Kader Değil Keder

"Kaderi böyle imiş" diyerek sorumluluktan kaçarız çoğu zaman. Ya da öyle zannederiz ve vicdanımızın sesini bastırırız. Bizim başımıza gelmediği sürece görmemezlikten gelmeyi yeğleriz, ateş düştüğü yeri yakar atasözünü doğrularcasına. Aynen çocuk gelinler mevzuunda yaptığımız gibi onaylamadığımızı söyleriz ve gerisini umursamayız. "Bu da nereden çıktı şimdi, bizi üzme ne güzel sohbet ediyoruz şurada"diyor kimileri sıcacık evlerinde veya bir alışveriş merkezinde kahvelerini yudumlarken. " Bu durum onların kaderi, biz ne yapabiliriz ki?" diyenler de var elbette. Böyle durumlarda insanlık ve vicdan kavramının varlığı hakkında şüphe duyuyorum ve üzülsem mi sinirlensem mi cidden bilemiyorum. Bu kadar vurdumduymaz nasıl olunabilir ki akıl sır erdiremiyorum ve sormadan edemiyorum kendilerinin ya da çocuklarının başına gelseydi de yine böyle "kader" mi diyeceklerdi? Canan Tan'ın Pembe ve Yusuf kitabını okumadan önce arka kapağını okudum ve yorumlara baktım, töre kavramına vurgu yapıyordu. İlgimi çekti çünkü töre kavramı ne kadar inkar etmek işimize gelse de ülkemizde de olan ciddiye alınması gereken bir sorun. Kitabı okumaya başladım ve şunu fark ettim ki bu sadece töreyi anlatan bir kitaptan öte ülkemizdeki birçok soruna değinen ve gerçekleri tüm çıplaklığıyla göz önüne seren bir kitap. Hemen araştırmaya koyuldum ve sorunun ne kadar ciddi boyutlarda olduğunu sayısal verilerle somutlaştırarak fark ettim, ne yapılabilir konusu üzerinde düşündüm. Çocuk olmak ve evlenmek ne kadar da zıt sözcükler oysa ki. Oyuncak bebekle oynaması gereken, babasının prensesi olması gereken bir kızın, hayatın ağırlığı üstüne yüklenmiş ve çoğu zaman bunun altında ezilmiş olması. Dehşet verici! Araştırıken birçok hikayeye rastladım, ailesine yalvarmasına rağmen zorla geri gönderilenden tut şiddet görene kadar. Kitaptaki Keder de ismi gibi kederli bir hayatın çocuk gelin kahramanı, her şeye göz yuman, şiddet görmesine rağmen ses çıkaramayan, babasının düşmanlığına anlam veremeyen ve tüm bu olanlara rağmen hayata olumlu bakmaya çalışan. Daha niceleri var onunla benzer hayatları yaşayan ve maddi manevi eziyete maruz kalan. Peki ne yapılabilir? Medeni kanunumuzun 124. maddesi 17 yaşını doldurmadan evlenilemeyeceğini söylese de, bunun ne kadar etkili bir şekilde uygulandığı konusunda şüphelerimiz olduğu gibi uygulamadaki eksiklikler konusunda kanıtlarımız var. Bu durumda bizim halk olarak bilinçlenmemiz ve özellikle de gençleri bilgilendirmemiz lazım, kendilerini çaresiz hissetmemelerini sağlamak amacıyla. Çocuk gelinlerle yapılan röportajlarda diğer dikkatimi çeken bir diğer mesele de tam olarak bu durumu destekler nitelikte: toplum baskısı. Evlenmek istemediklerinde veya kaçtıkları zaman toplum tarafından ötekileştirildiklerini söylemişler. Bu da ses çıkarmamalarına sebep oluyor doğal olarak, zaten korkmuş ve olan bitenin farkına varamayan çocuktan bahsediyoruz, oyunun bir parçası zannediyor belki de yaşadıklarını. Büyüklerle oynanan, haksızlıkların ön planda olduğu, ezenin ezilenle olan oyunu. Daha çok önlem alınmalı, daha çok kafa yorulmalı bu konuda, yardım ve destek projeleri gerçekleştirilebilir mesela. Ama ilk başta ihtiyacımız olan şey farkındalık oluşturmak. Ailemizden başlayarak çevremize ve ardından ülkemize, en nihayetinde tüm dünyaya yayılan bir farkındalıktan söz ediyorum. Evet, sorunlardan kaçmak yerine biraz çözüm üretmeye çalışsak, biraz daha duyarlı olsak ve vicdanımızın sesini dinlesek daha huzurlu olacağımızdan kuşkunuz olmasın. Kader gibi çocukların kederli hayatlarına son vermek ve onları olmaları gerektikleri yere ailelerinin, arkadaşlarının ve oyuncaklarının yanına yerleştirmek bizim görevimiz ve aynı zamanda insan olmanın bir gereğidir. Son olarak Canan Tan'dan geleceğin umut çiçekleri "çocuklara" : "Kış ortasında Güneş bile iliklerine kadar üşürken Bütün güzellikleriyle açıveren bir KARDELEN Umudun çiçeği"1 Selma Zeynep AKYILDIZ 1)Tan, Canan, Pembe ve Yusuf, İstanbul: Doğan Kitabevi, 2014