SOYUT VE SOMUTUN DÖVÜŞÜ

Yarın uyandığınızda, paranın artık değerinin olmadığını, bütün borçlarınızın silindiğini, artık çalışmak zorunda olmadığınızı ve size hayatınızı yaşamak için bir fırsat verildiğini söyleseler, mutlu olurdunuz değil mi? Ne yazık ki, size bunları söyleyemem ancak bu hayata sahip olmayı sizin seçtiğinizi söyleyerek biraz olsun içinizi karartabilirim. Bu düşüncelerimin temelinde yakın zamanda izlediğim bir filmin üzerimde bıraktığı etki yatıyor. Dövüş Kulübü, Chuck Palahniuk'un aynı isimli romanının film uyarlaması. Filmde Amerikalı bir gencin yaşadığı kişilik problemleri üzerinden Amerika'daki kapitalizm ve tüketim toplumu derin bir şekilde eleştiriliyor. Filmde Amerika eleştiriliyordu eleştirilmesine ancak, benim gözlemlediğim şey Türkiye'nin de Amerika'dan hiç aşağı kalır yanının olmamasıydı. Küçük farklılıklar elbette olacaktı ama bize dayatılan ve yaşamamız istenen hayat tarzı aynıydı. Bu tarzın ne olduğunu anlamak için fazla araştırma yapmanın gerekmediğini düşünüyorum. Kendimize en yakın televizyonu açmamız yeterli. Gördüğümüz şey aşağı yukarı aynı, reklamlarda son çıkan telefon, televizyon ve mobilyalar, dizilerde ve programlarda ise zengin, mutlu insanlar ve lüks içerisindeki hayatları. Algımız şekillenmeye başladı bile. Artık, o insanlar gibi mutlu olabilmek için onların sahip olduklarına sahip olmamız, onlar gibi yaşamamız ve son çıkan ürünlere sahip Çakır 2 olmamız gerektiğini düşünüyoruz. Bu arzularımızı gerçekleştirmenin yolu da paradan geçiyor elbette. Bu yüzden de bu düzenin elindeki silahın, yani paranın esiri oluyoruz ve parayı hayatlarımızın merkezine yerleştirerek bu sistemin aktif elemanlarına dönüşüyoruz. Paranın etkisini, küçük yaşlardan itibaren gözlemleme imkanı buluyoruz. Çevremizdeki yüksek gelirli insanların kişilik özelliklerine, bilgi seviyelerine, düşüncelerine bakılmadan, sadece giydiği kıyafetlere, sahip olduğu varlıklar üzerinden değerlendirilerek saygı gördüğünü izliyoruz ve onlar gibi olmak istiyoruz. Böyle olunca da hayatımızı bu yanlış örnekler üzerine inşa ediyoruz. Ancak, bu zayıf temel çabucak yıkılmamıza ortam hazırlıyor. Örneğin eğitimi bir öğrenme ve kendini geliştirme aracından çok para kazanmak için atılması gereken bir adım gibi görüyoruz. Yani sınavlarda alacağımız sonuçlar ileride bize paraya ulaşmada fayda sağlayacağı için yüksek önem taşırken, bu sınavların kapsamadığı her bilgi veya düşünce önemsiz kabul ediliyor ve bu da özgür düşünce yeteneği kazanmamızı ve hayata farklı açılardan bakmamızı engelleyerek tek tip insan modeline dönüşmemize yol açıyor. Bunun yanında, kurulan bu maddi hayalleri gerçekleştirmeyi başaran kesim sadece seçkin bir azınlık. Çoğunluk ise, hayatlarını adadıkları bu hayalleri gerçekleştiremedikleri için hayal kırıklığına uğruyor, üzülüyor, depresyona giriyor. Fakat düzen, yine insanın bu hayallerden vazgeçmesine izin vermiyor. Bankalar, insanların geleceklerini satın alarak, karşılığında onları mutlu eden maddi eşyaları veriyor ama sonrasında insanlar kendi özgürlüklerini yitirerek borçlarını ödemek üzere başkaları için yıllarca çalışarak mutsuz bir hayat sürmek zorunda kalıyor. Oysa mutluluk hayatlarımızı adadığımız gayrimenkullerden, otomobillerden, son model telefonlardan kısaca ürettiğimiz her maddeden daha önce var olan bağımsız bir kavram. Değişen tek şey, onu başka yerlerde aramaya itilmemiz. Eğer, bu güdümlemelere ve aldatmacalara kanmazsak gerçek mutluluğun bulunabileceğimize inanıyorum. Bu arayışta bize en çok yardım edecek unsurlar da soyut kavramlar. Bana göre Çakır 3 mutluluğu, Ailemizde, aşkta, sevgide, arkadaşlıkta aramak somut kavramlarda aramaktan daha karlı. Zira milyoner bile olsa, oğlunun yüzüne bakmayan ve sadece ona hediyeler alan bir babanın oğluna verebileceği mutluluk sınırlı iken, oğluna her gün gülümseyen ve sarılan dar gelirli bir baba gülümsemeyi sürdürdüğü sürece oğlunu mutlu edebilir. Şimdi, yazımın başında sorduğum sorunun cevabına dönmek istiyorum. Evet, yarın uyandığınızda, bütün bankaların yok olması, bütün borçlarınızın silinmesi mümkün değil çünkü gerçek hayatta bunu yapacak bir dövüş kulübü yok. Ancak, mutluluğu nerede aradığınızın farkına vardığınız ve doğru seçimi yaptığınız an dövüş kulübünün aslında içinizde olduğunu anlayacaksınız. Sonraki gün uyandığınızda paranın değeri sizin için sıfırlanmış olacak ve yaşamınızın geri kalanında hayatınızı özgürce ve daha mutlu bir şekilde yaşayabilmek için bir fırsatınız olacak. Dövüş Kulübü, insana içinde yaşadığı düzeni, önceliklerini ve hayat felsefesini sorgulatan, hayata bakış açısını değiştiren bir eser. İçerisinde gitgide kapitalist hayat tarzına doğru sürüklenen günümüz Türkiye'sinden de kesitler bulabileceğimiz filmin odaklandığı noktalar ve verdiği dersler itibariyle ezber bozduğunu söyleyebiliriz.