KAFKA VE İNSAN İLİŞKİLERİ

Franz Kafka'nın ölümsüz eseri Dönüşüm, Gregor Samsa adlı ana karakterin bir sabah böcek olarak uyanmasıyla başlıyor ve Samsa'nın aklını kurcalayan ilk sorulardan biri ise işe yetişip yetişemeyeceği. Gregor, ailesi için zor şartlar altında ve huysuz bir müdürün idaresinde çalışıyordu, işini de sevmiyordu. Ailesi tarafından bir para kaynağı olarak görülüyordu. Samsa ailesi (Gregor'u dışarda tutarak) rahatına çok düşkün bir aileydi ki, evde çalışan tek kişi Gregor'du ve bu beş kişilik aile hizmetçilerine hatırı sayılır miktarda bir meblağ ödüyordu. Ailenin tek gelir kaynağı kesildiğinde ise bu aile hizmetçi lüksünden vazgeçmek istemediği için daha az para ödeyecekleri başka bir hizmetçiyi işe alıyordu. Benim bu yazımda konuşmak istediğim şey Gregor'un maruz kaldığı ekonomik sömürü, ailesinin Gregor'u bir para kaynağı olarak görmesi ve insanların gereksiz lükslere çok para harcaması. Ekonomik sömürü, işverenlerin daha çok para kazanmak veya şirkete daha fazla para kazandırmak uğruna çalışanlarına zulüm etmesiyle ortaya çıkar. Sömürünün söz konusu olduğu yerlerde çalışanlar emeklerinin karşılığını alamazlar. Gerektiğinden fazla çalışırlar, daha fazla, çok fazla çalışırlar. İşverenler ellerindeki para denen bu iğrenç gücü sadece şirketinin ya da firmasının çıkarlarını düşünerek kullanır. Emek önemli değildir bu tür insanlar için, çalışanlarının psikolojisi de. Bu sömürüye maruz kalan insanların sesini kimse duymuyor, duymak istemiyor açıkçası. Diğer insanların da bana dokunmayan yılan bin yaşasın mantalitesi ve yine bu insanların umursamazlığı, sömürünün devamını getiriyor ve Gregor gibi insanlar da bu ekonomik sömürüye maruz kalıyor. Bir de ailelerine para götürememe korkusu konuyu başka bir boyuta taşıyor ve bu zulme boyun eğmek zorunda kalıyorlar. Zaten bu zorunluk değil midir birçok arkadaşının öldüğü maden ocağına ekmek parası kazanmak için tekrar giren ve canını hiçe sayan madencinin yaşadığı? Üstünde konuşmak istediğim diğer husus ise Samsa ailesinin Gregor'u para kaynağı olarak görmesi ve artık bir süre sonra Gregor'u evlatları olarak değil sadece iğrenç bir böcek olarak görmesi. Burada ailesinin Gregor'a olan çıkar odaklı ilişkisini görüyoruz. Günümüz insanlarında da sıklıkla görebileceğimiz bu bağımlı ilişkiler, bence bu insanların ikiyüzlü olduğunu gösteriyor. Bir insanla sırf onun parası veya bir başka özelliği nedeniyle ilişki kuran insanlar, gerçek arkadaş veya dost değildirler. Bir gün o para veya özellik gittiğinde arkasını dönen ilk insanlar bu ikiyüzlü insanlar olacaktır, fakat insanlar bu gerçeği sonuç olmadan göremiyor belki de görmek istemiyor. Samsa ailesinin gereksiz lükslerine bu kadar düşkün olması da beni rahatsız eden diğer husuların arasında. Yine etrafımızdaki insanlarda da görebileceğimiz bu duruma en güzel örnek olarak küçücük çocukların elinde gördüğümüz akıllı telefonlar olabilir . İçindeki sebzelerin toplam maliyeti üç lirayı geçmeyecek bir salataya yüz lira vermek saçmalıktır, o parayla evinin bir aylık mutfak masrafını karşılayan insanlara , asgari ücret uğruna canını tehlikeye atan insanlara büyük saygısızlıktır. Bu kitap aslında Gregor'un hayatının monotonluğundan ve ailesinin ona bu iğrenç bakış tarzından bahsetse de, yazar o küçük aileden tüm dünyaya bir kapı açıyor. Bu kitap insanlığa dair çoğu pek gurur duyamayacağımız sağlıksız anlayışlardan ve düşüncelerden bahsediyor. Sizi Gregor olarak düşünmeye ve bu anlayışları eleştirmeye sevk ediyor. İnsanların aslında çıkarlarına ne kadar düşkün olduklarını ve aile bağlarının bile bazen bu çıkarların üstüne çıkamadığını gösteriyor. Her insana şüpheyle yaklaşmak veya aile kavramının saçmalığını göstermek değil anlatmak istediğim, etrafınızdaki bu ikiyüzlü insanlara dikkat etmeniz gerektiğinden bahsediyorum ayrıca bu sistem tarafından ezilen ve sömürülen insanların seslerinin duyulmasında her insanın rolünün büyük olduğunu vurgulamak istiyorum.