ÖYKÜSEPŞIN

Hemen anladınız değil mi ne anlatacağımı? "Inception" filminden sonra çıkan furyayla birlikte rüyasının içinde başka bir rüya gören arkadaşım, lafı gediğine koymuş edasıyla söyledi geçen gün: "Abi rüyamda uykuya daldım ve yeni bir rüya gördüm. Resmen rüyasepşın yaşadım." Ben de onun bu esprisine atıfta bulunmak istedim. Belki de ileride Türkçe'ye bir şekilde uyarlanacak bu son ekin varlığından habersiz öykülerle tanıştırmak istiyorum sizi. Tanıştırmak ve bu öykülerin büyüsünde kısa bir yolculuğa çıkarmak... Öyle bir anlatış düşünün ki soluğunuz geri bırakmak istemediğiniz bir çırpınış gibi. Cümleler bir trenin vagonları gibi. Hikayeler birbirinden bağımsız, ama bir o kadar da iç içe, sanki bir canlının iç organları gibi. Düşünün, hiç bilmediğiniz bir şehirdesiniz, kaybolmuşsunuz; ama sokaklar çok tanıdık. Rastgele bir kapıyı çalsanız tanıdık bir yüz çıkacak. Köşeyi dönseniz çocukluğunuz geçtiği sokağa varacaksınız. İşte Ethem Baran'ın "Zira" adlı öykü kitabını elinizden bıraktığınızda tam olarak bunları hissediyorsunuz. Dikkat ederseniz elinize aldığınızda demedim! Zira elinize aldığınızı değil sadece bıraktığınızı hatırlıyorsunuz, çünkü zaman sizin için duruyor. Önce Ali Ağa oluyorum öykülerin içinde. Atının üzerinde ben varmışım gibi, bozkırın kokusu sanki benim nefes borumu çatlatıyormuş gibi hissediyorum. Hiç deneyimlemediğim duyguları okuyorum, ancak okuduğum satırlar adeta hafızamda hiç silinmeyen bir yerlerden çıkıyormuş hissi yaratıyor bana. Ali Ağa kahramanım oluyor. Tamam, bir köy yerinde uçabilen, x ışınları gönderebilen bir kahraman değil belki ama benim dünyamda Ali Ağa bir bakışı ile tüm köyü yeni baştan yaratabiliyor. Ata öyle bir binişi var ki o küçük dünyanın içinde herkesi heyecanlara gark eden bir akım yaratıyor. Aklımı kurcalıyor okuduklarım. O kadar doğal ve içten bir hayat yaşamamışım. Yaptıklarım hep kısa işler olmuş. Beş dakika telefonuma bakmadan yaşayamaz olmuşum. Ali Ağa'nın doğayla bütünleşmesi ne kadar gerçekse benim de hayatımın odağını yakalayamama sorunumun o kadar büyük olduğunu fark ediyorum. Zincirlerimi kırmak istiyorum, öykünün içinden fırlayan bir başka öyküdeki -Kafka'nın kızılderilisi- gibi atın üzerine çıkıp dört nala şahlanmak ve üzenginin varlığını, atın bir boynu ve başı olduğunu unutmak istiyorum; çünkü hayatı boyunca hep alışkanlıklarla, çevresinin isteklerine göre yaşamış ve koşmuş Ali Ağa öyle yapıyor: "Bu koşunun son koşusu olduğunu bilir gibi koşuyordu, çünkü hiçbir koşusu bu denli güzel olmamıştı... Son koşusuydu ve en güzeliydi." (Baran, 10) Baran'ın öyküleri birbirinden çok farklı dünyaları anlatsa da benim hayal gücümde hepsi bir şekilde birbirini tamamlıyor. Bir hikayeden diğerine geçerken kendimi ta 1984 yılında yayınlanmış bir şiirin içinde buluyorum: "Saçlarım o eski güzelliğini / Çoktan yitirdi / Şimdi yalnız bilmem neden / Zaman zaman yüzüme vuran / Bir uta ncı perdeliyor sadece..." (Erbaş, 68). Aslında şair, Ethem Baran'ın yakın bir arkadaşı. Şiirlerini o kadar iyi biliyor ki aklında bununla ilgili öyküsünü hemencecik bağdaştırabiliyor: "Ne zamandır kenarda bekleyen bir hikayem vardı; onu gidip oradan almak, içinde dilediğimce dolaşmak, dolaşırken de yanıma büyük şairi yoldaş etmek..." (Baran, 21). Bu sefer öykü, şiirle birleştirilmiş ve içinde yaşayan yine benim. Aklımın bir köşesinde beni Ali Ağa'dan alıp nasıl 17 yaşında bıçkın bir delikanlıya çevirdiği sorusu, diğer köşesinde ise belki bir kitap ile anlatılamayacak duyguların üç mısrada dile getirilebilme muhteşemliği. Ethem Baran bu mısraları alıp kendi öyküsünü "ferahlatırken"(21) bana düşen sadece o satırların arasında tadına doyulmaz bir gezintiye çıkmak oluyor. Siz hiç şiirin içinden fırlayan insanlar gördünüz mü? Peki o insanları tarif etmeye kalktınız mı? Hayal gücünün bile zorlanacağı açmazları kelimelerle delmek ancak bu kadar büyük ustalıkla ve de en önemlisi böyle büyük bir cesaretle başarılabilir. Kendi dünyama yeni dünyalar ekledim. Artık herkes olabilirim. Farklı öyküleri kendi öyküme katabilirim. Öyküsepşın tadında, her şeyin içiçe olduğu, bir o kadar da içten bir hayat dileğiyle...