OSMAN AKGÜN

Savaşların Asıl Nedeni Dünya hep bir yangın yeri olmak zorunda mı? İnsanlar neden sürekli birbirleriyle kavga etmek istiyor? Bu sorular eminim ki herkesin kafasında bir yer bulmuştur. Özellikle tarihe biraz daha fazla ilgi duyan biri için bunlar çok önemli sorular. Ne yazık ki tarih kitaplarının sayfalarının çoğunu savaşlar kaplamakta ve tarihe kara bir leke olarak geçmektedir. Özellikle insanlar kabileler şeklinde yaşamaya başladığından beri sürekli başka gruplarla çatışma içinde olduğunu çok net bir şekilde görebiliriz. Yakın tarihimizdeki ve dedelerimizin şahit olduğu en kanlı savaşlardan biri de 1. Dünya Savaşı. Adına bakılacak olursa bütün dünyanın savaş içinde olduğunu düşünebilirsiniz. Kısmen doğru. Fakat atlamamamız gereken çok önemli bir nokta var ki savaşı çıkaranların savaşmadığı gerçeği. Peki, bu savaş neden çıkmıştı? Gerçekten bu savaşın sonunda dünya daha iyi bir yer mi oldu? Öncelikle, insanoğlunun açgözlülüğü bu tür savaşların çıkmasında en önemli etken. Belki tarih kitaplarında bu konunun üzeri birçok etkenle örtülmüş olabilir. Örneğin, savaşın başlamasının nedeni Avusturya-Macaristan prensinin öldürülmesi olarak görülür çoğu zaman. Peki, gerçek neden bu muydu? Kesinlikle hayır. Fazla paranın tadını almış akbabalar daha fazlası için başlatmışlardır bu savaşı. Aslında James Joll'un Birinci Dünya Savaşı Neden Çıktı kitabında anlattığı dönemin Avrupa'sının ruh hali aslında bu açgözlülüğü çok iyi özetliyor. Özellikle siyasilerin sürekli yeni bir kaynak arayışı içinde olması ve başka insanların topraklarına göz dikmesi ne yazık ki bu savaşı doğuran sebeplerden. Bu durum tabii ki sadece o dönemin siyasilerine ait değildi. İnsanoğlunun içinde yatan ve doymak bilmeyen arzu ne yazık ki tarihteki çoğu insanın kendini kaybetmesine neden olmuştur. Fakat, en acı durum da şu ki güç sahibi insanlar, bu açgözlülüklerini başka insanlara vatan sevgisi adı altında aktarmış ve kendi menfaatleri için çıkardıkları savaşlarda masum insanları savaştırmışlardır. Masum insanlar da ülkelerinin gerçekten buna ihtiyacı olduğunu sanmışlardır. Bu durum zincir şeklinde devam etmiş ve ülkesini savunanlar ve ülkesi için savaşanlar arasında olan bir savaşa dönüşmüştür. Özellikle Çanakkale Savaşı'nda bu durum çok net bir şekilde görülebilir. Dünyanın bir ucundan sırf İngiliz akbabalarının isteği üzerine gelen masum insanlar, hiç bilmedikleri topraklara, Türkiye'ye, savaşmak için gelmişlerdir. Çoğunluğu evlerinde ailesine yetecek kadar ekmek sahibi olan insanlar birbirlerini süngülemişler ve üzerlerinde savaşmışlardır. Bunun sonucunda aileleri daha refah bir şekilde mi yaşamışlardır? Ne yazık ki hayır. Tam aksine çoğu çocuk babasız kalmış ve ellerindeki belki de son mutluluk kaynaklarını kaybetmişlerdir. Bu savaşın kazananı kim olmuştur peki? Tabii ki bu akbabalar. Peki, neden asla ders almıyoruz bu savaşlardan? Gerçekten kandırılmamız bu kadar kolay mı? Aslında değil. James Joll'un kitabındaki nedenler incelenecek olursa ders çıkarmak için biraz okumak yeterli. Akbabaların, milli duyguları savaşlar için kullanması tabii ki yadsınamayacak bir gerçek. Ancak burada düşünmemiz gerekiyor ki bu duygular ülkemizi sahiplenmemiz ve savunmamız için var. Kesinlikle başka insanların ailelerini yıkmak, ocaklarını söndürmek için değil. Özellikle aile burada çok önemli bir yer teşkil etmekte. Ailesiz bir çocuğun petrolü ve sömürgeleri çok bir ülkede yaşaması daha mı iyi diye sormak lazım. Bu soruyu içtenlikle cevaplayacak hiçbir insanın aksi cevabı vereceğini düşünmüyorum. Çünkü insan psikolojisi öyle bir şeydir ki hiçbir maddiyat onu tamir edemez. Düşünsenize 1. Dünya Savaşı sonrası toplumların ruh halini. James Joll'un da aktardığı gibi birçok kadın eşsiz, birçok çocuk babasız kalmıştır. Savaşı kazanan akbabalar belki sömürge sahibi olmuşlar ama vatandaşlarında büyük bir yıkım yaratmışlardır. Ancak, ne yazık ki, günümüzde de pek ders almış görünmüyoruz. Yeni yaratılan terör örgütleri, patlayan bombalar sürekli birçok masum insanın ölümüne neden oluyor. Simsiyah bir hammaddeye sahip olmak için insanların hayatını kapkara yapmaya gerçekten değer mi? Bu soruyu gerçekten özümseyerek cevaplarsak doğru yolu bulabiliriz. Vereceğimiz cevap da aslında kendimizi kendimize bir kez daha tanıtmamızı sağlayacaktır. Unutmamalıyız ki insanlığın içindeki arzu her zaman birilerinin gözünü kör edecek ve farklı yüzlerde akbabalar yaratacaktır. Bu akbabalar da bizi tarihteki tuzaklara düşürmeye çalışacak ve kendi menfaatleri için bizi kullanmak isteyeceklerdir. Ancak, bu kandırma çabalarına en iyi şekilde karşılık vermek için bilmeliyiz ki hiçbir akbaba bizi bizden daha iyi tanıyamaz. Kandırılmamak için önce benliğimizi iyi bilmemiz ve insanlık tarihini iyi okumamız lazım. Hiçbir hammaddenin bir çocuğun gülüşünden daha önemli olmadığını fark ettiğimiz zaman da asla açgözlülüğümüzün esiri olmayız. Böylece akbabalar da o çok istedikleri siyah maddenin içinde boğulurlar.