UMUDUN SINIRINDA

Umut. Bu sözcüğü duyduğunuzda aklınıza ne geliyor? Sevgi? Beklenti? Pembe bir bulut? Karşılıksız inanç? Hiç aklında negatif bir şey canlanan oldu mu? Pek sanmıyorum. Hep güzel, insana mutluluk veren şeyler geliyor insanın aklına değil mi? E boşuna umudun bizi ayakta tuttuğunu söylemiyorlar... Peki her şey bundan ibaret mi? Umut sadece pozitif kavramları mı içerir? Bence tam tersine umut dünyanın en büyük zıtlıklarından, en büyük çelişkilerinden birini içerir. Umut etmek güzel şey haklısınız ama umut öyle ince bir çizgi barındırır ki içinde, bir tarafı sapsarı çiçekler bahçesi diğer bir tarafı alev alev yanıyor... Öyle dikkat edilmesi gereken bir çizgi ki bu, siz kendinizi sarı bahçelerin en güvenli yerinde zannederken sizi savurup alevlerin göbeğinde bir başına bırakıyor. Öyle tehlikeli ki, sağ yanağınıza çiçeklerin tatlı kokusu siniyorken sol yanağınızı ateş sarmış yanıyor. Kıpırdayamıyorsunuz sıkışmışsınız bu taban tabana zıt iki dünya arasında. Aynı Newton'un eylemsiz referans sisteminde zıt kuvvetlerin sağladığı stabilite ve uyum gibi umudun çizgisinin iki yanındaki zıtlık dengeyi sağlıyor ve siz arada sıkışıp kalıyorsunuz. Nasıl mı? Umut sizi dünyanın en güzel diyarlarında yaşatabilir, en ulaşılmazı ulaşılır, en imkansızı imkanlı, en yaşanılmazı yaşanır kılabilir ve böylece sizi hayata sıkı sıkıya bağlarken dünyanızı eşsiz hale dönüştürebilir. Buraya kadar her şey inanılmaz derecede toz pembe, çoook mutluyuz ama asıl bu mutluluk bizim başımıza yıkacak olan her şeyi. İşte çelişkinin asıl başladığı nokta tam da burası. Siz sıradan bir beklenti içindeyken sizi dünyanın zirvesine taşıyor ve bununla da kalmayıp sıradanlık seviyenizle oynuyor, sizi kandırıyor. Artık olmasını beklediğiniz iyi şeyden tatmin olmanızın zorlaşması bir yana kötü yönde olmasını beklediğiniz şey gerçekleşirse eskisinden çok daha katlanılmaz hale geliyor. Bunu biyolojide madde bağımlılıklarının nöronlar üzerindeki reseptörlere etkisine çok benzetiyorum ben. Madde bağımlılarının reseptörleri en başta herkes gibi dopamini (mutluluk hormonu) algılarken daha sonra maddeye bağımlılıkları artınca reseptörler dopamini tek başına algılayamaz hale geliyor ve o madde olmaksızın mutlu hissetmek bir yana dursun normal bile hissedemiyorlar. Yalnızca normal hissetmek için bile o maddeye ihtiyaç duyuyor kendilerini ona bağımlı kılıyorlar. Umut da aynen böyledir işte siz kendinizi umuda bağladıkça o sizi daha da yukarılara çıkarır ve bir zamanlar sizi sevindiren şeyler artık sizi tatmin etmemeye başlar üzen şeyler ise iyice dayanılmaz hale gelir. İmparatorlar Kulübü filmi de umudun insanı nasıl ayakta tuttuğu yönünden yaklaşıyor bu konuya. Bir öğretmenin haylaz bir öğrenciye olan bitmek tükenmez umudunu ve bu umudun onu nasıl ayakta tuttuğu anlatıyor. Hatta o öğrenciye olan umudundan başka bir öğrencinin hakkını yemesinin kendi vicdanına olan tek açıklamasını da umuda sığınarak buluyor. Bense umudun bu derece günlük hayata sonuç bağlayıcı keskin bir inanç oluşturan yapısının çok beklenmedik ve tehlikeli sonuçlar doğurabilecek bir etkisinin olduğu kanısındayım. Bunu karanlık bir atmosfer yaratıp asla umut etmeyin, umut sizi mutsuz eder demek için söylemiyorum. Yalnızca hayal kırıklığı yaşamamak için umutla gerçeklik arasında dengenin anlaşılması ve kurulması gerektiğini ancak bu şekilde sağlıklı bir oluşum sağlanabileceğini düşünüyorum. Umut, sınırları bilindikçe ve bilinçsizce kişi kendini kaptırmadığı sürece insanı teşvik edici bir konumda yer alır yalnızca tadında bırakılmazsa sonucu beklenmedik derecede üzücü ve yıpratıcı olabilir. Bu nedenle hayatın her anını umuda bağlamak bir süre sonra olumsuz sonuçlar doğurmaya başlar bunlarla karşılaşmamak için temkinli davranılmalıdır.