"KÜÇÜK CADI" DİYEN BİR ADAMMIŞ, HABERİMİZ YOKMUŞ

Bir ünlünün bize benzer hayatı olabileceğini hiç tahmin etmezdim hiç. Hele ki bu ünlü kişi bizden yüzyıl önce yaşamış bir bilim adamıysa. Albert Einstein'ı hepimiz küçüklüğümüzden beri okulda gördüğümüz derslerden, haberlerden etrafımızdaki insanlardan ve müzelerde sergilenen kitaplarından biliyoruz. Einstein gibi ürettiği teorilerle bilime damgasını vurmuş bir bilim adamını duymamak mümkün değil zaten. Herkes gibi ben de bu Alman adamı biliyorum ama iş aklımda canlandırmaya gelince ortalık çok karışıyor. Hayal edemiyorum, onun da bizim gibi bir insan olduğunu düşünemiyorum üstelik fotoğraflarını yüzlerce kez görmeme rağmen. Nasıl fotoğrafını gördüğüm bir insanı "insan" olarak algılamakta zorluk çekebilirim ki. Anlayamıyorum. Belki de kafamda Einstein'ı bir insan olarak canladıramamamın sebebi her yerde onun resmini çok fazla görmemden kaynaklanıyordur. O kadar fazla görmüşüm ki, artık o resimler yüzyıl önce yaşamış bir insanın fotoğrafı değil de, her yerde gördüğüm bir resim tablosu haline gelmiş. Artık o, insan olmaktan çıkmış, her yere basılan bu "tablo"yla bilimin simgesi haline gelmiş. Fotoğraflarına bakarak Einstein'ı kafamda canlandırmayı geçtim, onun yaşadığı yere, Princeton'a gitmeme rağmen bunu başaramadım. Okuduğu ve araştırmalarını yaptığı üniversitede bulunmak, kitap ödünç aldığı kütüphaneyi gezmek veya onun bulunduğu sınıflara girmek bile kitaplarda gördüğüm o adamı bir insan olarak hayal etmeme yeterli olmadı. Bunların üstüne yaşadığı evin önünden geçtim ve yine canlandırmakta başarısız oldum. Garip duygular yaşamıştım o sıralar. Onun bu teorileri o mekanlarda çalışarak bulduğunu kavramakta çok zorluk çekiyordum. Belki de o formüllerin bir insan zekası tarafından bulunma ihtimalini çok az gördüğümden bu karmaşıklıkla karşı karşıyaydım. Albert Einstein'ın sevgilisine ve sonra da eşi olacak kadınla mektup yazışmalarını okuduktan sonra ona çok farklı bir gözle bakmaya başladım. O mektuplarla beraber Einstein'ı, bir insanın tanınabilecek en insani yönüyle tanıdım: aşkla. Mileva Maric'e yazdığı mektupları okurken kitap kapaklarında gördüğüm adam sanki yavaş yavaş kitabın içinden çıkıp da canlanıyor gibiydi. Her sayfada daha çok bize benziyordu ve onu insan olarak düşünmekte hiç zorlanmamaya başlamıştım çünkü; onun da bizim gibi kütüphaneden ödünç kitap aldığını, sevdiği kıza derste not tuttuğu defterini verdiğini ve onu kapısının önünde beklediğini öğrendim. Yeri geldiğinde çok mutlu olduğunu, yeri geldiğinde de sıkıntılar yaşadığını fark ettim aynı bizim gibi. Einsten'ın yazdığı mektupları okurken onun bize benzediğini en yoğun şekilde hissettiren ve aynı zamanda beni en çok şaşırtan cümle şuydu: "Dün Zürich'te zamanım sıkışıktı ve fizik defterini evinize bırakma fırsatım olmadı. Suratınızı asmayın, küçük cadı!" Bu koca bilim adamının sevdiği kadına "küçük cadı" dediğini öğrendiğimde yüzümde minik bir tebessüm oluştu ve işte o an Albert Einstein'ın da herkes gibi duyguları olan bir insan olduğunu fark ettim. Şimdi tekrar Princeton Üniversitesini düşünüyorum ve bu sefer gittiğim yerler daha anlamlı geliyor. Daha önce orada Einstein'ı canlandıramazken şimdi çok net gördüğüm yerlerde çalışırken hayal edebiliyorum. Okuduğum mektuplar teker teker tamamlamış o yerleri de farkında değilmişim. Boş gördüğüm sınıfları, kütüphaneyi ve yurtları artık içinde insanlarla ve özellikle her yerde ismini duyduğum ünlü bilim adamıyla doldurabiliyorum. Önceden kendisini insan olarak bile kavrayamıyorken, hele ki aşık olabileceğini hiç düşünemezdim. Belki Einstein'ın günlüğünü okusam bu kadar etkilenmezdim; fakat aşk mektuplarını okumak ona tamamen farklı bir gözle bakmamı sağladı. Sadece hayatının bir kısmını öğrenmekle kalmadım; duygularını, aşık olduğu kadının duygularıyla beraber öğrendim. Yani onun için olabilecek en özel duyguları, onun kadar yakından tattım: Beraber bilim dergisi okumalarına, aileleriyle tanıştıkları anlara, evliliklerine ve nasıl birbirlerinin yanında olduklarına şahit oldum. Hatta birbirlerine isim taktıklarını da gördüm: Dollie ve Johnnie. Albert Einstein diye başlayan, Albert diye devam eden ve Johnnie diye biten bu mektup yolculuğunda yüzyıl önceye gidip onların duygularını paylaşınca tanıdım ben o mucizeler yaratan bilim adamını. Artık o benim gözümde kitaplarda yer alan bilimi temsil eden bir simge değil, deli gibi aşık olan hatta sevdiği kadına "küçük cadı" bile diyen bir Johnnie. Elif Gamze Dedeler