''BİR PARÇA GURUR BİR PARÇA DA ÖNYARGI''

Her çizgi filmde ya da filmde mutlaka gördüğümüz o klasik, uykudan önce çocuğuna kitap okuyan ebeveyn görüntüsü hepimizin hafızasındadır. Çocukluğumda ben de bu görüntülerden etkilenip ısrarcı bir şekilde anne ve babamdan uyumadan önce bana masal okumasını isterdim. Her gece dinlediğim onlarca masala rağmen bende en kalıcı etkiyi yaratanı ise; insanlar hakkında, onları gördüğümüz ilk andan itibaren yargıya varmanın bize zarar verip iyi insanları bu yolla daha tanımadan kaybedeceğimiz ana fikrini taşıyanıydı. Masal her varlığın çift olarak yaratıldığı ve mutlaka bir eşinin olduğu bir ülkede geçiyordu. Masala göre ölmek üzere olan kralın oğlundan tek isteği onun evlendiğini görmekti. Prens bu son arzuyu yerine getirebilmek için uzun bir yolculuğa çıkıyordu ve dinlenmek için bir köyde duruyordu. Diğer yarısı tam da o köydeydi fakat prens önyargılarını aşamayan acımasız biri olduğu için kızı gördüğü ilk anda onun yoksul olduğunu anlamıştı ve onu aşağılamıştı. Masalın sonunda prens önyargılarının ve insanları tanımadan yargılamasının kurbanı olmuştu bu yüzden babasının son isteğini bile yerine getirememişti. Jane Austen'ın Aşk ve Gurur romanını okumaya başladığımda çocukluğumdaki karmaşık duygulardan uzak ve gayet sade hayatıma geri döndüm. Kitabın ilk bölümlerinde bu dönüşün hafızamda yer eden masaldan kaynaklandığını düşünsem de bunun aslında yazarın uçsuz bucaksız hayal gücünün karakterlerle arasında kurduğu kopmaz bağın bir sonucu olduğunu anlamam fazla zamanımı almadı. Romanı okudukça yazıldığı dönemin düşünce biçimini ve insanların günlük yaşantılarını daha iyi kavrayıp bu konular hakkında çıkarımlarda bulunabilmem ise beni kitaba bağlayan etkenlerden biri oldu fakat tüm bunlara rağmen okuyucuyu kitaba bağlayan ve asıl övgüyü hakkedenler ise bence romanın kahramanları. Karakterleri tanıdıkça birçoğu için ayrı ayrı romanlar yazılabileceğini anlıyorsunuz çünkü her biri kendi fikir ve davranışlarıyla hayattaki tüm zorlukları deneyimlemiş bir ihtiyar gibi ayakları yere sağlam basan karakterler olarak kaleme alınmışlar. Romanın gerçek adının Gurur ve Önyargı olmasından dolayı başkahramanlardan biri olan Elizabeth Bennet'ın önyargı kavramını sembolize ettiğini söylemek yanlış olmaz. Elizabeth'in, hissettiği yoğun duyguları kilitli bir kasaya konulduktan sonra denizin en derin noktasında sonsuza kadar saklanması gereken bir hazineymiş gibi gizli tutmaya çalışması onun inatçılık özelliğini güzel bir şekilde açıklamış. Jane Austen'in üzerinde en çok çalıştığı karakter olduğunu düşündüğüm Elizabeth, taşrada yetişmesine rağmen yaşadığı dönemin değer yargılarını kolayca eleştirebilen ve bu yargılara karşı çıkabilen cesur biri olarak kurgulanmış. Onunla evlenmek isteyen varlıklı ve statü sahibi bir kişiyi, sevmediği için reddetmesi ise cesurluğunu somutlaştırıp bana daha sağlıklı bir karakter analizi yapabilme imkanı veren en güzel örnek oldu. Kendimi bildim bileli akıl almaz bir düzen ve kural saplantım olmuştur. Kalemlerimi türlerine göre ayırır hatta bununla da yetinmeyip renklerine göre tekrar düzenlerim. Kitap okurken de buna benzer bir gruplama yaparak okuduğum kitaptaki karakterleri favorim ve en etkilendiğim olarak ikiye ayırırım. Aşk ve Gurur adlı romanda etkileyicilik rolünü hak ettiğini düşündüğüm kahraman Fitzwilliam Darcy oldu çünkü Jane Austen gurur kavramını bu karakterle öyle bir bütünleştirmiş ki kitabın sayfaları arasında yazılar yerine Darcy'nin siluetini görmüş gibi oldum. Roman boyunca Darcy'nin Elizabeth hakkında konuştuğu hatta konuşmaktan öte sanki seslendirip bize duyurduğu bölümleri okumak tadı damağınızda kalan bir çikolatayı yemek kadar mutluluk vericiydi. Darcy, Elizabeth ile zıt özelliklere sahip şekilde kurgulanmış olsa da aralarındaki aşkın dünyaca ünlü hale gelmesi bence bu zıtlıkların doğal sonucu olarak ortaya çıkmış. Uzun lafın kısası, gerçek aşkın ne olduğunu ve nasıl yaşandığını yazıldığı dönemin özellikleriyle güzelce birleştirebilmiş bu eser gururun ve önyargının aslında kolayca aşılabilecek duygular olduğunu bize açık ve anlaşılabilir bir şekilde anlatmış. Jane Austen, okuyucularına sıcak bir kahve alıp hayattan kısa süreliğine de olsa uzaklaşmak için vazgeçilmez bir fırsat sunmuş. Aşk ve Gurur dünya klasikleri arasında bu denli saygı duyulan bir eser olmasını tabii ki yazarına ve onun edebi zekasına borçlu.