MODERN KÖLELİK

Hepimizin kaybetmekten korktuğu ve uğruna yaşadığı şeyler vardır. Popülerliğimiz, gençliğimiz, güzelliğimiz, gururumuz, zenginliğimiz, ailemiz, arkadaşlarımız uğruna yaşadığımız şeylerden sadece bazıları... Bunların hiç birini kaybetmek istemeyiz. Sürekli kaybedeceklerimizi düşünürken özgürlüğünü kaybetmeyi hiç düşünmemiştim. Belki günlük hayatta ufak sorunlarımız bizi çok meşgul ettiğinden ya da düşünmeye korktuğumuz için ertelemişiz düşünmeyi. Soloman Nortup gibi özgür bir insanken bir sabah kendimi zincirlere bağlı bir şekilde uyanabileceğimi hayal etmezdim. Açıkçası 12 Yıllık Esareti okuyana kadar bunların hiç birisini sorgulamamıştım. Hangi birimiz daha önce düşünmüştür ki başka birisinin "eşyası" olmayı. Düşünme, konuşma hatta birey olma hakkımızın olmaması çok distopik ve dramatik geliyor kulağa. Maalesef acı bir gerçek var ki daha geçen yüzyılda insanların özgürlüğüne parayla değer biçiliyordu. Başka birisine ait olma fikri ne kadar acımasızsa anlaması da o kadar zor. Uykusuz, aç, hasta yani ölümüne çalışmayı; insanlara sadece kas gücünden ibaret makinelerden farkları yokmuşçasına davranılmasından bahsediyorum. Belki fiziksel acıya dayanılabilir, açlık ve uykusuzluk da aynı şekilde ama düşünmeden, hissetmeden yaşamak mümkün gelmiyor. 1840'lar çok da eski değil bunların hepsinin mümkün olduğu zamanlardı. Sadece ten renginizden dolayı ayrım gördüğünüz ve insan sayılmamanız, özgürlüğünüzün belgelerle kanıtlamak zorunda olduğunuz zamanlar ne kadar gerçekten uzak gelse de aslında günümüz dünyasında da farklı versiyonlarını yaşıyoruz. Çok az miktarda paralarla, uzun mesai saatleri ve kötü koşullar altında çalışan kaç milyon insan vardır? Eve ekmek götürebilme, karın tokluğuna yaşama korkuları tüm bu özgürlük kavramını silip atabilecek kadar güçlü belki de. Bu insanlar kendi özgürlüklerinden çok ailelerinin hayatını düşündüğü için bu koşullara katlanıyorlar. Çaresizliklere ses çıkartamadıklarından dolayı da asla birlik olup daha iyi bir sistem için çabalayamıyorlar. Bu yüzden kölelik sistemi biçim değiştirmiş şekliyle günümüzde modern kölelik olarak kanunların kalıplarına uydurulmuş bir şekilde devam ediyor ve bu kölelik sadece işçilikle kalmayıp hepimizin hayatında var oluyor. Günümüz dünyasında sadece işçilikte de değil birey olarak kararlarımızda ne kadar özgür olduğumuzu sorguluyoruz özgürlüğümüzü kısıtlayanın kendimiz olduğunu bilmeden. Hayatımıza tam olarak yön veremiyoruz. İşçi, öğrenci, anne, arkadaş fark etmiyor bireysel olarak hayatta bazı seçimleri yapmak zorunda kalıyoruz. Çok da sitem ediyorum bana sunulan seçeneklerden seçmek zorunda olduğum için. Neden kendime yeni bir seçenek sunamıyorum ki? Bu yakınmalarımı en azından seçme şansın var diye avutuyorlar. Ne zaman bunu kabul ederseniz özgürlüğünüzü de o zaman kaybediyorsunuz. Dünya 100 yıl öncesine göre daha iyi bir yer olma yolunda. En azından insan ticareti ve ırkçılık kabul edilebilen şeyler değil. Çünkü bunun savaşı yüz yıllardır sürdü. Çok kan döküldü, insanlık büyük kayıplar verdi. Ancak insanlık kazandı ve herkes köleliğin kimsenin başına gelmemesi gereken bir şey olduğunu kabul etti. Galiba biz kabul edemedik. Kendimizin kölesi olmaya başladık. Her seferinde kendimizi, özgürlüğümüzü kısıtlamaktan vazgeçemedik. Aramızda sivrilen tipler oldu hepimizin bildiği özgürlüğü savundular, imrenerek baktık. Yine de korktuk. Herkesin yaptığını yapmamaktan ve farklı olmaktan korkuyoruz. İşte tam bu noktada kendi özgürlüğümüzü kısıtlıyoruz. İlk başta dediğim gibi belki de kaybetmekten korktuğumuz daha önemli şeyler olduğunu düşündüğümüz için özgürlüğümüzü kaybediyoruz. Gençliğimizi, zenginliğimizi, ailemizi ve diğerlerini kaybetmek yerine özgürlüğümüzü kaybetmeyi seçiyoruz. Bize verilen seçeneklerle yetinmek kolayımıza geliyor. Kendi özgürlüğümüz için savaşımıza başlamamız lazım. Soloman Northup' ın da dediği gibi hayatta kalmayı değil, yaşamayı seçmek önemli olan. Eda Öksüz