İNSANLAR ve YAPAY ZEKA

Günden güne, yıldan yıla, bir çağdan diğer çağa kadar insanlık için sürekli gelişmekte olan bir evrende yaşam sürdürüyoruz. Yenilikler ile karşılaşıyoruz ve onları benimsiyoruz, adapte oluyoruz onlara. Daha fazlasını istiyoruz ve de bunun için çaba gösteriyoruz doğal olarak. Peki ya yaptığımız, gerçekleştirdiğimiz veya düşündüğümüz her olay insanlık adına yararlı mı? Teknolojinin ve yeniliklerin getirdiği her durum biz insanlar için her zaman bir fayda sağlamakta mı? Örnek verecek olursak, yapay zeka kullanımının ve bunun geliştirilmesinın insanlık adına yarar sağlayıp sağlamaması bilimsel, sosyal, sanat alanlarında büyük bir tartışma konusu. Batı Dünyası dizisinde oluşturulan ileri düzey yapay zekanın davranışlarının başkaları tarafından kontrol edilmesinin etik olup olmaması yargılanmış. Yani olaya insanların aksine yapay zekaların gözünden bakılmış. Çevrenizde de görebileceğiniz üzere, şu anda dünyada bulunan birçok teknolojik aletin içinde küçük de olsa bir yapay zeka kırıntısı bulunuyor. Mutfaklardaki dolaplarınızda, ev sistemlerinde, televizyonlarınızda ve çoğunlukla telefonlarınızda bulunan programlar yapay zeka üzerine kurulmaya başlanıyor. Fakat bu günlük ve iş yeri kullanımı için olan aletler insanların isteklerini yerine getirmek için üretilmiş birtakım metal parçaları. Bunlar dışında ise bilimsel çalışmalar yoluyla geliştirilen yapay zekalar bulunmakta. Bahsi geçen bu yapay zekalar, çevresindekileri tanıyıp veriler yoluyla işleyerek bilgiye çevirme yeteneğine sahip olan sözde makineler. Peki insanlar da aynı şeyleri yapmıyorlar mı? Biz de çevremizi gözetleyip ve yorumlayıp daha sonra kendi bilgilerimize göre bir sonuca varıyoruz. Biz de bir veriye varıyoruz. Yapay zekanın farkı ise yorumladığı çevreyi kendisine verilen bilgiye göre yorumlaması. Programında bilgiyi çevirecek kod bulunuyor ise yorumlamayı ona göre yapıyor. Eğer bulunmuyorsa o çevrenin yorumlamasına kendi bilgilerinin yetemediğini anlıyor. Bu konumda ise yazılan yapay zeka bir dil çevirici, bir yol gösterici, oto-pilot gibi insanlığa katkı sağlayabilecek diğer gelişmelerin arasına katılacaktır. Asıl nokta ise yapay zekalara öğrenmeyi öğretmektir. Kendi bilgisini oluşturabilen bir yapay zeka programı, çevreyi nasıl yorumlayacağını bilen bir zekadır ve bilemediği takdirde ise gerekli bilgiyi kendisi oluşturabildiği için yapay zekanın yorumlama eksikliği bulunmaz. Bana kalırsa bu durumda yapay zeka yapay olmaktan çıkıp bir canlı zekasına sahip oluyor denebilir. İnsanları diğer canlılardan ayıran tek şey, açık bir bilince sahip olmaları. Çevremizi yorumlama, merak etme, öğrenme insanlara özgü olan kavramlardır. Peki ileri düzey bir yapay zekanın insanlardan farkı nedir ve ileri düzey bir yapay zeka kendi kararlarını kendi vermesinde özgür müdür? Oluşturulacak yapay zekaların insanlardan tek farkı biyolojik bir yapıya sahip olmamalarıdır. Duygu ve düşünce programlar ile aktarılabilir. Mutluluk, kızgınlık veya şaşkınlık hisleri aynı