İnsan, Belki Bir Yanlış

Hep zihnimin derinliklerini damla damla doldurarak işgal etmiş konulardan birisidir insanın varlığı ve onun doğası. Onun varoluşunda, doğasından kaynaklanan bir tür yanlışlık sezmişimdir hep. Diğer canlılarla kıyaslandığında sanki olmaması gereken bir varlıkmış gibi gelir bana. Her tür kendi görevini yerine getirerek zincirdeki ufak bir halkayı oluşturuyorken, bu zinciri düğümlemek yahut kırmak için elinden gelen çabayı gösterir insan. O değişkendir, o değişir, o kötüdür, o iyidir, o tek bir şey değildir. O her doğan çocukla beraber bir kişi daha büyüyen sınırsız yapıda bir garipliktir. Her bir insan bambaşka şeyler yapar, biri diğerini aynen taklit etmez. Bundan iki yüz yıl önce, insan dışındaki diğer hayvanlar günümüzde ne şekilde yaşayıp gidiyorlarsa hemen hemen aynı şekilde yaşamlarını sürdürüyorlardı. Fakat hiç şüphe yok ki insan, iki yüz yıl önceki insan değil. Her beş on yılda bir kendini öldürüp yeniden ve tamamen farklı bir şekilde doğuyor çünkü. İki yüz yıl önceki insanın yaptıklarıyla bugünkünün yaptıklarını karşılaştırırsak, benzerlikten çok farklılık görürüz. Kendi buldukları teknolojiyle kendilerini patlatmamışlardı henüz. Henüz bir kuş gibi göklerde seyahat etmemişlerdi. İşte insanın bu her saniye başkalaşım geçiren ve diğer bütün canlılardan ayrılan tarafı beni hep işkillendirmiştir. Onda var olan farklılığın tam olarak ne olduğunu, sebebini ve kaynağını düşündürtmüştür. Belki de ruh dediğimiz bilinmez güç sadece onda vardır. Bir benlik katıyordur bu ruh insana ve özgünlüğünü, değişkenliğini, alçaklığını, yüceliğini ve diğer hiçbir canlıda bir arada sayamayacağımız her türlü özelliğini var ediyordur. Yukarıda da bahsettiğim gibi, sürekli keşfeden, icat eden ve başkalaşan özgün canlılardır insanlar. Fakat aynı zamanda alçak veya yüce de olabilirler. Hiç, bir hayvan türünün bazı üyelerinin alçak, bazılarının yüce, bazılarının vefakar, bazılarının nankör olduğunu gördünüz mü? Açıkçası ben görmedim. Aslan deyince her aslanın yüce ve asil olduğunu düşünürüz. Yılan deyince sinsilik gelir aklımıza. Fakat insan deyince benim aklıma ne çok iyi birisi geliyor, ne de kötülüklerle dolu birisi. Fakat kötüsü akla sığmayacak kadar şeytani olabilirken, az bulunsa da iyisi kendisi haricinde herkes için yaşayabilecek kadar yardımsever olabiliyor. En büyük zevki acı çekmek olan mazoşistinden, başkalarının acı çekmesinden zevk alan sadistine kadar; ateşe tapan mecusiden, ölüleri yiyen yamyam aghorisine kadar hepsine aynı isimle hitap ediyoruz: "insan". Bazı insanlar hastalıklı birer ruha sahip olurlar. Vahşetten zevk alırlar, acı çektirirler, güç elde etmek için her türlü kötülüğü yaparlar. Bu onların suçu mudur, doğuştan gelen özellikleri midir tartışılır fakat bir o kadar da zararı olmayan ve iyi olmak adına uğraşan insan varken insanların karakteri her zaman şeytanidir diyemeyiz. Tıpkı bu örnekte olduğu gibi, hiçbir zaman insanları genelleyemediğimizi fark etmiş olmalısınız. Her zaman o genellemeye uymayan birileri çıkacaktır ve onlara insan dediğimiz sürece yaptığımız genellemelerde istisna kaideyi bozmalıdır. Yedi milyar insanın yedi milyarı da birbirinden farklı özelliklere sahip ve sizi bilmem ama diğer bütün canlılarla kıyasladığımızda bu bana hiç de normal gelmiyor! Bizler hatalıyız. Diğer hayvanlar gibi değiliz, bitkiler gibi hiç değiliz. Canlı kavramının istisnası mıyız yoksa tamamen bambaşka bir varlık mıyız belli değil. Bu zincirin bir parçası olmayı hak etmeyecek kadar ne idiği belirsiz ucubeleriz. Birbirimize benzemekten ziyade birbirimizden farklıyız. Alçak ve yüzsüzüz. İyi kalpli ve utangacız. Sinsi ve vefasızız. Aptal ve sakarız. Zeki ve ciddiyiz. Çalışkan ya da tembeliz. Tek bir şey olmamız gerekirken her doğumla yeni bir ruhun daha katıldığı devasa bir kümeyiz. Bizler, kendine kendi adını söyleyen tek canlı varlığız, insanız.