GELECEKLE DEĞİŞEN DEĞERLER

Toplum yaşamı insan hayatında oldukça önemli ve belirleyici bir öneme sahiptir. İnsan doğduğu anda bir topluma dahil olur ve hayatı boyunca aynı yada farklı toplumlarla yaşar. Fakat insanın içine doğacağı toplumu, dolayısıyla yaşam tarzını veya hayat şartlarını belirleme şansı yoktur. Bu nedenle dünyaya geldiği toplumun kurallarını ve geçmişini benimseyerek yaşamak zorundadır. Hemen hemen her toplulukta ortak olan bir durum vardır ki o da eski nesillerin gelecek hakkındaki endişesidir. Ray Bradbury, Fahrenheit 451 kitabında baskıcı, başkalaşmış ve tamamen yozlaşmış bir gelecek toplumunu bir distopya olarak okuyucuya sunmaktadır. Yüzyıllarca insanlığın aydınlanmasına önayak olan kitaplar, o dönemde toplum için en büyük düşman haline gelmiştir. Yarattığı dünyada kitaplar itfaiyeciler tarafından yakılır, insanlar tüm zamanlarını salonlarının bütün bir duvarını kaplayan dev ekranlarda beyin yıkayıcı şovlar izleyerek geçirirler. Öyle ki ekranda sürekli beliren aile üyeleri bireylere gerçek ailelerinden daha da çok anlam ifade etmektedir. Değişen dünyanın insanlarının bir bitkiden daha az yaşam belirtisi göstermesi, benim bugünden bile gözlemlediğim toplumsal değişimin had safhaya ulaşmış hali gibi okurken gözümde canlandı. Ray Bradbury bu satırları yazarken sanki insanlığa bir uyarı iletmek istercesine şu an günlük hayatımıza hakim olan unsurları birleştirerek bunlardan bir dünya yaratmıştır. Sansür, ezici ve baskıcı bir hükumet, insanların kendini kaptırdığı günlük konulu dergiler ve elektronik müzik, popüler kültürün esiri olmuş insanlar, düşünmeyi unutmuş insanlar... Bunların hepsi şu anki toplum yaşamında varlığını sürdüren olgulardır. Bugünden bakınca korkunç bir yaşantı olan roman kişilerinin günlük aktivitelerini anlatan satırları okudukça, insanda uzunca bir süredir dünya üzerinde süregelen yaşam tarzına yönelik oldukça net bir bakış açısı beliriyor. Üniversite okumak için, okurken, çizerken, düşünürken her şey için ne kadar az zamana sahip olduğumuzu anımsadım. Etrafımızda olan biten bunca olay varken, yıl 2014'te bile hala üzerlerine giyecek kıyafet bulamayan insanlar varken, yanı başımızda insanlar devlet politikalarının kurbanı olarak can verirken şiddetin her türlüsüne karşı duyarsızlaşmış bizlerin bütün bu olaylara tepkisiz kalarak günlük hayatımızı devam ettirmemiz gerekiyor. Zaman o kadar hızlı akıp geçiyor ki altına girdiğimiz sorumluluk kendimizden başka hiçbir şey ile ilgilenmemize izin vermiyor. Örneğin haftalardır kafamı kaldıracak zaman bulamadığımdan ne gazete okuyabiliyor ne de haberleri izleyebiliyorum. Bu da benim yaşadığım toplumdaki değişikliklerden habersiz kalmamı, bu nedenle de sessiz kalmamı sağlıyor. İnsanlar çalışıyor, çalışıyor, çalışıyor. Çalışan kazanıyor. Bunun uğruna tepkisizliği korumak durumunda kalmamız bana endişelenecek çok fazla faktörün olduğunu hissettiriyor. Aslında biz dünya toplumu olarak daha iyiye ulaşmaya çalışırken kendimizi bu tür bir distopyaya sürüklüyor olabiliriz. Çünkü artık kimsenin kimseye ayıracak tek bir dakikası bile yok. Roman kahramanının karısının ölümüne tepkisiz kalacağı gerçeği gibi... Aynı evde yaşayan insanların gittikçe birbirlerine yabancılaşması günümüzde de gözle görülür şekilde fark edilmektedir. Çekirdek aile bireyleri arasındaki bu yabancılaşma arttıkça toplumdaki egoizm ve bencillik artıyor. Bunun temel nedeni ise insanların manevi ve duygusal yönlerini unutmaları ve bir anlamda duygusuzlaşmalarıdır. "Eğer bir evin yapılmasını istemiyorsan, ahşap ve çivileri sakla. Eğer politik bakımdan mutsuz bir adam istemiyorsan, kaygılandıracak bir soruda ona iki bakış açısı verme, birini ver. Daha da iyisi hiç verme. Bırak savaş gibi bir şeyin var olduğunu unutsun. Eğer devlet yetersizse, havaleliyse ve vergi delisiyse, insanların devlet üzerine endişelenmesindense bırak böyle olsun." (Bradbury, Fahrenheit 451)