24 Yıl Öncesinde, 24 Saatlik Bir Anı

Stefan Zweig'ın eseri Bir Kadının Yaşamından 24 Saat Bayan C'nin yirmi dört yıl önce yaşadığı yirmi dört saati anlatıyor. Öykü genel olarak takıntılar, mecburiyetler ve kalbinden geçenler arasında gidip geliyor. Yazarın yaptığı psikolojik analizler bizi içine alırken aynı zamanda da korkutuyor. Korkuyoruz çünkü yazar, sıradan olduğunu düşündüğümüz, günlük hayatımızda her an karşılaşabileceğimiz insanların hayatlarına ve içlerine iki farklı pencere açıyor. Hayatları rengarenk, cıvıl cıvıl, tıpkı bir bahar ayı gibiyken; içleri kasvetli, karanlık ve ölüm sessizliğinde olabiliyor. 'Takıntılar' öykünün tamamında gizlenmiş bir şekilde ve biz de onları ararken kimi yerlere takılıyoruz. Mesela Bayan C; eşinin ölümü, oğullarının ayrılışı sonrasında tüm vaktini gezmeye ayırıyor ve kaldığı yerlerin kumarhanelerine gidip oyuncuların ve kurpiyerlerin sadece ellerini izliyor. Ellerinden oyunun gidişatını, oyuncunun hislerini kimi zaman titreyen, kimi zamansa kaskatı kesilip birbirine kenetlenen bir çift elden anlıyor. O kadar takıntılı ki elleri izlemeye, insanların yüzlerine hiç bakmıyor ve gerçek oyunu izlemekten çok daha heyecanlı olduğunu düşünüyor. Hemen hemen tüm karakterler, oldukları şehirlerden ayrılmaya, tekrar başlamaya mecbur hissediyorlar. Adını bilmediğimiz anlatıcı, sebepsiz yere kaldığı Fransız otelini terk etmeye karar veriyor; Bayan C ise artık başka bir yere gitmenin vakti olduğunu hissediyor. Biz de kendimizi bir anlamda sorgularken buluyoruz, acaba olduğumuz yerden memnun muyuz? Acaba kalmaya mı gitmeye mi mecburuz? Öykü ilk olarak da Madam Henriette'in kalbinin sesini dinleyip, eşini ve iki kızını bırakıp, aşık olduğu genç adamla kaçmasını anlatıyor. Bayan C'nin de aynısını yapmak isteyip, mecburiyetlerinden dolayı yapamadığını, üzerinden 24 yıl geçmiş olmasına rağmen bu olayı unutamadığını anlıyoruz. Ardından ben de düşünüyorum, benim de pişmanlıklarım var mı diye, önceliği mecburiyetlerime verip kalbimin sesini dinlemekten hiç vazgeçtim mi diye. Beni en çok etkileyen şey, Bayan C'nin şokunu atlatamadığı olayın sadece yirmi dört saat içinde yaşanmış olması. Her günümüzü sıradan geçiriyoruz, üzerinden bir hafta geçince tamamen unutuyoruz. Hatta evvelsi gün ne yediğimizi, ne giydiğimizi bile unutabiliyoruz. Bayan C üzerinden yirmi dört yıl geçmesine rağmen, hiçbir ayrıntıyı unutmuyor. Bu yüzden ben de merak etmeye başladım, acaba benim de böylesine, üzerinden geçen yıllara rağmen unutamayacağım, yükünü üstümden atamayacağım, iyi veya kötü anılarım olacak mı diye. Hayatımı ve içimi merak etmeye başladım, acaba benim de Bayan C gibi mal, mülk ve seyahat dolu bir yaşamım olup, içim atamadığım anıların ağırlığı ve hissettiğim yalnızlık ile mi dolacak diye. Kitap bizi mutlaka düşündürüyor, bu yüzden Stefan Zweig'ın eserlerini çok seviyorum. Karakterle bütünleşiyoruz, öyle ki şu durumda Bayan C ne yapardı deseler, eminim söyleyebilirdim. Kendimizi yerine koyuyoruz, acaba hayatın bizden beklentilerini mi karşılamalıyız yoksa her şeyi, herkesi unutup içimizden gelenleri mi yapmalıyız diye düşünüyoruz. Belki de bir insanın en güzel becerisini kullanıyoruz: sorguluyoruz. Sorgularken kendi içimizde de bir keşfe çıkıyoruz aslında. Kendimizi daha iyi tanıyoruz ve bu bence bir kitabın bir okuyucuya katabileceği en güzel şey. Kendimizi hayata hazırlıyoruz, iyisiyle kötüsüyle; hem de hiçbir şey yaşamadan, sadece okuyarak. Ben bu satırları okurken sanki kendimi okudum, benzer bir olay yaşamamış olmama rağmen. Yazar karakterlere pencereler açtığında ise kendimi gördüm, hem de hiçbir benzerliğimiz olmamasına rağmen. Bu öyküden işte bu yüzden bu kadar etkilendim, çünkü kurgu olmasına rağmen bir o kadar da gerçek.