"Bence Bir"

''GÜM'' sesiyle inledi ortalık... Kulakları sağır eden o kurşunun yankısı... Söylenecek çok söz yoktu bir ölünün ardından. Zaten onun aklına da her şeyin bir olduğundan başka bir şey gelmiyordu söyleyecek. Ne bir duygu, ne de bir acı... Neyden bahsedecekti ki? Kurşunla delinen bedenin titreyerek yere düşüşünü mü anlatacaktı? Öyle değil mi Meursault? Annesi ölen bir adam duruyor karşımda, otuzlu yaşlarda, siyah beyaz bir karenin ortasına yerleşmiş bir adam. Yüzünde rahatsız edici bir ifadesizlikle bakıyor bana. Bakıyor ama, sanki söyleyeceği bir şeyler var. Ağzını açtığında dışarı çıkamayan kelimeler var. Gözlerinin en derinliklerinde parlayan bir ışık hüzmesi, bu ışığın altında çığlık çığlığa uyuyan hisler var. Hiç... Hiç uyanacaklar mı Meursault? Gözüme ilişen her kare siyah-beyaz. Size yabancılaşmadan veya değer algısının yokluğundan bahsetmeyeceğim. Çünkü bunlar internette bulabileceğiniz basmakalıp bilgiler. Size anlatacağım şey, çok daha önemli. Güzel bir girişin canı cehenneme! Kalıplara dökülmüş yazılar yazmaktansa, derdimi farelere anlatmayı yeğlerim! Erdemlerin canı cehenneme bayım! Artık kimse samimi değil ki. Ne erdeminden söz ediyorsunuz? Herhangi birinin gösteriş amaçlı ortaya attığı iki üç cümle nasıl oluyor da bir suçlunun aleyhine kanıt olarak kullanılabiliyor? Ne işe yarıyordu ki erdem? Neden sahip olmak iyi bir şeydi? Ona göre "bir"di. Hayatında hiç pişmanlık duymamış bir adamdan ne bekleyebilirsiniz ki? Değişik bir beyin yapısıydı onunki. Ya da sadece umurunda değildi hayat, yaşam veya ölüm. Merak ettiği bir şeyi dahi sormayı zahmet etmeyen birini düşünsenize! Ya çok üzücü, ya da imrenilmesi gereken bir hayatı olmalıydı bu adamın. Hiç kimsenin ya da hiçbir şeyin sizin için önemli olmadığı, her şeye karşı nötr bir tavır takındığınız bir hayat hayal etsenize. Melankolizmin kitabını yazabilecek kadar depresif bir hayat mıdır acaba bu, yoksa "Fark etmez" midir sizin için de. İnsanı ne oluşturur cidden? Aklımıza ne gelir insan dendiğinde? Meursault, duruşması sırasında pişmanlık duymadığı için birçok kez insan olmamakla suçlandı. Tabii ki doğru değildi bu suçlamalar. Gayet de insandı kendisi. Sadece son derece ayrık, uyumsuz bir insan. İşte tam bu noktada şu soruyu sormalıyız kendimize. İnsanlığımızı korumak için belirli zamanlarda belirli davranışlar sergilemek zorunda mıyız? Ayrıca şu soruyu da kendime sorup durmadan edemiyorum: Duygularımız neye göre şekilleniyor? Biri ölünce üzülmek, evliliğe sevinmek neden? Duygular biz onları hissetmek istediğimiz için mi ortaya çıkıyor, yoksa aslında hepsi birer taklitten mi ibaret? Başkalarını taklit etme içgüdüsü yüzünden mi hissediyoruz korkuyu, sevinci, öfkeyi, aşkı... Çoğu zaman neyin doğru ve neyin yanlış olduğu bize dikte edilir. İyi-kötü, güzel-çirkin, zor kolay gibi kavramlar kafamıza yerleştirilmiş bir çip gibi görev görürler hayatta. Çipin son kullanma tarihi dolduğunda ise parçası olduğumuz bu toplumun değerlerine göre değişir algılarımız. İyi bir insan olmanın şartlarından biri erdemli olmaktır mesela. Zayıf olmak, güzel olmak demektir. İnsanlara kibar davranmak ve onlara yardımcı olmaksa iyi bir insan olduğunuzun kanıtı... Mıdır acaba? Bir insana iyi davranarak da sonunu getirebileceğinizi hiç düşündünüz mü? Bu göreceli kavramlar bize neden genel geçer kurallarmış gibi dayatılmaya çalışılıyor? Bu sözde genel geçer kurallara uymadığımızda ise "uyumsuz " veya "aykırı" damgası yememiz niye? Peki bu dayatmalara boyun eğmek mi bizi insan yapan? Yoksa kendi doğrularımızı kendimiz belirlediğimizde mi oluyoruz insan? Bütün bu sorulardan da anlaşılabileceği gibi, bu kitap, içinde cevaptan çok cevapsız sorular bulunduruyor. Bütün bu soruları kendimize defalarca sorduğumuzda ise tıpkı Meursault'nun yaptığı gibi "Bence bir" diyesi geliyor insanın...