VATAN MİLLET NAZIM

Nazım Hikmet bana göre epik şiir alanında Türkiye'nin yetiştirdiği en büyük şairlerden bir tanesidir. Onun her şiirini okuduğum da milli duygularım ve şuurum zirve yapıyor. Benim zihnimde Nazım Hikmet, "Vatan" "Millet" ve "Sakarya" kavramlarıyla tam anlamıyla özdeşlemiştir. Tanzimat döneminde Namık Kemal için kullanılan "Vatan Şairi" sıfatı bana göre adeta Nazım Hikmet'in şiirlerinde ve eserlerinde hayat buluyor. Kitaptaki çoğu şiiri okuduğumda vurgular ve seçilen kelimelerin zihnimde yarattığı çağrışımlar nedeniyle kendimi Kurtuluş Savaşı sırasında cephede savaşan bir asker gibi hissettim. Bunun bana göre kitaptaki en çarpıcı örneği "8. Bap" şiiridir. Bu şiirde Kurtuluş Savaşı'nın destansı özelliği Nazım Hikmet'in dizeleriyle bambaşka bir hal alıyor. Şiirdeki betimleme gücü sayesinde bir dizeyi okuduğumda Afyon Kocatepe'de diğer bir dizeyi okuduğumda ise Urfa'da gibi hissettim kendimi. Böyle kitabı okurken yaşadığım soyut maceralar sayfalar ilerledikçe devam etti. Özellikle "1. Bap'taki" şiirin benim için ayrı bir unutulmaz yanı var. Bu şiir benim için tam anlamıyla Kurtuluş Savaşının simülasyonu özelliği taşıdı çünkü şiiri okurken her satır teker teker gözümde canlandı ve adeta o anın içindeydim. Bence Kurtuluş Savaşı'nı tepeden tırnağa öğrenmek ve hissetmek isteyen herkes üç yüz veya beş yüz sayfalık kitaplar okumak yerine bu az ama fazlasıyla öz beş sayfalık şiiri mutlaka okumalıdır. Yedi'den yetmiş yedi'ye yaşı kaç olursa olsun herkeste aynı etkiyi yaratma ihtimalinin yüksek olduğu nadir kitaplardan biri olduğunu düşünüyorum bu kitabın. Bu özelliğini de insan zihninde canlandırdığı öğelerden aldığını düşünüyorum. Örneğin kitabı bitirdiğimde kafamda canlanan en önemli şey o meşhur Çanakkale Şehitliğindeki yazı oldu. Orada yazan "DUR YOLCU! BİLMEDEN GELİP BASTIĞIN BU TOPRAK BİR DEVRİN BATTIĞI YERDİR." cümlesi benim için bütün kitabı özetleyen bir slogandır. Örneğin eğer bu kitabı basma yetkisi bana verilseydi kapak resmine hiç düşünmeden Çanakkale Şehitliğindeki o yazının resmini koyardım. Kitapta birde diğer şiirler arasında biraz farklı olan 4. Bap şiiri gözüme fazlasıyla çarptı. Şiirde ne yazık ki günümüzde hor görülen ama o dönem Atatürk tarafından "Milletin Efendisi" şeklinde tanımlanan "Türk Köylüsü" anlatılmaktadır. Hatta Nazım Hikmet onları en yalın bu şiirde "Topraksız öğrenip kitapsız bilendir." diyerek aktarıyor(sayfa 49). Köylünün fedakar rolünün Kuvayi Milliye destanı na olan etkisinden bahsedilmektedir. Kitabın bütününe baktığımda ise gerçekten tarihimle bir kez daha gurur duyuyorum. Böyle tarihinden utanmayan ve başı dik bir nesil yetişti ise Kuvayi Milliye Destanı nı yazan ve ona öncülük eden insanların katkısının büyük düşünüyorum. Nazım Hikmet'in ise tarihi hakikatlere uygun bir şekilde bu kitabı yazması sonraki nesiller için çok önemli. Kurtuluş Savaşındaki her türlü iç ve dış zorluklara rağmen bir ulusun baştan yaratılması gerçekten hayranlıkla bakılacak cinsten. Nazım Hikmet ise "Birinci Bap" şiirinde bu zorluklardan ülke içinde olanları "Ateşi ve ihaneti gördük ve yanan gözlerimizle durduk" diyerek anlatıyor(sayfa 15). Bu ve bu gibi cümlelerle şair o dönemin kahramanlarını yoğun bir şekilde övdüğü gibi milli mücadele düşmanlarını da aynı yoğunlukta yerin dibine sokuyor. Örneğin "İkinci Bap" şiirinde milli mücadele karşıtları Vahdettin Sultan, damat Ferit, İngiliz muhipleri ve Mandacılar için "Kendi köpek döllerimiz" tanımlaması yapıyor. Nazım Hikmet'in bu keskin ve ezber bozan üslubu da benim bu kitap hakkında sahip olduğum olumlu düşüncelerin artmasına sebep oldu. Eğer kitap hakkındaki son düşüncelerime bakarsak kendi açımdan Kuvayi Milliye Destanı nı bu kadar yakın hissederek ve bu kadar etkilenmiş bir şekilde hiçbir kitaptan veya bir dergiden okumamıştım. Kuvayi Milliye ne kadar büyük bir destansa Nazım Hikmette o kadar destansı bir şair olduğunu bu kitap sayesinde kanıtladığını düşünüyorum. EGE KATIRCIOĞLU