ZORLUKLARDAN GELEN BAŞARI

"Amedeus" filmi ünlü müzisyen ve besteci kalplere sevgili Mozart'ın hayatnı ele alan bir biyografidir, ama baştan da belirtmeliyim ki Amedeus filmi, öyle "canım sıkıldı bir film izleyeyim." diyen herkesin izleyebileceği daha doğrusu izlemekten çok zevk alabileceği bir film değil. Film Volfgang Amedeus Mozart'ın müzik yaşamını ele alıyor. Geçmiş ele alındığı için, kıyafetler ve ortam oldukça kasvetli ve bu içinizi karartan bir durum yaratabilir ama filmin sürükleyiciliğini fark ettikçe bu durumu fazla da umursamıyorsunuz. Biraz da filmi incelemek gerekirse, Mozart'ın müzik hayatı Salieri adında bir karakterin ağzından anlatılıyor. Salieri, Mozart'a normalden fazla bir şekilde hayranlık beslerken; hayatı boyunca kendini onunla kıyasladığı için ona hep kin beslemiş bir karakterdir. Öte yandan Mozart'ın yeteneğine hayran olmamak gerçekten de elde değil. Operaya çok da ilgi duymayan biri olarak ben bile istekle izledim. Opera, müzik ile görsel şöleni birleştiren bir sihirli değnek misali bir taraftan tüylerinizi diken diken ederken, diğer yandan huzur duygusunu tatmanızı sağlıyor. Mübalağa yapmıyorum çünkü operaya dair bildiğim bilgi sayısı iki kelimeyi geçmez. Ayrıca, Mozart'ı ben şahsına münhasır bir kişilik olarak canlandırırdım kafamda yani daha çok içine kapanık ve duygularını notalara döken biri olarak. Fakat hayal kırıklığına uğrayabilirsiniz çünkü Amedeus çok çılgın bir kişilik ve bir anı bir anına uymuyor. Adeta bu muymuş bu besteleri yapan Mozart diyorsunuz ama besteleri yaparken sanki kendinden sıyrılıyor ve başka bir dünyada yaşıyor. Biraz da bu nedenden ötürü Salieri onu bu kadar çok kıskanıyor olabilir. Hani hep derler ya "sonradan kıymetlendi" diye. Bana da Amedeus böyle geliyor. Yani, Mozart hayatı boyunca zorluklar çekmiş, ara ara her şeyden sıyrılmak istemiş ve hatta beste yapmayı bırakmak istemiş ama asla bırakamamıştır. Ne yaparsınız ki müzik karın doyurmuyor. Kim derdi ki, koca üstat zorluk çekecek ve uzatılan paraya muhtaç kalacak. Fakat para uğruna verdiği değerlerden asla vazgeçmeyen bir kişilik Mozart. Amedeus, eserlerini hep duygularını yansıtarak kaleme alırdı. O dönemin şartlarında, kısıtlamalar ve baskıcı yönetim, özgürlükçü düşünceyi engelleyen bir taştı Mozart için. Bir şarkı besteleyebilmek, onu satırlara dökebilmek ve hatta sahnesini oluşturmak öyle kolay bir iş değildi, bunu iyi bilmek gerekir. Nitekim öyle de oldu Amedeus için. Hep zorluklarla karşılaştı sanatını icra etmek için. Hep hayat dolu olan Mozart, gerçekten rastlanması zor bir kişilik. O hep bardağın dolu tarafından bakmayı görev bilmiş gibiydi kendine, ta ki babasının ölümüyle burun buruna gelenekadar. Ben bu kısımda açıkçası baya şaşkına döndüm çünkü, o duygularını sadece ve sadece notalara döken biriydi. Gel gelelim bu kayıp onu derinden sarstı ve bütün inandığı değerlerden kopardı. Ailesinden... Film sonlara doğru hızlanıyor ve bir an önce sonuca ulaşmak istiyorsunuz. Mozart, verdiği kayıpları, acıyı, bir çığlığın ürpertici etkisini, bitmek bitmeyen yaşama enerjisini kısacası bütün bu duyguları yansıtan, hayatını kaleme aldığı bir beste yaptı. Birçoğumuzun adını bilmediği ama duyar duymaz "işte bu eser" olarak nitelendirdiği eserdir "Rondo Alla Turco". Çok da uzatmadan sonuca bağlamak istiyorum. Ben bu filmi izlerken azim duygusunun insana ne başarılar kazandırabileceğini gördüm. Başkalarının söylediklerine kulak asmak, yine başkalarını tatmin etme çabası, bunların hiçbiri bizi bir başkasından ayıran değerler değiller. Kendi benliğimizle bu dünyada var olmak istiyorsak, bazı şeyleri feda edebilmemiz gerekir yani elimizi taşın altına koymamız gerekir. Başarıya giden yolu en iyi kendimiz çizeriz, güzellikleriyle ve zorluklarıyla. Bugün Mozart'ı Mozart yapan da bu değerler bence. BEYZA DEMİRCİ