Eski İstanbul

İstanbul... Medeniyetlerin beşiği, tarihte tanıklık etmiş toplumların, kültürlerin, özenle kavrulduğu ender şehirlerden birisi. Çok değil, daha yüzyıl önce savaşa sürüklenen imparatorluğun başkenti, biz onu günümüzde ne kadar boğazıyla, köprüleriyle, gökdelenleriyle, geçmişi yıkılan, yeşili yakılan ve insanı delirten trafiğiyle aşırı kalabalık bir şehir olarak bilsekte aslında o her metrekaresinde farklı bir kültürü barındıran bir hazinedir. Kültür zenginliği olarak yüzyıl öncede zamanına göre aynen böyledir bu büyülü şehir. İstanbul'u anlamak için önemli olan her mahallesindeki, her sokağındaki yaşanmışlıkları, insanların hayatlarını idame ettirdikleri farklı yolları, kültürlerin birbirlerine saygı göstererek yaşayabildiğini, ekonomik farklılıkları olsa bile bir bütün olarak resme baktığınızda aslında farklılıkların aynı tablonun ahenkle yan yana duran renklerine benzediğini görebilmektir. Tesadüflere inanmak hiçbir zaman bana göre değildir. İnsanın doğasında ne varsa, küçüklükten beri ona ne gösterildiyse her zaman daha iyi olanın hep o olduğunu düşünür... Ben ülkemizin en büyük sanayi şehirlerinden birinin farklı kültürlerin bir arada yaşayabildiği, şehrin geri kalanından bir miktar kopuk bir mahallede büyüdüm. Farklı ülkelerden Türkiye'ye çalışmak için memeleketlerini bırakıp gelen komşularımız vardı. Kimse kimseyi inancı yüzünden ya da tercihleri yüzünden yargılamaya tenezzül dahi etmezdi. Gerçek anlamda toplum olarak gelişmenin, daha ileriye gitmeninde hep bu saygı çerçevesinde mümkün olacağına inanırım, bu şekilde yaşayan, üreten şehirler de hep ilgimi çekmiştir. İstanbul ise bunların içinde benim için en özel yere sahip olanı. Tarihiyle, içinde barındırdığı kültürleriyle, yapılarıyla tam bir 'Bizim' kokuyor bu şehir. Tabii bu anlam derinliğini anlayabilmek için İstanbul'a gelip yüksek gökdelenleri izlemek, boğaza nazır bir yerde sadece oturmak adeta hakaret niteliğinde olur, bu hazineyi iyi anlayabilmek için saygı göstermeniz, dinelmeniz okumanız hatta yaşamanız gerekir. Her insanın sınırları, kendine ait kuralları, çizgileri olurda semtlerin kendine ait özel sınırları nasıl olur demeyin. Tabiiki haritalardaki sınırlardan bahsetmiyorum, nasıl olur dediğinizi duyar gibiyim, ruhu olan bir şehirde böyle şeyler mümkün. Mahalleleri nasıl haneler ve hanelerin içindeki insanlar oluşturuyorsa o mahallerlerdeki her bölgeye özel kültürler bir araya gelince o şehrin ruhunu oluşturur. Eğer bütün bu açıklamalardan sonra sınırlarıyla bir semti kendime benzetmek istersem burası kesinlikle Beyoğlu olurdu. Kendimi Beyoğlu'na benzetmem ise tabii olarak semtin sınırlarıyla ilişkilendirilebilir. "Pera(Beyoğlu): Pera'nın sınırları; doğuda kumarbazlık, batıda gösteriş, güneyde müsriflik ve kuzeyde sahtekarlıktır. Artık böyle sınırdaşların olduktan sonra, rahat yürekle yaşa. Bu mahalle İstanbul'un Paris'i... Tabii Paris kendini aşağılanmış saymazsa adının Beyoğlu'yla özdeşleşmesine.". En iyi dostun veya en çok gittiğin yer neresi olur diye sorarsanızda sanırım cevabım Ortaköy olurdu. "Ortaköy: Öncelikle bilinmelidir ki buraya girmekte zorluklar vardır , sözüm şereflilere, hırsızlara değil, ama buradan çıkmak daha zordur. Barı'nın sorunlarıyla, doğu kültüründeki birçok yer içinsöylendiği gibi , yapılanmış bir köy. Ortaköy'e iskele tarafındaki yoldan girmek istersen altı tane tuvaletin muhteşem kokusu hemen hissedilir. Anlaşılan Ortaköy'de yaşayan biri için hassas bir burun, büyük bir sorun...". En yakın arkadaşıma olan mizahım işte böyle olurdu muhtemelen. Tabii İstanbul'u bilene , anlayabilene, anlamak isteyene eğlenceli bütün bunlar. Eğer gerçekten sevmezseniz bu şehri bunların hepsi anlamsız olur, günümüz kargaşası ve kirliliğinden başka hiçbir şey gelmez aklınıza, adeta tatsız tuzsuz bir yemek olur İstanbul, sıkılırsınız... Her ne kadar eski İstanbul'da yaşayamamış olsamda günümüze kadar yaşayabilen kırıntılarını görmek de sevindiriyor insanı. Kırıntılarla tatmin olmayıp kitaplarını okuyor, tarihi mekanlarını geziyorum, endişeleniyorum... İnsanları yozlaşmış, her geçen gün biraz daha birbirine tahammül edemeyecek hale gelmiş, tek dertleri en tepede olmak olmuş. Bunlar yaşanırken tarihi yapıları ihmal edilmiş, yakılmış, yıkılmaya çalışılmış, ruhu kan ağlayan bir İstanbul görüyorum. Bu kültür, bu tarih, burada yaşamış insanlar, yaşanan olaylar bu hazinenin hepsi bizimken bunu öldürmek nedendir? İyisiyle kötüsüyle bu şehir bizimken neden benim ya da senin diyoruz?