Geleceğin Aynası

Hangi aktiviteye haftanın her günü en az üç saat ayırıyoruz ? Kitap okumaya mı, yoksa spora mı ? Hiç biri değil; büyüğümüz küçüğümüz, doktorumuz öğrencimiz, hepimiz günde en az üç saatimizi telefon-bilgisayar-televizyon üçlüsüne harcıyoruz. Harcıyoruz diyorum çünkü bu zamanın çoğunu bize hiç bir yararı olmayacak, sadece zaman öldürmek için izlenen, okunan şeylerle geçiriyoruz. Bu konuyu eleştiren, teknolojinin avantajlarını-dezavantajlarını tartışan birden fazla metin ve kitap okudum, belgeseller izledim ama şu zamana kadar beni en çok etkileyen yapım, yaratıcısı Charlie Brooker olan İngiliz yapımı dizi: Black Mirror oldu. Dizinin adından da anlaşılacağı üzere dizide şimdiye ve geleceğe kara bir ayna tutuluyor. Dizide tekrar eden bir konu örgüsü ve oyuncu kadrosu olmayışı diziyi izlenebilir kılıyor. Benim gibi sürekli dizilerden sıkılan ve aynı karakterlerin üstünde ilerleyen kurguları sevmiyorsanız diziye başlamak için bir sebebiniz daha oldu demektir. Güncel olarak üç sezon ve on üç bölüme sahip olan dizinin en dikkat çekici ikinci özelliği ise işlediği konular. Birinci sezon birinci bölümden başlamayı düşünürseniz(ki dediğim gibi konu bütünlüğü olmadığı için karışık olarak da gidebilirsiniz)bir devlet başkanının kendisinin, ailesinin ve devletin sürekliliği için yapması gereken şeyleri görebilirsiniz. Veya başka bir bölümde bir çocuğa yaptıkları yüzünden kendisine ceza verilen bir kadının yaşadıklarını izleyebilirsiniz. Beni çok etkileyen bir başka bölümde ise yaşama amacımızın sadece başkaları tarafından beğenilme ve takdir edilmeye dönüşeceğini, hatta statümüzün bile bu beğenilerle belirleneceğini muhteşem bir senaryo ile bize aktarıyor . Her bölümde şimdiki zamandan bir parça bulabiliyor oluşum beni dizideki sahnelerin gelecekte yaşanabilecek olması ihtimaline inandırıyor. Ve bu durum da diziye olan ilgimi arttırıyor. Yazılan kurgunun yanı sıra efektler ve dekorlar çok kaliteli. İzlediğim bilim kurgu, fantastik türü filmlerde ve dizilerde kurgudan sonra en çok önem verdiğim şeyler ışıklandırma, efektler, kaliteli dekorlar oluyor. Mesela bir filmde dövüş sahneleri Cüneyt Arkın'ın eski filmlerindeki gibiyse izlemeye katlanamıyorum . Veya uzay filmlerinde kullanılan dekorlar alüminyum folyoyla kaplanmış rulolara benziyorsa o yapımın kalitesiz olduğunu düşünüyorum . İşte bu noktada Black Mirror kalitesini ortaya koyuyor. Ses ve görüntü efektleri ile sahneler şimdiki zamandan değil de gelecek zamandan gibi gözüküyor. Dizinin teknolojiyle olan bağlantısına gelecek olursak; her bölümde en azından 1 insanın başına gerçekten kötü şeyler geliyor. Kimisi yaptığı yanlışın cezasını çekiyor, kimisi hırsından dolayı kaybediyor, kimisi de başka sebeplerden. İşte teknoloji de tüm bu olayların yaşanmasına, devam etmesine ve kötü sonuçlanmasına sebep oluyor. Mesela bir bölümde insanlar gözlerini telefonlarından ve tabletlerinden ayırmadıkları için başkasına yapılan zulmü görmüyorlar . Olay anında yaptıkları tek şey video çekmek oluyor. Bu durum tam da canım ülkemin güzel insanlarını anlatıyor. Klavye şövalyeleleri dediğimiz bir topluluğumuz var ki kendileri normal zamanda iki kelimeyi bir araya getirip fikirlerini söyleyemeyen insanlardan oluşuyor. Yanlarında taciz edilen bir kadın varken ses çıkarmayıp, twitterda tacizciye hapis cezası isteyen, alt komşusunun çocuğunu dövmesine göz yumup, #cocugasiddetehayır yazarak fotoğraflar paylaşan insanların varlığı beni geleceğimizle ilgili endişeye sokuyor . Bir başka bölümde sırf başkalarına kendini beğendirmek ve 'puanını' arttırmak için olduğundan farklı davranan insanları görüyoruz . Hatta bu 'puanlarla' insanların sınıflandırıldığını, aldığın evden tut arkadaş çevrene, bindiğin uçaktan iş yerinde bulunduğun kata kadar hepsinin bu puana göre belirlendiğini gördüğümde yine aklıma günümüzde olan sosyal medya aşkı geliyor. Evet ben de bir sosyal medya kullanıcısıyım ve kabul ediyorum ki normal düzeyde değil. Ama çevremde sosyal medya ile normal yaşamı karıştıran, konuştuğu her şeyi, gittiği her yeri, yediği her şeyi paylaşan insanlar yok değil. Gittiğin yerde 1 yada 2 fotoğraf paylaşmak varken yediğin içtiğin şeyleri, mekanın her karesini, kıyafetinin her parçasını paylaşıp, bunları yaparak itibar kazanacağını düşünen topluluğun varlığı yetmiyormuş gibi bir de bu düşünceyi destekleyen bir başka topluluğun olması dizinin gerçekten güzel bir yere parmak bastığını gözler önüne seriyor. Sosyal medyayı hiç kullanmayan, televizyon izlemeyen ya da telefonda zaman geçirmeyen biri değilim; hatta bence gereğinden fazla bile zaman geçiriyor olabilirim. Ama şunu söylemek istiyorum ki bu diziyi izledikten sonra(ki çelişkiye bakın ki diziyi internetten izliyoruz)gerçekten gelecekte bunları yaşar mıyız acaba korkusu beni sarmadı değil. Korkup telefonu az kullanıyor ya da televizyonu daha az izliyor değilim ama yine de teknolojinin beni ele geçirmesine izin vermiyorum. Bu yazıyı okuyacak insanlara da iki tavsiyem olacak: diziyi kesinlikle izleyin ve de teknolojinin evcil hayvanı olmamaya çalışın, teşekkürler...