Yaşamın Mücadelesi

Bloğumdaki ilk yazımda yer vermek isteğim film 'Yaratılış'. Charles Darwin'in yaşantısının en çalkantılı dönemlerini gözler önüne seren bu filme ' Evrim Ağacı ' ismindeki popüler bilim sayfasında rastladım. İçeriğiyle hemen ilgimi çekti çünkü yakın zamanda evrim kuramıyla ilgili okuduğum bir kitaptan büyük zevk almıştım ve bu kuramı ortaya çıkaran beyinle tanışmak için sabırsızlanıyordum. Film Darwin'in teorisini ilk olarak dünyayla paylaştığı kitabı 'Türlerin Kökeni'' ni yazma ve yayınlama aşamasında yaşadığı duygusal dalgalanmaları ve sosyal çevresini ele alıyor. 1840'larda geçen film Darwin'in kızı Annie'nin fotoğraf çekinmesiyle başlıyor. Annie oldukça meraklı ve Baba'sı gibi sürekli çevresindekileri sorgulayan bir kız.'Baba bana bir hikaye anlat' sözüyle Darwin'in ağzından geçmişe ait birçok kesit aldı. Darwin ve Annie arasındaki bağ oldukça güçlü bir bağ. Senarist Darwin ve çocukları arasındaki bağı göstermekte oldukça başarılı olmuş. Darwin'in bilimsel kişiliğinin çocuklarına yansımasını ve babayla çocukları arasındaki sevgiyi oldukça iyi harmanlamış. Çocuklarına anlattığı hikayelerde geçmişe gidip evrim mekanizmasının kafasında şekillendiği Galapagos adalarında geçirdiği günlere değinmesi oldukça başarılıydı. Ailesiyle geçirdikleri bir piknik gününde bir fareyi gözüyle izleyip boş bir geyik kafatasına girişini gözlemleyip ardından kafatası içindeki solucan ve mikroorganizmaların kalıntılarda çoğalışı, bir kuşun gelip solucanlardan birkaçını kapıp yuvasındaki yavrusuna götürürken yavrunun yuvadan düşüp yerde yardım için çırpınırken ölüp kurtçuklara boğulması filmde etkileyici sahnelerden biriydi. Fareyi görmesinden sonra bütün bu olaylar Darwin'in kafasının içinde şekillenmişti. Darwin doğayı Tanrı'nın yarattığı mükemmel bir düzen olarak görmektense bir savaş alanı olarak görüyordu. Hastalıklar , parazit canlılar , avlanan onlara canlı Darwin'in Tanrı'nın varlığını sorgulamasına yol açıyordu. Doğadaki her varlık hayatta kalma mücadelesi içindeydi. Darwin'in doğadaki bu mücadeleyi acımasızca bulması bana küçüklüğümü anımsattı. Çünkü küçükken belgeseller izlerken aynı çelişki içinde kaldığımı hatırlıyorum. Yavru bir penguenin yırtıcı bir kuş tarafından yenildiğini izlerken dedeme neden kameramanlar bir şey yapmıyor diye sorduğumda dedemin cevabı doğadaki dengeye karışmamamız gerektiğiydi. Acımasız bir şeyin olağan olduğunu öğrenmenin onu kabullenmemizi sağlaması hayata karşı geliştirdiğimiz bir adaptasyon olsa gerek. Film Darwin'in aklında evrim fikrinin nasıl şekillendiğinden çok sonrasında yaşadığı bunalım üstüne kurulu. Darwin'in kitabını yazdıktan sonra yayınlamak için 8 yıl kadar beklediğini biliyordum, film sayesinde nedenini daha iyi anladım. Çünkü filmi izlemek sizi tamda Darwin'in çıkmazıyla baş başa bırakıyor. Elinizde insanlıkla birlikte sorulmaya başlanmış olan sorulara yanıtlar var fakat bu yanıtlar toplumun üstünde batmadan kalabildiği filikaya bir fırtına etkisiyle çarpabilir. Çevrenizde size destek olan insanlar olsa bile en yakınınız, eşiniz sizi desteklemiyor. Gerçeği gün yüzüne çıkarmadığınız her gün karşılaştığınız yeni deliller kalbinizi kemiriyor. Kitabınızı yayınlamamanıza rağmen yayılan dedikodular