Yepyeni Dünyalara Açılan Bir Kapı

Evren Avucunda'nın yazarı Christophe Galfard, Cambridge Üniversitesi'nde Profesör Stephen Hawking'in öğrencisi olarak teorik fizik doktorası yapmış ve kara delik bilgi paradoksu üzerine araştırmada bulunmuş bir bilim adamı. Daha sonra teorik ve anlaşılması güç olan bu bilim dalını, meraklı genel kitleye onların da anlayabileceği şekilde anlatmayı görev edinmiş ve bu alanda iki kitap yazmış. Yazarın ikinci kitabı olan Evren Avucunda, benim gibi fizik ve astronomi meraklısı bir insanın avucuna gerçekten evreni yerleştiriveriyor. Bunu ise yalnızca Einstein'ın ünlü formülü E=mc yi kullanarak yapma sözünü veriyor. Bu yöntem amacıyla birebir örtüşüyor çünkü yazarın amacı, okuyucuyu formüle boğarak anlaşılması güç bir fizik kitabı yazmak değil, onu evrende bir gezintiye çıkarmak. Kitabın ilk sayfasını açtığımız zaman karşımıza sakin bir kumsal betimlemesi çıkıyor. Zaten yazarın benim gözümde en iyi ve en etkileyici yaptığı şey betimlemeler. Kumsalda sessizliğin tadını çıkarırken yazar bizi elimizden tutup yavaşça yerden uzaklaştırmaya başlıyor. Yeryüzünden gittikçe uzaklaşıyoruz ve atmosferden çıkıyoruz. Maceramız burada henüz yeni başlıyor. Önce güneş sistemimizi tanıtıyor bize. Çok yalın, terimlere ağırlık vermeyen bir dille yapıyor bunu. Arada esprilere de yer veriyor ve bu esprileri çok güzel yerlerde yapıyor. Tam konunun ağırlık kazandığı, okuyucunun boğulmaya başladığı yerlerde espriler yaparak eğlendiriyor ve bizi tekrar konuya bağlıyor. Özellikle bazı şeylerin büyüklüğünü veya küçüklüğünü anlatmak için yaptığı abartmalar konuyu hem eğlenceli hem anlaşılır kılıyor. Örnek vermek gerekirse bir gezegenin çapını anlatırken üslü sayıları kullanmak yerine iki tam sayfayı sıfırlarla doldurup sayının büyüklüğünü anlatması beni çok eğlendirmişti. Basitten karmaşığa doğru giden bir tarzı var kitabın. İlk bölümlerde size güneş sistemini anlatırken verdiği bilgiler bana bu konuda merak aşıladı. Kitabın bana sunmadığı üst düzey bilgileri, içimde oluşan merak duygusuyla kendim araştırdım ve kitabın bir sonraki bölümünü daha iyi anlamak için ön bilgi edindim. Daha sonra kitap kuantum dünyasına daldı. Bilindiği üzere kuantum fiziği zor ve karmaşık bir alandır. Yazarın bunu gündelik örneklerle (babaannesinin vazoları gibi) basitleştirmesi takdire şayan. En azından konuya devam edecek kadar kuantum bilgisini okuyucuya kazandırıyor. Temel fizik ve kuantum bilgilerini öğrendikten sonra yolculuğumuz evrenin ve zamanın başlangıcına gidiyor. Buradan sonrası tamamen tahmin ve hayal gücü. Yazar yeri geldiğinde sizin yerinize hayal kurarak size bir kapı açıyor ve gerisini size bırakıyor. O zamana kadar öğrettiği bilgileri hayal gücünüzle harmanlamanızı sağlıyor. Böylece her şeyin en başta nasıl var olduğunu sorgulamaya başlıyorsunuz. Kitabın büyüsü biraz da burada başlıyor. En başta uzanmakta olduğunuz sahilden ne kadar uzaklaştığınızı fark ediyorsunuz. Güneş sistemine, oradan Samanyolu galaksisine, oradan kuantum dünyasına, en son da evrenin başlangıcına uzanan yolculuğunuzda ne kadar çok şey öğrendiğinizi ve ufkunuzun ne kadar genişlediğini görüyorsunuz. Hayata bakış açınız değişiyor, yepyeni bir dünyada buluyorsunuz kendinizi. Kitabın kurgusu o kadar iyi ki bu kadar şeyi, en başta verdiği sözü tutarak tek bir formülle anlatıyor. Fiziğin ne kadar anlaşılabilir ve hayatımızın ne kadar içinde olduğunun farkına varıyorsunuz. En basit örneklerden biri fotosel lambalar. Kuantum fiziğinin uygulamasının bir ürünü. Fakat formüllere boğulmadan çalışma prensibini anlamak mümkün. Kitap anlaşılması ne kadar kolay olsa da, hiç emek harcamadan bunu başarabilmek çok zor. Rastgele bir kitap rafında görüp hayatında fiziğe dair hiçbir şey bilmeyen bir insanın ilk etapta anlaması zor olabilir. İlk başta bu iki cümle birbiriyle çelişiyor gibi durabilir. Fakat kitap fizikle alakası olmayan birine bile o konuları öğrenme konusunda ilham verebiliyor. Siz emek verdikten ve beyninizi zorladıktan sonra bu kitap anlaşılabilir hale geliyor. Ben halihazırda fiziğe çok meraklı bir insan olarak başladım bu kitaba ve yepyeni dünyalara yelken açtım.