ÇİMEN YAPRAKLARI

Bir Amerikan Kültürü ve Edebiyatı öğrencisi olarak Walter "Walt" Whitman'ın şiir yapıtına değinmeden geçemeyeceğimi belirtmek isterim öncelikle. Sivil savaşlarda hastanelere ziyaretleri ile olsun ya da özgürlük destekçisi olması ile olsun hem bölümümden dolayı hem de insani olarak Whitman ile kendimi ilgili hissediyorum. Walt Whitman ile karşılaşmam çok geçmişe dayanmıyor esasen. Benim çok sevdiğim bir dizi olan Breaking Bad'de karşılaşmıştım bu kitap ve yazar/şair ile. Hatta oradaki ana karakterin ismi de Walter White'dır. Bu dünyada sevdiğim bir yazının, filmin, vs. başka bir sevdiğim yazıya, filme vs. gönderme yapması kadar beni mutlu eden çok az şey vardır. Şiir kitapları genelde birbirinden bağımsızdır, tek bir konuda takılıp durmaz. Çimen Yaprakları da aynen öyledir. Konu bütünlülüğünün olmamasının en güzel yanı konu çeşitliliğin olmasıdır. Whitman'ın beni en çok etkileyen şiiri ise Kendi Şarkım'ın on sekizinci kısmındaki: "Gümbür gümbür geliyorum, borularım, davullarımla, Marşları yalnız yenenler için değil, yenilenler, öldürülenler için de çalıyorum. Günü üstün kapamanın iyi olduğunu duydunuz mu? Ben alt olmak da iyidir diyorum, savaşlar kazanıldıkları ruhla yitirirler. Davulumu ölenler için çalıyorum, Borularım bütün gücümle, sevinçle onlar için üflüyorum. Yaşasın yenilenler! Yaşasın savaş gemileri denize gömülenler! Yaşasın kendileri denize gömülenler! Yaşasın savaşları yitiren generaller, yenilen bütün yiğitler! Sayısız adı bilinmeyen yiğitler, bilinenlerin en yücelerine eşit olan!" şiiridir. Bu şiirde bir gerçeklik vardır; o da şudur ki; insanlar genelde kaybedenleri unutmaya öyle ya da böyle daha meyillidir. Hatta bırakın kaybedenleri, savaşı kazanan on binlerce askeri düşünün. Onları hatırlayamayız Tekinbaş 2 hafızamız da buna izin vermez zaten. Kazanılan savaşların sembolü ve önderleri oldukları için komutanları, generalleri hatırlayabiliriz sadece. İnsan algısı deyip geçebiliriz bu durumu fakat Whitman geçmiyor. Son derece bireyselci ve eşitlikçi bir insan olduğu için bu durumun üstünde duruyor. Yere düşmüş veyahut akmış tüm kanları içinde hissediyor adeta. En azından şiirlerinden ben bu hissiyatı alabiliyorum. Epiklerde, kitaplarda kahramanlara yeterince kredi verilmiştir ona göre. Tarih kitaplarında kazanılan savaşlar ballandıra ballandıra anlatılır; kaybedilmiş savaşlar ise kuytu köşede durur. Tüm uluslarda bu böyledir fakat hiç yazılmayan bir şey var ise o da tüm insanlığın kaybettiğidir. Yalnız savaşlarda kazanılıp kaybedilmez. Hayatın kendisi bir kazanma ve bir kaybetmedir. Kaybetmenin de hayatın bir parçası olduğunu tam anlamı ile öğrendiğimizde o zaman kazanacağız. Paradoks gibi gelebilir bu söz varsın olsun mantıkta da kaybedelim mühim değil. Mühim olan mesajı almak. Hayatımız boyunca itibar kazanmaya ve kaybetmemeye çalışırız. Gittiğimiz okullar ile, aldığımız eğitim ile, birlikte çalıştığımız insanlar ile ya da çalıştığımız kurumlar ile itibarımızı arttırmaya çalışırız her seferinde. Saygı duyulmaya çok meraklıyız bir önemi varmış gibi. Mutlu olduğumuz her yer ve her şey ile gurur duymalıyız aslında, fakat insanlar ne düşünür diye öyle saplantılıyız ki hiçbir şeyin tadını çıkaramıyoruz. Açgözlülük ile savaşmalıyken insanlar ile hatta kendimiz ile savaşıyoruz. Hangisi daha acı ondan bile emin değilim. Bireyselliğin üzerinden eşitçiliği savunması Whitman'ın çok sevdiği bir konudur. Whitman'ın Düşünce adlı şiirinde şöyle bir parçası vardır: "Eşitlik düşüncesi kendime verdiğim fırsatları, hakları herkese vermenin, sanki bana bir zararı dokunurmuş sanki herkesin eşit hakları olması, benim haklarım olması demek değilmiş gibi." Bu konuda onunla tamamen hemfikirim. Şahsen kendimi herkes ile eşit görürüm. Kendisini sınıfsal ya da finansal olarak farklı (genelde üstün) gören insanlara da çok şaşırırım. Whitman'ın da asillere eyvallahı olmadığını görmek de aynı tarafta olduğumuzu gösteriyor. Her bireyin farklılığını zenginlik olarak görmesi zihninin çok aydınlık olduğunu belirtiyor. Şiirlerinde her daim kadın erkek eşitliğini de vurguluyor. Maalesef daha bugün bile eşitlik tam oturamamış iken kendisinin cinsiyet eşitliği hakkındaki ciddi yazıları ve şiirleri olması çok hayranlık verici. Son olarak şiirlerin çok soyut olduğu bilinir. Bu şiir kitabından benim aklıma bunlar geliyor eminim ki bu şiirler, bu mısralar başkasının aklına da farklı şeyler getirtecek. Bu da şiirin ne kadar ne kadar da kişiden kişiye değişen bir sanat olduğunu gösterir.