CEZAYLA MÜKAFATLANDIRILMAK

Ölümün bir ceza mı, yoksa bir ödül mü olduğunu keşfetmeye çalışıyorum Erhan Sunar'ın Ölüm ve Adam adlı kitabını okuduğumdan beri. Biliyorum, diyorsunuz ki ölümden ödül mü olurmuş. Ama durun bir saniye ve mantıklı düşünün. Ölüm sadece geride kalanlar için bir ceza niteliği taşıyor; ölen için değil. Nereye gittiğini bile bilmiyoruz ölenin. Belki de çok güzel bir yere gidiyordur. Mutlu ve huzurlu olduğu bir yere... Gerçi peşin konuşmamak lazım. Neden mi? Çünkü ölümün durumu biraz göreceli. Ölümle buluşan kişinin kim olduğunu bilmeden onun için ölümün bir ceza mı yoksa bir ödül mü olduğunu da bilemeyiz. Mesela Sayın Halil İnalcık vefat etti geçenlerde. Bana sorarsanız onun gibi bir beyin için ölüm kesinlikle bir cezaydı. Daha yazacağı o kadar çok kitap, öğreteceği o kadar çok şey, yetiştireceği o kadar çok öğrenci vardı ki, insan bunun bir son olduğuna inanmak istemiyor. Ben şahsen kendisiyle tanışamadığım için çok üzülüyorum. Sanki onun hikayesi yarım kaldı gibi bir burukluk var içimde. Böylesi bir kişi söz konusu olduğunda, daha doğrusu daha yapacak çok şeyi, dünyaya katacağı çok şeyi olan insanlar öldüğünde, ölümün bir ceza olduğunu düşünmeden edemiyorum. Oysa bazı insanlar var ki ölmek, onlar için rahata ermek demek. Mesela yatalak hasta olan insanlar için bu böyle. Hareket edemiyorlar. Bazıları konuşamıyor. Kişinin kendi kafasının içinde sıkışıp kalması kadar korkunç bir şey olamaz diye düşünüyorum. Zihninize doluşan ama kelimelere döküp rahatlayamadığınız onlarca şey, beyninizi kemirip durur sanırım böyle durumlarda. Bunu yaşayan bir insan için ölüm, kesinlikle huzura ermektir. Ya da düşünün ki bir insan var; sevmediği bir işte çalışıyor. Sevmediği bir kadınla evli. Hayatının hiçbir evresini istediği gibi yaşayamamış. Ona bir beden büyük gelen bir ömrün içine takılı kalmış. Para kazanmak ayrı bir işkence, eve dönmek ayrı bir işkence. Hiç şüphesiz bunu yaşayan insan için ölüm, bir kurtuluştur. Kafesinde özgür kalmayı bekleyen bir kuş gibi, ölüm sayesinde istemediği bir hayattan kurtulur. Yani ölen kişinin cezalandırıldığını mı yoksa mükafatlandırıldığını mı merak ediyorsak, burada ölenin kim olduğuna bakmak icap eder. Ne de olsa geride kalanlar için ölüm her daim bir cezadır. Eğer ki Tanrı ölümü yaratarak birilerini cezalandırmayı ummuşsa şayet, bu kesinlikle ölenler değil, geride kalanlardır. Hafızanızdaki anıların arasına ilmek ilmek işlediğiniz birisinin artık yanınızda olmaması kadar acı ne olabilir ki? Onu hatırlayacaksınız ama bir daha asla dokunamayacaksınız. Nefesini duyamayacaksınız. Gözlerine bakamayacak, sesinin nağmelerini işitemeyeceksiniz. Varken yok olan birisinin kaybı, ömür boyu canınızı acıtıp duracak. En acısı da ondan geriye kalan onlarca şeye bakıp da üzülmemeye çabalamak. Üzülmek bir şeyi değiştirmiyor gerçi ama üzülmenin bir şeyi değiştirmediği gerçeği, üzülmemize engel olmuyor. Yas tutmak, birisinin hayatında karşılacağı en ağır sınavlardan birisi. Ben şahsen birkaç cenazeye tanık oldum. Hepsinin farklılıkları vardı ama değişmeyen tek şey, yas evine sinen o acının kokusu. İnsanın genzini yakıyor sanki. Öleni çok yakından tanımasanız bile boğazınız düğümleniyor, içiniz titriyor. Ölüden geriye kalan boşluk sebebiyet veriyor buna sanırım. Her ne olursa olsun, şu gayet açık; ölüm, insanoğluna bahşedilmiş en ağır lütuf. Ölüm bir lütuf; çünkü insanın hayata tutunmak isteyip istemediğini seçmeye hakkı olduğunu hatırlatıyor ama çok ağır; çünkü geride kalanlar için her zaman tarifsiz bir acı bırakıyor. Keşke hayatla bağımızı koparmanın daha kolay bir yolu olsaymış.