Şehirlerin Ruhları

En sevdiğiniz şehir hangisi? Bu sorunun cevabına herkesin vereceği farklı cevaplar vardır. Kimisi doğduğu yeri söyler, kimisi de üniversiteyi okuduğu yeri. Güzellik yargısı evrensel değildir bence. Bu yüzden herkesin farklı cevap vermesi normaldir. Belki aynı şehri söylebilirler fakat sevme sebepleri farklı farklıdır. Bence, insanın en çok sevdiği şehre yüklediği farklı bir anlam var. Truman Show'u izledikten sonra kafamda "Ben böyle bir şehirde yaşamak ister miyim?" sorusu canlandı. Her şeyin olması gerektiği gibi olduğu Truman'ın şehrinde nasıl yaşanırdı? Ardından yaşanılabilir şehirleri düşündüm ve merak ettim: Bu şehirlerin ne özelliği vardı da insanları kendine çekiyordu? Hatta kimi şehir daha ileri gidip, kendine bağlıyor, aşık ediyor bir de üstüne şiirler yazdırıyordu. Bu şehirler bunu nasıl yapıyordu? "Şehir neden sevilir?" sorusunu kendi hayatımda yaşadığım şehirlerden yola çıkarak cevaplamaya çalışmak istiyorum. Temelden başlamak gerekirse; insanlar memleketlerini sever. Çünkü memleket insan için şehirden çok daha fazlasını ifade eder. Benim için memleketim, hayatımın tanıştığım ilk kişilerini yani ailemi, ilk kez konuştuğum kelimeleri, attığım ilk adımı, yani hayatımın ilklerini anlatıyor. Bu yüzden çok önemli. Daha sonra on beş yaşımdayken, lise okumak için memleketimden ayrıldım. Şairlerin methiyeler düzdüğü meşhur şehir İstanbul'a gittim. Çok şanslıyım ki bu şehir de benim için ilklerin şehri oldu. İlk kez ailemden ayrı kendi başıma birey olup kendi kararlarımı verme şansı buldum. Birey olarak yalnız yaşamam fazla uzun sürmedi ve kendimden daha çok önem verdiğim biri oldu. Anlayacağınız üzere ilk kez aşık oldum bu şehirde. İlk kez yürüyüşlere ve kutlamalara katıldım. Yani hayatımda ilk kez bir şehrin sokaklarını bir yerden bir yere gitmek için değil ve bir şehrin parklarını öylece oturup manzaranın keyfini çıkarmak için değil, biriyle veya birileriyle bereber farklı duygularla farklı amaçlar için kullandım. Bir sürü anılar yükledim sokaklara, parklara yani şehre. Böylelikle İstanbul da hayatımda çok önemli hatta vazgeçilmez bir yere sahip oldu. En sevdiğim şehir İstanbul'du artık. Liseden sonra üniversite için hayatımda yeni bir şehir olan Ankara'ya geldim. Ne yazık ki Ankara'da -belki daha sonra farkına varacağım- ilk diyebileceğim hiçbir şey yaşamadım. Benim için sıradan her şeyin doğal olduğu, siyah, beyaz ve griden oluşan bir şehir Ankara. Umut ediyorum ki ilerleyen zamanlarda yeni renkler eklenir. Ama ne yazık ki şu an Ankara'yı çok sevdiğimi söyleyemem. Yanlış anlaşılmasın, sevmiyorum derken seviyorumun zıttı sevmiyorum değil; sadece içimde sevgi beslemiyorum yani sadece sıradan. Benim şehirlere karşı olan bu sevgi duygularım ve şehirlerle olan ilişkilerim, şehirlerin bina, yol ve parklardan fazlası olduğunu hissettirdi. Ardından şehirlerin nasıl insanları kendine aşık ettiğini, nasıl kendine çektiğini anladım. Bütün şehirlerin ruhu vardı. Biz bu ruhlara bazen sevgi besliyor bazen de bu ruhlarla anlaşamıyorduk. Tıpkı insanlarla olan ilişkilerimiz gibi şehirlerle de ilişkilerimiz vardı. Her şehrin bir ruhu olduğunu ve benim bu ruhlarla olan ilişkilerimin şehre verdiğim değeri meydana getirdiğini düşündüm ardından. Memleketimin ruhunu ailemle, ilk kez konuşmamla ve yürümemle besliyordum. İstanbul'un ruhunu ilk kez birey olmam ve ilk aşkımla besliyordum. Ankara'nın ruhunu ise besleyecek hiçbir şeyim yok. Bana göre bu şehirlerin ruhları bizim onlara verdiğimiz değerlere ve yetkilere dayanarak, bizim hayatımıza dahil oluyor. Ardından da kendine şiirler, şarkılar yazdıracak kadar vazgeçilmez kıvama gelebiliyorlar. Ben bu ruhlara ilklerimden dolayı değerler biçip bu ruhları belli yerlere koydum. Başkası farklı şekilde farklı şekilde bu ruhlarla değerler verebilir. Tıpkı Tevfik Fikret'in "Sis" şiirinde " Örtün, evet, ey felaket sahnesi... Örtün artık ey şehir; Örtün, ve sonsuz uyu, ey dünyanın koca kahpesi!" deyip İstanbul'a nefretini dile getirdiği veya Necip Fazıl'ın Canım İstanbul şiirinde "Ana gibi yar olmaz, İstanbul gibi diyar; Güleni şöyle dursun, İbrahim GÜRSOY ağlayanı bahtiyar..." deyip İstanbul'a sevgisini dile getirdiği gibi. Umarım ki herkesin iyi anlaştığı bir şehrin ruhu vardır ve bu ruhu ömür boyu yanında taşır kendi ruhuyla beraber, tıpkı benim İstanbul'un ruhuyla beraber yaşamam gibi.