Yaşı Küçük Ruhu Büyük Adam

"Büyük bir hastalık geçirmeyenler her şeyi anladıklarını iddia edemezler..." Romanın en can alıcı cümlesi buydu benim için. Nedendir diye sorarsanız bilmem, belki zamanında benzer şeyleri yaşadığımdan belki de yazar çok iyi tasvir ettiğinden ama doğruluğu konusunda en ufak bir şüphem yok. Ciddi hastalıklar insanı değiştirir hele bir de çocuksanız yaşadıklarınızı unutmanız pek de mümkün olmaz. Çok çabuk büyürsünüz etrafınızda olup bitenlere daha farklı bir şekilde bakmaya başlarsınız yani bir nevi küçük yaşlarda zamanınızın çoğunu o yerde geçirdiyseniz isterseniz beş yaşında olun elli yaşında gibi hisseder öyle davranırsınız. Hep bir yanınız buruk kalır, en ufak bir şeyde, en olmadık zamanlarda aklınıza o anılar gelir;hastanedeki anılar.. Bazen sadece o yerin ismi bile moralinizi bozmak için yeterli olur, tekrar oraya dönmenin düşüncesi sizi anlamadığınız bir şekilde korkutur. Duvarlar, oraya özgü koku, çığlıklar, acıyan bakışlar, çaresizlik hissi, neler olacağını bilmemenin verdiği kaygı... En zoruysa anne veya babanızın gücün, yıkılmazlığın timsali olarak gördüğünüz insanların sizden gizlice ağladığını görmektir, çok küçüksüzünüzdür fakat sırf onlar daha fazla üzülmesin diye korkularınızı, düşüncelerinizi kendinize saklamayı öğrenirsiniz. Romanın baş kahramanından (ismi hiç bir şekilde geçmiyor) biraz da bunu öğreniyoruz aslında. On beş yaşında, küçüklüğünden beri çok ciddi bir hastalıkla mücadele eden, bunun sonucunda da biraz içine kapanmış birazsa hayalperest bir genç. Kitabı okurken bazı yerlerde onda kendimi görmüş gibi oldum desem yalan söylemiş olmam. Hasta ve hastalık psikolojisi pek öyle kolay anlaşılabilir bir şey değildir ama Peyami Safa dili çok iyi kullanarak (her ne kadar yaşadığı döneme ait anlaşılması zor kelimeler yer alıyor olsa da) ve psikolojik tahlillerde bir hayli ger- çeklik yaratarak size bunu çok güzel hissettiriyor. Özellikle gencin ruh halini öyle etkileyici tasvir etmiş ki o an neler hissettiğini, nasıl bir acı içerisinde olduğunu sanki kendi acınızmış gibi hissediyorsunuz. Sevdiği kızla yaşadığı küçük heyecanlarla mutlu oluyor, sezdiği en ufak bir durumda onun gibi meraklanıyor, duyduğu minicik bir sözle sanki o söz size söylenmiş gibi alınıyorsunuz. Bazen tek bir gülüşle ne kadar mutlu olabildiğini görüyor bazense yaşından büyük laflar ediyor, akla gelmeyecek şekilde olgun davranıyor ki hayretler içerisinde kalıyorsunuz. Bir uzvunu kaybetmekle karşı karşıya kaldığında yaşadığı derin hüznü, dehşet ve-rici paniği, kaldığı dokuzuncu hariciye koğuşundaki atmosfer, kapalı duvarlar, beyaz giymiş insanlar ve sevdiği kızın yanında olmaması sebebiyle yaşadığı büyük buhranı hatta akli dengesini kaybetmek üzere olduğu anları deyim yerindeyse iliklerinize kadar hissediyor bazen gözyaşlarınıza hakim olamıyorsunuz. Aşkı, acıyı, ızdırabı ve mutluluğu bedenen genç fakat ruhen yaşlı bir gencin gözünden görmek insanın kendi kendini sorgulamasına aslında önemli olarak gör-düğü şeylerin sağlık gibi ciddiyeti yüksek bir konunun yanında ne denli basit kaldığını görmesine sebep oluyor."Bizden uzaklaşmadıkça bize görünmeyen sıhhat, itiyadın verdiği hissizlikle, sağlamların şuurundan kaçıp nasıl ve nereye saklanıyor? Onu ben görüyorum çünkü benden uzak." diyor yazar etrafındaki normal insanları gördükçe ya da "Ağaçların bile sıhhatine imrenerek yürürdüm.". Okudukça farkına varıyoruz paramız olmasa da aslında ne kadar zengin olduğumuzun. İnsanın sağlığı yerindeyse geri kalan her şeyin bir şekilde yoluna girebileceğini canımızı öyle her şeye pek de sıkmamamız gerektiğini öğreniyoruz. Öğreniyoruz diyorum ama sanırım hiç kimse başından böyle bir hadise geçmedikçe tam olarak anlayamaz elindekilerin kıymetini, zaten örneği nerde, ne zaman görülmüş ki? Sonuç olarak bu romanın klasikler arasında yer almayı sonuna kadar hak ettiğini düşünüyorum. Okurken çok fazla eski kelime ile karşılaşıyorsunuz fakat metnin gidişatından anlam çıkarmak o kadar zor değil. Sayfa sayısı da fazla olmadığı için rahat bir şekilde sıkılmadan okunabilir. Bitirdikten sonra kitaplığımın baş köşelerinden birine yerleştirdim ve ne zaman küçük dertlerim olsa birazcık ders almak için açıp okuyacağım. Teşekkürler Peyami Safa, teşekkürler isimsiz genç...