ANLADIKTAN SONRA YAŞAMAK

Zaman neydi benim için ve nasıl değerlendirmeliydim onu? Uzun süredir kendime sorduğum, üzerine düşündüğüm bir soru bu aslında. Zamanı üçe bölmüşüz biz: Geçmiş, şimdiki ve gelecek zaman olmak üzere. Onu da yeterli bulmamış bir de yıllara, aylara, saatlere, dakikalara hatta saniyelere ayırmışız. Bunu ondan en verimli şekilde yararlanmak, zamanı olabilecek en doğru şekilde kullanabilmek için yapmışız. Peki, kaçımız başarabilmiş bunu ya da bu yolda kaçımız olmuşuz zamanın tutsağı? Zamanı Yaşamak isimli kitap da beni tekrardan bu konulara yönlendirdi, üzerinde düşünmeme yardımcı oldu ve zamanı yönlendirmeye çalışırken aslında nasıl da onun tutsağı olduğumuzu bir kere daha anımsattı. Hemen hemen her konuda diğer insanlarla eşit olmadığımız gibi, zaman konusunda da eşit olmadığımızı düşünüyorum. Bazılarımızın daha fazla zamanı vardır önünde, bazılarımızın daha kısa. Tıpkı hayatlarımız gibi... Ancak, onu değerlendirme ve elimizden geldiğince ondan yararlanma konusunda eşitiz bence. Jean Chesneaux zamanla olan bağımızın gitgide koptuğundan, insanların zamanla ilişkisini bir yerden sonra hepten yitirdiğinden bahsediyor kitabında. Uzun süredir çevremdeki belli bir yaşın üstüne ulaşmış insanlarda da benzer eğilimleri gözlemliyorum hatta bazıları çekinmeden söylüyor. Zamanı yöneterek, onu kendi isteklerine göre yönlendirmeyi deneyerek yaşamaya çalıştıklarını fakat sonunda zamanın ellerinden kayıp gittiğini söylüyorlar. Yaşlı olarak adlandırabileceğimiz çoğu kişinin ortak olduğu bir konu da vardır zaten. Çoğu gençliklerini dün gibi hatırladıklarını ve ne ara bu hale geldiklerini bir türlü anlayamadıklarını söyler. Tüm bunların sebebi onların zamanı biçimlendirmeyi mi becerememesiydi yoksa altında başka bir şey mi vardı? Bana göre "Zaman bizim için ne ifade ediyor?" veya "Zaman bizim için ne demek?" sorularıyla başlıyor her şey. Zamanı hepimiz farklı tanımlarız çünkü ve yolun sonunda ise kendi tanımlarımıza göre kendimizi başarılı veya başarısız kılarız. Zaman birer araçtır her şeyden önce. Kimimize göre çocukluğumuzda kurduğumuz hayallere kavuşmak için, kimimize göre ise ölene kadar hoş vakit geçirmek için kullanılan bir araçtır. Ve biz yolun sonunda ancak bu aracı hedeflerimiz doğrultusunda kullanabildiysek mutluyuzdur, aksi halde "Zaman ne kadar da çabuk geçti oysaki benim daha ne hayallerim vardı," deriz. Çoğu zaman da sonuç başarısızlık olmuştur bizim için, çünkü henüz kendimizi tanımadan, "Ben kimim, nereye gidiyorum?" sorularını sormadan zamanı hep işlerimizi yetiştirmek için kullanmışızdır. Chesneaux da kitabında benzer sorunlara değiniyor ve zamanın bir nevi yetimi olmuş bizler için güzel de bir haberi var. Zamanı yeniden inşa etmek ve de onu ele geçirmek mümkün. Doğup toplum içine karıştıktan sonra ilk iş olarak çevremizdeki insanları gözlemler ve o anın toplumsal düzenini olduğu gibi kabul ederiz, hem de hiç sorgulamadan. Toplumsal düzen ise zamanla bizi ele geçirir. Hayatımız, öğrenciyken sınavlardan sınavlara, iş hayatında toplantılardan toplantılara koşuşturmakla geçiyor. Her şeyi yetiştirmeye çalışıyoruz, hep bir telaşımız var. Sonunda ise bir bakıyoruz zamanın potasında eriyip gitmişiz. Oysa yapmamız gereken toplumun içinde kendimizi bulmak, eriyip gitmek yerine gerçek kimliğimizi edinmek. Bunu yaptıktan sonra ise zamanın ve toplumun bize getirdiği düzeni değiştirme şansı geçiyor elimize. Artık bizim ona değil, zamanın bize ayak uydurmasını sağlıyor ve onu kontrol etmeyi öğreniyoruz. Aynı zamanda zamanı sadece geçmiş, şimdiki ve gelecek zaman olarak sınıflandırmamalı, onlarla etkileşime geçmeliyiz. Milyarlarca insan yaşamının sonuna geldiğinde yaşadıkları pişmanlıklar ne kadar da benzer, demek ki bir yerlerde sorun var. Chesneaux bana zaman konusunda çok şey kattı ve bakış açımı bir nebze olsun değiştirdi, konu üstünde daha detaylı düşünme fırsatı verdi. Artık biliyorum ki mesele belli amaçlar doğrultusunda yaşayıp gitmek değil, önce kendimizi tanımak ve zaman kavramını iyi anlamak. Geçmişten ders almak, günümüzü geçmişteki hatalarımıza göre derlemek ve geleceğimizi de bugüne göre düzenlemek bizi mutluluğa, başarıya iten ender şeylerden olsa gerek. Berkay Acir