YENİ DÜNYA HEPİMİZİ ESKİYE DOĞRU İTEKLİYOR

Biz, sanki bir şeyi yitirmişiz ve onun acısıyla kıvranıp duruyor gibiyiz. İnsanlara, hayatlara, dünyaya, haberlere, kitaplara ve gazetelere baktığımda bunu görüyorum. Bir hata yaptık ve geri dönemiyor gibiyiz, herkes kendisini suçlu hissediyor, hepimiz mahcubuz, ortada büyük, kocaman bir günah söz konusu ve sanki hepimizin bu işte bir parmağı var; örgütlü mutsuzluğumuzun ve suçluluğumuzun başka bir açıklamasını bulamıyorum başka. Dave Eggers'in bir yol kitabı görüntüsünde olan ama aslında imkansız bir arınma çabasının öyküsü olan Hızımı Tadacaksınız romanı, bizlere az önce bahsettiğim durumla ilgili bir şeyler söylüyor. Bir adaletsizlik duygusu var, en başta da kendi suçumuz var gibi, biz adaletimizi yitirmiş gibiyiz, yeni dünyanın gerçekleri içimize sinmiyor ve hepimiz bu yüzden mutsuzuz. Will, bir ampul firması gölgesinin fotoğrafını kullanması karşılığında kazandığı seksen bin liraya bakarken yaşıyor bu suçluluğu. Dünyada bu kadar parayı kazanmak için hayatını verenler var, oysa o sadece gölgesiyle sahip oldu o paraya. Bence en temel suçluluk burada yatıyor: gelir adaletsizliği, emeklerimizin karşılığını her zaman alamıyoruz ya da tam tersi olarak saçma sapan şekilde çok fazla para kazanılabiliyor bu dünyada. Açken herkes bağırıyor ama haksız yere karınları doyanların sesini duyamayız. En temeldeki suç, mutsuzluk bu. Zaten Will'i dünyayı gezmeye iten şey de bu. Tanımlayamadığı, derinlerine inemediği suçluluk duygusundan arınmak için basitçe kazandığı paranın bir kısmını yoksullara dağıtmaya karar veriyor. Yine televizyonlara, gazetelere ve sosyal medyaya baktığımda bir şeyi net bir şekilde görüyorum: hemen herkeste bir felaket beklentisi var. Bu artık daha fazla böyle gidemez diyor insanlar yıllardır ama bir şekilde o her ne ise aynı şekilde gidiyor, hayat akıyor, beklenen felaket bir türlü gerçekleşmiyor, insanlar vahşileşiyor, yoksullar daha fazla yoksullaşıyor ve zenginler daha fazla zenginleşiyor. İnsana dair bütün değerler tek tek yok oluyor ve biz kim masum, kim suçlu ayırt edemiyoruz. Tıpkı Will ile Hand'in hangisi yoksul, hangisi değil, hangisi masum, hangisi dolandırıcı ayırt edememesi gibi. İyi bir niyetle çıkılan yolda, kepazelik, zamansızlık, kötülük buluyor iki dost. Oysa istedikleri tek şey şu kahrolası parayı, ona gerçekten ihtiyacı olan insanlara dağıtmaktı. Dünya öylesine berbat bir yer haline geldi ki, bir yere gidip, gerçekten yardıma ihtiyacı olan birisini bile bulamıyorsunuz. Ninelerimin ve dedelerimin anlattıkları, benim de kulak misafiri olduğum öyküler geliyor aklıma. İnsanların sorgusuz sualsiz bir şekilde evlerin zilini çaldıkları, kimsenin kimseyi utandırmak gibi bir derdinin olmadığı, insanların çoğunlukla dürüst oldukları, eğer şu karşı mahallede bir evde birisi yardıma muhtaç ise, o kişinin gerçekten yardıma muhtaç olmasının normalliği ve benzer bir sürü şey... Şimdi ise öyle değil işler. Şunu da yapmak istemiyorum: ne oldu bize, ne olduk böyle diye kıyamet tellallığı yapmak, hayır, bunu yapmak istemiyorum. Sadece yazının başında, kaybettiğimizi ve bu yüzden de kendimizi suçlu hissettiğimizi söylediğim şeyi ararken, geçmişte olan ama şu an olmayan gerçekleri de ortaya koymam gerekiyor. Yıllar önce herkes daha dürüst iken, bugün neden değil? Herkes birbirine eskiden daha saygılıyken, bugün bizi karşımızdaki insanı rekabet edeceğimiz bir düşman gibi görmeye iten şey ne? Benim şahsi tahminim yoksulun daha da yoksullaşması, zengininse daha da zenginleşmesi. Çünkü bu uçurum açıldıkça ve herkes herkesin hayatını her yerde takip edebildikçe ortada bir kurtlar sofrası varmış hissine bürünüyoruz. Bütün insanlığımızı, değerlerimizi bir kenara bırakıp paraya koşmamız gerekiyor diye düşünüyoruz. O da ne, şurada parası olan ve onu dağıtmaya hazır yirmili yaşlarında iki turist genç mi var? Hemen yanlarına gidip yoksul numarası yapalım, o para gerçek yoksullara gideceğine bana gelsin, böylece kurtlar sofrasından daha fazla pay kapabileyim. Will'in, Hand'in ve bence hepimizi hayal kırıklığına uğratan tutum bundan başka bir şey değil.