Hasan Sabri Melihcan Erol

14 Şubat 2015, pek çoğumuz için dönme dolabın mucidi George Ferris'in yüz elli yedinci yaş günü1 olsa da o gün AAAL (Ankara Atatürk Anadolu Lisesi) ahalisi için (ya da en azından ben ve arkadaş grubum için) daha özel bir anlam taşıyordu. O gün, ilk kaynak dosyasının oluşturulmasının üzerinden tam 192 gün sonra tamamlanan Sosyaaal uygulamasının kullanıma sunulduğu tarih olarak hafızılara kazındı (Ya da en azından ben öyle hatırlamayı tercih ediyorum). Uygulamayı hazırlayan grup olarak uzun süren çalışmamızın meyvelerini toplamak için sabırsızlanıyorduk. Ne yazık ki uygulamanın sadece bizim aktif kullanıcısı olduğumuz bir hizmete dönüşmesi bir haftadan daha kısa sürdü. İstediğimiz meyveleri toplayamasak da bu süreç, ileride hayata geçireceğimiz pek çok çalışma için bir tecrübe kaynağı oldu. Bu yazımda sizlerle geriye dönüp bu süreci incelediğimde çıkardığım, hayatın her aşamasında rehberliğine ihtiyaç duyulabilecek (ya da en azından ihtiyaç duyacağımı düşündüğüm) dersleri paylaşmak istedim. Sosyaaal'in kullanıma açılmasının duyurulduğu afiş Hayata dair herhangi bir çıkarım yapmadan önce bu yazıyı okuyan birinin öncelikle aklına takılan sorular herhalde Sosyaaal'in ne işe yaradığı ve neden böyle bir girişime ihtiyaç duyulduğu olurdu. Hala bu iki soru için tatmin edici bir yanıt bulamadığımı belirtmekle beraber ilk soruyu cevaplayabilmek için şöyle bir olası tanıma başvurabilirdim: "Sosyaaal, AAAL öğrencilerinin ve mezunlarının ortak olarak etkileşimde bulunabilecekleri ve bir liseye ait olması bakımından dünyada ilk olma özellliği taşıyan AAAL öğrencileri tarafından öncelikle Android ve iOS platformu için uygulamaları daha sonra da Web tabanlı sürümü geliştirilmiş olan bir sosyal paylaşım hizmetidir." İkinci soruya yanıt verebilmek benim için daha güç çünkü bir liseye özgü olması dışında herhangi bir orijinalliği bulunmayan bir uygulamaydı Sosyaaal. Sosyaaal'in yeni bir özellik getirmemesi, piyasada hali hazırda bulunan tonla sosyal medya hizmetinin yeterli olmadığı herhangi bir konuya çözüm üretemeyerek onlara alternatif olamadığı anlamına geliyordu. Yani onca sosyal medya uygulamasının yanında gerçekten böyle bir uygulama fuzuli idi. Ancak o günün koşulları göz önüne alındığında büyük yenilikler sunan lise yapımı bir uygulama düşünmek fazla iyimser olurdu. Bütün bunların farkında olarak biz, büyük bir yenilik yaratmaktan ziyade ortaöğretime yönelik olumsuzluklara kafa tutuyorduk. Gerek günün önemli bir kısmını işgal eden ders saatleri, gerek "nedensellik"ten uzak yüzeysel müfredat ve yıldırıcı sayıdaki sınavları ile çok sayıdaki manalı manasız ders sanki ortaöğretimin ülkenin dört milyon nüfusunun donatılmasından ziyade "oyalanması" için kurulduğuna işaret ediyordu. Daha pek çok örnekle varlığını 1 Her yılın şubat ayının on dördüncü günü dönme dolabın mucidi (Ferris Wheel) George Washington Gale Ferris Jr.'