Aşırı Yaşanmışlıkların Üstü Kalsın/ Ezgi Akkaya

Üstü Kalsın Cemal Süreya'nın şiire, aşka, yalnızlığa, Türkiye'ye, onun insanlarına ve hayatın içinde gizli daha birçok ayrıntıya bakış açısına dair ipuçları bulabileceğimiz şiirlerinden oluşmuş bir kitap. Kelimenin en basit anlamıyla bir kitap, ancak benim için insan ruhunun derinliğinin en ücra köşelerinde kalmış duyguları aydınlatan bir mum gibi. Hep bir arada kalmışlık var onun şiirlerinde. Aşk mı şiir mi? Batı mı doğu mu ? Yalnızlık mı birliktelik mi ? Yaşamak mı ölmek mi ? Yine de, o bazı hislerin kıyısında yürümekten hatta onlara dalmaktan hiç vazgeçemiyor. Şiirlerinin bas bas bağırdığı yegane şey onun aşka ne kadar tutkun olduğu. Hayatlarımıza pek çok insan girip rollerini tamamlar. Peki biz hangilerinin sahne alışını tüm ayrıntılarıyla izledik ? Kendimizi o oyuna ne kadar verebildik ? Cemal Süreya yolda gördüğü sıradan bir insanı bile yaşamış gibiyken, derin bir aşk beslediği kadınları bu denli canlı bir biçimde betimleyebilmesi bana hiç de şaşırtıcı gelmiyor. Sanırım şairler gördükleri her varlığa felsefi bir anlam yüklemeden sokakta yürüyemiyor. Onlar denizin maviliğinde, yapraklarını döken bir ağaçta, ufuk çizgisinde süzülen bir kuşta, kaldırım kenarındaki bir taşta bile bizim göremediğimiz nice anlamları görüyorlar. Cemal Süreya'nın şiirlerinde geçen denizler, kuşlar, çiçekler, dağlar, ovalar, her ne kadar o bunlara çok uç anlamlar yüklemiş olsa da, benim zihnimde onlarla bağdaştırdığım anılarıma yolculuk yapmamı sağlıyor. Süveyş, Kars, Göçebe, Ortadoğu gibi şiirlerindeki memleket sevgisi kokan unsurlar da şairin yaşadığı coğrafyadan ne denli ilham aldığını anlamamıza yardımcı oluyor. Kendi insanının olağan yaşantısının onun bu çok soyut, anlamsal yoğunluk barındırdan şiirlerine nasıl yeni bir doku kazandırdığı gözler önüne seriliyor bu saydığım şiirlerde. İnsanın gittiği her yerin, tanıştığı her insanın izini taşıdığını bir kez daha hatırlıyorum böylece. Tabi ki İstanbul'u unutmamak lazım. Yine şaşırtmıyor ve çıkıyor karşıma bana düşmanca gelen sokaklarıyla, değişken havasıyla, uzaklara çağıran deniziyle asla tam olarak güvenemeyeceğim bir dost gibi. Her yanıyla iç burkan hatıraları çağrıştıran çilekeş sarrafı bir şehir. Şiirlerine buram buram sinmiş ölüm teması, etrafındaki dünyayı bu kadar canlı görebilen, hislerini doruklarında yaşayan bir insan portresiyle ne kadar da çelişiyor. Sanırım fazla derinlikli yaşayınca insan orada boğulmaktan kendini alamıyor. Yaşadığı her neyse ondan daha büyüğünü yaşayamayacağını düşünen kişide kendini bırakma içgüdüsü egemen oluyor. Her şeyi en uç noktasına kadar yaşayıp tüketmek ve kendi içinde tükenmek insandaki hayat enerjisini köreltiyor. Aşkın bizi getirdiği nokta da bu. Aşk şiirindeki gibi. Her parçanla bir kendini adamışlık var bu duygunun içinde. Sevmek için samanlıkta iğne minvalinde nedenler buldurtan bir mantıksal yok oluş durumu. Bulunan nedenlere hayatsal fonksiyonlarımızı sürdürmemizi sağlayan oksijen muamelesi yaptıran bir gözü görmezlik. Kimsenin inkar edemeyeceği, görmezden gelemeyeceği bir olgu olarak da orada kalacak gibi görünüyor. Her ne kadar çoğu karanlık ve içinden çıkılmaz gibi görünse de, Cemal Süreya'nın şiirleri insanın en basit içgüdülerinin bir dışa vurumu. Tutkularına yenik düşmenin verdiği çaresizlik, yaşamaya devam etme isteği ancak her seferinde bir kendini kaybediş, taşkınlık yapan duygular, sürüncemede bir hayat düzeni, ruhun bastırılan isyanları, bir türlü çıkıp gelemeyen cesaret ve ardından yaşanan pişmanlıkların ızdırabı ... Tüm bunlar bana bir kerede sindirmeye çalıştığım şiirlerden kalanlar. En büyük payı alan da kıskançlık. Ben de yaşamın derinliğinde bu kadar kaybolup, yaşanmadık bir köşe bırakmamak isterim ki son anımda ''üstü kalsın'' diyebileyim.