ZAMAN VE PARA

Ben insanın kendine ayırdığı zamanın ve kazandığı paranın birbiriyle ters orantılı olduğunu düşünen bir insanım. Neden mi? Çünkü zamanımızı ileriki hayatımıza, daha doğrusu işimize, yatırım yapmakla harcarsak ileride para kazanmamız işten bile değil. Zamana Karşı (Niccol, 2011) adlı filmde de tam aksi konu edilmiş olsa da film beni bu düşünceye yönlendirdi. Şu anda içinizden "Hiç çalışmadan da para kazanan bir sürü insan var." dediğinizi duyar gibiyim. Evet var. Ancak o insanların da ya büyükleri çok çalışarak o paraları kazandı ya da onların büyükleri. Şimdi de "Çok çalışmasına rağmen hak ettiği parayı kazanamayan insanlar da var." der gibisiniz. Ona da evet. Ama hesaba katmadığınız bir şey var. Her zaman daha çok çalışan birileri olacak dolayısıyla zaman harcamak sonu olan bir eylem değil. Sürekli artırarak devam etmek gerekli. Bildiğiniz gibi boş bırakmaya gelmez. Kafanızdaki düşünceleri çürütmemin hemen ardından artık ters orantıdan ne kastettiğimi açıklamaya başlayabilirim. Öncelikle, zamandan kastım ders çalışmadığımız veya işe gitmediğimiz, kendimize ve arkadaşlarımıza ayırdığımız boş zaman. Tanıdığınız tüm insanları düşünmeye çalışın. Şimdi onları en çok çalışandan en az çalışana doğru sıralayın. Şimdi her birine birer ofis seçin. İlk ofis seçeneğiniz elli üç katlı bir iş merkezinin en üst katında, bir basketbol sahası büyüklüğünde ve bir köşesinde dev, camdan yapılmış oval bir toplantı masası duran; diğer bir köşesinde yine cam bir çalışma masası olan bir ofis. Ayrıca odanın içinde dev bir televizyon ve çok pahalı bir sürü süs eşyası dizili. Odanın tüm tasarımı çok başarılı iç mimarlarca yapılmış. Diğer bir ofis ise çocukluğunuzu geçirdiğiniz evin o küçücük mutfağı kadar. İçinde nemden dökülmekte olan bir ahşap masa var. Masanın önündeki sandalyeler oturulmaktan yumuşaklığını yitirmiş. İçeriye hava ve ışığın aynı anda giremediği küçücük bir penceresi var. Tahminimce hepiniz o kafanızdaki listenin en üstündekileri ilk ofise diğerlerini ikinci ofise yerleştirdiniz. Belki hiç yerleştirmediniz bazılarını. Benim gözlemlerim de sizin görüşlerinizle aynı yönde. Gerçekten kendine ayıracağı zamandan bile fedakarlık edenler genelde toplumun ortalamasından daha çok para kazanıyorlar. Yıllarca büyüklerimizden duymaktan belki de yorulduğumuz, ama benim düşüncelerimi çok güzel özetleyen "Vakit nakittir." atasözü de bir amaç uğrunda ne kadar vakit harcarsak o amaca dair o kadar geri dönüş alacağımız fikrini destekliyor. Diğer bir yandan da tüm vaktimizi para kazanmaya yani çalışmaya ayırdığımızda tabii ki hayatımız mükemmel olmuyor. Çok para kazanabilecek kadar çalıştığımızı ve paramızın hayallerimizin çok üzerinde olduğunu düşünelim. Bu durumun devam edebilmesi için aynı performansla hatta arttırarak çalışmaya devam etmemiz gerektiğini de unutmadan bu parayı harcayabileceğimiz ne kadar vaktimiz olacağını düşünelim. Benim bu güne kadar ki gözlemim çoğu insanın hayallerini süsleyecek kadar para kazanan insanların bu parayı harcayacak zamanı olmadığıdır. Tabii haksız yollarla kazanan insanlar var ama onları genelin dışında tutarak konuşuyorum. Örnek vermem gerekirse bir ev hayal edin bahçesi uçsuz bucaksız, içeride yüzlerce oda... Hatta ayrı bir eğlence odası bile var. Bu odanın içinde bütün video oyunlarının olduğunu yanlarında bilardo masası ve hatta küçük bir bovling sahası düşünün. Bu eğlence odasının tam üstünde bir çalışma odası da olsun. Bir de bütün bunları elde edebilmek için çok çalışan bir insan hayal edin. Henüz evinin çalışma odası ve yatak odası dışındaki bölümlerini görememiş çok ama çok zengin bir avukat. Sizce mantıklı mı? Bence değil. Ama bir de tam dengeli bir hayat düşünün. Kendisini tatmin edebileceği kadar para kazanan ve bunu istediği zaman harcayabileceği boş zamanı olan biri. Evet, belki evinin altında bir bovling sahası olmaz veya uçsuz bucaksız yatıp yuvarlanabileceği bir bahçesi de olmaz. Ama arkadaşlarıyla bovling oynamak için dışarı çıkabileceği zamanı olur. Ailesiyle uçsuz bucaksız bir parkta piknik yapabileceği kadar tatili de olur muhtemelen. Ben de böyle bir yaşam isterdim. Kazandığım parayı harcayabileyim, arkadaşlarıma ve aileme zaman ayırabileyim. Yoksa yaşamın ne anlamı olurdu ki? Sadece çalışıp para kazanıp onu harcayamadığımız boş bir hayat.