BAŞKA BİR GÖZLE DÜNYA

Gözlerimi açtığım andan itibaren- her ne kadar o an kendimi hiç tanımıyor olsam da ya da zaten kendimi tanıyacak biri olmasam da- hep ben bendim. Görünüşüm değişti, günler geçtikçe ama ben hep aynı bendim yine. Bizler aslında her geçen gün değiştiğimizi düşünsek de aslında değiştiğini sandığımız biz, çapı zaten belli bir çemberin içinde dolanıp duruyoruz. Yeni deneyimler, yeni bakış açılarıyla, yeni insanlar, yeni kitaplar hatta yeni yaşlar hiç de değiştirmezler bizi. Bahsettiğim çember önceden çizildi, gözlerimizi bu nereye gittiğini bilmediğimiz, asla da bilemeyeceğimiz dünyada. Hep insan olarak ve her kim isek, o şekilde hayatımızı sürdürecek ve böyle de yok olacağız. Böyle düşündüğüm zaman hayvansever olmanın ne kadar eşsiz bir şey olduğunun yeniden farkına varıyorum. Benim görüşüme göre, insan olduğumuz için bir hayvanın hislerini ve ihtiyaçlarını kavrama kabiliyetine sahip değiliz fakat onları çok seviyoruz. Her birinin hakları olması gerektiğine inanıyor ve her fırsatta onları korumaya yönelik kampanyalar düzenliyoruz. Evet hayvanlar ve onları sevmek benim düşünceme bir antitez niteliğinde fakat günlük hayatta karşılaştığımız pek çok durum var ki, insanın sınırlı çemberi içinde yüzdüğünü bize tekrar tekrar hatırlatıyor bunun en büyük örneği de empati kuramamak. Fikrimce, insan ilişkilerinde bireyleri en çok yıpratan ve bireylerin en noksan olduğu nokta empati kurmak. Bir başkası elbette olamayız fakat hiç denememek, sadece ben varım ve benim sözüm geçmeli diye düşünmek, diğer herkesi yok sayar gibi bir tavır takınmak ne kadar doğru veya ne kadar yapıcı? Bir günlüğüne bir başkası olabilseydik hayatımız nasıl değişirdi? Yıllardır çılgınca merak ettiğim soru işte bu. Bir başkası olsaydık. Sadece bir günlüğüne bir başkası olmak. Onların hayatına, hislerine, akrabalarına hakim olmak... Bir günlüğüne doktor olmak, öğretmen olmak, şarkıcı olmak, garson olmak, işçi olmak, hayat kadını olmak, bilim adamı olmak, ormancı olmak. Nasıl olurdu? Benim bu merakım Franz Kafka'da da olmalı, ki kendisi de Dönüşüm adlı hikayesini kaleme almış yıllar yıllar önce. Ama Kafka, bir hayvanın gözünden bakmış dünyaya. Bir sabah uyandığında artık aynı insan olarak değil de, bir hayvan olarak bakmak nasıl olurdu sorusunu kendine yöneltmiş. Yıllardır kendime sorduğum bu soruyu başka bir yolla kaleme aldığı için hikayeyi okurken çok büyük bir haz aldım. Yalnız olmadığımı hissedip; birileri var, onlar da benim gibi. Onlar da sıkılmış kendi çemberlerinden. Bambaşka bakış açılarıyla-sadece kitap, film ve deneyimlerle kazanılmayan- bakmak isteyen. Belki de bir başkası ya da başka bir şey olabilseydik daha iyi empati kurabilirdik, kurdurabilirdik. Benim hiç de realistik olmayan bu düşüncelerim belki de insan ilişkilerindeki en büyük sorunlarından birine bir çözüm olabilirdi. Hepimizin zaman zaman bir başkası olmaya ihtiyacı var bence. Bir başkası gibi düşünmeye, bir başkası gibi yaşamaya. Eğer öyle olursa insanları da kendimizi de daha iyi tanıma fırsatı buluruz. Peki dünyaya başka bir gözle bakma ihtimalimiz var mı? Yok. Öyleyse empati problemini nasıl çözebiliriz? Muhtemelen çözemeyiz. Tek çözüm başkası gibi bakmayı öğrenmek olabilir. O da bir hayli zor, hatta imkansız çünkü bir başkası olmadan bir başkasıymış gibi davranmak insanoğlunun çok da başarılı olabileceği bir şeymiş gibi gelmiyor bana. Düşüncelerim çok olumsuzmuş gibi görünüyor öyle değil mi? Zaten oldukça karamsarım insanlık ve insanlığın geleceği konusunda. Fazlasıyla karamsar... Franz Kafka da bahsettiğim " Dönüşüm" adlı kitabında bir sabah böcek olarak uyanır ve toplumun gerçeklerini, insana dayattıklarını ve insanların olaylara ne tür tepkiler verdiğini bir de başka açıyla gözlemler ve yorumlama fırsatı olur. Tam da benim hayal ettiğim gibi. Çünkü, belki de, başka açılarla bakabiliyor olmak bizlere hayatımızdaki, bazı önemli sorunları çözebilme yetisi kazandırabilirdi. Ve bunun da sonucunda karamsar olduğum bütün bu konulara bir ışık olabilirdi.