BİZ SİZDENİZ

Arkadaşımla akşam 7. Cadde'de buluşmaya karar vermiştik. Birlikte günlerdir özlemini çektiğim muzlu, çikolatalı krepten yiyecektik. Diğer yandan da okuldan söz edecek, yaşadığımız olayları, komik durumları anlatıp gülecek, haftanın yoğun stresini üzerimizden atacaktık. Evlerimiz buluşma yerine yakındı. On beş dakika önce çıkmam yeterliydi. Daha erken çıkmayı tercih ettim. Bir süre mağazaların vitrinlerine bakmak iyi gelir diye düşünmüştüm. 7. Cadde'nin başına gelince ilk mağazanın vitrinine yöneldim, indirim yazılarının altındaki giysilerin o büyüleyici dünyasına dalacaktım ki gözüm mağazanın yan tarafındaki büyük çöp kutularının yanına toplanmış kağıt toplayıcılarına ilişti. Her zaman orada olurlardı. Ama bu kez nedense dikkatimi çektiler. Bir yanımda çeşit çeşit, renk renk giysilerin olduğu vitrin, diğer yanımda onlar. Büyük çöp kutularına eğiliyorlar, kağıtları ustalıkla ayıklayıp boylarından büyük torbalara özenle istifliyorlar, torbaları daha çok kağıt alması için sıkıştırıyorlardı. Çelimsiz, kavruk, kara tenli, kara saçlı, kara gözlüydüler. Yaşıtlarına göre daha kısa boylu ve zayıf sayılırlardı. Elleri soğuktan ve bakımsızlıktan çatlamış, vücutlarına göre orantısız büyüklükteydiler. Bedenleriyle uyumsuz ama tekdüze dünyalarıyla uyumlu olan, kirlenmiş, yıpranmış ve kapkara kıyafetleri, etraflarında da kapitalist sistemin öne çıkardığı renk cümbüşü, kızlı erkekli gruplar, kahkahalar, müzik sesleri, türlü içki ve yemek kokuları vardı. Bu ritme uygun bir biçimde çöp kutularının etrafında bir eğilip bir doğrulan kara saçlı, kara gözlü, çocuk mu genç mi pek anlaşılmayan delikanlılardı onlar. Duruşları Yılmaz Güney fiyakası, kollarında Müslüm Gürses jilet yarası, kimseye bakmıyorlar, kimseyi görmüyorlar, etraflarıyla hiç ilgilenmiyorlar, kimseye imrenmiyorlar. Bu halleriyle aslında "Bizden korkmayın, bizden çekinmeyin, biz ekmek kavgasındayız, bizden size zarar gelmez, biz sizdeniz." diyerek avazları çıktığınca bağırıyorlardı. Onları üzmekten korktuğum için sanki vitrine bakıyormuş gibi yapıp izlemeye devam ediyordum. Arada çöpten buldukları yarısı içilmiş bir içecek kutusunu kafaya dikiyorlar, şımarık bir lokanta müşterisinin beğenmediği, kedi, köpek yesin diye garsonlar tarafından çöp kutularının yanına bırakılan çöp şişi paylaşıyorlardı. Yarım saate yakın onları izlemişim. İşlerini bitirdikten sonra boylarından büyük iki tekerlekli torbalarını omuzlarının üzerine eğerek başka çöp kutularına doğru yol aldılar. Sırtında ağırlığının onlarca katını taşıyan karınca gibiydiler. Kapkara gözleriyle karayazgılarını yok etmek istercesine aynı ritimle ve kararlılıkla karanlığın içinde kayboldular. Geride içinde büyük indirim, etiketin yarısına ifadelerinin bulunduğu yazıların altındaki kırmızı, yeşil, mavi montlar, rengarenk kazaklar, gömlekler ve pantolonların bulunduğu parıltılı vitrinler kaldı. Bir de kirlenmiş, yıpranmış, kara giysileriyle uzaklaşan kara tenli, kara saçlı, kara gözlü gençlerin koyu gölgesi. Saate baktım, randevuma geç kalmıştım. Hızlı adımlarla yürüdüm krepçiye. Arkadaşım bana kırmızı bir gül almıştı. Krebimizi sipariş ettik, masamıza oturduk. İçerisi tıklım tıklımdı. Daha çok genç kızlar, erkekler, tek tük yetişkin kişiler, onların yanlarında da biraz kilolu çocuklar vardı. Hepsi beyaz yüzlü, yumuşak elli, temizlerdi ve hepsinin giysileri rengarenkti. Önlerinde bol malzemeli krepleri duruyordu. Aşıkların, yalnızların, kilosuna dikkat edenlerin, kilosunu umursamayanların, "Spor yapar eritirim." diyenlerin, kısacası herkesin kahkahası