BİR ÇÖKÜŞÜN ÖYKÜSÜ

Yirmi birinci yüzyılın yalnızlığına kıyaslanmasa da Bir Çöküşün Öyküsünde büyük bir yalnızlık anlatılmakta. Biraz kıskançlık, biraz kin en çok da toplum yaşantısının bireye empoze ettiği korkular; beğenilmeme ve takdir görmeme korkusu, dışlanma ve yalnız kalma korkusu. Yalnızlık uzun sürelerdir istenilmeyen bir durum olarak görülüyor. Bunun sebebi felsefi konulara mı değinir yoksa basitçe 'hayvanlar koklaşa koklaşa insanlar konuşa konuşa' atasözümüzden mi yola çıkılmıştır bilmem. Ben burada bir parça Stefan Zweig'in öyküsünden, bir parça da kendimden yola çıkarak bir yazı yazmaya çalışacağım. Madame de Prie kendini Fransa sarayının yeri doldurulamaz bir parçası olduğuna inanır fakat hiç de öyle değildir. Kısa sürmesini umduğu ve bu kısa sürede sarayın onun değerini anlayacağını düşündüğü sürgünü intiharına ve ölümüne sebep olur. Sürgün günlerinde yalnızlığın sessizliğini inanılmaz sinir bozucu olduğunun ve her zaman hatırlanmak istediğinin farkına varır. Bu yüzden kusursuz bir intihar planı yapar. Planı sona yaklaştıkça içindeki tereddütleri ve yaşama isteği artar ama o kararını vermiştir herkes onun ölümünü konuşacaktır. Bu yüzden ölmeye kesin kararlıdır. Madame de Prie tamamen korkularının, kıskançlıklarının esiridir bana göre. Geri almaya çalıştığı hayatı sadece başka insanların odağı olmak hatta başka insanlar için yaşamaktır. Kim olduğunu bilmeden kendi yalnızlığıyla barışamadan ölüp gitmiştir zavallı. Yalnızlıkla barışmak olduğun kişiyle gurur duymakla ilgili. Bence bu da demek oluyor ki Madame de Prie kendinden hiç de hoşnut olmayan bir kimseymiş. Kendi yalnızlığımı tanımanın başka her şeyden farklı olduğunu düşünüyorum. Çünkü yalnızlığımı tanıdığım anda hiçbir şeyin kendimle gurur duymama engel olmayacağını biliyorum. Şöyle anlatayım: insan bir birey olarak topluma gerekli olduğu kadar bir yalnızlık olarak da kendine gerekli. Arkadaşlarla konuşurken, işte bilgisayar başındayken, trafikte araba sürerken yalnızlığımızdan uzağız. Uyumadan önce veya sabah ilk uyandığında telefona bakmadan veya radyoyu açmadan kendine ayırdığın bir saatte kafandakileri masaya döküp düzenleyebilirsin. Senin sevdiğin şeyleri bulabilirsin gül mü seversin orkide mi? Yoksa ekşi elma mı tatlı elma mı? Bu basit sorular hayatın küçük detayları. Küçük detayları elimden kaçırdığım anda robot gibi hissediyorum. Uyan, yemek ye, okula git, eve gel, ödev yap, uyu, uyan, yemek ye... Uyanmaktan zevk almak, yemek yemekten, okula gitmekten yani günlük akıştan zevk almak bu küçük detayları bilmekten dolayısıyla kendi yalnızlığını bilmekten geçiyor. Başka bir konu ise yalnızlığını bilen insanın toplum hayatında kendine güveninin de arttığını düşünüyorum. Çünkü yalnızlığını bilen insan yalnız kalma korkusu içinde değildir, kendini beğendirme veya takdir görme endişesi yoktur. Kim olduğunu, ne olduğunu, hangi konularda başarılı, hangi konularda eksik olduğunu bilir ona göre davranır. Ben mesela asla matematik olimpiyatlarında sorulan sorulardan birini çözeceğimi iddia etmem. Çözmeye çalışsam da matematiğin benim kanayan yaram olduğunu bilirim, bu yüzden böyle bir iddiaya tereddütle yaklaşırım. İnsanın kendi yalnızlığıyla toplumda yalnız kalmak arasında dağlar kadar fark var. Yirmi birinci yüzyıl yalnızlığından bahsedersek eğer bireyler kendilerini toplumdan, toplumu da kendilerinden dışlamış gibi bir durum oraya çıkıyor. İletişime açık olmayan, içine kapanık bireyler hem toplumdan hem kendilerinden uzaklaşıyorlar. Bunu yalnızlık olarak adlandırmanın içimizdeki yalnızlığa haksızlık olacağını düşünüyorum çünkü bence bu yalnızlık değil yabanileşmedir. Bu yabanileşmenin önüne de yine kendi yalnızlığımızı tanımakla geçilebileceğini düşünüyorum. Demek istediğim odur ki yalnızlık firar edilmesi gereken bir durum değildir bence. Tabii ki yalnız taş duvar olmaz ama bir bütün olmak için yalnızlığa ihtiyacımız var.