HER ŞEYİN SIĞINAĞI

Bir özgürlük türküsü en güzel nerede haykırılır? Bir umut en iyi nerede nefese katılır? Bir sır hiç yadırgamadan kime verilir? Nereye sığınılır? Beklerken bir umudu, kendimizi değiştirmeye çalışırken, değiştirirken kendimizi ve çevremizi, cesaret verirken kendimize, durup her şeyi düşünebilecek gücü verimli bir yalnızlıkta bulurken, kendini dinlerken işte, savaşırken kendinle belki de, korkusuzluğu öğrenirken, yaşamaya tutunurken ne verebilir insana kollarını, mağaralarını, tüm varlığını? Nasıl verebilir? Hem de koşulsuz, hem de rüzgarla... Ne verebilir? Benim sığınağım kökenlerimin geldiği yer olmuştu. Kendimi en güzel her yaz Tunceli'ye gittiğimizde, dinleyebilirdim. En rahat orada çare bulurdum dertlerime sanki. Tunceli'de her temmuz ayında doğa kültür ve barış festivali kapsamında Dersimli sanatçılar şarkılarını söyler, atölye çalışmaları düzenlenir, alt müzik gruplarına bir şans verilir, şiir okumaları yapılır, paneller olur, el yapımı eşyalar, kıyafetler, Dersim spor forması satan pazarlar kurulurdu. Avrupa'daki şarap, bira festivalleri gibi olurdu. Her yer cıvıl cıvıl ve her şey doğanın eşliğinde olurdu. Geçen yaz ülkenin her zamanki karışık durumu daha da karmaşık, korkunç ve tehlikeli bir hal alınca yıllardır yapılan festival iptal edildi. Dersim'e yalnızca bu festival için gitmiyorduk elbette, ama denk düşüremedik ve gidemedik maalesef. Bu gidemeyiş bendeki özlem duygusunu çok açığa çıkarmamıştı. Ta ki Bejan Matur'un ''Son Dağ'' kitabını okuyana kadar... Dağ neydi? Dağlar neydi? Şu Dersim'in Dağları... Şu Dersim'in Munzur'a karışan, umut olan, yaşam olan, cesaret olan, sığınak olan dağları... Neydi? Dağ Matur'a göre evdi, yuvaydı, acıydı, umuttu, göçtü, yoldu, sırdı, sırdaştı, sığınaktı, şefkatti, huzurdu, sükunetti, sessizlikti, aşktı, korkuydu, korkusuzluktu, inattı, yaşamanın inadıydı, sevinçti, kardeşlikti, bekleyişti, geçmişti, yenilikti, değişimdi, dönüşümdü. ''Bir dağ hayal etmiştim/Kelimeleri bir Tanrı gibi kucaklayan/Bizi göğsüne bastıran bir dağ'' (Bejan Matur/Şubat 2015/17) dizeleri bana yeniden hatırlatıyordu o eşsiz Dersim Dağları'nın misafirperverliğini. Şehir bu dağların içinde kurulmuş yani şarkıdaki gibi ''Dersim dört dağ içinde'' ve zirvesine ulaşmak için yaklaşık iki saat süren güneşin bizi kavurduğu bir yolculuk yapmıştık daha öncesinde. Matur'un tam olarak bahsettiği yuva burasıydı işte. O ulaştığımız zirve. Birçok gerillanın evi, sığınağı, sırrını gizlediği, aşkını sakladığı, umudunu büyüttüğü, özgürlüğünü hayal ettiği büyülü bir zirveydi. Oradayken sanki sloganlarını, silah seslerini duyabiliyordum. Matur Gölge(18) şiirindeki dizelerle tam olarak hissettiğim şiddetli duygulara tercüman oluyordu. Gerçekten bu hissiyatın bir açıklaması, karşılığı kelime olarak zihnimde oluşamıyor hala. Belki de bir şeylere tanıdık olmak ama sahip olmamak gibi bir şeydir. Bilemiyorum. Dizelerse şöyle:''Bu dağ başında bulduğumuz hüzün/Bizim değil/Geçmişin...'' ve bu dizeler dağların taşıdığı izleri anlatıyordu bana. Tıpkı o zirvede yankılanan sloganları duyduğum gibi yüzyıllardır hatta bin yıllardır o dağın oluklarına işlemiş acıları, hüzünleri, göçleri de duyar gibi oluyordum. Benim değil hiçbiri. Hepsi geçmişin. Ama hissediyorum işte. Derinden hissediyorum hem de. Matur dağın biriktirdiği acıyı öyle ona ait gibi anlatmış ki, o acılar benim de oluyor, sizin de oluyor. O acılar bizim de oluyor. Tam olarak da şu dizelerle açıklıyor aslında şairimiz kendini : ''Bir acı yaşandıysa/ Kelimeler aynı kalır.''(Bejan Matur/Şubat 2015/31) ''Kime gideceğiz,/Hangi sözle anlatacağız acıyı,/Hangi dilde bağışlanmayı dileyeceğiz?''(Bejan Matur/Şubat 2015/35) ve bu dizeler acının algısına farklı boyutlar katıyordu. O dağda iliklerime isleyen bir yas vardı evet. Bir mağduriyetten doğan acı sonra acıdan doğan kanlar, silahlar, haykırışlar, kayıplar, bekleyişler, ölümler de vardı evet ama sonunda umutlar vardı yine. Hep umutlar var. Kayıpların yol açtığı eksiklikler vardı dağlarda ve yitirmişlikler ve bitirilmişlikler. Bu eksiklikleri kederle tamamlamak yerine Matur ''acıyı bağışlamayı'' sunuyor elimize bir umut olarak. Affetmek zor ama derin bir rahatlama veriyor insana diyor sanki. Acının dilinin aynı olduğunu yazdığı gibi, ortak hüzünlerimiz olduğu gibi ortak sevinçlerimiz de olabilir umudunu aşılıyor bana şiirleri. Matur için ''dağ'' sözcüğü hem alegorik hem de gerçek anlamda çok fazla karşılık bulsa da yine beni çok etkileyen diğer anlamı ''ışık'' olmuştu. ''Çünkü dünya göğüne bakmayan/Yürek kararır.''(Bejan Matur/Şubat 2015/38) dizeleri o dağın tepesindeki uçsuz bucaksız mavinin sanki beni alıp başka dağlara hatta başka dünyalara götürdüğünü hayal ettirdi yeniden. Sıcak bir yaz gününde, kavuran bir güneşin altında da olsam, o dağın başındaki o ışık ve o aydınlık yeniliğin en güzel rengini yüreğime işletebilmişti. ''Son Dağ'' diğer dağlar gibi kucaklayıcı ve her duyguyu bulabileceğiniz bir şiir kitabı ve size tavsiyem bir dağın zirvesine çıkıp okuyun bu kitabı. Yaşayarak okuyun. Size ait olmayan ama sizin de bildiğiniz duyguları hissederek, yaşayarak okuyun bu kitabı.