İnsandır(!) Savaşır

Geçtiğimiz günlerde yolda gördüm onları. Suriye'deki savaştan kaçmış birkaç küçük çocuk, yaşları tahminen altı ya da yedi, boylarına uygun küçük kağıt toplama arabaları ile yoldan geçiyorlardı. "Çocukları küçük kurşunla öldürürler değil mi anne?" sözü geldi aklıma. Savaşların çocuklar için hazırladığı 'küçük' şeylerden biri, dedim kendi kendime. Bütün küçültmelere rağmen, çok ağırdı savaşın yükü çocuklara. Yetişkinler bile taşıyamıyorken çocuklar nasıl taşıyabilirdi ki zaten? Hem neden bu yükü taşımak zorundaydı çocuklar? Yetişkinlerin bitmek tükenmek bilmeyen hırsları yüzünden mi? Yoksa bir gün yetişkin olduklarında savaşma hakkını(!) kendilerinde bulabilmek için mi? Sahi neden savaşıyoruz? Konu savaş olunca hemen cevaplayamıyor insan, ağırlığı başından def edemiyor. Savaş iyi midir, diye sorsak insanlara, kimse evet diyemez zannımca. Buna savaşanları bile dahil edebiliriz diye düşünüyorum. Belki fazla iyimserim, bilemiyorum. Ama bildiğim bir şey var, mecburiyetten savaşıyor insanlar. Belki kendi adaletlerini dünyaya getirmek istedikleri için savaşıyorlar, belki de vatanlarını korumak için. Doğru ya da yanlış, insan inandığı şeyler için savaşıyor. Savaşanları haklı çıkarmak için söylemiyorum bunları. Bir savaş güzellemesi yapmak da değil amacım. Sadece insanın içinde her şeye rağmen iyilik ve erdem olduğuna inandığım için söylüyorum. Kabul ediyorum, bazen ümidimi kaybettiğim oluyor. Kimi canilikleri açıklayamıyorum. Onlarca, belki yüzlerce, hatta binlerce ölüme üzülmemek elde değil. Bunu yapanların içinde bir iyilik kalmış mıdır diye sorsanız cevap veremem. Yine de bütün yaptıklarından pişman olmaya hakkı yok mu bir insanın? Tekrar insan olacağım derse, hayır olamazsın, diyemeyiz ya. Belki çok ağır bir cezaya çarptırmamız gerekir. Yine de insan kimliğini çekip almak mümkün mü birisinden? Sanmıyorum. Her şeye rağmen barışmak gerektiğini düşünüyorum. Affetmek değil kastım, sadece savaşın son bulması için erdemli bir hareketten bahsediyorum. Yine kabul ediyorum; annesini, babasını, kardeşlerini yahut çocuklarını belki hayat arkadaşını bir savaşta kaybeden insanın barışması çok zor. Onların hissettiklerini hissetmediğim, onların yaşadıklarını yaşamadığım, onların çektiği acıları bilmediğim için bu zorluğun ne seviyede olduğunu bile bilmiyorum. Ama kim ister ki yeni savaşlar olmasını? Bu savaşlardan çocukların kaçmasını kim ister? Peki ya bu çocukların sersefil olmasını kim ister? Biliyorum, kimin istediğini değil ama kimin istemeyeceğini. Savaştan kaçmış bir çocuk istemez bunu. Savaşın bütün çirkin yüzlerini görmüş biri istemez. Bütün bunlara rağmen neden mi bu kadar çok savaş var? Bence unutuyoruz diye. Belki savaşın insana verdiği eziyeti unutuyoruz diye, belki de masum insanları savaşın içinden çekip çıkarmayı unutuyoruz diye. Belki tarih kitaplarına savaşlarda zayi olan canları bir sayıdan ibaret yazdık diye oluyor bu kadar savaş. Belki galip geldiğimiz savaşlarla ölçüsüzce gurur duyduk diye ya da kaybettiğimiz her savaş için intikam istedik diye... Ne diye olursa olsun insandık diye savaştık. Çünkü insan olduğumuz için unuttuk, insan olduğumuz için sayılar yazıp çizdik, insan olduğumuzdan gurur duyduk tarihimizden, onun için kaybettiğimizde öfkelendik. Yanılmak, hata yapmak bizim doğamızda var. Savaşmak insancıl demiyorum. Ama insana olan aitliği yüzünden insanidir savaş. Bence savaş, tasması insanın elinde olan bir canavar. Kendi etimizle besliyoruz bu canavarı. Bazen öyle anlar geliyor ki, her yanımızı sarıyor bu canavar. Bir daha asla beslemeyeceğiz diyoruz. Tasmasını yalalıyor onu kontrol altına alıyoruz. Küçülüyor yavaş yavaş. Sonra unutuyoruz kendimize verdiğimiz sözü, tekrar besliyoruz aynı canavarı. Aynı acıları tekrar tekrar çekiyoruz. Bir çözümü var mı, bilmiyorum. Ama içimden bir ses iyilik diyor, tek çözüm iyilik. Mahmud Sami Aydın