KALMAK MI GİTMEK Mİ?

Kendimi bir ülkeye ait olma anlamında düşündüğümde o ülke kesinlikle İrlanda olurdu. İrlanda'nın edebiyatı ve kültürü bana her daim ilgi çekici ve merak uyandırıcı gelmiştir. Flann O'Brien ile başladığım bu yolculuğa Samuel Beckett sonrası James Joyce ile devam ediyorum. Bu yazarlar ve kitaplar İrlanda'yı ya da Dublin'i aman aman övmez. Hatta halka karşı da çok eleştireldirler. Beni bu özellikleri çok cezbediyor, çünkü eleştirilerin içinde Türkiye'yi görüyorum belki de arıyorumdur. Her şeyin içinde memleketi arama huyu. Dünya haritasında göze ilk Türkiye'nin çarpması gibi, tamamen bilinçdışı gerçekleşiyor bu durum. Kültürlerin ortaklığı ve iyi ya da kötü benzerliği o toplumu zaten daha yakınlaştırmaz mı ki? Bu olayı da somutlaştırmak gerekir ise birisi ile ortak bir takımı tutarsak veyahut da bir hastalığı paylaşırsak otomatikman o kişi ile daha çok yakınlaşırız çünkü o kişi bize normalde olduğundan çok daha sempatik gelecektir. Kitaba gelirsek eğer Joyce bu Dublinliler kitabında haliyle orada yaşayan insanları tutsaklık teması içinde ele alır. Tutsaklık teması dedim çünkü bu Joyce'un eğer İrlanda'yı terk etmeseydi olacaklarının alternatifi gibidir. En azından bu durum Joyce için böyledir. Ömür boyunca bir şehirde yaşamak, kalmak bana çok garip ve yabancı gelen bir kavramdır. On sekiz yaşında olmama rağmen üç yabancı olmak üzere altı defa şehir değiştirdim. Kendimi bir şehre tutsak, ait ve bağlı hissetmedim. Aidiyat duygum gelişmedi de denilebilir bir anlamda. Sadece sevdiğim insanlara aidim, evim yurdum onlar benim. Gerçekten de bu kadar sadece. İnsanların bir şehre saplantılı bağlılığını da anlamaktan uzağım, çok uzağım... Saplantılı bağlılık, özgürlük ile çok çelişen bir kavramdır. Joyce kişisel gelişimin tek bir şehre bağlı kalarak olamayacağını da çok iyi bildiği için Dublin'i terk etmiştir ama bu kitaplarında her daim İrlanda'yı, Dublin'i yazmasına engel olmamıştır tabii. Gurbette iken çok daha iyi ülkesinin ve şehrinin değerini anlamıştır. Ben yurtdışındayken en azından böyle hissediyordum. Bir şeyin yahut kişinin değeri o gittikten, kaybolduktan veya öldükten sonra anlaşılır klişesi. Kendimi düşündüğümde Ankara bağlılığım hatta sevgim bile yoktur dürüst olmak gerekirse ama eğer hayatımın sonuna kadar biri Ankara'ya gidemeyeceğimi söylerse çok muhtemel Ankara özlemi ile yanar tutuşurum. İnsanlar bir kez ulaştıkları şeye bir daha ulaşamayınca onu hep takıntı derecesinde arzular. İsteklerimiz ile yaşantımızın; hayallerimiz ile gerçeklerin her zaman farklı olmasının nedeninin altında yatan şey de budur belki de. Son olarak öykülerin sonunda olduğu gibi gitseydik ne olurdu acaba diye aklımızda kalacağına o duyguyu gerçekte ne oldu diye yaşamak her zaman çok daha mantıklıdır. Gitmeme, yapmama pişmanlığı gidip yapma pişmanlığından çok daha farklıdır. Bir fiili yapmadığımızda aklımız hep yapsaydık ne olurdu diye bin bir tane senaryo kurar. Senaryolarımız da genelde sekiz nokta dokuz puanlık film kalitesinde olur. Kötü hayal kuramayız zaten zihnimiz bu özellikten yoksundur bence çünkü ben kuramam. Herkes kadar paranoyağım ama hayallerime yansıtmam. Orası kutsal mekanımdır kötü, negatif hiçbir şey sokmam. Keşke hiçbirimiz sokmasak ne reel dünyaya ne de hayallere. Bir konudan başka konuya geçiyorum gibi geliyor ama bunlar anlık düşüncelerim, yazılarım. Bunları gerçekte de hissediyorum ve ileride umuyorum ki bende bir şeyi cesaret edip yapamadığım için pişman olmam. Öldüğümde yaşadığım başarıları, küçük mutlulukları film şeridinde görmeyi umuyorum. Acaba sorusunu hayatımızdan çıkarmak dileğiyle...