EŞİTSİZLİĞİN KURBANLARI

"Yoksulluk onları beylik davranış kurallarından muaf kılıyor, tıpkı paranın insanları çalışmaktan muaf kılması gibi..." (sf. 13) diyor George Orwell "Paris ve Londra'da Beş Parasız" adlı eserinde. İnsanlar arasında oluşmuş veya oluşturulmuş ayrıma dikkat çekmek istiyor gibi sanki. Yıllardır toplumun başından atamadığı, kurtulamadığı bir mesele, sınıf ayrımı meselesi. Yazar da 20. Yüzyıl başları Avrupa'sındaki ayrımdan bahsediyor, bizzat alt sınıfın içinde bulunarak, yaşayarak anlatıyor durumun vehametini. Eser eskiyi anlatıyor gibi düşünülebilir ama tam tersine bu sorun artarak gelmiş günümüze. İnsan sayısının artmasıyla daha çok insan muzdarip oluyor bu meseleden. Sınıf ayrımının başımıza açtığı sorunlar sanki bir çığ gibi büyüyor gün geçtikçe. Peki, nedir bu kadar büyüten bu meseleyi? Madem bu kadar sıkıntı çekiliyor, neden kurtulamadık onca yıldan sonra? Cevap apaçık ortada aslında, toplumun nasıl işleyeceğini, insanların nasıl yaşayacağını belirleyen dev bir çark var, çarkın gerçek sahipleri ve kurucuları kazanç sağlıyorlar bu durumdan. Biz bunu bir mesele olarak görüp neden kurtulamadığımızı düşünürken, çarkı döndüren insanlar toplumun geri kalanını nasıl daha çok sömürürüz, nasıl daha fazla oluşturduğumuz sisteme bağlı hale getiririz, diye planlar yapıyor. Kullandıkları insanlardan ayrı olmak, daha üstün gözükebilmek istediklerinden dolayı böylesi işlerine daha uygun geliyor. İçinde bulunduğumuz yüzyılda, insanları kullanarak çarkın dönmeye devam etmesini sağlayanlar ile çarkın altında ezilen geri kalanlar arasındaki ayrımı para oluşturuyor. Belki paranın bu kadar değerinin olmadığı eski zamanlarda başka bir şey oluşturdu insanlar arasındaki ayrımı, ancak günümüz toplumunda gücün simgesi para olarak görülüyor. Yoksul insanlar gecelerini gündüzlerine katarak çalışıyorlar evini geçindirmek, ailesine maddi imkan sağlamak için fakat bilmiyorlar ki bir kesim insan sadece yukarıdan onlara ne yapmalarını söyleyerek onlarca, yüzlerce misli para kazanıyor. Zenginler araya bir barikat koyuyorlar, ayırıyorlar kendilerini yoksul ve gerçek çalışanların tarafından ki yoksullar zenginlerin ne kadar güzel imkanlara hiçbir zorluk çekmeden sahip olduklarını göremesin, isyan etmesinler içinde bulundukları zor şartlardan. Bu da düzenin bozulmasını engelliyor. Eğer eşitlik olsaydı çarkın yükünü kimse sırtlamak istemeyeceği için çark dönmezdi. Bu yüzden de güç sahipleri yani parayı elinde tutanlar sınıf ayrımı oluşturuyor ve fakirleri kullanıyor çarkın kusursuzca dönmesini sağlayabilmek için. Etrafımızda gördüğümüz bütün kurumların, şirketlerin, restoranların çalışmalarını sağlayan şey oraların sahipleri değil ki. İşleyişi, çalışmayı sağlayan o emektar ama yoksul insanlar. Orwell da anılarını içeren bu eserinde, işleyişi sağlayan asıl kesimden, yoksullardan bahsederken aslında onlarsız işleyişin sağlanamayacağından bahsediyor. Fakat bir yandan da bunca yaptıklarına rağmen nasıl aşırı kötü koşullarda uzun saatlerce çalıştırıldıklarını, sigara ihtiyaçlarını sokaktan izmarit toplayarak karşılamak zorunda kaldıklarını anlatıyor. Üstüne üstlük onca zorluklarla çalışmalarına rağmen o kadar düşük gelir elde ediyorlar ki insan dünya bu kadar adaletsiz olabilir mi diye düşünmekten alıkoyamıyor kendini. Orwell gelir dağılımındaki bu eşitsizliğe birçok yerde değiniyor romanında. Gerçek işin yapılmasının değeri kalmamış günümüz dünyasında, işin yapılması için emir vermek daha çok gelir elde ettiriyor. Madem gerçek işi yoksullar yapıyor. Madem çarkın yükü yoksulların omzunda, aslında bu gidişata bir dur demek de onların ellerinde. Çarkın yükünü omuzlarından atmak istedikleri an, çark yerle bir olacak aslında. Lakin o kadar profesyonelce sağlanıyor ki sistemin işleyişi, kimsenin sömürüldüğünü ruhu duymuyor. Olan bitenin farkında olsa bile sesini çıkarıp dur diyemiyorlar, çünkü anında sesi bastırılıyor bu insanların. Sistemin ne kadar önemli olduğunu ve herkesin uyması gerektiğini tekrarlayan insanlar oluşturuyorlar güç sahipleri. Bu papağan kuşuna döndürülen insanlar sayesinde, çarkın farkına varmış fakir kesimden insanların sesleri bastırılıyor. Öyle bir kargaşa, öyle bir gürültü oluşturuluyor ki kimsenin düşüncesi bir başkasına ulaşamıyor, gürültüyle beraber karışıp gidiyor havaya. Ne kadar kusursuz planlanmış olursa olsun sistemin işleyişi, bir gün hak edenin hakkını aldığı, çalışanın çalıştığı kadar kazandığı, insanların eşit olarak görüldüğü bir dünyaya ulaşabilmek dileğiyle...