Narcissus: Gençlik, Güzellik ve Yanılgı

Birkaç sene önce Roma'ya gittiğimde Antik Sanat Ulusal Galerisi'ni (Galleria Nazionale d'arte Antica) gezerken incelediğim eserler arasında beni en çok etkileyenlerin başında İtalyan ressam Michelangelo Merisi da Caravaggio'nun "Narcissus" isimli tablosu olmuştu. Barok dönemde eserler veren Caravaggio, bu muhteşem tabloyu yaparken hem geçmişte hem de gelecekte tüm insanların düştüğü yanılgıları ve erdemli olmanın önemini bu kadar güzel yansıtabileceğini düşünmüş müydü acaba? Bilemiyorum... Doğal ışık ve gölge oyunlarıyla süslenmiş bu tabloya ilk baktığımda, içimde beni tablonun derinliklerine çeken bir duygu oluştu. Eser, kanvas üzerine yağlı boya ile yapılmış. Yer belirsiz. Yeni yetme bir genç, önündeki suya eğilmiş ve sudaki yansımasını hayranlıkla seyretmekte. Gencin bir eli toprağı tutarken, diğer eli suya yakın. Yansımasından o kadar etkilenmiş ki genç, sanki biraz sonra suyun içerisine düşerek kaybolup gidecekmiş gibi bir hisse kapılıyorum tabloyu seyrederken. Ve hemen aklıma Yunan mitolojisindeki Cephissus isimli nehir tanrısı ile peri kızı Liriope'nin oğlu olan ve güzelliğiyle bilinen Narcissus geliyor. Narcissus'un da, sudaki yansımasına vurgun olup suya düşüp nergis çiçeğine dönüşmesini hatırlıyorum. Siyahın ustalıkla kullanıldığı bu tabloda, genç aydınlık olarak yansıtılırken, genç dışında her şeyin karanlık olması dikkatimi çekiyor. Sanki dünya sadece gencin kendisinden oluşuyor; bu genç, kendisini hayranlıkla seyrederken, etrafında olup bitenlerden habersiz gibi. Gencin etrafını bir bilinmezlik, karanlık ve bu karanlığı umursamazlık sarmış olduğunu düşünüyorum. Gözümün önünde, sadece gencin kendisinden ve sudaki yansımasından oluşan kırılmaz bir çember oluşuyor. Caravaggio'nun resminde oldukça dikkatimi çeken diğer bir unsur ise, gencin sanki bir sahnede rol yapan tiyatro oyuncusu gibi etrafının karanlık, kendinin ise aydınlık olması. Gencin tamamen odağımda olduğunu hissediyorum. Sanki uzatsam elimi, onu suya düşmekten kurtarabilirmişim gibi. Bu bana, aslında aydınlık ve güzel olan bir şeyin, bir anda kötülük ve karanlıklar dünyasına karışabilmesinin an meselesi olduğunu düşündürtüyor. Her şeyin iç içe geçmiş olduğu bir dünya. Sahi, insanoğlu Caravaggio'nun resmindeki gibi böylesine duyarsız olup hazin sonunu hazırlayacak kadar kendini beğenebilir mi? Karanlık ve aydınlık ile iyilik ve kötülük birbirine bu kadar yakın mıdır? Sadece yansımalar hayatımızı yönlendirebilir mi? Hani etrafında olup bitenlerden habersiz, sadece kendini ve kendi ihtiyaçlarını düşünen gençler var ya, tüketen ve üretmenin güzelliğini bilmeyen bir dünyada yaşarlar. Gelecekleriyle ilgili bir plan yapmadan, sadece günü yaşayan ve ailelerinin ve kendilerinin sahip oldukları maddiyattan haz alan gençler. Akılları sanki bir kutuya konmuş, gözleri ise kapalı. Tıpkı Caravaggio'nun resmindeki gencin gözlerinin tamamen gölgeli olması gibi. Caravaggio'nun resmi bana onları bir daha hatırlatıyor. Bütün gençler böyle mi? Tabii ki hayır. Bizler, üniversiteye yeni başlamış gençler olarak, zamanın hızla geçtiğini bilmeli, öğrenmenin ve çalışmanın verdiği zevki keşfetmeliyiz diye düşünüyorum. Evet, güzellik, gençlik gibi geçici kavramlara aldanmadan, yaşadığımız günün bir önceki günümüzden daha bereketli ve üretken geçirmenin hazzını hissederek. Evet, sahip olduklarımıza sevinmeli ama sadece onlarla yetinmemeliyiz. Daha iyisini aramalı, daha güzelini üretmeliyiz. Tabii ki bizden tecrübeli olanları dinleyerek, onlara da sorarak yolumuzu çizmeliyiz. Hani derler ya "gençler bilebilse, yaşlılar yapabilse. " Gençlik ve güzelliğinin geçici olduğunu, asıl olanın başarı, paylaşma ve ahlaki değerlere sahip çıkma olduğunu unutmamalıyız. Dün sadece genç ve güzel olmakla yetinenlerin, yarın ellerinde genç ve güzel zamanlarının hatıralarından başka bir şey kalabilir mi? Caravaggio'nun resmindeki gencin kendini kurtaramadığı çemberin etrafımızı sarmasına izin vermeyelim, günü boş geçirmeyelim, kendimizi ve ülkemizi yarınlara hazırlamak için var gücümüzle çalışalım. Öyleyse, hadi! Daha iyi bir toplumda yaşamak için el ele!