MOR CEPKEN ve ANADOLU'NUN İÇİ

Mor Cepken , herhalde şimdiye kadar okurken en çok keyif aldığım öykü kitabıdır şuan. Bu kitap beni direkt olarak saflığın hala var olduğuna inandırdı. Mor Cepken öyküsü ilk öyküdür Osman Şahin'in bu kitabında. Osman Şahin 'in ilk okuduğum kitabı ama beni , onun kitaplarını okumam gerektirdiğine inandırdı. Mor Cepken öyküsünde hem saf bir aşkı hem de kadınların özgürlüğünün , Yörük kültüründe mor bir cepkenle simgelendiğini görmekteyiz. Hatta öykünün içinde kitabın isminin neden Mor Cepken olduğunun da geniş anlatımı yer alıyor. Maviye yakın mor renkli, yumuşak kumaştan yelek gibi kesilmiş , dikilmiş kenarları sarı simlerle süslenmiş bir yelek ve bu yelek Yörük kadınları için özgürlüğün timsali. Yörük kültüründe eğer bir kadın kocasını sevmiyorsa, ihanete uğramış ise , zorla evlendirilmişse bu mor cepkeni giyip bir yere oturur herkesin kendisini görmesini sağlarmış. Mor cepken kolay kolay sandıktan çıkmazmış. Ne zaman ki kadın eşinden şiddet görürse, cepken o zaman sandıktan çıkarmış. Kadının, bunu giyinerek sokağa çıkması, "eşim bana şiddet uyguluyor , ben gönülsüz evlendim , ben kocamı sevmiyorum. Bu nedenle ondan boşanıyorum, haberiniz olsun" anlamına geliyormuş. Bu nedenle erkekler eşleriyle yaşadığı problemleri şiddete başvurmadan, saygı ve sevgi ile çözmeye gayret ederlermiş. Aksi davranışın eşinin mor cepken giymesine yol açacağını bilirmiş. Eşi mor cepken giyen erkek, eşinden boşanmakla kalmaz, bir daha kolay kolay evlenemezmiş. Çünkü herkes bilirmiş ki eşine mor cepken giydiren adamdan koca olmaz. Kadına saygı göstermeyen, şiddet uygulayan insana kimse bir daha kız vermez. Hal böyle olunca şiddete maruz kalan kadın sayısı yok denecek kadar az oluyormuş. Bu öyküde de , Bulca karakterinin, babasının para sevdası yüzünden zorla zengin bir akrabasıyla evlendirilmesini ve sevdiği Civan'ı elli yıl beklemesini okuyoruz. Osman Şahin'in Anadolu'da yaşanan bu tür olayları yansıttığı bu eserinde hem eleştirel bir bakış açısı sergilediğinde hem de anlatımının çok içten çok bizden olduğunu hissediyoruz. İlk olarak öyküye beni aşık eden kısım duyguları çok saf ve samimi bir şekilde anlatmasıdır. Öykünün bazı kısımlarında sezeceksiniz bu duyguları. Ben tamamen öykünün içine gömüldüm bu konuşmalarla. O kadar içtendi ki bu sözleri birinden duysanız asla şüphe etmez inanırdınız. ''Yürümenin , sokağa çıkmanın süsü , yakışığıydın. Bakışlarım nakışlıydı yoluna.'' (sayfa 16). ''Bir kez gölgeni düşürmüştüm içime.''(sayfa 18) özellikle bu kısımlardı beni bu öyküye odaklayan Osman Şahin'in bu eserinde. Bu anlatım tam bir Anadolu anlatımı. Bu anlatım tam bir saflığın timsali benim fikrimce. Aşkın , hislerin , düşüncelerin Anadolu ağızıyla anlatılması beni çok cezbetti bu öyküsünü okurken Osman Şahin'in. Aynı şekilde öykülerde geçen çoğu kelimeler Anadolu insanının o güzel ağzından özenle seçilmiş sanki. ''... boylu bosluydum.'' ,''Hatırlan mı...'' (sayfa 16) ''... dalına tüfeğini takar...''(sayfa 33). Nedendir bilinmez toplumumuz insanı , özellikle kentsel kesim , modern yaşamın etkisiyle aslında bu ağzı hiç kullanmaz hatta duysa bilmez sanırsınız ama hiç sanıldığı gibi değil. Bu öyküyü okurken , cümlelerde heyecanlı heyecanlı dolaşırken sanki bir şeyimi kaybetmişim de bulmuşum gibi hissettim. Bu kelimeler , bu cümleler, bu anlatım aslında toplumumuz insanının , bizim geçmişimizdir , aslımızdır , özümüzdür. Özellikle anlatım açısından değinmek istediğim diğer bir husus ta Osman Şahin'in bu eserini okurken kendimi bir anda sanki Dede Korkut Kitabelerinden bir kesit okuyormuş gibi bir hisse kapıldım. Dede Korkut'ta her zaman konuşmalar şiirsel hatta kafiyelidir. '' Bre ne heybetli ihtiyarım Kapıcılar seni görmedi Çavuşlar seni duymadı Benim görür gözlerim görmez oldu Tutar benim ellerim tutmaz oldu Titredi benim canım cuşa geldi Altın kadehim elimden vere düştü '' (Dede Korkut Deli Dumrul Destanı) Mor Cepken de ben bu tür bir anlatıma rastladım. Bu açıdan hem Dede Korkut Destanı'na benzetmeme hem de saf bir dille yazılmış olduğunu görmeme neden olmuştur. ''Kaç gündür duyardım , canının inceldiğini , dönülmez yola girdiğini , ölüm kuşunun kapına konduğunu , senden can talep ettiğini...''(sayfa 15) Bu öykü kitabını hem anlatımın bu kadar duygu yüklü olması ve duyguların bu kadar safça olması ve bizim özümüzü yansıtması hem de Anadolu'nun içindeki hala yaşamakta olan bazı olaylara ışık tutması yönünden çok beğendiğim ve okumaktan keyif aldığım eserlerimin arasına aldım kitaplığımda. Bengü YİĞİT 21503884