Ben, Kendime Karşı

İyilik ve kötülük her zaman çatışma içindedir. Bu sanırım, dünyadaki herkesin kabul edeceği sayılı gerçeklerden biridir. Bu çatışmanın boyutları elbette değişik olabilir. Ülkeler arasında, vatandaşlar arasında, insan grupları arasında ve hatta insanların kendi içlerinde olması gayet doğaldır. Robert Louis Stevenson, Dr. Jekyll ve Mr. Hyde romanında bu çatışmaların en küçüğü ama aslında en zoru ve en etkilisi olan insanın kendi içindeki çatışmayı konu almış. İnsanın kendi içinde iyi ve kötünün çatışmasını yaşaması kesinlikle zordur, insanın içindeki her çatışma gibi. Benim yaşadığım en büyük çatışma üşengeçliğimle, motivasyon eksikliğimle. Bazen öyle durumlar oluyor ki, ne kadar yapmak istersem isteyeyim yapamıyorum. Kendimi zorluyorum, bir sonuca ulaşmak istiyorum ama olmuyor. Ve sebebini bulamıyorum. Haliyle çözüm de bulamıyorum. Dağa tırmanmak için bütün ekipmanlarım tamamken, dağa tırmanmaya hazırken attığım ilk adım kayıp düşmeme sebep oluyor sanki. Bin metre koşusunun başlangıcında ayakkabı bağcığım çözülüyor da ayağım takılıp düşüyorum sanki. En büyük çatışmam, en büyük sorunum bu. Sürekli kendimle "Haydi, yapabilirim, yapmalıyım, yaparım" demekten yoruldum. Sebebine dair en ufak bir ipucum olsa da çözüme yönelebilsem diye umuyorum her an. İnsanın kendiyle çatışması gerçekten çok zor. Yardım almak neredeyse imkansız. Çünkü ne yaşadığını başkasına anlatmak mümkün değil. Anlatamadığımızdan örnek vermek zorunda kalıyoruz ve tavsiye beklediğimiz kişi sorunun genelinden çok örneğe odaklanıp kalabiliyor. İçsel çatışmalara en etkili dememin sebebi buydu. Çatışmalar yüzünden insanların davranışları, olaylara bakışları anlık olarak değişebilir. Bu da sosyal ve daha önemlisi profesyonel/akademik yaşamda birçok soruna yol açabilir. Kendimizle çatışmalarımızda kazanan da kaybeden de biz oluruz çünkü. Ama çatışmalar olmadan yaşayabileceğimizi de sanmıyorum. Tıpkı romanda sorgulandığı gibi iyilik, kötülük oldukça değerlidir. Ve iyiliğin değeri büyük bir önem taşımaktadır. Kabul etmesi zor ama bazı insanlar sadece kendilerini yapmayanlardan daha üstün hissetmek için iyilik yaparlar. Üstün hissetmek genetik olarak yaşama sebebimizdir çünkü. Milyonlarca yıldır çevreye daha uygun olan, yaşama özellikleri daha üstün olan tür hayatta kalmıştır. Bu sebepten bütün hayatımız kendimizi daha iyi, daha üstün kılmaya çalışmakla geçer. İyiliğin değerli olması bu noktada dünyanın iyiliğine katkıda bulunmakta benim gözümde. İyilik yapıldıktan sonra açıkçası neden yapıldığı çok da önemli değil. Kendini üstün hissetmek istiyorsun, iyilik yaptın. Sebebin seni ilgilendirir, biz sadece sonuca bakarız ve iyilik yaptığından sonuç herkesin hoşuna gidecek bir şey olmuştur. Dünyanın daha iyi bir yer olmasını istiyorsun, iyilik yaptın. Bizim için fark eden bir şey yok. İki eylemin sonucunda da dünya biraz daha iyi bir yer oldu. Çatışmalar bazen asla bir sonuca varamazlar. Bir noktadan sonra olduğu gibi kabul edip yolumuza devam ederiz. İçsel çatışmalar bu durumun daha sık gözlendiğini düşünüyorum. Diyelim ki içimizde yatıp tembellik yapmak ile iki ay sonra olma ihtimali olan sınava hazırlık yapmak arasında bir çatışma yaşıyoruz. Bu çatışma gerçekten pek uzun sürmeyecektir. Çünkü çatışma yüzünden kaybettiğimiz süre göz önüne gelir ve daha kısa sürecek olan ve kolay olan üçüncü bir seçenek bulup ona yöneliriz. Orta yol gibi. Belki oturup yarım bıraktığımız romana devam etmek gibi. Romanın sonunda Hyde intihar etse de etmese de Jekyll'in sonu çoktan gelmiş zaten. Bu durumun büyük ölçekli bir çatışmada örneğin İslam ve Hristiyanlık arasında görülebilir. Bu iki grup birbirleriyle tartışıp hangisinin haklı olduğunu bulmaya çalışırken, ikisinden de bağımsız üçüncü bir grup ikisinin de haksız olduğunu söyleyerek ortaya atıldı. Bu üçüncü grup ilk iki grubun tercihlerinden etkilenmez. Tıpkı Hyde'ın tercihinin, Jekyll'in sonuyla alakası olamadığı gibi. Onur Gezmiş