HANGİ DÜNYADAKİ İZ

Herkes ortaokulda veya lisede fen derslerinde ''karbon ayak izi'' terimini mutlaka duymuştur. Ben de duydum. Daha fazlasını öğrenmek istedim ve Devin Bahçeci'nin yazdığı Kişisel Karbon Ayak İzi Rehberi'ni okudum. Aslında Devin Bahçeci bu kitabında karbon ayak izimizi nasıl azaltabileceğimizden bahsediyor. Ama bu kitap, özellikle de karbon ayak izi terimi, benim kafamda çok başka sorular uyandırdı. Son derece basit bir tanımı var karbon ayak izinin. Vikipedi, karbon ayak izini ''Birim karbondioksit cinsinden ölçülen, üretilen sera gazı miktarı açısından insan faaliyetlerinin çevreye verdiği zararın ölçüsüdür.'' şeklinde tanımlıyor. Peki var mıdır herkesin bir karbon ayak izi? Elbet vardır. Peki herkesin dünyada bıraktığı başka bir iz var mıdır? Karbon ayak izi terimini araştırdıktan, kendiminkini hesapladıktan, Devin Bahçeci'den nasıl karbon ayak izimi azaltabileceğimi öğrendikten sonra aylarca, belki yıllarca bir düşünce aklımdan çıkmak bilmedi. Dünyada bıraktığım tek iz karbon ayak izim mi olacaktı? Hiçbir değişiklik yapamadan mı gidecektim bu dünyadan? Ben öldükten sonra sadece ailem ve arkadaşlarımdan kalanlar mı hatırlayacaktı beni? Öldükten sonra geride bıraktığım tek iz çevreye verdiğim zararın ölçüsü olan karbon ayak izim mi olacaktı? Yok muydu bunun başka yolu? Dünyayı daha yaşanabilir bir hale getirmeye çalışmak ve sonucunda sahiden bir değişiklik yapabilmek sadece bir hayalden mi ibaretti? Ardımda karbon ayak izimden başka bir iz de bırakmak istemem hayalperestlik miydi? Ben tüm bunları sorgularken, çevremdeki herkes dünyayı tek başıma değiştiremeyeceğimi ve hatta dünyanın asla değişemeyeceğini söyledi. Belki de haklılardı. Henüz bir lise öğrencisiyken dünyayı değiştirme hayalleri kurmam komikti. Bir süre sonra onlara inanmaya başlamıştım ama yine de hiçbir şey yapmadan, denemeden, ellerim kollarım bağlı oturmak bana hiç doğru gelmiyordu. Derken Isaac Asimov'un bir sözü çıktı karşıma. ''Her ne olursa olsun, yorulmak bilmeden denemeye devam ediyorum ve daima devam edeceğim. Ancak biliyorum ki Dünya'yı tek başıma kurtaramam, hatta elle tutulur bir değişikliğe bile yol açamam. Fakat tüm bunlara rağmen günlerimi hiç çaba sarfetmeden geçirerek kendime de mahçup olamam." diyordu Asimov. Bu söz beni biraz da olsa rahatlattı. En azından bunları düşünmüş, aynı şeyleri hissetmiş başkaları da olduğunun farkına vardım. Asimov'un sözüne rastladıktan sonra kararım kesindi. Vazgeçmeyecek, en azından deneyecektim. Deneyecek, dünyada bir değişiklik yapacak ve ardımda karbon ayak izimden başka bir iz bırakacaktım. Peki neydi o değişiklik? Aylar süren başka bir iç hesaplaşmadan sonra yapacağım değişikliğe de karar vermiştim. Tarihin ilk kadın Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri olacak, çeşitli çalışmalar ve yapılandırmalar ile dünyadaki her çocuğun alması gereken eğitimi almasını sağlayacaktım. Çünkü her sorunun temel kaynağının eğitimsizlik olduğuna kanaat getirmiştim. Fakat yine de tam oturmayan bir şeyler vardı. Hala bir şeyler yanlış geliyordu. Dünya üzerindeki her yere, her çocuğa ulaşıp, onların gerekli eğitimleri almasını sağlama düşüncesi çok mu ütopik bir düşünceydi? Onun yerine, daha yakınımdaki, sayıca daha az olan çocukların iyi eğitim almalarını sağlamak daha mı kolaydı? Daha mı realistti? Kesinlikle öyleydi. Daha ulaşılabilir bir hedefti. Peki ya bir çocuğun dünyasını değiştirmekle koskoca dünyayı değiştirmek aynı şeyler miydi? Bir çocuğun dünyasını değiştirdiğimizde de geride iz bırakmış olmuyor muyduk? İlkokuldayken Türkçe öğretmenim bir şey söylemişti bana, hala aklımdan çıkmaz. İçimde inanılmaz bir enerjinin olduğunu, tanıştığım, konuştuğum herkese de bu enerjiyi yansıtıp herkesin içini ısıttığımı söylemişti. Bu nedenle mutlaka insanlarla iç içe olacağım ve herkese enerjimi yayabileceğim bir meslek seçmem gerektiğini söylemişti. Belki de o bana bunları söylerken çok da önemsememişti. Ya da o yaşlarda hep olduğu gibi söylediği sözün bir kulağımdan girip bir kulağımdan çıktacağını düşünmüştü. Ama hiç de öyle olmadı. Üzerinden sekiz yıl geçmiş olmasına rağmen hala ara ara gelir aklıma sözü ve gülümserim. Meslek seçimi yapmaya çalıştığım ve her şeyi gözden geçirdiğim dönemde de bir nevi el feneri olmuştu bana. İşte bir insanın dünyasını değiştirmek, hayatında bir iz bırakmak bu kadar kolay. Çok değerli ilkokul öğretmenimin söylediği ufacık bir söz tüm geleceğimi şekillendirmemde etkili oldu. Kurduğu iki cümleyle dünyamı komple değiştirdi ve kim bilir, belki de değiştirmeye devam edecek. Peki yetmez mi bir insanın dünyasını değiştirmek? Koskoca bir hayatta yapılan ufacık bir değişiklik ile o hayatı komple değiştirmek? İlla tüm dünyayı sarsacak, en büyük gazetelere manşet olacak bir değişiklik mi yapmak lazım? Sadece bu şekilde mi geride karbon ayak izimizden başka iz bırakabiliriz? Bu sorulara ''evet'' cevabını verebilmek için hayatımıza girmiş ve hayatımızda iyi veya kötü izler bırakmış herkesi yok saymamız gerekir. Ben bunu ne yapabilirim ne de yapmak isterim. Okunan bir dolu roman, iç hesaplaşmalarla geçen sayısız uykusuz gece ve bol gözyaşı sonrasında kararımı sonunda verdim. Bundan böyle 7 milyar 391 milyon 68 bin kişinin yaşadığı dünyayı değil , ulaşabileceğim maksimum sayıdaki insanın dünyasını değiştirmek olacak hede m. Herkesin beni hatırlayacağı değil, birkaç kişinin beni benim ilkokul öğretmenimi hatırladığım gibi gülümseyerek hatırlayacağı bir dünya bırakacağım ardımda. Karbon ayak izimden başka birçok izim olacak. Eda Su Akkum