Neymiş Bu Ellerden Düşmeyen Sosyal Medya?

Otobüse her bindiğimde etrafıma şöyle bir bakarım, süzerim çevremdekileri. Özellikle şu son zamanlarda, bir şeyi sürekli gözlemler oldum. Ne diye soracaksınız? Cevap vereyim, insanların gözlerini bir saniye bile ayıramadığı cep telefonları. Değişen bir dünyada yaşadığımızı söylüyoruz, insanların ellerindeki akıllı telefonlar da bu değişimin bir parçası tabi ki. Bu şekilde teknoloji insanların hayatına bir şekilde dokunuyor tabii ki. Ancak burada dikkat çekmek istediğim şey insanların yeni teknolojiyi ne kadar sık kullandığı değil. Dikkat çekmek istediğim asıl nokta insanların bu teknolojiyi nasıl kullandıkları. İnsanlara şöyle bir göz gezdiriyorum demiştim ya, son zamanlarda ucundan da olsa o telefonlarla neler yaptıklarını da görebiliyorum böylelikle. Gözlemlerim de şu yönde oluyor, ne zaman birisini elinde telefonla görsem bir sosyal medya aracını kullanırken görüyorum. Bu araçların biçimleri ve sundukları değişiyor olsa da, son zamanlarda değişmeyen tek şey sosyal medyanın varlığı aslında. Peki o zaman soruyorum, nereden çıktı bu sosyal medya? Aslında sosyal medyanın temel felsefesine inmek gerekiyor bu sorunun cevabını vermek için, neden kullanıyoruz biz sosyal medyayı? Sorunun cevabı globalleşen dünya bana göre. Eski zamanlara bir bakın, kaç arkadaşınız vardı eskiden. Gerçekten hatıranızda yer etmiş arkadaşlarınız vardı sadece. Bunlar da bir elin parmağını geçmezdi. Çok uzun zaman öncesinden de bahsetmiyorum bu arada, beş yıl öncesi bahsettiğim zaman. Şimdi ise sosyal medyada arkadaş statüsüne koyduğunuz insanlara bir bakıyorsunuz, kiminin yüzlerce kiminin binlerce arkadaşı var. Arkadaş çevremiz bile global hale geldi bir bakıma. Bir fotoğrafı ele alalım mesela. Fotoğrafınızın sosyal medya olmadan ulaşacağı insan sayısı ve şimdi ulaştığı insan sayısı çok farklı günümüzde. Lafı uzatmadan sadede gelelim, aslında sosyalliğimizi global hale getirmek için kullanıyoruz sosyal medyayı. Daha çok insan tarafından tanınmak, daha fazla insan tarafından takip edilmek istiyoruz. Kısacası, sosyalliğimizi daha büyük topluluklara açık hale getirmek için kullanıyoruz biz bu sosyal medyayı. Artık bu sosyal medyayı neden kullandığımızı biliyoruz, peki bu sosyal medya dediğimiz şey gerçekten faydalı bir şey mi bizler için? Sosyal medyayı neden kullandığımızı kullanımımıza bakarak anlayabilmiştik, bunun faydalı ya da zararlı olduğu da aynı şekilde aslında. Hayatımıza kattıklarına ve hayatımızdan çaldıklarına bakmamız gerekiyor aslında. Geriye dönüp bakıldığında ise sosyal medyanın bize faydasından çok zararının olduğunu görüyorum kendi adıma. Belki başka insanlar için paylaşım ağını genişletmiş olabilir ama aslında gerçekten bir şeyler paylaştığımız insan sayısını da bir o kadar azaltmış gibi bu sosyal medya. "Sosyal ağ" filmini ele alalım. Facebook'un nasıl ortaya çıktığını ve insan hayatındaki etkisini kurucunun gözünden görebiliyoruz. Sosyal medyanın perspektifinden bakacak olursanız milyonlarca arkadaşı olan birisini görüyorsunuz, Facebook'un kurucusu Mark Zuckerberg için. Ancak kişinin özelinde insanın ne kadar da yalnız kaldığını görüyoruz. Sonuç? Sonuç olarak yalan bir sosyallik sağlıyor bize sosyal medya, hiçbir zaman erişemeyeceğimiz bir sosyallik. İnsanları yalnızlaştırmasını bir kenara bırakalım, toplumsal bir pencereden bakılınca da bu sanal sosyalliğin etkilerini görmek mümkün. Biraz iddialı bir cümle oldu farkındayım ama birazdan beni çok daha iyi anlayacaksınız. Sanal bir sosyallikten bahsettim size, bunun insanları ne kadar değiştirdiğini ve yalnızlaştırdığını az çok açıkladım, en azından teoride. Çok dağılmadan sonuca geleyim. Bu işe bireysel pencereden değil de, toplum açısından baktığımızda da bazı etkileri oluğunu söylemek mümkün. Bir sosyal medya kullanıcısı olarak söylüyorum, sanal sosyalliğin yaygınlaşmasıyla insanlarda en çok değişen şey değer yargıları oldu. Bu mecralardaki siyasi tartışmalara bir bakın. İnsanlar ne olacağını pek de düşünmeden, akıllarına ne geliyorsa yazıyorlar. Bu durum yer yer hakaretlerle kendini gösteriyor, kimi zaman da küfürleşmelerle. Kısacası, insanlar konuşurken utancından içine atacağı her şeyi sosyal medyada, usturuplu olup olmamasına bakmaksızın bir güzel dile getiriyorlar. Eninde sonunda sanal ortamda birkaç karakterden bahsediyoruz. Çok da önemsemiyorlar etik kuralları ve karşısındaki "profilin" duygularını. Uzun lafın kısası, bu medya organını kullananlar insanlar olsa da bir noktada insanların ahlaki değerlerini, yani toplumsal kuralların bir nebze de olsa zedelediğini söyleyebiliriz. İşte sanal sosyallik dediğim de gerçek dışılığını burada ortaya koyuyor aslında. Gerçek olmayan bir sosyallik ortamıyla, gerçek olan toplumsal ilişkileri zedeliyor bir bakıma. Sadede gelelim, aslına bakarsak, bu sanal sosyallikle bize bir sosyal tatminsizlik yaşatıyor sosyal medya. Bize asla sahibi olamayacağımız bir sosyal çevre veriyor bir bakıma. Peki ne diyebiliriz bu sosyal çevre için, ne kadar gerçek bu bize sunulan çevre? Cevabını vereyim, bize bitmez bir tatminsizlik sunuyor bu sosyal dünya. Bu tatminsizlik insanları sürekli bu dünyanın parçası olmaya itiyor. Kısacası sanal bir sahtekarlığın içine bıraktığını da söyleyebiliriz. O zaman soruyorum size; bu sahte dünyanın parçası olmak istiyor musunuz? Şimdi hayatımızın önemli bir kısmını kaplayan o sosyal medyaya tekrar bakın. Onun bir parçası olabilirsiniz, bu sahte iletişimin parçası olmaya devam edebilir misiniz? Ya da hayatınızı sadece gerçekten tanıdığınız insanlarla paylaşarak insanlığınızı canlı mı tutacaksınız? Seçim sizin...