Beş Kala Yaşam

Zaman dünya üzerinde en çok suçlanan soyut kavramdır. Zamana bırakırız bazı şeyleri ve istediğimiz sonucu elde edemeyince suçlusu zaman olur yahut zamanı tüm öğrencilerini eninde sonunda öldüren bir öğretmen olarak nitelendirenlerimiz vardır. Belki hızlı oluşundandır bu denli suçlamalar belki de mesele hızı değil tek yönlü bir yol misali bir dönüşü bile kaçırırsak geri dönüş şansımız olmayışıdır. Haldun Taner "Keşanlı Ali Destanı" isimli oyununda tam olarak bunu anlatmıştır aslında. Zilha'nın dayısının bir cinayete kurban gitmesi ve bu suçun Keşanlı Ali'nin üzerine yıkılması sonucu bu iki çocuk ruhlu aşığın geri dönüşü olmayan hatalar yaparak birbirlerini zaman isimli işkence aleti ile cezalandırmasını anlatan bu kitap geç kalmanın aslında zamanın değil de biz insanoğlunun suçu olduğunu okuyucular ve izleyenlerle buluşturuyor. Zaman için işkence aleti diyerek sanırım ona ben de bir suçlamada bulunmuş oldum. Tam da içinde pişmanlık duygusu olan her insanın yaptığı türden bir suçlama. Her insanın pişmanlıkları vardır. Öyle ki güneşli bir bahar sabahı mutlu olmak için tüm sebepler avucumuzun içindeyken biz kendi keşkelerimizle kararttığımız havadan pişmanlık solumak zorunda kalan canlılarız; "keşke onu demeseydim.", "keşke kalbini kırmasaydım.", " keşke son bir defa görebilseydim.", "keşke zamanım olsaydı da son bir kere kokusunu içime çekebilseydim." ... Bu örnekler tahminimce hepimizin defalarca kullandığı cümlelerdir. Aslında zaman hiç hızlı değildir ve hatta sorumluluk alıp gerçekleri göz önünde bulundurduğumuz zaman, zaman sabitliği kesin fakat ulaşılabilirlik seviyesi meçhul bir kavramdır. Onun orda durduğunu bildiğimiz halde gerekeni tam da gerektiği an yapmamamız bizim kendi sorumluluğumuz dahilinde olan hatamızdır. Tek sorunumuz geri dönülmez bir kavram olması aslında. Keşanlı Ali'nin de dediği gibi: "(...)Laf büyükelçi değil ki Beğenmeyince tut geri çağır Ben de bilirim hatamı Ne var ki artık mümkünsüz Olmuş artık bir kerem kalbim Kafam mantığım Evet de dese Onurum Erkekliğim İnat etmiş A-ah demiş bir kerem(...)" (Haldun Taner, 1964). Asıl sorunu kalbini, mantığını, onurunu ve erkeklik sevdasını suçlu olarak gören Keşanlı Ali, bunları bilmesine rağmen Zilha'yı cezalandırmak uğruna senelerce hapis yattıktan sonra hala ağır abi tavırlarını bozmamak için Zilha'yla çeşitli çocuksu tartışmalara girerek Zilha'yı zaman aracılığı ile cezalandırmıştır. Bunun üzerine Zilha'da son derece varlıklı biriyle evlilik hayalleri kurarak ve bu uğurda her ne kadar Halil Kerem AYDIN karakterine aykırı olsa da Madam Olga'dan leydilik ve zarafet dersleri alarak Ali'yi cezalandırmak istemiştir. Bu ikili tam kavuşmuşken Ali'nin bir tartışma sonucu Manyak Cafer'i öldürerek gerçek bir cinayet sonucu hapishaneye girmesiyle sözde birbirlerine geç kalmıştır ve tam bulmuşken kaybetmişlerdir. Hepimizin hikayesine ne kadar da benziyor aslında değil mi? Zamanın çalışma şeklinin bu olmadığını bile bile en sınırlı kaynağımız olduğunu bildiğimiz zamanı çocukça hırslar yüzünden heba edip sonra da tekrar kaldığımız yerden hatta daha bile geriden devam etmek istiyoruz. Bu yüzden, önümüzde yazılı ve tecrübelere dayalı sonsuz örnek varken, zamanımızı sevdiklerimizden ve yapmaktan keyif aldığımız şeylerden yana kullanmak yerine geçmişteki keşkelerimizden pişmanlık duyarak veya kafamızda oluşturduğumuz kısıtlayıcı olgular doğrultusunda istemediğimiz şeyleri yaparak kullanmak küçük bir çocuğun suratının şekilden şekle girmesine rağmen merakından ve umarsızlığından ötürü elindeki limon parçasını defalarca kez yalamasıyla aynı takıntıdır. İnsanoğlu zamanı doğru değerlendirmeyi öğrendiği zaman aslında diğer dünyevi kaynakların hiçbirinin önem teşkil etmediğini anlayacaktır. Doğru değerlendirmeye zamanımız varken sıkı sıkı sarılarak başlayabiliriz mesela; sevdiklerimize, hayata, geleceğe, keşkelerden ziyade umutlara ve istemediğimiz halde toplum gözünde değerli olana değil, istediğimiz için toplumun değersizleştirebileceği arzularımıza. Zamanı suçlamayı bırakırız belki o zaman. Kendimizi suçlayarak başlarız tüm hatalarımız düzeltmeye. Geç kalmayız o zaman, geciktiklerimizi telafi etmeye.