KOŞMAK

Romanlarını beğenerek okuduğum Japon yazar Haruki Murakami'nin Koşmasaydım Yazamazdım denemesi, yazarın özel hayatından ve deneyimlerinden geniş bir kesit paylaştığı "samimi" bir kitap. Beğendiğim bir yazarı edebiyat dünyası dışında bana tanıma fırsatı sunan bu kitabın, birçok Murakami takipçisi için de armağan niteliğinde olduğunu düşünüyorum. Kitap yazarın okuduğum diğer popüler romanlarından farklı olarak konusu ve anlatımı dolayısıyla büyük okuyucu kitlelerine hitap edemeyebilir. Ancak; sıkı takipçileri için, sadece yazı yazan "soyut" Murakami'nin yerini tüm içtenliğiyle hayat felsefesini okuyucularıyla paylaşan "samimi" yazar Murakami alıyor. Yazar, koşmak ve yazmak eylemlerinin kendisi için ne anlama geldiğini ve hayatındaki önemini sohbet havasında içtenlikle paylaşıyor. Murakami, ilk kez profesyonel olarak yazı yazmaya başladığı sıralarda düzenli olarak koşma antrenmanlarına başladığından bahsediyor. Sadece koştuğu müddetçe yazı yazabiliyor olmak akla yatkın bir açıklama olabilir mi? Benim cevabım: "Evet, neden olmasın!" olurdu. Kitabı okumaya ilk başladığım zaman bunun tuhaf bir rastlantı olduğunu düşündüm. Ancak; kitapta yazarın hayatında gerçekleşen gelişmeleri okudukça yazmak ve koşmak arasındaki bağlantının sıradan bir rastlantıdan ibaret olmadığını; aksine bu iki eylemin birbirini besleyen ve geliştiren kavramlar olduğunu fark ettim. Öyle ki; maraton koşmak, öncesinde iyi planlanmış birçok düzenleme gerektiren, uzun zamana dayalı bir egzersiz. Bu uzun zaman süresince, motivasyon ve kondisyon yeteneklerini kendisini sürekli geliştiren bir ritimde yarışa hazırlamak en önemli ayrıntılardan biri. Benzer şekilde, yazarlık da uzun bir hazırlık dönemi ve her bir sonraki yazı denemesinde edebiyat yeteneğini geliştirmeyi gerektirir; çünkü aksi halde okuyucu bulabilme zorluğu çekilir. Öyle görünüyor ki, koşmak ve yazmak bir çok ortak gereksinime sahip iki eylem. Aynı şekilde doğaları gereği koşmak ve yazmak birbirini destekleyen ortak ideallere de sahip. Mesela, maraton yarışlarına hazırlanırken vücut dengenizi koruma, yazmakta olduğunuz hikayeleri dikkatinizi dağıtan hiçbir şey olmadan düşünüp geliştirebilme imkanınız olur. Profesyonel bir yazar olarak yazarken edinilen sabır, disiplin gibi karakter özellikleri de maraton koşarken sizi "finish" noktasına taşır. Dolayısıyla; meslek olarak yazarlık yapan, her gün düzenli olarak koşma alışkanlığına sahip olan birisi için maraton yarışlarına katılmak, gayet tabii, mesleğindeki başarısının püf noktası olabilir. "Koşuyorum, öyleyse varım!" (Murakami, 112) Koşmak, yüzmek, resim yapmak gibi alışkanlıklar edinmek kişiyi değiştirir; ona nesneleri, olayları, kısacası hayatı daha farklı bir açıdan görme imkanı verir. Sporla ve sanatla daha uzun süre ilgilendikçe muhtemelen meslek hayatında da alışkanlıkların değişmeye başladığı gözlenir. Böylece, kişiliğimiz biraz daha şekillenmiş, karakterimiz biraz daha bize özgün hale dönüşmüş olur. Başka bir deyişle; hobilerimizle gerçek anlamda "var" oluruz, bize özgü bir hayat duruşu ediniriz. Öyle olduğuna inanıyorum ki, Haruki Murakami de koşma alışkanlığı ile birlikte kendine has yazı üslubunu geliştirme şansına kavuştu. Düzenli olarak koşmaya başlamadan önce; muhtemelen yazmak istediği hikayeleri bir düzen içinde kurgulayıp, yazmakta en azından profesyonel olarak yazarlık yaptığı bugünlerine kıyasla oldukça güçlük çekmiş olduğunu düşünüyorum. Üstelik, sporla ve sanatla daha çok uğraştıkça rekabete dayalı bu alanda başarıları ve başarısızlıkları deneyimleriz. Geliştirmeye ihtiyaç duyduğumuz özelliklerimizin üzerine daha çok düşeriz. Böylece, hayattaki inişleri ve çıkışları doğal olarak kabullenme, yapılan hatalardan ders çıkarma, yeni fırsatları daha iyi bir şekilde değerlendirebilme yeteneği kazanmış oluruz. Sözün kısası; koşmak sadece keyifli vakit geçirilen bir eylem olmayıp, mesleki yetenekleri geliştiren, kişinin hayata bakış açısını değiştiren, hayatı yaşanılır kılan bir aktivite. Başka bir deyişle, koşmak ve hayat arasında sağlıklı bir denge bulmak önemli. Koşmaya devam etmeli...