4 ASIR SONRASINA MESAJ GÖNDERME SANATI

Dünyanın en gizemli eserlerinden biri olan Las Meninas adındaki bu tabloyu bizzat kendi gözlerimle bir 6 yaşında iken, bir de 18 yaşında iken gördüm. Madrid'de Prado müzesinde adeta kendine ait bir binası olan bu tablo içinde 1656'daki yapılışından beri çözülememiş sırları barındırıyor. Zaten tablonun kendisine de tuvalin çok büyük olmasından dolayı boğuntu vermeyen inanılmaz bir karmaşa ve detay yoğunluğu hakim. Resimden çok resmin bana iki farklı olgunluk seviyemdeki ziyaretlerimde hissettirdiklerinden bahsedeceğim ama bunun için kompozisyonu biraz tanımlamak zorundayım. Kısaca sanat eseri 3 ana ve 1 saklı objeden oluşuyor. Ana objeler, İspanya İmparatoru'nun kızı, yakında imparatoriçe olacak Margaret Theresa'nın 5 yaşındaki özenle beyaz bir balon etek giyindirilmekte olan ve saçları yapılmış hali, genç imparatoriçenin 6 nedimesi, yaşıt ama soylu olmayan arkadaşı ve köpeği olarak özetlenebilir. Son obje olarak ise de ilginç bir şekilde Velasquez'in yani ressamın bu içinde bulunduğu tabloyu yaparken ki kendisi. Velasquez, tablonun odağına bakıyor kendi tablosunda aynı tabloyu çizerken kendine yer veriyor. Saklı obje ise, arka planda kalan ve odadan sinsice uzaklaşan siyahlar içinde bir adam figürü ve arka plandaki aynadan yansıyan hüzünlü imparator ve imparatoriçe. Bir diğer ilginç faktör ise, arka plandaki aynadan çok net bir şekilde imparator ve imparatoriçe gözüküyor ve Velasquez perspektifi açıdan direkt olarak onlara bakıyor. Bu sırada Velasquez bahsettiğimiz tabloyu yani Las Meninas'yı çiziyor ama buna rağmen tablonun kendisinde imparatora ve imparatoriçeye doğrudan yer verilmiyor ve bir nevi tüm tablo imparatorun gözünden çizilmiş gibi bir izlenim yaratıyor. Resim biraz da olsa akılda canlandığına göre bu resmi ilk gördüğüm anda bende uyanan en baskın duygu olan merak duygusundan bahsedebilirim. Çocukluğun olmazsa olmazıdır zaten o ne? bu ne? bu ne işe yarıyor? nasıl çalışıyor? diye sorup durmak. Beyin o kadar açtır ki bilgiye, her şeyi öğrenmek, her şeyin sırrını açığa çıkarmak ister. Adeta bir kedinin geri inip inemeyeceğini umursamazcasına bir ağaca tırmanması gibi bilgiye tırmanmaya çalışır çocuklar. Tabii bu diğer çocukların durumu. Benim durumum daha da vahimdi. Ben deliler gibi ağlardım bilgi edinme uğruna. Salonumuzda asılı duruyor Roma'da Pisa Kulesi önünde babamın saçlarını çekerek ağladığım resim. Ağlamamın nedeni de babamın neden bu kulenin böyle olduğunu bilmemesi. Rehber de açıklasa, binanın mimarı mezarından çıkıp da açıklasa tatmin olmayacaktım ki zaten, babam ne yapsın. Tabii sessiz konuşmanın daha da ötesinde insanlar hızlı nefes almasın diye önlem olarak iki basamağa bile yürüyen merdiven koyulmuş olan Prado Müzesinde ağlamak çok kolay değil. Adeta bir işkence hatta sorularla insanları boğamamak o yaşımdaki halim için. Tek yapabildiğim babamın rehberin İngilizce taramalı tüfek gibi anlattığı binlerce detayın 2-3 tanesini çevirmesi ve bana fısıldaması ile anlayabildiklerim. Bunlardan aklımda kalanlar ise, resimdeki bıyıklı adamın resmi çizen adam olduğu, küçük kızın bir prenses olduğu ve küçük kızın yanağındaki 5 santimetre karelik kısmın restorasyonunun 10-15 ressam tarafından 4 haftada restore edildiğiydi. Aklımdan haykırıyordum oysaki neden prensesi giydiriyorlar? Neden arkada bir adam var? Neden köpek var? Eskiden köpekler evin içinde girebiliyor muymuş? Neden 4 hafta sürmüş yanağı boyamak? Ressam kendini aynadan çizdiyse kağıda bakmadan mı çizmiş? ve bunun gibi onlarca daha cevaplanmamış soru. Son yıllarda çocukluğumdan beri gelen resim yeteneğimi iyice geliştirmemin ve kendi kişisel sergimi açmış olmamın da getirisi olarak son gidişimde ise olaya daha sanatsal ve teknik açıdan yaklaşmıştım. Öncelikle daha İspanya'ya bile gitmeden internetten nedir ne değildir tablo hakkında her şeyi okumuş ve çeşitli belgeseller izlemiştim. Oraya gittiğimde ise resmin düşündüğüm kadar büyük olmadığını fark ettim. Küçükken her şeyi gözümüzde büyüttüğümüz doğruymuş gerçekten de. Belki de etrafımızdakileri normal görüp de kendimizi küçümsemekten geliyordur bu etki. İkinci fark ettiğim şey ise tablonun kuruluğu. 400 yıl önce yapmış adam bu tabloyu. Bu resim benim 5. Nesilden dedem doğduğunda da varmış, ben öldüğümde de olmaya devam edecek. Çok önemsiz hissediyor insan kendini bu konu hakkında düşündükçe. Her ne yaparsak yapalım, her ne kadar bir iz bırakırsak bırakalım elinde sonunda hiçbir şey bırakamıyoruz geride. Enes Yıldırım 21602725 section 36