HER ÇOCUK ÖZELDİR

Eğitim nedir? Eğitim insana neler kazandırmalıdır? Her çocuğun aynı tip eğitim sistemine maruz kalması ne kadar doğrudur? Eğitimde ailenin ve öğretmenlerin gerçek anlamda rolü nedir? Eğer sizin de beyniniz bu gibi sorular tarafından işgal edilmişse Aamir Khan tarafından yazılan ve yönetilen Taare Zameen Par : Every Child Is Special (Yerdeki Yıldızlar:Her Çocuk Özeldir) filmini izlemenizi şiddetle tavsiye ederim. İzledikten sonra eğitim sisteminin sadece disiplin, kurallar, sürekli değiştirilen müfredatlar ve sınav sisteminden çok daha fazlası olduğuna kesin olarak kanaat getirdim ve anladım ki zorlu eğitim yolculuğunda öğretmen ve öğrenci ilişkisi sadece bilgi aktarımı ve rehberlikten ibaret değil. Öncelikle dünyanın pek çok yerinde ve özellikle de Türk eğitim sisteminde çocuklar hayal gücünün, duyguların, düşünmenin ve yeteneklerin saf dışı bırakıldığı bir eğitim sistemiyle karşı karşıya. Resim, müzik beden eğitimi gibi derslerin önemsiz ve boş olarak etiketlendiği bugünün eğitim sisteminde, öğrenciler birçok problemle yüzleşmek zorunda. Tabii ki burda amacım pozitif bilimlerin etkisini ve önemini aşağıya çekmek değil. Zaten bu mümkün de değil. Ama yaratıcılığın öneminin vurgulanması ve eğitim sisteminde ve müfredatlarda yer edinmesinin ileriye dönük bir adım olabileceğine inanıyorum. Örneğin, "Waldorf eğitimi" olarak adlandırılan sistemde çocukların doğuştan var olan ve sonradan kazanabileceği yeteneklerini kullanarak bilgiyi ve dünyayı keşfetmesi ve buna ek olarak fiziksel, sanatsal ve akademik görevleri tamamlaması amaçlanmıştır. Böyle bir sistemin içinde yetişen ve hem sosyal hem de akademik alanlarda tecrübe kazanan çocukların, dogmatik ve geleneksel eğitim alan çocuklardan farklı olacağı oldukça açıktır. Şimdi biraz filmden bahsedecek olursam Ishaan adındaki küçük öğrenci disleksi hastalığıyla (okuma ve öğrenme bozukluğu) mücadele ediyor. Ailesi çocuklarındaki bu bozukluğu tembellik, itaatsizlik ve yaramazlık olarak nitelendiriyor ve ayrıca çalışmamak için bahaneler ürettiğini düşünüyor. Sanırım bu noktada biraz ailenin hatta sosyal çevrenin eğitimdeki rolüne değinmek istiyorum. Ailenin eğitim yolculuğunda yadsınamaz bir rolünün olduğu kesin ama maalesef bazı ailelerin durumu biraz yanlış anladığını söylemem gerekiyor. Çünkü bazı aileler çocuklarına kendi hırslarını yüklüyor ve hatta onları geçmiş başarısızlıklarının, hatalarının ve yetersizliklerinin bir telafisi olarak görüyor. Kendi çocukluk dönemlerinde elde edemedikleri ve ulaşamadıkları ne varsa hepsi çocuklarına yüklenmiş bir sorumluluk ve beklenti halini alıyor. Daha da kötüsü çocuklarını diğer çocuklarla kıyaslama ve onların başarılı olduğu alanlarda çocuklarından da aynı başarıyı beklemeleri. Örneğin, bazı aileler çocuklarının meslek seçimi konusunda oldukça müdahaleci ve bencilce bir tutum sergiliyor. Çocuklarından tıp, hukuk veya mühendislik gibi gelecek vaadettiğine inandıkları bölümleri okumasını istedikleri için çocuklarının fikirlerini ve ilgi alanlarını değerlendirme gereğinde bulunmuyorlar ve direkt olarak onlar adına