YALNIZLIĞA ALIŞMAK

Yalnızlık... Hayatı zindana çeviren canavar, insanın neşesini bitiren sessizlik hali. Günümüzde gerek sosyal medyada, gerek televizyonlarda yalnızlığın insanın en büyük düşmanı olduğu ve herkesin sosyalleşmesi gerektiği öğütleniyor. Bu da bilinçaltında büyük bir yalnızlık korkusu oluşturuyor. Halbuki yüzyıllardır en büyük düşünürler, en derin bilgilere vakıf olmuş dervişler yalnızlığı övmemiş midir? Herkes bilgi öğrenebilir. Bilginin analiz ve sentezine giden yol yalnızlıktan geçmiyor mu? İşte tüm bu sorular uzun zamandır aklımı kurcalıyordu. Günlük hayatımı yirmi dört saate sığdırmak için uğraşmaktan aynaya bile bakamayan bir hale gelmişken yalnızlığın kıymetini tartmaya çalışmak zor oluyordu haliyle. Geçenlerde Cem Şancı'nın Yalnızlık Doktorası adlı kitabında bu sorularıma cevaplar bulabildiğimde çok mutlu oldum. Bu kitapta Şancı, yalnızlığı adeta bir bilim adamı ciddiyetiyle inceliyor ve bu kitabı benim için daha anlamlı kılıyor. Şimdi beni oldukça derinden etkileyen bu kitabın bende uyandırdığı izlenimlerden bahsetmek istiyorum. Günümüzde hala yalnızlığı sevenler varsa bilirler ki yalnızlık, insanın ruh halini düzenleyen en güzel ilaçtır. Bir bitki çayının mideye, iyi alınmış uykunun beyne iyi gelmesi gibi yalnızlık da ruhun sağlıklı kalabilmesi için ona gerekli besini sağlar. Kimileri yalnızlık isteğini bencillik olarak görse de gerçek ve anlamlı birliğin ilk aşaması yalnızlıktır bence. Çünkü birlik olmadan önce herkes birer bireydir ve öncelikle birey olarak var olmayı öğrenmelidir. Kendi kişiliklerinin gelişimini henüz tamamlayamamış insanların oluşturduğu toplumlar, her zaman çatışmanın ve anlaşmazlıkların barışı zedelediği yerler olmaya mahkumdur. Bu yüzdendir ki ben, kendimi kalabalıkların içine atma ihtiyacı asla duymuyorum. Kalabalık arkadaş gruplarıyla takıldığımda kendimi boğulmuş hissediyorum ve bu tür aktiviteler bana tek başıma çayımı yudumlarken okuduğum bir kitabın keyfini vermiyor. Çünkü biliyorum ki yalnız vakit geçirmeyi öğrenmediğim sürece arkadaşlarımla geçirdiğim vakit boşa harcanmaktan öteye gidemeyecek ama yeterince bekleyebilirsem sosyallik bana yalnızlığı aşmamın ödülü olacak bir gün. Bu durumda biraz da yalnızlık korkusundan bahsetmek gerekir diye düşünüyorum. Elbette bu korkuya kapılan kişileri yargılamayacağım çünkü korkuların çevreden edinilen çıkarımların sonucu olduğuna inanmışımdır hep. Bir çocuğun köpekten korkan diğer çocukları gördüğünde köpekten korkması gibi, yalnızlık korkusu da giderek yaygınlaşmaya ve çağımızın hastalığı olmaya başlıyor. Bunun sonucunda da henüz kendi kişisel gelişimini tamamlayamamış ama devamlı etrafındakilerden destek bekleyen insanlar türüyor. Bir de bu kişiler aralarında romantik ilişkiler kurup adına aşk diyor, yalnızlığı öğrenememiş iki kişinin aşkı muhtaçlıktan öteye gidebilirmiş gibi. Şancı, yalnızlığın önemini anlatan çok güzel bir kısa hikayeye yer vermiş kitabında. Dostları, uzak bir yere gitmek üzere olan Halid Ziya Uşaklıgil'e orada yalnız olmaktan korkup korkmadığını soruyorlar. Halid Ziya'nın cevabı ise tüm anlattıklarımı özetler nitelikte oluyor: "Yalnızlık bir mahrumiyet değil, lükstür." ( s. 13 ) Peki, bu düzen hep böyle mi gidecek? İnsanın insana sosyal muhtaçlık duyduğu, ilişkilerin yüzeysellikten öte gidemediği şu hızlı yaşantıda bir an olsun durup düşünemez mi insan? Bence herkes bir gün her şeyi çabuk yaşayıp çabuk unuttuğumuz dünyadan bunalıp yalnızlığa özlem duyacak. Herkes şehrin ve kalabalıkların sesi dindiğinde kendi iç sesini duyacak ve bu sesin dünyadaki bütün seslerden güzel olduğunu duyumsayacak. İşte o zaman tüm bu anlattıklarım anlam bulabilir diye düşünüyorum. Derinlik yoksunu ilişkiler ve yüzeysel yaşanan duygular insanı ne kadar yıpratırsa yalnızlık bir o kadar iyi gelecektir çünkü. Kitabında yer verdiği şiirinde şöyle diyor Şancı: "Toprak gibidir yalnızlık / Zamanla sarar seni, köklerini alır içine / Dün yalnızım diye ağladığın yerde / Yarın çiçekler açar" (s. 14) İnsanın belki de kendine verebileceği en güzel hediyedir yalnızlığa alışmak ve ancak ona alıştıkça açar bin bir çiçek.