SAYISALCININ GEZİ REHBERİ

Sabah erken saatlerde Edirne'den yola çıktık. İlk kahve molamızı Kavala'da verdik. Kavala'yı biraz gezdikten sonra Kavala'nın manzarasını görebileceğimiz bir kafeye oturduk. Bu kafede kendimi oldukça iyi hissettim. Öncelikle tüm Kavala'yı izleyebileceğim bir balkonu vardı. Bir yerleşim yerini yukarıdan izlemek beni her zaman rahatlatır. Bir yere yukarıdan bakınca kendimi birçok problemle başa çıkabilecekmişim gibi hissederim. Bir resmin içinden çıkıp o resmi inceliyormuşum gibi. Sorunlar daha küçük ve daha rahat çözülebilecekmiş gibi görünürler. Atatürk'ü de aklıma getirir yüksek bir yerden bir şehre bakmak. Atatürk'ü beynimde canlandırırken onu hep bir şehre bakıyormuş da önemli bir karar veriyormuş gibi hayal ederim. Kendimi Atatürk gibi güçlü hissederim. Ayrıca kafenin dekorasyonunda kahve tonları baskındı. Kahve tonlarındaki kafeleri her zaman daha çok sevmişimdir. Bana lise boyunca arkadaşlarımla gittiğimiz bir kafeyi hatırlatır. Sınav stresiyle yorulmuş zihinlerimizi sohbet ederek ve bolca gülerek rahatlatırdık. Benim sayısalcı yaklaşımıma göre çok çalışmış ve ısınmış bir makineyi kapatıp soğumasını sağlamak gibiydi bu kafede geçirdiğimiz zamanlar. Dolayısıyla kahve tonlarını içeren kafelere gitmek bana o günleri hatırlatır. Kafenin bana yaptığı çağrışımların oluşturduğu pozitif ön yargıdan mı bilmem, soğuk kahvesini de çok sevdim. Bu kafe Ankara'da olsa idi arkadaşlarımla sık sık gideceğim bir yer olurdu. Ne yazık ki bu kafeye bir daha uğrayabilme ihtimalim çok düşük. Kavala'da verdiğimiz kısa moladan sonra Selanik'e geçtik. Şehri ve Atatürk'ün evini gezdik. Selanik'e gelmeden önce bu şehrin üstümde büyük bir etki bırakacağını tahmin ederdim. Özellikle de Atatürk'ün evinin burda olmasının beni etkileyeceğini düşünürdüm. Ancak ne yazık ki öyle olmadı. Atatürk'ün evi bana restore edilmiş bir bina dışında bir anlam ifade etmedi. Ben daha çok duygulanacağımı düşünmüştüm. Burada bir gece konakladıktan sonra Manastır'a, Atatürk'ün lisesinin olduğu yere, yani Makedonya'ya geçtik. İşte bu şehirde Selanik'de hissedemediklerimi hissedebildim. Türk tarihinin değişmesini sağlayan fikirler bu şehirde oluşmaya başlamıştı. Bu sokaklarda düşünülmüştü, tartışılmıştı. Objektif olarak bakıldığında şehirin ana caddesindekiler dışında binalar ve yollar bakımsızdı. Birçok insana göre de Atatürk'ün okuduğu lise dışında pek bir şey yoktu. Ancak nedense ben bu şehirde doğup büyümüş olmayı isterdim. Bu şehrin ana caddesinde arkadaşlarımla buluşmak, ara sokaklarından her gün evime yürümek isterdim. Hislerimin nedenini anlayabilme konusunda çok başarılı sayılmam. Dolayısıyla neden Manastırlı olmak istediğimi tam olarak kendim de anlamış değilim. Bu hissimin sebebini ancak tahmin edebiliyorum. Sanırım Atatürk'ün müze haline getirilen lisesinde gördüğüm bir mektuptan etkilendim. Bu mektup Atatürk'e lise yıllarındaki sevgilisi olan Eleni tarafından yazılmıştı ve gözlerimin dolmasına neden olmuştu. Sanırım ben Eleni'nin yerinde olmak, onun gibi yaşamak istiyordum; bu yüzden de Manastırlı olmak istiyordum. Mektuptan anlaşıldığı kadarıyla Eleni'nin çok mutlu bir hayat sürdüğü söylenemezdi; ömrü boyunca Atatürk'ü beklemiş ve ona ulaşamamıştı. Bu insanların genelde yaşamak istedikleri türden bir aşk hikayesi değildir. Ancak Atatürk'e karşı olan sevgisi geçekten çok güçlüydü, bu her insanın hissedebilceği bir şey değildi. Üstelik sevgilisi de Atatürk'tü. Manastır'dan yıllarca yaşadığım bir yerden ayrılır gibi ayrıldım. Osmanlı'nın hüküm sürdüğü zamanlarda Karaman'dan Kocacık köyüne göç ettirilen hemşehrilerimizi görmek için Türklerin yaşadığı köylere doğru yola çıktık. Yollar dar ve virajlıydı, yeşilin tüm tonlarını yolda giderken gördüm. O dar yollarda sıkılmadan saatlerce yemyeşil doğayı izledim. Bir yandan da 500-600 yıl öncesinde buraya göç ettirilen Türkleri düşündüm. Öncelikle bir sayısalcı olarak bu kadar yolu o zamanın şartlarında nasıl geldiklerini, dağın tepesinde bugün ulaşılması zor yerlere nasıl taşındıklarını, nasıl hayatlarını sürdürebildiklerini düşündüm. Ardından buralara gelirken bir daha asla göremeyecekleri memleketlerinden ayrılmanın ne kadar acı olduğunu. Biz kısa süreliğine yurtdışına çıktığımızda güvenli, ulaşımı kolay, bir çok yemeğe rahatça ulaşabildiğimiz otellerde evimizi, mahallemizi, Türk yemeklerini nasıl özlüyoruz. Onlar buraya gelirken kim bilir neler yaşamışlardır! Birçok köyde cami vardı. Bir köyde durup Makedon aksanıyla Türkçe konuşan insanlarla konuştuk. Hatta bizi iftara davet ettiler. Yıllar önce belki de bizim büyük büyük babalarımızın kardeşlerinin torunlarıydı bu insanlar. Bizi sevecen bir şekilde karşılayan hiç tanışmadığımız akrabalarımızdı belki de. Bunca sene bu topraklarda birçok kişi yaşamıştı. Buraya gelirken acı çektikleri gibi buradan tekrar Türkiye'ye dönerken de çok acı çekmişlerdi. Bunca insanın hayatını o zamanın padişahları, kralları olan bir grup insan değiştirmişti. Bu hiç adil değildi. Tarihe pek merakı olmayan klasik bir sayısalcı olarak " Makedonya göçmeni" ve diğer göçmenler benim için pek bir şey ifade etmezdi. Daha önce hiç düşünmemiştim bu insanların atalarının neler yaşadıklarını, nerelerden geldiklerini. Bu geziden sonra göçmen kelimesinin benim için çok daha farklı bir anlamı var artık.