Fatma AHISHALI

Denilenin Aksine, Hayatımız Bir Tiyatro Sahnesi Değil. Hiç kimsenin kendisine önceden bahşedilmiş rollere göre hayatını sürdürmek gibi bir zorunluluğu yok. Toplum tarafından dikte edilmiş yaşam tarzları hayatımıza yön vermemeli. Kimse bir şeylere uymak için çaba sarf etmemeli, aksine bir şeyleri önce kendinde sonra çevresinde değiştirmek için uğraşıp bir farklılık yaratmak için yaşamalı, özgür olmak için... Toplumun yarattığı kurallarına göre yaşamak... Hayatım boyunca en çok sorguladığım konu belki de budur. Toplum ilk önce bazı kavramlar oluşturuyor ve bunları bilincimize işliyor. Kavram oluşturmak aslında tam anlamıyla doğru bir söylem olmadı. Demek istediğim, zaten var olan kavramlara kendine has anlamlar yükleyerek, bu kavramlara göre yaşamamız için fiziki bir anlamda olmasa da psikolojik açıdan bir baskı uyguluyor. Biz de bu kavramlar doğrultusunda hayatımıza yön veriyoruz. Fakat kaçırdığımız bir ince ayrıntı var ki, her şeye rağmen değişmez bir öze sahip olsa da bu kavramların sınırlarını yine bireyler kendi içlerinde belirliyorlar. Birine göre hoş karşılanmayan ve kendi küçük toplumu tarafından edepsiz olarak nitelendirilecek bir davranış bir başkası için normal bir davranış olarak görülebilir, hatta desteklenebilir. O yüzden başkalarının doğrularına göre yaşamaktansa kendi doğrularımıza göre bir hayat belirlemek daha mantıklı bir seçenek gibi duruyor. Ve ilk kendi içimizde bunu değiştirmekle ancak bir farklılık yaratabiliriz. Toplumun bize verdiği rolleri oynamak... Genel olarak sosyal hayata baktığımızda bize verilmiş bazı roller olduğunu inkar etmek, üç maymunu oynamaktan başka bir şey değildir. Örneğin, Lawrence Konner, Mark Rosenthal'ın senaryosunu yazmış olduğu isimli filmde bahsedilen kadının doğuştan doldurmak için uygun görüldüğü rol. Yemek Mona Lisa'nın Gülüşü yapmak, çamaşırları yıkamak, eşiyle ilgilenmek, çocuklarına bakmak... Peki kadınlarımıza bir seçim şansı veriliyor mu, özgür olma şansımız var mı? Seçimden kastım okumak ve bir yerlere gelmek, sadece ev hanımı olmamak değil, çünkü hayatımız adına yapacağımız seçimleri, iki seçeneğe kadar indirgememiz, seçeneğimiz olduğu anlamına gelmemeli. İki seçenek arasında seçim yapmak bizlere özgürlüğümüzü kazandırmaz. Bu sadece iki mağaza arasında her istediğimizi alabileceğimizin söylenmesi gibi sınırları olan ve dar anlamda bir özgürlük kazandırır bize. Bu meseleye sadece feminist bakış açısıyla yaklaşıp, bu konunun sınırlarını daraltmak da yanlış. Öyle ki, erkeğe verilmiş rol daha keskin hatlara sahip aslında. Erkek dediğin 'iş bulup evine bakmalı'. Bu roller altında ezilip, buna göre bir hayat sürmemiz, bizi ne kadar kendimiz yapıyor. Kendi bildiğimiz gibi yaşayıp kendimizi keşfetmemize ne kadar olanak veriyor? Bu rolleri filminde de gözlemlemek mümkün. Ana karakter olan sanat öğretmeni Katherine, toplumun dayattığı kuralların ve Mona Lisa'nın Gülüşürollerin farkında olan nadir kişilerden birisi ve bu sistemi düzeltmek için uğraşmaktadır. Bu sisteme uymayarak, farkındalık yaratmak amacıyla o okula gitti ve evlenip çocuk sahibi olmanın tek gelecekleri olmadığını öğrencilerine anlatmak için çabaladı. Her ne kadar yıkıcı gibi bir çok şeyle etiketlense de, yine de tüm bu kuralları ve rolleri sadece önümüzü görmemizi engelleyen bir duvar olarak gördü ve hepsini yıktı. Aslında hepimiz içimizdeki Katherine'i bulmalıyız. Ne kadar baskı olsa da, her şeyden önce kendimiz için, mutlu olabilmek ve özgürlüğümüzü kazanmak için bir yerde toplumu yok sayıp kendi bildiğimiz gibi yaşama cesareti göstermeliyiz. Goldsmith- Thomas, E., Schindler, D., Schiff, P., Konner, L., Rosenthal, M. D.,