Hayat Kitabı ve Pişmanlıklar

Hayatın hep tercihlerimizden oluşan bir ara yüz olduğunu düşünmüşümdür. Arka planda kararlar verirken biz sadece görsel sonuçları gözlemleyebiliriz. Oysa derinlemesine baktığımızda hayat matematiksel bir programa benzer. Kararlar verilir ve o kararların ışığında yeni tercihler belirir. Bu şekilde düşünüldüğünde hayatı bir ağaçla ilişkilendirmek çok kolaydır. Önce topraktan ana ve tek bir gövde çıkar, bu gövde doğumu yani alternatifsiz tek kararı simgeler. Sonra önümüze ilk dallanmalar yani ilk yol ayrımları gelir. Bu noktada yapmamız gereken çok basit gözüküyor evet, mantığımızı takip edip seçimlere bir yenisini eklemek yeterli sadece. Peki, o zaman insan neden hep başka dalları, olasılıkları düşünür? Neden pişmanlıklar birçok duygunun önünde yer bulur kendine? İşte bu sorular aslında başka bir soruyu oluşturur: 'İnsan neden asla tam anlamıyla mutlu olamaz?' Başkarakteri olduğum hayat romanında ben de sürekli bir şeyler daha iyi olamaz mıydı diye düşünüyorum. Önceki sayfaların tekrardan yazılamaz olduğunu bildiğim halde bir şeyleri değiştirmeyi arzuluyorum. Bu istek o kadar aşırı oluyor ki kimi zaman devam etmek istemiyorum bu kitabın yazılmasına tanık olmaya. Sırf önceki sayfalarda istemediğim kelimeler yazıldı diye nefret ediyorum bazen bu kitaptan. Böyle durumlarda kendime, yaşadığım pişmanlığa rağmen geleceğe umutlu bakabileceğimi ve o an neyi yaşadıysam onun çok küçük bir olay olduğunu temenni etmeye çalışıyorum. Ama beynimden çıkan bu düşünce henüz kalbime ulaşamadan sönüp gidiyor. Çünkü kalbim eski sayfalardan nefret etmekle, onları didiklemekle meşgul oluyor. Hüsran, hayal kırıklıkları, 'keşke' ile başlayan cümleler... Kağıttan yapılan zindanımın ayrı birer gardiyanı hepsi, özgürlüğüme ulaşmamdaki engeller, kendi oluşturduğum ve benim gözümde yok edilemez muhafızlar. Ne zamanki daha iyi sonuçlanabilecek bir olayın farkına varsam günlerce aklımdan hep aynı düşünce geçiyor, 'o ana dönsem ve pişmanlığıma neden olan o kararımı değil de başka seçeneklere yönelsem ne olurdu acaba'. Bu düşüncenin zihnimde canlandığı ilk dakikalarda değişik bir mutluluk yaşarım sanki o karar hayatımı alt üst etmiş ve ben geçmişe dönüp onu düzeltmişim gibi hissederim. Birkaç dakikalığına bütün hayallerim gerçekleşmiş, yaşamım mükemmel bir hal almıştır. Rüyalarda geçen o dakikaların ardından gerçek hayata sert ve olması gerektiğinden daha çok acı veren bir iniş yaparım. İşte bu noktada üzüntü ve kızgınlık beni esir alır. Alternatif hayatımı ve o güzel yaşama sahip olan 'beni' kıskanmaya başlarım; pişmanlığımın büyüklüğüne göre bu his beni belki beş belki de on gün boyunca terk etmez. Bu sürede yaşamın güzelliklerini göremem ve hayat benim için çekilmez olmaya başlar. Adam Philips'in kitabında çok üstünde durduğu hüsran hissinin tutsaklarından biri de bendim. Bir inceleme kitabından bir şeyler kazanacağım pek aklıma gelmezdi açıkçası ama psikoloji bilimine olan ilgim nedeniyle okuduğum bu kitabın bana değişik bir bakış açısı yakalattığını söyleyebilirim. Evet, artık kabul ediyorum; hayal kırıklıkları ve hüsran hayatlarımızın ayrılmaz birer parçası. Bizim elimizde olan tek şey hayatımızdan çıkaramayacağımız bu olguları yönetmeyi öğrenmek. Adam Philips şöyle diyor hüsran için: "Hüsran bir gelecek vaadi taşır."(24) Philips'in de dediği gibi belki de hayal kırıklıklarımızı, 'keşkelerimizi' düşünüp hayata küsmeyi bir kenara bırakmamızın zamanı gelmiştir. Belki de bütün bu negatif duygular güneş doğmadan önceki zifiri karanlığı simgeler ve belki de aydınlık anların yakın oluğunu işaret ederler. Yazımın başında ifade ettiğim gibi bu yaşlı ağacın dallarında gezinirken dikkatimiz dağılabilir. Uzaktan bize gülümseyen ve artık seçemeyeceğimiz daha güzel yollar olduğunu düşünebiliriz. İnsan asla tam anlamıyla mutlu olmayı beceremez, çünkü hep daha iyisi vardır onun gözünde. Hep bir yerlerde yaşanan pişmanlıklar, yanlış verilen kararlar vardır. Kitabın geride kalan sayfalarında seçtiği güzel yollardansa kötü anılar kazınır hafızlara. Kaçırdıklarımız: Yaşanmamış Hayata Övgü'den öğrendiğim en önemli şey hayatın geçmişteki seçeneklere takılarak yaşamak için fazla değerli olduğudur. Geçmişte kalan kara sayfaları tekrar tekrar okumaktansa neden uzun ve güzel bir kitap yazmayalım?. Evet, birkaç sayfası karalamalarla dolu olabilir bu kitabın ama yazdığımız her sayfayla bu karartıların etkisi daha da azalacak. Ve bir gün kitabın son sayfasına geldiğimizde şöyle bir göz gezdireceğiz hayatımızda neler olmuş diye. Eğer devam edebildiysek bu kitabı yazmaya okuduğumuz her sayfayla derin ve mutlu bir nefes çekeceğiz içimize, en sonunda huzurla ve yavaşça kapatacağız kapağı.