Genç Bir Okurun Gözünden 'Hayvan Çiftliği'

Bütün hayvanlar eşittir ama bazı hayvanlar öbürlerinden ''daha'' eşittir. Kitap da tamamen bu konu üzerine kurulu zaten. Tam bir eşitlik içerisinde eşitsizlik bana kalırsa. Herkes birbirini eşit sanıyor fakat işin diğer yüzüne bakıldığında çeşitli dolaplar döndüğü görülüyor. Tamamen arkadaşım önerdiği için başladığım bu kitapta çok çeşitli dersler aldım. Aldığım derslerin birincisi olarak da insanların size yaşadığınız yeri yönetmek için vaat ettikleri şeyler ile yaptıkları şeyler arasında dağlar kadar fark olduğunu söyleyebilirim. George Orwell kitabında bu konuyu bana kalırsa çok güzel işlemiş. Gerek yönetim şekli olan ''dolaylı kominizm''i gerek ise yönetim şeklinin uygulamalarını çok güzel eleştirmiş. Biliyorsunuz ki kominizmde bazı insanların parası diğerlerinden fazla bile olsa herkes eşit görülür ve buna göre uygulamalar yapılır. Romanda ise başlarda bu uygulama yapılıyor gibi gösterilmeye çalışılmış, ileriki zamanlarda ise işin yüzünün değiştiği görülmüştür. İşin derinine inersek George Orwell'in açık açık Stalin'i eleştirdiği de gözlerden kaçmamaktadır. Romanın en ilgi çekici bir başka kısmı da bu zaten. Romanı okuyorsunuz okuyorsunuz beyninizde birşeyler canlanıyor ve sonra canlandırdığınız şeyin zaten gerçek yaşamdan bir hikaye olduğunu anlıyorsunuz. Romandaki olay kurgusunun başlangıç, gelişimi ve sonucu da buna uygun olarak hazırlanmış. Başlarda dediğim eşitlik içerisinde eşitsizlik kavramını biraz açmam gerekirse; dediğim gibi yönetim herkesi birbirine eşit göstermeye çalışıyor ve bazı kurallar koyuyor. Kurallara uymayanlar cezalandırılıyor, kurallara uyanlarla ise yola devam ediliyor. Buraya kadar her şey normal zaten. Asıl sorun burdan sonra başlıyor. Yönetim kendince kendini üst görmeye başlıyor ve çeşitli mallardan kısıtlama yapıp himayesi altına alıyor. Tam bir 'diktatör' gibi. Kuralları da istediği gibi değiştiriyor. Yönettiği millet çok cahil olduğundan hiçbir şey anlamıyor ve her şeye onay verip işlerine bakıyorlar. Böyle bir milleti bence de yönetmesi zor olmasa gerek. Düşünsenize bir milleti yönetiyorsunuz sizin bütün emirlerinize evet diyor, itiraz etmeden kabul ediyor. Üstüne üstlük verdiğiniz emirlerde kendinize daha çok yarar sağlayacak şekilde değişiklikler yapıyorsunuz ve ona dahi ses çıkarmıyorlar. Bunun dışında yolunuza çıkan insanları da çeşitli iftiralar ve oyunlarla teker teker etkisiz hale getirebiliyorsunuz. Bu topluluğu yönetmek için çok zeki veya çok nitelikli bi insan olmaya gerek bile yok. Önemli olan topluluğu yöneten insanın karakteri aslında. Toplumu yöneten insan eğer topluma birşeyler öğretebiliyor, toplum ile kendi arasında çeşitli etkileşimlere girebiliyorsa başarılıdır fakat toplumdan kendi çıkarları doğrultusunda yararlanıp bu olayı topluma hiçbir şey yokmuş gibi gösteriyorsa, üstüne üstlük toplum da bunu anlayamayacak kadar cahilse o toplum ülkeyi çok kötü yerlere de sürükleyebilir. Peki yasak olan bir şeyi topluma göstermeden, toplumdaki insaların arkasından işler çevirerek gizliden gizliye yapan bir insandan nasıl bir fayda bekleyebilir ki o toplumdaki insanlar. Devletten nasıl faydalanabilirim diye düşünen insanlarla işbirliği yapmak nasıl bir yüzsüzlüktür anlamak güç. Sadece kendini düşünen -başka bir deyişle bencil- insanlardan ülkeyi yönetmesini beklemek göz göre göre sömürülmeye göz yummak gibi birşey zaten. Bunu değiştirmek tamamen toplumun elinde bana göre. Ya içlerinden onları daha iyi yönetebilecek toplum kurallarına sadık bir adam bulmaları lazım ya da yönetimi devirmeye yönelik devrim tarzı bir başkaldırı gerçekleşmeli. Ne yazık ki hikayedeki yönetilen toplum o kadar bilgisiz ve kör ki bunu gerçekleştiremedikleri için de kaderlerine razı olmak zorunda kalıyorlar. Hikayede domuzlar 'sözde çok bilgili' diktatör insanlar olarak çok güzel betimlenmiş zaten. Hikayenin beğendiğim başka bir özelliği de bu. Bir insan o kadar çalışan çabalayan, ülkeyi daha güzel bir yer yapmaya çalışan insanlara nasıl bu kadar zalimce davranır anlamak güç gerçekten. İnsanların gece gündüz çalışıp, uğraşıp meydana getirdikleri gerek estetik gerekse ülke yarararına olan eserlerin saniyeler içinde bir olayla yok olmasına toplumdaki insanların sesini çıkarmadan yenisini yapmaya koyulması da ayrı bir ironi. Toplumun içinde bilgili ve ilerigörüşlü insanların olmasının önemi de çok açık bir biçimde görülüyor. Ülkemizden bir örnek vermek gerekirse herkesin de tahmin edebileceği gibi bu bilge ve ilerigörüşlü insanın en büyük örneği 'Atatürk'tür. Bu kitabı okuyacak insanlara tavsiyelerim elbette ki var. Öncelikle kitabı tamamen anlayarak, en ufak bir ayrıntısını dahi kaçırmadan, olay kurgusunun özünü iyi anlayarak okumaları gerek . İsteyen okurlarımız ise kitabı okumadan önce kitapta anlatılmak istenen kahramanlar hakkında biraz araştırma yapabilirler. Kaliteli bir yazardan kaliteli bir kitap ve hala zamanınız varken okumanızı tavsiye ediyorum... Barış Kalkan