Yirmi Yaş, Haziran Sarhoşluğum ve "Delikanlı Şeytan" Sıra dışı bir insan ve olağanın ötesinde bir şair Arthur Rimbaud... Otuz küsur yıllık kısa sayılabilecek yaşamı bir yana, on dokuz-yirmi yaşlarında şiir yazmayı bırakması ve ardından silah ve esir ticaretiyle uğraşması onu diğer şairlerden ayrı bir yere koymaya yetiyor. Benim için onu farklı kılan, onunla kurduğum çok başka bağların da olması elbette. Dört yıl süren Mülkiye maceramdan sonra atıldığım tercümanlık yolunda Fransızcayla tanışmam güzel bir vesile oldu; edebiyatla kurduğum ilişkiye yeni bir kanal, yeni bir mecra açma arayışım ise O'nun da katkılarıyla sürüyor. Geçen yıl bu zamanlar elime geçti, Adam Yayınları'ndan Seçilmiş Şiirler adıyla çıkan İlhan Berk çevirisi, Cehennemde Bir Mevsim ve Illuminations'dan alınan otuz civarında şiiri ve Georges Izambard'a bir mektup formunda yazmış olduğu Poetika'sını içinde barındıran bu efsanevi kitap. Öylesine yoğun ve hiddetli bir yaşam ki onunkisi, oldukça genç yaşlarda yazdığı şiirlerinde kullandığı dili ve sözcük seçimleri çok uzun yıllar önce yazılmış olmasına karşın ağırlığını anlamlandıramadığım bir şekilde- koruyor. Yaklaşık bir yıldır, ne zaman kendimi bitkin ve yalnız hissetsem, eve vardığımda aklımı onun sözcüklerine ve düşüncesine teslim ediyorum. Bugünün dünyasının yaşam alışkanlıkları arasında kaybolduğumu düşündüğüm çoktur, serseriliğin anlamı da o günden bugüne hiç değişmedi ancak şiirde kendini bulan ben gibiler için adalet olmayan bu yerde anlamak değil hissetmektir önemli olan. Birçok kez onun tasvirinin hayal gücümü zorlayan yanlarıyla ve yola çıkma arzusunun bendeki tıpatıp tezahürüyle başa çıkmaya çalışırken buldum kendimi. En çok da başımı yaslayacak bir omuz olmadığında ya da üzerinde fazla düşünülmekten anlamını yitiren sorularım olduğunda... Haziran ayının ilk günleriydi, beni benden alan bir kadın, Sait Faik ve Marguerite Yourcenar'dan bahsetti; sözcükleri, duyguları bölüştük ve ansızın gitti. Hayatına sonradan dahil olan önemli bir parça eksildiğinde nasıl hissedersen, en kaba tabirle, öyle hissettim. Takip eden günlerin geceleri akıl sağlığım açısından oldukça zorluydu. Bir rüya gördüm, uyandığımda gördüklerimin etkisiyle olsa gerek, karşı koyamadığım bir dozla içimden gelen, öncülü, ardılı yahut tekrarı olmayan bir eyleme giriştim: "Au revoir ici, n'importe ou . Conscrits du bon vouloir, nous aurons la philosophie feroce; ignorants pour la science, roues pour le confort; la crevaison pour le monde qui va. C'est la vraie marche. En avant, route!" Düzen içinde bir huzur arayışı değildi bu, daha derinlerde, insanın içindeki huzursuzluğu haykıran bir sesti sanki... Hiç düşünmemiştim daha önce, yirmili yaşların insana kattığı o kadar çeşitliymiş ki, geçmiş zamandan bahsetmenin hüznünü fark ettiğimde, yaşlandığımı düşündüm. Gözlerini dikmiş bana doğru bakan bekçi köpeğiyle sohbet ederken buldum kendimi, sonra da ikinci şişe şarabımı açıp parka doğru yürüdüm, gecenin karanlığında. Bir kez daha yanlışa düştün, dedi, kafamdaki kırk tilkiden biri. Duraksadım, ben ve küçük dertlerim, dedim kendi kendime. Ne kadar da zavallıyım. Arthur'un dizelerinden aklımda kalan dağınık parçalardı bunlar. Lise yıllarımdan beri pek severim şairane konuşmayı. Ah bir de becerebilsem şiir ezberlemeyi. "Allahaısmarladık buraya, neresi olursa olsun. İyi isteğin gönüllü erleri, felsefemizin gözü kanlı olacak; bilimden habersizler, keyif düşkünleri; bırakalım yerin dibine batsın bu dünya. Gerçek yürüyüştür bu. Haydi yola, ileri!" Bir başka gün, bir başka şiirinde, bundan en az yüz kırk yıl önce yazılmış bir şiirde, özellikle de "hermetique" yani kapalı şiir adıyla anılan türde bir şiirde, şairin kendine özgü düş dünyasında anlam bulan sözlere kendimce yeni anlamlar arıyorum. Hem de diline tamamen hakim olamadığımdan, anadilimdeki çevirisinden faydalanıyorum. Ama ne çare... Bugün benim gördüğüm, duyduğum, yoğun bir kafa karışıklığı ve esrardan fazla bir şey değil. Çevirisine gelirsek, şiir çevirmek oldukça zor, zor olduğu kadar da beyhude bir uğraş bana göre. Nitekim yaşadığım bir olay da bu düşüncemi trajikomik biçimde doğruluyor. Vaktiyle, bu kitaptaki şiirlerden birini sosyal medya üzerinden paylaşarak o ana özgü duygularımı ifade etmek istemiştim. SBF'de çok sevilen, sayılan bir hocamın yorumu ise "Bu ne biçim çeviri ya... Rimbaud taşa tutardı " şeklinde oldu. Kitabın önsözünde dilin kendisi, yapısı ve anlam açısından zorlandığından bahseden İlhan Berk de muhtemelen bu durumun, Rimbaud tarafından taşlanma ihtimalinin farkındaydı...