BU KORKU, BU ÇABA NİYE?

Aile Çay Bahçesi, Yekta Kopan'ın okuduğum ilk romanı. Gerek sanal ortamdan gerekse basılmış öykü kitaplarından tanısam dahi Kopan'ı, her nedense bu romanına bir parça daha önyargı ile yaklaştım. Sanırım bu olay kitabın konusuyla alakalı. Tıpkı başkarakter Müzeyyen gibi belki ben de kardeşe sahip olduktan sonra yitirilen 'birtaneciklik' durumuyla yüzleşmekten korktum. Kopan daha ilk başlardan karakterine Müzeyyen adını vererek hafif bir dalgayla karışık ironi sunuyor okurlarına. Müzeyyen kelime anlamı olarak 'süslenmiş güzellikler ile bezeli' demek. Fakat Müzeyyen iç dünyasında o kadar karamsar o kadar bezmiş bir ruha sahip ki, isminin güzelliği dahi ona yardımcı olamıyor. Yekta Kopan her zamanki becerisini konuşturmuş ve adeta bir kadın kılığına girerek Müzeyyen'i harika bir şekilde aktarmış okuyucularına. Aile Çay Bahçesi'nin genel olarak iki ana konuyu ele aldığını söylemek mümkün. Bunlardan ilki bozulmuş aile yapısı ve aile kavramının yanlış anlaşılması. Bir diğeri ise, ki beni kitapta en çok etkileyen düşüncedir, ikinci plana atılma korkusu. İlk olmak, hatta bazen tek olmak, belki de her insanın en derininde yatan en güçlü arzudur. Fakat zaman zaman bu duygu egoizm ile karıştırılır. Sanki ilk olmak ya da tek olmak egoist olmakla aynı şeymiş gibi görülür. Oysaki bana göre bunlar birbirinden tamamen farklı iki şey. Hiç kimse ikinci plana atılmayı istemez. Hiç kimsenin arzuladığı şey bu değildir. Çünkü insan özel olduğunu hissetmek ister ve bunu da bazen sadece ilk plandayken, herkesten öndeyken hissedebilir. Bu tutku, insanın en doğal duygularından biridir. Bu tutku kimileri tarafından bencilce bulunsa dahi, bence herkesin içinde ufacık bir parça vardır birileri için ya da birilerinin hayatında önemli olmaya dair. Çünkü insan değerli olduğunu hissetmek ister, bundan da öte değerli olduğunu bilmeye ihtiyacı vardır. Özel hissetmek için çok büyük olaylara gereksinim duymaz insan. Beklemediği bir anda karşısındakinin, kendisi hakkında ufak bir detayı hatırlaması, durduk yere söylenen güzel bir söz, mutsuz bir anında aldığı içten bir gülücük yeter de artar çoğu zaman. Ve insan bunlara en çok yalnız kaldığında muhtaç olur belki de. Çünkü öyle anlar olur ki hayatta artık kimse için önemli değilmiş gibi hisseder, olmasına rağmen. Öte yandan, insanların bu dünyada iz bırakacak işler yapma peşinde olması da bu yüzdendir. Unutulma, hatırlanmama, yavaş yavaş olsa dahi silinip gitme korkusundan. Çünkü en fazla birkaç nesil sonra kimsenin senin kim olduğunu tanımayacak olması düşüncesi, insanı dehşete düşürür. Sanki hiç yaşamamış, hiç var olmamışsın gibi. Bu durumdan ötürü, insan bir şeylerde ilk veya tek olmak ister ki, kendi hayatına kattığı mana daha uzun yıllar dünya üzerinde kalabilsin. İkinci plana atılma korkusu ise bana göre tamamen insani. Hele ki bir de uzun zaman boyunca birilerinin göz bebeği olmuşsanız. Çünkü o zaman insan kendini sorgulamaya başlıyor. Nerede hata yaptığını, neleri düzeltebileceğini, sorunun ne olduğunu anlamaya çalışıyor. Ve bazı durumlarda bu insanı bir iç buhrana sürüklüyor, tıpkı kitapta olduğu gibi. Arasa dahi yaptığı bir yanlışı bulamayan insan, artık neden değerli olduğunu anlamlandıramadığı için içine kapanıyor ve karamsarlaşıyor. Bana göre özel ve değerli hissetme arzusu, insanın en temel ihtiyaçlarından bir tanesi. Nasıl ki yeme içme fizyolojik ihtiyaçların temel taşı, aidiyet ve ilk olma arsuzu da aynı şekilde insanın psikolojik gereksinimlerinden en önemli olanları. İnsan tabi ki de ilk planda olmadan da yaşamını sürdürebilir, ama kendini birileri için önemli hissettiğinde yaşamdan daha çok zevk alacağının bizzat garantisini verebilirim.