AİT OLMA GEREKLİLİĞİ

Aidiyetsizlik... İlk ne zaman tanıştım bu duyguyla bilmiyorum. Biraz aykırı ve belki de anlamsız bir şekilde çekici kimine göre bu duygu. Sonsuz bir özgürlük, hep bir çekip gitme hali belki de ilk çağrıştırdıkları... Benim aidiyet duygum daha 3 yaşındayken babamın işi için kısa süreliğine de olsa Almanya ya taşınmamızla bozuldu. Doğduğum, kısacık 3 yılımı geçirdiğim, az çok dilini konuştuğum ülkeden, kalabalık akraba yemeklerinden, o çok sevdiğim anneannemin ve dedemin huzurlu kollarından bir anda kopup ne olduğunu anlayamadan kendimi Hamburg'da buldum. Gerçekten de ne olduğunu anlayamamıştım. Babam iki yıl boyunca Hamburg Üniversite'sinde misafir profesör olarak çalışacaktı, annemle ben de babamın peşinden gitmiştik. Daha ilk günlerden sevememiştim sanki bu yeni ülkeyi. Yaz olmasına rağmen hep yağmur yağıyordu, oysa ben yaz diye tıpkı İzmir'deki gibi yazlığa gideriz, plajda kova kürekle oynarım sanmıştım. Konuşulan hiçbir şeyi anlamıyordum, Dünya da yaşayan herkesin bir tek dil konuştuğunu sanmıştım oysa burada herkes Almanca diye bir dil konuşuyordu. Mavi gözlü, sarışın devlerin dünyasına gelmiştim ben. Bambaşka benim ait olmadığım bir dünyaya... Orada bir yabancı olduğumu bilerek, oraya ait olmadığımı bilerek Almanya da iki sene geçirdim. Ait olduğunu sandığım ülkeye geri döndüğümdeyse tek hissettiğim duygu yine ve yine aidiyetsizlikti. Almanya'daki düzenden, sakinlikten sonra Türkiye çok gürültülüydü, sokakta dilenciler, yüksek sesle bağıran ağlayan çocuklar... Sanki hep korkunç bir şey olabilirmiş hissi vardı bu ülkede. Akşamları haberleri izlerken bu korkunç şeylerin gerçekten de olduğunu görürdüm. Ölen insanlar, trafik kazaları, vatandaşını çok düşünen belediyelerin adeta bubi tuzaklarıyla kuşattığı sokaklarda o tuzakları aşamayıp, yaralanıp, ölen insanlar. Ben bu korku hikayesi ülkeye de ait olamazdım, olmamalıydım. Orta sınıf dramına çevirmek istemem bu kısa hikayeyi. Aslında beraberinde getirdiği tatlı huzursuzluğun dışında ait olamamak aslında bir şanstı... Daha küçük yaşlardan itibaren eleştirel bir göz kazandım, hiçbir ülkeye, düzene, gruba ya da arkadaşa körü körüne bağlanmadım. Daha küçük yaşlarda ülkemde olan bitenlerden haberdardım. Eşitsizliğin, ayrımcılığın, tabulaşmış düşüncelerin farkına ne kadar şanslıyım ki üniversite sıralarında değil daha çok önceden vardım. Daha 15 yaşımda, sınıf arkadaşlarım anne babalarıyla paket turlarla güvenli Avrupa ülkelerini gezerken, tek başıma, cebimde çok az bir parayla Doğu Avrupa'yı keşfe çıkma cesaretini gösterebildim. Amacım ait olabileceğim bir düzen ya da ülke aramak değildi, zaten hayattaki en büyük amacı tüm ülkeleri ve kültürleri deneyimlemek olan biri için kendini bir ülkeye ya da topluma ait hissetmek ne kadar gereklidir ki? Bu yüzdendir ki Esmahan Aykol'un Türkiye'de doğup büyüyen, babasının işi nedeniyle 10 yaşında Almanya'ya dönmek zorunda kalan, tüm dünyayı gezdikten sonra İstanbul'da yaşamaya karar veren Alman vatandaşı Kati Hirşel'in başından geçenleri anlattığı Kelepir Ev adlı romanını tekrar tekrar okurken kendimi hiç de yalnız hissetmiyorum. Kati'yi neden bu kadar çok sevdiğimi biliyorum. İkimizin de hayatını özetlemeye yetiyor bir kelime : 'aidiyetsizlik'. "Beş yaşındaki kızını birtakım köklü okulların, mesela Alman Lisesi'nin anaokuluna yazdırmak için çırpınan bir kadın olmak istiyordum deli gibi. Böyle dertlerim olmasını istiyordum hayatta. Yaşıma uygun dertlerim."(Kelepir Ev , 20) Kati'nin ağzından yazılmış bu sözler ait olmadığı bir toplumda yaşarken Kati'nin yaşadığı gelgitleri ve bu dertlerine espriyle bakışını özetliyor. Kendimin de çok yoğun yaşadığı gelgitler bunlar. Bazen, herkes gibi olabilmek, gördüğün yanlışların, saçmalıkların bir parçası olmak en kolayı... Ancak insanın bir kez ait olamadığını hissettiğinde ait olmak için çabalamak boşuna. Güvenli yuvasından çıkmaktan korkmayan , "Kral Çıplak" diye bağırma cesaretini gösterebilen, öğretilen gerçeklere körü körüne bağlanmayı reddeden, tüm yaşamları, ülkeleri, kültürleri kucaklama isteğiyle yanıp tutuşanların, çevresinde olup bitenin farkında olan ve buna rağmen hayatla, düzenle dalga geçmeyi bilenlerin tutkunu olacağı bir roman Kelepir Ev. Romanın birinci ağızdan yazılmış olması daha da samimi kılıyor hikayeyi ve sanki Kati ile karşılıklı dertleşiyormuş hissine kapılıyorsunuz. "Şüphesiz Türkleşiyordum. İnsanların kalbini kırmamak, dostlukları bozmamak, başıma dert almamak için gerçekleri de söylemek istemiyordum artık. Kadın arkadaşlarımın inek yalamış gibi duran kafalarına bakarak 'Yeni saçın harika olmuş' diyor, oturunca kucaklarına düşen göbeklerini göre göre 'Yok canım senin neren şişman' diye iltifat ediyordum" (Kelepir Ev, 169)Romandan bu alıntı, okurken hem düşünüp hem de güleceğinize dair küçük bir ipucu. Herkese ait olduğunu hissettiği yaşamda mutluluk ve huzur dileyerek yazımı bitiriyorum.