Ejderhalar & Verilen Kararlar

Sabah uyandınız, alarm saatini gözünüzü açmadan durdurdunuz, çayı demlediniz, kapıyı o hep alıştığınız şekilde (sürgü-üst kilit-alt kilit) açtınız, gazeteyi her zamanki yerinden aldınız, şöyle bir açıp baktınız. Her zamanki gibi iş ilanları sayfasına bir göz atıp, şimdiki hayatınızdan "memnun" olduğunuzu düşünerek gazeteyi masanın üstüne bıraktınız. Odanıza gidip her zamanki sırayla hazırlandınız: alt, üst, takı, parfüm, makyaj, saç. Mutfağa gelip mısır gevreğini, sütü ve kaseyi ne yaptığınızı bile düşünmeden, bilinçsizce alıp kahvaltınızı hazırladınız. Hayatınızda sıradan bir günün, sıradan bir başlangıcı. Belki de fazla sıradan... Hayatımızda, bunu fark etmesek de, kalıplaşmış, alışkanlığa dönüşmüş birçok şey vardır. Aslında çoğumuz daha önceden planlanmış, özgür düşünceye ve harekete pek fırsat vermeyen bir hayat yaşamaktayız. Ben, bugün derse gitmek zorundayım, dönüşte ödevleri yapmak zorundayım ve akşam uyuyup, sonraki gün aynı şeyleri tekrar yapmalıyım. Her gün, her saniye, "özgürce" verdiğimiz kararlar aslında o kadar da "özgür" verilmiyor; başkaları ne düşünür, bizden bekleneni ne derecede karşılayabiliriz, bizden beklenen ne... Bunlar gibi sorular bizim yeterince özgür bir şekilde karar veremememize neden oluyor. Peki ya bu sorulardan, görevlerden, alışkanlıklardan, beklentilerden bir günlüğüne olsa bile sıyrılabilsek ne olurdu? Siz ne yapardınız? Bilbo Baggins, ailesi Hobbitya'da tanınmış, normal, alelade bir hobbittir; en azından Hobbitya halkı onu böyle bilmektedir. Bilbo Baggins, Gri Büyücü Gandalf sıcak ve güneşli bir yaz sabahında kapısına gelene kadar, basit, "macerasız" bir hayat yaşamıştır. Zaten hobbitlerden de beklenen budur; evlerinde oturup yemek yemeleri, misafir ağırlamaları, pipolarını içmeleri ve beklenmedik hiçbir şey yapmamaları. Normalde hobbitler, macerayı sevmezler; ama Bilbo normal bir hobbit değildir. Annesi Took ailesindendir ve Took ailesinin ferdlerinin nadiren de olsa kimseye haber vermeden macera yaşamaya gittikleri bilinmektedir. Atalarından dolayı mı, yoksa Bilbo'nun içinde macera sevdalısı gizli küçük bir hobbit olmasından dolayı mı bilmiyorum, Bilbo, Hobbitya halkının ön yargılarını kırar ve hayatının macerasını yaşar. Hobbit kitabı 77 yıl önce J. R. R. Tolkien tarafından bir masal kitabı olarak yazılmış olsa da, Bilbo'nun bu macerası aslında gerçeğe çoğu masaldan daha yakındır. Bilbo, tam bir "alışkanlıkların hobbiti"dir. Gandalf gelene kadar, yaşadığı hayatın aslında çok sıkıcı ve sıradan olduğunu fark etmemiştir; önceden belirlenmiş ve hiçbir zaman saati değişmeyen çay saatleri onu şimdiye kadar hiç rahatsız etmemiştir. Hepimiz, içinde yaşadığımız dünyayı olduğu gibi kabullenmiş durumdayız, ta ki bu dünya veya bizim bu dünyayı görüş şeklimiz değişene veya birileri tarafından değiştirilene kadar. Özellikle günümüz dünyası insanını, Platon'un Mağara Alegorisindeki, mağarada zincirlenmiş insanlara çok benzetiyorum. Hiç bitmeyecekmiş gibi görünen bir koşuşturmanın içinde, etrafımıza bakmadan, nerede olduğumuzu, ne yaptığımızı sorgulamadan yaşayıp gidiyoruz. Birileri bize aslında yaşamanın bu olmadığını, böyle yaşayarak hayatta çok şey kaçırdığımızı 1 Ayşe Derya Bakiler söylediğinde ise onlara kızıyor, yüzümüzü tekrar mağara duvarına çeviriyoruz. Gandalf'a kapıyı açmıyoruz çünkü işe yetişmemiz, ödev yapmamız gerekiyor. Gandalf bugün kapımızı çalsa, bizi de bir "macera" yaşamaya, ejderhalarla savaşmaya, cücelerin çalınmış altınını geri almaya çağırsa, önümüze yüzlerce soru çıkardı: gidersem başkaları ne düşünür, işimi/okulumu nasıl bırakacağım, benden ne yapmam beklenir, daha önce bunu yapan var mı, bu sorulardan sadece birkaçı. Çoğu insan da, konfor bölgesinden çıkmaktan korktuğu için bu maceraya gitmeme kararı alırdı. Maceralar eve ekmek getirmez, maceralar beni işimde ilerletmez, maceralar zaman kaybıdır, diye düşünürlerdi. Her gün, her saniye, kararlar veriyoruz. Bilbo, sabah uyandığında Gandalf'ın macerasına katılmaya karar verdi. Ben, bu ödevi bu akşam yapmaya karar verdim. Siz bu yazıyı okumaya karar verdiniz. Ben, bugün otobüs durağına farklı bir yoldan gitmeye karar verdim, siz bugün kahve almaya her zaman kullandığınız doğu kanadındaki merdivenlerden değil, batı kanadındaki merdivenlerden gitmeye karar verdiniz ve o merdivenlerde ilkokul arkadaşınızı gördünüz. Doğu kanadındaki merdivenlerden gitseydiniz öğle yemeği saatini odanızda tek başınıza geçirecekken, batı kanadından gittiğiniz için öğlen arkadaşınızla buluşup beraber yemek yemeğe karar verdiniz. Bu şekilde, verdiğimiz her karar önümüze kendine özgü bir yol çizer. İşin (bence) güzel yanı ise, bir karar verirken bu kararın hayatımızı nasıl değiştireceğini bilemememiz. Önemli olan, bu kararları özgürce ve kendimizin ne istediğini düşünerek vermemiz. Hiçbir zaman, başkalarının ne düşüneceği ya da bizden beklenenin bu olmadığı gerekçesiyle kararlar vermemeli, aynı zamanda, rahatımızı, rutinimizi ve alışkanlıklarımızı bozacak diye hiçbir fırsat kapısını kapamamalıyız; çünkü kapadığımız bu kapının arkasında neler olabileceğini hiç bilemeyiz. Kim bilir, bu kapının ardında ejderhalar, cüceler, elfler ve daha önce hiç yaşamadığımız muhteşem bir macera bile bizi bekliyor olabilir. 2