Bakmak ve Görmek/Berin Beller

En son ne zaman rüya gördünüz? Rüya ile gerçeği ayırt etmekte zorlandığınız oldu mu hiç? Rüyaların geleceğe dair ipuçları verdiğine inanır mısınız? Görmek için yıllardır beklediğiniz ve gördüğünüz gecenin sonrasında hayatınızın değişeceğine inandığınız bir rüya var mı? Tamam, biraz fazla soru sormuş olabilirim. Öyleyse ben kendi rüyalarımı anlatmaya başlayayım. Bu yazı, beyindeki elektromanyetik dalgaların gün içinde yaşadıklarımızı nasıl bir sistemle hafızamıza kaydettiğiyle, rüyanın tanımıyla, bilimsel ya da dini boyutuyla ilgili olmayacak. Ben size uyanıkken görülen rüyalardan bahsedeceğim. Diğer bir deyişle, hayatın aslında bir rüyadan farksız olduğunu ve aslında her şeyin sizin onu nasıl algıladığınıza bağlı olduğunu fark etmenizi istiyorum. Kısa bir süre önce Küçük Prens'i tekrar okudum. Bir rüya gördükten sonra insanın hayatının değişmesi mümkün müdür değil midir bilmiyorum ama ben bu kitabı ne zaman okusam, hayatımda bir şeylerin değiştiğinden eminim. Durun, hemen heyecanlanmayın. Çok büyük, köklü değişiklilerden bahsetmiyorum. Bir çılgınlık yaptığım da yok. Afrika'ya gidip Büyük Sahra'yı ziyaret etmeye karar vermiş falan değilim. İç dünyamı etkileyen, minik değişiklikler bunlar. Ama kocaman bir bütünü oluşturan da binlerce minik parça değil mi zaten? Hayatımda somut hiçbir değişiklik yapmadığım halde ağzım kulaklarımda gezmeye başladım diye sizinle paylaşayım dedim. Sadede geliyorum, Küçük Prens'in fark etmemi sağladığı en önemli ayrıntı, bakmak ile görmek arasındaki fark oldu. Her sabah yanından geçtiğim parkta uyuyan beyaz köpeği gördüğümde aklımdan geçenler sadece aç olup olmadığıyla ilgili değil artık. Hatta ben, arabada örümcek görünce alıp dışarı atmak yerine, ağını örmesini izlemekten keyif alabilir hale geldim. Küçük Prens sayesinde anladım ki, hayattan aldığımız doyum, olayların bize nasıl sunulduğundan çok, bizim onları nasıl algıladığımızla alakalı aslında. Her şey bize okula başladığımız ilk günden beri anlatıldığı kadar mantıklı olmak zorunda değil. Bizler robot değiliz insanız ama emin olun, her sabah aynı saatte kalkıp okula ya da işe gitmek; her akşam aynı sıkıcı rutini tekrarlamak bir robotu bile tatmin etmezdi. İnsan olmak, sorumlulukları yerine getirmekten ya da hayatı belli bir düzen içerisinde yaşamaktan ibaret değil bana sorarsanız. Pijamamızı her çıkardığımızda, aynı rafa koymak zorunda değiliz. Kendimizi sorumluluklarımızla boğmaktansa bir saniye bekleyip yaşadığımızı hissetmek çok daha iyi bana sorarsanız. Yine de dürüst olmak gerekirse, ben de eskiden böyle olduğunu bilmiyordum. Peki ne mi değişti? Odaklandığım detaylar değişti. Hayatı algılama yöntemlerim değişti. Kendimden olan beklentilerim değişmedi belki ama kendimi yargılama kriterlerim değişti. Bu saydıklarımın üç cümleye sığdığına bakma sevgili okur çünkü bunlar senin de bir parça emekle değiştirebileceğin, hayatını yepyeni bir forma sokabileceğin nitelikler. Sana sorumluluklarından kurtulmanı vaat edemem, bu aşırıya kaçmak olur ama sana sorumluluklarına rağmen tatmin olduğun, düzenli bir hayatın formülünü verebilirim. Günlük rutinlerin sıkıcılığıyla Küçük Prens'i nasıl ilişkilendirdiğimi kavrayamamış olabilirsin. Hemen söyleyeyim, aslında rutinleri sıkıcı yapan içerdikleri aktiviteler değil, benim onları algılama biçimimmiş sevgili okur. Küçük Prens'i elime almadan önceki günlerde her hafta aynı dersleri görmekten sıkıldım artık yeter diye sızlanan ben, kahve sırasında önümde duran kişinin değişmesinin bile, her günü aynı olmaktan çıkarır nitelikte olduğunu düşünüyorum artık. Bunu yaparken kullandığım en önemli araç, hayal gücüm galiba. Kalbimle bakıyorum etrafıma, hissetmeye çalışıyorum. Durun tahmin edeyim, arabadaki örümcek sizin için hala bir anlam ifade etmiyor değil mi? Neden biliyor musunuz? Ona size öğretilenden başka türlü bakmayı denemediniz da ondan. Sizin için biyoloji dersinde gördüğünüz türlerden birinin örneği ya da dini kitaplarda anlatılan hikayelerden birinin başkahramanı olabilir evet ama bunların hiçbiri önemli değil. Çünkü esas olan, o örümceğin sizin kalbinizde hangi şekli aldığı. Belki de o örümcek sensindir sevgili okur. Sevgilinden ayrılmamak için direnen senin, arabadaki sarsıntılara aldırmadan ağını örmek için çabalamaya devam eden örümcekten çok da fazla farkın yoktur belki. Hiç böyle düşündün mü? Kısacası sevgili okur, gerçekliği değiştirmek veya kontol edebilmek elinde olmasa da, baktıklarından ne göreceğini belirleyen sensin. Unutma, yaşadığın hayat daha anlamlı hale gelsin istiyorsan yapman gereken hayatını değiştirmeye uğraşmak değil, onu doğru şekilde görmeyi başarmak.