GERÇEKLER VE İNANDIKLARIMIZ

Başlangiç , yeni bir Dan Brown serüveni ! Mimari mekanları ve tarihsel gerçeklikleri yarattığı kurgusal olay örgüsüyle öyle güzel birleştiriyor ki Dan Brown hikayenin içinde akıp gitmenin yanı sıra o mimarinin içinde geziyorsunuz adeta. Bu defa hikaye İspanya'da geçiyor. Bilbao'daki Frank Gehry'nin dünyaca ünlü eseri Guggenheim Müzesi'nde başlayan hikaye Gaudi'nin Barselona'daki ustalık eserlerinden olan Casa Mila ve Sagrada Familia'da devam ediyor. Dan Brown'ın bu mekansal seçimleri rastlantı değil. İspanya, Katolik Kilisesi'nin çok güçlü olduğu bir ülke olsa da bu eserler doğadan ilham alınarak tasarlanmış mimari eserler. Özellikle Sagrada Familia Kilise 'si doğa ve bilimin muhteşem uyumunun vücut bulmuş hali diyebiliriz. İnanç sistemimizin temelini oluşturan dinler gerçekten var mı, yoksa tüm dünyanın itaat ettiği bir kurallar bütünü mü? Bilimin dini desteklemesi mümkün mü? Bilim dinin temellerini çürütecek tüm cevapları sağlayabilir mi? Tüm bu soruların cevabının metaforik olarak aranabileceği en güzel yer belki de Doğanın ve bilimin mabedi Sagrada Familia. Kitabın ana karakterinden olan ateist bilim adamı Edmond, bütün dinlerin küresel bir kurgu olduğunu ve bu kurgunun bilimsel gerçeklikler ile çürütülebileceğini iddia ediyor. İnsanoğlunun tarihsel çizgisine şöyle bir göz attığımızda çok da haksız sayılmaz aslında. Yüzyıllar önce insanlar çok tanrılı din inancına sahipken doğal afetlerin tanrıların onlara olan öfkesinden kaynaklandığına inanıyorlardı. Yüzyıllar içerisinde bilim alanında çok aşama kaydetti insanoğlu ve şu an dönüp baktığımızda bu inançların yerini bilimsel gerçeklikler aldı. Oysaki her zaman dilimi için insanoğlu yüce olan bir varlığa sığınma eğilimindedir. Nereden geldik ve nereye gidiyoruz? Bu soru, bugün hala bilimsel bir cevap bulamadığımız ve cevabını dini inanışlarda aradığımız soruların başında geliyor. Peki, din sadece yanıtlayamadığımız sorular karşısında sığınmak için yarattığımız bir olgu mu? İnsanoğlu tüm sorularına cevap bulabileceği bilimsel verilere sahip olsa yüzde yüz rasyonel bir varlık olabilir mi, yoksa insanların ruhani yönünü besleyen ve daha iyi olma yönünde onları motive eden bir olguya da ihtiyaçları var mı? Tüm bu sorular kurcalıyordu aklımı Başlangıç'ı okurken. Din kavramının insanların zihinsel ve ruhsal bütünlükleri arasında önemli bir yere sahip olduğu kanısındayım. Teknoloji ve bilimde her gün daha ileri giderek evren hakkında daha geniş bir bilgi dağarcığına sahip olabiliriz. Ancak hiçbir zaman evren üzerinde yüzde yüz hakimiyete kavuşamayacağız ve cevabını bilmediğimiz yeni sorularla karşılaştığımızda bizden yüce bir varlığa sığınma isteği duyacağız. Bunun insan psikolojisi için rahatlatıcı ve insanın kontrol edemediği olayların üstesinden gelmesine yardımcı bir etkisi var. Örneğin, kader kavramı... Eğer dünya üzerindeki bütün olasılıkları hesaplayabilecek bir veri tabanına sahip olsak kader kavramı ortadan kalkabilirdi. Hayat, bir sonraki hamlesi yüzde yüz tahmin edilebilen bir satranç oyununa dönüşebilirdi. Oysaki bu durum gerçek hayatta mümkün değil. Biz kontrolümüz dahilindeki değişkenler için elimizden geleni yaptığımıza ve sonrasının bizim kontrolümüz dışında, bizden daha yüce bir varlığın tasavvurunda olduğunda inanarak yolumuza devam ediyoruz. Sevdiğimiz insanların ani kayıplarında da kadere ve inanca sığınıyoruz. İnsanoğlu kendini güçsüz hissettiği her an daha yüce bir kavrama sığınarak güç buluyor. Bu sebeple; yüce bir varlığa olan inancın, bilimsel gelişmelerden bağımsız olarak insanoğlunun her zaman bir gereksinimi olacağına inanıyorum. Öte yandan, Din kavramı insanlar üzerinde olumlu etkiler yaratmakla birlikte, tehlikeli sonuçlar da doğurabilir. Özellikle cehalet, dini inançları kötüye kullanıma çok açık bir hale getiriyor. Bir insan zihinsel olarak sağlıklı ve bilimsel neden sonuç ilişkilerini kurabilecek bir bilgi birikimine sahip değilse o zaman inançlarını da sağlam olmayan temeller üzerine oturtuyor ve dış etkenlerden kolaylıkla etkilenebilir bir hal alıyor. Bu durumda inanç; insanı daha ileri götürüp insana daha iyi bir birey olmaya teşvik etmektense, cehalete kılıf oluşturarak o bireyin karanlığa gömülmesine sebep olabilir. Cehaletin din kavramı altında meşrulaştırılmadığı bir dünyada yaşıyor olsak, bugün dini temellere dayanan terör örgütlerinin eylemleri arasında yaşam mücadelesi veriyor olmazdık. Din kavramı insanların soruna cevap bulmak için ürettiği ve çaresiz kaldığı anlarda kendini iyi hissetmesini sağlayan bir kavram. Bilimin getirdiği her yeni cevaplarla belki de dinin hayatımız üzerindeki etkisi azalıyor. Ancak hiçbir zaman bilim dini tamamen yok edemez çünkü insanoğlu aynı zaman da manevi değerlere ihtiyaç duyan bir yaratık. Dinin kavramını insanlara olumlu etkileri olabileceği gibi, bir yandan da din kavramı manipülasyona açık bir olgu. Olası bir manipülasyona mani olmak adına manevi değerleri sağlam temellere oturtmayı sağlayacak bilgi birikimine sahip olunmalı. Bilimsel ve akılcı düşünmeyi bir yana bırakarak her hangi bir şeye körü körüne inanmanın ya da bağlanmanın getirdiği korkunç sonuçlarla her gün yüzleşmek durumunda kalıyoruz. İnancın, insanları ruhsal olarak besleyen ve daha iyiye motive eden bir dünya yaratması dileğiyle...