Alabildiğine Uzanan Masmavi Nehirler ve Eşsiz Doğa, İşte Saraybosna Görkemli dağlarla çevrili yemyeşil ovalar, alabildiğine uzanan masmavi nehirler ve eşsiz doğa... İşte Saraybosna! Bu şehre gelmeden önce şehre dair fazla bir bilgim yoktu. Saraybosna neresi diye sorsalar vereceğim cevap sadece Bosna Hersek'in başkentinden ibaret olurdu. Buna mukabil şehir beni sımsıcak gülümsemesiyle karşıladı. Şehre ayak bastığım andan itibaren yıllardır burada yaşıyor hissine kapılmama ne demeli? Otobüs yolcuğumuz İstanbul'dan başlıyor ve saatler süren yolculuk esnasında tur rehberinden aldığım kitaplara göz gezdiriyorum. Amaç şehre gelmeden önce ufak da olsa belli bir bilgi birikimine sahip olmak. Hadi hayırlısı. Bilindiği üzere Saraybosna Bosna Hersek'in başkenti ve en büyük şehri. Dinar Alpleriyle çevrili Saraybosna Miljacka nehri çevresinden kurulmuş. Bunları okurken arkadan Semra Teyze'nin sesi geliyor kulaklarıma.' Bizim ülkemiz cennet cennet Saraybosna'da neymiş'. diyor kendisi. Yav teyzecim bir dur bakalım daha Saraybosna'ya ayak basmadık. Önce bir gör sonra karşılaştır bizim cennet vatanımızla. Ben Saraybosna ile ilgili kitapları bir gezgin misali dikkatli ve tutkulu bir şekilde okurken biri mikrofonu alıyor ve şarkı söylemeye başlıyor otobüste. Hem de Türk Sanat müziği. 'Benzemez kimse sana' geliyor öndeki bıyıklı güleç neşeli abiden. Benimse kulaklarımda Goran Bregovic-Bosnalı ünlü şarkıcı- ezgileri ve Bosna şarkıları. Kültürler tınılar farklı ama sevgi aynı sevgi şarkılarda. Şarkılarda yaşamak istiyorum Bosna ezgilerini dinlerken. Neyse bu ayrı bir konu. Saraybosna hakkında kısa bilgiler vermeye devam ediyorum. Şehir birçok dini ve etnik kökeni beraberinde barındıyor. Müslümanlar , Hristiyanlar ve Museviler yüzyıllar boyu huzur ve barış içinde yaşıyorlar bu şehirde. Balkanların incisi Saraybosna aynı zamanda Avrupa'nın Kudüs'ü diye de nitelendiriliyor bu dini çeşitlilik sebebiyle. Dini ve etnik çeşitlilik daha sonra katliamlara ve savaşlara vesile oluyor bu verimli topraklarda. Şehre ayak basıyoruz. Birçok binada hala mermi izlerinin açtığı derin boşluklar bulunuyor. Şehir hala savaşın izlerini taşıyor. Kardeş kardeşini öldürdü zamanında. Etnik milliyetçilik sağolsun Avrupa'nın tescilli soykırımı gerçekleşti bu topraklarda. Toplu mezarlığa gidiyoruz. Doğum ve ölüm tarihlerinden hiç bahsetmiyorum bile. Çoğunluğu çocuk birçok Bosnalı katledilmiş. 2. Dünya Savaşından bu yana Avrupa'da yaşanmış en büyük soykırım Srebrenitza. Sırpların Bosna'da başlattıkları soykırımın etkileri büyük. Yaşlı bir amcanın kahvehanesine oturuyoruz. Sımsıcak demli çay. Bilindiği üzere Osmanlı İmparatorluğu burada yüzyıllardır hüküm sürdüğü için Türk kültürü hala bölgede varlığını sürdürüyor. Mirza amca Bosna Savaşında ailesinin çoğu üyesini kaybettiğini anlatıyor bizlere. Gözlerinden öyle hüzünlü bir ifade var ki... Olayları bütün çıplaklığıyla kendi bakış açısıyla anlatıyor bizlere. 1 Mart 1992-14 Aralık 1995 tarihleri arasında gerçekleşen savaşta yerini yurdunu bırakıp şehri terk etmek zorunda kalan 2 milyon insandan biri sadece kendisi. Olayları anlatırken kulaklarında hala mermilerin sesleri yankılanıyor adeta. Hiddetleniyor öfkeleniyor, dünya seyirci kaldı diyor bu katliama. Mirza Amcayla vedalaştıktan sonra karnımızın aç olması vesilesiyle bir börekçiye oturuyoruz. Ünlü Boşnak böreğini bir tadalım bakalım. Oturduğumuz yerin manzarası kelimelerle anlatılamayacak şekilde özel ve anlamlı. Sıcacık böreğin ilk kısmını ağzıma atıyorum ve kafamı kaldırdığımda ne göreyim. Hristiyanlığın ve İslamiyet'in ibadethaneleri cami ve kilise yan yana konuşlanmış. Önceden söylediğim gibi işte Saraybosna'yı diğer şehirlerden ayrı kılan tam da bu. Dini çeşitlilik ve kültürel zenginlik. Dünyanın süper güçleri kendi çıkarları uğruna bu kültürleri yok etmeye çalışmışlar savaş süresi boyunca. Çoğu dini mabet tahrip edilmiş halde. Bizim ülkemiz boş durur mu?Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı(TİKA) diğer Balkan ülkelerinde olduğu gibi burada da iş başında. Tahrip edilen yapıların restorasyonlarını bu güzelim kurumumuz yapıyor Saraybosnada. Doğrusunu söylemek gerekirse Saraybosna gezisinin manevi açıdan bana kattıkları paha biçilemez. Hem eşsiz doğa eşliğinde seyahat etme hem de güzel insanlar tanıma fırsatı buldum. Savaşın tahrip ettiği iç dünyalarda yolculuğa çıktım. Bu yolculukta o melek yüzlü insanların acılarını bütün bedenimde hissettim ve duyumsadı. Saraybosna'yı görmeyenlere bu cennet toprakları görmelerini şiddetle tavsiye ederim.