Konuşmanın İmkansızlığı Üzerine Bir Diyalog

Hemen hemen her gün en basit yolla nasıl iletişim kuruyoruz? Konuşarak... Peki nedir konuşmak? Konuşmak belirli bir dili kullanarak kurulan sesli iletişim şeklidir. Her gün fark etmeden, defalarca kelimeyi yan yana getirerek cümleler kuruyoruz ve bu alışılmış içgüdüye sahip varlıklar olarak aslında konuşmanın temelleri hakkında pek de fazla krimiz yok. Konuşmak bir iletişim kurma biçimi evet, ama sadece bundan ibaret de değil. Bir günde kaç insanla konuştuğunuzu düşünün, neler dediğinizi, hangileriyle düşünerek konuştuğunuzu... Konuşurken unuttuğumuz o kadar çok şey var ki, empatiye önem veren ve empati kurduğumuzu iddia eden bir toplum olarak, aslında kendimizle çelişen davranışlarda bulunuyoruz. Bazen sadece karşımızdakine krimizi empoze etmek, insanları ikna etmek uğruna konuşuyoruz. Ama aslında 'empati' kurma dediğimiz kavram tam olarak burada devreye giriyor. Halbuki bazen sadece karşımızdakini dinlemek, kendimizi onun yerine koymak ve onu anlayışla karşılamamız gerekiyor. Oysa toplum olarak hep kendi düşüncemizin doğru olduğu kanısındayız, ama bu o kadar yanlış ki. Elbette iki insan birbirini asla tam olarak anlayamaz. Karşımızdaki insan bize bir şey anlattığında 'Seni anlıyorum.' desek de onu tam olarak anlamadığımızı biz de biliyoruz. Bunun sebebi ise bilindiği gibi insanlar arasındaki farklılıklar. Kimse kimseyle aynı değil ya da aynı düşünmüyor. Bunun yanı sıra kendimizi en yakın hissettiğimiz insanlar bizi en iyi anlayanlar değil midir? Benzerliklerimizin çok olduğu kişilerle iletişim kurmakta daha rahatızdır, farklılıklar ise bize hep uzak gelir. İnsanlardaki konuşma içgüdüsü gerçekten konuşabildikleri anlamına gelmez. Ya da çok konuşmak her söylediğimizin bir anlamı olduğunu ifade etmez. İnsanların günümüzde zorluk çektiği şey, konuşmanın dinlemeyi de içerdiğini kavrayamamaları. Doğru konuşmak bir yetenek olduğu gibi dinlemeyi de içinde barındırmalıdır. Konuşma eylemini gerçekleştirirken eğer karşılıklı konuştuğun kişiyi dinleyerek ondan bir şeyler almazsan aynı şekilde sen de konuşmanla ona bir şeyler katamazsın. Hayatımıza girip çıkan insanları düşündüğümüzde, hepsinin bize kattığı ve katamadığı şeyler vardır. Bunların hepsinin temeli konuştuğumuz konular ve paylaştıklarımızdır. Ama eğer sırf karşımızdakinden bir konuda onay almak, ona Zeynep Elmalıdağ kendimizi kabul ettirmek veya konuşmada baskın taraf olmak adına iletişim kurarsak bu ne bize ne de iletişim içinde olduğumuz kişiye yarar sağlar. İnsanların günlük konuşmalarını ele alıcak olursak. Hayatın aceleciliğinin insanların konuşmalarına da yansıdığını görebiliriz. Konuşmalarımız artık hep bir acelecilik içinde ve sonuç odaklı. En son ne zaman gerçekten karşınızdaki insanın gününün nasıl geçtiğini önemseyerek bunu ona sordunuz? Aslında her gün sadece nezaketten insanlara sorular sormuyor muyuz? Bunun asıl sebebi ise konuşma ve dinleme eksikliği yaşadığımız bu insanları hayatımızın içinde tutma çabamız. Yani sosyal yaşamımızda sahte de olsa yalnız kalmamak için yanımızda insanları tutuyoruz. İşin ilginç yani bunun sahte değil sahici bir arkadaşlık olduğunu düşünmemiz. Çünkü günümüzdeki arkadaşlık kavramı konuşma ve dinleme yetimizin eksikliği sayesinde farklı bir hal aldı. Yani bütün bunlarla asıl anlatmak istediğim şu, günümüzde herkes hayatını hızla yaşıyor. Kimsenin kimseye ayırıcak vakti yok ayırdığında da sadece ben odaklı düşünüp öyle düşünüyor. Konuşmak bazen rahatlamak bazen iç dökmek olduğundan konuşma eyleminde bulunan iki tarafında konuşurken aynı zamanda birbirlerini dinlemesi de gerekiyor. Dinlemek bazen yetmiyor da empati kurmak da bazen devreye girmek durumunda kalabiliyor. Eğer insanlar birbirleriyle iletişim kurarken baskın taraf olmaya, kendilerini karşı tarafa kabul ettirmeye çalışmazlarsa hem doğru etkileşimi sağlayabilirler hem de daha etkin bir iletişim kurmuş olurlar. Sonuç olarak doğru konuşmak için gerekli olan şeyler aslında çok basit dinlemek ve empati kurmak.