SİSTEM YANILGISI

İnsanoğlu yaratılışından yani doğasından ötürü kötüdür ve bencildir. Bütün insanlar birbiriyle bencillik konusunda yarışabilir. Hepsi kendi iyilikleri ve refahları için diğerlerini çok kolay bir biçimde oyun dışı bırakabilir. Bütün bunlara rağmen hepimizin bir tarafı ki maalesef çok küçük bir tarafı iyilik yapma eğilimindedir ve diğer insanları düşünür. Her insanın sürekli içinde bulunduğu veya bulunmak zorunda olduğu bu çelişki aslında günümüze kadar gelen bütün yaşayış biçimlerinin veya daha bilinen adıyla siyasi akımların çıkış noktasını oluşturmaktadır. Biz, bu koca egolu varlıklar gerçekten her şeyimizi herkesle paylaşabilir miyiz ya da herkesle eşit mevkiye, eşit maaşa ve eşit haklara sahip olmayı kabullenebilir miyiz? Daha net bir şekilde söylemek gerekirse komünal yaşam tarzı bizim için uygulanabilir midir? Kuşkusuz ki bütün insanlar hayatlarının bir döneminde herkesle eşit ve herkesin herkesi koşulsuz sevdiği bir dünyada yaşayabilmeyi hayal etmiştir. Aslında daha hayatın gerçeklerinin görülmemiş olduğu, sadece aile bireyleriyle iletişimde olunan ve en büyük günahı yemeği yere dökmek olarak bildiğimiz dönemde hayalini kurduğumuz bir dünyaydı, belki de herkesin bir tuğlasını koyduğu kocaman bir ütopyaydı hepimiz için. Hani küçükken söylediğimiz 'Hayat bayram olsa' şarkısındaki gibi, herkes inansa ve hayat herkese bayram olsa derdik ya... Hatırlıyorum 23 Nisanlarda arkadaşlarımla el ele tutuşup sesimizin son haddine kadar bağırırdık o şarkıyı ve bu o zamanlar için hepimizin inanarak dilediği bir istekti doğadan ve Tanrıdan. Çocukların hayal ettiği o temiz ve saf dünyaya ulaşabilmemiz maalesef bizler için imkan çerçevesi dahilinde değil. George Orwell Hayvan Çiftliği'nde bu durumu o kadar güzel anlatmış ki yıllar öncesinde yazılan bu kitabı okurken kendi yaşadığımız olayların gözümüzün önüne geldiğini ve bugün içinde bulunduğumuz yaşam biçiminin bizler için ne kadar yaralayıcı olduğunu görebiliyoruz. Önce bütün hayvanların beraber kurduğu temiz ve saf bir yaşam alanı görüyoruz ve bu alan tam olarak bizim küçükken hayalini kurduğumuz herkesin eşit haklara sahip olduğu ve herkesin herkesi sevdiği tarzda bir dünyayı temsil ediyor. Daha sonra ise daha akıllı olarak betimlediği domuzlar ki onlar da benim bahsettiğim yaşça büyük insanları temsil ediyor, bencilliğin getirdiği içgüdüyle öne çıkma hırsına kapılıp yavaş yavaş o güzel dünyayı kirletip yaşam alanının sonunu getiriyorlar ve bu da maalesef bizim bugün içinde bulunduğumuz tarzda bir dünyanın oluşumuna yol açıyor. Kitabın genel anlamda sosyalist düzene bir eleştiride bulunduğuna inananlardan ziyade ben kitabın eleştirmek istediği tarafın insan ve onun bencilliği olduğunu düşünüyorum. Çünkü belirtilen ya da hayal edilen düzenlerde bir yanlışlık ya da hata olmadığı aşikar, asıl hata ve yanlışlık insanın kendisinde ve egosunda. İnsanın kendi egosuyla ve iç dünyasıyla yaşadığı problemler yüzyıllar boyunca yine insanın kendisine zarar vermemiş midir? Yaşanılan savaşlar, katliamlar veya kıyımlar... O kadar büyük çaplı düşünmeye de gerek yok aslında, günlük yaşamımızda arkadaşlarımızla ya da ailemizle yaşadığımız sıkıntılara bakalım. Dikkatli düşünecek olursak hepsinin kaynağında karşılıklı bencilliklere rastlamanız çok zor olmayacaktır. İnsanların bencilliğinden daha çok üzüldüğüm tarafları tepkisizlikleri ya da yaşama devam edebilme içgüdüsüyle sisteme ayak uydurmaları, başkaldıramamaları. Tıpkı Hayvan Çiftliği'nde olduğu gibi düzenin başındakilerinin yaptığı yanlışlara ve haksızlıklara sessiz kalmaları ve bunları sırf onlar yaptı diye kalıbına uydurup haklı görmeleri. Aslında bahsettiğim 'koyun içgüdüsü' insanların bugün mutsuz olmaları ve zorunluymuş gibi bu mutsuz yaşamı sürdürmelerinin en büyük nedeni olsa gerek. Günümüz yaşamında da kitapta olduğu gibi başkaldıranların ezildiğini düşünürsek bu mutsuz yaşamı sürmek zorundaymışız gibi duruyor. İnsanların egolarını tatmin etmeden önce kalplerini tatmin ettikleri, içlerindeki o küçük paya sahip olan iyi tarafı ön plana çıkardıkları zaman herkesin daha mutlu bir yaşam süreceğini görmek çok zor olmasa gerek. Çözümü sistem değiştirmekten öte kendimizi değiştirmek noktasında ararsak o hayalini kurduğumuz sistemlere ya da yaşam biçimlerine daha kolay ulaşabileceğimiz kanaatindeyim. Sorunun odak noktası olarak başkalarını belirlemek yerine kendimizi odağa koyduğumuz zaman bahsettiğim çözümleri fazla aramak zorunda kalmayacağımızı düşünüyorum. Nitekim hayat bencil olmak için çok kısa ve kısa vadedeki ego tatminimizi uzun süreçli yaşayabileceğimiz mutluluklarımıza değişmeyelim, çünkü hayat mutsuz geçirecek günler için de çok kısa.