birbirine karışmıştı. Kreplerimiz getirildi. Arkadaşım ilk lokmalarını yuttuktan sonra okulundan ve duygularından anlatmaya başladı. Şu kız şunu giymiş, şu oğlan yeni araba almış, benimle daha sık krep yemek istiyormuş... Benim aklım ise o kapkara gözlerde, o fiyakada, o jilet yaralarındaydı. Daha ilk lokmam ağzımda büyüdü. Tıkanmıştım. Kendimi suçlu hissediyordum. Ne kadar anlamsız gelmeye başlamıştı şu an her şey. Aynı toprakların insanı olacaksın, sen muzlu çikolatalı krep yiyeceksin, onlar kediye bırakılan artığı yiyecek, sen sıcak bir ortamda arkadaşınla buluşup kahkaha atacaksın, onlar soğuk sokaklarda çöp kutularının yanında titreyecek. Nefessiz kaldım birden. Kendimi sokaklara atmak istedim. Onları yeniden görmek, onlara selam vermek, önlerinde saygıyla eğilmek istedim. "Korkmayın, çekinmeyin bizden, biz de sizdeniz!" diye haykırmak istedim. Arkadaşımın yeni alacağı lokmayı yutmasına dahi fırsat vermeden onu dışarıya çekiştirdim. Yüksek bir yere dikilip caddenin her iki tarafına uzun uzadıya baktım. Gitmişlerdi. Arkadaşımın ellerinden hiç tutmadığım kadar sıkı tutarak onu çöp kutularının yanına getirdim. "Kağıt toplayacağız." dedim. Delirdiğimi sandı ama bana çok değer verdiğinden nedenini sormadı. Çöpleri karıştırmaya başladık. Bir süre sonra epey kağıt istiflemiştik. Ellerimiz de yüzümüz de kapkara olmuştu. Biraz içecek ve yarım bırakılıp atılmış gözleme de bulmuştuk. İkimizde oturduk yere ve gözlerimizden süzülen damlalar eşliğinde gözlemeyipaylaşarak yedik. Kolumuzda jilet yarası yoktu hala ama Yılmaz Güney fiyakası fazlasıyla yansımıştı duruşumuza. Nasıl da gururluyduk. Artık sokaklarda yürürken bir insan sıcaklığıyla bakıyorum onlara. Onlar da bu ülkenin eşit yurttaşlarıydı. Onlar da ekmek parası için çabalıyor ve onlar da alın terleriyle yedikleri ekmeğin her lokmasını hak ediyorlar. Onlar, eşit olmayan bir gelir dağılımının hüküm sürdüğü bir düzende mücadeleye itilmiş yurttaşlardı. Her fazla yediğimiz lokmada hakları var onların. Kara yüzleri, kara elleri bizim kararmış yüreğimiz aslında. Onlar fiyakalı duruşlarıyla bir Yılmaz Güney, onlar kollarındaki jilet yaralarıyla itiraz eden bir Müslüm Gürses, onlar biziz aslında. Bu olaydan sonra ne mi yaptım? Mahallemdeki apartmanları tek tek dolaştım. O insanların onurlu yaşam kavgalarını anlattım. Mahallemde yaşayan insanlardan çöpe atacakları kağıtları diğer çöplerden ayrı bir şekilde koymalarını istedim. Çoğu kabul etti. Şimdi onlar mahallemizden geçerken iyice fiyakalı geçiyorlar. Neden mi? Çünkü çöp karıştırmıyorlar, kağıtlar hazır olduğundan onları alıp torbalarına bırakıyorlar. Sanki belediyenin görevlisiymiş gibi hissediyorlar kendilerini. Artık dışlanmadıklarını, yalnız olmadıklarını, kendilerine saygı duyulduğunu, bazı şeylerin değişebileceğini hissediyorlar. "Vitrinlerdeki rengarenk giysilerden hangisini almalıyım?", "Lokantada acaba bugün hangi tür et yemeliyim?" diye derin derin kafa yoranlara sesleniyorum. Soğuk sokaklardaki kapkara gözlerin, yaşından önce irileşmiş ellerin farkına varmalısınız, onlar bizden! Avazımız çıktığınca hep birlikte o kapkara gözlere, o fiyakalı duruşlara, o hüznün jilet çiziklerine dönüştüğü kalplere yumuşak ellerimizden, beyaz suratlarımızdan utanmadan bize inanana kadar bağıralım artık: "Biz sizdeniz!" Ahmet TELLİ, "Bakışın Senin", Everest Yayınları, Birinci basım, Ekim 2016, İstanbul"Pankart" başlıklı şiir, s. 38, 39 "Yılmaz Güney duruşlarında fiyaka Müslüm Gürses kollarında jilet" "Yine de buradalar, atık kağıt Toplamaya ara verip Hiç kimseyiz, o dediğisizdeniz"