NAİFİYET

Basitlik... Evet, biliyorum bu kelimenin ilk çağrışımının ne olduğunu. Etkilenmişlik değil mesela kesinlikle. Hayran kalınabilirlik algısı da yaratmadı değil mi? Basitlik neden çabasızlıkla eşdeğermiş gibi akıllara gelir anlamadım, anlayamayacağım. Herhangi bir şeyin estetik algısı taşıması da neden bir çabaya bağlıdır yahut neden çabayla ölçülür hatta ölçülebilir mi burası da karanlık. Açıkçası basitlik konusu sanırım tamamıyla karanlık... Aslında demeye çalıştığım şeyi de yanlış anlamanızı istemem, her basit olan da güzel olmuyor elbette. Benim sitemim basitliği tümden yaftalayanlara. Hoş, benim toplumun basitliğe dair var olan genel algısından uzaklaşmam da bir anda olmadı veya hep böyle değildi düşüncelerim. Örnekler görerek ve deneyimleyerek değişiyor, gelişiyor algılarımız değil mi? Ben de bazen estetik anlamda beni oldukça etkileyen şeylerin basitliğine hep şaştım, şaştıkça genel algıdan uzaklaştım. Bir sergiye katıldım, sergilenen resimler beklediğimden farklıydı. Canlılardı, özgürlerdi, insanın ruhunu kucaklıyorlardı ve kuralsızlardı ama her şeyden önemlisi her resmin kendine ait bir özgüveni nasıl olabilirdi? Hem de bu kadar basit görünüyorlarken... Naifmiş resimlerin ismi. Çok bilinmeyen, çok konuşulmayan, belki "basit" algısı yarattığı için dışlanan bir resim türü... Kurallardan, dayatmalardan, perspektiften, gölgelendirme tekniklerinden falan oldukça uzaktı o resimler. Diyebilirim ki, meydan okunmuşluğu ilk defa bu kadar derinden hissettim. Meydan okuyansa "basitlik"... Masumdu, naifti, naifiyetti. Bu kelimeyi sevdim aslında, bir gün ruhumu sanatla besleme ödülü verdim kendime ve hediyem de bende bıraktığı hislerin bana kazandırdığı yeni bir kelime oldu. Demek ki neymiş, basit deyip de geçmemek lazımmış. Zaten basitliği ne diye bu kadar hafife alır ki bilinçaltımız? Bilinçaltımız diyorum; çünkü ruhumuzun basit ama zarif olan detayları, nesneleri vs. görünce unutmadığına inanıyorum, diğer gördüğün güzel şeylerden ayrıştırır bile aslında, hafızanda ayrı bir yer tutar. Basit olana basitliğinin büyüsünü kaybettirmeden estetik algısı yaratmak en zorudur kanaatimce ama en etkilisidir de ayrıca. Basitlik yaman bir özgürlüktür demeliyim. Düşünsene, perspektif hesaplaman şaşmış, bir şeyler ters gitmiş resminde yahut koskoca resminde herhangi küçük bir nesneye vuran ışığı, düşen gölgeyi yanlış resmettin. Hadi en baştan başla aynı resme, aynısı olur mu? Aynısını yeniden yapabilir misin? Aynı ilham, aynı resmetme duyguların, kısacası o resmi asıl güzelleştiren şey, heyecanın, seni bırakıp gidecek olabilir. İşte sergide kafamın içinde hızlıca ordan oraya koştuğunu hissettiğim birçok düşünceden herhangi biriydi bu da. Resimler yaratılma yıllarına göre sıralanmış, biz ziyaretçileri heyecanla bekliyorlardı, ya da belki de bana öyle düşündürmüşlerdi. Başlarda anlayamadım, dediğim gibi ilk bakışta bildiğimiz müzelerde saklanan, yıllardır süregelen sırları olan ve hala çözülememiş resimler gibi durmuyorlardı. Daha çok, ilkokulda resim derslerimizde yetenekliliği ile göze çarpan ama henüz tekniktir, gölgelendirmedir, perspektiftir vs. bu tarz resmin kurallarını öğrenmemiş arkadaşlarımın resimleri gibilerdi, onları aklıma getirdi benim. Ama şunu da atlamamalıyım ki, renkler ve basit görünümün içindeki etkileyicilik beni kısa bir sürede içine çekmeyi başardı. Bu resim türüne daha önce rastlamadığımı ama çabucak öğrenmek, anlamak istediğimi fark ettim. Resimlerin değerli, naif yaratıcılarıyla tanıştım. İcra ettiği resim dalının Türkiye'de hakettiği yeri bulamadığından yakındı biraz. Hem kısaca "naif resim"i anlattı hem de biraz dertleşmiş olduk. Bu değerli keşfimden sonra gerçekten "basit ama naif"in değerinin bende oldukça katlandığını belirtmek istedim. Geleceğimi tasarımlarla bezeyebileceğim bir yol seçtim kendime okuduğum bölüm sayesinde ve bu keşfimin bana çok yardımcı olacağı da aşikar. Naifiyet, masumiyet, zerafet... Karmaşadan ve hesaplamalardan uzaklaştıkça özgürlük de yaklaşıyor gibi, tek gereken kalıplardan sıyrılıp güzelliği aramak... "Basitlik, gerçek zerafetin tek ilkesidir." Gabrielle "Coco" Bonheur Chanel