Geçmişten Geleceğe, Gelecekten Günümüze

Zaman, insana ölümsüz olmadığını hatırlatan, ayrıca yaşadığımız her dakikayı değerli kılan ve her insanın aşmak istediği bir kavram... Bizler ne kadar geçen zamanı unutmaya çalışsak da kolumuzda, duvarda, cep telefonlarımızda veya televizyon kanallarında yani neredeyse her an ve her yerde bir katilin hedefini takip ettiği gibi o da sürekli bizim peşimizdedir. Gerçekten de zaman bir bakıma katilimizdir ve biz bu katilin bir gün canımızı alacağı gerçeğiyle ürpeririz. Peki zamandan kaçmak mümkün olmadığına göre ne yapmalıyız? Umutsuz bir şekilde akan zamana bakarak kederlenmeli mi yoksa kaçan zamanı yakalamaya çalışırcasına yaşadığımız her bir saniyeyi değerlendirmeli mi? Eminim birçok kişi benim gibi her saniyeyi değerli kılmak ister. Ama dünyadaki her lezzeti tatmak, her ülkeyi görmek veya her insanla tanışmak mümkün olmayacağı gibi bu sonu gelmeyen bir uğraştır. Öyleyse yapılması gereken insanın değer verdiği kişilerle hayatına anlam katacak şekilde zamanını geçirmesidir. Hepimizin geçmişi ile ilgili anıları vardır. Yakın geçmişi birçok ayrıntısıyla hatırlayabilmemize rağmen hafızamızda çocukluğumuz ile çok fazla anı yoktur. Aklımızda kalan şeyler birkaç fotoğraf karesinden ötesine girmez. Belki bu karelerin hikayesini bile tam olarak hatırlayamayız. Geçen onca yıla baktığımızda elimizde kalan şey işte o birkaç fotoğraf karesidir. İnsanoğlu sahip olmadığı şeylere karşı hep bir merak içindedir. En çok da imkansıza karşı... Söz konusu "zaman" olduğunda geçmiş ve gelecek zaman, şimdiki zamandan daha çekicidir bizim için. Bu yüzden her zaman merak etmişizdir, geçmişteki ve gelecekteki yaşamları. Yaşadığımız şehrin geçmişte nasıl bir yer olduğunu, insanların neler yapmaktan hoşlandığını veya gelecekte dünyanın nasıl bir yer olacağını, nelerin değişip nelerin hep aynı kalacağını ve asla değişmeyeceğini merak ederiz. İşte bu yüzden zamanda yolculuk içimizi kıpır kıpır eden, insanda heyecan ve merak duygularını aynı anda uyandıran bir düşüncedir. La Jetee isimli sadece siyah-beyaz fotoğraflardan oluşan Fransız yapımı film, üçüncü dünya savaşı sonrası Paris'te, yeraltında yürütülen zamanda yolculuk deneylerini konu alıyor. Filmdeki en çarpıcı yer ise üzerinde onlarca deney uygulanan Davos'un gelecekte huzurlu bir hayata sahip olma seçeneğini reddedip savaşı tekrar yaşama pahasına geçmişe ve aradığı kadına geri dönmek istemesi. Bunun üzerine benim düşündüğüm şey ise insan her ne kadar geleceğe, başka zamanlara gitme hayali de kursa şu anki yaşamımıza öylesine bağlıyız ki olanağımız olsa bile bugünde kalmak isteriz. Yaşamın sıkıcılığından kaçmak ve yeni bir dünya gerçeğiyle yüzleşmek kulağa hoş gelse de bizim için önemli olan şey bağlardır. Şehirlerle, doğayla, hayvanlarla ve belki de en önemlisi diğer insanlarla kurduğumuz bağlar kaçıp gitmemize engel olurlar. Bu bağlarımız olmadan kimsesiziz bu hayatta, yapayalnız ve değersiz. En ufak bir bağımızın bile olmadığı insanlarla dolu bir geçmişe veya geleceğe yolculuk fikri heyecan yerine korku yaratıyor, bende. Kırmızı uçurtması mavi gökyüzünde dans ederken oradan oraya koşuşturan bir çocuk için de yatağında kimsesiz, ölümü bekleyen bir adam için de aynı hızda yol alır, saatteki akrep ve yelkovan. Fakat zamanın ne hızda aktığı değildir önemli olan. Çünkü, biz akıllarımızda yaşarız hayatı. Bu yüzden önemli olan şey hayatı ve zamanı nasıl algıladığımızdır. Zamanı yenemediğimizden zamanda yolculuk yapmak da fanteziden öteye gidemez, çoğu insan için. Tanımadığı, birlikte yaşamadığı hatta çok fazla ortak noktası olmadığı kişilerle insan, yaşadığı zamanda bile anlaşamıyor, kendini topluma ve dünyaya yabancı hissediyorsa başka bir zamanda kendini ne kadar yalnız hisseder bilemiyorum. Fakat bildiğim bir şey varsa, o da zamanda yolculuk mümkün dahi olsa bu yolculuğu yapmaya fazla insanın gönüllü olmayacağı. Burak Aydoğdu