"İnci"nin Etrafında

Neden İnci derseniz ilk söyleyeceğim şey bendeki anısı olacaktır çünkü bu belki de bir öğretmenimin veya ailemin ısrarı olmadan kendim seçerek ve zorla değil de merakla okuduğum ilk kitaplardan biridir. Neden İnci sorusunun ikinci cevabıysa bu kitabın samimiliği olacaktır. Ben bu romanda anlatılanların samimiyetine kapıldığım için tekrar okumaktan hiç sıkılmam. Olayın ilginçliği değil belki ama Steinbeck'in anlatım tarzının bana hissettirdiği samimi huzur ve anılarımın canlanmasının bana verdiği his hoşuma gider her zaman. Romanın yazarına özgü dikkatimi çeken bir nokta ise romandaki karakterlerin zorluklarla mücadele etmede tanrıya sığınması veya birtakım iç düşüncelerini müzik ögesiyle özdeşleştirmeleriydi. Bu durum bana kitap boyunca kendi zor durumlarımı hatırlattı ve duygularımı yönetmek için başvurduğum yolları düşündürdü bana. Müzik ögesi ise pek nadiren karşılaştığım, ilgimi oldukça çeken bir nokta oldu. Ailenin Şarkısı, Kötülüğün Şarkısı, Olası İncinin Şarkısı, Denizin Dibinin Şarkısı... Bu kitabı, hakkında yazmak için tekrar okuyuşumun da betimlenen çevreyle benzerlik gösteren bir yer olan Bafa'da gerçekleşmiş olması oldukça tatlı bir tesadüf oldu benim için. Kasaba, göl, sahil, yosunlar, sazlık, geçimini sudan sağlayan insanlar... Bu kitabı okurken sanki bulunduğum yerde yazılmış bir kitabı okuyormuş gibi hissettim ve huzur dolu olduğu kadar da ilginç duygulara kapıldım çünkü bu daha önce hiç yaşamadığım bir durumdu. Tam da bir romanda olması gerektiği gibi her sahneyi kafamda canlandırmamı sağlayan ayrıntılı betimlemeler, fakir ama sıcak bir ailenin hayatını oldukça başarılı bir şekilde anlatıyordu. Bu betimlemelerde dikkatimi çeken bir şey ise başkarakter Kino'nun eşi Juana'nın güçlü karakterini anlatan kısımlardı. Bebekleri Coyotito'yu akrep soktuğu zamanki çelik iradesinden başlayarak onun uysal, iyimser, sabırlı ve gerektiği zaman gerçekten dayanıklı Tosun, Sayfa: 2 oluşu bana öncelikle annem olmak üzere tanıdığım diğer güçlü kadınları hatırlattı. Ancak romanın asıl dönüm noktası "inci", bana konu para olunca insanın ne kadar bencil olabileceğini gösterdi. Para, bulunduğu günden bu yana sanırım biz insanların baş belası olmuş. Tarihte hiç değişmeyen şey, sorunların ana kaynağı: para. Bir kesim refah ve huzur içinde yaşayıp giderken, bir diğer kesimin açlık ve yoksullukla savaşının neden olduğu çatışmalar günümüz dünyasında da artarak devam etmekte. Bir güç simgesi olarak görülmesinin yanı sıra insanların bencil yanlarını da ortaya çıkaran ve paylaşılmaktan öte, miktarı ne olursa olsun hiçbir insana yetmeyen bir nicelik. Bu gerçekten biz insanoğlunun anlam veremediğim bir özelliği: doyumsuzluk. Doyumsuzluk ile birlikte ortaya çıkan hırs ve bencillik ise zengin ile fakir arasındaki uçurumların büyümesinin temel sebebi. Konu para olunca herkesin kendini düşünüp bencil davranması, uçurumların hiç kapanmaması ile sonuçlanıyor. Daha da kötüsü fakirlik, insanları bir süre sonra hırsızlığa, suça, kötülüğe sürüklüyor. İnci'de yaşananlar da bu anlattıklarımla, günümüzde yaşananlarla aynı aslında. "İnci", parayı simgeliyor ve fakirlik batağından kurtulmaya çalışan bir aileye umut olması gerekirken baş belası oluyor. "İnci" ile birlikte bu yoksul ailenin çevresi para hırsıyla gözü dönmüş insanlarla doluyor ve aile elindekilerden de oluyor. Kitaptaki "İnci'nin özü insanın özüne karışınca ortaya tuhaf, kapkara bir tortu çıkıvermişti." sözü bu durumu biraz olsun özetleyebiliyordur belki. Yaşananların bebeklerinin ölümüne sebep olması ise onları para konusundaki düşüncelerini tamamen değiştirmeye itiyor. "İnci"yi denize atmaları ile onun yani paranın mutluluk değil uğursuzluk ve kötülük getirdiğini bir kere daha göstermiş olsalar da, kitabın bu şekilde son bulması biz okuyucuların bu tartışmalı konu üzerine sorgulayışlarını sonlandırmayacaktır.