ŞEHRİN TA KENDİSİ

Sessiz ve neşeli bir İstanbul sabahında buluyorum kendimi. Bir de bakıyorum ki şimdiye kadar olan yaşantımın sadece birkaç senesini geçirdiğim bu yedi tepeli şehrin hiç şüphesiz en sevdiğim yeri olan İstinye limanındayım. Karşımda oturan yazar Schrader ile birlikte sevimli bir kayığın içerisinde yavaş yavaş sohbet ederek açılıyoruz boğazın masmavi sularına... Kayıkçı, yıllar yılı İstinye adıyla bildiğim boğazın incisi koyu inatla 'Stenia' tarif etmeye çalışıyor bana. Anlaşamayıp tartışıyoruz kendisiyle. Ancak nedense o anda birden etrafımdaki her şey gözüme hiç olmadığı kadar doğal, saf ve temiz geliyor. Bir rüzgar esiyor aniden, okuduğum kitabı elimden düşürürcesine uyanıyorum bir anda. İçimi buruk bir his sarıyor. Eski İstanbul'u bir an bile olsa aklımda canlandırabildiğim tatlı rüyanın artık devam etmediğini anlıyorum. Kitabı elime tekrar alıyorum elime ve diyorum kendi kendime: -gerçek rüya asıl şimdi başlıyor! Dünyadaki her şehrin bir hikayesi vardır aslında. Eski ya da yeni, derin veya sığı olmak üzere hepsinin kendine hastır hepsinin yaşam öyküsü, benzemez biri diğerine. Kimisi bir ulusun doğuşuna sahip olmuş kimileri de sayısız medeniyeti ağırlamıştır kollarında yüzyıllar boyunca. Ancak kim ne derse desin dünyada sadece bir tane İstanbul vardır. Selam durur iki yakası biri diğerine güneşin bir doğuşundan diğer batışına kadar. Tarih kokar havası, toprağı sokakları. Çeşit çeşittir insanları. Tıpkı yazar Schrader gibi, her gelen kimsenin ayrı bir yerine aşık olduğu dünyadaki yegane tek şehirdir İstanbul. Yeri ayrıdır insanların gözünde Marmara'yı Karadeniz'e bağlayan bu eşsiz şehrin. Üzerindeki insanlar, adeta damarları gibi onu sarıp sarmalayan sokaklar ve şehrin her yerini süsleyen binaları değişse bile bir başkadır İstanbul. En azından biz aksi halini düşünmedikçe... Yılların yılları, medeniyetler ve beraberlerinde getirdikleri kültürlerin birbirilerini kovaladığını anlamak çok zor olmasa gerek bu şehirde. Eski ama gün yüzüne yeni çıkarılmış bu kitabın sayfalarını çevirdikçe daha da anlıyor insan her bir çıkmaz sokağın, köşe başının veya bir caddenin insanın aklına hayaline sığamayacak bir geçmişinin olduğunu. Tarihin tozlu sayfalarından toplanarak birleştirilmiş bir film şeridi gibi geçiyor insanın gözünden. Çok değil belki, yüz sene önce bile her şeyin ne kadar doğal ve saf olduğuna şaşırıyor insan. İstinye, Beşiktaş, Kabataş veya Sultanahmet... Hiç olmadığı kadar güzel canlanıyor insanın gözünde. Bende sayfalar ilerledikçe daha da derinlere dalıyorum hayallerimde. Aynen yazarın anlattığı gibi; şaban babalar, meraklı kapıcılar ve her avazı çıktığı kadar bağıran gazeteci çocuklar geçiyorlar yanımdan eski İstanbul'un dar sokaklarında. Bir daha ayılmadan önce bastığım her yere bir daha bakıyorum yüz yıl öncesinden gelen bu masalda. Anlıyorum yavaş yavaş, son yüz yılda bu güzel şehrin neler kazanırken aslında neler kaybettiğini. Ayılırken İstanbul'da geçirdiğim gençlik yıllarım bir seri film gibi yeniden geçiyor aklımın bir köşesinden. Schrader`in anılarıyla bana yaşattıklarının ardından gözümden bir yaş geliyor adeta şehrin birkaç yıl önceki halini düşünürken. İstanbul'un ve dünyadaki diğer şehirlerinde üzerlerine kat kat giysi giydirilen bir çocuk gibi artık taşımak zorunda kaldıkları yükü kaldıramadıklarını düşünüyorum artık. İstanbul'da, doğduğum veya yaşadığım şehirde; artık ne zaman bir sokağa çıksam veya basit bir kaldırım taşı bile görsem merak ediyorum artık altlarında neler yattığını. Şehirlerin gerçek izini kovalıyorum gidebildiğim yere kadar. Soluduğum havayı sadece içime çekip, bastığım hiçbir yeri toprak diyerek geçmiyorum. Şehirlerin aslında ta kendisi olan, bazılarına adını veren, geleneklerini ve ruhlarını kazandıran hikayelerini arıyorum. Onlara hiç olmazsa insanların üzerlerine giydirdikleri birkaç kat fazladan olan giysileri olmadan doğal halleriyle bakmak istiyorum ve en çok da yarım kalan rüyamdaki Schrader ile olan sohbetimi özlüyorum. Tolga Tamuroğlu