığımız için utanç duymama neden oluyor. Bir çoğumuzun sahip olduğu eğitim hakkının ve bizden sevgisini ve desteğini esirgemeyen ailelerimizin değerini bilmeyişimizi hatırlatıyor. Yüzüme vurduğu gerçeklerin yanında bir çözüm arayışına itiyor beni Malala'nın hikayesi. Malala ile aynı şartlar altında hatta belki de daha kötü şartlar altında yaşayan ve dahi yalnızca eğitim hakkı değil yaşama hakkı da elinden alınan çocuklar için bir değişim yaratma arayışında buluyorum kendimi. Bir kez daha Malala'nın hikayesi yol gösteriyor bana; terörü yenmek konusunda eğitim ve sevginin gerekliliğini fark etmemi sağlıyor. Dünya'da var olan bunca kötülüğün, zulmün, yıkımın kaynağı olan nefret ve kin yerine bizi insan yapan sevgi ve merhameti koymayı bilmiyoruz. Kendisini vuran kişiden bile nefret etmediğini söyleyen Malala kadar yüce davranamıyoruz. İyiliğe, güzelliğe, adalete, doğruluğa değil haksızlığa, zulme, vicdansızlığa hizmet ediyoruz. Zor olanı yapıp Yaradandan ötürü yaratılanı sevmektense, kolay olanı yapıp birbirimizi sevmek içi çaba sarf etmemeyi seçiyoruz. Birbirimizi ötekileştiriyor. İnsanları inancına, ırkına, diline, rengine göre yargılıyoruz. Dünya'daki her insanın bizim gibi özgürce yaşamaya, eğitim almaya hakkı olduğunu göz ardı ediyor, haklarını savunmak konusunda destek olmuyoruz. Bana dokunmayan yılan bin yaşasın anlayışıyla bizden farklı olan insanlara karşı yapılan haksızlıklara göz yumuyoruz. Bu dünyanın hepimize yetebileceğini tıpkı bizim gibi diğer insanların da yaşama hakkı olduğunu göz ardı ediyoruz. Oysa ki, içinde sevgi barınan için bütün dünya tek bir ailedir. "Dünya'yı güzellik kurtaracak, bir insanı sevmekle başlayacak her şey." demiş Sait Faik Abasıyanık bize sevginin önemini anlatmak istercesine. Birbirimizi severek Dünya'yı daha yaşanabilir kılabileceğimizi hatırlatmak istemiş bize. Asıl önemli olanın insan olabilmek olduğunu bunun için çok fazla şeye değil yalnızca sevgiye ihtiyacımız olduğunu vurgulamış büyük usta. Sait Faik şu insanı ya da bu insanı sevin diyerek sınırlamamış sevgiyi. Herhangi bir insanı yalnızca insan olduğu için sevmemiz gerektiğini söylemiş yalnızca. Dünya'yı daha yaşanabilir kılabilmemiz, kin ve nefreti önleyebilmemiz için sevgi kadar elzem başka bir adım daha var: eğitim. "Eğitimin amacı, doğuştan insanda var olan cevheri işlemek, özü bulmaktır." der Galiani. Bu sözüyle anlatmaya çalıştığı insanı insan yapan değerleri, sevgiyi, merhameti ve bilinci ancak eğitim yoluyla geliştirebileceğimizdir. Terör öncelikle zihinde başlar. Zihinde tasarlanan bir eylemi ancak yüreğimizdeki sevgi ve merhamet süzgecinden geçirdikten sonra uygulamalıyız. Her daim insanları sevmeyi öğütleyen, ırkçılığa karşı çıkan bir dinin gereğini uyguladığını öne sürerek insanların beynini yıkayan terör örgütlerine tıpkı Malala gibi eğitimin önemini savunarak karşılık vermeliyiz. Eğitim anlayışımızı dini dogma ve hurafeler üzerine değil sevgi ve barış üzerine kurmalıyız. Çocuklarımıza her daim sevgiyi ve merhameti, kendi inançlarına ve kültürlerine sahip olmayan insanları dışlamak yerine onları kucaklamayı öğütlemeliyiz. Şiddetin çözümünün eğitim ve sevgi olduğunu ve terörün küresel bir sorun olup yalnızca bizi etkilemediğini unutmamak gerekir. Terörü yok edemesek bile azaltmak, daha çok insanın zulme uğramasını engellemek için el ele vermeli, silahlar karşısında boyun eğmek yerine tıpkı Malala gibi dimdik durmalıyız.