MEDYA'NIN KARANLIK YÜZÜ

Her aile, akşam yemeği sırasında televizyonu açıyordur haberler için. Televizyonda o günün acı, gülünç, politik, sıradışı olayları. Dünyayı takip etmeyi sağlıyor medya insana. Peki, hiç sordunuz mu hangi dünya? Ben söyleyeyim. Medya patronlarının kafanızın içinde oluşturmak istediği hangi dünyaysa, o dünya. Kimi zaman yakın olsa da gerçeğe, çoğu zaman dışında ve ona uzak. Medya, çıkarı için hangisi hangi haber uygunsa size onu gösterir. Bu, medyanın gücü ve etkisidir insanlar üzerinde. Her gün, size dünyada hiç olmayan bir savaşı anlattıklarını düşünün. İnsanların öldüğünü, binaların yıkıldığını göstersinler size. İnanırdınız değil mi? Körü körüne, gerçek olduğunu bilip bilmeden inanırdınız söylenenlere. Ben de sizler gibiydim. Saftım bir nevi. O gün gelene kadar... Dedem zamanında milletvekiliydi. İşi için çabalar, köy köy gezer, her söyleneni iletmeye, sıkıntıları çözmeye çalışırdı. Beni de yanında götürürdü bu ziyaretlerine. Trende bile dur durak bilmeden çalışır, ilçelerde aldığı notları temize çekerdi daktilosuyla. Bir gün radyodan dedemle ilgili bir haber aldık. Haberde dedemin yolsuzluk yaptığı iddiaları gündeme geliyordu. Karıncayı incitmekten aciz dedem, nasıl olurdu da insanların hakkını yerdi? İnanamadık söylenenlere hiçbirimiz. Soğukkanlılığını koruyan dedem, işini en iyi şekilde yapmaya devam etti ancak geziler farklılaşmaya başlamıştı. Her gittiğimiz yerde hakaretler, suçlamalar vardı. Yavaş yavaş işine duyduğu sevgi azalıyordu canım dedemin. Sonunda dayanamayıp istifa etti. Bunca zaman işine bağlı ve tüm sevgisiyle kendini çalışmaya adamış dağ gibi adam, evinde koltuğun kenarına süzüldü. Bazen sadece duvara bakarak düşünürdü. Bir gün başını kaldırıp yüzüme baktı ve "Neden böyle oldu ki?" dedi. O an anladım medyanın nasıl bir canavar olduğunu. Kendi çıkarları için hayatları yok eden, yolundakileri bir bir ezip geçen bir canavar. Sonrasında anladık, dedem bir medya kuruluşunun bilgi sızdırma isteğine karşı çıktığı için ona böyle bir cezayı uygun görmüşlerdi. Medya dost değil, medya sadece grubunuzda sizi her fırsatta yarı yolda bırakan iyi gün dostunuz. The Truman Show adlı yapıtı izleyince birden aklıma geldi bütün geçmiş ve zamanda geri gittim sanki. Medyanın korkunç yüzüne yeniden şahit oldum. Dedem'in yaşadığı hayal kırıklığı ve çaresizliği Truman'ın gözlerinde de gördüm. Medya dolandırıcıdır. Ağzınızdan çıkmayan sözleri, bulunmadığınız eylemleri siz söylemiş, siz yapmışsınız gibi gösterebilir izleyen, dinleyen herkese. Siz farkında olmadan hayatınızı bir anda tepe taklak edebilir. Göğe çıkardığı gibi bir anda yere çakabilir. Medyanın bu gücünün kaynağı bence insanlardaki araştırmaktan yoksun hazıra alışmış düşünce yapısı ve güven temin edermiş gibi rol yapan, rolünü de çok iyi yapan medya kuruluşlarıdır. Tarih boyunca dergi, gazete, radyo, televizyon ve internet gibi çeşitli yollarla bizi hazıra alıştırdılar onlar. "Medya elinizin altında." , "Bize güvenin." gibi çeşitli sözlerle uyuşturdular bizleri. Ortaya çıkan bu aşırı güven duygusu zamanla kuruluşlarda bir "tanrı kompleksi" yaratmaya başladı. Kendisini diğerlerinden daha üstün görerek onları yönetebileceklerini düşündüler. Nitekim başardılar da... İnsanlar ise, çaba sarfetmeden kolaylıkla "habere" ulaşabileceklerini düşündüler. Kestirme yol her zaman insanları cezbeder. Bu uğurda insanlar kolaya kaçtılar ve her gelene habere "Haberde varsa doğrudur." diyerek en yakınları bile olsa medyanın tek sözüyle onları hayatlarından çıkarabilecek hale geldiler. İçinde bulunduğumuz dünyada, medya siyasete karışıyor, sosyal hayata yön veriyor, toplum sağlığını yönetiyor. En önemlisi ise zihinleri elinde tutyor. Ne kaldı ki geriye? Çobanı takip eden koyunlar olmamak gerek hiçbir zaman. Düşünmek gerek. Hayatı insanların kendi doğrularıyla yaşaması gerek. "Süt, şeker yumurta zararlı", "patlıcanda nikotin var," "yağ insanlarda damar tıkanıklığı yapıyor". "Hamur işi kolestrol düşmanı", "kırmızı et kalp sağlığını kötü yönde etkiliyor". "Balık yerken dikkatli olun, bakteriler sizi hasta edebilir"... Bütün bunlar, farklı yıllarda yapılan, halk sağlığına büyük ölçüde yön vermiş haberler. Düşününce, geriye yiyecek pek fazla bir şey kalmıyor zaten... Yaşadığınız dünya içinde, sizi kör etmek için yapılandırılmış bu algıdan bir an önce sıyrılıp gerçeklerin farkına varmalısınız. Medya tarafından yazılmış, yönetilmiş ve seçilmiş bir dizi setinin içinde yaşıyorsunuz. Sabah kalktığınızda hava durumu için telefonunuza bakmayın, camı açın içeri güneş girsin. Truman gibi bütün hayatınızı bir yalan içinde geçirmeyin. Düşünün ve medyaya kanmayın. Medya her zaman size doğruyu söylemez. Hatta neredeyse hiç bir zaman... Ayhan Okuyan