GEÇMİŞE SIRT ÇEVİRME

Bir yol düşünün, upuzun, sonu gözükmeyen. Kapkaranlık, belirsiz... Attığınız her adımda, yürüyerek arkanızda bıraktığınız mesafeyi aydınlatan bir ışık var. Önünüze, yolun geri kalan kısmına da kimi zaman o ışık yardım ediyor, kat ettiğiniz mesafenin yansımalarıyla. Hayat gibi, belirsiz bir geleceğe sahip olan, var olanın bir tek yaşanmışlıklar olduğu bir yol. Geceleri yatmadan önce yaşadığım günün kritiğini yapmak, daha sonra bir sonraki günü düşünmek, planlamak ve bu şekilde uykuya dalmak, kişiliğimin en belirgin özelliklerinden biri olan plan ve geleceğimi garanti altına alma takıntımı en iyi yansıtan alışkanlıklarımdan birisidir. Yarın yapacağım toplantıda bir öncekinde yaptığım hataları yapmamam gerektiğine dair kendimi uyarmak, sabahları sütlü mısır gevreği yediğimde midemin yandığını hatırlamak ve buna göre ne yiyeceğime karar vermek, yarın, bu sabahki gibi geç kalmamak için beş dakika daha erken kalkmam gerektiğini bilmek... Tüm bunlar ve daha birçoğu gece boyu hatta bazen gün içinde bile kafamın içinde dolanır durur. İşte bu noktada çevremdekileri hatta bazen içinde bulunduğum toplumu anlamakta güçlük çekiyorum. Ben gelecek için bu kadar plan ve program içerisindeyken, hatalarımdan ve yaşanmışlıklardan yola çıkıyorken çevremdeki insanların geçmişlerine karşı olan bu umursamaz tavırlarını aklım almıyor. "Hayat bu, plansız yaşanır, tesadüfler belirler gidişatını." Bu cümleyi kaç kez duydum saymadım, sayamadım. Evet tesadüfler belirler gidişatı, evet hayat bazen yaptığın tüm planları bir çırpıda bozar. Sürprizler her daim kötüdür, hiçbir zaman yaşanmamalıdır demiyorum ama en azından kötü olabilecek sürprizleri, bizi üzeceğini tahmin ettiğimiz olayları geçmişteki deneyimlerimizden, üzüntülerimizden, sevinçlerimizden edindiğimiz bilgilerle önleyebilir, yaşayacaklarımızı kontrol altına alıp, geçmişin geleceğimiz üzerindeki yansımalarıyla şekillendirebiliriz. Tarihin tekerrürden ibaret olduğu söylenir. Büyük bir heyecan ve umutla baktığımız, belirsizliklerle dolu geleceğimiz ya dedikleri gibi tamamen geçmişimizin tekrarından ibaretse? Ne kadar farklı olabilir ki, yaşanan her şeyin bir sebebi yok mu, geçmişe dayanan bir sebebi. Yaşanan her olay ileride yaşanacak olan bir başkasına gebe değil mi? Peki ya neden bu geçmişe sırt çevirmiş hallerimiz? Hiç yaşanmamışçasına ya da yaşanıp ardından hemen unutulmuşçasına davranışlarımız neden? Geleceğe dair neyi biliyoruz o halde, neyi tahmin edebiliyoruz, neyi görebiliyoruz? Geçmişimiz olmasa yaşayacaklarımıza dair en ufak bir fikrimizin olamayacağını, deneyimlerimiz olmasa kontrolün bizim elimizde olamayacağını farkında mıyız emin değilim. "Ufka baktım oraya bakanlarla birlikte arkaya bakan kimse yoktu. Geçmişi olmayan kalabalığın gelecek için söyleyecek sözü olabilir mi?" (Tanyol, 2015, 42). Ne güzel ifade etmiş düşüncelerimi Tuğrul Tanyol. Seni üzene koşar mısın bir daha, canını yakan insanı sever misin tekrardan, başarısız olduğunu bildiğin bir işle uğraşır mısın, sonunu bildiğin yolu yürür müsün yine? Peki ya o çokça merak ettiğin geleceğe doğru ilerlerken niçin sırt çevirirsin geçmişine? Her insan hata yapar, her millet, her toplum. Doğrular yaşandıkça öğrenilir, hatalar yaparak, deneyimleyerek, bir kez yaptığın yanlışı ikinci sefer tekrarlamayarak elde edilir zafer. Temeli sağlam bir gelecek elde etmenin yegane yollarından biridir geçmişten feyz almak. Baktığın ufukta hataların, başarıların yansımalarını görmektir geleceğe emin adımlarla ilerlemek. Bir millet düşünün ki büyüklerinin elde ettiği başarıları biliyor ve bunlarla motive oluyor, kendinde o gücü ve kudreti buluyor. Bir birey düşünün ki iki yıl önce yaptığı bir yanlıştan ders almış şimdi onu tekrarlamamak adına kendine öncekinden apayrı bir yol çiziyor. Her iki durumda da insanı veya toplumu zafere götüren tek yol, geçmişte kendimizin veya başkalarının edindiği tecrübeler ve doğurduğu sonuçların bilincinde olmak ve bu doğrultuda hareket etmek. Ufka baktığında söyleyecek bir söze, izleyecek bir yola sahip olmanın tek koşulu geçmişe sırt çevirmemek. İnsan hatalarından ders alınca, başarılarıyla motive olunca, geleceğe nasıl emin adımlarla ilerlediğini fark ediyor. Geçmişi, hayat boyunca en büyük yardımcısı oluyor.