İNSAN VE İÇGÜDÜ

İçgüdü her zaman merak ettiğim bir kavram olmuştur. içgüdü tam olarak nedir, hayatımızı nasıl etkiler, herkes içgüdüye sahip midir? Bu soruların hepsi üzerinde bir miktar düşündüm, kendimce cevaplar bulmaya çalıştım ve bu konu hakkındaki düşüncelerimi de sizinle paylaşmak istedim; fakat bulduğum cevapların çoğu kendi bakış açıma göre oluşmuştur. Bu yüzden sizi düşüncelerimin doğruluğuna inanmanız için zorlayamam, bu yazıyı yazmaktaki amacım ilgimi çeken bir kavram olan içgüdü ile ilgili düşüncelerimi sizinlepaylaşmaktır. İçgüdü değişik dallarda değişik tanımlara sahiptir. Bu tanımlardan çıkarılabilecek ortak sonuç ise içgüdünün insanlar için çok önemli bir kavram olduğudur. Dikkatli bakınca da içgüdününhayatımızdaki önemi farkedilirzaten. İnsanlar yaşamlarında bazı durumların karşısında içgüdülerine güvenerek hareket etmek zorunda kalmışlardır. Bu durum ister hayati tehlike içeren isterse de günlük hayatta karşımıza çıkabilecek bir durum olsun, eminim ki her insan hayatında bir kez olsun böyle bir duruma karşı mantıklı bir açıklaması olmadan içinden gelen bir hisse göre hareket etmiştir. İşte ben bu hissi içgüdü olarak tanımlarım. Bu his insana hayatında birçok kez yardım eder. Kendim adına konuşmam gerekirse bu hissin hayatımı birçok kez kurtardığını söyleyebilirim. İçgüdü çoğu canlının doğuştan sahip olduğu bir şeydir hatta bazı bilim insanları içgüdünün genetiğimizden kaynaklandığını ve DNA'mızın bir parçasını oluşturduğunu ileri sürmüşlerdir fakat içgüdü üzerinde yapılan bütün araştırmalara rağmen kimse içgüdününtemel yapısını veçalışmaprensiplerini açıklayamamıştır. Bana göre içgüdü karşılaşılan bir durum karşısında irademiz dışında hareket etmemizi veya irademizi mantıklı bir açıklaması olmadan yönlendirmesi durumudur. İçgüdülerimiz genellikle bir dürtü halinde ortaya çıkarlar. Çoğunlukla canlıyı hayatta tutmak için devreye girerler. Çok farklı şekillerde olabilirler, doğuştan gelirler sonradan kazanılma gibi bir durum yoktur. Örneğin yumurtadan çıkan yavru bir kaplumbağanın denize yönelmesinde önceden kazanılmış bir deneyimin etkisi yoktur, kaplumbağa bu içgüdüye doğuştan sahiptir, bu dürtü kaplumbağayı hayatta kalması için yırtıcılara karşı daha güvende olacağı denize yöneltir. Şimdi bu dürtünün ne kadar önemli olduğunu anlayabiliyormusunuz? Çoğu canlının daha hayatının ilk anlarında içgüdüye ihtiyacı vardır, insanlar da bu duruma istisna değildir fakat dikkatlice bakacak olursak diğer canlılara oranla insanların içgüdülerini daha az kullandıkları söylenebilir. Bana kalırsa da bunun nedeni insanların doğallıklarından uzaklaşmasıdır. Bütün bu teknolojik gelişmeler ve bu gelişmelerin getirdiği katkılar insanların önceden çok daha fazla ihtiyaçları olan içgüdü duygusunun hayatımızdaki payını azaltıyor. Daha az kullanılan içgüdülerimiz zamanla körleşiyor fakat bu insanların içgüdülerini tamamen kaybettikleri veya hiç kullanmadıkları anlamına gelmiyor. Ne de olsa günümüzde teknolojinin çözemeyeceği durumlarla da karşılaşıyoruz veya bulunduğumuz durum için gerekli teknolojiye sahip olamayabiliyoruz. Bu tip zamanlarda insanın sahip olduğu ilkel içgüdüler tekrar devreye giriyor. Böyle durumları genellikle hayatta kalma hikayelerinde duyarız ( En azından ben duyarım ). Kişi içinde bulunduğu durum karşısında ancak kendi yeteneklerine ve içgüdülerine güvenebilir, busebeple daha önceden kullanılmayan uyku halinde olan içgüdüler uyanmaya başlar, uyanan içgüdüler kullanıldıkça üzerlerindeki pası atarlar. Böylece insanda bir nevi bir uyanış gerçekleşir. Tabii böyle bir durumun gerçekleşmesi için de illa bir hayatta kalma mücadelesi olması gerekmez. Doğa ile iç içe yaşayan insanlar da bu çeşit içgüdülere sahiptir. Bu da dediğim gibi içgüdülerin kullanılmasından kaynaklanır. Belki de yapılacak en iyi şeylerden biri teknolojinin egemenliğinden biraz uzaklaşıp içgüdülerimize ortaya çıkmafırsatı vermektir.