Büyük Noksan/ Deniz Kaygusuz

Günlük yaşama dalıp gitmekten mi yoksa başka bir nedenden midir bilmem ama "samimiyet"le karşı karşıya gelmeyeli ne çok zaman olmuş. Yani en azından benim için böyle... Bu zamana kadar aklıma bile gelmemişti bu düşünce. Fakat Sait Faik Abasıyanık'ın Son Kuşlar'ını okuduğumda şöyle bir etrafıma baktım ve bir anda fark ettim; gerçek anlamda samimi bir insanla karşılaşmayalı uzun zaman olmuş. Hatta belki hayatım boyunca karşılaşmadım öyle biriyle. Nasıl bilebilirim ki? Yazar o kadar akıcı anlatıyor ki hikayeleri, birinde bile sıkılmadan okudum tüm satırları. Özellikle de Mercan Dede, Barba Antimos ve Apostol Efendi gibi tek bir karakter üzerine yoğunlaştığı öykülerde... O insanların yaşadıkları o kadar güzel hissediliyor ki, bütün acıları, hüzünleri, mutlulukları... Sanki o adada, onlarla birlikte büyümüş, birlikte yaşıyormuş gibi hissediyorum. Beni en çok etkileyen, bunların yanı sıra, Kırlangıç Yuvasındaki Kadın adlı öykü. Diğer öykülerden daha çok sevdiğimi söyleyemem ama yazarı kendime en yakın hissettiğim öykü diyebilirim. Bu öyküde diğerlerinden çok daha fazla hayal ürünü kullanmış yazar. Birkaç sefer de bundan bahsetmiş zaten; gerçek insanları anlatmaktan bıktığını yazmış. Benim anladığım kadarıyla insanlardan biraz uzaklaşmak istediğini anlatıyor bu hikayede. Sırf o yüzden hayali bir kahraman yaratmış kendine, insanlardan uzaklaşmak istemiş. Bu benim sıkça istediğim bir şey, özellikle de son zamanlarda. İnsanlar bazen o kadar yapmacık ve çıkarcı olabiliyorlar ki... İşte o zaman bu dünyada yaşamak istemediğimi hissediyorum. İnanıyorum ki birçok insan da şimdi, tam bu dakikada aynı şeyi düşünüyor. Buna şahit olduğum için kesin bir yargıya varabiliyorum hatta. Peki neden? Neden tüm insanlar bundan yakınırken aynı zamanda hepsi sevmedikleri o kişiliğe bürünüyor? Bunu nasıl yapabiliyorlar? Acaba ben de bazen öyle oluyor muyum? Bu merakımın asla tam olarak dinebileceğini sanmıyorum. Ama bana kalırsa, insanların bir şey yaparken çıkar gözetmeleri bunun en büyük nedeni. Büyüklerden hep duyduklarımıza göre dünya, insanlar çok değişmiş; öncesini bilmiyorum ama ben kendimi bildim bileli insanlar hep böyleydi. İnsanlara karşı kendimi korumam öğretildi bana hep, hala bu öğütleri duyuyorum ve sanırım öğüt verebilecek kıvama geldiğimde ben de aynı şeyleri söyleyeceğim küçüklerime. Biri sizden bir şey istediğinde onu edebiyle yapmak gerekir, "Acaba benim yararıma nasıl dokunur?" diye düşünerek değil. İşte bu şekilde insanların saygısı, onların arasında değerli bir yer kazanılmış olur. Çoğu insanın yapmadığı, belki de yapamadığı şey de bu. Bir şey onları sürekli alıkoyuyor samimi, içten davranışlar sergilemekten. Belki de "insanın doğasında var" dediklerindendir bu da, kim bilir? Belki de insanlar gerçekten açgözlü ve kibirli yaratıklardır. Ama ben buna inanmak istemem, içimde daima bir umut var her insanın öyle olmadığına dair. Yaşayıp görmekten başka çaremiz yok ne yazık ki... Sait Faik, belki gerçekten sürekli aynı şeyleri anlatmaktan sıkılmıştır da onun için hayali bir kahraman oluşturmuştur kendine ama öyküyü kendi yorumumla okuduğumda ben bu kadar basit olamayacağını düşünüyorum. Benim teorim doğru değildir belki ama elbet bir nedeni vardır. Zaten yazarın diğer hikayelerinde de sürekli haksızlık yapan insanlara karşı bir öfke ve onlardan kaçma isteği sezdim okurken. Daha çok saf, temiz ve ahlaklı ada sakinlerini anlatmış. Doğrusu beni bu düşüncelere sürükleyen de o insanlardı. Onlar gerçek mi, gerçekten yaşadılar mı bilmiyorum ama onları tanımayı çok isterdim. Sait Faik gibi, bir kez olsun onlarla kayıkta balık tutmak, bir akşam sofraya oturmak isterdim ben de. Onlar benim umut kaynağım oldu çünkü; daha doğrusu onları yaratan Sait Faik. Benim eksikliğini çektiğim şeyi gerçekten isteyen birileri daha olduğunu gösterdi bana. Onun sayesinde hayatta bel bağlayabileceğim bir umut olduğunu yeniden gördüm.