SOSYAL LİNÇ

İnsanoğlu ebeveyn olduğunda evlatlarını koruması onlar için belli başlı korkuları olması son derece doğal değil midir? Evet, bu çok doğaldır o zaman bundan uzak durabilirsiniz demek ne yazık ki pek de kolay değil. Kendi geçmişimizden, doğup büyüdüğümüz topraklardan bir parça taşımak ve bunu gelecek nesillerimize iletmek her toplumda var olan bir gelenektir. Fakat her ailenin bunu gelecek nesillerine aksettirme yöntemi birbirinden oldukça farklı olabilir. Jeanette Winterson otobiyografisi olan Normal Olmak Varken Neden Mutlu Olasın da evlatlık verildiği ailedeki baskılardan ve dayatmalardan bahsetmiş, pek de doğru olmayan bu yöntemlerin onun hayatını nasıl şekillendirdiğinden söz etmiş. Bizim toplumumuz da dahil olmak üzere bir çok toplumda dini zorunluklar bazı aileler tarafından yanlış anlaşılmakta, bu yanlış anlaşılmalar da çocuk eğitiminde bazı zorluklara neden olmakta ve gelecekte çocukların hayatlarında geri dönülmez sorunlara yol açtığı gözlenmektedir. Her birey kültürel ve dinsel kavramları kendilerine göre yorumlamakta özgür olsalar da bu değerleri çocuk eğitimini göz önüne alırken akıl ve mantık eşliğinde düşünmeliler. Jeanette Winterson, bu akıl ve mantık dışı yetiştirilmesi sürecinde evine kişisel kitaplarını alamamış, özgürce kendi cinsel tercihini savunamamıştır. Bugün, toplumumuzda çoğumuza aykırı gelen düşüncelerin, yaşam tarzlarının artışı belki de her geçen gün artan toplumsal baskı ve değişik din yorumları nedeniyle gelen zorunluklar olabilir. Atalarımızın da dediği gibi ''Aç bırakma hırsız edersin, çok söyleme arsız edersin.'' sözleri kitabı okuduğum süre boyunca aklımdan çıkmadı. Sürekli Winterson'ın annesi eve kutsal kitaptan başka kitap sokmadığı için mi Winterson A'dan Z'ye kütüphanedeki bütün kitapları okudu; üvey annesinin homofobik duyguları olduğu için mi lezbiyen oldu sorusu kafama takıldı. Belki üvey annesi dini zorunluklarını ya da normal olmayan dayatmalarını evladı için bir kenara bırakabilseydi ve onu ''olmaz''lar ile bunaltmasaydı her şeyin sonucunu değiştirebilir miydi? Birçok psikolojik deneyin de gösterdiği gibi insanların ''olmaz'' ve ''yasak'' kelimelerinin üzerine gittiği ters mantığın aslında insan hayatını ne kadar etkilediği bilinen bir gerçektir. Dini dayatma ağırlıklı toplumlarda eşcinselliğin, kadın tecavüzlerinin, çocuk istismarının sürekli arttığı görülmekte. Sonuç olarak şu söylenebilir ki bir bireyi toplumu ne kadar farklı yönlerde bastırırsanız, onlar da bir o kadar hırçınlaşır ve kendilerini farklı yönlerde doyurmak isterler. Ünlü filozof John Locke 'un da dediği gibi ''Ahlaki değerlerimizin rengini çevremizdekilerinkine bakarak seçiyoruz.'' bu söz de işte neden sadece bir bireyi etkileyen dayatmanın aslında toplumu tümüyle kapsadığını gösteriyor. Yani, anneler, babalar ya da geleceğin ebeveynleri çocuk yetiştirmede, onları iyiye yönlendirmede ve doğruyu yanlışı, yasak olanı olmayanı nedenleriyle birlikte onlara çok iyi anlatmalılar. Kimi zaman onlara doğru gelen değerler tamamı ile bir hata olabilir, işte bu nedenler de göz önüne alınmalı ve herkesin bu konuyla ilgili çok iyi bilgilendirilmesi gerekmektedir. Son olarak, naçizane fikrim şudur ki, herhangi bir gerçek dayanağı bulunmayan, tamamen yanlış yorumlamalardan ortaya çıkmış dini ve kültürel dayatmalar toplumları ve bireyleri geriye götürür, ileri adımlar atmalarında engel teşkil eder çünkü bireyler gerçekte var olmayan bir yasaktan kaçmaya çalışırken, asıl yapılmaması gerekene yönelirler. Ama şu unutulmamalıdır ki, hiçbir toplum ya da birey eşcinsellikle, eğitimle, edebiyatla ya da çok okumayla yıkılmaz aksine güçlenir çünkü farklılıklar, değişik yorumlar kendini aktif tutan değerler ve baskıdan uzak özgür düşünceler toplumu toplum; bireyi ise birey yapar.