termometre ölçüleri gibi ayarlanarak yapay zekaların belli düşüncelere belli geri dönüşler verebilmeleri sağlanabilir. Jest ve hareketler ise şu anki sahip olunan teknoloji ile zaten oyun, sağlık veya diğer sektörlerde çok kolay ve hızlı bir şekilde kullanılmaktadır. Bu gelişmelerin hiçbiri de imkansız olmadığı gibi gerçekleşmeleri sadece zaman alacaktır. Bahsedilen yapay zekanın üretilmesinden sonraki süreç ise insanların aklındaki asıl konu. Üretilen bu yapay zekalar insanlar içinde aynı ortamda bulunabilir mi? Bize zarar verebilirler mi? Birkaç senedir sinema ve televizyon sektöründe büyük bir alan kaplayan bu sorular çoğunlukla bu yapay zekaların bize zarar vermesiyle sonuçlanıyor. İleri düzey bir yapay zeka internete veya diğer bilgi kaynaklarına erişim sağlıyor, insanlığı öğreniyor ve sonrasında ise bu ırkı yok etmek için sonuna kadar uğraş veriyor. Darwin teorisine göre güçlü olanın hayatta kalması, bu durumu rahat bir şekilde açıklayabilir. Fakat izlediğimiz bu yapay zekalar duygulardan mahrumlar. Sadece en iyi olasılığı hesaplayıp sadece çevresine bir katkı sağlama amacı ile yanıp tutuşmaktalar. Bu durumda ise çevresine veya kendisine zarar verebilecek herhangi bir varlığa karşı agresif tutum beslemekteler. Bu durumda ise ilkel bir hayvan ile bu yapay zekaları karşılaştırabiliriz. İlkel bir hayvan çevresine aynı şekilde yaklaşır ve diğer varlıklara karşı çoğunlukla agresiftir. Herhangi bir duygu veya vicdan taşımaz. Aynı yapay zekalar gibi kendi varlıklarını sürdürmek için yaşarlar. Acı duymazlar çünkü herhangi bir sistemi yoktur, çevresindeki acıyı hissetmezler çünkü bu yorumlamaya sahip değillerdir. Yapay zekaların böyle bir şekilde gösterilmesi insanlara yanlış bilgi vermekte ve yapay zeka kavramını saptırmaktadır. Oysaki bu yapay zekalar aynı insanlar gibi yaşayıp hissetmekte, çevresinin farkına varmakta ve insanlar gibi düşünmektedir. Onları bizden ayıran tek fark büyük ihtimalle bir ciğere, bir damara veya bir sinire sahip olmayacak olmalarıdır. Kısaca, ileri düzey bir yapay zekanın herhangi bir insandan göze çarpan bir farkı olmayacaktır. Üretilecek olan yapay zeka insan tarafından bilgilendirilip geliştirileceği için en iyi şekilde sonuç vermesi amaçlanacaktır. Herhangi bir mutfak robotu veya yön tarif eden bir alet kendi amacına nasıl en iyi verimle servis ediyor ise aynı şekilde geliştirilen bir yapay zeka kendini bilgilendirme ve yorumlama konusunda en verimli şekilde çalışacaktır. İnsanlar da doğumundan beri bu amaç peşinde koşmakta, bunun için çaba harcamaktadır. Tanrı'nın tanrı yarattığı dönemlerin görüleceğinin çok yakınlarda olduğu ise kaçınılmaz bir gerçektir çünkü şu anki sahip olduğumuz teknolojinin seviyesi hiç olmadığı kadar hızlı yükselmekte ve aynı hızla devam etmektedir. Fakat, bu durumun kaderi yine insanların düşünce ve hareketlerine bağlıdır. İnsanların ve yapay zekaların birlikte bulunacağı bir çağın geliş sesleri yükselebilir veya bu sesler hiç duyulmadan insanlığın çevresinden dolanıp geçebilir de.