!

! "Hücremde kendi evimdeyim ve hayatım orada duraklamaktadır." (68). Kitabı yaşamaya başlayışım, bu cümleyi okumam ile başladı. Pek kabul etme eğiliminde olmasak da hepimizin içine sürüklendiği bu "toplumsallaşma" denilen olgudan, her ne kadar kötü bir yolmuş gibi gelse de; aslında, en güzel kaçışı temsil eder bu cümle. Hepimiz bir yerlere sığınmaya çalışıyoruz, her gün. İçinde bulunduğumuz toplumun gereklerine uygun giyinip, istenenleri konuşup, onları söyleyerek geçiriyoruz hayatımızı. Böyle bakınca "Bu çok aptalca neden yapıyoruz?" demek bile gelse içimizden, bunu genelde dışarı vurmayıp, vursak bile en ufak darbede hemen sarsılıp tekrar içimize atarak susuyoruz. Biz, istenilene uygun şekilde yontulmuş bir kabın(kalıbın) içinde özgür yaşıyoruz aslında, sahip olduğumuzu zannettiğimiz gerçek özgürlüğün aksine.. Ve gerçek anlamda özgür olmamızın tek yolu ise bu toplumdan uzak kalmak sanırım. Ne kadar uzak olursak, o kadar az özenir ve benzerleşiriz. Bu nedenle de günümüzde suç işlemenin cezası olan toplumdan zoraki uzaklaştırılma, her ne kadar alışık olmadığımızı ve asla mutlu olamayacağımızı düşündüğümüz bir habitat olsa bile aslında bize verilmiş olan bir özgürlüktür. ! ! Kitapta da "toplumsallaşmış" duyguları içinde barındırmayan, günümüz insan psikolojisi kalıbının dışındaki karakterin bu özgürlüğe varışını "evim" diye nitelendirişi beni fazlasıyla etkilemişti açıkcası. Bir yandan da, varolan herhangi bir şeye sahip olmamanın getirdiği boşluğu (burda sahip olmadığı en önemli şeyleri ise zincirleri) "duraklamak" olarak nitelendirişi, hayatıma bambaşka bir bakış açısı kattı. Kitabın bu sayfalarında durup kendime baktığımda fark ettiğim şey ise tam olarak şuydu; sahip olduğumuz her yeni şey, kaybetme korkusu ile kendimize sıkı sıkı bağladığımız yeni bir zincirdir. Zinciri sırtınızda bir süre taşıdıktan sonra (sahip olduğumuz o şeyi alışkanlık haline getirdikten sonra) sanki onsuz asla devam edemeyecek gibi hissedersiniz, zincirsizliği ha ik yerine boşluk olarak algılarsıhız. Ben; bunun sebebinin bizim de gittikçe toplumun bir eşyasına dönüşüyor olmamıza bağlıyorum. Toplumsal değerlerde niteliği olan herhangi bir nesne veya duygu; zaman geçtikçe bizi aynı şeye koşan robotlara çevirir; ve bu robotluğa dönüşüm sırasında, tüm toplumun değer verdiği o şeye sahip olmayı heveslendiren haz ve hırs gittikçe bütün benliğimizi kapsar. Biz de birer "yabancı" olmaktan çıkarız. İşin gülünç yanı ise, bunları elde ederek; diğer "robotlardan" üstün olduğumuzu onlara göstermiş olduğumuzu düşünür ve bu şekilde farklılaşmış olduğumuzu hayal ederiz. Mutluluğu verir bu bize, yaşamak için belki tek sebebimiz olan mutluluğu. İnsanı mutlu eden şey de önceki güne göre daha fazla "şey"e sahip olmak değil midir zaten? Eğer düne kıyasla bugün daha fazla şeyiniz varsa mutlusunuzdur, öyle olmanız gerekir. Zam alınca mutlu olmaz mıyız? Bir arkadaş daha edinince? Maddi ve manevi, insanı varlık içinde olmak mutlu eder. Bu değerleri de toplum var eder. Uzun lafın kısası; siz, toplumun yarattığı değerlere sahip oldukça mutlu olduğunuz için her zaman hırs yapar, fazlasını ister, buna çaba gösterir ve bunların hepsine ve daha fazlasına tekrar tekrar sahip olmak için yaparsınız ve yaşarsınız. Sanırım, günümüz insanları yaşamlarının bu olduğunu kabul etmek istemediği için sürekli "Yaşamın amacı nedir acaba?" diye başka yönelimlerde kendilerini buluyorlar. Kitabın bana kattığı asıl ve en önemli nokta buydu. ! ! Genel hayatıma baktığımda yaptığım, yapmakta olduğum ve yapmayı düşündüğüm bir çok şey için kendime sorduğum "Neden?" sorusunun cevabını; kitap, az önce anlattığım olgularda verdi bana. Genelde bir kitabı okuduğunuzda ana kahramanda ya da yan kahramanların birinde görürsünüz kendinizi. Benim kendimi gördüğüm nokta ise ana kahraman dışındaki her şey idi. Kitabın bir sayfasında okduğum bir kesit kanıtladı bunu bana: "Hayat, yaşanmak zahmetine değmeyen bir şeydir. Aslında otuz ya da yetmiş yaşında ölmenin önemli olmadığını bilmez değilim; çünkü her iki durumda da gayet doğal olarak başka erkeklerle başka kadınlar yine yaşayacaklar ve bu, binlerce yıl devam edecektir. Sözün kısası, bundan daha açık bir şey yoktu. Şimdi ya da yirmi yıl sonra olsun, ölecek olan hep bendim." (103). Az önce bahsettiğim toplumsal değerler içinde bulunmamın doğrultusunda; bu, benim asla cesaret edemeyeceğim bir özgürlüğü barından bir cümle. Bu cümle; kendini, asıldığı iplerinden başka kaybedecek bir şeyi olmayan bir kukla gibi gören ve toplum tarafından, hakkında; kişisel değerleri yüzünden toplumdan tamamen dışlanması gerektiği düşünülen ve bu sebepten dolayı toplum yasaları tarafından idama ! mahkum edilen bir "yabancı"nın cümlesi...! Umutcan Aşutlu !! ! ! ! ! !