KENDİME KURALLAR

İstanbul, Tokyo, New York... İnsanın kendini eğlencede, yemekte, sokaklarda kaybettiği şehirler... O büyük gökdelenlerin yarattığı modern hava, billboardlardaki reklamların burnumuza getirdiği o müthiş kapitalizm kokusu, her yerdeki kocaman beton yığınları harika değil mi? Elektriğimizi alacak bir yeşilin olmaması, Tuavi'nin deyimiyle "küçük kutularımız" içine sıkışıp kalmamız muhteşem bir şey! Vücudumuzu güneşin o tatlı sıcaklığından, rüzgarın o tatlı esintisinden koruyan kıyafetlerimiz iyi ki varlar değil mi? Ayakkabıları unutmamak lazım. Gittiğimiz yolu hissetmek ne mümkün. Boş ver kapalı kalsın ayaklarımız orada, toprağı hissetmeye ne hacet! Göğü delen adam, yani Papalagi olmak resmen özgürlük değil mi? Erich Scheurmann Göğü Delen Adam eserinde alışılmış acılarımızı Tuavi'nin ağzından aktarıyor. Tuavi bir yerli ve ne ayakkabısı var ne de kemeri. Yaşadığı yer güneşin açısına göre konumlandırılmış ama ne yazık ki yüzlerce katı dakikalar içinde çıkacak bir asansörü yok; çünkü evi yüzlerce kattan değil birkaç hasırdan ve ipten oluşuyor. Ne kadar da korkunç! Alışılmış acılarımız diyorum çünkü bu kitabı okuyunca insanoğlunun kendini nasıl kısıtlayıp aslında yaşıyorum sandığı dünyada nasıl yaşamadığını anladım. Her şeyi en basit, en sade ve en kullanışlı haliyle sürdüren bir yerli kabile üyesi sayesinde bizim nasıl modernleşme adı altında kalabalıklaşıp, karışıklaşıp, her şeyi zorlaştırmaya uğraştığımızı fark ettim. Buna nasıl alıştığımızı, elimizdeki güzelim kaynakları nasıl doğru şekilde kullanmadığımızı düşündüm. Vardığım sonuç tüm bu acılardan da beter bir acı, kendisinin kölesi olan bireylere dönüştüğümüz oldu. İnsanoğlu bin bir zorluk içinde yaşadığını her gün defalarca tekrar ediyor. İş, ev, çocuklar, ihtiyaçlar... Dillere pelesenk olmuş bir sürü sorumluluk, bir sürü dert... Bunları söylemekle kalıyor ve üzerine hiç kafa yormuyoruz. Oysa sorunun temeline baktığımızda kendi koyduğumuz kuralları görüyoruz: Gökdelenlerde yaşa, güzel ayakkabılar giy, pahalı parfümler sık vb. Bunlar yıllar önce atalarımızın bir anda karar verip kendini kısıtlamaya dair duyduğu arzuyla ortaya çıkardığı şeyler değil. Bunlar tamamen zaman içinde hiç sorgulamayan, Berk GÜNEY 21601953 globalleşme, gelişme, güzelleşme gibi kelimelerle kendini kandıran bizlerin suçu. Neden doğayı, vücudumuzu olağanca saflığıyla kullanmadığımızı hiç merak etmedik. Herkes Mersin'e giderken tersine gitme cesaretini gösteremedik. Üstelik elimizde bu sıkı giysilerin, pabuçların, hava almayan odaların sağlığımıza zararlı olduğunu gösteren belgeler de vardı, dinlemedik. Oysa belki ilkel, basit, cahil diye nitelendireceğimiz Tuavi bunları hiçbir doktorun, profesörün ya da araştırmacının belgelerine gerek duymadan anlamıştı. Bu yüzden de belki sağlığa en zararlı olan ama sırf toplumsal gerekliliklerimizden biri diye giymeden sokağa çıkmanın büyük bir sorun olarak görüldüğü sütyeni "Memeleri, onları sanki cendereye almış gibi sıkan bir kılıf yüzünden sönükleşmiş ve artık süt veremez hale gelmiştir." diyerek anlatmıştır. Yaptıklarımızın, giydiklerimizin, yediklerimizin doğala bu kadar aykırı olmasını bu ve benzeri cümlelerle özetlemiştir. Kitabın her sayfasında doğaya ait olmama çabamızı gözlerimizin önüne sermiştir. Belki haberi yoktur ama bir noktada okuyanların kurtarıcısı olmuştur. Elbette ben de bu kitabı okuyana dek İstanbul'un kalabalıklığına, göremediğim yeşilliğine hayrandım. Beş çift ayakkabım varsa altıncı çifti almak için çaba harcamayı doğal karşılardım. Giydiklerime vücudumun alıştığına kendimi inandırmaya çalışırdım. Göğü Delen Adam'ı okuduktan sonra başımı kaldırdığımda bulutları ve güneşi görmemi engelleyen tüm binalardan tiksindim. Yalın ayak çimende, toprakta hatta bata çıka çamurda koşmanın hazzına eriştim. Bedenin çıplaklığının ruhun çıplaklığına giden yolda önemli bir adım olduğunu keşfettim. Zihin, bedenin acılarıyla uğraşırken nasıl özgür olabilirdi ki? Kendimize koyduğumuz kuralları bir bir kafamda yıkmaya başladım. Diyeceksiniz ki çıplak, ayakkabısız mı geziyorsun? Kitabı okumadan meselenin tam olarak bu olmadığını anlamak çok mümkün değil bence ama tabii ki bu hataların oluşumu gibi sonlandırılması da zaman içinde olacak. Kurallara karşı gelmek önce kafada başlayacak sonra belki, umarım bir gün, uygulamaya dökülecek. Ayakkabısız gezmek bu pis sokaklarda mümkün olmasa da ayakkabısız gezmenin insanı nasıl rahatlattığını, nasıl iyi geldiğini bilmek ve bunu başkalarını aktarmak bence ilerisi için, çocuklar için büyük bir adım. Amaçlanan doğamızdan uzak değil aksine doğamıza dönmek olduğu için bu felsefeyi benimsemek de kolay olacaktır diye düşünüyorum. İnsanı kendiyle ilgili saflığa ve doğallığa yönlendiren, kendi taktığı zincirlerini kırması için bir aksiyonda bulunmasını sağlayan bu kitabı da herkesin okumasını tavsiye ediyorum. Yine Tuavi'nin deyimiyle önce "üstümüzde taşıdığımız tüm yükler"i atarsak, sonra hep beraber çimlerde koşabiliriz.