Özgün Sanat

Zihnimde tepinip duran soru işaretleri beni bazen çok yorabiliyor. Bu yüzden bir soru işaretim varsa hemen ''sen gel bakalım yanıma, oturup konuşalım'' diyorum kendisine. Böylelikle kahvemizi yudumlarken sıkıntımızı da halletmiş oluyoruz çoğu zaman. Sohbetimizinin bitimine yakın iki kapıya çıkıyoruz hep, ya meçhule kalkan bir gemiye binip beni rahat bırakıyor, ya da tüm hırsıyla zihnime geri dönüp ne bulursa talan ediyor. Çaresiz bununla yaşamayı öğrendim ben artık, çünkü gerçekten başa çıkılması zor bir durum. Ama bence onları bu denli kanıksayışımın sebebi sorgulamak gibi güzel bir meziyetim oluşu. Üstelik bunu hayatımın her alanında kullanmak gibi bir inada da sahibim. Sistemin dayattığı kuramlar ve çevremizdekilerden öğrendiklerimiz ne kadar doğru, sen hiç düşündün mü? Ben hep düşünüyor olduğum için soru işaretleri bu kadar nüfüza sahip benim hayatımda. Üstelik bahsettiğim bu meraklı belaların kendi içlerinde temel bir hiyerarşisi olduğuna adım kadar eminim. Ne peki bunlar dersen içlerinden en ağır abiyi sana hemen söylüyorum,'' Kime göre sanat, neye göre sanat?'' olgusu. Sende bunu zaman zaman sorguluyorsun değil mi? Zaten sanat kelimesini duyar duymaz ''sanat birey için midir, yoksa toplum için mi?'' sorusu aniden beliriveriyor zihnimde. Bu ilk merak damlası, aklımın uçsuz topraklarındaki sağanak sorgu yağışın habercisi oluyor böylece. Ben güzellik hissi yaratan ve göz bebeklerimi sevinçten büyüten her şeye sanat deyip geçiyorum, aksi halde milyonlarca sözlük anlamına ve bireysel tanımlara maruz kalma gibi bir tehdit söz konusu. Yani benim için sanatçı güzel şeyler ortaya koymalı ve bunları güzelce sunmalı. Sunma kısmına nereden geldik şimdi dediğini duydum! Huyum kurusun, bir işe başladıysam ve bitirebildiysem onu ailem ve arkadaşlarımla paylaşmaktan inanılmaz zevk alan biriyim. Yani o işi yapmış olmak yetmez bana, bir de sevdiklerimle paylaşmam gerek tatmin olmak için. İşte tam da bu yüzden sanatçı olduğumu düşündüğümde, suratım kocaman bir gülümsemeye gebe kalıyor. Mesela akrilik boyayla çalışan bir ressam olsaydım, kesinlikle en büyük tuvallere çalışmayı tercih ederdim. Dahası, resmim bittiğinde evimin en görünür kısmında yeri hazır olurdu. Belki benim aksime buna ne gerek var diye düşünüyorsun. Ama ben bir sanat eserinin kesinlikle insanlarla paylaşılması gerektiğini düşünüyorum. Zaten bu bir zorunluluk değil mi ? Ürettiğimiz bir eseri başkalarına gösterme zorunluluğumuz yok mu? Eğer öyle olmasaydı, neden insanlar sanat galerileri ve müzeler açmış? Sınıfta tahtaya yazı yazarken mesela, küçük yazıp güzel olmasını mı, yoksa büyük yazıp sınıftaki herkes tarafından okunmasını mı tercih ederdin? Burada sadece senin değil, başkalarının beklentisi devreye giriyor işte : öğretmeninin ve arkadaşlarının beklentileri. Bu toplumun bize ilk öğrettiği kurallardan biri, bizim sevimsizce çoğunluğa göre hareket etme zorunluluğumuz. Bu zorunluluğu sürekli sorguladığım için soru işaretleriyle karşılıklı kahve içer duruma geldim, gerisini sen düşün lütfen. Çoğunluğun güzel dediği sorgusuzca güzel olmak zorunda. Yetmezmiş gibi yine çoğunluğun sanat diye tanımladığı kavram bana göre çok sınırlı ve yeterince özgür değil. Ressam olduğumu düşünürken büyük bir tuvali kullanırdım dedim mesela çünkü aklıma ilk gelen resim materyali oydu. O olmasa resmimi neye mi yapardım?Kağıda, resim defterine, belki duvara, ya da duvardaki perdeye. Senin aklına kaç tane şey geldi peki, bu klişe objeler dışında?Mesela pirinç tanesini, ölü bir kelebeğin kanatlarını, kavunun çekirdeğini, kabak çekirdeğinin üstünü tuval gibi kullanmak aklına geldi mi ? Eğer gelmediyse sen muhtemelen Hasan Kale'yi ve onun başkalarına gösterilme kaygısı olmayan eserlerini henüz görmemişsin demektir! Nasıl ben bir sanat eserinin kendini göstermesi gerektiğini düşünüyorsam, Hasan Kale de eserin bir o kadar mütevazi ve büyüteçle farkedilebilecek boyutta olması gerektiğini düşünüyor. Sanat dünyasında fındık kabuğunu doldurmayacak değerde çalışmalar sorgulanmayan toplumsal dayatmalardan dolayı şaheser sayılırken, Hasan Kale'nin fındık kabuğunu bile sanat eserine çevirmesi çok özgün bir hareket değil mi sence? Görkem Karadayı