Keşfedilmemiş Dünyalar

Fantastik kitaplar... Hak etmedikleri bir nefret görüyor bu kitaplar. Büyüklerimiz, çoğu gencin okumaktan hoşlandığı kitaplara şöyle bir göz atarken içinde "ejderha", "elf" veya benzeri kelimeleri görünce birden soğuyorlar. Kendilerine yabancı geliyor sanırım ama gerçek olmayan şeyler üzerine düşünmek aslında yaratıcılığımızı tetikleyen şeylerden biri bence. Salvador Dali'nin eserlerine bakın mesela. Rüyasında gördüğü şeyleri resme aldığını söylüyor kendisi. Ya da Jacek Yerka'nın resimlerine göz atın. Yukarıdaki resim Yerka'ya ait. Gördüğünüz üzere resimde ejderhayı da betimleyen kesinlikle olağan dışı öğeler kullanmış ve etrafımdaki insanların yorumlarına göre bir şekilde resmi etkileyici kılmayı başarmış ama nedense aynı şey kitapta denendiğinde aynı insanlar tarafından genellikle beğenilmiyor. Ejderha Elfleri adlı kitabı okurken "Nandalee oku trole fırlattı."[1] diye başlayan bir paragrafı hoşuma gittiği için arkadaşımla paylaşmak istedim. Verdiği ilk tepki: "Çocuk kitabı mı bu, neden okuyorsun?", oldu. Elflerin, mitolojik kavramların sadece çocukları ilgilendirmesi gerekiyormuş gibi bir algı var nedense. Kendilerine göre kitabın kitap olmasını gerektiren şey bir ana fikrinin olması, bir şeyler öğretmesi. Tamam, bu kitapların yazılış amacı bilgi vermek olmayabilir ama bazen kitabı bir şey öğrenmek için değil de sırf kafamızı dağıtmak için okuduğumuz oluyor. Dolayısıyla kitap hakkında öyle bir genelleme yapmanın anlamı yok bence. Madem bu kadar sevilmiyor fantastik öğeler. Bunların olmadığı bir dünya düşünün. Yukarıda bahsettiğim ressamların resimlerinin olmadığını; bu konular üzerine yazılmış binlerce kitabın, filmin var olmadığını hayal edin. Belki yokluğunu hemen anlayamazdık ama yavaş yavaş gördüğümüz, okuduğumuz eserlerin monotonlaşmaya başladığını; yaratıcılığın, özgünlüğün körelmeye yüz tuttuğunu fark ederdik. Lakin bütün bu fantastik dünyalar aslında henüz bizim tarafımızdan keşfedilmemiş birbirinden değişik diyarlar. Her bir bireyin düşüncesi, hayalinin bu kadar özgün, önemli olduğu bir dünyada bu diyarların birer hazine olduğunu düşünüyorum. İlk fantastik kitabın ortaya çıkışını çok merak ediyorum. Gerçek hayat; yazarına ne kadar boş, ne kadar sıradan gelmiş olmalı ki yazarı kendine ayrı bir dünya yaratmak zorunda kalmış olsun. Kitaplar gündelik hayatın içinden kaçmak için bir araç gibi yazarlar için. Gerçekte başkalarına bahsedemedikleri, zihinlerinde dönen kurguları yazıya dökme ihtiyacı hissediyorlar. Ben de "hayat" denen kitaptan sıkılınca kitabı değiştirme ihtiyacı hissediyorum bazen. Bazen hayata kendi bakış açımdan değil de başka bir zaman diliminde yaşamış birinin açısından ya da başka bir gerçeklikten bakmak istiyorum. Dolayısıyla gündelik hayattaki serüvenleri anlatan kitaplar yerine daha ilgi çekici, bizi başka dünyalara götüren kitaplar değerli bence. Hem sadece sıradan olaylar üzerine yazılan yazılar birbirinden çok da farklı değiller. Halbuki kendi yarattığımız dünyamızda dilediğimiz kadar farklı yazı üretebiliriz. Nasıl her yeni keşfettiğimiz müzik, her yeni kayan yıldız bizi heyecanlandırıyor. Keşfettiğim her yeni diyar da öyle heyecanlandırıyor beni. Bernhard Hennen de yeni bir şey yaratmak amacıyla kitabında Nandalee adlı kişinin kabilesini arkasında bıraktıktan sonra elflerle olan yeni yaşamından bahsediyor. Sanki bizim de günlük hayatımızı bırakıp kitaptaki dünyasına dalmamızı istiyor. Nitekim öyle oluyor. Ödevler, stresler, "gerçek" koşuşturmanın olmadığı kendinizi ejderhaların ateş püskürttüğü muhteşem bir dünyada buluyorsunuz. Sonuç olarak sıra dışı kitaplara kesin çerçeveler koyup şu güzel, şu kötü kitap diye ön yargılı yaklaşmak yerine sadece kitabın tadını çıkarmaya çalıp kitabın arkasında yatan hayal gücü ve emeği anlamaya çalışmalıyız. Böylelikle hem yeni kitapların dolayısıyla çeşitliliğin artmasını sağlarız hem de keyifli zaman geçirmiş oluruz. Berk Tınaz / 21601655