ÇEVRE DOSTU TÜRKİYE!

Bütün dünyayı gezme fırsatını yakalayamasam da, hayatım boyunca Ukrayna, İngiltere, Hollanda, Belçika, Almanya ve Fransa'yı görme fırsatım oldu. Bu ülkelerin neredeyse hepsinde sokakların, yolların tertemiz olduğunu gördüm. Altyapısı müsait olan ülkelerde ise, çevre temizliğinin yanı sıra, geri dönüşümün de inanılmaz derecede ilerlediğini fark ettim. İnsanlar konu hakkında bilinçlendirilmiş, doğanın onların çöplüğü olmadığının farkındalar. İleride yaşanılacak bir ortam kalması için çaba sarf ediyorlar. Türkiye'de ise insana ve hayvanlara saygımız olmadığı gibi, ne yazık ki doğaya da saygımız kalmamış. Her gün yollarda, bahçelerde yüzlerce çöp görüyorum. Bir canavar gibi sürekli çevreyi kirletiyoruz. Pet şişesinden peçeteye, sigara izmaritinden poşete sayısız atık etrafımızı sarmış durumda. İngiltere ve Hollanda'da insanlar çöplerini cam, kağıt ve atık olarak ayırıp ona göre atıyorlar. Devlet ise ayda birkaç kez gelip bu çöpleri topluyor. Hollanda'da geri dönüşümü olmayan atık çöpün ağırlığına göre vergi ödeniyor. Türkiye'de böyle bir vergi olsa, kurnaz insanlarımızın çöplerini ücra yerlere götürüp bırakacağını hayal etmek hiç de zor değil. Geri dönüşüm adına evimizde bir şey yapmadığımız gibi, evde değilsek de Allah ne verdiyse atarak sokakları süslüyoruz. Hollanda'da insanlar köpeklerini gezdirirken bile çevre kirlenmesin diye köpekler için açık hava tuvaletleri yapılmış. Bu tuvaletler belediyeler tarafından düzenli olarak temizleniyor. Hayvanların yaşam alanlarını en az seviyede etkilemek için, otoban boyunca belirli aralıklarla hayvan köprüleri inşa edilmiş. Bizde ise her mahallede yolda yatan bir kuş, kedi veya köpek ölüsü görmek ne yazık ki işten bile değil. Çevreden bahsederken, her gün kullandığımız emisyon canavarlarını es geçmeden olmaz. Çünkü farkında olmasak da hepimiz kullandığımız araçla veya toplu taşıma aracıyla çevremizi kirletiyoruz. Bu konuda alınacak ilk önlemin devlet teşviki olması gerektiğini düşünüyorum. Mesela, Hollanda'da satılan araçlardan bizdeki KDV'ye eşdeğer olan BTW adında bir verginin yanı sıra bir de araçların emisyon değerlerine paralel olarak ikinci bir vergi daha alınıyor. Yani, devlet sana diyor ki, sen çevreyi ne kadar az kirletirsen ben de senden o kadar az para alırım. Hatta eğer elektrikli bir araçsa hiçbir vergi alınmıyor. Devlet çevreyi korumak, havayı temiz tutmak adına düzenlemeler yapıyor. Aynı şekilde Almanya'da alınan bir karara göre, benzinli ve dizel araçların kullanımının 2030 yılına kadar yasaklanması planlanıyor. Bize gelindiğinde ise, elektrikli araçları geçtim, karma yakıt tüketimi olan (benzin artı elektrik motoru gibi) araçlarda bile herhangi bir devlet teşviki olmamakla birlikte, devletin vergilendirme politikası sadece araçların motor hacmine bakmaktan ibaret. Enerjiyi tüketirken yaptıklarımızın yanında, enerjimizi üretirken bile çevreyi katletmeyi ihmal etmiyoruz. Ülkenin her yerinde yıllanmış termik santraller var. Barajlar inşa ediyoruz, fakat inşa ederken etrafında ne var ne yok ortadan kaldırıyoruz. Hayvanların ve ağaçların evlerini gasp edip, yaşama haklarını ellerinden alıyoruz. Yenilenebilir enerjinin farkındayız ama daha emekleme aşamasındayız. Hollanda'da gördüğüm kadarıyla, neredeyse her fabrikanın kendine ait rüzgar türbini mevcut. Fabrika bütün enerjisini bu türbinden sağlıyor. Devletin bu konuyla ilgili teşviklerini geçtim, artık türbinlerin görüntü kirliliği yapıp yapmadığını düşünmeye başlamışlar. Görüntü kirliliği olmaması amacıyla, aynı yerde belli bir sayının altında rüzgar türbini inşa edilmesine izin verilmiyor. Aynı şekilde, bu türbinler inşa edilirken, etrafta bir karınca ekosisteminin bile zarar görmemesini sağlanmaya çalışılıyor. Çevremizle aramız hiç iyi değil. Çöpümüze sahip çıkamıyoruz, enerji üretirken de tüketirken de çevremizi kirletiyoruz. Devletin bu konuyla ilgili kalıcı bir yaptırımı veya teşviki de olmadığı için, hayatımıza bildiğimiz gibi devam ediyoruz. Sanırsam bu sorun, tamamen eğitimle çözülebilir. Kökten, ilkokuldan çocuklara çevre bilinci aşılanmalı ve bu konuyla ilgili eğitimler verilmelidir. İnsanlarımıza dünyanın kendi tapulu malları olmadığını öğretmeliyiz ki, kendileri de yaşarken çevreye saygı duysun.