ın anısına 14 Şubat Sevgililer Günü'nü anmak istemeyenler tarafından Dünya Dönme Dolap Günü olarak kutlanır. kanıtlayabileceğim bu gerçeğe başkaldırmış, bize dayatılanın aksine alanlaşma, boş vakit ve nedensellik gerektiren bu girişime koyulmuştuk. Eğer altından kalkabilseydik kendimizi başarılı sayacaktık. Bu ruh hali ve üzerimizdeki diğer yükümlülükler bizi sadece teknik problemlerle yüzleşip uygulamayı "çalışır" hale getirmeye odaklamıştı. Zihinlerdeki birtakım soru işaretlerini giderdikten sonra artık o günlere dönüp o günlerin bugün benim için neler ifade ettiğinden ve bana neler kazandırmış olduğundan bahsedebilirim. Sosyaaal'i hazırlarken ekibimizin karşılaştığı en büyük teknik olmayan sorun muhtemelen on ikinci sınıf gerçeğinin bir on birinci sınıf öğrencisi için yarattığı belirsizlikti. Olağan koşullarda Nisan ayında etkisini hissettiren bu belirsizlik, talihsiz bir nesil olarak bizi dersanelerin kapatılması kararı ile dönemin başında yakalamıştı. Dersanelerin kapatılmasının uzun vadede yaratacağı faydaları tartışmayacağım bu yazıda belirtmeliyim ki kısa vadeli planları olan bizler bu ani kararla büyük bir belirsizliğe sürüklenmiştik. Bu belirsizlik üniversite sınavını hayatlarının ortasına koyan pek çok kişi için yıkıcıydı ve onların o senenin kayda değer bir süresini belirsizlikler üzerinde düşünerek israf etmesine sebep oldu. Ancak üniversite sınavını halledilmesi gereken bir formalite olarak görenler için hayallerine giden yolların belirginliğini kaybetmesi gibi bir durum söz konusu olmadığı gibi onlar bu durumun hayatlarına haddinden fazla müdahale etmesine izin vermediler. Hatta böyle davranarak "formaliteci"lerin söz konusu sınava yönelik on birinci sınıfta üzerlerine düşeni daha sağlıklı yerine getirdikleri ortaya çıktı. On ikinci sınıfın fayda odaklı çalışmasının üzerimde yarattığı hasardan ötürü şu an, o günlerde bu formaliteciler grubunda olduğuma inanmak bana güç de gelse sanırım bunu Sosyaaal gibi bir uğraşım olmasına borçluydum. Dönüp bu hadiseyi incelediğim zaman gerçekliğe anlam verenin biz olduğumuz sonucuna ulaşıyorum. Olaylara verdikleri anlamları gerçeklik sananlar genel olarak bir yanılgı içerisindedirler ve eğer gerçeklikleri(!) bir şekilde kırılma noktasına dayanırsa o zaman bu onlar için gerçek(!) bir yıkım olabilir. Sanırım bu yanılgıya düşmekten uzak kalabilmenin bir yöntemi bize çizilmiş olan yolun dışında seyretmekten geçiyor. Özellikle de sizden beklenenleri belirleyen sistem aslında sizi oyalama amacı güdüyorsa... Formaliteciler grubu hakkında söyleyebileceğim son şey ise bu grubun hemen hemen her üyesinin almaları gereken müfredat dışında bir ilgi, uğraş alanına sahip olmasıydı. Onlar iyi bir öğrenci olmalarının yanı sıra müzisyen, şair, sporcu ve olimpiyatçıydılar. Sosyaaal'in bana o zamanlardaki katkısı beni, kendi kurduğum sanal dünyaların dışına çıkarmasıyla sınırlı değildi. Bana aynı zamanda bir amaç kazandırmıştı. Bu amaç, boş zamanlarımı en faydalı şekilde değerlendirmemi sağlamasının yanı sıra derslerle uğraşmak için bana pek çok neden veriyordu. Bunların en önde gelenleri, Sosyaaal'in bilgisayar başında vakit geçirmeyi gerektirmesi ve bilgisayara giden yolun derslerdeki başarıdan geçmesi idi. Eğer notlarım iyi olursa kimse bana karışmayacaktı. Bu düşünce ilgimi çekmeyen derslere odaklanmamı ve çaba sarf etmemi sağladı. Her ay yapılan deneme sınavındaki başarı için üç hafta çalışıyor bir hafta Sosyaaal ile ilgileniyordum. Deneme sınavından gelecek iyi sonuç Sosyaaal ile uğraşacak boş zaman yaratıyordu, Sosyaaal ile uğraşmak ise çalışmak için motivasyonumu artırıyordu. Ayrıca amaçlılık yorgun düşmemi engelliyor ve beni gün geçtikçe daha disiplinli