ALABİLDİĞİNE SORGULAMAK

Gerçekliğin doğasını sorguladınız mı hiç şimdiye kadar? Gerçek nereye kadar gerçek? Sorguluyor musunuz hayatın gerçekliğini, varoluşu ve nedenlerini? Biliyorum ki, birçoğumuz amaçlar, düzenler ve istekler arasında sıkışıp kaldığımız ve kendi dünyamızdan başka kaçacak bir yer bulamadığımız zamanlarda bunları, özellikle de varlığımızı derinlemesine sorguluyoruz; amaç arıyoruz, neden arıyoruz; yaşamaya nedenler... Düşünsenize; her birimiz yaklaşık yedi yaşımızdan bu yana hayat telaşesi denen neden sonuç döngüsü içinde yürümeyi yeni öğrenmiş bebekler gibiyiz; yaşadığımız bütün olumsuzlukları unutup yavaşça ayağa kalkıyoruz, ayağa kalkmanın verdiği heyecanla hızlanıyoruz ve hayatında bizden yana olmasını bekliyoruz. Destek arıyoruz, hayata tutunacak en yakın destek; bir amaç, bir neden... Gözlerimiz o desteği ararken varlığımızın ağırlığı bizi yormaya başlıyor ve yeniden kalkmak üzere düşüyoruz, şanslı olanlarımız o desteği buluyor ve dinlenip denemeye devam ediyor ama şu bir gerçek ki; düşsek de devam etmeyi başarsakta daha düşecek çok yolumuz var. Şimdi sorgulayın; gerçekten böyle mi? Sorgulamak... Peki, sorgulamak, salt düşünme eylemini ve sonucunda kanıksamayı böylesine varsayımlaştırıyorsa eğer, gerçeklik nereye kadar var? Ya sizin kişisel gerçekliğiniz, iç dünyanızın perspektifinden görsel olarak algılanabilirliğe kavuşabilir mi desem. Bunu dışa vurmayı denediniz mi hiç? Vincent Van Gogh, ünlü izlenimsel ressam, bu algıyı "La Chambre a Arles", "Slaapkamer te Arle", "The Bedroom" ya da "Vincent's Bedroom At Arles" adlarıyla anılan tablosunda bizim için; iç dünyasını yani huzurunu dış dünyası yani gerçekliğiyle harmanlayıp gözler önüne sermiş. (1) Amsterdam'daki Van Gogh Müzesi'nde yer alan Van Gogh'un resmettiği yatak odasının kopyası (2) Ekim 1888, Tuval Üzerine Yağlıboya, Van Gogh Müzesi, Amsterdam Gerçeklik, gerçekliğin doğası, varoluş ve nedenleri; tarihten günümüze birçok ünlü düşünür, ressam ve hatta en basit "ben" kişisi tarafından ele alınmış, üzerinde düşünülmüş muhteşem konular. Bu konulara neden mi değindim; çünkü sorgulamak bu mevcut konuların babasıdır diyebiliriz; onlara ekmek, su götürendir, yaşamın en güzelini sağlamaya çabalayandır, sarıldığımızda dünyayı unutturandır. Sorgulamak dünyadaki düşüncelere varoluş kazandırandır, tıpkı bir baba gibi. Düşünmek ise onların başındaki hükümet gibidir; görünüşte babadan büyük ancak baba olmazsa bir hiç. Babalara yol, kömür sağlayarak sadece bir araç olduğunu göz ardı edip her şeyi yaptığını sanandır düşünmek. Babasız bir hükümet düşünülebilir mi? Ya sorgulamak olmaksızın düşünme eylemi gerçekleştirebilinir mi? Bakın, bunları düşünürken bile salt düşünmüyor, sorguluyorsunuz. O zaman biz de hükümet ayağını alıp, babayla verilen yollara çıkalım; şimdi alabildiğine sorgulayacağız. Şimdi bana dünyanız hakkında ne düşündüğünüzü gösterin desem, evet gösterin! İçinde yaşamını sürdürdüğünüz, toprağına ayak basabildiğiniz, güneşini teninde hissedebildiğiniz, havasını içine çekebildiğiniz somut dünyanızdan bahsetmiyorum. Sizin dünyanız; sizi oluşturan, varlığınızla özdeşleşen ve herkesten, her şeyden uzaklaşıp oraya vardığınızda gerçek sizle