Bilerek Gidenler

Yekta Kopan'ın Sakın Oraya Gitme kitabını okudum. Yekta Kopan yumuşaklığında yazılmış öykülerden oluşan... Onu hep televizyondan ve internetten bilirdim, buradan şık gözüküyor, naif gözüküyor ama edebiyat hassas terazidir, bakalım gerçekten nasıl bir adam diye aldım kitabını heyecanla. "Samodey" diye bir öykü var kitapta. Aldı götürdü beni. Neden mi? Çünkü bir tek 'anne' kelimesi beni bir yerden alıp bir yere götürebilir. Öykü, Yekta Kopan'ın alzaymır olan annesine yaptığı edebi bir dertleşmeden oluşuyor. Aslında hepimizin annelerimiz ile yaptığı bir dertleşme bu, kelimeler farklı olsa da o en derin his aynı. Çünkü bütün anneler birbirine benzer ama en çok da bu dünyayı terk eden anneler. Ben annemi on yedi yaşımda kaybettim. Böylesine büyük bir darbe için çok tehlikeli bir yaştı on yedi. Çünkü ne "Çocuktum çok anlayamadım ne olup bittiğini." diyecek kadar küçüktüm ne de "Kocaman adam oldum onca şey yaşadık annemle." diyecek kadar büyük. Öyle olunca aklıma düşen her cümle ayrı ayrı vurmuştu beni. Hem ona çok acıkıyordum küçüktüm hem de hemen yarın kocaman adam olmam gerekiyordu biliyordum. Anneler hep karar alırlar, doğumumuz bir karardır. Kaçta yatacağımız, ne yiyeceğimiz, ne giyeceğimiz, kiminle arkadaş olacağımız, ilk öğretmenimizin kim olacağı... Bütün bu kararlar zincirini mükemmel işleyen canlıya denir anne. Öylesine iyi yaparlar ki bu işi, bir süre sonra düşünmezsin anne her ne yaptıysa bilerek yapmıştır, iyisi budur, doğrusu budur yoksa asla yapmaz! Ölüm meselesi de böyledir anneler için, bir anne gittiyse bu dünyadan, gitmesi doğru olduğu içindir. Bir karardır bu. Her zaman olduğu gibi tartmıştır aklında milyon kez, hesaplamıştır tıpkı yüksek ateşli hasta şekilde girdiğin sana soluk veren duşun derecesi gibi. Yani demek istiyorum ki ne hayat ne başka bir şey anneyi çekip alamaz. Anne giderse kendi gider. Bu da ayrı bir yük, metafizik enerjilere sövemezsin, mecbursun hiç yapmadığın bir şeyi ilk defa yapmak sokağına gelirsin. "Anne neden bana yaptın bunu? Çok erken değil miydi anne, fark etmiyor musun bak yalnız kaldım ben. Anne istesen gitmezdin bulurdun bir yolunu, beni kandırma anne. Sahi anne bu neden yaptın?" Boştur bu soruların tamamı çünkü en net en çarpıcı soruları bile sorsan annenin gülümsemesi gelir aklına, yürüyüşü gelir, cüzdanına koyduğu bozuk paralar, pazardan eve doğru taşıdığı içi sebze dolu naylon torbalar, telefonundaki kocaman yazı puntoları, komşudan getirdiği patates salatası. Bütün bunlar hala zihninin tam ortasındayken nasıl emin olabilirdim annemin bir yanlışlık yaparak gittiğine. Bilmiyorum sebebini, dört koca yıl geçti, bir çocukluğum geçti, bir ilk gençliğim. Hala bilmiyorum neden gittiğini, bildiğim tek şey yine her şeyi hesaplayarak gittiği. Yekta Kopan'ın biricik annesi gibi milyonlarca evladın milyonlarca biricik annesi gibi... Anneler, hayata gelmenin birinci kuralı... Hayat hakkındaki diğer kural ise onlarsız yaşayabilmek. Hepsi ayrı ayrı özel ayrı ayrı muhteşem. Onlar öğretmen, en ince detayına kadar bizlere her şeyi öğreten ve en sonunda en ağır sınavı önümüze bırakarak sınavı terk eden. Enfes bir cümle var kitapta, Yekta Kopan'ın kaleminden "Annelerin hayattaki ağırlığı evlatlarının hafızası kadarmış." (Kopan) Bütün annelerin benzediği gibi bütün anne özlemli oğlanlar da birbirine benziyor demek ki. Çünkü ben de annemin aklıma bir saniye olsun gelmediği bir günü bomboş bir gün sayarım. Onlar hep yaşamalı, hep onlara dair bir şeyler olmalı, bildiğimiz bütün doğruların; inandığımız, savunduğumuz her şeyin yazarı-şairi onlar ve biz bir roman olarak her gün yazarımızı anarsak ne iyi ederiz. Bu dünyaya gelmiş, anne olmuş, evladını sarıp sarmalamış bütün kadınlara dualı selamlar olsun. Bilerek gelenlere, bilerek gidenlere, annelere...