Ele Avuca Sığmayan Futbol

Futbol... dünyada en çok izleyiciye sahip olan, bünyesinde milyar dolarların döndüğü dev bir endüstriyel eğlence sektörü. Bu kadar büyük paraların dönmesine rağmen yediden yetmiş yediye ben dahil olmak üzere en ufak hayatlara dokunabilecek kadar da kapsamlı bir spor. Bir kısmınıza göre sadece yirmi iki kişinin bir topun peşinden koşturması anlamına gelse de futbolun hayatımda olan yerini görmemezlikten gelmem imkansız. Annemlerin anlattığına göre yürümeye başlar başlamaz topun peşindeki yolculuğumda başlamış. 2. 5 yaşımda babamla maç yapıyor, kaybetmeyi kabul etmiyor ve var gücümle kazanmaya çalışıyormuşum. Evde anneannemle dedemi kale yapıp aralarından gol atma deneyimlerini de yaşamış ve yaşatmışım. Televizyonda Galatasaray'ın maçlarını izleyip kaybedince ağlıyor ve Avrupa Şampiyonu olduğu dönemde dedemin sırtında tezahüratlar yapıyormuşum. Yaşadığımız muhitte sokak oyunları pek yaygın olmadığı için sokak futbolunun tadına varamasam da okulda oynadığım futbol da beni yeterince tatmin ediyordu. Hayallerinin sınırı olmayan o küçük çocuğun en büyük hayallerinden biri de futbolcu olmaktı. Gösterdiği çabalar, futbol okulları sonrasında hamurunda olmadığını anlayıp vazgeçmiş olsa da yine de onun için futbol öyküsü daha bitmemişti. Hiçbiri için bitemezdi zaten. Geçtiğimiz aylarda gündeme oturan Afgan bir çocuğun abisinin poşetten diktiği Messi forması(!) maddi durumu ne olursa olsun herkesin futbolu sevebileceği ve bir şekilde bunun içinde bulunabileceğinin göstergesiydi. Şahsen ben böyle hikayeleri duydukça gerçekten futbolun ele avuca sığmadığını düşünüyorum. Kendimide bir yandan ayıplıyorum. Özellikle çocukluğumu unutup, kendi basmakalıp hayallerimle bu küçük çocuğun sadece zevk almak için oynadığı oyunda giydiği poşetten formayı kıyaslayınca. Futbolun bu kadar profesyonelleşmesi, oyuncuların sadece para için oynadığı bir endüstri ve küçük bir çocuğun oynadığı oyundan zevk alabilmek için giydiği poşet. Neyse ki Messi de UNICEF aracılığıyla Murtaza isimli Afgan çocuğa formasını göndererek futbolun evrenselliğine parmak basmış oldu. Tabii hikayeler bununla sınırlı da değil. Suriye'deki savaştan dolayı kaçan milyonlarca insan arasından da futbolun ümit verdiği insanlar oldu. Özellikle Avrupa'ya sığınanlar arasından dünyanın büyük kulüplerine imza atan küçük çocuklar belki de bu umut verici olaylarla savaş yaralarına bir nebze de olsa merhem buldu. Bahsettiğimiz sayı 1-2 değil yüzlerce hatta binlerce. Bu binlerce çocuk milyonlara umut oluyor. Tabiri caizse yediğimiz önümüzde yemediğimiz arkamızdayken insanların bunca badire atlatıp hayallerine kavuşması bizimde kendimize bakıp hayallerimiz uğruna birşeyler yapmamız gerektiğini hatırlatıyor. Yine de futbolun Afgan köylerine, dünyanın ücra yerlerine olan azımsanamayacak etkisi gerçekten de hayret verici. Ülkemizden de örnekler alabiliriz. Geçtiğimiz sene Arda Turan'ın Barselona'ya transferi Türk halkını sevindirdi. Ama bu sevincin daha da yoğun olduğu bir yer var:Bayrampaşa.. Arda Turan doğma büyüme