Unutabilme Erdemi

Unutmak kavramının hecesine düşen her insanı, duyguyu ve anıyı suçlamaya, acımasızca yargılamaya eğilimlidir kalplerimiz. Peki, bazen alçaklık sıfatını yakasına iliştirdiğimiz bu 'unutmak' kavramını saygılı bir elveda olarak algılayabilmek, insanoğlu için aşılması gereken sıra dağlar mı biriktirir önünde? Haydar Ergüven'nin 'Vefa Bazen Unutmaktır' adlı deneme yazılarından oluşan kitabı, insanın zihninde kalıplaşmış aşk, dostluk ve özlem kavramlarıyla ilgili tozlu düşüncelerini eleyerek, asıl dokunulmaz olan gerçek duyguyu belki de yalnızca unutarak sahiplenebileceğimizi anlatıyor. Bu derin ve ince düşünüşü benimseyebilmek, insanın kendine dair değerlerini ve sınırlarını en ince ayrıntısına kadar tanımış ve özümsemiş olmasını gerektiriyor. Aksi takdirde nankörlükle bütünleştirdiğimiz bir unutma eylemi, sancılı düşüncelerden oluşan bir hayalet gibi peşimizi bir ömür boyu bırakmayacaktır. Hayatımızda yeri hep diğerlerinden ayrı olacak insanlar vardır, bu insanlar ya biricik aşklarımız olmuştur zamanında ya da dert ortaklarımız, dostlarımız. Gün gelir onları yanımızda göremediğimizde, belki de özlem duygusuyla ilk kez tanışmamızın nedeni olurlar. Öyleyse özlemlerimiz bizim için kıymetli insanlara duygulara ya da anılara karşılık geliyor. Peki, bizler nasıl kıyabiliyoruz özlemlerimizi tarifi imkansız acılarmış gibi dillendirmeye? Birer acılı buhrandan ibaretseler eğer, neden unutmayı denediğimizde kendimizi benliğimize karşı nankör hissediyoruz? Bu noktada, özlediğimiz insanları unutabilmeyi hatıralarımıza suç işlemekten ziyade duygularımızın hırçın dalgalarından korumak olarak nitelendirmeliyiz. Bence benliğimize ait hissettiklerimizi zaaflarımızdan, zayıflıklarımızdan ve içi oyulmuş acılarımızdan koruma eğilimimiz bir çeşit vefa örneğidir. Bir vazgeçiş gibi görünür ilk başta, 'insan hayata kaldığı yerden hep devam etmek 1 zorundadır.' gibi meşhur fakat bencilce bir ifade ile örtülür üstü. Vefa kavramı bu durumda eğreti bile durabilir. Haydar Ergüven ''Vefa, bazen bir insanı, bir anı, bir durumu unutmaktır, o insana rağmen elbette, o ana, yaşantıya, duyguya, duruma gösterdiğimiz vefa sebebiyle.''(4) diyerek, bence 'unutmak' kavramının içinde saklı affetme erdemini vurguluyor. Ve özlem duygusunun girdabından kendi benliğimizi kavrayarak çıktığımızda, zamanında bizi terk ettiğini düşündüğümüz ve hayatımızın bir noktasında varlığımızı anlamlandıran duygular paylaştığımız insanları unutmayı tercih ederiz. Bize emanet olan başka kimseyle yaşayamayacağımızı bildiğimiz duygular kalır geriye ve hiçbir sonun, yaşanan duygunun gerçekliğini yok etmeye gücü yetmez. Bu yok etme süreci ancak insanın vefasızlığı ile başlayabilir. Tutkularımız, hırslarımız ve sahip olmaya adeta ant içmiş iç güdülerimiz, bizi kaybetmemek uğruna perişan olacağımız bir cephede savaşmaya iter. Amaç elbette kazanmaktır, insan unutmayarak meydan okuduğunu zanneder ve değer verdiği insanı bu noktada maddeleştirir. Bir insanı vazgeçilmez görüp, ilahlaştırmak yerine, o insanla paylaştığımız duyguyu koruma mücadelesine girdiğimizde, hatıralarımıza duyduğumuz saygı unutabilmenin erdemini açığa çıkarır. Ve zihnimizin en ücra köşelerinde tortulaşmış 'unutmak' kavramına takındığımız asi duruş, kalbimizde duyumsadığımız vefa ile kabuğunu kırmaya başlar. İnsan yalnızca kendi benliğinde hiçbir zaman kaybetmeyeceklerini belirleyebilme gücüne sahiptir fakat öylesine çevresiyle meşguldür ki, ilelebet sahip olamayacağını bildiklerine hayran kalıp, içindeki engin denizi hiç keşfetmemiştir bile. Eğer ruhumuzun engin denizlerine kulaç atmaya cesaret edebilirsek, bir müddet hırçın dalgalar bizi kıyıya çarpsa bile, çok geçmeden benliğimizin en derinlerde duygularımızı irdeleyerek eşsiz bir bilgeliğe sahip oluruz. Ve yaşadığımız özel anlardan geriye kalan duygulara sahip çıkarak, bize bu duyguları yaşatan insanları zaaflarımıza dönüştürmeden unutabilirsek; hayatımız boyunca sıcaklığına sığınabileceğimiz gerçek duyguları ruhumuzda taşırız. Bu bilge duruşa sahip bir insan için 'unutmak' kavramı nankörlük ve acı dolu nice sıfatlarından arınarak, artık ona yalnızca vefayı hatırlatır. Cansu ERDAL