YANGIN VAR!

Merhaba herkese, Bu yazımda bilim kurgu severlere sesleneceğim biraz. Bilim kurgu derken uzaylılar, uçan garip şeyler, mutant gibi şeyler beklemeyin. Daha çok otoriter bir rejimin hakim olduğu; itfaiyecilerin yangın söndürdüğü değil, daha çok yangın çıkardığı bir toplum. Böyle söyleyince çok garip geldi, farkındayım. Kitabın ismini hala söylemediğimi fark edip hemen ismini verdikten sonra kısaca romandan bahsetmek istiyorum. Kitabım, Ray Bradbury'den Fahrenheit 451. Kitabın ana karakteri Morgan. Kendisi bir itfaiyeci. Daha önce de belirttiğim gibi o dönemde itfaiyeciler yangın söndürmeyi pek tercih etmiyorlar. Tam aksine, kitap olduğunu tespit ettikleri yerleri yakıp her şeyi yok ediyorlar. Kitabın ismi de burdan geliyor tahmin edersiniz ki kitap sayfasının yanması için gereken sıcaklık- . Morgan işine sadık ve disiplinli bir çalışan olmasına rağmen Clarisse'le karşılaşıp Clarisse'in ona mutlu olup olmadığını sorması ve Morgan'ı doğayla tanıştırmasıyla Morgan kendini ve toplum düzenini sorgulamaya başlıyor. Yakmaya gittiği evden bir kitap çalıp okuduktan sonra ise merak ve isteği giderek artıyor. Çevresindeki insanlar ise duvardan duvara şu anki halimizden çok da farklı bir tablo değil- televizyonlarla manipüle ediliyor ve etrafındaki hiçbir şeyden haberdar değiller. Morgan kaybedeceği bir şeyin olmadığının farkına varıp mücadelesine devam ediyor ve devamında kargaşa, kaos ve bir sürü olaylar yaşanıyor. İskurt, 2 Bunlardan bahsedersem kitabın tüm büyüsünü bozabilirim. O yüzden burda duruyorum şimdilik. Buraya kadar anlattığım kadarıyla bile kitabın ana teması çıkarılabilir gibime geliyor. Tahmin edildiği gibi kitabın tamamına sansür, yalnızlık, yaşam tarzı, cehalet, ilim gibi temalar hakim. Toplumdaki insanlar gerçek hayattan tamamen soyutlanmış bir şekilde yaşıyorlar. Bütün günlerini duvardan duvara kocaman televizyonlarda işe yaramayan şeylerle dolu yarışma ve showlarla geçiriyorlar. Bireysel iletişim diye bir şeyin olmadığı, herkesin bir şekilde beyinlerinin yıkandığı bir toplum göz önüne getirmenizi istiyorum. Çok da zor olmadığını umuyorum. Kitaptaki asıl konu kitapların yakılması ise kafalara en azından benimkine- birçok soru ve düşünce getiriyor. Baştaki kişiler toplumu kuzular haline yani demek istediğim isyan veya sorun çıkartamayacak - çünkü bu konuda hiçbir bilgileri yok- bireyler haline getiriyor. Bilginin ve ilmin bazı şeyleri sorgulattığını ve insanları birer kukla haline çevirmekten alıkoyan şeyin bunlar olduğunu keşfetmiş ve bunun devam etmesini sağlamaya çalışıyorlar. Bradbury'nin vermek istediği şey de bu sanırım, bilginin kurtarıcı ve esas olduğu. Kitapta dikkatimi çeken bir diğer konu da Montag ve Beatty'nin kullandıkları alıntılar. Bradbury Dover Beach, İncil, Shakespeare gibi yerlerden alıntılar yapmış ve göndermelerde bulunmuştur. Anlam veremediğim ise Beatty'nin Montag'i tehdit ederken kullandığı ünlü kitap ve şiirlerden alıntılar. Gözdağı vermek gibi bir amacı olan bir itfaiyecinin özellikle üst kademe- bu konuda daha hassas davranması gerekirmiş gibi geldi. İskurt, 3 Bradbury'i görme şansım olsa böyle bir eser için milyonlarca kez teşekkür eder sonra da tebrik ederdim. Romanın 1950'lerde yazıldığını düşünürsek o zamanda siyah- beyaz tüplü küçük televizyonlar, şimdikilere göre çok çok aşağı kalacak arabalar olduğunu tahmin ediyorum. Bradbury'nin anlatımı ise şu an bize hiç yabancı olmayan şeyler. Büyük ekranlı LCD televizyonlar, yüksek hızlı arabalar, türlü eğlence programları ve reklamlar bizim günlük hayatımızı tam olarak oluşturan şeyler. Sadece teknoloji bazında da değil, aynı zamanda bilginin ileride tehdit olarak görüleceği ve bazı şeylerin sansürlenip yasaklanacağı konusunda herkesi bir şekilde uyarmış. Bize çok da yabancı olmayan bu tablo insanın canını biraz da sıkmıyor değil açıkçası... Yazımı yavaş yavaş bitiriyorum... Son olarak bu kitabı diğer distopik romanlardan farklı yapan ne diye sorarsanız biraz düşündükten sonra hemen cevabımı veriyorum. 1984, Cesur Yeni Dünya, Otomatik Portakal, Zaman Makinesi gibi distopik romanlar farkettiyseniz Açlık Oyunları'nı katmadım- biraz daha anlaması ve tam olarak kavraması zaman alan kitaplar. Fahrenheit 451 ise tam tersine bir solukta okunup belki birkaç önemli noktanın kaçıralabileceği ama aynı zamanda "VAY BE!" dedirtecek bir eser. "Ignorance is bliss." olayını tamamen yıkan bu romanı okumanızı gerçekten tavsiye ediyorum. Araştırdığınızda filmine de rastlayacaksınız AMA izlemenizi gerçekten tavsiye etmiyorum. Truffaut'un en başarısız filmi diyebilirim hatta. Karar size kalmış tabi ki. Ama bir hayal kırıklığı yaşatacağına eminim. İyi bir gün geçirmenizi dilerim!!! Bradbury, Ray. Fahrenheit 451. İstanbul: İthaki Yayıncılık, 1999.