MUTLULUK MAKİNESİ

Biz insanlar gözümüzü açtığımız andan itibaren kendimizi bir duygu lokomotifinde buluruz. Gün olur sevinç vagonunda gülmekten kırılır; gün olur keder vagonunda kafamızı cama dayar, yağmur taneleriyle gözyaşlarımızı yarıştırırız. Bazen heyecan vagonuna atlar lokomotifin "çuf çuf"larını kalbimizin "güp güp"leriyle tamamlarız veyahut kızgınlık vagonunda küplere biner, etrafımıza ateş saçarız. Bahsettiğim bu vagonlar arasında geçişi sağlayan veya bunlardan apayrı hisler yaşatan sayısız vagon vardır lokomotifimizde. Bir ömür boyu bir ondan bir ona atladığımız, her saniyemize anlam katan duygular arasından belki de en ilginci mutluluktur, en azından benim için öyle. Neden mi ilginçtir mutluluk? Çünkü mutlu olduğumuz anlarda apayrı bir havaya bürünür, çevremize neşe saçarız. Farkında olmasak dahi yaptığımız işlere titizlikle yaklaşıp daha verimli işler yapar, ileride pişmanlık duyacağımız olaylara pek adım atmayız. Bazı hastalıklara bile çözüm olarak sunulmuştur bu mutluluk. Ne kadar muhteşem bir duygu, değil mi! Doğal olarak da bizi her yönden olumlu etkileyen bu duygunun, mutluluğun, kısa süreli değil hayatımız boyunca bizimle olmasını isteriz. Sık sık mutlu olacağımız gelecek hayalleri kurarız, bunlar uğruna ter dökeriz. Ne var ki gelecekte mutlu olacağımıza kendimizi şartladığımızdan şimdilerde mutlu olduğumuz anların kıymetini bilmeyi bir türlü beceremeyiz. Ufak mutlulukları az görür, umursamaz, daha fazlasını isteriz. Bunlar için aklımıza kazınmış bir listemiz dahi vardır: "Mutlu olmak için gerekenler". Bu listeye zaman zaman yeni şeyler ekleriz veya artık önemsiz gördüğümüz şeyleri çıkarırız. Bu açıdan listemiz günceldir ve sürekli hayatımıza göre şekillenir. İstediğimiz her şeye sahip olduğumuz zaman hiçbir şeyin bizi üzemeyeceğine, bu mutluluğu elimizden alamayacağına eminizdir. "Neden beni mutlu edecek bir şey bile yok?" veya "Keşke sevdiğim her şey önümde olsa" dediğiniz oluyor mu? Bir "Mutluluk Makinesi", aradığınız şey aslında bu mu? İçine adım attığınızda sizi mutlu edecek her şeyi önünüze sunacak bir makine. İçinde belki bir gül bahçesi, yüzünüze vuran küçük yağmur taneleri ve hafif bir rüzgar. Arkadan gelen klasik müzik sesi ve ona eşlik eden kuşlar, yeşillikler içinde koşuşturan minik köpekler ve salıncakta sallanan çocukların kıkırdaşmaları. Kokusu çevreye yayılan yemyeşil bir defne ağacının altında, hemen yanı başınızda oturan, elinde suluboya fırçasıyla bir şeyler çizmeye çalışıp size gösteren minik bir kız ve hayalini kurduğunuz diğer her şeyden çok daha fazlası... Ve makinenin içinden Lena Auffmann'ın, "Ah!" ve sonra yeniden, şaşkın bir sesle "Ah!" dediği duyulabiliyordu. "Şuna bak," dedi gizlenmiş karısı, "Paris!" ve daha sonra, "Londra! İşte Roma! Piramitler! Sfenks!" Leo Auffmann fısıldayarak güldü: "Sfenks, duydunuz mu çocuklar?" Lena Auffmann, şaşkınlıkla, "Parfüm!" diye bağırdı. Bir yerlerde bir