Kirli Gerçek Nükleer Enerji

Akıl almaz bir hızla gelişen teknoloji sayesinde hepimiz elektriğe bağımlı hale geldik. Çoğumuz günümüzün yirmi dört saatinde elektriğe muhtacız (evet uykuda bile yoksa sabah alarmımız çalmaz). Peki, bu bağımlılık nasıl karşılanır? Demek istediğim her yıl ihtiyacı artan gigavatlarca* elektrik nasıl üretilir? Bu soruya verilecek ilk cevap nükleer santrallerdir sanırım. Peki, ama en mantıklı cevap nükleer santraller midir, açıkçası hiç zannetmiyorum. Evet, nükleer santraller gerçekten yüksek miktarda elektrik üretiyor olabilir ama bu kesinlikle mantıklı olduğu anlamına gelmez. Pek çok alanda riskli, hatta zararlıdırlar. Eğer neden nükleer santraller olmamalı adlı bir yazı yazsaydım birinci sıraya kesinlikle kirliliği koyardım. Sanılanın aksine nükleer enerji oldukça kirlidir. Bu kirliliğin ana sebebi kazalardır. Örnek vermek gerekirse en iyi bildiğimiz ve bizi en çok etkileyen Çernobil reaktör kazasını verebilirim. 26 Nisan 1986' da yaşanan Çernobil faciası acı gerçeği gözler önüne serdi. Bütün Avrupa ve yüzbinlerce insan bu kazadan etkilendi, kanser vakaları arttı. Ayrıca kazanın yaşandığı Pripyat ve çevresi kazanın üstünden otuz yıl geçmesine rağmen yüzlerce yıl daha kullanılamayacak. 1 Çernobil yaşanan nükleer kazaların sadece bir tanesi oysa içinde Three Mile Adası ve Fukuşima gibi büyük kazalar da olan uzun bir liste mevcut. 2 Kabul edelim insanoğlu olarak başarılı olamadık. Doğaya ve çevreye etkisi binlerce yıl süren radyasyonu kontrol altında tutamadık ve bütün dünya bundan etkilendi. (1986 yılında patlayan Çernobil Nükleer Santrali) * Gigavat (gW) enerji birimidir ve bir milyon kilovata (kW) eşittir. Bir kilovat yaklaşık 1, 34 beygir gücüne eşittir. Sadece kazalar değil kirliliğe sebep olan bir diğer şeyde o çok önemli uranyumun çıkarılmasıdır. Genellikle uranyum madenciliği medya ve devletler tarafından göz ardı edilir ama uranyum madenciliğinde çevreye radyoaktif gazlar, kimyasallar ve radyoaktif su salınır. 3 İşin ilginç tarafı Fransa gibi büyük devletler kendi topraklarında uranyum çıkarmaz. Onun yerine fakir ülkelerde çıkartır ve kendi kullanır. Bundan anlamamız gereken şey uranyum madenciliği o kadar kirlidir ki Fransa gibi ülkeler taşıma maliyetini göze alarak uranyumu kendi topraklarında çıkarmazlar. Taşıma demişken uranyumu çıkarmak ve taşımak için yakılan petrolün oluşturduğu karbondioksit de bu kirliliğin cabasıdır. Bu acımasız yakıtı kullanmak için bir kere daha düşünmemiz lazım. Diğer bir kirletici de herkesin sözde umursadığı, sürekli bahsi geçen ama hiçbir icraat yapılmayan nükleer atıklar. Hikayeye bir göz atalım: Uranyumumuzu çıkardık, güzel ve şirin nükleer tesisimize getirdik ve radyoaktif tepkimemizi başlattık. Elektriğimizi üretiyoruz güzel güzel sonra doğal olarak radyoaktif atığımız oluşuyor. Bu atığı alıyoruz varillere koyuyoruz ve kesinlikle okyanusa atmıyoruz ne yapmıyoruz okyanusa atmıyoruz! Gerçekten inanılır gibi değil birçok ülke tonlarca radyoaktif atığı okyanusa batırmış durumda. 4 Aslında nükleer atığın iyice paketlenip yerin yüzlerce metre altındaki depolarda on binlerce yıl bekletilmesi lazım ama bu işlemler çok masraflı olduğu için devletler kolay olanı seçiyor: okyanusa batır ve kimseye belli etme. Aklıma bununla ilgili devletlere sorulabilecek tek bir soru geliyor: madem yeterli mali gücünüz yok ve atıkları etkili bir şekilde yok edemeyeceksiniz neden bir nükleer santral yaptınız? Bu sorunun cevabı enerji açığı veya enerji bağımsızlığı gibi şeyler oluyor ama açıkçası bu ölümcül makineleri kullanmadan da enerji açığını kapatmak mümkün. Bu santrallere harcanan para yenilenebilir enerjiyi geliştirmeye harcansaydı çok daha temiz bir şekilde bu açık kapatılabilirdi. Ayrıca sadece tasarruf yaparak bile bu açığı büyük ölçüde azaltmak mümkün. Ama hayır onlar kirli şeyleri seviyorlar. Tonlarca nükleer atığı saklayabileceğimiz bit tesis yokken, uzaya atma imkanımız da yokken elimizde kalan tek şey kirlilik. Peki, ama neden devletler ısrarla (gerçekten) bu tesisleri kuruluyor? İşte bu sorunun cevabı oldukça basit, tabii ki de dünyayı yok etmek için! Nükleer tepkime atıklarından biri olan plütonyum askeri amaçlar için oldukça elverişlidir. 5 Biraz işlemle hemen bombaya çevrilebilir. Ayrıca oluşan diğer radyoaktif atıklarda top ve roketatarlarda kullanılmaktadır. Savaş sırasında ölenler yetmezmiş gibi (1945 de Nagasaki'ye atılan "Fat Man" plütonyum bombası) ölmeyenleri de zehirlemektir buradaki alçak amaç. Aslında ahlaki boyutunu geçersek bu yöntem oldukça mantıklıdır çünkü hem silah üretip satarsınız hem de elinizdeki atıktan kurtulursunuz. Yani kısacası çöpten para kazanırsınız. Ama ahlaki boyutu işin içine girince bu silahlar gerçekten çok çirkindir çünkü insanlara yıllarca süren acılı bir ölüm vermekle kalmayıp doğmamış çocuklara da hastalık getirmektedir. İnsanları öldürmek dışında nükleer santrallerin insanlığa bir faydası yok. Martin Cohen ve Andrew Mckillop' un Kıyamet Makinesi kitabında işte tam bu yüzden nükleer santraller "Kıyamet makineleri"(30) olarak betimleniyor. Son altmış yılda bize kazandırdığından çok kaybettirmiştir. Okyanuslar, topraklar, hava ve içilebilir temiz su kaynakları kirlenmiş; yüzbinlerce insanı etkilemiş, pek çok insanı kanser etmiş, gelecek nesilleri sakat bırakmıştır. Tüm samimiyetimle insanlığın nükleer sınavı kaybettiğini söyleyebilirim. Güvenli reaktörler yapamadık, uranyumu çevreyi mahvetmeden çıkaramadık ve atıklarımızı yok edemedik. Belki bunları yapsaydık nükleer enerji yararlı ve kullanışlı olabilirdi ama beceremedik ve nükleer enerji riskli ve zararlı bir hal aldı. Bu yüzden anlamalıyız ki nükleer enerji çözüm değil sorunun ta kendisidir.