Neredeyse Oradayız

Türk Sanat Müziği'ne son zamanlarda gittikçe artan ilgim, Yahya Kemal Beyatlı'nın 'Rindlerin Akşamı' adlı ünlü şiirini keşfetmemi sağladı. Sevilen bir ses sanatçımızın çıkardığı CD'nin ilk şarkısı olan eserin sözleri Yahya Kemal Beyatlı'nın şiirinden alınma. Sanatçının ilk dizeleri okurken sesindeki bir şey , şiirin tam anlamını öğrenmek için , beni adeta bilgisayarın başına sürükledi. Kelimelerin anlamarına tekrar tekrar baktım, şiirin incelemelerini değişik kaynaklardan okudum, birçok ünlü ses sanatçılarının şarkıyı yorumlamalarını dinledim... Bir süre sonra her dizenin, her okuyuşta ya da şarkıyı her dinleyişimde değiştiğini fark ettim. Yakalanması ve tarifi zor olan bir şey vardı şiirde. Her kelime kendi başına bir dünya oluşturuyor, bir kelebek gibi dizelere konunca anlamı değişiyor, hüzün veren bir kelime birdenbire ağırbaşlı bir kabullenişe bazen de öbür dizelerin araya girmesiyle, özgürlükten doğan bir sevince dönüşüyordu. Şiir'i her yeniden okuyuşum beni çözülmesi imkansız görünen yeni bir labirente sürükledi. Belki de Rind kavramını anlayamadığımı düşündüm sonunda. İşte şiir yine bir labirent çıkartmıştı önüme. Yeni bir araştırma, yeni bir dünya... Fuzulinin 'Rind ile Zahid' adlı kitabını okumakla ancak içinden tamamiyle çıkabileceğini düşündüğüm bir labirent. Ve sonunda şiiri bir kenarından tutmayı başardım sanırım. İşte Yahya Kemal Beyatlı'nın şiirinden bazı dizeler: Dönülmez akşamın ufkundayız. Vakit çok geç; Bu son fasıldır ey ömrüm nasıl geçersen geç! Cihana bir daha gelmek hayal edilse bile, Avunmak istemeyiz öyle bir teselliyle. Geniş kanatları boşlukta simsiyah açılan Ve arkasında güneş doğmayan büyük kapıdan Geçince başlayacak bitmeyen sükunlu gece. Bir Rind, Tanrıya kendi samimi aşkıyla ulaşabileceğini düşünen, kendi kurallarıyla dünyayı yorumlayan bir Aşık, hayatının son demlerinde; dönülmez bir akşamının bilinmez yakınlığında sona. Biliyor sonun yakın olduğunu çünkü vakit çok geç. İşte en çok zihni yoran bu kelime: vaktin çok geç olması. İlk önce bir pişmanlık mı var bu dizede diye düşünüyorum ama şarkıyı yorumlayan sanatçının sesinde dayanılmaz bir hüzün yok, aksine vaktin bu kadar yakın olması özgürlüğün bileti gibi onun için adeta. Artık başka bir safhada ömür. Öbür dizede hafif bir korku seziliyor çünki ruh avunmak istiyor bazı hayallerle. Ama ne kadar acı verici olduğunu biliyor Rind tecrübelerinden avuntunun. Nazikçe redediyor bedeli ağır olacağını bildiği avuntuyu. Ve sonunda o inanılmaz zengin, korku, sükunet ve aynı zamanda özgürlük vadeden im: Boşlukta asılı duran, kendinden hiçbir sır vermeyen ve şimdiye kadar kimseye vermemiş olan, kanatları geniş ve simsiyah açılmış bir kuşa benzeyen kapı... Bu imge birçok insana korku verir ama Rind kabulleniyor bilinmeyeni ve esas aradığı şeyin ne olduğunu anlıyoruz : huzur. Devam ediyor hayatının bu son safhasında bile sanki hiç ölmeyecekmiş gibi büyük bir aşk ve şevkle Tanrı'yı aramaya. Onun için Tanrı'sız geçen her saniye kalbi harab eden bir marazdan başka birşey değil. Son dizedeki gül ve lale'nin anlamlarıyla ilgili birçok yorum okudum internette ama bence gül, kokusu ve dikenleri ile, çok zor çabalarla korunabilen inancı; lale ise basit, kokusuz ama klasik güzelliği ile nefis'in devamlı kontrol altında tutulmasının sonucu oluşan iyi ahlak'ı simgeliyor. Ancak o bitmez tükenmez arayış bu çiçekleri canlı tutabiliyor Rind'in kalbinde. Bilmiyorum şiirden çıkardığım bu anlam zamanla nasıl değişecek çünki şiirin büyüsü anlamının statik olmamasından geliyor. Her ruh halimin değişiminde ve yeni bilgilerle hayatımı zenginleştirdiğimde şiirin anlamıda eşlik ediyor bu ruhun kendini bulma çabasına.