Bayrampaşalıydı. Bunu konuştuğu her yerde belirtiyordu. Şimdilerde ise Bayrampaşa'ya gidenlerin de görebileceği üzere bir sokaktan Barselona forması görmeden geçebilmek gerçekten zor. Oranın halkı Arda'nın bu başarısını öyle benimsemiş ki bunu kendi hayatlarına sadece yansıtmakla kalmamış bunu gurur duyarcasına çevrelerine gösteriyorlar. Ben şahsen Bayrampaşa'ya gittiğimde genellikle eğitim olarak benimle aynı şanslara sahip olamamış insanları görüyor ve nedense bunu bir şekilde onların suçu olarak görüyordum. Futbol bunu böyle görmemem içinde el attı tabii. Çünkü sokakta oynayan yırtık elbiseli çocuklara şimdi baktığımda bir ortak nokta görüyorum:Futbol. Hepimiz aynı oyun için heyecan duyuyor ve aynı topun peşinde koşturuyorduk. Üzerimize şık bir forma veya poşetten bir forma giymemiz bizi ne farklı kılıyor ne de oyundan aldığımız zevki azaltabiliyor. Bayrampaşa da dediğim gibi bu zevkin var olduğu yerlerden. Farklı insan tiplerinin bulunduğu zaman zaman gerilimin yükseldiği ama sokaklarında topun peşinde koşan çocukların hiç eksilmediği bir yer. Başka hangi güç birbirinden ideoloji ve ırk olarak bu kadar farklı insanların yaşadığı bir yeri tek bir çatı altında toplamayı başarabilirdi bilemiyorum. Binlerce insanın din, ırk, ideoloji olarak farklılıklarının olmasına rağmen kol kola tek renk için 90 dakika boyunca tezahürat etmesi, aynı duyguları yaşayıp benzer tepkileri vermeleri gerçekten de üzerinde durulması gereken bir diğer konu. Gittiğim maçlarda sokakta görsem ön yargı ile yaklaşacağım belki de kendi çapımda ötekileştireceğim insanlarla kol kola ter, sigara kokusu içinde bağrışmalarım hayatımda unutamayacağım anlardandır. Öyle ki yine bu insanlarla fotoğraflar çekinmem, suyumu paylaşmam dahası bir dahaki maç için sözleşip telefon numarası alış-verişinde bulunmam asla açıklayamayacağım ve belki de herkesin ne yaşanmış olursa olsun sadece birer 'insan' olduğunu bana en basit örneklerle anlatıyordu. Bu basit ve güzel örneklerin yanında futbolun insanları çatılar altından toplamasının olumsuz etkileri de yok değil. Bu çatıların farklılaşmasından ötürü insanlar sadece kendi çatısını sevmekle kalmıyor aynı zamanda bunu bir faşizme çevirip diğer çatıları da ötekileştiriyor. Hayatımda dizginleri duygularımdan ziyade mantığımın ele almasından yana olan ben bile bu ötekileştirmeye dahil oluyor ve rakip takımın oyuncularına sadece mücadele etmesinden ötürü küfür ederken buluyorum kendimi. Sanırım amaç ne kadar iyi olursa olsun insanoğlunun kendinden olmayanı ötekileştirmesi hep içimizde olan bir durum. Dinlerin dahi istemeden sebep olduğu durumu futboldan beklememek lazım. Futbol mücadelenin ve kazanmanın üzerine kurulu olan ama bir o kadar da barışı ve evrenselliği içinde barındıran bir spor. Kitleleri mutlu etmekle kalmayıp küçücük hayatlara bile dokunabilen bir sporu sadece spor olarak değerlendirmemek lazım. Nitekim hayatının en güzel dönemleri futbol turnuvalarının olduğu dönemler olan ben için "Futbol asla sadece futbol değildir"(Kuper, 1994). Ahmet Furkan Karaoğlan 21501679