Her İnsan Kendi Gemisinde

"A ship is like a country" sloganıyla çıkıyor film karşımıza, gemi bir ülkeye benzer diye. Evet, her gemi bir ülke gibidir belki de. Kaptanı başbakanı, mürettebatı da tebaasıdır geminin yahut ülkenin. Fakat filmin aksine ben gemiyi ömre benzeteceğim biraz. Filmde işlenen temadan biraz uzaklaşacağım gibi; senarist erkek duyguları ve istekleri üzerine yoğunlaşmış ve çok da gerçekçi bir şekilde yansıtmış bunları ama bana düşündürdükleri daha farklı oldu: gemi yolculukları da insan hayatına benzedi gözümde. Yalnız film özelinde değil, rotasını belirlemiş her gemi yükünü yükler -yolcu ve/veya mal fark etmez- ve yola koyulur. Yüklediği yükler insanın duygularına denktir bu benzetmede ve hatta maddiyata, paraya, işe, aşa. Çoğunun rotası bellidir aşağı yukarı ve çizdiği o rotayı takip eder yolculuğu boyunca. Hedefini koymuştur ve o hedefe ulaşıp limana demirlediği zaman bitmiştir onun yolculuğu ve çekmiştir elini eteğini dünya denilen bu denizden. Artık kendi köşesindedir sakin ve demirli. Kimileri de vardır ki ilk defa balığa çıkan amatör balıkçının takası gibidir, ne rotası vardır ne hedefi. Başıboş halde turlar durur hayat denizini, ağlarını atıp amacını arar hayat denizinde. Bulursa şanslıdır çünkü o küçük yolculuğuna bir anlam katabilmiştir ve artık dönmeye de sebebi vardır, amacını saptamış ve gerçekleştirmiştir çünkü. Bu saatten sonra daha ne istesindir artık bu hayat denizinden? Ama ya bulamazsa? İşte asıl endişe verici olan da budur ya: yolculuğuna bir anlam katamaması. Bir amacı olmaması o yolculuğun ve çizilmemiş olması rotanın ve dahi çizilemeyecek oluşu. Hal böyleyken ne yapsındır o gemi? Niçin gerek vardır bu başıboş yolculuğu yapmaya? Niçin gerek vardır motorları açık tutup oradan oraya yönlenmeye. Vazgeçer artık o da. İndiriverir yelkenleri ve kendi haline bırakıverir artık yolculuğu, vazgeçmiştir sonuçsuz çabalamaktan. Artık gideceği yer dalgaların onu sürükleyeceği yerdir ve ne adı bellidir, ne zamanı ne de yeri. Kendini de unutuverir gemi ve daha da azaltır zaten az olan yükünü. Duygularını boşaltır denize, hiç bulmamak üzere kurtulmak istercesine. İşe yaramamıştır o yükler, adı gibi yük oluvermiştir sadece ve zorlaştırmştır sadece yolculuğu. Gerek yoktur o halde bu yüklere. Boşaltılmalıdırlar gemiden ve öyle de olmuştur zaten. Peki, daha mı iyi olmuştur böyle? Belki evet, belki hayır. Yüksüz gemi gibi duygusuz insan da daha mı mutludur? Belki evet, belki hayır. Evet daha iyi olmuştur çünkü hafiflemiştir gemi ve daha özgürdür artık. Gidebilecektir istediği yöne ve yere daha kolayca. Ama hayır, iyi olmamıştır tabii ki. Gidebileceği ya da gitmek isteyeceği bir yer yoktu ya hani. Ne fark edecektir ki boşaltsa? Hem belki insan duygularına denk olan o gemi yükleri bir işe yarar gün gelir de. İyi ya da kötü, az ya da çok fark etmez; sonuçta bir hedef bulma ümidi varsa bu yükler sayesinde olacaktır ve onlar belirleyecektir rotayı da hedefi de. Onlardır bu gemiyi bu yolculuğa çıkaran ve yine onlardır bu gemiye anlam katan. Yoksa ne yapsındır diğerleri bu boş gemiyi. Hem ne kadar boyarsan boya, üstüne ismini ne kadar büyük yazarsan yaz, bunlarla anılmaz gemi. Yüküyle anılır, içeriğiyle anılır. İşte gemi misali ömür de böyle anlam kazanır. Ve o ömrü sürdüren beden de böylece kıymete biner. Duygularıyla var olur insan ve onlarla anılır iyi ya da kötü. Zayıftır veya güçlüdür, hırslıdır veya korkaktır, öyledir ya da böyledir. Bunlarla birlikte insandır insan, ve bunlarsız savrulur o limandan bu limana. İşte bu savrulmanın yegane tedbiri duygulardır ve bu duyguları sahiplenmektir. Onlarsız içine düşülecek boşluğun farkında olmak, onlarla yaşamayı istemektir insan olmak ve yolculuğa başlamak. Dedik ya, onlar olmadan insan ne yapacaktır be Kamil?