Toplum için Yaşayan Bir Adam

Güzel bir şehir düşünün. Efsanelere konu olmuş, birçok medeniyete kucak açmış. Ama bu güzelliği bozulmaya yüz tutmuş. Her geçen gün kendi güzelliğinden bir şeyler kaybetmekte. Ve bir adam düşünün. Kendini topluma adamış, kalemini toplum için kullanmış. Dönemin bütün baskısına rağmen hiç vazgeçmemiş. Şehir Mektupları, o dönemde yazılan diğer eserlerin aksine ün, para kazanmak için yazılmış gösterişli, anlaşılması zor bir eser değil, Ahmet Rasim'in bize ve İstanbul şehrine mirasıdır. Kitabı okurken kendimi yazarla özdeşleştiriyorum. Sayfaları çevirdikçe bu duygu daha da belirginleşiyor. Ve hikayenin geri kalanını yazar olarak görüyorum. Gezgin Muharrir ben oluyorum. İçimde hep bir seyahat coşkusu var. Bahar geldi mi düşüyorum yollara. İstanbul'u yeniden keşfediyorum. Vapurlar, sahiller adalar kalabalık. Ama hiç kimse benim gördüklerimi görmüyor ya da önemsemiyor. Şehrin gittikçe bozulduğunu anlamıyorlar. Benim bunları değiştirebilecek bir gücüm veya otoritem yok. Elimdeki tek şey kalemim. Ve bu yüzden mektuplarımı yazmaya başlıyorum. Onları yazarken yetenekli bir sanatçı olduğumu ispatlamaya çalışmıyorum. Uzun, gösterişli cümleler kurmuyorum. Sadece insanlara yol gösterip bir aydın olarak görevimi yapıyorum. Benim asıl mutluluğum yazılarımın bana getirdikleri değil, bir yanlışı düzeltebilmemdir. Sokakta yürürken, vapura tramvaya binerken etrafıma bakıyorum. Fesli memurlar, şapkalı Avrupalılar. O zaman bu şehri bu kadar özel yapanın ne olduğunu anlıyorum. Dünyanın dört bir yanından gelmiş insanlar, kültürleri. Ama bu güzelliği tehdit eden bir gölge görüyorum. Gittikçe büyüyor ve altında kalanları yutuyor. Tanzimat sanatçıların yanlış batılılaşma değdiği şey. İstanbul medenileştikçe yok oluyor, Adetlerimiz unutulmaya yüz tutmuş. Ve bunu önemseyen tek kişi benmişim gibi hissediyorum. Ve bu öfkeyle sarılıyorum kalemime. İnsanların incinmesini istediğimden değil istediğim tek şey yanlışları düzeltmek. Yanlış anlamayın. Ben batılılaşmadan yanayım. Tanzimat geleneğini devam ettiriyorum. Yeni nazım biçimleri kullanıyorum. Eserlerimde yeni fikirleri işliyorum. İnsanlara Avrupa'daki yeni gelişmelerle ilgili bir şeyler öğretmeye çalışıyorum. Ama benim yapmaya çalıştığım bu değil. İnsanlara şapka giydirip onların Fransızca ya da İngilizce konuşmalarını sağlamak değil Benim istediğim şey bir Batılı gibi düşünmek. Gösteriş için batılıları taklit etmek değil. Asıl katlanamadığım insanlar ise dekadanlar. İnsanlara yardım etmek yerine kendilerini ispatlamaya çalışıyorlar. Yanlışları düzeltmek yerine Muallim Naci'yi ve eski edebiyatı 2 eleştirmekle yetiniyorlar. Anlaşılması güç şiirler yazıyorlar. Bu düşüncelerine karşı çıkanları ise eleştiriyorlar. Kendi içlerinden biri onları eleştirirse onu yanlarından kovuyorlar. Devrin baskısına boyun eğip kendilerini toplumdan soyutluyorlar. Ellerindeki imkanları kendi çıkarları için kullanıyorlar. Onlar da bu yanlış batılılaşma akımına ayak uydurmuşlar. Batılı nazım biçimleri, yabancı sözcükler kullanıyorlar. Ama anlattıkları tek şey kendi duyguları. Divan edebiyatını eleştirip kendilerinin Türk edebiyatını geliştirdiğini iddia ediyorlar ama divan şairleri gibi sürekli aynı konuları işliyorlar. Ben ise mektupçu olarak her yeri gezmeye devam ediyorum. Toplumdan uzak kalmamaya çalışıyor ve her aydının yapması gerekeni yapıyorum. Yeri geldiğinde eleştirerek yeri geldiğinde tatlı dille onlara yardım ediyorum. Ama açık sözlülüğüm, insanların tepkisini çekiyor. Eleştiriliyorum. Bir yere gittiğimde insanlar yanlarındakilere beni gösteriyor. Bazen insanları eleştirmek yerine övüp onların takdirini kazanmak istiyorum. Ama yine de bir şeyler başardığımı hissediyorum. Ve bir yanlışı düzeltmenin verdiği mutlulukla yoluma devam ediyor, yeni yerler geziyor, yeni insanlar tanıyor ve yeni mektuplar yazıyorum. Tek endişem bu çabanın boşa gitmesi. Umuyorum ki mektuplarım doğru insanlara ulaşır ve insanlara yardım eder. YAMAÇ ERGİZ 3