SINIRLANDIRILMIŞLIK

Kağıdın yanma sıcaklığıdır 451 F. Okuldan, bir makaleden veya bir araştırmadan öğrenebilirsiniz bu bilgiyi ama bu aklınızda bir roman sayesinde kalmışsa bilin ki durum daha ilginç bir hal almıştır. Fahrenheit 451, baskıcı bir devlet sisteminin etkili bir biçimde yorumlandığı, toplum-birey arasındaki bağa dair bakış açınızı tamamen değiştirebilecek bir romandır. Distopyanın en güzel örneklerinden biridir bu kitap. Distopik bir rejim siyasi açıdan bakıldığında totaliter bir yönetim anlayışıyla birlikte kalan tüm baskıcı sistemleri ifade eder. Distopik bir toplumda yaşayan insanlar baskı altında kalmış, yaşam hakları sınırlanmış, belirli bir kalıba uygun olmak zorunda bırakılmış bireylerdir. Fahrenheit 451 adlı eserde aydınlanma araçları olarak görülen kitapların itfaiyeciler tarafından yakıldığı, insanların medya ile ilgili olarak sadece televizyonda beyin yıkayıcı şovlar izleyebildiği, kitap okuyup düşünen ve aydın olmaya çalışan insanların yok edildiği bir topluluk ele alınmıştır. Bir toplum hayal edin; öyle bir toplum ki insanların düşünme, yeni fikirler oluşturma, yorumlama ve eleştirme yetileri ellerinden alınmış. Günümüz topluluklarının çoğunda rastlayabileceğimiz bir durum bu. Bu toplulukların en başında yer alan kişiler nasıl kurgulamışsa kendi devletlerini, öyle yaşamak düşüyordur sıradan insanlara. Çobandır bu üsttekiler, diğerleriyse sürülerinin sadece bir parçası. Sabitlenmiş bir kalıp oluşturmuşlardır. Düzen dışına çıkmaktan korkmak ve yönetime körü ERGUNOL 2 körüne inanmaktan ibarettir bu kalıbın temeli. Devletini sorgulamayan, eleştirmeyen ve düşünemeyen bireyler yaratmaktır bu kalıbın amacı, böylece onlara bir köle gibi davranmak kolaylaşacaktır. Bunun devam etmesi için de ellerinden geleni yapar bu kişiler. Fahrenheit 451'de kitaplardır insanları aydınlatan. Bu yüzdendir ki yönetmeliğin istediği onların yakılmasıdır. Böylece sürü anlayışlarını rahatlıkla devam ettirebileceklerdir. İşin ironi tarafı ise bu yakma işini itfaiyecilerin yapmasıdır; siz düşünün artık nasıl bir düzen hakimdir bu topluluğa. Aslında günümüz devletlerinde de görülebilir böyle bir ironi, sonuçta insanlara doğru düzgün bir yaşam anlayışı vadettiklerini varsayıp onları kandıran ve kendi istediklerini yaptıranların çoğunluğu, toplulukları yöneten insanlardır. Her ne olursa olsun, kalıba oturmamak için elinden geleni yapan ve gerçeği görenler de vardır. Azınlıktır genelde bu kişilikler. En baştakilere göre toplumsal bir suç işliyorlardır. Karşı geliyorlardır onlara. En üsttekilere göre ideal olanın, olması gerekenin, eşitliğin, özgürlüğün savunucusu, gerçeklerin açıklayıcısı olanlar en büyük cezayı hak edenlerdir. Bu devlet anlayışına göre zararlı bilgilerdir bunlar. Fahrenheit 451'de de kitaplar, beyinleri zararlı ve gereksiz bilgilerle doldurduğu için yakılıyordur işte. Düşünsenize, ya kitaplar, bilgiler insanın düşünme gücünü geliştirir ve onlara eleştirme ve sorgulama yeteneği kazandırırsa? O zaman ne yapacaktır en baştakiler? Bu durum devlet yönetim mekanizmasının çökmesine yol açacaktır, onların kafa anlayışına göre belirlenmiş birlik ve beraberliği bozacaktır, hakimiyetleri tehlike altına girecektir ve en sonunda yok olacaktır o kendilerine göre mükemmel düzenleri. O yüzdendir ki bu azınlıklar susturulur. Bu da parayla, ölümlerle, tutuklamalarla ve daha birçok yol ile yapılır; ama her ne olursa olsun fikirler asla ölmez, insanlar asıl olması gerekeni gerçekle bir araya getirdiği zaman harekete geçecektir. Fahrenheit 451'de olması gerekenle devlet sistemi arasındaki farklılığı gören ilk kişi bir itfaiyeci olmuştur mesela, gerçeği kavradığı an yaptığı işi bırakmış, sınırlamaları kaldırmak ve bağımsız olmak için savaşmış ve en sonunda başarmıştır bunu. İşte sansüre, totaliter yönetimlere ve uzun zamandır sürdürdüğümüz yaşam tarzına yönelik en çarpıcı eleştirilerden birini içeriyor bu kitap, bu itfaiyecinin bu toplumda geçen hayatını anlatarak. Bu şekilde insanlar bu kitabı okuyunca kendilerini ERGUNOL 3 yeni baştan kurar, ülkelerinin siyasi durumunu ve yaşamlarının bir çoban tarafından yönetilen bir sürü içindeki sıradan bir koyununkiyle benzer olup olmadığı sorgulamaya başlarlar. Bunu anlayıp kavradıkları ve birlik ve beraberlikle gereken tepkiyi verdikleri an, onlara distopyayı yaşatanlar da yok olmaya başlamış olacaklardır.