Yaşamaya Devam Etmek

Her sabah uyandığımızda farkında olmadan yaşamaya devam etme kararı almış oluruz ve gündelik hayatta bu kararın üzerinde hiç düşünmeyiz. Bütün işimiz, gücümüz yaşamak olmasına rağmen yaşamak için bu derecede önemli bir kararı bilinç dışı bir şekilde alırız. İster hayatı Sisifos'unki gibi tanrısal bir ceza, ister bir hediye olarak görelim; farkında olmadan bu kararı verir ve yaşamaya devam ederiz. Bilmiyorum, intihar edenler istemeyerek mi ediyor ya da yaşayanlar isteyerek mi yaşıyor ancak her halükarda hayatın bizi içine soktuğu durumlara tahammül etmekten ibaret bütün yaptığımız. Her ne olumsuzluk ya da o zamanda olumsuzluk olarak gördüğümüz bir şey varsa zamanla onunla nasıl başa çıkmamız gerektiğini öğrenip yeni olumsuzluklarla karşılaşıncaya dek zaman öldürüyoruz. Kısaca; hayat, bir direnişler silsilesinden ibaret. Direnecek bir şeyler olmadığında ya da direnilecek şeyler direnilmez noktalara geldiğinde hayat da bizim için anlamını kaybetmiş oluyor. Korint kralı Sisifos, hilekarlığından ve kendini yüceltmek için kullandığı kurnazlığından dolayı tanrılar tarafından sonsuza dek bir kayayı dağın tepesine çıkardıktan sonra taşın tekrar düşmesini izlemekle cezalandırılmış bir mitolojik karakterdir. Camus'ya göre Sisifos, olup olmayacağı belirsiz bir kurtuluş umuduna bel bağlamak yerine işkencesinin sonu olmayan bir ceza olduğunu kabullenip kendi için hayatın bu cezadan ibaret olduğunu anladığı zaman bilincine kavuşmuş, yaşamaya başlamıştır. Çoğu kişi için yaşamak, mutlu olmaya çalışmak demektir. Peki, mutluluk bunun neresinde? Hayatın anlamsızlığını tanıyıp, yaşamı ölmek için doldurulması gereken bir süre olarak görmenin kime ne faydası olabilir? Bu noktada biraz da mutluluğun ne derece göreli bir kavram olduğu işin içine giriyor. Evet, belki de Sisifos sonsuz bir cezaya çarptırılmıştı ve sürekli aynı şeyleri tekrar ediyordu ama onun için önemli olan tanrılara boyun eğmemek, kaderiyle yüzleşip ümitsizlik ve anlamsızlık içinde kendince bir hayat tanımlamaktı. Ve bu nedenle Sisifos dahi mutlu olarak değerlendirilebilir aslında. Mutluluğu, gerçekleşmesi arzulanıp gerçekleşmiş şeylerin ve arzulananın yerine gerçekleşmiş şeylerin bir oranından ziyade; ne arzulandığından bağımsız olarak gerçekleşmiş olana ne ölçüde uyum sağlanabildiği olarak görmek gerek. Çoğu zaman hayatın karşımıza neler çıkaracağı hakkında pek bir fikrimiz olmadığından böyle bir bakış açısı hem en mantıklısı hem de en yaşamaya elverişli olanıdır. Sahi ne kadar yaşıyoruz? Madem hayatımızda gerçekleşen şeylerde büyük ölçüde bir belirsizlik payı varsa ve bizim tek yaptığımız şey bunlara ayak uydurmaya çalışmaksa, yaşamaktan ne kadar bahsedilebilir? Çünkü her ne kadar nelerle karşılaşacağımızı belirleyemiyorsak bir o kadar da bu olayların karşısında nasıl bir tavır takanacağımızı belirleyebiliyoruz. Tabii, bu noktada da ipler tamamen bizim elimizde olmasa da yaşamaya dair en etkin olduğumuz konu budur ve dolayısıyla direndiğimiz, başkaldırdığımız ölçüde yaşıyoruz. Hayatın yaşamaya değip değmediğini bilmiyorum açıkçası, henüz yaşamadım. Ancak değmenin ötesinde hayatı, değmesini umarak değil, değecek şekilde çaba sarfederek yaşamak gerektiği kanaatindeyim. En nihayetinde bir defa yaşıyoruz sadece ve bunu da hiçbir dayanağı olmayan bir umuda bel bağlayarak gerçekleştirmek pek de akıllıca durmuyor. Mutluluk kaygısı ve ölüm korkusu pek öyle durmasalar da farklı kavramlar değillerdir. Bir gün öleceğinin bilincinde olup mutlu bir hayat geçiremeden ölme kaygısına kapılmak, sahiden mutlu bir hayat geçiremeden ölmeye sebep olur. Bu nedenle her gün güneşin doğmasını beklemek yerine karanlıkla da samimi olmayı öğrenmeliyiz. Üzeyir Saçıkay