ARAF

Yönetmenliğini Richard Linklater'ın yaptığı, başrollerinde Ethan Hawke ve Julie Delpy'nin oynadığı Before Sunrise orijinal adıyla Gün Doğmadan, Viyana treninde başlayan ve yalnızca bir gece süren iki gencin talihsiz aşkını konu ediniyor. On dört saat süren bu tatlı heyecan Viyana sokaklarını ve biz ekran başındakileri bir hayli kıskandırıyor. Gün gelir güneş doğmasın isteriz perdelerin arasından sıyrılıp. Elimizde olsa akıp giden saniyelere direniriz yelkovana parmağımızla basıp. Keşke geriye sarabilsek o güzel anları en sevdiğimiz şarkıyı tekrar tekrar dinler gibi. Rüyanın en güzel yerinde uyandırılıp aptal bir umutla o ana geri dönmek için gözlerimizi kapatmamız gibi buram buram çaresizlik kokuyor zamana karşı direnmemiz. Evrenin kurallarına başkaldıran içimizdeki küçük asi soruyor; Sizce de mutluyken zaman çok çabuk geçmiyor mu? Yok mu buralarda bir durdur tuşu? Şu hayatta bir robot misali oradan oraya koşturup bir yerlere geç kalırken zaman denen şey ceplerimize saklanıp bizimle dalga geçiyor aslında. En sorumsuzumuz bile ne zaman kalkıp ne zaman evden çıkacağını dakikasına kadar bilirken ne zaman hayatımızın aşkıyla karşılaşacağımızı pek kestiremeyiz. Tam o sıkıcı ve monoton hayatlarımızı terk edecekken gelecek kaygısı içinde yuvarlanırız tekrar bulunduğumuz çukura. Zamansız kapımızı çalan aşkı alır kenarından köşesinden kırpıp o sıkıcı çerçeveye sokarız. İçinde boğulduğumuz kaygı ve endişelerimiz soru işaretleriyle doldurur o tatlı heyecanın içini. Henüz ilk sayfada olmamıza rağmen hikayenin sonunu düşünmeye odaklı beynimizin biçtiği süre ile sınırları çizip kurbanlık koyun gibi bekleriz. Bu süreç içinde kafamızda kurduğumuz senaryolar bizi bulunduğumuz andan alır gelecek ile şimdiki zaman arasında bir yerde, Araf'ta bırakır. Tüm hayallerimizi ve ümitlerimizi bir uçurumun kenarına bırakırcasına bekler bekleriz. İnsanın hayalleri, umutları ve korkuları her zaman geleceğe dairdir. Geçmişte ne yaşamış olursak olalım bizi korkutan şeyler her zaman henüz olmamış şeylere dairdir. Geçmişin korkuları bile gelecekte tekrar yaşanma olasılığına karşıdır. İşin aslına bakacak olursak mutluluğumuz da korkularımız da dayandığımız olasılıklara bağlıdır. Haftalık, yıllık, günlük planlar içinde koştururken bir yandan yirmi dört saatin yetmemesinden şikayet ediyor bu arada yeni planlar yapmaktan da geri durmuyoruz. Ancak plan yapmak bizi mutlu etmediği gibi geleceğin olasılıklarını da kontrol altında tutmaya yaramıyor. Asıl mutluluk anı, insanın evrendeki küçüklüğünü kabullenip sonsuz olasılıkları ve bunların sonsuz kere sonsuz kombinasyonunu kontrol altında tutamayacağını idrak ettikten sonra sadece "an" içinde üzerinde bulunan sorumluluğa odaklanıp geri kalan zamanda ise hayatın tadını çıkarmasıyla olabiliyor. Yaptığımız iş ister dondurma yemek olsun ister Higgs bozonunu aramak, geleceğin endişesi ve geçmişin yükünü kalbimizde ümitsizlik aklımızda korkuyla içimizde taşırsak hem içinde bulunduğumuz anı hem de geleceğimizi siyaha boyamış olur. Bu filmdeki karakterler yolculuklarının biteceğini bildikleri için sonuna kadar tadını çıkardıkları bir ilişki yaşıyorlar. Kısa zamanda biteceği bilgisi kalplerinde ve akıllarında sabit olduğu için hiçbir endişeye, gelecekle ilgili hiçbir kaygıya yer kalmıyor içlerinde. Örneğin adamın ayaklarının kokması kadın için sorun değil çünkü yarın o kokuyla baş başa kalmayacağını biliyor. Bu algıyla tüm sorunlar sorun olmaktan çıkıyor çünkü her şey gelecekle ilgili. Sadece bir kez yaşayacağımızı bildiğimiz hiçbir şey bizi şikayet etmeye zorlamaz. Ancak ne yazık ki bu o kadar da kolay bir şey değil. Zira bilinçaltımıza göre geçmiş ve gelecek yoktur, sadece içinde bulunduğumuz an vardır. Bir olay bireyde travma yarattıysa, onu tetikleyecek herhangi bir durumda bilinçaltı o olayı tekrar yaşanıyormuş gibi algılar ve bu da bireyde sıkıntı yaşatan durumlara sebep olabilir. Bu durumda yukarıda bahsettiğimiz algılama biçimi sonradan adapte olması zor bir durumdur ancak henüz bir travması olmayan birey için harika sonuçları olabilir. Aslında içinde bulunduğumuz zamana tutunup gelecek kaygısının ellerini üzerimizden atsak Viyana trenine yetişebiliriz, ne dersiniz?