Özgürlük Yolunda

"Özgürlük için gökyüzünü satın almanıza gerek yok. Ruhunuzu satmayın yeter." Nelson Mandela Kendimizi ne kadar özgür hissediyoruz? Günümüzde pek çok insan bu tanımda hemfikirdir. Ne var ki, bundan iki yüz yıl önce özgürlük kelimesi bazı ırkların lügatında dahi yoktu. Günümüzde bazı insanlar, köleler hakkında "Kölelik sisteminin kuruluşunda bütün kölelerin bir araya gelip efendilerine kazan kaldırmaları gerekiyordu; kim yıllar boyu hizmetçilik yapmak ister ki?" gibi düşüncesiz yorumlarda bulunuyor. 'Yarı aydınların' bu yorumu saçmalıktan öteye gidemez çünkü bir insanı, anlamını bilmediği bir kavram uğruna ölümüne savaşmasını bekleyemezsiniz. Fakat, yüz kölenin arasında özgürlük şarabından tadmış biri varsa, tek başına diğer 99 köleyi etkileyerek onların 'yaşam' tanımı değiştirebilir. Özgürlük, ütopik bir kavram olmaktan çıkıp bir umut ışığına ardından da hayatlarını adayabilecek bir amaca dönüştüğü zaman insanları durduramazsınız. Yüzyıllar boyunca süregelen 'özgürlük' kelimesinin tanımı değişmiş olsa da özgürlüğe ulaşma yolundaki azim değişmemiştir. 1841 yılında bir siyahinin özgürlüğüne kavuşmak için sahip olduğu azim ile günümüzde kadın hakları savunuculuğunu yapanların azminin aynı olduğunu düşünüyorum. Çektikleri çile ve sıkıntı bakımından ikisini asla karşılaştıramam fakat sahip oldukları umut gibi benzer yönlerini sıralayabilirim. Köleliğin getirmiş olduğu prangalar o kadar kısıtlayıcı boyutlara ulaşmıştı ki insanlar düşüncelerinde dahi özgür değillerdi. Savunmasız insanlara bu çileyi çektirip, onların özgürlüğünü kısıtlayanlar ise gözü doyumsuz olanlardır. Kendi menfaatleri için başkalarının hayatlarını köreltenlerdir. Üzülerek söylemek istiyorum ki benim de hayatımda bu tipte insanlar yer aldı. Başkalarının özgürlüklerini yok sayarak kendilerini yüceltmeye çalışanlar, herkesin hayatında bir noktada var olmuştur zaten. Bu zalim düşünce yapısına sahip insanlarla karşılaştıkça empati kurmaya çalışıyorum, kendilerini haklı buldukları nedenlere ulaşmak için. Tek bir sebep bulamamakla birlikte masumları zincire vuranların haklı sebeplerini aradığım için kendimden nefret ediyorum. Bu noktada durup kendimi Solomon Northup'ın yerine koymak istiyorum. Özgür bir bireyken, sözünü ettiğim menfaatçi insanların oyunu ile sahip olduğum her şeyin, en önemlisi de ailemin, elimden alınması... Tarifi güç bir acı olduğu aşikar. Üstüne bir de yetmezmiş gibi köle olarak çalıştırılmak bir insana yapılabilecek en büyük kötülük olduğu kanaatindeyim. Bütün haklardan yoksun halde, bir köle olarak bırakın 12 yılı, birkaç ay bile yaşayamam. O kadar büyük bir psikolojik bir baskının altından kalkmak her babayiğidin harcı değildir. Şahsen, o ağırlıkta bir baskının ve psikolojik yükün altında bulunmak sinir sistemimdeki her bir nöronu parçalayacağını düşünüyorum. Eşya muamelesi görüp, kenardan kenara atılıp kişilik kaybına uğramaya dayanamam bile. Kölelik döneminde yaşanan olaylar insanlığın ne kadar dibe batabileceğini gösteriyor. Her ne kadar sosyal çevrem tarafından duygulara karşı dirençli bir insan olarak sayılsam da masum insanlara karşı gösterilen acımasız muamele içimi sızlatmakta. Sanırım günümüzün evrensel insan haklarına, köleliğin yasaklandığı için teşekkür etmem gerekli. Özgürlük yolunda atılacak adımlar her insanın kaldırabileceği ağırlıkta değildir. Özgürlüğe giden yol yorucu ve uzun olabilir, o kadar uzun olabilir ki yıllar dahi sürebilir, fakat önemli olan bu yolda umudumuzu ve azmimizi asla kaybetmememizdir. Kulağa her ne kadar klişe laf olarak gelse de cebimde beş kuruş para olmasa bile, karnım açlıktan zil çalıyor olsa bile ilk derdim özgürlüğüm olacaktır. Nitekim, bir insanı insan yapan tek şeyin özgür haraket etmesi olduğunu düşünüyorum. "Özgürlüğün geldiği gün O gün ölmek yasak" -Cemal Süreya