Sonsuz Boşluk / Görkem Bozkurt

2001:Bir Uzay Efsanesi'ni okumaya başlamam, bilim kurguya olan merakım dolayısıyla gerçekleşti. Bir arkadaşımın önerisi ile birlikte modern bilim kurgudan uzaklaşıp bilim kurgunun temellerini atan yazarlardan biri olan Arthur C. Clark'ın kitabına başladım. Fiziğe olan ilgim ile birlikte her bilim kurgu romanında bilimsel gerçekliğe önem veren biri olarak 2001:Bir Uzay Efsanesi'nin beni hayal kırıklığına uğratacak olmasından kesin olarak emindim çünkü kitap 1968 yılında yazılmıştı ve 1969 yılına kadar daha herhangi bir uzay aracı Dünyayı terk etmemişti. Bu yüzden Arthur C. Clark'ın sadece varsayımlarda bulunarak tamamen uzayda geçen ve bilimsel olarak gerçekçi olan bir roman yazması neredeyse imkansızdı. Ama kitabı okumaya başlamakla birlikte ne kadar çok yanıldığımı anladım. Kitaba ilk başladığınızda kısa bir şaşkınlık yaşıyorsunuz çünkü yaklaşık 50 sayfa boyunca sadece maymunlardan bahsediliyor. Grup lideri olan bir maymunun tarafından anlatılmaya başlanan kitapta bir maymun grubunun başka bir maymun grubuyla su birikintisi için savaştığına tanıklık ediyorsunuz. Ve kitap bunun gibi ilkel savaşlar, avlar ile devam ediyor. Bir akşam dikdörtgen pürüzsüz siyah bir taş vadinin ortasına düşüyor. Maymunlar ne olduğunu anlamaya çalışırken grup liderleri gidip taşa dokunuyor. Sonraki sabah ise taş yok oluyor. Birkaç gün sonra lider maymun ölü bir bizonun kemikleriyle oynarken kalça kemiğini alıp diğer kemiklere vuruyor. Ve daha sonra eline aldığı o kemikle su birikintisine gidip diğer maymun topluluğunun liderini öldürüyor. Ve o andan sonra birden uzay çağına geçiyoruz. Bu 50 sayfa ne kadar saçma ve gereksiz dursa da aslında bir taraftan insanlığın evriminin bir parçasını görmüş oluyoruz. Taşa korkmadan dokunurken maymunlardaki cesareti görüyoruz, Maymunların taşın etrafında toplanmasından maymunların merakını görüyoruz işte bunlar bizi insan yapan özellikler. Son olarak da bizi uzay çağına kadar getirecek olan araç ve gerecin keşfine tanıklık ediyoruz. Arthur C. Clark'ın her şeyi bu kadar temelden alması gerçekten mükemmel bir şey çünkü size hiç bir şey açıklamıyor. Bazı insanların bu kitaptan nefret etmesinin temel nedeni bu. O insanlar için ilk 50 sayfa sadece maymunların hayatlarından bir kesit. Arthur C. Clark daha ilk 50 sayfadan takdirimi kazandı. Çünkü maymunlardan itibaren inşa ettiği uzay çağının bizi nereye götüreceğini çok merak ediyordum. Kitabın geri kalanında birçok uzay aracı ve Ay'da uzay üslerine tanıklık ediyorsunuz. Bir kişinin Ay'a olan yolculuğuna daha sonra görevlendirilmiş olan bir grup astronotun Satürn'e olan yolculuğuna yakından tanıklık ediyorsunuz. Ve bu süreç boyunca tuvalete nasıl çıktılarından tutun yerçekimsiz ortamda nasıl yürüdüklerine kadar bir sürü açıklamayla karşılaşıyorsunuz. Yerçekimsiz ortamda yürümek için cırt cırtlı bir ayakkabı kullanırken tuvalet için ise insanların uzun bir kullanım kılavuzu okuması gerekiyor. Ama Arthur C. Clark'ın anlatmaya çalıştığı bundan ibaret değil. Vermeye çalıştığı mesaj insanın uzayda bir bebek olduğu. Evet, bir bebek. İnsan Dünyada yaşamaya alışık olduğu için uzaya çıktığında tek kelimeyle bir bebek oluyor. Yürümeyi yeniden öğreniyor. Tuvalet eğitimini yeniden alıyor. Oksijen desteğine ihtiyaç duyuyor. Yani uzay insan için yaşanılası bir ortam değil. Arthur C. Clark da bunun için insanoğlunun bir evrim daha geçirmesi gerektiğine inanıyor. Satürn'e gerçekleştirilen büyük görevde ise tüm uzay gemisini kontrol eden bir robotla tanışıyorsunuz. Robotun adı HAL 9000 insanlara yardım etmesi için tasarlanmasına rağmen yapay zeka olduğu için. Bir arıza verdikten sonra çoğu astronotu öldürüp son astronotu uzay gemisinin dışarısında bırakıyor. Buradaki büyük mesaj ise insanın icat ettiği araç gerecin kontrolden çıkması. Ama HAL 9000 hesaplayamadığı tek şey. İnsanın cesareti. Dışarıdaki astronot hayatını tehlikeye atarak uzay gemisine zıplıyor ve kontrolü geri kazanıyor. Kitabı okuduğum süre boyunca bir takıntı olarak kitap çok eski olmasına rağmen bilimsel gerçekliğe dikkat ettim. İlginç olan kitabın yapay yerçekimi nasıl elde ettiğini bile anlatmasıydı. İlginç olan bir diğer şey ise diğer kitapların aksine uzayı büyük karanlık bir boşluk olarak göstermeseydi. Bazı kısımlarda ciddi anlamda uzayda bulunmaktan korktuğum oldu. şu anki teknolojiyle ne kadar korkulmaması gereken bir yer olduğunu bilsemde. 1968 yılında yazılmış bu roman beni korkutmayı başardı. Bir kez daha Arthur C. Clark'ı bu yüzden takdir ediyorum. Serinin devamı olan diğer kitapları okumak için sabırsızlanıyorum.