SUÇ ORTAĞI

Geceler... Geceleri sever misiniz? Bu soruya maruz kalan insanların çoğu geceleri sevmediklerini söyleyeceklerdir. Geceler soğuk, sessiz ve duygusuz gelir çoğu insana. O yüzden insanların çoğu geceleri ya vakitlerini geçirecek hareketli aktiviteler ve insanlar bulabilmek için ya da düpedüz uyumak için kullanırlar. Elbetteki yargılayamayız uyuyanları çünkü sanırım gecelerini olması gereken gibi kullanan onlardır, en azından bilim bize öyle olması gerektiğini söyler. Fakat gecelerin dinginliğine ve yalnızlığına katlanamayan öbür tip insanları anlamakta hep zorluk çekmişimdir ben. Onlarla ortak paydam geceleri uyuyamamam ama hayatın böylesine yaratıcı ve bir yandan da dinginleştirici bu anlarını nasıl olur da sadece aktif olarak çekilebilir kıldıklarına asla anlam veremedim. Bu sanırım birazcık kendileri ile barışık olamama ya da daha da ötesinde tüm renkler ve sesler gecenin karanlığına kaynaşıp yavaş yavaş silindiğinde ve uyaran hiçbir şey kalmadığında, kendilerine katlanamama hallerinde ileri geliyor. Oysaki benim için gecelerin anlamı, onlarda olduğundan çok daha fazlasıdır. Geceler, iyi ya da kötü olsun, tüm ateşli tutkuların fitili, tüm yaratıcı düşüncenin beynidir benim için. Tüm şeytanlar ve melekler geceleri izler bizleri. Tüm devrimlerimizi geceleri yaparız biz ama asla fark edemeyiz bunu. Stefan Zweig'in Olağanüstü Bir Gece öyküsü de bu dediklerim için kanıt teşkil ediyor benim için. Öyküde tüm hayatını bolluk içerisinde geçirmiş, asla ve asla hiçbir konuda yokluk çekmemiş bir kontun hikayesi anlatılır bize. Bu kont hayatı boyunca kurallara bağlı yaşamış, toplumun kendisine söyledilerinin dışına çıkmamış, yasalara son derece bağlı tipk bir burjuva bey efendisidir. Ama sıkar bu hayat onu bir süre sonra, hem nasıl sıkmasın ki? Hayatı gündüzlerinin tadında yaşamıştır her zaman. Bence gündüzler her zaman yasa yapıcı ve boyun eğdiricidir insan için çünkü herkes bilir neler yaptığını, sorumlusundur yaptığından ve o kadar çok uyarıcı vardır ki gündüzlerde, düşünmezsin ne yaptığın şeyi ne de yaptığın şeyin anlamını. Bu yüzdendir ki düzene eş değerdir gündüz benim için. Oysaki geceler tam bir kaostur. Dış sesler kesildiğinde ve dinginlik kapladığında sokakları, duyabilir insan ruhundaki kaosu. Aradığı suç ortağını geceleri bulur insan, karanlığın sağladığı sessizlik ve belirsizlik, ve en büyük suçlar ışıklar kapandığında işlenir. Kontumuz da aynısını yapar, kendisine ait olmayan bir piyango biletini çalar, gerekmediği halde isteyerek bu suçu işler o gece, çünkü yaşadığını hissetmek istiyordur. Kendi devrimini yapmıştır artık, sessizliğe sığınmış ve onu sıkan, boğan toplumsal ahlakı bir anlık kıvılcımıyla yerle bir etmiştir. Yaptığı etik olarak tartışılabilir tabi ki. Tahminen de yanlış olduğuna kanaat getiririz tartışssak. Ama ne Zweig'in ne de benim ilgilendiğim şey bu değil. Ben sadece eylemi yapanla ilgileniyorum, gerçekleştirdiği eylemin yapıcı ya da yıkıcı olmasıyla değil. Boyun eğen ruh bir gecede devrimci oluverir. Sonrasında ise debelenir durur kontumuz en dip noktasında hayatının ta ki bulacağı zamana kadar tekrardan çıkış yolunu, sonrasında da asla unutmaz ne de olsa en dipi görmeyen insan nerede olduğunu tam olarak bilemez. Devrim tamamlanır onun için. İşte bu yüzden seviyorum geceleri ve bu öyküyü okurken, açıkçası sevgim bir kaç kat daha arttı diyebilirim. Çoğu insan bu öyküden çok farklı şeyle çıkarır tahminimce, hiçbir şey çıkaramayacak bir çoğunluk da var ne yazık ki, ama kimsenin her şeyi bırakıp da geceye bu kadar düşeceğini pek sanmıyorum. Yine de bana çağrışımı bu oldu açıkçası. Gece insan ruhunun doğurganlığıdır, kullanmasını bilen için her gecenin başında ölür ruh ve sonunda tekrardan doğar, iyive kötü de doğabilir, en şeytansı düşünceyle ya da tutkuyla da harmanlanabilir tanrısal imge. Ama her bir farklı olasılıkta da devinim sürekli devam eder. Bence asıl önemli olan da budur.