Suç İşlemeye Meyilli Ruhlar veYalnızlıkları

Hayatımızı tamamen değiştiren ya daoldukçaetkileyen anlar vardır; bilincimizi aydınlığa sürükleyen ya daiçimizdeki yaşamaisteğini yok eden. Bu anlar gündüzyeni uyandığımızda(belki hiçuyuyamadığımızda)ya da öğleden sonra gerçekleşmez. Aydınlıkya da karanlıkolabilirama hepbirgecede olur. Kalabalığa sığınmamızınnedenleri yalnızdeğilken yalnızlığaduyduğumuzistek ve etrafımızdakimseyokken hissettiğimizrahatsızedici huzurdur. Bunlardan kaçmak için, bizikorkutan rutinimizibiraz olsun değiştirebilmek için cevabı kalabalıklarda ararız, kalabalıktan ölesiye nefret etsek de. Çünkübizibizden koruyabilecek -düşüncelerimizden kaçmamızısağlayabilecek- tek şey olurkalabalık. Kendimiziduymamak için çaba sarf ederiz amakimsebiziduymak istemezken bizyine dekendimizden kaçamayız. Zweig belkide bunedenden intiharetti vehattaasla kurtulamadığı yalnızlığı yüzündençok sevdiğikarısı Lotte'yi deyanındagötürmek istedi. Olağanüstü Bir Gece en çok da Zweig tarafından yazıldığı için yalnızlıkdolu sanırım. Zweig'ınher karakterde işlediği yoğunözellikler hepyalnızlıklabirliktevar oluyor. Her karakter asıl savaşınınyanında yalnızlıkladasavaşıyor. Satranç'tabirmahkumu, Korku'daaldatan birkadını vealdatılan biradamı, Bilinmeyen BirKadınınMektubu'nda platonikbiraşığı anlatırken bilinçlimi bilmiyorum ama hep yalnızinsanları anlattı bize. Diğeryandan OlağanüstüBir Gece'dede olduğugibi suçlavaroluyorlar. Suçuişledikten sonrakarakterler iyi birsonuçelde ediyor ve bazensorunlarınınçözümüoluyor busuçlar. Zweig her şeyin gerçekolmasınaözengösteriyor buanlamda. Çünküinsanlar birarada yaşadıkça suçdaceza davar olmaya devam edecek kavramlar. İkisidebirbirinden beslendi yaşamınbaşlangıcından beri. Suçunolmadığı yerde ceza, cezanınolmadığı yerdede suçbarınmamalı aslında. Ancak bazı durumlarda suçişlemeyen insanların bulduğucezayı suç işleyenler çekmeyebiliyor. Gerçek suçhep alt tabakaya, ihtiyacı olana ya daşüpheli olana aitmiş gibi gösterilir. Çünkübüyüksuçları işleyenlerin düzenindeyaşar insanlar. Aydınlar; düzenidelicesine değiştirmek isteyen amadeğiştirememeklekalmayıpkendi benliklerini debuyolda yitiren insanlardır. Dostoyevski'nin yarattığı ölümsüz karakterRaskolnikov'undedikleri aydınlarınbitmek bilmeyen çabasınıözetlernitelikte: "Suçsosyal düzenin bozukluğuna karşı birprotestodur."(Dostoyevski 116). Yalnızlıkinsanınsuçaolan eğiliminide arttırır. Aslındabizeanlatılan aydın karakterlerin suçişleme isteği katıksızkötülükten değil düzenisorgulama ihtiyacındandır. Suç nedir, suçlu kimdir?Bu soruya kimseaynı cevabıveremezken kuralları koyanların nasılkarar verdiğini anlamalıyız. Herkesin değeryargılarına göreortak yasa oluşturulamayacağı için sözdetoplumundüzeninegöre koyulur kurallar. Toplumun düzenine aykırı bir şey yaptıysan -yanlış bir şey olup olmaması önemli değil- suçlusundur. Toplumdanuzakyaşamayı seçtiysen yine suçlusundurçünkütoplumun uzakdurana karşı derin birnefreti var gibi. Ne zaman halkamal olmuş biri tanımadığı insanlarla iletişim kurmak istemesegerginlik artar, herkesin bukadar sahiplendiğibiri nasıl olurda kendini insanlara ait hissetmezdiye düşünülür. İnsanınyalnızlığına yapıştrılmış başka bir damgadırbu. Hayatta herkes suçişleme potansiyelinesahiptir, nekadar kendinizden emin olursanızolun bazı sesleri susturamadığınız, kendininizikaybettiğinizya dabilinçli olarak suç işlediğinizanlar gelebilir. Bazen sonucunu gözealarak hata yaparız;sonunun kötüolacağını bilebile. Edebiyattasıkişlenen buaydınbunalımını dahep butakip eder. Aydınlar yenik düşer, pes eder ama aslakazanamaz busavaşı. Zweig dateslim olup vazgeçti herşeyden. Karakterlerine çizdiği yazgıya benzemedi yazarınınsonu. Hep koşmak zorunda olan, ülkesizbiryazardıo. İşibuydu ne deolsa, kendi hikayesinin sonunuda kendisi yazdı. Dünyayı değil, yalnızlığı seçti.