DÖRT ANAHTAR

Sanatçı ne demektir? Herkes sanatçı olabilir mi? Peki bir sanatçının misyonu nedir? Sanatçı, bilge, aydın ne dersek diyelim, onların insanlık için olan önemini hiçbir şekilde değiştiremeyiz. Onlar yaşadıkları zamanı aydınlatmış, insanlığa yön vermiş ve insanoğlunun bugünlere gelmesinde azami emek harcamış kişilerdir. İlk insanların tarih öncesi devirlerde yaptıkları mağara resimlerinden günümüz modern sanatına kadar insanoğlunun gelişimini gözler önüne süren, heykellerinde kullanacakları anatomik ögeler için ortaya çıkardıkları eskizleri modern tıbbın ilk aşamalarını oluşturan ve daha nicelerinin temelini atmış bilgelerdir. Günümüzde insanlar, o aydınların kazanımlarından, farkında olmadan yararlanıyorlar. O kazanımların elde edildiği koşullar veya aydının o eseri elde etmek için hangi ilkeleri kendisine pusula edindiği hakkında hiçbir bilgisi olmadan sadece kullanıyorlar. İşte bu zinciri kırmak için post empresyonizmin öncülerinden Vincent van Gogh'un ailesine ve yakınlarına yazdığı mektupların bir kısmının derlendiği Son Mektuplar adlı eser ortaya çıkmış. Kitabı okudukça bir sanatçının nasıl olması gerektiğini daha iyi kavrıyorsunuz. Vincent van Gogh'un eserlerini mükemmelleştirmek için denediği sayısız çizimi, gittiği onlarca farklı mekanı, eserinin daha güzelini üretmek için içinde olduğu arayışı ve bunların arasında ailesine ve çevresine karşı ne kadar duyarlı bir insan olduğunu yaklaşık üç ay içinde yazmış olduğu mektuplardan bile çıkartabiliyoruz. Kağıt almaya yetecek parası olmadığı zamanlarda kardeşinden para istemesi, çizimini şehrin soluk ve soğuk renklerinden korumak ve doğanın sıcak ve insana canlı olduğunu hissettiren renkleri bulmak için kasabada yaşaması ve genç nesilleri şehir hapsinden kurtarıp Dünya'ya doğa ananın bakış açısı ile bakmalarını sağlamaya çabalaması gibi örneklere mektupların içinde kolayca rastlayabiliyoruz. Aslında bu örnekler van Gogh'un başarının kapısını açmak için hangi ilkeleri kendine pusula edindiğini gösterir nitelikte: azim, duyarlılık, arayış, kaygı... Bir nesnenin güzelliği, sanatçının o nesneyi oluştururken hissettiği kaygıyla doğru orantılı olarak artar, tıpkı bir anne veya baba için çocuğunun büyümesi gibi. Hiçbir ebeveyn çocuğunun imkansızlıklarla dolu bir hayatının olmasını istemez. Çocukların hep en iyi şartlarda yetişmesini ve hayatını bu temellerin üstüne sağlamca atarak kurmasını ister. Bu yüzden gece gündüz demeden çalışır ve çocuğunun başına bir hal gelmesin diye üzerine titrer. Eserler de sanatçıların çocukları gibidir. Sanatçılar eserlerinin gelecekleri hakkında kaygılanırlar. Eserlerinin her zaman en güzel ve en kusursuz olmasını isterler. Hissedilen kaygı, iyileştirmek için gerçekleştirilen arayışı beraberinde getirir. Tıpkı arılar gibi. Arılar ballarının en lezzetli olması için kilometrelerce uçarak çiçekten çiçeğe konarlar. En güzel çiçek özlerini toplarlar ve kovanlarına dönüp yıllarca güzelliğinden ödün vermeden kalabilen balı oluştururlar. Arının balı da bir bilgenin bilgisi gibidir. Bilgeler her zaman bilgi kapasitelerini arttırmak için bir arayış içindedirler. Kaynağından en doğru şekilde öğrenmeye çabalarlar. Her öğrenilen bilgiden sonra mükemmelliğe bir adım daha yaklaşırlar. Aydınlar bilgi ararlarken, etraflarında gerçekleşen ve etik veya uygun olmayan durumları da görmezden gelemezler. Onları değiştirip insanlık için en uygun pozisyona sokmak için ellerinden gelen çabayı sarf ederler. Bu çabanın sonucu olan insanlığın medeniyet seviyesinin ilerlemesi, bütün ortaya çıkarılan eserlerin amacına ulaştığını ve o eserlerin başarıya ve mükemmelliğe birer adım daha yaklaştığının göstergesidir. Bir sanatkarın en önemli özelliği azimli olmasıdır. İstediği mükemmelliği gerçekleşene kadar sürekli denemesi, farklı metotlar kullanması ve en sonunda bunu başarması, o sanatkarın azimli olduğunun en büyük göstergesidir. Vincent van Gogh'un yaptığı gibi sürekli eskizler halinde çizimler yaparak yeteneğini geliştirmesi ve sanat dünyasının en önemli temsilcilerinden biri konumuna gelmesi bu azmin somut bir örneğidir. Eğer ki insanlar azimli olmazlar ve hemen yılgınlığa kapılıp hayallerini gerçekleştirmeden bir kenara bırakırlar ise hayal ettikleri mükemmelliğe asla ulaşamazlar. Uzun lafın kısası, İnsanoğlu Dünya'yı bugünlere getiren aydınları daha iyi anlamalıdır. Sanatçıların geçtikleri aşamalardan dersler çıkarmalıdır. Sanatkarların başarıya ulaşırken yolunu aydınlatan değişmez ilkeleri, yani azim, duyarlılık, arayış ve kaygıyı, tüm insanlığın kendine pusula edinmesi gerekir. Çünkü eğer o ilkeleri yaşamlarında kullanırlar ise başarının kapısını açabilirler ve mükemmelliğe ulaşabilirler.