Perde Arkası

Chuck Palahniuk Anlat bakalım'da her zaman olduğu gibi kaybedenleri, kazandığını sanıp yokuş aşağı gidenleri ve kentin "sahte yüzlerini" anlatıyor. Bu kitapta da film setleri, kamera ve oyuncular üzerinden bunu yapıyor. Parlak Hollywood dünyasının aslında ekrandan gözüktüğü gibi olmadığını anladım. Aslında Palahniuk bütün kitaplarında bunu yapıyor demek istediğim şaşalı dünyaların kirli ve gerçek yüzünü biraz abartılı bir dille okuyucuya tasvir ediyor. Sanırım Palahniuk bu yüzden sevdiğim yazarlardan. Günümüzde artık herkes bu sahte kusursuz ve şaşalı dünyanın bir parçası olma peşinde. İnsanların egosu bu nedenden gitgide rahatsız edici biçimde büyümekte. Bana göre aşırı abartılmış benlikler yüzünden günlük hayatımız ve özel hayatımız daha zor ve yorucu hale geliyor. Örneğin;ilişkilerde her geçen gün insanlar önceliklerini tamamen değiştiriyor ve birbirlerine karşı tahammülsüzler çünkü herkes aynaya baktığında kusursuz birini görüyor. Bu duygusal veya sosyal ilişkileri çok aşağı çeken bir tutum. Öncelikler aşk, sevgi veya karşıdaki kişinin kültür seviyesi gibi daha temel şeyler olması gerekirken şuan insanlar tamamen dış görünüşe yönelmiş durumdalar. Tabi biri güldüğünde dişlerinin inci beyazı olması onu Nazım HİKMET okuyan birinden nasıl daha değerli veya özel yapabilir bilmiyorum. Beni çok rahatsız eden bir şey bu. İnsanlar kusurlarıyla hatalarıyla var olur bana göre ve kusurlar farklılıklarımızı ortaya çıkarır. Ama bugünlerde herkes aynı fabrikadan çıkmış gibi belli başlı sığ değerler çevresinde var olmaya çalışıyor. İşte bu sınırlar içinde var olmaya çalışan insanların perde arkasında kirli veya sıradan yaşantıları var. Zaten bu kadar sahte yaşantılar arkasında temiz ve düzgün bir şey barındıramaz. Doğallığın güzelliği ve ahengi göz ardı edilir olmuş bu da işin en üzücü kısmı. İnsanlar bunu tamamen unutmuş durumdalar. Bir insanın içten doğal gülüşünün değeri neyle karşılaştırılabilir? Özellikle duygusal ilişkilerde yapaylık insanı resmen çıkmaza sürüklüyor. Demek istediğim mesela siz bir insanı en doğal içten haliyle tanımak isterken o etrafa sahte duvarlar örerek bambaşka bir profil çiziyor. Bu yüzden içtenlik ya da sevgi gibi duygular değersizleşti. Yapay ve keyifsiz hayatlar yaşıyoruz. Özellikle Bilkent'te bu duruma o kadar çok maruz kalıyoruz ki son zamanlarda beni çok bunalttı. Okulda insanlar birbirlerine tamamen dış görünüş ve sonrasında maddiyat odaklı bakıyorlar. Mesela biri için "sen ondan daha iyisine layıksın" cümlesinin altında sen daha çok kitap okuyan veya müzikten anlayan biriyle birlikte olmalısın gibi bir anlam yok. Sen daha güzelini/yakışıklısını bulursun. Zamanımızı ve hayatımızı bu kadar ucuzlaştırmak şok edici. Nasıl tarif edilebilir tam olarak bilmiyorum ama tam doğru kelime olmasa da 'sevgisiz' hayatlarımız var. Önceliklerimiz sadece mükemmel olmakla kısıtlanmış ama bana göre doğallık çok daha değerli bir şey. Yapaylık nasıl bu kadar tercih edilir bir şey oldu anlaşılabilir gibi değil. İşin garip yani bu 'mükemmel' insanlar kendileri gibi olmayanları dışlama ya da küçük görme gibi bir davranışa sahip. Bunun ana nedeni sanırım insanların rol model olarak gördüğü ünlü insanlar. Kitapta da bu yeriliyor. Peki bu ünlü insanlar parlak ışıklar altında değilken nasıl hayatlar yaşıyor? Bence bu iyi düşünülmeli çünkü günlük hayatları gayet sıradan ve normal. Hatta belki de daha yorucu ve karamsar hayatları olabilir çünkü dışarıya kusursuz bir profil çizmek yorucu ve bunaltıcı bir iş. Her saniye herkes sizi izliyormuş gibi yaşamak yıpratıcı bir durum. Sanırım ben onların yerinde olsam kimlik çatışması yaşardım. Bu normları boş verip günlük yaşantılarına bakma şansları da pek yok. Halkın beklentisi karşılarında olağan üstü bir insan görmek. Sürekli olmadığın gibi biri davranmak büyük bir psikolojik baskı. Sonuçta günün sonunda hepimiz insanız. Basit kısacık ömrü olan varlıklarız. Şişkin bir egoyla yaşamak yerine daha gerçekçi bir hayat yaşamak bana daha değerli gözüküyor. Hayatın koşuşturması içinde böyle gereksiz ve amacı olmayan bir şeyle uğraşmak yerine daha mantıklı verimli şeylerle uğraşmalı insanlar. Sahte ve kişiye hiçbir katkısı olmayan bir uğraşa bu kadar efor sarf etmek sadece zaman kaybı üstelik hayata bakınca en değerli şey zamanken. Kitabı bu yüzden severek okudum, tüm bu absürtlük göze sokuluyor ve şahsen ben bunların farkında olsam bile kitap sayesinde bu durumun ne kadar da gereksiz ve yorucu bir şey olduğunun daha da farkına vardım. Kitap etrafımızda örülen sahte duvarların varlığını fark etmemi sağlarken birazda kendime dönüp bakmama da neden oldu. Her ne kadar sahte bir yaşantının yorucu olduğunu bilsem de toplumun bir parçası olarak bundan kendimi tamamen soyutlayamıyorum. En azından şimdilik öyle...