ÇINARIN GÖLGESİNDE YANMAK

Hangi erkek çocuk, babasını taklit edip onun gibi olmaya çalışmamıştır acaba? Onun varlığıyla büyümekle onsuz büyümek, çocuğun karakterinin şekillenmesinde şüphesiz farklı etkiler bırakacaktır. Orhan Pamuk'un Kırmızı Saçlı Kadın romanında da babasız büyüyen Cem ve Enver'in nasıl bir insana büründüklerini ve eğer babaları olsaydı nasıl birileri olabileceklerini ağızlarından duyabiliyoruz. Bir kişiliğe sahip olmak, insanın ilk önceliği olmalıdır. Çünkü kişiliği olmayan biri aslında yoktur, diğer insanlar tarafından fark edilemez. Hani hep anlatılır sahip olduğun özellikler birer "sıfır"dır ve arka arkaya dizildiğinde uzun bir dizi oluştursa da başında ona asıl değeri verecek "bir" yoksa bir şey ifade etmez ve o bir, kişiliktir. Peki babaların bunda etkisi nedir? Genellikle babalarımızdan ve akrabalarımızdan zorlu yaşam hikayeleri dinlemişizdir. Onların bu yaşamlarıyla kendi yaşantımızı karşılaştırdığımızda büyük farklılıklar görürüz. Çoğumuzun babası erken yaşlarda - daha bıyığı terlemeden - kendini iş hayatında bulmuştur ve evini geçindiren kişi olmuştur. Kendi ayakları üstünde durmaya o zamandan başlamıştır. Dedelerimiz de - sanki filmlerdeki kötü adam rolündeymiş gibi - onları kendi halinde bırakmış ve neredeyse hiç karışmamıştır. Bu yaşantıları duyduğumuzda ise muhtemelen babamızla gururlanırız. Onun ne kadar güçlü olduğunu ve kahramanımız olduğunu düşünürüz. Bu durum ne kadar acımasız gibi gözükse de, kendi dediğimiz gibi onları güçlü ve farklı kılan budur. Çocuğunu kendi kendisine bıraktığı için onlarda kendini geliştirmiş ve karakterlerini kendileri oluşturmuştur. Genelde de her işle ilgili bilgi sahibidir çünkü birçok deneyim sahibi olmuştur. Kitapta da "Modern kişi şehrin ormanında kaybolan kişidir. Bu da babasız kalmak demektir." (s. 167) deniyor. Tabii ki günümüz şartlarında çocuğumuzu yalnız başına bırakmak akıl karı değil. Onların elinden tutmak, yol yordam göstermek gerekir ama bu abartıldığı vakit onlara yardım etmekten çok zarar veririz. Hep rastlarız, çocuk bir şey yapamadığı zaman bir süre sonra sabredemez onun yerine biz yaparız. Peki bundan çocuğun kazancı nedir? Kocaman bir "sıfır". Bu işi kör topal da olsa onun halletmesi gerekir. Ama günümüzde "Çocuklarımız sadece dersini çalışsın da gerisini biz hallederiz." düşüncesi yaygındır. Bunun sonucunda da maalesef daha tornavida tutamayan erkek çocuklarımız artmaktadır. Cem'in de dediği gibi, kişi kendisini gören biri olmadığı zaman kendisi oluyor. Kendi halimizde olduğumuz zamanlar içimizdeki kişiyi çıkarabiliyoruz. Bir şeyleri halletmeyi yanlış yaparak da olsa öğreniyoruz. Ama "Yakınlarda bir babanız varsa ve sizi görüyorsa içinizdeki kişi içinize saklanır."(s. 52) Doğrusunu babamız bilir diye düşünür, onun yapmasını isteriz, o da bizi kırmaz tabii(!) Babadan tamamıyla farklı olmayı düşünmek olmaz tabii. Ondan bir şeyler kapmak, bilgi birikiminden yararlanmak gerekir. "Kişiliğimizin gücü yalnızca özgürlüğümüzden değil, tarihten ve hatıralardan da gelir."(s. 169) Onun bu her işten anlayan haline nelerin etkilediğini iyi gözlemleyip gününün şartlarına uygun olanları kendi karakterini oluşturmada yöntem edinebilir. Kişi kendi karakterini, gideceği yolu kendi oluşturmalıdır ki o baştaki "bir"e sahip olsun. Babalarımız elbette hayattaki en büyük şanslarımızdan biri. Onları örnek almaya ve onlar gibi olmaya çalışırız. Ama bu iş tıpa tıp benzemeye giderse bu kendimiz için sakıncalı olacaktır. Zaten o kişiden bir tane varken ikinci bir tane daha olması kabul edilemez. Onun fikirlerine önem verelim, değerlendirelim fakat o ulu çınarın gölgesinde haddinden fazla kalmayalım. Aksi takdirde, o gölgede keyif yaptığımızı sanarız fakat belki de geleceğimizi yakarız.