Doğru Soruyu Sorabilmek

"Eskilerden beri ileri sürüldüğü gibi, evren tedirgin edici büyüklükte bir yerdir ve pek çok kişi sakin bir hayat uğruna bu gerçeği görmezden gelmeye meyillidir". (Adams, 187) Arthur Dent de bu genellemeye uyan birkaç milyar insandan sadece biriydi. Kırmızı röpdöşambırıyla o sabah en büyük arzusu olan bir fincan çayını doldurmaya giderken sakin hayatının tadını çıkarıyordu. Sakin, sıradan ve mutsuz hayatının... O sabahın bundan önceki binlerce sabahtan bir farkı olmadığı düşüncesi içini mutlulukla doldursa da dozerlerin sesini duyması çok da uzun sürmedi. Evini yıkmamaları için önlerine yatacağı dozerlerdi bunlar. Atıl bir belediye binasının eksi üçüncü katında aylardır duran belgeyi ısrarla sallıyordu yıkım ekiplerinin amiri. Büyük çevre yolu inşaatı için koca İngiltere de ve hatta koca galakside Arthur un evini seçmişti yıkım ekipleri. Bu Arthur un sıradan hikayesini, akıl almaz deliliklerle dolduracak olaylar serisinin sadece ilkiydi. İkincisi ise Galaktik Hiper Uzay Yolu için dünyayı yıkmaya gelen istimlak ekibinin dünyayı yok etmesiyle başlayacaktı; Arthur kendini bir uzay gemisi içinde bulmadan hemen önce. Artık kahramanımızı dünyadaki milyarlarca mutsuz insandan ayıran tek şey röpdöşambır ve çaya olan müthiş tutkusu değildi, koca galakside yaşayan son insandı. Bundan sonrası ise tamamen karmaşa ve deliliklerle dolu bir evrende Arthur ve arkadaşlarının hayatın anlamını bulmak için dizayn edilen Derin Düşünce adlı bilgisayara ulaşmasını anlatan en az insanlığın kendisi kadar mutsuz bir hikayeydi. Beş ciltlik bu büyük macera depresif robotlara, evrenin sonundaki restoranda, konuşan kanepelere ve bolca kaosa ev sahipliği yapsa da yüzümüze vurduğu tek büyük gerçek; sonsuz evrendeki sonsuz buhranımızdı. "Bu gezegenin şöyle bir sorunu vardı - daha doğrusu eskiden vardı- : üzerinde yaşayan halkın büyük bölümü çoğu zaman mutsuzdu. Bu sorun için pek çok çözüm önerilmişti, ama bunların çoğu genellikle yeşil renkli küçük kağıt parçalarının hareketleriyle ilgiliydi. Bu tuhaftı, çünkü aslında mutsuz olanlar yeşil renkli küçük kağıt parçaları değildi."Böyle söylemişti Douglas Noel Adams kitabının arka kapağında. Dünyayı tanımlarken azottan, oksijenden ve mutsuzluğumuza engel olamayan diğer binlerce elementten bahsetmek yerine, bu büyük ve mavi gezegenin en büyük sorununu anlatmıştı. Peki, önerisi neydi? Hayat, evren ve her şey hakkındaki o nihai sorunun cevabını vermek için dizayn edilen Derin Düşünce , yedi buçuk milyon yıllık düşünce maratonunun ardından bu soruya ne cevap vermişti? Cevap gülünçtü. 42. Evet, hayat, evren ve her şey hakkındaki nihai sorunun cevabı sonsuz sayı dizisindeki basit bir sayıydı. İşte büyük İngiliz yazarın toplumsal eleştirisi de tam olarak bu iki rakamdan ibaretti. İnsanlar derin mutsuzluklarını dindirmek için yüzyıllarca bir cevap aramışlardı, filozoflar, din adamları, şairler... Peki, binlerce yıllık bu uğraşa rağmen neden hala mutsuzduk? Neden bulduğumuz tüm cevaplar en az kırk iki kadar anlamsızdı? Noel Adams ın iddiası şimdiye kadar hiç ele alınmamış bir dehalığı barındırıyordu içinde. Aldığımız binlerce cevabın hepsi anlamsızdı, hepsi kırk ikiydi, çünkü şimdiye kadar hiç kimse doğru soruyu soramamıştı. Hayatın anlamını aramak için belki de yanlış yere bakıyorduk. Plato, Buda veya Neruda hepsi yanlış sorular yöneltmişti evrene ve evren her defasında kırk iki diye haykırmıştı insanlığa. Bilgece cevaplar almak için daha bilge sorular sormak gerekirdi belki de, belki de bu yüzden evrenin en zeki bilgisayarı yedi buçuk milyon yıl sonra kodlarının seslere dönüştüğü hoparlöründen " Cevap 42. Ama soruyu bilseydim bulmak daha kolay olurdu, Sorunun tam olarak ne olduğunu bildiğinizde cevabın ne olduğunu anlayabilirsiniz." (Adams, 316) diye cevap verdi galaksi halkına. Kim bilir belki parkta sarhoş bir şekilde yıldızları izlerken gelen ilhamla yazılmış bu kitap binlerce yıllık anlam arayışımıza ve mutsuzluğumuza dair gelmiş geçmiş en iyi tavsiyeyi veriyordu. Binlerce kırk iki içinden sıyrılarak hepimize ışık tutacak nihai cevabı istiyorsak; önce nihai soruyu sormamız gerekir. Enes Tay