GENÇLİĞİN HAYATININ KIRILMA NOKTASI: ÜNİVERSİTE EĞİTİM SİSTEMLERİ

Günümüzde artık yükseköğretim görmeyen insan sayısı çok az denebilir. Tabii ki belli koşullar dolayısıyla kendisi için gerekli olan eğitim ve öğretimi alamayan insanlar da yok değil. Ama son yıllarda insanların eğitime ve öğretime olan ilgisinin gözle görülür derecede arttığı görülüyor. Artık insanlar ortaöğretimi bitirdikten sonra direkt hayata atılmıyorlar. Belki de bu duruma iş dünyasının değişen koşulları sebep oluyordur. Çünkü artık birçok iş yeri üniversite mezunu olmuş insanı bünyesine dahil ediyor. Bunun yanı sıra, ayrıca başka özellikler de arıyor iş başvurularında şirketler. Sonuçta, insanlar meslek sahibi olabilmek için üniversiteden mezun olmak zorunda olduklarını biliyorlar ve ona göre çaba gösteriyorlar. Fakat, üniversiteye girmek isteyen insanların çoğunda yaygın bir görüş hakimdir: İleride bol kazanç sağlayan bir meslek sahibi olmak. Bol kazanç sağlayacak bir meslek sahibi olmayı hedefleyen insanlar, belki aile baskısından etkilenmiş olabilir. Çünkü, bazı gençlerin ailesi, çocuklarının hayalindeki mesleği seçmesine izin vermeyip, onları sadece kendilerini mutlu edecek mesleğe yönlendiriyorlar. Bunun sebeplerinden biri belki de eve para akışını sadece babanın sağlıyor olmasıdır. Bu nakit akışı geçinmeye yeterli olmuyor veya evin tek para kaynağı olan baba çalışamayacak durumda oluyor olabilir. Bazıları ise ailesinin baskısından etkilenmeyip, sadece ilerde Karun kadar zengin olup hayatlarını rahat geçirmeyi planlıyor olabilir. Ama sizce bu ne kadar doğru bir düşüncedir? Bence tartışmalı bir konu bu. Çünkü kimi insan parayı kimisi ise huzuru ve mutluluğu seçer. Yalnız bir insan mutluluğu tercih etti diye para kazanmasın demiyorum. Sadece refah düzeyini olumsuz etkilemeyecek -mutsuz ve huzursuz etmeyecek- bir paraya sahip olmasından bahsediyorum. Asıl sorun çok para kazanmak veya mutlu olabilmeye yetecek para kazanmak değil. Esas sorun, dünyadaki çoğu eğitim sisteminin daima bir yarış üzerine kurulu olduğu ve sırf bu yüzden herkesin en iyi olmaya çabalamasıdır. Üniversiteler bu durumun en sık görüldüğü ve yaşandığı kurumlardır. Üniversitelerde, öğrencilerin neredeyse tamamına yakını, kendi bölümündeki öğrencileri geçmek üzerine çabalıyor. Birçok öğrenci daima en başarılı ve en üstün olmaya gayret gösteriyor. Hayatta başka ülküleri olmasına rağmen kendilerini sadece ders çalışmaya odaklayan insanlarla dolu üniversiteler. Bu durumun yaşanmasında eğitim sisteminin büyük rolü var. Üniversiteli gençlere seçtikleri alanlarda başarılı olmak için ne yapmaları gerektiği derslerde anlatılmıyor. Dersin ne şekilde verimli geçirileceği bilgisine sahip olan öğretim elemanlarını barındırmıyor üniversiteler. Öğrencilerin derslerini yüksek not ile geçmesi için teşvik etmekten başka hiçbir çaba sarf etmiyor çoğu eğitim sistemi. Ayrıca kendi okullarının adını ve şanını, öğrencilerinin yaptığı yüksek not ortalamaları ile övünerek en üst basamağa taşımak tek hedefleri çoğu okulun. Bu tarz eğitim sistemi içinde görevli olan insanlar da başta rektörler, müdürler bu duruma sebep oluyorlar. Misal olarak, ilk üçe girenleri ödüllendiriyorlar veya çok başarılı olanlara burs veriliyor. Bu sistem dayatmasına karşın öğrenciler, inat