Dikenlerin Altındaki Hazine

Bazen beklemediğimiz yerlerden hazineler bulabiliyoruz. Değersiz gördüğümüz şeylerin altından beklenmedik değerler çıkabiliyor. Hatta bazen denebilir ki, hazineler bizim değersiz gördüğümüz şeylerin arkasına saklanır, bizim onları görmemizi istemez. Farkında olmadan saklanırız, içimizi, bizdeki değeri diğerlerine göstermeyiz. Muriel Barbery'nin Kirpinin Zarafeti adlı romanına konu olmuş bu düşünce. Bir kapıcı görüntüsü arkasında saklanan bir hazine Renee. İnsanlara içindekini göstermek istemiyor, daha kolay geliyor ona basit bir kapıcı gibi gözükmek. Hepimiz bazı düşünceler üretiyoruz kafamızda. Bazılarımız farkında olmayabiliriz, ancak ben çok fazla düşünce üretirim kafamda ve bunların çoğu içimde kalır. Dışarı yansıtmak hoşuma gitmez genelde. Neden mi dersiniz? Neden değerli olduğunu düşündüğüm fikirlerimi, hayallerimi başkalarıyla paylaşmaktan çekiniyorum? Sanırım bunun için önemli bir sebep dışarıdaki faktörlerin, özellikle diğer insanların, benim çok anlam yüklediğim fikirlerimi değersizleştireceği korkusu. Duyarlı yaklaşmıyor çoğu insan böyle şeylere, ortaya siz hassas bir şey koyduğunuz zaman, sizin istediğiniz nezaketi göstermeyebiliyorlar size ait şeylere. Bu yüzden insan için o kadar rahatlıkla koyamıyor her zaman. Sanırım bu korkunun başka bir kaynağı da, insanın ifade becerisine güvenmemesi. Mesela, kendi kendime bile olsa, kafamda çok karmaşık olarak gördüğüm düşüncelerimin dışarı iki boyutlu ve basit çıkması beni rahatsız eder hep. Bu sebeple de düşündüklerimi, içimdekileri söylemekten kaçınırım ben. Romanın iki ana karakterinden biri olan Paloma, durum detaylı incelendiğinde, yani yakından bakıldığı zaman; her ne kadar Renee'ye kabuğunda saklanan bir kirpi olduğunu söylese de, kendisi de çok farklı değil. Çok zeki olduğunun farkında olmasına rağmen derslerinde ortalama bir başarı göstermesinin tek sebebi, okulda öne çıkmamak. Çünkü o da korkuyor bir şekilde öne çıkarsa, diğer insanlardan biri olmaktan ve bu şekilde düşündüklerinin diğer insanların elinin altında ufalmasından. Benzer korkulara sahip biri olarak sorguluyorum: acaba kendi değerlerimizi saklamakta haksız mıyız? Çoğu insan, insanların sahip olduğu değerlere karşı bir bilince sahip olmadığı için rahatlıkla bizim anlam yüklediğimiz şeyleri küçültebiliyorken, kendimizi böyle savunmasızca ortaya sürmek ne kadar mantıklı? Ancak başka bir açıdan bakılırsa da, insanların bu tavrı sebebiyle içimizdekini dışarı vurmayı reddetmek, diğer kişileri bu değerden mahrum etmiyor mu? Değer göstermeyecek bazı insanlar olacaktır elbet, fakat değerini bilecek insanlar da olmayacak mıdır? Başkası tarafından değerlendirilen bir düşünce, evrilip daha iyi hale gelebilecekken bu fırsattan mahrum kalmıyor mu bu senaryoda? İki oluşumun da birbirinden üstün ya da değersiz olduğu iddia edilemez. Yani, kirpinin içinde saklı olan değer aslında dışarıdan gelecek yorumdan daha üstün değildir bir bakıma. Tabi ki bu sorunu çözmek, insanın kendini ifade etmekten korkmasına karşı bir çare sunmuyor bize. Ancak kendini ifade edememek, bunu öğrenmek için bir sebep olamaz mı? Bugün yürüyemiyorum, ancak yarın denememem için geçerli bir sebep mi bu? İçimizdeki hazineyi dışa vurmayı öğrenmek, o hazineyi daha da değerli hale getirebilir. Dikenlerin arkasına saklanmak her zaman daha kolaydır. Kimse dokunmaya cesaret edemez, siz de kendi başınıza var olmaya devam edersiniz. Ancak bazı potansiyel güzelliklerden de mahrum kalır insan. Peki, bu izlenimler gerçekten yazarın anlatmak istedikleri midir, yoksa okuyucuda kalan bir izden mi ibarettir? Öyleyse, bu ikircikli anlatım üzerine dekadan ve varoluşsal etkilenimler, sınıfsal gerçekliğimizden neler eksiltmiştir? Gerçekliğin içgüdüsel arayışlarında çaresiz okur, muhakkak ki benliğini var edecek çatışmayı inşa etmeye mecburdur. Bireyci literatürün toplumsal başkaldırısı, benlik üzerine yazılmış paradoksal bir anlatıdır Kirpinin Zarafeti.