DUYMAK DEĞİL GÖRMEK

toplumun genel yargılarından dolayı kendince oluşan ön yargıları yıkmak. Çoğu insanın yaşadığı gibi, benim de hayatımda ön yargılarımın sürüklediği kararlar ve sonrasında bu kararların yanlışlığını fark ettiğim dönemler oldu. Bunların en büyüğünü ve hayatımı en çok etkileyenini, üniversite sınavına hazırlandığım sene, gittiğim dershanede yaşamıştım. Bir insana yakıştırmalar yapmak, onun hakkında, bildiğiniz ya da bilmediğiniz şeyleri başkalarına anlatmak, aslında düşündüğümüzden çok daha etkilidir o kişinin ileride kuracağı ilişkilerde veya kuramayacağı ilişkilerde. Örneğin birinin kötü alışkanlıklarından herhangi bir ortamda bahsetmek, giyimini ve kuşamını gözlemleyerek, dışarıdan sadece fiziksel çıkarımlar yapmak yerine, bu gözlemlerin ışığında biri hakkında önceden aklınızda fikirler oluşturmak, o insanın kişilik özelliklerini hiçbir zaman öğrenme fırsatı bulamamanıza sebep olabilir. O kişiyi tanıma fırsatı bulsanız bile, gördükleriniz aklınızda bulunan fikirleri değiştirmek için genellikle yeterli olmaz. Bu yüzden asla insanları kendi oluşturduğumuz ön yargılara göre değerlendirmemeliyiz. Benim de hayatımda bu dersi alabileceğim bir dönem bundan yaklaşık 5 sene önce olmuştu. Uzun süredir aynı okulda okuduğum, hatta bir sene boyunca aynı sınıfta olduğumuz Burak'la hiçbir zaman ikili muhabbetim olmamıştı. Aslında okul genelinde pek arkadaşı olmayan, dışarıdan gözlemlediğim kadarıyla ikili ilişkilerden ve diyaloglardan kaçınan bir çocuktu Burak. Okul genelinde de kendisinin psikolojik sorunları olduğunu söyleyenler, hatta bu durumla dalga geçenler bile vardı. Ben de dalga geçmesem bile, kendisinin gerçekten psikolojik sorunları olduğunu, arkadaşlık kurmak için uygun bir kişi olmadığını düşünüyordum. Sanırsam uzun süre aynı okulda okuyup, bir sene aynı sınıfa paylaşmamıza rağmen hiç iletişim kurmamış olmamızın nedenlerinden biri de buydu. Lise son sınıf öğrencilerinin, artık öyle olmasa da, vakitlerini okuldan çok dershanelerde geçirdiği dönemlerdi benim YGS ve LYS'ye hazırlandığım dönemler. Sabahtan girdiğim, akşamın geç saatlerinde çıktığım dershanede çok fazla arkadaş edinmiştim kendime. Ancak yine aynı ortamda bulunmamıza rağmen hiç iletişim kurmadığım Burak da benimle aynı dershaneye gidiyordu. Aynı ortamda günler hatta saatler geçiriyorduk, dershanenin neredeyse hepsiyle merhabalaşıp sohbet ediyor olmama rağmen, Burak'la bu iletişimin yakınından bile geçmiyorduk. Aslında bu durumu kendime pek de sorun etmiyor, hatta farkına bile varmıyordum. Ta ki bir gün, ikimizin de dershane müdürümüzün klasik ders sonrası cezalarından birini alışımıza kadar. Dersler bittikten sonra ders çalışmak için zorunlu olarak cezaya kalan yalnızca ikimizdik ve Burak ara verdiğimiz bir sırada yanıma gelerek, çalışmalarımın nasıl gittiğini, okuldaki durumumu ve halimi hatrımı sormuştu. Şaşırmama rağmen sorularına cevap verip aynı soruları ben de ona yöneltmiştim. Verdiğimiz ikinci arada daha kişisel sohbet ettiğimizde ise bazı zevklerinin benimle uyuştuğunu, hatta ettiğimiz sohbetten hoşlandığımı söyleyebilirdim. Daha sonraki günlerde Burak'la her fırsatta sohbet edip ilişkimizi daha ileri bir yakınlığa taşımıştık. Birbirimizin sorunlarını dinleyip destek olmaya çalışıyorduk. Bütün bir sene boyunca süren bu arkadaşlık daha sonrasında ise devam etti ve hala her sorunumu ve sıkıntımı paylaştığım, her sorununda yanına koşacağım bir arkadaş edindim bu sayede. Gülşen Kılıçaslan'ın adlı romanında da, yaşadığı yerde deli diye anılan, psikolojik sorunlarla boğuşan, kimseyle ilişki kurmadan gözlerden uzak yaşayan Emre isimli karakter ve onunla aynı yerde yaşayan ve ailesi tarafından Emre'yle zorla evlendirilen, senelerce baskı altında yaşayan Deli Elif'in hikayesi anlatılıyordu. Başta Emre'yle evleneceği için çok fazla şüpheleri olan, bu sebepten dolayı gecelerce ağlayan Elif'in sonradan Emre'ye aşık olması, yaşadığı travmadan dolayı kadınlardan ömrü boyunca uzak duran, onlara düşman olan, ancak koruyucu ve şefkatli yanını ortaya çıkaran Elif'le evlendikten sonra ona aşık olan, kadınlara karşı duruşu ve düşünceleri değişen Emre bana insanların ön yargılarının ne kadar önemsiz olduğunu göstermişti okuduğum bu hikayede. adlı romanı okuduğumda ikilinin ön yargıları ve daha sonrasında gelişen olaylar, Burak'la olan arkadaşlığımı ve arkadaşlığımızın nasıl oluştuğunu aklıma getirmişti ve ön yargıların insan ilişkilerini nasıl kötü etkilediğini, doğabilecek yeni ve güçlü arkadaşlıkların, sevginin aşkın nasıl Deli önüne geçebileceğini göstermişti. Bu yüzden hiç kimseye, hiçbir sebeple ön yargıyla yaklaşmamalı ve etrafımızdaki insanları tanımak için kendimize şans vermeliyiz.