Kürk Mantolu Madonna Üzerine

"İnsanlar birbirini tanımanınne kadar güçolduğunubildiğiiçin buzahmetliişeteşebbüsetmektense, körler gibi rastgele dolaşmayı veancak çarpıştıkçabirbirinin mevcudiyetinden haberdarolmayı tercih ediyorlar." Bu dolu veağırsatırlarbir çocuğa nehissettirebilirki?İştetam da seneler önce kitaplığımızınrafından bana gülümseyen mavi kapaklı kitabı ilkdefa elimealdığımda ben dehiçbirşeyhissetmemiştim. Bugünise hakkındayazıyazacak kadar beni etkileyen, insanlara derin baktıran başucu kitabım oldu;anladımki insan tek birkimlikle sınırlandırılmamalı, hepimizin içdünyası rengarenk vebilinmezliklerledolu ama ne yazıkki insanlara siyah ya da beyaz etiketi yapıştırmaya çokalışmışız. Bu farkındalıkla kitabıgerçekten yaşayıpanlayarak aklımınbaşköşesine koydum. Öyle ki hayatımınkesitlerinden birfilm yaptığım bukitap benim içdünyamınaynası halinegeldi. Başkarakter, yan karakterler, hepsindebiraz kendimi birazda her gün karşılaştığımız, hayatlarımızabelki dokunan belki deumursamazlıklarımız vebirbirimize karşı kuşandığımız görünmez zırhlarımızyüzündenyakınımızdan bilegeçmesineizin vermediğimizinsanları gördüm. Oysa hepimizunuttukki insanınen çokinsanaihtiyacı vardı. KimdiRaifEfendi? İçinekapanıkküçükbirçocuk mu?Ailesininsadecepara kaynağı olarak gördüğü saygı dahi göremeyen birbaba figürümü?İşyerindekendisinden yaşça küçükmüdürlerinin istediği gibi bağırıpçağırdığı yaşlı, hastalıkhastası zavallıadam mı? YoksaMaria Puder'in aşığı mı? SabahattinAli okadar güzel tavsiretmiş kiRaif Efendi'yi; belki hepsi belki dehiçbiri. Neredeyse birasırolacak Kürk Mantolu Madonna'nınkaleme alınışınınüzerinevehalainsanı veiç dünyasını anlatmada üzerine birroman çıkamayışına. Anladım ki buhayatta insanlara etiket yapıştırmak hatalarınen büyüğü. Herkesin yaşadıkları, buhayattan çıkarımları okadar farklıdırki bugünkü kimliğinebürünene kadar kaç kere olduğukişiden vazgeçmiştirbilinmez. Ne yazıkki biz otakındığımızzırhtan neonlarıniçini görebilirolmuşuzne dekendimiziaçabilmişiz tamamen onlara. Umursamamışızkim nehissetmiş, gününasılgeçmiş, aslında kimmiş... Bazen bir günaydındemek bilezorgelmişbize. Peki, neydi insanları böyle olmaya iten? Kimisinihırsları, kibri, kendini diğerlerinden üstüngörüşüinsanlara karşı umursamaz yapmıştı; kimisini deinsanlarıniçindeki kötülüğü görmek. Belki de RaifEfendi gibi yarı yolda bırakılmak -bırakıldığını sanmak sevdikleri tarafından. Dürüst olalım. Hangimizin yok hayatındakeskin dönüşler yapmasına, kendini baştan yaratmasınasebep olan böyle anıları. Ama şunudaunutmamalıyızki herolayın-bilhassa insan ilişkilerinde- iki tarafı vardır. Hiçbirkonuhakkındakesin kararlar vermemeyi öğretti banaKürkMantolu Madonna. Bir kezolsun mağdurpsikolojisine kapılmadan, sinirlerimize aldanmadan tarafsızca bakabilmeyi öğrenmeliyizolaylara. Hayat öyle biryer ki hiçummadığı bir andabambaşkagerçeklerle karşı karşıya kalabiliyorinsan. Peki, kimdi MariaPuder? Hiçbir erkeğeaşıkolmayan güçlükadınmı? RaifEfendi'yi bırakan mı?Yoksainsanlarınondaninanmaduygusunu aldığınısöyleyen odürüst ve masumkadınmı? Belki hepsi belki de hiçbiri. Fakat şüphesizki RaifEfendi için zaten ürkek olduğuinsanlara karşı son ümidini deyitirdiği son kapıydı. Kimsekimseninson kapısıolmamalı bence, hayat hergünbizeyepyeni şeylergösteriyor. Bu sorularınhepsi bizi tek birkapıya yönlendiriyor, bizkimiz?Sorgulamakta geç kaldığımı fark ettiğim, biryerlerden cevaplanılmaya başlanılması gereken soruya. Gerçekte nehissediyoruz? İyi miyiz sahiden? Dışardan gelecek birdarbeyi daha kaldıramayacağımızı bildiğimizden soğukmuyuz insanlara? Bence yarınımız bugünümüzden daha farklı ve güzelolsun istiyorsak vehatta daha ciddisiileride yaşamımızıngidişatını derinden etkileyecek pişmanlıklarımız olsunistemiyorsak içimiz nasılsadışımızda öyle olmalı. Korkarak vebirşeylerden kaçarak ne kendimizi garantiye alabiliriznedemutluluğuyakalayabiliriz. Kendimizidüşündüğümüzünondabiri kadar düşünsek veumursasak belki ohiç tanımadığımız, zorunda kalmasak iletişimedahi geçmeyeceğimizinsanları herkesin hayatı birnebzedaha mutluve umutluolur. SabahattinAli, (1943), Kürk MantoluMadonna, İstanbul:YapıKrediYayınları