İNSANLIĞIN ARAFI

Dan Brown'un Cehennem adlı eseri oldukça sürükleyici, düşündürücü ve okuru sorgulamaya iten çok yönlü ve çok özellikli bir kitap. Sayfaları çevirdikçe gözümde canlanan sahneler bir yana, serinin önceki kitapları gibi bu kitabı da okumak heyecanlı ve kültürel yönden zenginleştirici bir deneyim oldu. Olayların bütününde Dante'nin eseri İlahi Komedya'dan belirli bölümler tamamlayıcı olarak görev yapıyor; yani Dan Brown romanın altyapısını oluştururken eski eserlerden yola çıkmış ve bunu roman gerçekliğine yansıtmıştır. Bu sayede İlahi Komedya gibi daha önce okuduğum diğer yapıtlar ile ilişkilendirme yapabildim ve bu romana daha derinlemesine hakim olmamı sağladı. Bunun yanında, kitaba asıl konu olan olay insanlığı çok büyük bir zarara uğratacak bir virüsü durdurma çabası ve bu süreçte izlenen yoldur. Dünya üzerindeki insan nüfusunun giderek büyümesi ve ilerisi için çok büyük tehditler oluşturacak olması artık dışarıdan bir müdahaleyi zorunlu hale getirir. Dünya Sağlık Örgütü bir karar alır ve bu dünyanın geleceğini kurtaracaktır. Aynı zamanda da şu anda dünya üzerindeki nüfusa zarar verecektir. Bu bilgiyi vermemin sebebi, romanın beni içine alan yönünü sizlere daha iyi bir şekilde aktarabilmektir. Kitabın sonunda Sienna ve Elizabeth adlı figürler virüsün veba gibi kanlı ve eziyetli bir hastalık değil, insanların belirli bir kısmının neslini devam ettirmesini engelleyecek bir hastalık olan kısırlık yarattığını öğrendiklerinde buna engel olmaktan vazgeçerler. Beni en çok düşünmeye iten kısmı ise buydu. Bir Uluslararası İlişkiler öğrencisi olarak, ileride işimin bir parçası bu tip dünyanın kaderini değiştirecek olayları anlamak ve analiz etmek olacaktır. Şimdi düşündüğümde ise, büyük bir ikilem ile karşı karşıya kalıyorum. İlk olarak, virüsün en çok etki edeceği kesimin benim bulunduğum bölüme ne kadar yakın olduğu kararımı etkilememeli diye düşünüyorum. Aksi takdirde bu objektif ve profesyonel bir karar olmaz. Kişisel olarak baktığımda, halktan biri olarak bana soyumu devam ettirmemem karşılığında dünya nüfusunun kurtulacağı söylense idi muhtemelen "Neden ben?" diye sorardım. Kimse bu sorumluluğu kabul etmek istemez veya toplumun büyük bölümünden gelen büyük bir hareket olmadıkça bunun bir parçası olmak istemez. Mesele güven ve altyapı sorunudur. Ancak bu uygulama bir uluslararası örgüt eliyle, insanlara duyurulmadan yapılırsa başarılı olabilir. Burada bizi vicdanımızla baş başa bırakan durum ise buna izin verip vermeyeceğimizdir. Böyle bir durumla karşı karşıya kalındığında hiçbir müdahalede bulunmamak ise Dante'nin ilahi düzeni temel alındığında Araf'ta kalmak olarak nitelendirilebilir. Öyle ki, insan kendini düşünmekten daha ileri gidemez bir bencilliğe sahiptir. Dan Brown'un yapıtını oluştururken temel aldığı Dante'nin eseri İlahi Komedya 'nın "Araf" bölümünde denir ki: "Duyularımızdan birine acı ya da zevk egemen olursa, öyle kaptırır ki ruhumuz kendini bu duyguya artık öteki duyuları tanımaz bile ve bu olgu, birden çok ruhumuz olduğuna inananların görüşünü çürütür." Bana göre Araf tam olarak Dante'nin tasvir ettiği gibidir. Arada kalmaktır. Tüm dünyanın kaderi elinde iken hiçbir şey yapmamayı seçmektir. İnsanlığını kaybetmek, zihnine ve hareketlerine korkunun egemen olmasına izin vermektir. Bencilliktir. Cehennem ise bu dünyadaki tüm korkulardır. Yalnızca alevler içinde yanan öteki dünya değil, korkunun sana egemen olmasıdır. Senin hayatı değil, korkunun seni yaşamasıdır. O duygu sana öylesine hükmeder ki; insanda en değer verdiği bireylere karşı bile savunma gücü bırakmaz. İşte bu yüzdendir ki, sonucu ne olursa olsun inandığın uğruna harekete geçmek gerekir. Çünkü: "Cehennemin en karanlık yerleri, buhran zamanlarında tarafsız kalanlara ayrılmıştır." Referans: Brown, Dan. Cehennem. Çev. Petek Demir ve İpek Demir. İstanbul: Altın Kitaplar Yayınevi Ve Ticaret AŞ, 2013. Alighieri, Dante. İlahi Komedya. London: Penguin, 2007. Print.