karşılaştığınız soyut dünyanız... Kafanızın derinliklerinde sır gibi sakladığınız dünyanız... Ne güzeldir değil mi şimdi oralar? Yapabildiniz mi? Sizinkini bilemem elbette ama ben gösteremesem de bahsedeyim; benimkinde sevgi var, özlem var; bunların getirdiği huzur var. Ailemi, evimdeki odamı çok özledim, özlemek insana huzur verir mi? Veriyor işte, insanlar uzağında da olsa varlıklarını bilmek yetiyor insana, insanın huzuruna kimi zaman, yani benim huzurum Van Gogh' un huzurunun tek başınalığı ve yalnızlığından uzak. Sevgi... Sevmek güzel şey vesselam değil mi? Gülümsetebildim mi sizi az da olsa böyle? Bakın güldünüz mutlusunuz iç dünyanız dışınızda somutlaştı, görselliğine kavuştu. Van Gogh da bizim için bunun bir örneğini somutlaştırmış. İçsel sükunetini barındıran kendi soyut dünyası ile dış dünyasını, içinde yaşamını sürdürdüğü Arles'teki o meşhur sarı evinin yatak odasını, birleştirip iç dünyasının görsel bir algısını ortaya koymuş, tam olarak "onun dünyası" nı her yönüyle bize bahşetmiş. Çizilen yatak odası Van Gogh tarafından tam üç kez bazı olgular ve renkler değiştirilerek resmedilmiş ancak şunu açıkça fark ediyoruz ki, küçük değişikliklere rağmen mutlak sakinlik ve huzur duygusu iç dünyasının sorgulanamaz gerçekliği olarak varlığını sürdürmüş. Tam olarak 3 kez aynı tabloyu resmetmesi bize açıkça huzurunun kaynağını işaret ediyor, o yatak odası onun favorisiydi çıkarımını yaptırıyor. Her bir versiyonda odanın dışarıyı görmemizi engelleyen camlarının kapalı olduğunu gözlemleyebiliriz çünkü burası Van Gogh'un özeli, dış dünya yok. Neredeyse hayatının tümüne hakim olan deliliklerden uzak, aradığı tek başınalık, sakinlik, dinlenme ve huzur var. Van Gogh'un bu eseri içsel isteğinin gerçeğe dönüşmüş dışavurumu. Yani düşüncenin görsellikle algılanabilirliğe kavuşmuş boyutu. Her şeyden uzaklaşmasına gerek kalmaksızın o meşhur odada ne kadar süre öz benliğiyle baş başa kalıp iç dünyasını ziyaret edebildi acaba? Varoluşunu sorguladı mı saatlerce? Kesin sorgulamıştır yoksa o kadar deli olmazdı değil mi? Ya gerçeklik bağlamı, benim kadar sorgulamış mıdır onu da? Merak ettiklerim bu kaçık ressamla birlikte birer muamma olarak kalacak sanırım. Şimdi size neden göze farklı hitap eden 2 resmi yan yana koyduğumu açıklamak istiyorum. Yukarıda bulunan soldaki resim bir tablo değil, şaşırabilirsiniz ancak o bir fotoğraf. Van Gogh'un dinginliğini sonsuzluğa döktüğü, onun dünyasına bir pencere açan o görsel şöleni bizim için basit bir oda olmaktan öteye götürmüşler ve hayat vermişler. Hangisi daha gerçek sizin için ya da hangisi gerçekliğin doğasını sorgulatıyor size? Gözünüzün, beyin sinyalleri sayesinde algılanabilirlik kazandırdığı, dış dünya gerçekliği olarak varsaydığımız gerçeklikle örtüşen ve buna uygun olan değil mi? Çok garip; gerçeklik bile algısalken neye güveneceğiz? Gerçekliği bu odanın varoluş nedenleri gibi kanıtlarla özgülleştirerek destekleyebilir miyiz? Sorgulamak... Alabildiğine sorgulayalım o zaman! (1) Ekim 1888, Tuval Üzerine Yağlıboya, Van Gogh Müzesi, Amsterdam (2) Eylül 1889, Tuval Üzerine Yağlıboya, Art of Institute, Chicago (3) Eylül sonu 1889, Tuval Üzerine Yağlıboya, Musee d'Orsay, Paris, Fransa