Zaman Makinesi

Şu sıralar çok duyduğunuz bir sözle başlamak istiyorum yazıma. ''Geriye doğru gitmeye başladık.''. Ne anlıyorsunuz bu sözden? Evet. Eski zamanlarımıza geri gitmeye başladık. İnsanoğlu gün geçtikçe daha saygılı daha açık görüşlü olmak bir yana, Taş Devrine doğru geri dönmeye başladı. Dönüm noktasının tam hangi tarih olduğu bilinmez ama sadece bir ülke ya da bir kesim için değil tüm insanlık için genel konuşabilirim. İlk bilim kurgu filmlerinden kalma zaman makinesi kavramı, bu sefer bir bir bilim adamının gelecekteki halimizi merak edip zamanı ileri bir tarihe çevirmesiyle değil, tamamen doğal yollarla ve tüm insanlık sayesinde karşımıza çıkıyor. Üstelik aradaki en büyük fark tarihte ileriye değil geriye gidiyor oluşumuz. Bunları fark etmemi sağlayan tabii ki de sadece bu hafta izlediğim Agora filmiyle olmadı. Fakat bu konuyla ilgili daha derin düşünmemi sağladı. Filmin matematiğe oldukça ilgili Hypatia adında bir kadın filozofla ilgili. Filmi düşündürücü kılan ise bu hanımefendinin, Dünya' nın bir tabak gibi olduğunu düşündüğümüz o yılları asırlarca geriye alacak araştırmalar yaparken, tahmin edeceğiniz üzere dindar kesim tarafından alçakça ve acımasızca katledilmesi. Filmi izlerken kanser hastalığına kesin çözüm bulan bilim insanlarının öldürülmesinden ya da dünyadaki en önemli bilim insanlarının bulunduğu uçağın düşürülüp kaza süsü verilmesinden tutun, kadına şiddete kadar insanoğlunun tüm utanç verici gerçeklerini düşündüm. Sonra da kendi kendime şöyle bir soru sordum; asırlar öncesindeki o katil barbarlardan ne farkımız var? Sonrasında fazla genellemeci bir tavır takındığımı düşünerek kendimi iyi düşünmek için biraz zorladım ve sonunda aslında çok önemli ve gözden kaçırdığım bir gerçek geldi aklıma. O insanlardan en büyük ve belki de tek farkımız kayıtsız kalmamamızdı. Artık dünyada olan çoğu olaya karşı tepkimizi ortaya koyuyoruz ve sessiz kalmayı reddediyoruz. Kadınlar sokakta dövülürken film izler gibi seyrediyoruz, bir hırsız soygundan sonra hızlıca kaçarken ayağına çelme takmaya bile yeltenmeden ardından öylece bakakalıyoruz, sağlıklı bir vücudumuz varsa bir gün içinde tonlarca üretilen kanımızın bir damlasını bile başka bir can için harcamak istemiyoruz. En azından bir kısmımız öyle diyelim. Çünkü hala dünyayı daha iyi bir yer yapmak isteyen, gelişme ve geliştirme yanlısı olan insanlar var. İnanmak istediğim bu. Peki sessiz kalmamak yeterli mi? "Polyannacılık" yapmayacağım. Çünkü her neyi ne kadar doğru yapıyorsak kesinlikle yaptığımız zararları ve yanlışları telafi etmeye yeterli değil. Yaşadığımız her gün insanlığın büyük bir çoğunluğu dünyaya, doğaya, insanlığa yani etrafındaki her şeye zarar vermeye devam ediyor. Ve en acısı da ne biliyor musunuz? İnsanlığın büyük bir çoğunluğu yeni bir şey öğrenmeyi, bir yenilik getirmeyi- ya da bir liste yapmak yerine içlerinden en basiti olan bilinçlenmeyi reddediyor. İnsanlık dediğimiz kavramın bir dil gibi olduğunu söyleyebilirim. Yeni bir öğrendiğinizde nasıl o dili konuşarak, okuyarak, dinleyerek ya da yazarak tekrar etmezseniz nasıl köreliyorsa insanlığı da ister genlerinizde olduğunu söyleyin ister başkasından öğrenilebilen bir şey olduğunu iddaa edin, tekrar edilmezse başka nesillere de geçemez ve yıllar geçtikçe körelir, hatta yok olmaya yüz tutar. Neyse ki yok olmaya yüz tutma safhasına henüz geçmiş değiliz. Lakin büyük bir çoğunluğun içinde dünyayı daha güzel bir yer haline getirmeye çalışan ya da insanoğlunun geri kalan kısmının yaptığı hataları ve zararları düzeltmeye çalışan o küçük çoğunluğu da kaybedersek o faza o kadar hızlı geçeceğiz ki önce farkına varmakta güçlük çekeceğiz. Elimizde çok az bir umut kaldı. Onu yitirmeden elimize bir zaman makinesi alıp aslında olmamız gereken zamana getirmemiz gerekiyor. Bunu da ancak yeniliklere uyum sağlayarak, çevremizdeki canlı veya cansız her şeye saygı duyarak ve hatalarımızı düzelterek yapabiliriz. Zamana uyum sağlamak derken geride kalmayalım diyorum. Olmamız gereken zamanda olalım. Yine filmden bir örnek vermek gerekirse Hypatia' nın en büyük hatası kendi zamanına uyum sağlayamamış olmasıydı. Bunu yapmak için fazla bilgili ve ileri görüşlü bir kadındı. Zamanı asırlarla ileri almak istedi. Tabii ki o zamanlar bir kadın olarak yaptığı şeyler takdire şayan. Lakin bu kadar dindar bir toplumda yetişip o kadar tepki alacağını ve zarar göreceğini bilmemek için fazla bilgeydi. Dikbaşlılığı ve ileri görüşlülüğü; sabrını ve mantığını geçtiği için idam edildi Hypatia. İnançlarını ve düşüncelerini insanların asırlarca ileri bir tarihe gidebiliyorlarmış gibi hemen değiştirmelerini bekleyemezsiniz. Bu saygısızlık ve sabırsızlık olur. Ne kadar doğru düşünüyor olursanız olun, senelerdir benimsedikleri bir şeyi ansızın değiştiremezsiniz, yanlış olan siz olursunuz ve tepki çekersiniz. Bu noktada da gerçekleri söylemek gerekirse eğer, zamana ayak uyduramayan siz olursunuz. Bu insanlığın en acı gerçeklerinden biridir. Tunya Irkad