Ankara'da Kafka

Eylül ayının ilk gününde annemle geldik Ankara'ya. İkinci gün yurda yerleştim. Ertesi gün de annem İzmir'e döndü. Tam seksen dört gündür tek başımayım. Kimsenin beni tanımadığına emin olduğum bir şehirde yaşamak kendimi canlı hissettiriyor. Kızılaydan Kolej'e kadar yürüyorum bazen. Metroya binip son durağa kadar inmiyorum. İnsanların yüzlerini inceliyorum. Uzun uzun bakıp hayatları hakkında çıkarımlar yapıyorum. Bir de tek başıma kaldığımdan beri, güçlü olmaya çalışıyorum. Sahilde Kafka'nın ilk sayfalarında, kitap boyunca peşinden sürükleneceğim Kafka Tamura'nın sözleri, yaptıkları geliyor aklıma ara sıra. O dünyanın en sert on beş yaşındaki delikanlısı olmak istediğini söylüyor. Evden kaçmadan önce her şeyi kafasında tartıyor. On beş yaşında olmasının getirdiği dezavantajları elinden geldiğince ortadan kaldırmaya çalışıyor. Spor yapıyor, okuldan alabildiği kadar bilgiyi alıyor. Hem aklen hem de bedenen kendini bu yeni yaşama hazırlıyor. Kendimi onunla kıyaslıyorum da, ben Ankara'ya çok hazırlıksız gelmişim. Tek başıma kalmaya da çok hazırlıksız başlamışım. Yine de Kafka Tamura ile paylaştığımız bu tek başınalık beni daha iyi hissettirdi. Üç yıl önce okuduğumda kitabın bana bu kadar yakın geldiğini düşünmüyorum. Kitaptan aklımda kalanlarla yaşadıklarımı harmanlayınca kendimi Murakami'ye de Ankara'ya da daha yakın hissetmeye başladım. Yine de kitabın tüm bulmacalarını çözdüğüme de inanmıyorum. Haruki Murakami, gerçekten tuhaf bir adam. Tuhaf bir adamın da tuhaf kitaplar yazması pek şaşılası değil. Takıntıları, ilginç bir azimle bağlı kaldığı ritüelleri olduğunu düşünüyorum. Bir yazarı en iyi tanıma yöntemi bu olsa gerek; kitaplarını okumak. Kurgu da olsa, eserin, yazarının hayatından izler taşımaması pek mümkün değil. Bu nedenle her kitapta daha da yakınlaşıyorum Murakami'ye. Kedileri her kitabında kullanıyor mesela. Özellikle Sahilde Kafka'da kediler önemli bir yere sahip. Satoru Nakata örneğin, kedilerle konuşabiliyor. Bundan yola çıkarak Murakami için de kedilerin önemli bir yere sahip olma olasılığı yüsek. Bir başka takıntı ya da düzen demeliyim belki de, yiyecek ve içecekler. Murakami her kitabında karakterlerine yemek yaptırır. Kahve zaten aralıklarla da olsa kitapta varlığını hisettirir. Kafka Tamura hep salamlı yumurta yer mesela. Kitapta geçenlere zaten büyük bir özenti duyduğumdan dolayı kitabı okuduğum sürece kahvaltıda salamlı yumurta yemiştim. Murakami'nin yiyecek ve içeceklere gösterdiği bu ayrıcalığın karakterinden kaynaklandığını düşünüyorum. Öyle ki yemek yapmak onun için salt ihtiyaç karşılamak değil. Yemek yapmak çok daha farklı bir yere sahip. Bu ayrıntılar dışında Murakami fırsat yaratabildiği sürece karakterleri aracılığıyla bize belirli konular üzerindeki düşüncelerini söylüyor. KitaptakiNaz Epözdemir Oşima karakteri eşcinseldi örneğin ve kütüphanesine gelen cahil bir kadının ayrı tuvalet talebine verdiği cevabın sertliğinden Murakami'nin konu hakkındaki tutumunu kestirebiliyorum. Sık sık kullandığı bir diğer öğe ise; müzik. Sahilde Kafka'da bariz bir şekilde metafor olarak kullanılan şarkılar var olmasına karşın bu durumla Murakami'nin bütün kitaplarında karşılaşıyorum. Her kitabıyla beraber yeni bir müzik listesi çıkıyor. Kitaplarında kendi hakkında bu kadar fazla ayrıntı veren bir yazar daha tanımıyorum. Murakami'yi çok net bir şekilde görebiliyorum günlük hayatında. Düzenli olarak spora giden, yemesine içmesine özen gösteren, plak koleksiyonu olan sakin ve biraz da duygusuz bir adam. Yansıttığı bu yerleşikliğiyle başarısını bağdaştırdığım için kendimi en azından bir çeşit düzene itmeye çalışsam da şu ana kadar bunu başarabilmiş değilim. Sahilde Kafka'nın ilginç yönlerinden biri ki bu Murakami'nin her kitabı için geçerli olsa gerek, olağanüstü olayları bir şekilde okuyucu için normalleştiriyor. Bunu kısmen kullandığı dilin sadeliğine bağlıyorum. Dili etkili bir biçimde kullanmanın mükemmel bir örneği olsa gerek Sahilde Kafka. Kısmen de karakterlerin okuyucuyla kurduğu yakınlığa bağlıyorum bu normalleştirmeyi. Aynı zamanda kitapta keskin Japon geleneklerinden bir iz bulmak zor. Murakami bu geleneklerden bilinçli bir şekilde uzak duruyor. Bu nedenle bize yakın olmayan, anlayamadığımız hiçbir şey kalmıyor kitapta. Elbette kitabın her cümlesi bir bulmaca ama bu bulmaca empati kurmakta güçlük çekmediğimiz olaylarla duygularla sarılı olunca çözmek okuyucunun kendi emeğine kalıyor. Hem yeteneğine hem de iradesine saygı dudyuğum Murakami'nin okuduğum ilk kitabıydı Sahilde Kafka. Bütün kitapları arasında da beni en derinden etkileyen, bana en kalıcı izi bırakmış kitabıdır. Abartıdan hiç hoşlanmam o yüzden bu dediklerimde tamamen samimiyim; Murakami'nin kitaplarında beni rahatsız eden, beğenmediğim tek bir paragraf, tek bir cümle, tek bir kelime yok. Bu tek başınalık ve düzensizlik içinde rehberim olarak görüyorum Murakami'yi ve kitaplarını. Öyleyse tavsiyesine uyayım ve kahvemi alıp yurdun önünde yatan kediyi sevmeye ineyim.