DÖRT DUVAR ARASINDA, DAHA ÖZGÜRCE

Osman Çakmakçı'nın diyaloğundan oluşan Konuşmanın İmkansızlığı Üzerine Bir Diyalog bazı şeyleri görmemi mümkün kıldı ve beni bizim için tamamen normal ve bir o kadar da bilinçsiz gerçekleşen bir eylem olan konuşma üzerine düşümeye itti. Bu kitap ile şekillenen ve ilk başta kulağa garip gelebileceğini düşündüğüm bir düşünceyle başlamak istiyorum yazıma: Aslında hepimiz dört duvar arasında yaşıyoruz. Peki, nedir bu dört duvar, nasıl gözükür, kim tarafından yapılmıştır? Öncelikle soyuttur bu duvarlar, görüp dokunamayız biz onlara fakat algılayabiliriz çok azımızın yaptığı gibi. Kesin bir limiti vardır elbette ama iyi haber, uğraşarak genişletebiliriz sınırlarını. Sahibi biziz sonuçta. Evet, aynen bunu demek istedim. Bu duvarların sahibi yani onları inşa eden biziz; insanlar. Hem de farkında olmadığımız bir yolla inşa etmişizdir biz bu duvarları; dil ile. Dil, bizim bu içinde yaşadığımız soyut ve limitli dört duvarın ta kendisidir. Biraz kapalı konuşmuş olabilirim, açmama izin verin. Tahmin edebileceğimiz gibi her şey varlığımızla başladı. Yaratılış hikayesine girmeyeceğim tabii ki çünkü odaklanmak istediğim farklı bir nokta var: Dünya bizden önce yani bizden bağımsız olarak vardı ve biz onun üzerine geldik. Böyle söyleyince konuyla alakalı gelmemiş olmasına karşın biraz sabırlı olmanızı isteyeceğim. Biz, Osman Çakmakçı'nın deyimiyle "bizden apayrı bir şekilde kendi şarkısını söyleyen" ve bizi umursamayan dünyaya geldik. Doğa bizden her zaman üstündü fakat biz bunu göremedik, onun şarkısını dinleme girişiminde bulunmadık bile. Kontrolümüz altına almaya çalıştık onu isimlendirerek. Bulduğumuz isimler, yakıştırdığımız adlar hep kendi algımız ve deneyimimizle sınırlıydı doğal olarak ve duvarların sınırlarını çizenler de tam olarak bunlar oldu. Fark etmedik ama varlıkları kendi algılarımızla sınırlandırdığımız bu isimlendirme ile özlerinden uzaklaştırdık ve günümüze kadar bu halini bozmadan da getirmeyi başardık. "Nasıl yani, aslında kullandığımız hiçbir kelime tam olarak gerçek anlamını karşılamıyor mu demek istiyorsun? " diye sorduğunuzu hissedebiliyorum ve evet tastamam bunu diyorum. Konuşmamızı oluştururken kullandığımız araç olan varlıklara verdiğimiz adların yani kelimelerin aslında hiçbiri gerçek anlamı karşılamaz. Uzaktırlar ait oldukları kavramlara, dilin kaçınılmaz duvarları içindedirler ve dünyayı insancıllaştırmaya çalışmamızın bir sonucudurlar. Çok azımız aslında dilin bir dört duvar gibi sınırlı olduğunun farkındadır ve bu farkıdalıkla ilk adımı atmış olurlar özgürlüğe çünkü bu farkındalık bizi eyleme iter ve özgürlüğe yakınlaştırır. Caudwell "Özgürlük insan ilişkilerinde saklıdır." demiştir. Yani, ancak ve ancak duvarların farkında olarak yapılan bir karşılıklı konuşmayla birbirimizi özgür kılabiliriz. Kelimeleri aktardıkça dört duvarın sınırlarını genişletebilir ve daha da özgürleşebiliriz. Ama özgürleşmek için bunlar yeterli değil tabii ki de. Öğrenmemiz gereken iki önemli kavram daha vardır: anlamak ve yenilmek. Konuşabilmemiz için anlamamız gerekir ve anlamanın temelleri kendimizi bilmek üzerine atılmıştır. Varlığımızı ve hacmimizi bilmeliyiz öncelikle ve sonrasında duyarlılığımızın farkına varmalıyız çünkü ancak duyarlılıkla anlayabiliriz. Ve bir nevi yenilmektir de anlamak, kendi egolarımız karşısında. Parçaların oturacağı çok açıktır çünkü ama egolarımız bu gerçeği kapatır. Aslında hepimiz birbirine tam olarak oturan keskin hatlara sahip parçalara benzeriz, bunları yontup yuvarlaklaştıranlar da egolarımızdır. Hoşlanmadığınız ve nefret ettiğiniz bir insanı düşünün. Şimdi biraz daha gerçekçi bakarak cevaplamanızı isteyeceğim, gerçekten neden nefret ediyor olabilirsiniz bu insandan? Egolarımız aslında biz birbirimizle tam olarak oturabilcekken bizleri yontmuştur, boşluklar yaratmıştır aramızda. Dört duvarı sınırlayan algılarımız var ya, egolarımız onları daha da köreltmiştir ve bir zincirleme etki misali önce dilimize sonra anlamamıza ve ardından iletişimimize engel olmuştur. Demek istediğim bir insanla aramızın iyi olmaması iletişimsizlikten ibarettir aslında, yani dört duvar arasında sıkışmaktan, sınırı genişletememekten. Bu yüzden anlamak için kendi egolarımıza yenilmeliyiz ve onlardan kurtulmalıyız, iletişimi yeniden keşfedip birbirimizi anlayıp farkındalıkla oluşturmalıyız ilişkilerimizi. Gerçekleştirmeliyiz kendimizi. Bu dört duvarın sınırlılığını asla tamamen yıkamayız ama genişletebiliriz, özgürleşmek de budur zaten; farkında olmak.