ELDE KALAN ŞEHİRLER

Her şehrin bir ruhu olduğunu düşünüyorum. Şehirlerin içinde yaşayan insanlar şehirlere bir şeyler katar. Bu şeyler birikim olarak adlandırılır şehirler için. Şehirler de bu birikimlerini zaman içinde diğer insanlara aktarır. Roma'ya gittiğinizde karşılaşacağınız kültürle, Londra'ya gittiğinizde elde edeceğiniz birikim farklıdır. Orhan Pamuk ise Kafamda Bir Tuhaflık kitabında Mevlüt karakteri gözünden İstanbul'un sahip olduğu birikimi nasıl elde ettiğini anlatıyor. Giden insanları, gelen insanları ve onların bu birikime katkısını ele alıyor. İstanbul'a gitme imkanım oluyor her zaman. Arkadaşlarımla görüşmek için gidiyorum genelde. Mutlu olduğum insanların yanına gidiyorum. Genellikle günübirlik oluyor bu gezmelerim. İstanbul'a her gittiğimde insan sayısının gün geçtikçe arttığını fark ediyorum. Bir yerlere yetişmeye çalışan, devamlı hareket halinde olan insanlar bunlar. Devamlı büyüyen binalar, gökyüzünü delmeye çalışıyorlar gibi sanki. Benim için bunları anlatmak zevkli olsa da, orada olan insanlar için bu pek de hoş olmuyor sayılır. Trafik çilesi, yaşanabilecek yeşil alan kalmaması ve bunun gibi birçok sorun ortaya çıkabiliyormuş. Nereden geldik peki buralara? Hep mi böyleydik yoksa? Eskiden beton binalarda oturmak bile lüks sayılıyordu. İki katlı evlerin olmadığı, insanların müstakil evlerde oturduğu ve herkesin kapısında bahçesinin olduğu günler varmış. Yeşilin bol olduğu, insanların doğayla iç içe olduğu günlermiş. Daha sonra gün geçtikçe insanlar yeşili yok etmeye başlamış. Aslında insanın bencilliğinin sonucunda ortaya çıktı bu durum. Burada ben yaşayabilecekken neden bir ağaç yaşasın ki dediler belki de. Bir tane kestik, on tane kestik, yüz tane... Önünü alamadılar bir yerden sonra. Daha sonra neden bu kerpiç evlerde yaşıyoruz diye sorgulamaya başladı insanoğlu. Daha güvende hissettikleri beton evlere geçtiler. Ama sonra bu yapıların da güvenli olmadığını fark ettiler. Yukarıya doğru çıkmaya başladılar. Üç kat, beş kat, on kat... Yerden uzaklaştıkça mutlu oldular. Manzaraları genişledi belki de. Yaşamak için kestikleri ağaçları görmek uğruna daha yükseğe çıktılar. O kadar az yeşil kaldı ki, hala yükseğe çıkmaya devam ediyorlar. Hayat tarzı da değişti insanoğlunun. Yeşil onlardan uzaklaştıkça doğayı dinleyememeye başladılar. Onun yerine müzik denilen bir şey icat ettiler. Bu eksiklerini kapatabileceklerini düşünüyorlardı. Daha güzeline sahip olmak için maddi kaygılara düştüler. Daha çok kazanıp, daha mutlu olacaklarını sandılar. Çevresinde bulunan arkadaşlarını, akrabalarını ya da yolda karşılaştıkları insanları umursamaz oldular. Bu şekilde daha mutlu olacaklarını sandılar ama sonuç hiç de öyle olamadı. Yüz yüze bakmaya korkan bir topluluk olduk. Daha üst bir seviyede olacağımızı düşünüp daha zengin yaşamaya çalışıyoruz. İş bulmakta zorluk çeken insanların ellerinde bile son model telefonlar olmaya başladı. Sadece zengin görünmek için birçok şeyden feda ettik aslında. Bu yüzden elimizde böyle bir şehir kaldı. Aslında bu şehre, bu ruhu, bir bakıma biz verdik. Dünden bugüne İstanbul'u aslında biz bu hale getirdik. Bu eseri biz yarattık. Peki, biz bu eserimizde yaşamak istiyor muyuz? Bu konuda anketler yapılsa insanların vereceği cevaplar az çok bellidir aslında. Ekmek parası der çoğu. İş imkanlarının fazlalığından dolayı oraya gitmek zorundadırlar. Ama severek mi giderler? Muhtemelen hayır. Kitapta Mevlüt'ün aşk hayatı olarak anlatılan hikayenin ana fikrinin aslında bu olduğunu düşünüyorum. İnsanların aşık olduğu şehirler ile yaşadığı şehirler farklı olmuştur çoğu zaman. Roma'ya gidip sanat adına kültür elde etmek isteyebilir insan, ama kendini mutlu hissettiği şehir karnını doyurabildiği şehirdir. Genel olarak Kafamda Bir Tuhaflık (Pamuk, 2016) kitabı benim zihnimde bunları canlandırdı. Şehirlere bizim kattıklarımızın aslında daha sonra bize dönen sonuçlar olduğunu düşünmeye başladım. Bu yüzden biraz daha dikkatli olduğumu söyleyebilirim artık. Kullanmadığım bir ışığı kapatmanın bile bana katabileceği geleceği düşünerek kapatmaya başladım. Bu memnun olmadığımız şehirleri sonuçta bizim büyüklerimiz kurdu. Bu sonuçları birebir hissetmemize rağmen, biz niye kendi çocuklarımızı daha kötü bir dünyaya sürükleyelim ki? Cevabı bizde olan sorular ve düşünmesi gereken bizler... Furkan Yasin Taksim 21501325