Kültürün Önemi

İnsanoğlunu tüm canlılardan farklı kılan, düşünme ve karar verme mekanizmasının yanında, sahip olduğu kültürü ve bilgi birikimidir. Kültür bireyin karakterini oluşturur ve onu diğer bireylerden farklı kılar. Ülkeler ve medeniyetler kültürleri ile var olur onun ile yaşamlarını sürdürürler. Peki kültür dediğimiz olgu birdenbire ortaya mı çıkmakta? Kültürü ne oluşturur? Bir toplumun sahip olduğu kültür, o toplumun aydınları tarafından şekillendirilir, halk tarafından hayata geçirilir. Aydınların halka ulaşma mekanizması ise kitaplardır. Bu olgular arasında ilişki kurulduğu zaman ortaya bir sonuç çıkmakta: Kültürü ve karakteri oluşturan halkın ve aydınların iş birliği sayesinde ortaya çıkan kitaplardır. Bir medeniyeti yok etmenin en kolay yolunun kültürünü yok etmek olacağını bilen liderler çoğu zaman işgal ettikleri yerlerin kütüphanelerini, halk eğitim evlerini ve okullarını yakmış, kendi karakteristik özelliklerini aktarıp medeniyeti asimile etmişlerdir. Lucien Polastron'un "Kitap Yakmanın Tarihi" adlı eseri, tarih boyunca yakılan kütüphaneleri, yok edilen kültürleri inceler ve okura güçlü devletlerin algı manipülasyonu için kültür mirasını yok etmeyi hedeflediğini kanıtlarla gösterir. Okuduğum kitaplar, kişiliğimi oluşturan, tercihlerimi şekillendirmemi sağlayan yani bana bir nevi harita çizen yol arkadaşlarımdır. Yalnız kaldığımda yanı başımda beni aydınlatan dostlar, benim kişiliğimi güçlendiren ilaçlardır. Kitapların bu niteliklerinin yalnızca benim için geçerli olduğunu düşünmüyorum, tüm insanlık için geçerli bence. Bu nedenle bilgi ve kültür hazinesi kitapların medeniyetlerin kalbi olduğunu söylemek yanlış olmaz. Hitler, Sezar, Hz. Ömer ve nice güçlü lider işgal ettikleri ülkeleri kontrolleri altına aldıktan sonra tam anlamıyla o coğrafyaya ve topluma egemen olmak için toplumun sahip olduğu kitapları yakmıştır. Adolf Hitler Yahudi kültürünü parçalamak için Yahudi eserlerini yaktırmış, Rusya savaşta Almanya'yı yenince ise kendi kütüphanelerini yaktırmıştır ki Ruslar Alman kültürünü öğrenip asimile edemesin. Kitapların ve kütüphanelerin bir nevi geleceğe bırakılan miraslar olduğu gerçeğini göz önünde bulundurursak, liderlerin bu yıkımdaki amacını anlamak daha kolay olacaktır. Kültürün yıkımının sonuç olarak medeniyetin yıkımına yol açacağı ilişkisini kurmak pek zor değil. Bir toplumun hikayesini, psikolojisini anlatan tarihçeleri ve romanları oluşturan yazarlar bu esnada halkın var olma ihtiyacını karşılamanın yanında gelecek nesillere bir çeşit miras bırakırlar. Mesela İrfan Orga'nın "Bir Türk Ailesinin Öyküsü" adlı otobiyografik romanı okuduğumda Osmanlı Devleti'nin son dönemi hakkında bilgilenmenin yanı sıra o zamanın demografik ve sosyolojik yapısı hakkında da bilgilendim, tarihimin sosyal bir perspektiften görüntüsünü öğrendim. Bahsettiğim bir roman bana bu kadar çok bilgi ve görüş kazandırdı, bir kütüphane dolusu kitap bir insanı baştan yaratmaya yeter ve artar. Polastron eserinde bu olguya parmak basmakta ve yakılan kitapların aslında bir kişiyi baştan yaratma olasılığını baltaladığını vurgular. Kültür oluşumunun kitaplara bağlı olduğu da düşünüldüğünde tarih boyunca 2 Mert Erkul 21602106 yakılan kitapların birçok kültürün ve bilginin yok oluşuna neden olduğu ortaya çıkmaktadır. Polastron'un eserini, kitapların önemini hatırlatması açısından ve kültürün bizi oluşturan başlıca olgu olduğunu kanıtlaması açısından önemli ve göz açıcı olduğunu söyleyebilirim. Kitabı okuduktan sonra aslında kültürün ve bilgilerin, dolaylı olarak kitapların önemini bir kez daha anladım. Kişiliğimi oluşturan, düşüncelerimi farklı kılan şu ana kadar okuduğum ve benimsediğim kitaplardır. Bu nedenle yok olan kitaplar ile kimi kültürlerin yok olduğu gerçeği ortaya çıkmaktadır. Okunan her kitap, hangi kültürün ürünü olduğuna bağımsız, belki de yabancı kültürlerin daha faydalı olduğu gerçeği göz önünde bulundurularak, okura farklı bir nitelik görüş kazandırabilir. Yabancı kültürün ürünü kitaplar farklı bir perspektifin yanı sıra farklı bir bireyi de hayatımıza sokar, hatta bir dil bir insan deyimini kanıtlar niteliktedir. Her kitabın ayrı bir öneminin olduğu, zaman geçirme aracı olmasından ziyade hayatımıza yeni bir olgu katan vazgeçilmez bir araç olduğu gerçeği hiçbir zaman unutulmamalıdır.