FARKLI KÜLTÜRLERE AÇILAN KAPI: YOLCULUKLAR

Hepimiz hayatlarımızda yolculuklar yapmışızdır. Amacı ne olursa olsun yaptığımız bu yolculuklarda birileriyle ya da bir şeylerle etkileşime giriyoruz. Bu noktada bahsedilen etkileşim sözlü, görsel veya işitsel olabilir. Girdiğimiz çeşitli etkileşimler bizleri farketmesek bile tesir ediyor. Başka bir deyişle, yolculuklar sayesinde girdiğimiz bu etkileşimler bizlere birçok katkı sağlıyor. Bu katkıların başında da bilmediğimiz veya uzak olduğumuz kültürleri öğrenmek, bu kültürleri yaşamak var diyebiliriz. Peki, ne tür yolculuklar bize bahsedilen katkıyı sağlıyor? Ayrıca, bir yolculuk insanlara bahsedilen katkıları nasıl sağlayabiliyor? İlk olarak yaptığımız hangi yolculukların bizlere katkı sağladığına değinmek gerekiyor. Çünkü gün içinde yaptığımız küçük yolculukları konunun biraz dışında tutmamız gerekiyor. İnsanlara bahsedilen katkıyı sağlayan, bir şeyler katan yolculuklar yurtiçinde veya yurtdışına yaptığımız bir gün veya daha fazla olan yolculuklar. Örnek vermek gerekirse, tatile gittiğimiz bir şehir, akrabalarımızı ziyaret etmek için gittiğimiz bir şehir veya tarih kokan yurtdışındaki çeşitli şehirlere yaptığımız yolculuklar bahsedilen türde insana bir şeyler katan yolculuklardan. Öte yandan, örneklerdeki gibi çeşit çeşit olan bu yolculukların bize katkıları da çeşitli olabiliyor. Yaptığımız yolculukların sağladığı çeşitli katkılardan en önemlisi ve en başta geleninin bilmediğimiz, uzak olduğumuz kültürleri öğrenmek, bu kültürleri yaşamak olduğundan bahsetmiştim. Bahsettiğim katkıyı, bir yolculuğun nasıl sağladığını anlayabilmek için konuyu biraz daha açmak gerekiyor. Yolculuğun nasıl insanlara katkı sağladığı düşünüldüğünde akıllara yıllar boyunca tartışılmış kesin bir cevabı olmayan ünlü "Çok gezen mi çok bilir yoksa çok okuyan mı?" sorusu geliyor. Bana göre, çok gezen çok bilir olmalı cevap çünkü bir yolculuğun insana yeni şeyleri nasıl kazandırdığının cevabı tam olarak bizi 'çok gezen çok bilir' cevabına itiyor. Çünkü yaptığımız bir yolculukta gördüğümüz yeni yerler, edindiğimiz yeni bilgiler hatta ve hatta duyduğumuz farklı sesler (başka diller, yöresel enstrümanlar vb.) bile merak ettiğimiz birçok şeyi bizlere öğretebilir. Ayrıca, okuduğumuz kitapların aksine, gözümüzde canlanmayan görüntüleri ya da duyamadığımız sesleri kısaca kafamızdaki çeşitli boşlukları doldurabilir. Bu sayede yolculuklar, insanlara bahsettiğim katkıları sağlıyor. Kendimden bir örnek verecek olursam, yazın yaptığım bir yurtdışı yolculuğu sayesinde birçok faklı kültürü deneyimlediğimi ve bu gezide birçok yeni bilgi öğrendiğimi söyleyebilirim. Çeşitli şehirlerde gördüğüm binalar, heykeller; gezdiğim müzeler, saraylar; duyduğum diller, müzikler, o kültürleri öğrenmemde ve anlamamda büyük katkı sağladı. Yani, yaptığım yolculuk sayesinde ben, yeni kültürleri deneyimlemiş ve öğrenmiş oldum. Ancak, yeni kültürleri nasıl öğrendiğimizin yanı sıra bu kültürleri tanıma ve yaşama gibi katkıların insanlara ne faydası olduğunun da önemi büyük. İşte bu noktada, hakkında hiç krimizin olmadığı kültürleri öğrenmenin, bilmediğimiz kültürleri yaşamanın bize ne faydalar sağladığının ve bizi nasıl geliştirdiğinin de açıklanması gerekiyor. İnsan, yaratılışından bu yana merak etme, araştırma ve bunların neticesinde öğrenme kavramlarına sahip olan bir varlık. Ve bu kavramlar, bir insanın hayatının tüm evrelerinde aktif rol oynamakta. Bebekliğimizde her şeyi elimize veya ağzımıza almamız, çocukluk dönemlerinde sürekli bir çok şeyi merak edip, bunları birilerine sormamız veya gençliğimizde gelecekte yapacağımız işi, yaşayacağımız yeri vb. şeyleri düşünmemiz bunlar için araştırmalar yapmamız bu konu hakkında verilebilecek bazı örnekler. İnsanoğlunun 'genlerinde' bulunan bu merak etme, araştırma ve öğrenme kavramları, yeni kültürler öğrenmemizde etkisi olan en temel faktörlerin başında geliyor. İşte bahsettiğim bu kavramlar sayesinde düşünce yapımız, olaylara bakış açımız ve genel kültür bilgimiz gibi özelliklerimiz değişiyor, gelişiyor. Çünkü, insanlar farklı kültürleri deneyimlediği zaman kendi kültürlerine göre ne tür farklılıkları veya benzerlikleri olduğunu, kendi kültürlerine oranla ne ölçüde daha farklı veya güzel olduğunu anlayabiliyor ve tanımlayabiliyorlar. Bu da insanların düşünce yapıları, bakış açıları gibi başlıca özelliklerin gelişmesini sağlıyor. Örneğin, iki farklı seyahat yapan birini düşünelim. Bu seyahatlerden bir tanesi yurtiçine bir tanesi de yurtdışına, hiç gitmediği bir yerlere olsun. Yurtiçinde gittiği yerdeki coğra ve sosyolojik farklılıklar, o bölgede yaşayan insanların sahip olduğu kültürel değerleri etkiler. Bu yüzden, her ne kadar aynı ülke içinde bir yolculuk yapmış olsa da, gittiği yerde kendi kültürüne benzer bile olsa yeni bir kültürle tanışmış olacaktır. Öte yandan, yurt dışında gidip gördüğü yerde, kendi kültürüne göre bambaşka özellikler barındıran bir kültürle karşılaşmış ve deneyimlemiş olacaktır. Kısacası, yapılan yolculuk yurtiçinde veya yurtdışında bile olsa yolculuğu yapan kişinin hayata farklı bir gözle bakmasını sağlayacak onu geliştirecektir. Özetle, kafamızdaki boşlukların dolması ve kendimize bir şeyler katmamız yaptığımız yolculuklarla doğru orantılı diyebiliriz. Bu yüzden, yolculuk sayısı arttıkça bilgi seviyemizin, bakış açımızın ve düşünce yapımızın büyük ölçüde gelişeceğini söyleyebiliriz. Yolculuk demek yeni kazanımlar ve gelişim demek. İyi yolculuklar !