OLMAYANI GÖRMEK

1919 yılının 19 Mayıs sabahı her insan gibi yatağından kalktı. Yaverinin hazırladığı giysilerini giydi ve kamarasından dışarı güverteye doğru yürümeye başladı. Aklında o günden sonra yapacağı veya yapabileceği bütün senaryoları, bütün olumlu ve olumsuz ihtimalleri kurgulamıştı. Daha 16 yaşında kurgulamaya başladığı projesinin ilk adımlarını birkaç gün içerisinde gerçekleştirecekti. Ceketinin cebinden sigara tablasını çıkardı ve son kez normal bir vatandaş olarak vapurun güvertesinde sigarasını içti. Dehasını tartışmak bir yana bize anlatmak istediklerini bile yanlış anladığımız bir adamdan bahsetmek istiyorum. Hayatı boyunca uğruna kendi canını bile ortaya koyduğu fikirlerini bize anlatmak için denemediği yol kalmayan bir adam o. Bu yazı da kendisini tabulaştırmak istemiyorum fakat onu tabulaştırmamak için sıradan insani özellikler vererek dehasını göz ardı etmek de garip geliyor. Dünya savaşları daha başlamadan savaşı öngören, bağlı olduğu devletin bütün stratejik hamlelerinin nelere neden olacağını bilen ve buna karşı önlemlerini daha sadece o devletin bir kumandanıyken almaya başlayan bir deha o. Sıfırdan belli sistemler üzerine kurulan bir devleti tek başına yaratan her kurumunun kuruluşunda bir fikri olan bir insan. Dünya üzerinde her ülkenin saygı duyduğu bir insan, bir kurucusu vardır. İnsanların saygı duyduğu devlet otoritelerini ve sistemleri kuran insanlardır. Normal insanların gördüklerini farklı görebilen kimi zaman olmayanı gören insanlardır bu adamlar. Onların bakış açılarını anlayabilir ya da onların fikirlerini özümseyebilirsiniz ama ne yazık ki biz normal insanlar asla nasıl düşündüklerini çözemeyiz. Bazen bir siyasi karar anında belli olur bu dehaları bazen ise savaşın ortasında. Tek cümleleri peşlerinde binlerce kişiyi sorgusuz bir şekilde sürükler. Tek bir duruşları emirlerinde milyonlarca kişiyi getirir. Bu onlara doğuştan gelmiş bir yetenek gibidir ya da hayatın şartları onları bu hale getirmiştir. Fikirlerinden bahsetmeden önce kendisinden bahsetmek istedim. Böyle bir ideoloji ancak ve ancak böyle bir dehadan çıkabilir çünkü. Dünya'da tek kişi tarafından yazılan yönetilen ve ne yazık ki oynanan tek devrim onun yaptığıdır. Anlatmaya çalıştığını bir kere biri oturup düşünmeyen milyonlar ya da fikirlerini duymayan insanlara bu fikirleri gizlemeye çalışan acizler. Tek tutkusu vardı onun. Kendi kararlarını kendi verebilen bir millet oluşturmak. Çağın gereklerini yerine getiren yani aklın ve bilimin ışığında yönetilen bir ülkeye sahip olmaktı. Bir tarafta bu Ortadoğu bataklığında bir umut yaratmaya çalıştı diğer tarafta 2 KARAMAN Avrupa'nın her zaman tehdit olarak görebileceği bir güç. Yarattığı ideolojisi ne totaliter rejim oluşturmak içindi ne de kişilere bağlı kalan bir demokrasi. Aklın ve bilimin tüm ideolojilerin üstünde olduğunu savundu. Bu yüzden görüşleri Marksizm ile de ortaklık gösterdi fakat ideolojisi Marksizm'den çok daha üstündü. Görüşlerini 6 temel ilke içerisinde değerlendirmek istedi. Ne olursa olsun bu 6 ilkeden vazgeçmenin hem o günün şartlarında hem de bugünün şartlarında felaket olacağını biliyordu. Kurduğu düşünce sistemini çok sıkı ve otoriter görenler aslında ideolojisini tam olarak göremeyenlerdi. Kurduğu sistem temel olarak tek bir kural ile çalışıyordu. Herhangi bir sorun karşısında bu 6 ilkeden sapmadan herhangi bir ideolojiyi sistem olarak getirebilmeniz mümkündür. İsterseniz kapitalizmin serbest piyasası isterseniz sosyalizmin katı devlet kuralları olsun, çözüm eğer diğer ilkelerin çalışmasını engellemiyorsa herhangi bir şekilde olabilirdi. Aslında o dünya üzerinde kendi kendini yenileyebilen tek sistemi kurmuştu. Ama bugün bile fikirlerinin artık eskidiği yalanını dinleyebiliyoruz. O günün ihtiyaçları neyi gerektiriyorsa onu yap diyen bir sistemin ne zaman eskiyeceğini nasıl tartışabiliriz? 6 ilkenin bizi bir arada tutan tek şey olduğunu bu 6 ilkeden vazgeçtiğimiz bugünlerde her gün biraz daha ayrıştığımızı hissetmiyor muyuz? Onun fikirlerini tartışıyoruz. Yaptıklarını eleştiriyoruz. Kurduğu ideolojiyi faşizmle bile karşılaştıranlar var bu ülkede. Yaptığı milliyetçilik tanımını bir kere açıp okumayan siyasi liderler ve ne yazık ki bazıları milliyetçi olduğunu iddia eden liderlerden korkuyorum. Laiklik tanımını dümdüz edip ülkeyi iyice kutuplaşmaya iten devlet gibi cansız bir yapıya din kazandırmaya çalışan bir ideolojilerden korkuyorum. Özgürlükçü düşünce adında terör örgütlerini özgürlük savaşçıları gibi gösterenlerden korkuyorum. Ama sonra yarattığı cumhuriyetin İstiklal Marşı'nın ilk sözü geliyor aklıma. Korkma! Çünkü biliyorum ne olursa olsun, ne kadar bu devrimi anlamayan varsa bir o kadar da bu devrimi korumak isteyen insan var. Çocuklarına kendi kararlarını kendileri verecekleri bir gelecek bırakmak isteyen milyonlar var. Beni anlamak demek mutlaka yüzümü görmek demek değildir. Benim fikirlerimi, benim duygularımı anlıyorsanız ve hissediyorsanız, bu kafidir. Mustafa Kemal ATATÜRK Atatürk bize aklın neler yapabileceğini göstermiştir. Bunun mümkün olduğunu göstermiş; ama "Ben böyle diyorum, böyle yapın" dememiştir. Bilakis, "Ben hiçbir şey söylemiyorum, sadece aklınızı rehber edinin" demiştir. Yaptığı bütün inkılapların gayesi de aklın rehberliğinde Türkiye Cumhuriyeti halkını tamamen çağa uygun, bütün mana ve biçimiyle uygar bir toplum haline dönüştürmektir. Celal ŞENGÖR 3 KARAMAN