BİZE DAİR VE BİZDEN ÖTESİ

Bir kitap düşünün... Kitabın karakterleri o kadar sıradan geliyor ki. Oturup düşününce "Ben de yazardım bunu" diyebileceğiniz kadar sıradan bir konu ve karakterler var. Tabii eğer satır aralarını okumayı biliyorsanız işin rengi değişiyor. "Matmazel Julie" beş şık arasında gidip geldiğim sınav yılımda, sıradanlaşmış hayatıma kattıkları açısından önemli bir yere sahip benim için. İlk görüşte gözümüzde klasik bir 19. Yüzyıl tiyatrosu canlansa da, eserdeki konunun arka planında yatan sınıf farkı, kadın-erkek çatışması, farklı kültürler, bastırılmış duygular ve korkular, bilinçaltının rüyalar aracılığıyla dışa vurumu gibi konular günümüzün dünyasına da uymakta. Aklınızdan "Sınıf farkı mı? Modern dünyadayız hala kaldı mı öyle şeyler?" gibi düşünceler geçtiğini okuyor gibiyim. Evet sayın okurlar, sınıf farkı denen kavram geçmişte kalmış gibi gözükse de günümüzde hala varlığını sürdürmekte. Aslında hepimiz "Matmazel Julie"deki karakterlerden bir tanesini oynuyoruz kendi hayat tiyatrolarımızda. Bazılarımız "Matmazel Julie"yiz. Maddi açıdan hiçbir sıkıntımız olmadan, el bebek gül bebek yetiştirildik. Fakat manevi açıdan hep bir sevgi boşluğu içinde bizim olmayan şeylere, insanlara yani kısacası "Jean"lere özendik. Bazılarımız bu tiyatro da "Jean" iz. Orta sınıftayız, maddi açıdan kendimizi idare ettirebiliyoruz. Hayatın zorluğunun farkına varmış, kendimizi olgunlaştırmış insanlarız. Ama bir o kadar da mükemmelliyetçiyiz. Manevi doygunluğun verdiği olgunluk yetmeyip, maddi açıdan açgözlülüğe başlıyoruz. Hep bir üstünü istiyoruz. Tabii bunu yapmak için merdiven olarak bize bel bağlamış "Kristin"leri eziyoruz. Onları basamak olarak kullanmaya çalışıyoruz. Belki de bu oyunun "Kristin"i biziz. Ne maddi, ne manevi açıdan kendimize yetebiliyoruz. Birilerine hep muhtacız. Bu muhtaçlığımız ise birileri tarafından sürekli olarak sömürülüyor. Hor görülüyor, yaptıklarımızın, fedakarlıklarımızın değeri bilinmiyordur belki de. Eminim kendinizi bu karakterlerden en az birine benzetiyorsunuz. İşte 19. Yüzyıl tiyatrosu diye görünen "Matmazel Julie" aslında biz modern dünyanın insanlarını da anlatıyor. Peki modern dünyada süregelen diğer bir konu ne sizce? Tahmin edebileceğiniz gibi kadın-erkek çatışması. Özellikle Türkiye gibi korumacı ve ataerkil bir toplumda bu konunun gündeme gelmemesi olağandışı. Sınav senesinin maratonuna kaptırmışken kendimi, yaşadığım toplumda yaşananlardan bihaber olmam ise trajikomik bir durumdu tabii ki. İşte "Matmazel Julie" tam da burada devreye girdi. "Julie", "Jean" ve "Kristin" arasındaki aşk üçgeni ve bu üç karakterin birbirleriyle olan iletişiminin derinine indiğimde var olan çatışmanın sadece sınıf farkı yüzünden olmadığının, cinsiyetler arası düşünce farklarının da önemli bir farktör olduğunu gördüm. "Sadece üç tane karakterin olduğu bir tiyatro eserini okurken cinsiyet farkının düşünce tarzını etkilediğini nasıl anladı acaba?" diye düşünenler olabilir. Hemen açıklayayım. Eserde birbirinden maddi açıdan tamamen farklı iki tane kadın karakter var. Biri Kont'un kızı olan "Matmazel Julie". Biri ise "Matmazel Julie"nin yanında, mutfakta çalışan ve köşkün hizmetçisi olan "Kristin". Bu iki karakter arasında maddi açıdan uçurumlar olsa da, manevi açıdan benzer şeylerin eksikliklerini yaşıyorlar. İkisi de ikisine ait olmayan bir insanın hayalini kurmaktalar. Sizce de üç tane karakterin olduğu bir eserdeYusuf Bilal Saraçoğlu 21502328 iki karakterin aynı insanı hayal etmesi, o karakterlerin cinsiyetlerinin düşünsel ortaklıkları hakkında genelleme yapmak için yetmez mi? Eserin ilgimi çeken bir diğer yönü ise, karakterler arasındaki çatışmanın sadece karakter çatışması olarak kalmayıp soyut çatışmalara da kapı açmasıydı. Soyut çatışmalardan kastım tamamen duygu-mantık çatışmasıdır. Duygu-mantık çatışmasının ilgimi bu denli çekmesinin sebebi hayatımdaki bütün davranışlarımın temelinde bu çatışmayı yaşamamdır. Duygularımızı öne alıp yaptığımız mantıksız hareketler ya da mantığımızı öne alıp yaptığımız duygusuz ve kırıcı davranışlar... Peki sizdeki çatışmanın galibi genellikle hangisi oluyor? Duygu mu, mantık mı?