insanların şimdiden size olan bakışlarını değiştirmiş. Darwin'e gerçekten özenirdim o kadar çok veriyi , yaşamın verisini , bir araya getirebilecek kadar büyük bir beyni varmış ki tarihteki en büyük soruyu yanıtlayabilmiş. İnsanlık tarihinde ikinci kez bulunabilecek bir şey değil bu , işte bu yüzden onun yerinde olmak isteyebileceğimi düşünürdüm buna rağmen hayatının bir parçasına tanık olmak fikrimi değiştirdi. Bilim bir çocuğun heyecanıyla ilerler , çocukken o ana kadar yaptığınız en muazzam resmi yaptığınızı düşünün , ilk yapmak isteyeceğiniz şey bunu çevrenize , özelliklede ailenize göstermeyi istemek olacaktır. Çevrenizdeki insanlar resminizin günah olduğunu düşünüp sizi ayıplıyorlar ve ailenizde öyle. Büyük ihtimalle bütün şevkiniz kırılacaktır. Darwin'in yaşadığı da böyle bir duygunun kat kat üstü. Buna rağmen bilime olan şevkini yitirmemiş ki bu ona olan saygımı arttırdı. Darwin'in doğadaki kaosta Tanrı'yı arayışına , kızı Annie'nin ölümü bir balyoz gibi indi. Filmdeki en duygusal sahnelerden biriydi Annie'nin ölümü. Annie hastalandığında o dönemde yapılabilecek tüm tıbbi müdahaleler yapılmasına rağmen öldü ve ölümü filme girişi gibi bir hikayeyle oldu. Yine' Baba bana bir hikaye anlat ' repliğiyle Darwin'in ağzından Galapagos adalarında yakalanıp New York Hayvanat Bahçe'sine satılan bir orangutan Jenny'nin hikayesine tanık olduk. New York'luların ilk gördüğü orangutan olan Jenny Darwin'in de bir kuyruksuz maymunun zekasına tanık olduğu ilk hayvandır. Jenny kafesinde son nefesini verdiğinde Annie de dünyaya gözlerini yumdu. Kızlarının ölümü Darwin ve eşinin arasını açtı çünkü ikisi de kızlarının ölümüyle ilgili kendilerini suçluyorlardı. Darwin ağır bir hastalığın pençesindeydi aynı zamanda ve bu halüsinasyon görmesine yol açıyordu ilk kez Annie yi gördüğünde hüzünlendim çünkü kızına olan büyük sevgiyi yeniden duyabilecekti fakat kızı aslında aklının bir ürünüydü ve bir şekilde Darwin'in iç sesi oldu. Darwin Tanrı'ya inanmayı çoktan bırakmıştı fakat dinin , kilisenin , toplumlarını ayakta tutan bir yapı olduğunun farkındaydı. Tüm insanların Tanrı'nın onlar için yarattığı mükemmel dünyada yaşadıklarındansa kaos ve hayatta kalma savaşı içinde olduklarını düşünmelerinin toplum yapısını yerle bir edeceğini düşünüyor olmalıydı. Bundan sonra filmde her şey çok çabuk gelişti ki filmle ilgili tek olumsuz yorumum bu. Belki de buraya kadar izlediğim kısımlar filmle ilgili beklentilerimi yükseltti. Darwin'in içinde bulunduğu bu karmaşıklık bir anda çözümlendi. Kızının ölümünü kabullenmesiyle kitabı yazmaya devam etti, belki de daha kötü bir durumda olamayacağını düşünmüştür. Yahut kitabı yazıp Tanrı'yı kızdırma düşüncesi Tanrı'ya olan inancıyla birlikte uçup gitmiştir. Eşinin Darwin'in kitabı yayınlaması halinde ikisinin de cehenneme gideceği düşüncesi değişmese bile. Kabul etmeliyim ki filmin en can alıcı noktalından biri sonunda yer almakta. Kitabını bitirdikten sonra kitabının kaderini eşinin ellerine bırakması , hayatını verdiği araştırmalarının yanıp kül olma ihtimalini göze alması araştırmalarına olan güveninin sağlamlığını göstermektedir bana göre. Kitabı eşinin ellerine teslim ederken 'okuduktan sonra karar ver' deyişi hala gözlerimin önünde....