PEMBE HAYALLERDEN SİYAH SONLARA...

Kadın olmanın nefretini ve cezasını, kısacası bunun bütün yükünü ömür boyunca sırtında taşıyanlar... Ezenler bir yanda, ezilenler diğer yanda... Yıllardır bizleri yiyip bitiren bir hastalık gibi asla son bulmayan töre... Ardındaki masum ve çaresiz kurbanları... Hayat neden zalimdi bu kadar onlara karşı? Neden töre adı verilen ve normal bir şeymiş gibi kuşaktan kuşağa aktarılan bu kara bulut hala kadınların üstündeydi? Kadınların aldığı nefes hangi ara bu kadar değersiz olmuştu? Türk toplumunun gizli kanunu haline dönüşen bu zihniyet, namusumu temizliyim derken daha da kirletmekten başka hiçbir şey değildi aslında. Bunun farkına varmak ve bunu sonlandırmak kolay değil evet, ama yüzyıllar öncesinde bile kadınlar el üstünde tutulurken, şu an yaşadığımız bu modern dünyada bunu anlamak bu kadar zor olmamalıydı. Bir kadının hayatı, babası, abisi veya kocasının elinde olmamalıydı bir namus meselesi uğruna. "Ah şu erkekler! Aynıydı hepsi. Babası da, kocası da, diğerleri de aynı hamurdan yoğrulmuşlardı sanki. Doğacak çocuk erkek olmuş, kız olmuş ne fark ederdi? Evlat değil miydi ikisi de? İkisi de kendi kanından, kendi canından vücut bulmuyor muydu?" (TAN, PEMBE VE YUSUF, 166). Canan Tan'ın kaleminden dökülen bu kelimeler daha ne kadar güzel anlatabilirdi bu zalimliği. Ve baktığımızda tam da bu sözlerde başlıyor bir erkeğin nankörlüğü. Onu doğuranın, ona can verenin kadın olduğunu bile bile, gözünü bile kırpmadan canını alması hangi erkekliğe sığardı? Hiç şüphesiz sığdırdılar. Namusları uğruna yaptılar bu zalimliği. Evet, gel gelelim "namus" mevzuuna. Bizler için sadece beş harfli bir kelime bu. Ama bunun cezasını canıyla ödeyen kadınlarımız biliyor gerçekten ne demek olduğunu. Hele bir sevmeye görsünler? Her bir zerrelerine kadar ödüyorlar cezasını. Çünkü öylesine hiçleştirildiler ki, sevmek ne kelime, evden dışarı adım atmak onlar için bir ödül haline dönüştü artık. Pembe de annesi Keder gibi hiçleştirilenlerdendi hiç şüphesiz. Çocuk gelin olan annesinin talihsiz yazgısı, Pembe'nin hayatıyla son bulan bir alın yazısı oldu. Sonunda kendi canına kıyıverdi kızcağız, sırf zavallı kardeşini, Yusuf'unu bu yükten -töre denen canavardan- kurtarabilmek için. Evet, artık bir alın yazısı olarak görülüyor bu zalimlik. Töre adı verilen namusunu, onurunu kurtarmak adına bir kadının canına kıymak kör ediyor insanları. Bu kadar basitleştirilebilir bir şey mi ki bu? Hayır. Olamaz... Olmamalı... Canan Tan, Pembe ve Yusuf'ta aslında bunu anlatıyor her kelimesinde. Töre denen lanetin içimize nasıl sinsice işleyip, bir kızın kendi canına kıyışını. Ve aklımda tabii ki de "keşke"ler oluşuyor kitabın her bir kelimesini okurken. Keşke Pembeler ve Yusuflar sadece romandaki karakterler olarak kalsa hayatımızda. Keşke bu kötü kaderleri sadece romanlarda yaşasalar. Kitabı okusak, bitse ve böyle bir şeyin gerçek hayatımızda gerçekleşme ihtimalinin olmadığını düşünüp rahatlayabilsek. Kadın olmak... Cinsiyetine göre yaşayıp yaşayamamak... Töreye kurban gidenlerin erkekler değil de kadınlar olmasından söz ediyorum. Normal bir şeymiş gibi benimsenen yazgıya erkeklerin hükmetmesi. Ölenler neden hep kadınlar oluyor bir kere bile düşündünüz mü? Bana soracak olursanız bunun en büyük kaynağı eğitimsizlik. Neden mi? Çünkü töre diye akla ve mantığa, asla ve asla sığdırılamayacak olan şey, ancak insanların bilgisizliğinden çıkabilecek türden bir acımasızlık olabilir. Daha ötesi olamaz. Bu zihniyet nasıl erkeklerin beynine ve hayatına işledi, ne zaman insanların gerçekleri görememesine sebep oldu, diğer hemcinslerimgibi tek soru işaretim bu. Ya da en basitinden, kadının ne kadar yaşayacağına karar veren, onun hayatına zaman biçen şey bir erkek olmamalı. Ne bu kibir, ne bu öfke ki, gözlerinde bir kadını hayvanlardan bile değersiz görüyorlar. Gözlerine perde gibi inen bu gölge ardında neler bırakıyor onları bile düşünmüyorlar. Ana... Evlat... Bacı... Fark etmiyor işte. Sırf kadın diye öldürülmeleri isteniyor. Kadın olmak akıntıya karşı kürek çekmekti aslında bu coğrafyada. Olay bu. Bir yanlış mı yaptı? Öldür. Evden dışarı adımını mı attı? Öldür. Gönlünü birine mi kaptırdı? Yine öldür. Her bir çiçek böyle solup gidiyor işte Pembe gibi. Her biri birbirinden güzel çiçekler siyaha dönüşüyor...