BİR KİLO VİCDAN MI DAHA AĞIRDIR BİR KİLO BASKI MI?

Açlıktan ölmek üzere küçücük bir çocuk. Başında da bir akbaba -akbabaların namını bilirsiniz-. Bunu fotoğraflayan ve hiçbir şey yokmuşçasına oradan uzaklaşan, seneler sonra vicdan azabına dayanamadığını iddia eden ve intihar eden bir fotoğrafçı. Fotoğrafın özeti bu. Birkaç kare sonrasını bilmiyorum. Kimse bilmiyor. Bildiğim tek şey biraz ileride bir yardım kampı bulunduğu ve bu zavallı yavrunun oraya gitmeye çalıştığı. Ulaşabildi mi bilmiyorum. Fotoğraftaki halinden ulaşamadığını tahmin etmek zor değil. Kevin Carter -fotoğrafçı- çantasındaki suyundan bir yudum, cebindeki yiyecekten bir lokma vermiş olsaydı tablonun değişeceğinde hemfikiriz, değil mi? Fotoğraf üzerine diyecek başka bir şeyin kaldığını düşünmüyorum açıkçası. Ben fotoğrafın arkasındaki hikaye ile ilgili konuşmak istiyorum. İşi fotoğraf çekmek olan bir adamdan bahsediyorsak bu fotoğrafı çekmiş olmasında hiçbir sakınca yok tabii ki. Aksine çeksin, çeksin ki uyanalım, ses çıksın; evlerimizdeki huzurun, tokluğun her yerde olmadığının; her çocuğun basitçe şeyler için ailesine şımarıklık yapamadığının, hayatın daha acımasız da olabildiğinin farkına varalım. Fakat böyle bir fotoğrafı çekip arkasına bakmadan, hiçbir şey yokmuş gibi oradan uzaklaşmak hangi vicdana sığar? Amaç az önce bahsettiğim gibi bir bilinç yaratmaksa fakat bu durumu insanlara yansıtmayı amaçlayan fotoğrafçının kendisi durumdan kaçıyorsa bu haince yapılan bir reklamcılık değil midir? Kevin Carter'ın çocuğa yardım etmeyişini öğrenen insanların verdiği tepkiyi tahmin edersiniz. Bu tepkileri öncelerde ''Ben profesyonel bir fotoğrafçıyım.'' diyerek geri püskürtmeye çalıştığı halde bunların önüne geçemeyince seneler sonra ''Çok kötü bir şey yaptım ve yaptığım şeyi kaldıramıyorum, intiharımın sebebi budur.'' diyerek hayatını sonlandırmak gerçekten vicdan ürünü müdür yoksa baskı sonucu mu? Açıkçası benim burada gördüğüm tek şey son derece umursamaz ve toplum baskısına dayanamayıp kaçmak isteyen acınası bir insan. Vicdan azabının ömrü yıllara yayılabilir mi? Carter'ın ölümü sonrası pek çok insan bu durumu ''asil bir son'' olarak nitelendirdi. Peki zamanında onun için deklanşöre basmak kadar kolay olan bir şeyi yapmayıp sonra bunu aşamayıp intihar etmek alkışlanması gereken bir davranış mıdır? Bir konunun altını çizmek istiyorum: Aşamadığı şey gerçekten çocuğa yardım etmeyişi midir yoksa maruz kaldığı baskı mıdır? Baskı deyip geçmeyin. Şimdi buraya örneklerini yazmayacağım fakat eminim ki sizin de aklınıza örneği, hatta örnekleri gelmiştir. Kendi yakın çevrenizde dahi olabilir. Dolayısıyla rahatça söyleyebiliriz ki bu durum insanı intihara götürebilir. Peki ünlü bir fotoğrafçıyken ve en azından başında akbabanın beklediği, kemiklerinin üzerinde sadece incecik derisi kalmış minicik çocuğa ve ondan pek de farkı olmayan binlercesine nazaran daha yaşanabilir bir hayat için yeterli her şeye sahipken Carter'ın bu tavrı için şımarıklık demek sizce de yerinde olmaz mı? ''Bana dokunmayan yılan bin yaşasın!'' düşüncesinin de örneği değil midir aynı zamanda bu fotoğraf? Aslında başından beri anlatmak istediğim şeyi, fotoğraftaki durumla alakalı olduğu için Carter üzerinden açıklamaya çalışıyorum. Öyle insanlar var ki bu ve benzeri sorunlar kalplerinde bir sızı yaratmasa dahi çevresindekiler, haklarında benim Carter için düşündüklerimi düşünmesin diye bu tarz durumların onları derinden etkilediği konusunda sahte bir hassasiyet sergiliyorlar. Kimileriyse bu durumlara çok üzülse bile, üzüntülerini icraata dökemeyecek kadar üşengeç ve umursamazlar. Yani fotoğrafçının yaptığı zalimlikle bu ve buna benzer görüntüleri görüp sadece üzülen fakat bu durumda olan binlerce insana küçücük de olsa herhangi bir yardımda bulunmaya teşebbüs dahi etmeyen insanların arasında bir fark yok. Ben özelleştirerek her gün hatta her saniye yaşanan bir trajediyi eleştirdim. Gözümüzü açmamızın vakti geldi, geçiyor. Dünyamızın en büyük sorunlarından biri açlık, diğeri susuzluk. Kimi yerde çocuklar havuzlarda yüzüp hamburgerlerini yerken başka yerde çocuklar bırakın oyun oynamayı bir yudum su, bir lokma yemek bulamadıkları için ölüyorlar. Bizse Carter gibi umursamaz bir şekilde yaşamımıza devam ediyoruz. Sonuç olarak tek bir birey olarak da aslında her şeyi değiştirebileceğimizi idrak edip olaylara bakış açımızı bu şekilde değiştirmeliyiz. Toplumsal, dünyasal sorunları ancak bu şekilde iyi yönde değiştirme şansını yakalayabileceğimizi bilmeliyiz. Çaresizlikten yere kapanmış bekleyen o miniğin, onun gibi binlercesinin ve yaptığı bir düşüncesizlik sonucu kendi celladı olmuş Carter'ın ruhu şad olsun. Kimsenin hakkının kimsede kalmadığı, herkesin huzur, tokluk ve doygunluk içinde yaşadığı bir dünya temenni ederim.