GOETHE'NİN İTALYA SEYAHATİ

Seyahati mi demeli kaçamağı mı demeli bilemiyorum ne de olsa hizmetçisi dışında kimseye haber vermeden sabaha karşı evden kaçmış. Evden kaçmasaydı da ben İtalya'ya gidiyorum deseydi Goethe'yi kim ve niçin durdururdu, neden kaçma gereği duydu çok merak ettim ama kitapta maalesef bu sorunun cevabı yoktu. Fakat neden başka bir ülke değil de İtalya olduğunu söyleyebilirim. Goethe'nin babası da İtalya'ya geniş çaplı bir ziyarette bulunmuş ve her gününü seyahat defterine not etmiş, çocuklarını da İtalya'ya gitmek için cesaretlendirmiş bu nedenle Goethe de hep İtalya'yı ziyaret etmek istemiş. Babası Goethe ne zaman İtalya'ya gitmek istese göndermeye hazırmış fakat Goethe hiç bir zaman böyle bir istekte bulunmamış ve arkadaşlarıyla önünden geçtiğinde ise durup gezmek istememiş. Goethe İtalya'dan mı korkmuş veya niçin o kadar istemesine rağmen senelerce beklemiş hiç bahsetmemiş, keşke bahsetseymiş.. Fakat Goethe bunalımda olduğu ve sevgilisiyle sorunlarının olduğu bir günde evi terk etmiş ve İtalya'ya yola koyulmuş. Döndüğünde ise ilk işi sevgilisini terk etmek olmuş ve seyahatini yeniden doğuş olarak nitelemiş. Açıkçası Goethe'nin İtalya'ya bakışı ve yazdığı betimlemeler beni çok şaşırttı. " " Ben de birkaç ay önce İtalya'daydım fakat Goethe'nin yazdıklarını okuduktan sonra kendi seyahatimi çok boş buldum. Çünkü ben ne doğayı böylesine derin inceledim ne de sanat eserlerini. Goethe bir kaç dakika bakıp önünden geçtiğim eserler ve tablolarla ilgili satırlarca betimleme yazmış, bunları okuduktan sonra ise bende tekrar gitme isteği uyandırdı tıpkı Goethe'nin babasının seyahatinin Goethe'de uyandırdığı istek gibi. Öte yandan tekrar gitsem ben de o gözle bakabilir miyim bilemiyorum ne de olsa Goethe'nin sanat bilgisinin yüzde beşine sahip değilim. Aynı zamanda Goethe'yle birçok ortak fikrimizi de yakaladım. Mesela Collesseum'un devasa büyüklüğü karşısında aynı duyguları hissetmişiz ve Sistina Şapel'indeki Michalengelo'nun eserlerini uzun uzun hayranlıkla izlemişiz. Goethe beni benim birkaç ay önceki seyahatime mi geri götürdü yoksa yanında 1740'lı yıllardaki İtalya'ya mı götürdü bilmiyorum fakat aynı eserlerinin hala bu kadar önemli olması ve bu kadar çok ziyaretçiye sahip olması Roma Tarihinin büyüklüğünü gösteriyor olsa gerek. Aklımda ise bir soru var: Klasik dönem eserlerine bu kadar hayran kalan Goethe modern sanat hakkında ne düşünürdü? Modern sanat müzesinden de klasik dönem eserlerinden aldığı tadı alabilir miydi merak ediyorum. Ne de olsa bazı sanat eserlerini Goethe sayesinde anladım ve bazı karmaşık bulduğum modern sanat eserlerini de anlasam fena olmazdı. Veya Goethe'nin ziyaret ettiği tarihi Venedik'te şimdiki Venedik'teki yüzlerce mağazanın yerinde neler vardı? Çünkü Venedik'te insana alışveriş dışında başka bir seçenek sunmamaları beni oldukça üzdü. Tabii Goethe bana bir şey de öğretti; bundan sonraki seyahatlerime çıkmadan önce kapsamlı bir araştırma yapacağım, bir tarihi eseri ve yeri önemini bilerek ziyaret etmek insana daha fazla şey katıyormuş. Başka bir konuda ise Goethe bana tercüman oldu; Goethe de yalnız seyahat etmekten başta oldukça haz almış fakat sonrasında rahatsız olmaya başlamış. Demek ki bu insanın doğasında var, uzun süre yalnız kalamıyoruz, hep başkalarına ihtiyaç duyuyoruz. Yeni tanıştığımız insanlarla vakit geçirmektense sürekli vakit geçirdiğimiz kişilerden daha fazla zevk alıyoruz. Demek ki insanoğlu yeniliklere hep açık. Goethe İtalya Seyahati için demiştir. Öte yandan, Almanlara olan nefretini gösteren şu cümleyi söylemiştir: "Beni, Alman mentalitesi ve zevk almaktan çok öğrenme isteği harekete geçirmeseydi.." Goethe için Kuzey ve Güney insanı "Hiçbir kitap, hiçbir resim İtalya'nın hakkını birbirine zıttır ve Goethe kuzeydeki aşırılıktan güneye kaçmıştır. Almanya'ya veremez, manzara tarif edilemez" dönüşü ise oldukça hüzünlüdür fakat gördükleri ve keşfettikleri de hüzünlüdür: " ." Yani Goethe güneyde aradığı sadeliği bulamamış mıdır? Dünyayı ne kadar çok görürsem, insanlığın günün birinde bilge, akıllı, mutlu bir kitle olabileceğine ümidim o kadar azalıyor