SIRADAN BİR GÜN

"Gün Olur Asra Bedel" çok farklı bir kitap. Cengiz Aytmatov'un 1991 yılında yazdığı bu kitapta neredeyse her şey var. Genel olarak Sovyetler Birliği'ni eleştiren bir kitap olmasına karşın içinde bilim- kurgu gibi fantastik ögelerden, bozkırın ortasında yaşayan sıradan insanların yaşam öykülerine kadar geniş bir çerveçeveyi barındırıyor. Roman çok kısaca söylemek gerekirse bir cenazenin bir yerden başka bir yere taşınış öyküsünü anlatıyor. Kitapta komünist sistemin ağır bir eleştirisi ve komünist sistem içinde yaşayan insanların nasıl insandan sayılmadığı gibi konular işleniyor fakat benim hakkında konuşmak istediğim şey ise kitabın isminde de bulunan "Gün" kelimesi. Çünkü kitaptaki bütün olayların sadece bir günde olmasına, kitabın sadece bir günü anlatmasına çok şaşırmıştım. Daha önce okuduğum kitaplarda zaman günlere, aylara, yıllara yayıldığı için sadece bir günü anlatan bir roman okumak beni oldukça şaşırtmış, böyle bir şeye inanmakta zorluk çekmiştim. Hangimiz bir günün değerini durup düşündük ki? Birbiri ardına gelen monoton günlerin karanlığında boğulmaya alıştığımız için günleri pek umursamıyoruz belki de. Herkesin dilinde değil midir "Şu günü bir atlatayım ondan sonra rahatım..." cümlesi? Ama gerçekte böyle bir rahatlık maalesef ki mümkün olmuyor. Sabah güzel başladığını düşündüğün o mutlu gün bile monotonluğun ellerine bırakıveriyor kendini. Her gün aynı şeyler, her gün aynı şeyler... Bunu 5 kere daha yazıp bütün bir haftadaki günleri özetlemek isterdim ama o bile sıkıcı geldi. Neyse, benim derdim tam olarak bu. Ben hiçbir günümü bütünüyle dolu dolu geçirmedim. İlla günün bir kısmında boşluğa düşüp hiçbir şey yapmadığım oluyor. Kitapta ise bir günün dolu dolu anlatılması beni etkileyen şeydi. Bir gün içinde bir BAHAR 2 sürü olay yaşamak gerçekten tuhaf gelmişti. Ama insanların büyük çoğunluğu böyle olduğu için belki de artık pek dikkat çekmiyor günü dolu dolu geçirmek. İlla o sıkılmışlığı yaşamak gün içinde yaptığımız aktivitelerden biri olmuş sanki. Sanki sıkılmak diye bir aktivite çıkmış bütün herkes boş zamanlarında onu yapıyor... Konuşmak istediğim bir diğer şey ise olayların ne kadar çabuk gerçekleştiği. Yani demek istediğim bir saniyede veya bir dakikada bütün hayatınızı değiştirecek bir şey yaşayabilirsiniz. Bu da çok küçük olan, değersiz görülen bir saniyenin bile aslında ne kadar değerli gösteriyor. Bir saniyede dünyanın en mutlu insanı ve yine bir saniyede dünyanın en mutsuz insanı olmak mümkün. Bir saniyede sultanlar gibi bir hayata sahip olmak, yine bir saniyede özgürlüğünü kaybedip demir parmaklıklar arkasına düşmek de mümkün... Fakat bizler 86, 400 saniye içeren bir günün kabaca 600 saniyesini hayatından memnun bir şekilde geçiriyoruz. Geri kalanı ya uyku ya da sıkılmışlık içinde geçip gidiyor. Buna bir çözüm bulunur mu bilemem, böyle gelmiş böyle gidecek şeylerden biri belki de ama en azından insanın böyle bir yaşam sürdüğünün farkında olması yine de küçük bir değer taşır bence. Sonuç olarak çok sevdiğim kitaplardan biri bu. Sadece bir günü anlatarak beni oldukça şaşırtan, "Nasıl olur ya, diğer günler nerde?" diye kendi kendime saçma bir soru sormamı sağladı bu kitap. Bu sayede zamanın değerini daha iyi anlamamı sağladı belki de. Geçen her saniyenin, her dakikanın geri gelmeyeceğini düşünürsek belki hayatımızı daha güzel yaşamaya başlayabiliriz. Ya da bütün dünyayı peşinden sürükleyen "sıkılmak" isimli aktiviteyi yapmaya devam ederiz kim bilir?