ile hayallerinin peşinden koşmalıdır. Ayrıca, çevredeki insanların fikirlerini değil de kendilerinin ne yapmak ve ne olmak istediklerine önem vermelidirler ve bu yolda mücadele vermelidirler. Gerçekten sahip olmak istedikleri mesleğin peşinden koşmalılar ve hiçbir baskı altında kalmadan kendi istedikleri mesleği seçmeliler insanlar. Kendi yeteneklerinin üzerine düşüp, sırf başkaları istiyor diye okumamalı insan. Mesela, genç bir insanın eğer vahşi doğa fotoğrafçılığına düşkünlüğü varsa gidip de 4 yıl boyunca mühendislik okumamalıdır. Bunu yapmakla sadece kendine acı çektirir ve hayatından zaman çalmış olur. Diğer açıdan ise başka bir genç bölümünden memnun fakat sırf en iyiler arasına giremedi diye okuma hevesinin kırılmasına izin vermemelidir. İnsan daima sevdiği işi yapmalıdır. Sırf hayatının ilerleyen zamanında para havuzunda yüzmek için değil. Yani filmde de bu dediklerimi destekleyen bir söz görülüyor: '' iyi işler yapmak için çalış, zenginlik için değil''(3 Idiots/3 Aptal). İnsanları birer ayarlanmış makine haline getiriyor eğitim sistemleri. Gençlerin istedikleri alana yönelmesini engelliyor da diyebilirim. Mesela, bir kişi yeteneğine göre değil de belli başlı alanlardan-Türkçe, Matematik vb.- sınava sokuluyor Türkiye'de. Belki bu alanlar üzerine yeteneği olmayabilir bir bireyin. Bu sınava girmeden üniversiteye geçiş imkanı tanımıyor ülkemizdeki eğitim sistemi. Bu sıradanlaşmış, kalıplaşmış eğitim modelini ve buna benzer diğer ülkelerdeki eğitim modellerini değiştirmek gerektiği kanısındayım. Gençler herhangi bir genel sınava tabi tutulmadan istedikleri alanda bir okula gitmeliler bana göre. Aynı gelenekçi eğitim sistemi Hindistan'da da görülür. İşte bu gelenekçi eğitim anlayışından ülkelerin nasıl kurtulabileceğini göstermesiyle bu film eşi benzeri olmayan filmler arasındadır. Günümüzde, gelişmiş olan çoğu ülkedeki üniversite öğrencilerinin, dilediği alanda hedefi olan meslek hakkında eğitim aldığı biliniyor. Bu kişiler üstün başarılı olup yüksek notlar alma kaygısında değillerdir. Ellerinden ne geliyorsa azim ve hırs ile yapmaya gayret gösteriyorlar ve her zaman en mükemmeli yakalamaya çalışıyorlar. Ama mükemmeli yakalayamayınca diğer öğrenciler gibi not kaygısından dolayı kendilerini üzmüyorlar. Sadece kalben ve ruhen istedikleri meslek alanında ne yaparlarsa başarılı olacaklarını öğrenmeye çaba gösteriyorlar. Bu kişiler diğerlerinin aksine not kaygısını ikinci plana atıyorlar ve sadece mesleklerini en doğru nasıl yapabileceklerini öğrenmeye çaba sarf ediyorlar. Filmde geçen ''Mükemmeli yakalamaya çalışın; o zaman başarı zaten sizi kovalar'' (3 Idiots/3 Aptal) cümlesinin her şeyi açıkladığını düşünüyorum. İnsan kendisinden başka kimseyle yarışmamalıdır mükemmele ulaşmak için. Yani sonuçta denebilir ki, eğitim sistemlerinin bizleri birer kurulmuş robot haline getirmesine izin vermeyelim. Aksine mevcut olan ve yanlış tarz eğitim sistemine sahip okulları doğru ve yararlı şekilde işleyen bir çark haline getirmek için harekete geçilebilir. Eğitim sistemlerinin öğrencileri birer yarış atı gibi koşturmasına göz yummak yerine; onları, öğrencilerin gerçek hedefleri doğrultusunda eğitim almasına yardımcı olan, faydalı şekilde işleyen sistemler haline getirebiliriz.