Notre Dame de Paris Müzikali

Notre Dame de Paris, Victor Hugo'nun bu benzersiz başyapıtını bir müzikal olarak dinlemek ve izlemek... Hele bir de bu şaheserin bir Broadway müzikali olması benim için tarif edilemez ve nefes kesici bir deneyim oldu. Nisan ayında Zorlu Center PSM'da tecrübe ettiğim bu başeseri Luc Plamondon ve Richard Cocciante tarafından romandan sahneye müzikal olarak uyarlanmıştır. Bu muazzam prodüksiyon, Notre Dame de Paris, Broadway yapımı olarak Türkiye'de ilk kez Zorlu Center PSM'de bu sene sahneledi. Müzikalde kullanılan ses ve ışık sistemi gibi pek çok teknik özelliği bir arada barındıran bir salonun bugüne kadar olmaması Türkiye için büyük bir kayıp olsa da Zorlu Center PSM bu problemleri çözmüş görünüyor ki müzikal oyuncularının kusursuzluğu salonda kullanılan harika ses ve ışık sistemiyle perçinlendi. Yaşadığım bu tarifsiz deneyimi anlatmadan önce belki de eserin izlediklerimden hareketle olay örgüsünden bahsetmenin yerinde olacağı kanısındayım. Birçok alanda pek çok kere ödül alan bu eserin başkahramanı Quasimodo, katedralin önünde sahipsiz bir bebek olarak Rahip Frollo tarafından bulunur ve rahip bu kimsesiz bebeğe sahip çıkar ve büyüdüğünde ona katedralde zangoçluk görevi verir. Quasimodo'nun sıradan hikayesi ise güzel Esmeralda'ya aşık olması ile baştan sona değişir. Esmeralda'nın güzelliği karşısından kayıtsız kalmak neredeyse imkansızdır. Ona karşı koyamayanlardan bir de rahip Frollo'dur. Aşık olması yasak olan bir din adamının ise aşk karşısındaki çaresizliği aşkın gücünü gözler önüne sermesi açısından önemlidir. Gören herkesin kayıtsızca aşık olduğu Esmeralda'nın kalbi ise Subay Phoebus için atmaktadır. Oysa Phoebus'un kalbi boş değildir ve bir nişanlısı vardır; ancak Esmeralda'nın aşkı o kadar karşı konulmazdır ki Phoebus, Esmeralda'nın aşkına kayıtsız kalamaz ve bir gece yarısı buluşmaya karar verirler ama bu buluşma onların sonunu hazırlayacak olan buluşma olacaktır. Çünkü bu aşkın kötü adamı rahip Frollo, Esmeralda'nın bıçağı ile Phoebus'u bıçaklayacak ve suç Esmeralda'nın üzerine kalarak zindana atılacaktır. Esmeralda, Çingene arkadaşları ve Quasimodo'nun yardımlarıyla bulunduğu zindandan kurtarılırsa da kısa bir süre sonra acımasızca halk meydanında asılır. Quasimodo, tüm bu olanlardan sorumlu olarak gördüğü koruyucusu rahip Frollu'yu katedralden aşağıya atar ve Quesimodo'nun ölümüyle sahne sona erer. Müzikal, dansları, dekoru, kostümü, makyajı ve oyuncularıyla dört başı mamur bir gösteriydi. Sanatçıların ki asıl oyuncular olmamalarına rağmen, kusursuz denebilecek ölçüde oyuna yoğunlaştıkları açık bir biçimde seyirciye yansıyordu. Bu da onların tam bir profesyonel olduklarını göstergesiydi. Bana göre müzikalin en etkileyici bölümü özellikle "Belle" şarkısının söylendiği Frollo, Quasimodo ve Phoebus'un Esmeralda'ya aşklarını itiraf ettikleri sahneydi. Bu sahnenin etkileyici olmasının nedeni birbirinden farklı üç erkeğin aşk karşısındaki ortak tavırlarıydı. Oyunculardaki kusursuz ses ve beden kullanımı bu işin ne kadar iyi yapılabileceğini gözler önüne sermesi açısından dikkate değerdi. Sözün kısası bu müzikal bir müzikalin en üst derecesinin göstergesiydi. Tüm bunlara ses sistemindeki kusursuz donanım ve ışık sisteminin oldukça doğru ve abartıya kaçmadan kullanılması eklenince müzikalin olağanüstü bir görüntü ve ses vermesine şaşırmamak gerekir. Çünkü bu ekip ve proje, bu işi dünyada en iyi yapanlardan oluşuyor. Müzikalin kusursuzluğunun belki de tek eksiği, müzikali defalarca Fransızca olarak izlemiş olmamdı. İzlediğim bu eserin bütün müziklerine ve sahnelerine aşina olduğum için eserin İngilizce olması müzikalin büyüsünü ara sıra bozdu. Her ne kadar istemsiz olarak içimde parçaları sık sık Fransızcaya tercüme ettimse de bu duruma adapte olamayanın bir tek ben olmadığımı fark ettim. Müzikalin sonunda şair Gringoire bir sürpriz yaparak, müzikalin giriş parçası olan "Le Temps des Cathedrales"i Fransızca olarak seslendirdi. Sonuç olarak, aşkın gücü ve büyüsünü sahneye taşıyan Notre Dame de Paris müzikalini, Türkiye'de izlemiş olmak benim için harika bir deneyim oldu ve aşk karşısındaki insanın zeminsizliği ve zamansızlığına da bir kez daha şahit oldum: Şirler pençe-i kahrımda olurken lerzan / Beni bir gözleri ahuya zebun etti felek.