TANRISALLAŞTIRMAK

İnsanlar bazen körü körüne; hiç araştırmadan, sorgulamadan bir inanç şekline veya düşünceye bağlanırlar. Böyle insanlar bazen kendilerini küçük düşürecek hareketlerde bile bulunurlar, çünkü yaptıklarının ne olduğunu fark etmezler. Okay Uludok da 40 Şizofrenden 1 Öykü kitabının bir öyküsünde bu duruma gönderme yapmıştır. Kendisi de şizofreni hastası olan Okay Uludok'un müthiş hayal gücünü kullanarak satirik dilde kaleme aldığı öykülerinin ortak noktası, her bir öyküdeki ana kahramanın şizofren olması ve okuyucuya şizofreniyi anlatmasıdır. İlk öyküsünde ise şizofreni tanısı konan bir klon peygamberden bahsetmektedir. Herkesin kendine idol aldığı, benzemeye çalıştığı biri vardır elbet. İster anne, baba, bir iş adamı, ünlü bir bilim adamı isterse Peygamber olsun. Bu aşırıya kaçmadığı sürece, yani örnek alınan kişi taklit edilmediği veya tanrısallaştırılmadığı sürece kişiye hiçbir şekilde zarar vermez. Ancak bu durum abartıldığında insanlar kendilerini komik hatta küçük düşürecek durumlara gelebilirler. Okay Uludok'un yazdığı "Sahte Peygamber" adlı öyküde peygamberin neye benzediğini görmek isteyen ve geleceğe yolculuk yapabilen Bilgin Gaznevi'nin peygamberin klonlanmasına neden olup ortalığı nasıl karıştırdığı anlatılmaktadır. Gaznevi'nin peygamberi görme isteği her ne kadar masum olsa da onun bu düşüncesiz davranışı tamamen peygamberi idolleştirmeyi aşarak tanrısallaştırmasından kaynaklanmaktadır. Sırf bu yüzden 20. yüzyıl Türkiye'sinde bir karışıklık yaratmıştır. Bu karışıklıkta peygamberi klonlaması için gereken Sakal-ı Şerife'yi kısa bir süreliğine ortadan kaldırmıştır. Bu tür davranışlara gerçek hayatta da karşılaşmak mümkündür. Bunun en belirgin örneği bir oyuncu veya şarkıcının genç kızlar veya erkekler tarafından aşırı derecede sevilmesi ve bu sevginin çığrından çıkmasıdır. Bu sevgi idollüğü aşarak bir takıntı haline gelir ve bu insanların gerçekte anlamsız olan hareketler yapmasına neden olur. Mesela hiç tanımadığı birini sırf televizyonda gördüğü için çığlık çığlığa karşılayan, ona dokunması için yalvaran izleyici kitlesi tıpkı Bilgin Gaznevi gibi kontrolden çıkmıştır. Bilgin Gaznevi o kadar kontrolden çıkmıştır ki, istediği klon peygamberi doğduktan sonra ona tıpkı gerçek bir peygambermiş gibi davranıp, 40 yaşına gelmesini bekleyerek ona ilk vahyi kendisi söylemiştir. Gerçek Cebrail'in hiç uğramadığı klon peygamber bu durumu kendine dert edinip doktora başvurur. Görüldüğü üzere Bilgin Gaznevi'nin bu bencilce davranışı, tanrısallaştırdığı kişinin klonunun akıl sağlığını yitirmeye başlamasına neden olmuştur. Sırf peygambere olan inancı ve sevgisi onun idolleştirdiği kişiye zarar vermesine neden olmuş, kendisinin yaptığı saçma davranışların cezasını başkasının çekmesine yol açmıştır. Klon peygamber bu rahatsızlığı yüzünden akıl hastanesinde tedavi görmeye gitmiştir. Bilgin Gaznevi gibi kişiler aslında idolleştirdikleri kişilere inandıklarını söyleyerek kendilerini kandırıyorlar, çünkü bu tür insanlar aslında kendi düşüncelerinde yarattıkları tanrıcıklara tapıyorlar. Bazen insanları kendilerine yönlendiren kişiler dahi, insanların saplantılarıyla tanrısallaşabilir. İşin ilginç yanı ise her hangi birini tanrısallaştıran insan bunu kesinlikle reddeder ve bunu asla kabul etmez. Öyle ki tanrılallaştırılan öge asıl kişinin önüne geçmeyi bir şekilde başarır. Aynı zamanda her hangi bir şeyi tanrısallaştıran kişi, kendi düşüncelerini tamamıyla yok eder. Bu kişinin kendine ait bir özgür düşüncesi olamaz. Bu kişinin savunduğu cümleler tamamı ile tanrısallaştırdığı kişiye aittir. Tanrısallaştırmanın en büyük nedenlerinden birisi, tanrısallaştırılan kişinin veya nesnenin hiçbir zaman tam anlamıyla anlaşılamamasıdır. İnsanlar bu kişileri veya nesneleri kendince yorumlayarak asıl öğretiyi veya amacı kaçırır ve yanlış detaylara takılırlar. Bu da onların anlamsız ve saçma hareketlerde bulunmasına neden olur.