Farklı Bir Mükemmel

Hepimiz kendi mükemmel dünyamızı yaratmak ve onun içinde yaşamak isteriz. Gerçek hayatın zorluklarına ve üzüntülerine katlanmak zor gelir, çoğu zaman kendimizi "keşke şöyle olsaydı" derken buluruz ancak burada en başta yapılan hata kelimenin anlamından kaynaklanmaktadır. "Mükemmel" kelimesini günlük hayatta çeşitli şeylere kullanırız; yapılan bir yemeğe iltifat etmek için, birinin üzerindeki kıyafeti beğendiğimiz için vb. ancak bu kelimenin yanına uymayacak belki de tek şey insanlıktır. İnsanoğlu çok şey olabilir ama mükemmel değildir. Ütopya temasını işleyen kitaplarda mükemmelliği engelleyen ana şeyin duygular olduğu söylenir. Burada anlatılmak istenen basit duygular değil de baskın olan, çoğu zaman mantıklı düşünmeyi engelleyen kıskançlık, aşk ve nefret gibi duygulardır. Çünkü bu duygular öylesine yoğun hissedilir ki, insana hiç beklemediği şeyler yaptırabilir. Bu nedenle bu kitaplarda duyguların yasaklandığı ya da ilaç gibi yollarla bastırıldığı görülür. İşlenen cinayetlerin büyük bir yüzdesinin bu üç duygudan kaynaklandığı düşünülürse, haklı tarafları vardır ancak ben bu düşünceye tam olarak katılmıyorum. İnsanı insan yapan en temel şey duygulardır. Eğer duyguları söküp alırsak, geriye kalan şey doğal olmaz. Aslında bir bakıma herkesi birbirine benzeten bir sistem yaratılmış olur çünkü her bireyin her duruma verdiği tepki farklıdır ve bu farkı yaratan şey hislerdir. Duyguları sıfırlayarak belki cinayetlerin sayısı azaltılabilir ve böylece daha iyi bir toplum düzeni kurulabilir ancak mevcut olan duruma "yaşamak" denilemez. Phillip Noyce'un yarattığı ütopyada aslında duygularla sıkıca bağlantılı olan inanç ve renkler de yasaklanmıştır. İnancın yasaklanmasıyla birlikte daha huzurlu bir toplum oluşturulabileceğine ben de inanıyorum çünkü inancın alt başlıkları oldukça geniştir. Bir dine ya da politik bir lidere inanmak, bir takıma fanatik bir şekilde bağlanmak ya da daha basitinden herhangi bir insana körü körüne bağlılık gibi şeyler oldukça tehlikelidir. Tarihte farklı görüşlerdeki insanların (her farklı görüşteki insan da kendi görüşünün yüzde yüz doğru olduğuna inanmakta) karşı karşıya gelmesiyle dökülen kanların haddi hesabı yoktur. Renklerin yasaklanmasının sebebi ise temelinde nefret ve kıskançlığı barındıran davranışları yok etmektir. Eğer karşımızdaki kişinin teninin, gözlerinin veya saçlarının rengini göremezsek, ırkçılık ve kıskançlık cinayetlerinin önüne geçmiş oluruz. Burada da aslında doğru bir gözlem vardır çünkü insanoğlu sahip olmadığı en küçük şeyi bile kıskanmaya çok Zeynep Cengiz meyillidir. Örnek olarak karşısındakinin doğal saç rengi olan kırmızıyı kıskanıp gözü dönen ve karşısındakini yaralayan biri verilebilir. Aslında kendisine hiçbir zararı olmadığı halde sadece yaratılış bakımından sahip olduğu özellikleri kıskandığı için karşısındakini incitmiştir. Ancak burada sorulması gereken asıl soru, bu ayrımı yok etmek için renksiz bir dünya oluşturmanın ve birbirinin tıpatıp aynısı olan beyaz noktalar yaratmanın mantıklı olup olmadığıdır. Ütopya kavramının çıkarılmasındaki amaç mükemmel dünyanın ve kusursuz toplum düzenin oluşturulması olmakla birlikte aslında pratikte bu amacın tam tersi sonuçlar doğurduğu gözükmektedir. İnsanın duygularını aksiyona dökmesiyle birlikte ortaya çıkan tabloyu bir hata olarak gören ve bu nedenle duyguları denklemden silen bu sistem, duyguları silerken aynı zamanda insanı insan yapan özellikleri ve temel özgürlükleri de kısıtlar. Yani aslında mükemmeli oluşturma yolunda giderken mevcut düzenden daha da kötü, baskıcı bir düzen ortaya çıkarırız. Temelde her ütopya aynı zamanda bir distopyadır. En güzeli ve en doğruyu yaratmanın mümkün olmadığını, insanın var olduğu her yerde bazı hataların da doğal olarak meydana geleceğini kabullenerek belki de farklı bir mükemmel tanımına yönelmeli ve bütün farklılıklarımızla ve eksikliklerimizle kendimizi kabullenmeliyiz.