Ödünç Verilmiş Tesadüfler

Bir kazağın üstüne basıldığı için bir kitap okuduğunuz oldu mu hiç? Benim oldu. Yakından takip ettiğim bir sitede bir kazağın fotoğrafı paylaşılmıştı. Bir romanın kapağından esinlenmiş bir kazak fotoğrafı. Fitzgerald'la işte böyle tanıştım. Kitabın ismi kafamda dönüp duruyordu, kazak da öyle. Sanıyorum lisenin üçüncü sınıfındaydım. Dershane masrafları, test kitabı masrafları derken üstüne bir de elin kazağının üstünde gördüğüm romanı anneme aldırtmaya cesaret edemedim. Şansıma sınıfta yaptığımız bir edebiyat testinde "Muhteşem Gatsby'nin yazarı kimdir ?" diye bir soruyla karşılaştık. Ben hemen atladım elbette. Arzu Hoca'nın -edebiyat öğretmenimizin- daha önce duymadığı bir roman olduğu için de gözüne girmiş oldum. Daha sonra Arzu Hoca'yı elinde Muhteşem Gatsby ile gördüm. Hemen yanına gidip, kitabı bana ödünç verebilir mi acaba diye sordum. Beni kırmadı ve beni kırmayarak bana ne kadar çok yardımcı olduğunu sanırım şu an bile bilmiyordur. Muhteşem Gatsby'i Çiğli'den Sasalı'ya giden, yol boyu sallanan bir otobüsün içinde okumaya başladım ve yine aynı otobüsün içinde bitirdim. Liseye giden bir otobüs, haliyle gürültülü ya da bakış açınıza göre neşeli olur. Bu nedenle kitabı okurken müzik dinlemek zorundaydım. Bunu söylememin sebebi ise, ne zaman Muhteşem Gatsby hakkında düşünsem yazsam kafamda hep aynı şarkı çalar: Eleni Karaindrou'nun Eternity and a Day adlı eseri. Adım atacak yerin olmadığı, sıcağın aklı erittiği bir otobüsün içinden, Amerika'ya, 1922 yılının yazına sürüklendim. Romanın ilk cümlesiyle koluma olağan gücüyle yapışan Nick Carraway hikayesini okuduğumuz yazar son sayfaya kadar tutuşunu gevşetmedi. Romanda, işçi sınıfının yaşadığı; binaların, insanların, gözün görebildiği her şeyin kül rengi olduğu Küller Vadisi'nden geçen burjuvalar gibi, yüzümü ızdıraptan ve utançtan öteye çevirmek isterken bile, Nick'in ısrarcı bakışları beni tutup kitabın başına oturttu. Muhteşem Gatsby her anlamda, benim için sıkıntılı bir kitap oldu. Okuma ortamı, okulun sonuna doğru duyulan gerginlik, ensede hissedilen nefes... Bütün bunlar, romana bakış açımı büyük oranda etkiledi. Her filmin bizi mutlu etmek için çekilmediğini, her şarkının kalkıp dans edelim diye bestelenmediğini ve her kitabın bizleri okuyucuları keyifli bir yolculuğa çıkarmak için yazılmadığını kavramaya başladığım yaşlardaydım. Kendi otobüs yolculuğumun yoruculuğuna bir de kitabın beni sürüklediği umutsuzluk eklenmiş oldu. Gatsby'nin , kendisi gibi, muhteşem olan Naz Epözdemir 21400977 partileriyle ilgili bölümleri okurken bile, bu partilerin iç karartıcı yönlerini bulmayı başardım. Bir anlamda, romanın depresif ve iç karartıcı doğasını anlayabilmemi sağlayan uygun koşullar içersindeydim. Bu olayların üstünden tam iki yıl geçti. Yeni heyecanların peşinden sürüklendim bu kez. İzmir'i geride bıraktım. Derler ya, yeni bir sayfa açtım kendime ya da öyle yaptığımı sandım. Bölüm derslerimden birinin okuma listesine bakıncaya kadar, bu yanılgıyı sürdürdüm. Muhteşem Gatsby F. Scott Fitzgerald yazıyordu okuma listesinde. Nick, peşimi bırakmıyordu. Önce internette bulmuştu izimi sonra İzmir'de ve şimdi de Ankara'da. Peşimi bırakmıyordu dedim ama, eski bir dostu görmüş kadar da sevindim bir yandan. Başka türlü okuduk elbette romanı. Bakmadığım, fark etmediğim yönlerden baktık. Eski bir dostumun hiç bilmediğim özelliklerini öğrendim. Romanı tekrar okumak, bir anlamda, kendimi de tekrar okumak oldu. İki yıl önceki halimi çok net bir şekilde gördüm. Tesadüflerin birbirini kovaladığı bir dünyada yaşadığımı fark ettim. Arzu Hoca aklıma düştü bir de. Sayesinde, fark etmeden derse hazırlıklı geldim. Belki de şimdi ona bir mesaj atıp, ödünç verdiği bir kitabın beni nasıl etkilediğini, karşıma tekrar tekrar nasıl çıktığını ve ona bütün bunlar için ne kadar minnettar olduğumu söylemeliyim.