"ÖZGÜR" ŞİİRLER

Ne zaman hüzünlü olsam, şiir okuyarak yatıştırırım kendimi. Şiirler, mutsuzluğumda, yalnızlığımda bana yoldaş olur. Küçüklüğümden beri de hevesliyimdir şiir yazmaya aslında. Bu şiir aşkım ve ilgim de Orhan Veli şiirleriyle tanışmamla başlamıştır. İlk kez onun bir şiirini okuyabilme fırsatı bulduğumda, henüz daha ilkokuldaydım ve bu kadar farklı bir tarzla karşılaşmak beni oldukça heyecanlandırmıştı. Çok kısa bir ömre, bu denli büyük yapıtlar sığdırmış ve yalın, mizahi ifadeleriyle de benim ve daha birçok insanın içine işlemeyi başarmıştı. Şiirini okuyan her insanda tekrar tekrar ayni deneyimi yasama isteği uyandıran Orhan Veli, sadece yazım tarzı değil konu içeriğiyle de, benim gibi birçok şiir severin gönlünde taht kurmayı basarmıştır. Öncelikle, Orhan Veli'nin ve kaleminin en sevdiğim özelliği olan serbest yazım şeklinden bahsederek, giriş yapmam gerektiğine inanıyorum. Melih Cevdet ve Oktay Rifat gibi Orhan Veli'nin Türk edebiyatına bu katkısı bahsedilmeden geçilmeyecek kadar önemli bir konudur. Aslında, kurallardan şaşmayan bir şiir kültürünü bambaşka yerlere taşıyan bu üç sair, serbest yazım ölçüsüyle edebiyat tarihinde bir devrime öncülük etmişlerdir. Belki de benim gibi daha birçok insan şiiri onlarla tanıyıp sevdi ve de muhtemelen bir daha da uzak kalamadı. Serbest yazım şekli, şairlere kalıplara sıkışmadan, söylemek istediklerini özgürce ifade edebilme imkanı tanıdı belki de. Bir şiire duygu katan ve insanın içine işleyen de, bu özgürlük değil mi zaten? İşte bu sebeple Orhan Veli'de en çok sevdiğim özellik de bu oluyor; ne koskoca, görkemli İstanbul'u anlatırken, ne ufacık tefecik bir nasırdan bahsederken kendini sınırlamaz ve duyguyu doğrudan aktarabilmeyi başarıyor. Bir ölüm veya bir aşk; kimi zaman İstanbul'un, kimi zamansa bambaşka şehirlerin sokakları; bazense hayatımızdaki günlük, sıradan bir şey, onun şiirlerinin konusu olabiliyor. Elbette serbest yazım ölçüsü öncesi şiir kültürüne bakılarak, Orhan Veli'nin şiirlerinin özensiz olduğunu düşünenler çıkmıştır, ancak Orhan Veli'nin kendine has bir özeni ve düzeni vardır, genellikle tek tür şiir yazmaktan kaçınmıştır. Sadece aşkı anlatmak veya sadece betimleme yapmak ona göre değildir ve şiir kültürüne bambaşka açılardan yaklaşmıştır. Sonuç olarak "Garip" akımı ortaya çıkmış ve şiir, ne yazım kurallarıyla; ne de konu sınırlamalarıyla kısıtlanamaz hale gelmiştir. Sonraki nesiller de bu akımı benimsemiş; ortaya duyguların ve düşüncelerin özgürce aktarıldığı, yeni bir şiir kültürü çıkmıştır. Orhan Veli'nin şiirleri beni bambaşka bir ruh haline sokuyor çoğu zaman. Bir şiirinde hüzünlenip duygulanırken, diğer bir şiirinde aniden gülümseyip neşeleniyorum. Bir şiirinde aşkından bahsediyor; sevgilisine özleminden ve sevgilisinin güzelliğinden. Kavuşmaları ya da kavuşamamaları konu alınıyor. Bir sonraki sayfada Kitabe-i Seng-i Mezar çıkıyor karşıma. Hüzünleniyorum Süleyman Efendi'ye; bir yandan da gülümsüyorum. Bir şiirde nasırın ne işi var diye şaşkınlık içerisinde düşünürken, ardından gelen dizeler tüylerimi diken diken etmeyi başarıyor. Sonra tekrardan başka bir sayfa... Bu defa Cımbızlı Şiir geliyor karşıma. Bu derece yalın bir konu, benim gibi bir hayranını bile şaşırtıyor ve gülümsetiyor. "İstanbul'u Dinliyorum" şiirinden bahsetmemek olamaz. İstanbul ile alakalı her şey canlanıyor önümde ama sadece görsel değil, esen rüzgarı gönlümde, dallarda hışırdayan yaprakları kulaklarımda hissediyorum sanki. Serbest yazımın bir sonucudur bu; böylesine derinden hissettirebilmesi bir durumu, şehri veya duyguyu. Şiirlerdeki somutluk belki de beni bu kadar etkileyebilen; hiç bir dolambaç, laf oyunu yok; sadece duyguların aktarımı var. Bu kitabi her okuduğumda şiire olan tutkum adeta katlanarak büyüyor. Belki de yüzüncü okuyuşum bu mısraları ama öylesine içine işliyor ki insanın, her okuyuşum sanki ilk defaymışçasına etkiliyor beni. Şiir gibi bir edebi alana, Orhan Veli'nin dizeleriyle girmek ve onun dizelerinde kendini bulmak, bir insanın başına gelebilecek en güzel durum değil de ne?