FAKLI ÜLKELER, FARKLI KÜLTÜRLER

Bir insana sırf suç işledi diye ölüm cezası vermek etik mi? Yaşama hakkı her bireye doğarken verilen bir hak olmasına rağmen, başka bir insan nasıl sizden bu hakkı alabilir? Bu, yüzyıllardır dünya üstünde hemen hemen her ülkede tartışılan, üstüne kitaplar ve makaleler yazılan bir konu. Çoğu ülkede idam cezası yasaklanmış durumda, ama yine de azımsanmayacak sayıda ki ülkeler idam cezasını gerekli gördüğü zaman ve koşullarda uygulamaya devam ediyor. Etik mi, değil mi, caydırıcı bir ceza mı, yoksa insanları psikolojik olarak daha mı çok suça teşvik ediyor gibi soruların çoğuna cevap bulmanızı sağlayacak bir film 'Yeşil Yol'. İzledikten sonra aklımda bir soru kaldı, idam cezası mı daha mantıklı yoksa müebbet hapis mi? İdam cezasını savunmanın en büyük tarafı, caydırıcı olmasından geliyor. Eğer birini öldürürsen ya da daha da büyük bir suç işlersen ve bunun cezasının idam olacağını bilirsen, içgüdüsel olarak korkuyorsun ve suçu işlemekten kaçınıyorsun. İdam cezasını hala daha kullanan ülkeler bunun bir gereklilik olduğunu savunuyor. Buna karşın diğer bir grup ise, suçu tam olarak bilinmeyen insanların bu duruma kurban gideceğini ve bunun çok büyük bir adaletsizlik olduğunu söylüyorlar. Film de aslında tam olarak bu konulara değiniyor. Filmde başrol oyuncusu, Michael Clarke Duncan masum bir suçluyu canlandırıyor. İki küçük kızı öldürmekle suçlanan adam, idam cezası alıyor ve filmin sonunda idam ediliyor. Peki, aynı bunun gibi bir durumda, idam edilen bir adama yapılmış olan adaletsizliğin suçunu kim nasıl ödeyecek? Bir insanın yaşama hakkını elinden almak çok büyük bir sorumluluk. Ve geri dönüşü olmayan bir karar. Bu yüzden böyle yanlışlıklara yer vermemek için çoğu ülkede idam cezası uygulanmamakta. Çünkü her nasıl bir insanı öldürmek suçsa ve bu yüzden insanlar senelerce hapis yatıyorlarsa, suçu her ne olursa olsun bir insanın yaşama hakkını elinden almak hiç etik değil. Film, gerek karakterleriyle, gerek senaryosuyla bize tam olarak da bunu anlatmaya çalışıyor. İdam hakkında her nasıl düşünüyorsak, bize bunun adaletsizce bir şey olduğunu kesin bir dille anlatıyor. İdam cezası yerine ömür boyu hapis cezası verilebilir mi? Bu da ikici bir soru işareti yaratıyor herkesin kafasında. Çünkü her ne kadar idam kadar kötü olmasa da, müebbet hapis cezasının da kötü tarafları var. İnsana ölümden sonra verilebilecek en ağır ceza verme yöntemi ömür boyu hapistir. Tek bir odada kimseyi görmeden ömrünün sonuna kadar yaşamak, en az idam kadar acı verici olsa gerek. Ancak öyle suçlar işleniyor ki, bu tür cezalar olmadan insanları caydırmak neredeyse imkansızlaşıyor. İnsanların suç işlemelerini engellemesi amacıyla böyle ağır cezaların olması gerekiyor bazen. Ne idam cezasını, ne de müebbet hapis cezasını kullanmadan suç işleme oranlarını neredeyse sıfırlayan ülkeler yok mu? Mesela Norveç, bu tür ağır cezaları kullanmadan suç işleme oranını çok düşürmüş bir ülke. Suç işleyen ve bir daha işleme potansiyeline sahip bireyleri, değişik iyileştirme programlarına sokarak topluma tekrardan kazandırmaya çalışıyorlar. Yani insanları suçtan uzak tutmak için tek gerekli olan şey, ağır cezalar değil. İyilikle ve hoşgörüyle de bu tür toplumsal problemler çözülebiliyor. Sonuç olarak film, insanı idam cezası ve dünyadaki değişik yargılama ve cezalandırma sistemleri hakkında düşündürüyor. Filmin karakterleri, oyunculukları, senaryosu izleyen herkesin ilgisini çekecek türden. Umarım idam cezası bütün ülkelerden kalkar, ve dünya daha adaletli bir yer olur. İzlemeyen herkesin izlemesi dileğiyle.