KÖMÜR KARASI HAYATLAR

Öncelikle bir kömür madeni hayal etmeyi başarmamız gerekiyor bu yazıyı tamamiyle anlamlandırabilmek için. Madenimiz on dokuzuncu yüzyılın sonlarına doğru bir zamanda işlemektedir ve her gün tonlarca ağırlıktaki kömür raylar aracılığı ile madenin ağzına ulaştırılır. Çıkarılan bu kömürler trenlerle ya da yük hayvanları ile fabrikalara ulaştırılır ve o kömürün damarlarının yavaş yavaş yanmasının üzerinde yükselir sanayi. Bu yükseliş karşısında bizler gururlanır, ulusumuzun gücüne tekrar ve tekrar hayran kalırız. Fakat gerçekten de bu bizim için bir gurur kaynağı olmalı mıdır?Biz sadece özel günlerde, bayramlarda geçiş törenleri yapan ulusumuzun ürettiği silahları veya hiç durmaksızın işleyerek yaşamımızı devam ettirmemizi sağlayan, tamamiyle kömürün bize sağladığı enerji ile kalıplara döktüğümüz devasa büyüklükteki makineleri görürüz. Peki o madenin içinde yaşananlar? İşçilerin yaşadıkları ve daha da önemlisi hiçbir zaman yaşayamayacak oldukları şeyler? Bunları düşündüğümüzde gerçekten bir gurur bulabilir miyiz işleyen bu çarkta? Şimdi de o insanların onlara dayatılan bu yaşam stiline karşı barışçıl bir başkaldırı içine girdiklerini hayal edelim. Yer yüzünde yaşayan bizlerin çoğu için bu bozgunculuk ya da kurulu düzeni kötü niyetlerle bozmak ile aynı şeydir sanırım. Ancak hiç düşünür müyüz her gün tekrar tekrar gerçekleşen trajediyi yerin metrelerce altında gerçekleşen. O insanlar yıllarca hiç itiraz etmeden çalışmışlardır karanlıkların içinde, çoğu bu çalışmalarının karşılığını zaten alamazlarken üstüne üstlük bir de ciğerlerinden vazgeçmek zorunda kalırlar. Bir kısmı grizu patlamalarında hayatını kaybeder ya da sadece daha fazla para kazanmak isteyen patronları yüzünden çöken tonlarca toprağın altında bazılarının kemikleri un ufak olur. Bunlarda yetmezmiş gibi her gün, hiç durmaksızın ustabaşlarının ya da başlarında bulunan ve asıl işleri sadece denetlemek olan , işçiyle muhattap dahi olmaması gereken mühendislerin aşağılamalarına maruz kalırlar onlar. Doğru dürüst öğlen yemeği bile yiyemezler çünkü çoğuna bu bile verilmez. Kömür tozundan kararmış küçücük ekmekleri belki de yirmi otuz kişi paylaşıp yemek zorundadırlar. İşte madencilerin gündelik hayatları böyle geçer. Asla kurtulamayacakları bir ölüm korkusu, küçücük ve kapkaranlık kömür damarlarında bazen kimseyi görmeden saatlerce çalışmanın sonucu olan yabanilik ve hiyerarşi denen canavarın acımasız kükremelerinden arta kalan umutsuz bir özgüvensizlik ... İşte bir gün gelir ve isyan ederler, ama naif insanlardır çoğu onların, vurmazlar kırmazlar sadece derler ki : ''çalışma koşullarımızı iyileştirin, emeğimizin karşılığını daha iyi vermeye çalışın, bizler kömür dumanının sisinden dolayı parıldayan güneşi bile zar zor görebildiğimiz maden kasabalarında doğduk, babalarımız dedelerimiz de burada çalıştılar , istinasız her gün onların nasırlanmış elleriyle , kararmış yüzleriyle , solmuş ve anlamını kaybetmiş gözleriyle karşılaştık. Kimi günler oldu bunlar da yetmedi, sedyelerde getirdiler onları , bazılarının kolları kopmuştu bazılarının bacakları ve iltihaplanan yaraların neden olduğu acı çığlıklarını geceler boyunca dinlemek zorunda kaldık. Bazılarımız şanslıydı da çığlık atan, inleyen babalarını, amcalarını hiç görmek zorunda kalmadılar, onların payına düşen hep tahtadan yapılmış tabutların sessizliği oldu. Şimdi bizler de büyüdük ve onların yerini almaya geldik çünkü gidebileceğimiz hiçbir yerimiz yok. Mademki durum böyle , biz taleplerimizi hak ediyoruz, sonuna kadar hak ediyoruz.''Bu cümlelerle başlar onların başkaldırışları. Haklı bir talep için oldukça kısa olan bir paragraf. Peki biz ne yaparız duyduğumuzda , bazılarımız umursamayız bile, kendi gündelik yaşamlarımıza o kadar çok gömülüp kalmışızdır ki bu haberler sadece gazetelerimizi okurken karşımıza çıkan, hiçbir önemi olmayan, uzaklarda bir yerlerde yaşanan hadiseler olarak görünür bizlere. Bazılarımız vardır ki onlar birazcık daha vicdanlı ve iyi insanlardır. Bu haberlerle karşılaştıklarında gözlerinden birkaç damla süzülür,''bir şeyler yapmalıyız'' diye düşünür bu insanlar ama ne yapabilirler ki? Hiçbir şey yapamamın çaresizliği içinde sürüklenirken zaman geçmeye devam eder, olayların etkisi yavaş yavaş silinir hafızalardan ve unutkanlık ağır bir uyku gibi çöker yüreklere, göz yaşları diner. Ama asıl üçüncü kategorideki insanlar vardır ki aynı şehirde yaşamaktan dahi utanırız onlarla beraber. Bunlar ki uluslarının ve devletlerinin azametiyle en çok övünenlerdir ama o zenginliği yaratan ve işleyecek enerjiyi her gün durmaksızın yerin derinliklerinden sökerek çıkaran insanlara karşı en acımasız olanlardır. İsyan kelimesine alerjileri vardır, öncelikle eleştirirler, bozgunculuktan bahsederler sonrasında ise suçlarlar. Eğitimlileri gazete eğitimsizleri kahve köşelerinde zehir kusarlar. Ve bir gün grev yapan o işçilerin karşısına jandarma dizilir Germinal'de olduğu gibi. Önce nişan alınır ve barutların patlama sesi duyulur. Hayatları boyunca acımasızlıkla yoğrulmuş bu güruh ise jandarmanın arkasında alkış tutar her zaman.