gramofon belli belirsiz "Mavi Tuna"yı çaldı. "Müzik! Dans ediyorum!" "Sadece dans ettiğini sanıyor," diye baba dünyaya açıkladı. "Hayret verici!" dedi görünmeyen kadın. Leo Auffmann utandı. "Ne anlayışlı kadın." Ve sonra, Mutluluk Makinesi'nin içinde, Lena Auffmann ağlamaya başladı. Mucidin gülümsemesi soldu. "O ağlıyor," dedi Naomi. "Olamaz!" "Ağlıyor," dedi Saul. "Ama ağlıyor olamaz!" Leo Auffmann gözlerini kırpıştırdı, kulağını makineye dayadı. "Fakat... evet... tıpkı bir çocuk gibi..." Sadece kapıyı açabildi. "Bekle." Gözyaşları yanaklarından aşağıya süzülen karısı orada oturuyordu. "Bırak bitireyim." Biraz daha ağladı. Leo Auffmann, afallamış bir halde makineyi durdurdu. "Ah, bu dünyadaki en üzücü şey," diye ağladı kadın. "Kendimi çok kötü, çok fena hissediyorum." Kapıdan çıktı. "Önce Paris vardı..." "Paris'in nesi var?" "Hayatım boyunca Paris'e gitmeyi hiç düşünmedim bile. Fakat şimdi benim Paris'i düşünmeme neden oldun! Birden Paris'te olmak istedim, ama olmadığımı biliyorum!" "Neredeyse aynısı gibi bu makine." "Hayır. Orada otururken de biliyordum. Düşündüm, gerçek değil!" Leo Auffmann'ın "Mutluluk Makine"si, bizim "Mutlu olmak için gerekenler" listemize oldukça benziyor. Ne var ki ikisi de Lena Auffmann'ın bahsettiği gibi bize gerçek şeyler sunmuyor. Onların yaptıkları tek şey şu an elimizde olmayan belki hiçbir zaman da olmayacak, ki elimizde olsalar dahi mutlu edecekleri şüpheli, şeylerin bizi mutlu edeceğine inandırmak. Tabii biz de buna inanıyor, mutluluk saçan her günümüzü sıkıntı ve stres içinde geçiriyoruz. Aklımıza herhangi bir an takılan bir şeyin tüm güzellikleri bir kenara atmasına, keyfimizi kaçırmasına izin veriyoruz. Mutlu olmak için yaşamamıza rağmen bunu sürekli geleceğe öteliyor, şu an mutlu olmayı istemiyoruz. Gelecekte mutlu olan insanlar sayılı olmasına rağmen geleceğe çok güveniyoruz. Bir hata yapıyor olabilir miyiz? Şimdi dürüst olun, sizi aniden mutlu edecek gerçek "Mutluluk Makinesi"ni bulmak ister miydiniz? Tamam, söylüyorum: Karşınızda! Ve ayrıca solunuzda, hatta sağınızda, biraz da arkanızda. Sizi mutlu edecek şeyler gelecekte değil, şu yaşadığınız anda! Etrafınızda şimdiye kadar yeterince değer vermediğiniz ama sizi fazlasıyla mutlu edebilecek o kadar çok şey var ki! Sadece saklanıyorlar, size düşen şey ise onları saklandıkları yerlerden çıkarmak. Ufacık bir çaba ile şu an istemeyerek, hatta nefretle yaptığınız aktiviteleri keyifli anlara dönüştürüp yüzünüzün gülmesini sağlayabilirsiniz. O aradığınız "Mutluluk Makine"nizi cebinizde taşıyabilirsiniz. Fakat unutmayın, şimdinin farkında olmanız geleceği düşünmemeniz gerektiği anlamına gelmez. Lokomotifinizin nereye gideceğini hayalleriniz belirler. Onun için gelecek için büyük hayaller kurun ancak bu hayallerinizden biri mutluluk olmasın, mutluluk sürekli sizinle olsun. Referanslar: Bradbury, Ray. Karahindiba Şarabı. İstanbul: İthaki Yayınları, 2015. Baskı