SEVİMLİ GÖSTERİLMEYE ÇALIŞILAN KARANLIK

"Yurdum İnsanı" tamlaması ile aynı ülkede yaşadığımız korkunç insanları bir sempatik gösterme çabasını hepimiz bilmekteyiz. İşte nedir? Karadeniz'de bir adam ev taşıma esnasında aşağıdaki arkadaşından koltuk takımını balkondan atarak tutmasını istemiştir, güleriz buna, yurdum insanı gibisi yok deriz. Egzoz kelimesinin nasıl yazılacağını bilmeyen bir oto tamircisinin duvarındaki denemeleri çarpar sonra gözümüze: eksoz, egsos, ogsoz vs. Güleriz buna da yine yurdum insanı ne acayip yahu der, sanki biz farklı bir yurdun insanıymışız, onlar ise bizleri eğlendiren farklı bir dünyanın cahil ama sevimli insanlarıymış gibi bir tavır takınırız. Sonra o yurdum insanları, yaptıkları her şey yerel bir komiklik olarak algılandığı için durumlarından rahatsızlık duymazlar ve o yerel cahillikleri yüzünden yüz kızartıcı bir kabahat işlerler. O zaman da kızarız onlara, bütün nefretimizi kusarız, bu ülkede yaşanmaz artık diye buyururuz, bu cahil insanların, hep sevimlilikleriyle gündeme gelmelerini, cehaletin onlara sadece bizleri güldürecek şeyleri yaptırmasını büyük bir küstahlıkla talep ederiz. Küçükken kavga ettiğimizde koyduğumuz o komik kurallar gibi: "Tekme atmak yasak oğlum" deriz. Ucu bize dokunmadıkça herkes herkese tekme atabilir ama tekme yeme sırası bize geldiğinde, yasak deriz, işte ben bu yurdum insanı saçmalığını buna benzetiyorum. Ortada bir komedi değil, tehlikeli bir yoldan çıkmışlık var aslında ve bunu görmezden gelmek akıl alır gibi değil. Perihan Mağden'i bu sebepten dolayı takdir ettiğimi söyleyerek devam ediyorum yazıya. Tehlikeli Temayüller kitabında yurdum insanının aslında sevimli filan olmadığını çok güzel, çok komik ve çok acı bir şekilde ortaya koyuyor Perihan Mağden. Arkadaşlar gülüp eğleniyoruz ama durum aslında hiç de komik değil diyor yazar. Ben de bu yüzden seviyorum kendisini. Çünkü bir ahmaklığa, cehalete gülmek, kendinizi o ahmaklığın ve cehaletin üzerinde bir konumda görmek de demektir. Karşınızdaki insanı, bir insan olarak değil, sizden çok daha aşağıda bir varlık olarak incelemek, sanki bir insanla değil de tüyleri boyanmış bir civcivle muhatap olmak gibi bir şey. Bunun da kabul edilebilir hiçbir yanı olamaz. O boyalı civciv büyüyüp de bacaklarımızı gagaladığında homurdanmak ise güzel bir dayağı hak etmekle eşdeğer. Geçen hafta bir doğum günü partisine katılmam gerekmişti. Taksiye binip partinin verileceği eve gittim. Dolaştırdı beni taksici, bunu fark ettim ama ses çıkartmadım. İşte karşınızda yurdum insanı, sevimli mi? Bence değil. Sonra indim ve içecek bir şeyler almak için bir bakkala girdim. Her yerde altı liraya satılan birayı, zengin bir muhitte olduğumuzdan dolayı bana yedi liraya satmıştı bu bakkal amca. Yurdum insanı karşınızda ve hiç sevimli değil. Eve girdiğimde ise gösterişin, görgüsüzlüğün korkunçluğuyla karşılaştım. Benim anladığım, bildiğim, parti dediğimiz şeyde oturulur, sohbet edilir, eğlenilirdi. Gördüğüm manzara ise bana, bir partiye değil, bir gövde gösterisine davet edildiğimi söylüyordu. Karşınızda yurdum insanı garipliklerine gülen ama kendisi de en az onlar kadar gülünç durumda olan başka bir yurdum insanı! Çocuk yaptığı için ve yaptığı çocuk dünyanın en zeki çocuğu olduğu için misyonunu tamamladığını düşünen gururlu anne ile bu partiyi düzenleyen insan arasındaki fark nedir? Bu arkadaş da yaptığı gövde gösterisi ile rüştünü ispatladığını düşünüyordu, o kadın da bir çocuk yaparak dünyanın en muhteşem şeyini yaptığına inanıyordu. Öyle ki olay artık çocuk yapmaktan, parti vermekten çıkıyor, her şey, her eylem kişilerin kendi şovu için bir araç halini alıyordu. Kimse de bundan rahatsız değildi. Perihan Mağden'in bu kitabı, yaşadığımız ülkedeki saçmalığı anlamak için bir rehber adeta. Yalnız değiliz, rahatsız olan bir kesim de mevcut durumdan, Tehlikeli Temayüller, bana bunu söylüyor.