SÖZ GÜMÜŞ, SÖZCÜK ALTIN

Nefes almak, su içmek, beslenmek kadar zaruri olan bir şey daha vardır hayatlarımızda: Kelimeler. Onlar hayatta kalabilmemiz için aklımızın ürünlerini sunan aracılardır. Bazen harflerin rastgele yan yana gelerek kelimeleri oluşturduğuna inansam da sonrasında fikrimi değiştiriyor, onlarca mana taşıyabilen bu küçük yapıların tesadüf eseri dünyamızı anlamlandırıyor olmasının saçma olacağına inanıyorum. Sözcükler sanılanın aksine çok güçlü ve etkili birer araçtır. Gündelik yaşamda hunharca tükettiğimiz ve kimi zaman küçük oyunlarla katlettiğimiz kelimeler, biz farkına varamadan, etkisini yavaş yavaş ve sinsice gösterir. O anda iki muhtemel sonuç vardır: Ya zihninizden geçenleri istediğiniz gibi aktarabilmişsinizdir ya da kendinizi rezil etmişsinizdir. Çünkü bu küçük ama tehlikeli oyuncakların mekan ve zamana göre farklı kılıklara bürünebilme özelliği de vardır. Bir önceki paragrafta bahsetmiştim. Kelimeler güçlü araçlardır. Sanırsam onların bu güçlerine inanarak biz insanlar da en az kelimeler kadar güçlü ve önemli olan duygularımızı onları kullanarak ifade ediyoruz. Aslında tek aracımız sözcükler değildir: Renkler, notalar ve daha pek çok fırsat sunar doğa ruhumuzdakileri aktarabilelim diye. Yine de pek çok insanın ilk sığınağı kelimelerdir hatta bazen sayısız kelimenin bir teki bile yeterlidir; kısa, küçük, yalnız olmasına rağmen. Ne zaman, nerede, ne için söylediğini bilmesem de bu bağlamda kullanmak istediğim bir Vedat Türkali sözü var: "Önemli şeyler uçar gider, bir küçük ayrıntı kıymık gibi batıp kalır bellekte". Ayrıca bir araç bizi sadece A noktasından B noktasına götürebilirken kelimelerin evrenin derinliklerinde gezintiye çıkarma gibi inanılmaz bir özelliği de vardır. Yalnız, küçük bir kelimenin bu işi başardığı görülse de sıklıkla bir grup halindeyken bu işin üstesinden rahatça gelebiliyorlar. Bazen hiç tanımadığımız bir sesin eşliğinde bazen de iki kalın kapak arasında gözlerimiz şahitliğinde bambaşka hayatları yaşatıyorlar, aynı zamanda bir hayatı anlatmamıza da yardımcı oluyorlar. Nadiren ya da kendi adıma konuşursam, sık sık içimize kamp kuran dertlerimizden şikayet ederiz. Temiz havayı solumak yetmez, çikolata paketleri de Everest gibi karşımıza dikilir. Oysa tek ihtiyacımız sözcüklerdir. Boş bir duvara konuşmak anlamsız gelse de pek çok insana, benim için boş kağıdı kalemle doldurmak arasında pek farkı yoktur. İçinizden kelimeler döküldükçe hissettiğiniz huzuru çoğu zaman hiçbir çikolata veremez. O yüzdendir ki insanın yemeye, solumaya ve kelimeye ihtiyacı vardır. Peki, içimizi dökerken kelimelerin arkasına mı saklanalım yoksa onları ardımızda mı bırakalım? Bir başka deyişle, ağaçlarla dolu bir ormanda kaybolur gibi kelimelerin arasında mı kaybolalım yoksa küçük ve yalnız kalsalar daha mı iyi ifade etmiş oluruz kendimizi? Bu soru uzun zamandır edebiyat dünyasının kafasını da kurcalıyor. Kimisi derdini uzun uzun anlatmayı seviyor kimisi de kelime tasarrufunu. Cümlenizi uzatsanız kelimeleri gereksiz kullanmış oluyor, anlatım bozukluğuna sebebiyet veriyorsunuz; tek bir kelimenin sonuna nokta koysanız anlaşılmaz oluyorsunuz, eksik ya da yarım. Ama benim için bozuk duygu yoktur. Bin kelime ile anlattığınız mutluluğunuzu bozan şey anlatımınız olamaz. Ya da tek kelime kullandığınız vakit mutluluğunuz yarım kalmaz. Kulaklarım çınlıyor! Eminim; yanlış düşündüğümü, her dilin kendine özgü kuralı olduğunu söylüyorsunuz. Haklısınız, her dilin yine kelimelerle ifade edilen görünmez kuralları var. Ama sizce de bir yazarın, düşünürün ya da şairin zincirleri kırmak istemesi normal değil midir? Hissettiklerini, düşündüklerini, Rabia Betül Yurdakul önemsediklerini satırlara dizerken kalbinden geçen kelimeyi oracıkta kullanıvermesi suç olmamalı. Üstelik zaman geçtikçe sakladığı, susmak zorunda kaldığı her kelime insanın hem omuzlarına hem yüreğine ağır birer yük olur. Murathan Mungan'ın bir şiirinde dediği gibi içimizin gücü, dış mihraklar karşısında içimizin göçüğüne dönüşüverir. Son olarak, kıymık gibi batıp kalacak o küçük şey binlerce kelimenin veya birkaçının arasında elbette bulunur. Yeter ki bir bellekten başka bir belleğe aktarılmak istensin...