karar veriyorlar. İşte bu noktada, eğitim çocuklar için yetenekleri keşfetme, geliştirme ve yeni bilgiler öğrenme anlamından uzaklaşıp bir yarış platformu haline dönüşüyor. Sanırım bu noktada birinin ailelere her çocuğun aynı kabiliyete, öğrenme hızına, hayal gücüne ve ilgiye sahip olamayacağını ve mutlaka farklı ve özel yeteneklerle doğmuş olduğunu açıklaması gerektiği kanısındayım. Ailelerin eğitim ve öğrenme davranışı üzerindeki etkisinin yanı sıra, öğretmenlerin de öğrenciler üzerinde çok güçlü ve önemli bir rolünün olduğunu söylemekte fayda var. Yine günümüz eğitim anlayışından ve öğretmenliğin tanımından yola çıkacak olursak bazıları için bu meslek bilgi aktarmaktan ve öğretmekten ötesi değil. Günümüzde bu denli önemli bir meslek için sadece diploma kriteri geçerli. Öğretmenlerin dünya görüşü, insanlarla ve daha da önemlisi çocuklarla olan ilişkisi göz ardı ediliyor. Yani öğretmen bir öğrencinin şansı da olabiliyor şanssızlığı da. Filmde çok zorlu ve uzun bir süreçten geçen Ishaan'ın sanırım en büyük şansı yeni atanan resim öğretmeni "Ram Shankar." Çünkü eski öğretmeni Ishaan'ın bu hayatta yapmayı en çok sevdiği ve gerçek anlamda çok yaratıcı ve başarılı olduğu resim kabiliyetini neredeyse yok etmek üzereydi. Yeni öğretmen Ishaan'ın hayatının dönüm noktası oldu. Ailesine onun tembel veya başarısız olmadığını ispatladı ve Ishaan'ın hayatı büyük bir hızla değişmeye ve ilerleme kaydetmeye başladı. Buna benzer birçok örneğe günlük hayatta da şahit olunabileceği aşikar. Kendi hayatımdan örnek verecek olursam, ilkokul birinci sınıftan lise birin sonlarına kadar matematik dersi benim için başarısızlıktan ve korkudan ibaretti. Ailemin bu derste başarılı olabilmem için yaptığı efor ve takviyeler asla işe yaramıyordu. Derslerine katılmak istemediğim ve hocalarından nefret ettiğim bu ders, okuluma yeni gelen matematik öğretmeniyle birlikte farklı bir anlam kazanmaya başladı. Öğretmenimin bana olan tutumu ve anlayışlı davranışları matematiği en sevdiğim ders haline getirdi. O ana kadar kendimi yetersizlikle ve hatta düşük zeka olmakla suçluyordum. Ama aslında matematiğe olan yeteneğim ve ilgim öğretmenim sayesinde ortaya çıkmış oldu. Eğer şu an matematikle olan ilşkimi sormak isterseniz yüksek lisansımı matematikten yapmak istediğimi sizinle paylaşmalıyım. Galiba aileler ve öğretmenler öğrencilerin kabiliyetlerini küçümsemek ve onları klasik eğitim sisteminin bir yarışçısı haline getirmek yerine, onların yeteneklerinin ve ilgi alanlarının gün ışığına çıkarılmasından sorumlu olmalılardır. Sonuç olarak, çocuklar dünyayı inanılmaz farklı ve eşsiz bir şekilde yorumluyorlar ve ayrıca sonsuz bir hayal gücüne sahipler. En yaratıcı ve üretici yaşlarından itibaren parçası olmak zorunda oldukları eğitim sisteminin onların kabiliyetlerini, hobilerini ve hayal güçlerini sınırlayan ve yok eden bir anlayıştan farklı olması gerekiğine inanıyorum ve son olarak , sınav sisteminde ve müfredatlarda değişiklikler yapmanın eğitim sistemini üste taşımak için gereken ve yeterli olan tek faktör olmadığını belirtmek istiyorum. HİLAL TAŞKAN