DOSTLUK SINIFTA KALIR MI?

Kardeşlik, dostluk, arkadaşlık... Modern dünyanın, upuzun gökdelenlerin, kalabalık şehirlerin en çabuk tükettiği kavramlardır bunlar. En son ne zaman aile bireyleriniz dışında birine tam anlamıyla kendinizi açtınız? Ne zaman gerçekten birine dostum deyip güvenebildiniz? Doğruyu söylemek gerekirse ben uzun zamandır bu değerlere uzak yaşıyorum, her gün eksikliğini hissederek. Gerçek dostluk sahip olduğumuz maddi varlıkların, unvanların tamamen dışında olmalıdır. Bu yüzdendir ki genç yaşta gerçek dostluğu tatma ihtimalimiz ileriki yaşlara nazaran çok daha yüksektir. Üniversite öğrenimime başladığımdan beri kafamı kurcalayan bu meseleler, geçenlerde tekrar seyrettiğim ve seyretmeye doyamadığım "Hababam Sınıfı Sınıfta Kaldı" filmini izlerken duygusallaşmama sebep oldu. Melih Kibar'ın muhteşem bestesiyle başladığı andan itibaren bizi sarıveren ve alıp uzaklara, çok uzaklara götürebilen bir filmdir bu zaten. Ertem Eğilmez'in yönetmenliğini ve yapımcılığını üstlendiği Rıfat Ilgaz'ın eserinden uyarlanmış bu film 1976 senesinde ilk kez yayınlansa da hala güldürebiliyor, güldürürken düşündürebiliyor bizleri. Filmin bu özelliği belki de muhteva ettiği ortak değerlerden, dostluktan ve kardeşlikten ileri geliyordur. Benim için Hababam Sınıfı birliktir, beraberliktir; İnek Şaban'dır, Güdük Necmi'dir; çekilen kopyalar, yapılan şakalar, haylazlıklardır. Sonunda ne olursa olsun kardeşini satmamayı öğrenmektir Hababam Sınıfı, "O tokat İnek Şaban'a değil, Hababam Sınıfı'na atılmıştır!" diyebilmektir gerektiğinde. Memleketten gelen yegane tereyağını yurttaki arkadaşlarınla paylaşmak, arkadaşının doğum gününü asla unutmamaktır. Kendi annesinden çok Hafize Ana'yı ana bilmektir. Evde babanınkilere isyan ederken Mahmut Hoca'dan gelen cezalara eyvallah diyebilmektir. Film baştan sona her sahnesinde bunları hissettiriyor bizlere. Kah komik kah dramatik kah sarkastik özellikleriyle hem keyifli hem öğretici olan bu filmle asla bir buçuk saatinizin çöpe gitmediğini hissedebiliyorsunuz ayrıca. Filmin beni en çok etkileyen ve asla unutamadığım sahnesi Milli Eğitim Bakanlığı tarafından okula gönderilmiş müfettişin sınıfa sorular sorduğu sahnedir. Eğitim sistemimizin aslında tamamen ezbere dayalı olduğunu, öğrencilerin yaratıcılıklarını geliştirmenin akla dahi gelmediğini öyle güzel anlatılıyor ki, bence "Öğretmenliğe Giriş" dersinin ilk konusu olabilecek bir sahne bu. Çoğunuzun yüzünde şimdiden bir gülümsemenin belirdiğini hissediyor gibiyim. Yine de hatırlayamayanlar için, öğrencilere sorduğu ezber sorularını kendi bile karıştıran müfettişin şu cümlelerini hatırlatmakta fayda var: "Roma'yı yakan Hz. Şaban'dır. Padişah Neron Roma'da Hz. Şaban ile beraber ananı günde 1453 kere kanunen..." Nihayetinde kendi söylediklerinden utanan müfettişin düştüğü hal, eğitim- öğretim sistemimizin kara mizah yoluyla yapılmış muhteşem bir eleştirisidir. Lisede yatılı ve oldukça az nüfuslu bir okulda okumuş biri olarak kendimi gayet şanslı hissediyorum. Ne mutlu bana ki bu duyguları genç yaşta tadabildim. Öğretmenlerim annem-babam, arkadaşlarım kardeşlerim, yurdum evim olmuştu. Siyasetçi, diplomat ya da avukat değildik hiçbirimiz henüz ve hiçbirimiz okulda son model spor arabalarla gezmezdik. Telefon markalarımız değil, dar zamanlarımızda cebimizdeki son parayı bile dostumuzla paylaşabilmelerimiz önemliydi. Nasıl isek, öyle idik; iyi ya da kötü, cimri ya da cömert... Şimdi gözümün önüne geliyor canım 12-A , babamız Erhun Hoca, ağabeyimiz Ünal Memur, hizmetli Döndü Abla... Mahmut Hoca'dan, Hafize Ana'dan farklı olmayan onlarca insan... Lise yılları öğrenciyi çocukluktan gençliğe taşıdığından çok özeldir. Dolayısıyla lise öğretmenleri de epey etki alanına sahiptir. Geçenlerde üniversitemde hocalık yapan, edebiyatımızın kilometre taşlarından olan çok saygı değer hocam Hilmi Yavuz'la yaptığım röportaj sırasında lise eğitimine ne denli önem verdiğini ve aslında bir lisede eğitmenlik yapmak istediğini fakat Milli Eğitim Bakanlığı'nın prosedürlerine uymadığı için yapamadığını öğrendim. "Benim öğrencilerim avukat olacaktı, mühendis olacaktı..." diyor Yavuz. Gözleri parlıyor bunları derken. Bir kez daha anladım ki o yılların kıymetini bilmeyenler, bu şansı bir daha güçlükle bulabilir. Hababam Sınıfı sınıfta kalsa da kardeşliği, dostluğu bizlere tekrar tekrar hatırlatma işlevini sinema tarihimiz var oldukça koruyacak, dostluksa asla sınıfta kalmayacaktır.