İsa'nın Merhameti Musa'nın Adaleti

Amerika Birleşik Devletleri'nin ücra bir köşesinde kalmış bir kasaba Dogville. Girişte dikkatimizi çeken ilk şey tiyatro sahnesine benzeyen bir köy. Evlerin duvarları yok, kapıları yok aslında evler yok! Ama kasaba sakinleri bunun farkında değil olsa gerek kapı varmışçasına kapıları kilitleyip açıyorlar, tebeşir izlerinden ibaret duvarlara asla basmıyorlar. Herkes birer pandomim oyuncusu sanki. Kasabaya birisi yaklaşıyor. Genç, güzel belli ki yabancı buralara, birinden kaçıyor gibi bir hali var. Kasabanın güzel insanları bu güzel yabancıyı , Grace'i , koruyor, saklıyor, yardım ediyorlar. Nezaketle, sevecenlikle karşılıyorlar. Onu aramaya gelen mafyaya yerini söylemiyorlar. Kasaba sakinlerinin en belirgin özelliği hepsinin sıradan insanlar olması. Tamamen bizdenler. Abartılı aşırı karakterler değiller tıpkı gerçek hayatta olduğu gibi. Yaşlılar, engelliler, çocuklar var bu kasabada, belli ki pek varlıklı da değiller. Grace ne kadar iyi insanlar ile tanıştığını düşünüyor tabi bir de kasabanın köpeği ile yani Moses(Musa). İçine girdiğimiz dünya o kadar bizden o kadar bizi anlatıyor ki... Yönetmen yaptığı bu girişle izleyenlerin de bu kasaba halkından farkının olmadığını hissetirmiş ki bu detay ileride filmi anlamamıza yardımcı olacak. Grace filmde İsa'yı temsil ediyor. Herkese karşı merhametli, herkesin hatalarını affediyor. Hataların, günahların insanların doğasından değil, insanların çevrelerinden kaynaklandığını düşünüyor. Aslında her şey başlarda onun düşündüğü gibi gidiyor. Herkes ona iyi davranıyor, onunla ilgileniyorlar. Filmin girizgahı geçildikten sonra asıl sorun kendisini gösteriyor. Davranışları değişen kasa halkı... İnsan doğası gereği yaptığının karşılığını bekler. Filmde duvarların olmaması tebeşirle çizilmesi tam da bu sahneleri daha iyi anlatmak içindir. Herkes Grace'e nasıl davranıldığını görmektedir ama kimse umursamamaktadır. Duvarsız evler aslında bir metafordur. Gerçek dünyada da insanlar etrafında kötü şeylerin yapıldığını görmekte ama ses çıkartmamaktadır. Grace'e yapılanlar izleyicide çok büyük bir nefret uyandırır. İşte bu eline fırsat geçtiğinde insanın nasıl davranacağının resmidir. Grace'in kasabadan kaçmasının nedeni insanlığa olan inancını kaybetmesi değil, kasaba halkına inancını kaybetmesi. Grace'in başarısız kaçma girişimi kasaba halkının acımasızlığını bir kat daha arttırıyor. Kasaba halkı ona sahip olduklarını, yaptıkları iyilikten dolayı Grace'e istedikleri her şeyi yapmak zorunda olduğunu düşünüyorlar. Bu sebeple Grace' koca demir bir tasma takarken bunun gerekli olduğuna gönülden inanıyorlar. Bu sahneleri izlerken kasaba halkından ve insanlıktan nefret ediyorsunuz. Unutmamamız gereken şey kasaba halkının tamamen normal insanlardan oluşması. Bu insanlar kötü bir çevrede veya bir suç mahallinde yetişmiş değiller. Yaptıkları her şey tamamen içlerinden gelen kötülüğün eseri. Filmin sonunda kasaba halkı Grace'in hizmetlerinden memnun kalmamış olacak ki artık mafyalara haber vermeye karar veriyorlar. Mafya kasabaya geliyor, Grace'i buluyor ve filmin düğüm çözülüyor. Mafyanın başı Grace'in babasıdır ve babasının kibirli olduğunu düşünen Grace evden kaçmıştır. Babası Grace'i mafyaya girmesi için ikna etmeye çalışmaktadır. Grace ise insanları kötü yapan durumların sadece çevrelerinden kaynaklandığını, insanların bir suçlarının olmadığını düşünmektedir. Kendisine yapılan bütün kötülüklere rağmen kasaba halkını anlayışla karşılar kendisinin de onların yerinde olsa aynı şeyi yapacağını düşünür. Babası Grace'e düşünmek için süre verir bu sürede Grace kendisine yapılanları bu kötülüğün sebeplerini düşünür. Bütün kötü davranışları, aşağılamaları, kölelere bile geçirilmeyen demir tasmayı düşünür. İnsanları kötü yapan şeyin çevreleri olmadığına karar verir. Bütün kasaba halkının öldürülmesine ve kasabanın yakılmasına karar verir. Kadınlar, yaşlılar, çocuklar herkes kurşuna dizilir ve köy ateşe verilir. Derken mucize gibi bir olay olur, köpek her şeye rağmen hayatta kalır. Grace onu öldürmez ve film köpeğin görüntüsüyle sona erer. Unutmayalım ki Dogville kasabası sıradan bir kasaba ve halkı da sıradan bir halktır. İnsanları kötü yapan çevresi değil kendisidir. Gerçek hayatta da durum böyledir. İnsanlık asla kötü varlıklar olduğu ihtimalini düşünmez, çevresindeki haksızlıklara, acımasızlığa göz yumar. Tıpkı Dogville kasabası gibi. Bu dünya merhametin değil adaletin dünyasıdır.. Film sonunda hayatta kalan tek canlı olan köpeğin adının Moses yani Musa olduğunu hatırlayalım. Grace bütün Dogville macerasında bir dönüşüm geçirmiştir. Dogville'den önce İsa gibi kendisine bir tokat atana diğer yanağını çeviren Grace "göze göz, dişe diş" diyen Musa peygamberin deyişine dönmüştür. Bu dünyada geçerli olan kural İsa'nın merhameti değil Musa'nın adaletidir. Çağrı Çavuş