KİMLİK Mİ BENLİK Mİ?

Toplumda yaşayan her insanın belirli sorumlulukları vardır. Bizler bu sorumlulukları, insanların mesleklerine, cinsiyetlerine göre onlara yükleriz. Doktorsan hastaları iyileştirmekle, polissen suçluları yakalamakla, bayansan argo konuşmamakla, erkeksen de ailene sahip çıkıp onları kimseye muhtaç bırakmamakla yükümlüsündür. Bütün bu saydıklarım aslında toplumun beklentisiyle sizlerde oluşan sorumluluklardır. Yani bunlar sizlerin toplumdaki kimliklerinizdir. Peki hiç kendi benliğiniz hakkında düşündünüz mü?Benlik... Bütünüyle size ait bir kavram. Bu kavram üstünde düşünürken toplumu bir kenara bırakmanızı rica edeceğim. Çünkü benlik dediğimiz kavram, bireyin iç dünyasında oluşur.''Zaaflarınız, istekleriniz, sevdikleriniz nelerdir?'' sorusuna benliğiniz karar verir. Toplumda doktor, avukat, kadın, erkek çok sayıda insan vardır. Toplumdaki kimliğiniz sizi belli etmede kişiliğiniz kadar etkili olmaz. Çünkü enginar çorbasını seven az sayıda Ayşe vardır ya da yağmurda yürümeyi sevmeyen az sayıda Mehmet vardır. Aslında enginar çorbasını sevmenizin ya da yağmurda yürümek istememenizin belirli sebepleri vardır. Kimliğinizi de oluşturan etkenler dış dünyanın size sunduğu armağanlardır, tabi bu armağanlar hep iyi olacak değildir. Mesela din kavramı kişinin inançlarıyla ilgilidir. Hristiyanlar kiliseye giderek, Hz. İsa'nın öğretilerinin peşinden giderek yaşamlarını şekillendirirken Müslümanlar camiye giderek, Hz. Muhammed'in öğrettiklerinin ışığında ibadette bulunurlar. Buraya kadar her şey yolunda öyle değil mi?Din kavramı insanların hayatlarını şekle düzene sokuyor. Ama bu düzeni hangi koşullarla sağlıyorlar? Birkaç örnek vererek tarihimizin tozlu raflarını aralayacağım:624 yılında yapılan Bedir Savaşı. Bu savaşın nedeni, Müslümanların, hicretten sonra Mekke'de el konulan mallarına karşılık, Mekke'nin Şam'dan gelen ticaret kervanını ele geçirmek istemesidir. Nedenine bakılınca doğrudan İslamiyet ile ilgi kurulması zor ama İslamiyet'in yayılmasında bu savaşın etkisi oldukça fazladır. Bu neden sonuç ilişkisini yorumlarsak şu cümlelerle sizleri baş başa bırakacağım:Müslümanlar altta kalmamak için göz dağı vermişlerdir diyebilirim çünkü eğer Müslümanlar el konulan mallarına karşılık olarak sessiz kalmayı tercih etselerdi ezilen taraf olacaklardı ve inançlarını savunamayacaklardı. Bedir Savaşı, Müslümanların zaferiyle sonuçlansa da bu savaşın, halk üzerinde yarattığı olumsuz etkiler göz ardı edilemez. Mesela savaşa maruz kalan toplum içerisinde bir aile düşünelim. Yıkık dökük bir apartmanın bodrum katında, genç kadın hamile ve bir de küçük çocuğu var. Her tarafta bomba sesleri, alevler, patlamalar arasında kalmış insanlar, yetim kalmış küçücük masum çocuklar... Böyle bir vahşetin ortasında iki ay kalan biriyle, iki gün kalıp kurtulan birinin psikolojilerinin aynı olacağını söyleyebilir miyiz? Şimdi de olaya farklı bir açıdan bakalım:Muhtemelen bu savaşın ortasında kalmış kişi ya dininden ya da vatandaşı olduğu ülkeden dolayı savaşa maruz kalmıştır. Eğer bu kişi farklı bir ülkenin vatandaşı olsaydı ya da farklı bir dinden olsaydı bu savaşa maruz kalmayacaktı. Başta dediğim şey kimlik, insanların inançlarıdır, vatandaşlık görevleridir. Yani dış dünyanın etkisiyle kimlik oluşur. Bütün bunlardan yola çıkarak kimlik, insanın benliğini oluşturur. Yani yaşadığımız olaylar, anılar, tecrübeler sayesinde kişiliğimiz şekillenir. İnsanların benlikleri, kişilikleri çok çabuk etkilenir. İki insan düşünelim, ikisi de ailesiz büyümüş olsun. İkisi de hayatları boyunca mücadele etmişler. Hatta bu varsayımı gerçeğe dönüştürelim. Benim babamlar üç kardeş ve ailesiz büyümüşler. Hepsi de kardeş olmalarına rağmen yaşadıkları toplum onlarda farklı izler bırakmış. Babam ailesine daha çok sahip çıkarken, iki amcam daha sessiz kalıp ailelerine daha az sahip çıkmışlardır. İki farklı bayan düşünelim. Çok açık giyinmişlerse toplumun bakışlarından rahatsız olup daha dikkat ederler ya da toplumu önemsemeyip mutlu olacakları şekilde davranmayı öğrenirler. Kısacası;insanların toplumdaki kimlikleri ne kadar iyi olursa olsun, bu kimliklerini etkileyen olaylar, tecrübeler insanların benliklerini de oluşturur. Bir insanın kimliği, o insanın benliğini oluşturduğu için de kimlik insanın yaşam kalitesi bakımından oldukça önemlidir. İnsanın yaşının yirmi altı olması o insanın toplumdaki kimliğinin genç olmasını sağlar ama yirmi altı yaşında olan insanın kişiliği o insanın toplumdaki benliğini, karakterini belirtir. Bu benlik ise her yaşta değişir. İnsan hayatında bir yılın bile önemi varken on altı yaşındaki bir insanlar yirmi altı yaşındaki insanın kişiliği bir olmaz. Asıl önemli olan;toplumdaki kimliğimizin bizim başımıza açtığı olayların bizim benliklerimizi doğru şekilde etkilemesidir. İnanç bakımından bakarsak da her insan bir yere ait olmak ister. Bu inanç da insanların dinlerini belirler. Neye inandıkları insanların kişiliklerini yani benliklerini belirler. İnsanlar da benliklerinin onlara yüklediği kimliklere sahip olurlar. Yani benlik eşittir kimlik, kimlik eşittir benlik demektir. Deniz Elçin Mumcu 21300965