HAYATIN ANLATI ORMANI

İsmi A olan bir bebek düşünelim. A doğuyor, anlatı ormanı olan hayat ile ilk kez tanışıyor. İleride bu anlatı ormanının kendisine neler getireceğini bilmeden... Çevresini büyük bir dikkatle inceliyor A. Etrafında neler olduğunu anlamaya çalışıyor, fakat anlaması mümkün olmuyor. Çünkü daha bir bebek ve dünyaya ilişkin hiçbir şey bilmiyor. Yalnızca ağlamak, gülmek gibi bazı tepkiler veriyor. Zaman geçtikçe A büyüyor. Artık tepki vermekten ziyade ufak tefek birkaç sözcük de mırıldanmaya başlıyor. En önemli gelişmesi ise artık kişileri tanıması. Anne ve babasının sürekli kendisiyle ilgilenen kişiler olduğunun farkında. İlk doğduğundaki bilmezlik yok üzerinde. Biraz daha büyüyor A. Okula başlıyor ve okuma yazma öğreniyor. Okulda birçok arkadaş ediniyor. Farklı insanlarla anlaşmayı öğreniyor. Okula başlamasıyla beraber, aslında hayatın sadece evinden ibaret olmadığını anlıyor. Biraz daha büyüyor A, genç bir kız olmaya adımlar atıyor. Liseye başlıyor ve aslında hayatın zorluklarının yeni yeni başladığını düşünüyor. Üniversite sınavlarına hazırlanıyor, dersanelere gidiyor. Nihayetinde istediği üniversitede istediği bölümü kazanıyor. Amacına ulaşıyor. Tabii ki bu aşamalarda hep anne ve babasının desteğini alıyor. Üniversiteye başlamasıyla bu sefer de aslında lisenin zor olmadığının farkına varıyor. Üniversite hayatında karşısına çıkan zorluklarla baş etmeyi öğreniyor. Hem de anne ve babasından yardım almadan. Yıllarla orantılı olarak deneyimleri de artıyor. Artık neyi yapması neyi yapmaması gerektiğini biliyor. Her geçen yılın ona birçok şey kattığını, yerinde saymadığını hissedebiliyor. A üniversiteden mezun olup iş hayatına atılıyor. İş hayatına atılmasıyla aslında gerçek ve acı veren zorlukların karşısına şimdi çıktığını fark ediyor ve şimdiye kadar zorluk dediği şeylerin ne kadar da basit olduğunu anlıyor. Deneyimleri yardımıyla eriştiği bu konumda da deneyimleme süreci tabii ki sona ermiyor, hala devam ediyor. Hayatının devamında bu deneyimler önemli bir rol oynuyor. Olaylar karşısındaki tavrı da bu deneyimler sayesinde şekilleniyor. Artık üstünde çocukluğundaki umursamazlık ve bilmezlik yok. Yaptığı şeylerin, verdiği kararların ne denli önemli olduğunu biliyor. Dolayısıyla sonuçlarını düşünerek hareket ediyor. Olgunlaştığını hissedebiliyor... Bu bahsettiğim A aslında edebiyat dünyasındaki okur idi. Okur da tıpkı bir bebek gibi okudukça gelişir. Deneyimleri artar. Anlatı ormanlarında, yazarın okuyucuya bıraktığı boşlukları kendi çabalarıyla doldurur. Anlatı ormanlarına yeni giren bir kişi, tıpkı bir bebek gibi etrafında neler olduğunu yazarın aslında ne demek istediğini tam anlamıyla kavrayamaz. Fakat zaman ilerledikçe yazarın ne demek istediğini kendi çıkarımlarıyla bulur ve yazarın okuyucuya bıraktığı boşlukları büyük bir ustalıkla doldurur. Yani anlatı ormanının derinliklerine korkmadan gidebilir. Bunu da okudukça kazandığı deneyimleri sayesinde başarır. Mesela bir öykünün sonunun nereye varacağını yazardan yakaladığu ipuçlarıyla bulabilir. Ya da öykünün sonunun nereye varmayacağından emin olabilir. Bu etkileşimle birlikte okur ile yazar arasında farklı bir bağ kurulur. Yazar da bu bağı, kitabın anlatmak istediği derin anlatılarda gizler ve okurun kendi çabasıyla bulmasını bekler.(Anne ve babasından yardım almadan) Umberto Eco da bu noktaya önem vererek okurun edebiyat üzerindeki yerine ve etkisine değinmek istemiş Anlatı Ormanlarında Altı Gezinti adlı kitabında. Yazar ve şairlerin anlatmak istediği şeyler herkes tarafından farklı yorumlanabilir. Bu, yazar ve şairlerin bıraktığı boşlukları bizim doldurmamız sayesindedir. İşte yaşadığımız hayat da tıpkı bu anlatılar gibidir. Kendi çıkarımlarımızla hareket eder; hayatımızı da deneyimlerimiz doğrultusunda yönlendiririz tıpkı anlatı ormanlarında olduğu gibi.