hale getiriyordu. Belki bir sonraki sene için ihtiyacım olan tüm bilgiyi on birinci sınıftan getiremeyecektim ama bu sayede hem ihtiyaç duyacağım özgüveni kazanmıştım hem de nasıl çalışmam gerektiğini öğrenmiştim. On ikinci sınıftaki başarımı buna borçlu olduğumu söyleyebilirim. Hatta şunu da itiraf edebilirim ki hayatımdaki hiçbir zaman aralığı Sosyaaal'i hazırladığım süre içerisindeki verimliliğe bir daha sahip olamadı. Bugün dönüp bakınca nasıl onca şeyin altından kalkabildiğime şaşırıyorum. Sanırım peşinden gidilecek bir amaç , sahip olunabilecek en büyük zenginliktir. Sosyaaal'i geliştirdiğim zamanların şu anda bana çok güzel gözükmesinin Sosyaaal'in bana üretmek duygusunu tattırmasından da kaynaklandığını düşünüyorum. Bu bence verdiği tatmin ile insanın yaptığı işten zevk almasını sağlayan en harika duyguydu. Bu duygu biraz önce bahsettiğim Sosyaaal ile uğraşmanın çalışmak için motivasyonumu arttırmasının arkasında yatan nedendi. Ayrıca üretme duygusunu yaşamak, beni başkalarının benim hakkında ne düşündüğüne karşı duyarsızlaştırıyor ve yaptığım işlerde başkalarının etkisini en aza indiriyordu. Sosyalleşmenin sebep olduğu sorunlar, beni o an yaptığım işten uzaklaştıramıyordu. Kısacası "takmama"yı öğrenmiştim. Bana öyle geliyor ki modern toplumun, geçmişte sahip olmadığı pek çok sorunla günümüzde karşılaşmasının önemli sebeplerinden biri de bu duygunun eskisi gibi geniş kitleler tarafından hissedilmiyor olmasıdır. Eskiden büyük kitlelerin en azından ektikleri tohumları büyük bir emek sonunda hasat ettiklerinde yaşadıkları bu duygu günümüz makineleşmiş tüketim toplumunda dar bir kitle tarafından tadılabiliyor. Toplumun geriye kalan büyük bir kısmı ise bir tatmin boşluğu yaşıyor. Bu boşluk ise sosyal baskınlık ve tüketim ile giderilmeye çalışıldığı zaman, insanların zihinlerinde kendi fikirlerinden ve eylemlerinden ziyade başkalarının eylemleri, sosyalleşmenin sebep olduğu sorunlar ve bazen de bir alışveriş kataloğu dolanıyor. Böyle düşüncelerle boğuşan bir zihin ise çoğunlukla üretemiyor ve başa sararak kısır bir döngüde takılıp kalıyor. Bu bakımdan Sosyaaal benim için büyük bir şanstı. Uzun süredir içinde bulunduğum kısır döngüden beni çıkarıp üretmenin ne olduğunu bana duyumsatmıştı. Çalışmanın amacının üstün konuma gelmek veya daha iyisine sahip olmak değil bir şeyler üretmek olduğunu öğretmişti. Yazımı noktalayacağım bu son paragrafta üzülerek belirtmek istiyorum ki Sosyaaal'in bana kazandırdığı pek çok erdemi ve hayatıma kattığı dengeyi şu anda kaybetmiş bulunuyorum. 2015'in Şubat ayından beri mevcut olan üretim boşluğunu bir sene kadar bastırabildiysem de bu Mart ayından beri üzerimde olan ilgi, sınavlar sonrası hissedilen bitkinlik, belirsizlik abidesi tercih süreci ile yeni bir düzene ayak uydurma çabasının üst üste gelmesi Sosyaaal'in kurduğu dengeyi alt üst etti. Sanırım şu anda bu dengenin eksikliğinin sebep olduğu sorunlarla boğuşuyorum. Her yaşadığım olaya ilginç anlamlar yüklüyorum, zaman yine hızlı ve amaçsız bir biçimde elimden akıp gidiyor, çevremdekilerin ne düşündüğü beni çok fazla ilgilendiriyor ve her sabah beni yataktan kaldıracak herhangi bir neden bulamıyorum. Umarım bu boşluk yerini en kısa zamanda eski günlerde olduğu gibi peşinden koşulacak bir amaca sahip düzenli bir hayata bırakır.