ÖZGÜR İNSANLAR

Azim, irade, istikrar... Bütün bunları bir araya getirdiğimizi düşünelim. Bunlar bize özgürlük ve başarı vermez mi? Peki şimdi de bunların hiçbirine sahip olmadığımızı farz edelim. İşte o zaman kapalı bir kutuda keşfedilmeyi bekleyen herhangi bir şeyden farkımız kalmaz. Çünkü bizi biz yapacak olan şeylerden yoksunuzdur. Bu şeyler olmadan ne kadar özgür olabiliriz ki? Hayat karşımıza bir sürü engel çıkarabilir ancak önemli olan, aşacağımız engellerin büyüklüğü ya da ne kadar çok olduğu değil, bizim o engellerin üstesinden gelebilmek için neler yaptığımızdır. Ve biz bir kere başardık mı özgürüzdür artık. Çünkü bütün bunları kendi irademizle yapmışızdır. Sebeplerin sonuçları doğurduğu bir dünyada bu özgürlükten faydalanıp önümüzü açmak varken içimize kapanmak neden? Özgürlük dediğin iki elle tutulur birşey değil. Özgür olmak hissetmekle alakalıdır. Birinin kölesi olman gerekmez illaki ben özgür değilim diyebilmek için. Bazen sadece yaşadıklarımız ve aklımıza doluşan onca düşünce, yapmak istediklerimiz ama başarısız olmaktan korktuğumuz için yapamadıklarımız, her ne kadar özgür gibi gözüksek de aslında kendi içimizde tutsak yaşadığımızı belirtir. Bunların bir sonucu olarak da yerimizde sayarız. Yaşadığımız her gün, önceki günün aynısı gibi gelir. Bütün bunlar olurken, kalıplarımızı aşmadan, belli sınırlar içerisinde yaşayıp olanlara boyun eğmek özgürlük müdür? Ellerini alınlarına yaslamış, kaşlarını çatmış, derin bir of çeken pes etmiş, yıkık dökük insanlar görüyorum... Dün de gördüm, yarın da göreceğim. Bu insanların başına ne geldiğini, ne yaşadıklarını tahmin edebiliyor muyum? Belki evet belki hayır ancak asla emin olamıyorum. Onların iç dünyasını bilemem, sorunlarının büyüklüğünü, azlığını ya da çokluğunu da bilemem ancak bu faktörlerin boyutu ne olursa olsun, yaşadığımız her problemde düştüğümüz yerden kalkmamız gerektiğini biliyorum. Halldor Laxness'ın yazmış olduğu Özgür İnsanlar kitabındaki Bjartur karakteri, hayat tarafından aldığı her darbede kendini bıraktı mı? Aksine, her olumsuzlukta daha da güçlendi sanki. Öyleyse biz neden yapamayalım? Mesela ben umutsuzluğa kapıldığım, acaba bıraksam mı diye şüpheye düştüğüm her an, bir kez daha denememenin verdiği huzursuzluğu içimde taşırım. Çünkü belki de o son denememde başaracağımdır. Buradaki asıl olay ''Bunu yapamam, beni aşar'' cümlesindedir. İşte bu cümleyi kurduğumda kendimi eksik hissediyorsam bilirim ki o aşar dediklerim, sadece denenmemiş oldukları için çok uzak gelir. Veya yenilgi sonrasında kurulan ''buraya kadarmış'' cümlesi aslında hiçbir şey ifade etmez. Çünkü nereye kadar gidebileceğimizi belirleyecek olan yine kendimiziz. Daha önce birçok tiyatroya, birçok dans gösterisine gittim. Gösterilerde düşen ama hemen sonrasında dimdik ayağa kalkan bir sürü insan gördüm. O dansa devam ettiler, çünkü edebilirlerdi. Ya da düştüm ve rezil oldum kafasını yaşayıp sahneyi terk de edebilirlerdi. Ancak bunu yapmayanlar kazandılar çünkü dansın sonundaki o alkış tufanını onlar duydular. Yapabileceklerinin en iyisini yaptıklarına dair içlerinde oluşan o duygu, sahnede düşmelerinden çok daha önemliydi. Veya repliğini mi unuttun? 2 seçenek var. Sahneyi terk edebilirsin ya da sahneyi sahiplenebilirsin. O an her şey senin elindedir ve küçük bir doğaçlama çok işe yarayabilir. Demek istediğim, sorunlarımızı sorun olmaktan çıkarıp, çözüm üretmek için bir fırsat olarak görmek bizim için bir avantajdır. Farz edelim ki öğrenme sürecindeyiz ve bisikletten düştük, bacağımız ve kollarımızda yaralar var. O iyileşme sürecinde ne yaparız? Yaralarımıza merhem süreriz ve iyileşmek için hevesle bekleriz. Peki yaralarımız iyileştikten sonra bisiklete binmeye son mu veririz? Hayır. Aksine bir sonraki binişimiz için bir deneyim elde ederiz. Hani bir laf vardır; düşe kalka öğrenmek. İşte bu düşmeler, öğrenme yolunda atılan adımlardır. Çünkü gelişme ancak bununla sağlanır ve ileriye dönüp baktığımızda, başardıklarımızın, yaşadığımız onca kötü şeyi sildiğini gördüğümüzde, bunun doğru yolda atılan doğru hamleler olduğunu görürüz. Hayat, geçilmesi gereken bir sınavdır derler. Aksine, hayat bir sınav falan değildir, bana göre daha çok bir oyun gibidir. Tıpkı Mario oyunlarındaki gibi önümüze engeller çıkaran bir oyun. O engelleri aşmak, tekrar tekrar da olsa üstesinden gelmek ve dimdik yürümeye devam etmek tamamen bizim elimizdedir. Bu yolda ilerlerken yaşadığımız takılmaların ve tökezlemelerin bir önemi yoktur çünkü yolun sonunda özgür irademizle verdiğimiz kararlarımız ve azmimiz ile ulaşacağımız şey, bize bütün o güçlükleri unutturabilecek düzeydedir. Yüzümüze konacak gülümseme, başarı ve mutluluk... Tabii ki bütün bunları kendi hayatına yön vermeyi bilenler başaracaktır. Kim midir onlar? Özgür insanlardır! Melis Erkan