KARDEŞ MİYİZ? DÜŞMAN MI?

Gözlerinizi kapatın Kafkasya'da Abhazya köyündesiniz. Her sabah huzurla mandalina kokulu ağaçların arasından geçip küçük marangoz kulübenize doğru yürüyorsunuz. Fakat tek bir farkla: Artık tek başınasınız. Artık ne aileniz var ne de arkadaşlarınız. Peki bir insan hayatta sevdikleri olmadan nasıl hayatını devam ettirebilir? Nasıl canından çok sevdiği ailesini özellikle torununu başka ülkeye yollayabilir, ondan ayrılmak zorunda kalabilir? Aslına bakarsanız bunun tek cevabına savaş diyemeyiz. Hangimiz savaşın sadece sevdiklerimizi alıp götürdüğünü zannediyoruz ki? İnsanı yaşamaktan beter eden, özlemden burnunun direğini sızlatan savaşın bizden tek aldığı şey sevdiklerimiz olamaz! Bu fikirleri izlediğim Tangerines filmi fazlasıyla düşündürdü bana. İtiraf etmeliyim ki her ne kadar topraklarımızı koruma uğruna, düşmanlardan ülkemizi kurtarmak adına savaş gerekli olsa da, bir insanı inandıkları ve savundukları yüzünden öldürmek hiçbir zaman mantıklı gelmedi bana. Bir insanı tanımadan ve iletişime geçmeden öldürecek cinste nefret etmenin hiçbir zaman gerçek olamayacağını savundum hep. Bu noktada Gürcü Çeçen çatışmasını açık bir şekilde gördüğümüz filmde aklıma gelen soru şu oldu: Etnik kökenlerini, dinlerini ve uğruna savundukları şeyleri göz önünde bulundurarak birbirlerini delicesine öldürmek isteyen iki insan kardeşçesine birbirine bağlanabilir mi? Sadece Gürcü Ahmed ve Çeçen Niko gibi birbirine düşman olan iki zıt grup veya iki farklı insan için değil, birbirlerini hiç tanımadan antipati duyan iki kişi içinde aynı şeyler düşünülebilir. Şunu açıkça söylemeliyim ki haz etmediğiniz bir insana katlanmak çok zor hele ki bu sizin düşmanınızsa daha da zor bir hale sokabilir durumları. Peki ya düşünün ki birbirlerini öldürmek için yanıp tutuşan iki insanın aynı evde belli bir müddet yaşaması gerektiğini. Bu durum her ne kadar iki taraflar için zor olsa da bana kalırsa asıl zor kısım onlara bakan kişi olsa gerek, bunu yapmak zorunda olmasa da. Bazı insanlar vardır ki zamanında ne kadar zorluk yaşadılarsa yaşasınlar vicdanları her zaman iyi şeyler yapmaya iter onları. Onlar ellerinde olmadan iyi şeyler yaparlar. Peki düşünün ki ne kadar iyi olursak olalım hangimiz ailemizden bir bireyi öldüren grubun bir üyesini tedavi eder, yaşaması için çabalar? O kişiye yardım etmenin tehlikeli olduğunu bile bile devam eder, hayatını riske atar? Kendi maddi durumu iyi olmadığı halde el uzatır, ekmeğini paylaşır? Bunun kesinlikle o yılların şartları olduğunu düşünmüyorum. Bunun sadece bir insanın vicdanıyla ilgili olduğunu düşünüyorum. Tangerines filmindeki Ivo gibi kaçımız kendimizi riske atarız bilmiyorum ama onun sayesinde anladığım bir şey var ki o da; insanları birleştirmenin kardeş yapmanın din, dil ve ırkla hiçbir ilgisi olmadığının ve bunun sadece doğuştan gelen, insanın içgüdülerinden ibaret olduğunun kanısındayım. Farklı etnik gruptan olan bu iki insanın başka yerde, başka zamanda çok sıkı dost olabileceklerini adım gibi biliyorum. Savaşın bizlerden alıp götürdüğü ve benim söylemeden geçemeyeceğim o kadar çok şey var ki .. Ama en önemlilerinden biri ise ölen insanların geçmişteki hayatları. Ülkelerine sosyal, kültürel ve bilimsel açıdan güzel değerler katabilecek insanların hiç uğruna öldüğü düşüncesi bile beni çok yaralıyor. Farklı etnik grupların birbirlerine katabileceği güzel değerler varken birbirlerini öldürmeleri çok acımasız hele ki çoğunun yaşları 25'i geçmeden. Kardeşlik, düşmanlık, çaresizlik ve birlik olmak gibi pek çok sonuç çıkarılan bu filmde kendime dair şunu buldum: Her insan körü körüne bağlı olduğu değerlerden vazgeçebilir, düşüncelerini değiştirebilir ve karşındaki insanın ırkına ve dinine bakmadan karşısındakini insan olarak ele alabilir. Son olarak kafamda filmin son sahnesinde duyduğum Çeçen müzikleri yankılanırken, sanıyorum ki ırk, din ve dil farkını ortadan kaldırmak, bu gidişata bir son vermek ve birbirimizin kıymetini anlamak için daha çok ölümle yüzleşmemiz gerekecek gibi...