RASTGELE YAŞAMAK

Luke Rhineheart'ın "Zar Adam"ı ve "Zar Teorisi" ile ilgili düşünceler... Bu yazıya başlamadan önce aklımda üç farklı başlık fikri vardı. Gittim oturma odasındaki tavla takımına, aldım zarlardan birini. 1 veya 2 gelirse ilk başlığı, 3 veya 4 gelirse ikinci başlığı, 5 veya 6 gelirse de bu başlığı yazacağım dedim. Salladım zarları ve bıraktım, 5 geldi. Tereddüt etmeden yazdım zarın bana emrettiği başlığı. Bunun gibi küçük ve nispeten önemsiz kararsızlıklardan kurtulmak için fena bir yol değil aslında. Peki ya bu zara önemli konularda danışsaydım? Hatta kararsızlıklarımı çözmek için değil de ne istediğimi gayet iyi bildiğim konularda başvursaydım bu zara? En önemlisi de, ben bu zara verdiğim seçeneklerin arasına hiç yapmak istemediğim şeyler de koysaydım? İşte Luke Rhineheart ve "Zar Teorisi" sizi buna teşvik ediyor. Rhineheart'a göre, herkesin aslında birçok kişiliği vardır fakat toplumsal normlar, yasalar ve diğer insanların etkileri nedeniyle bu kişiliklerin çoğu sürekli baskılanır. Zar Teorisi'nin amacı toplumsal normları kırıp, gerektiğinde yasaları bile yok sayarak, kişinin benliğini parçalayıp bu saklı kişiliklerin hepsini açığa çıkarmak. Rhineheart'ın yolundan giden bir "zar adam", bazen eşini çok sevip bazen aldatmalı, çocuklarına bazen en iyi şekilde bakıp bazen eve bile uğramamalı, alkol, sigara ve uyuşturucuya karşı olup hepsini kullanmalı, cinsellikten nefret etmeli ama cinsel ilişki için para ödemeli, dindar ve dinsiz olmalı, bir gün barış yanlısı bir gün de psikopat olmalıdır. Yazara göre bütün bunları sağlamanın yolu da hayatını bir zarın üste gelen yüzüne bakarak yaşamaktan geçiyor. Sonuç olarak kişide kısmi kontrollü bir şizofreni yaratıyor bu süreç. Kısmi Doğa Tekin kontrollü diyorum çünkü sonuçta zara seçenekleri veren yine kişinin kendisi. Fakat bu kontrolü en aza indirmek de bir zar adam olmanın gerekliliklerinden. Zara seçenekleri verirken bu seçenekleri olabildiğince zihnin en uç köşelerinden seçmek, ruhun derinliklerinde saklanan arzuları ve korkuları da eklemek gerekiyor gerçek bir zar adam olmak için. Tabii bir de zarın kararını kutsal bir emirmiş gibi uygulamak. Benim bu teoriden bu kadar etkilenmemi sağlayan en önemli etken yazarın üslubu. Öncelikle, kitabın kapağındaki yazar ile odak figür aynı insan. Hatta hikayeyi ve bu teorinin oluşumunu da bizzat Luke Rhineheart'tan dinliyorsunuz çünkü kitap bir otobiyografi şeklinde yazılmış. Yazarın bu kitabı keyifle okunup bir köşeye bırakılsın diye yazmadığı çok belli. Gerçekten de yarattığı yaşam teorisini benimsediğini ve herkese açıklamaya çalıştığını hissettiriyor okura. Hatta bunu başarmak için alışılmışın dışına çıkıp kitabın ortasında bizzat sesleniyor okura: "Ve sen, bunları okuyan Okur, iyi dostum ve çılgın okurum, sen de aslında bir Zar Adamsın. Bu kitabı buraya kadar okuduğun için, burada portresini çizdiğim kişiliği, yani Zar Adamı ruhunda taşımaya mahkumsun aslında. Sen çoklu bir kişiliksin ve onlardan biri de benim işte. Ben senin içinde bir pire yarattım ve o seni ölene kadar kaşındıracak. Ah, Okuyucu, aslında benim doğuşuma asla izin vermemeliydin. Hiç kuşkusuz diğer kişilikler de seni arada sırada ısırıyorlardır. Fakat Zar Adam piresi her zaman kaşınmanı ister, doymak bilmez o. Bundan sonra kaşınmadan asla duramayacaksın ama kendin de pire olabilirsen kurtulursun bundan." Kitabın atmosferine kendimi son derece kaptırmışken yazar bu satırları üstüme salınca tüylerim ürpermeden edemedim. Luke Rhineheart hikaye boyunca zarlar söylediği için işinden ayrılıyor, karısını ve çocuklarını terkediyor, tecavüz ediyor ve cinayet işliyor. Yazar okurlarından bunları yapmasını istiyor diyemem ama onları zar hayatını denemeye teşvik ediyor kesinlikle. İlginç düşünceleri ve bu düşünceleri işleyişiyle belli bir oranda başarılı da oluyor. Başlık seçmek için kullandığım zarı şuan tekrar atmayı, seçeneklere de şuana kadar yazdığım her şeyi silip başka bir şey hakkında baştan yazmak gibi seçenekler koymayı düşündüm. Farkettim ki zar bana bunu yapmamı söylese onu dinlemezdim. Sanırım rastgele yaşamak bana göre değil fakat bu kitabı okuyup benden çok daha fazla etkilenen, benden daha cesur ve belki de zar yaşamını benimsemeye karar veren insanlar olacaktır. Onların bu işi ne kadar ileri götüreceğine sadece kendileri ve zarlar karar verebilir...