GAZ LAMBASININ IŞIĞINDA

Kimin için yaşadığımız sorusu bizi daima tesiri altına almıştır. Hepimiz bağımsız olmak isteriz, evet ama bir yandan sevilmek hatta bağlanmak da isteriz. Ama nerede durmalı? Birinin hayatımızı kontrol etmeye başladığını nasıl anlarız? Yalnız bizim toplumumuzun değil, ne kadar medeni olurlarsa olsunlar tüm dünya toplumlarının sorunu, kadının erkeğin baskısı altında kalışıdır. Bu kimi zaman açıktan açığa tezahür ederken kimi zaman da tamamen gizlenmiş, iyi niyet adı altına saklanmış durumdadır. Ancak hepimiz biliyoruz ki "Cehenneme giden yol iyi niyet taşlarıyla döşelidir." [1] Toplumlar ne kadar gelişirse gelişsin kadına uygulanan şiddette, özellikle de psikolojik şiddette herhangi bir azalma gözlenmemektedir. Refah seviyesi oldukça yüksek olan İsveç'te dahi kadına şiddet vakaları ve buna bağlı intiharlar oldukça yüksek bir orana sahiptir. [2] (Larsson, Ejderha Dövmeli Kız) Bu sorun yalnızca ekonomik seviyeye veya ideolojilere bağlanamayacak kadar yaygın durumdadır. Kadına şiddet vakalarını incelediğimizde en görülemeyen, görmezden gelinen şiddet türü psikolojik şiddettir. En yaygın görülen tür olmasına rağmen bazen muhatapları dahi fark edemediğinden tespit edilmesi de güçleşmektedir. "Psikolojik şiddet sözlü ya da davranışsal yollardan ve genellikle sistematik olarak karşındakine kendini kötü hissettirme amacıyla gerçekleştirilen davranışlar" olarak tanımlanabilir. [3] "Gaslighting" yani "gaz lambası" olarak adlandırılan türünde kişi, karşısındakine çeşitli oyunlar oynayarak ve yanlış beyanlarda bulunarak, karşısındakinin kendi bildiklerinden şüphe etmesine ve söylenilenleri doğru kabul etmesine yol açar. [4] Bu pek çoğumuza çok uç bir örnek gibi gelse dahi aslında gerçekliğin gücü elinde bulunduran kişi tarafından değiştirilmesi az rastlanır bir durum değildir. Bu durumda karşısındaki kişinin zayıflıklarından yararlanarak gerçekliği kendi istediği hale getirebilir. Psikolojik şiddet mağduru olan kadınlar, daha önce de belirtiği gibi bu durumun farkında dahi olmayabilir. Buna karşın adı konmamış olsa da bu durum kadınları yalnızlığa ve melankoliye itmekte, hatta depresyona sürüklemektedir. İçinden çıkamayacağı alternatif bir dünyanın içine hapsetmektedir. Kurtulamayacağı düşüncesiyle kadınların yöneldiği alanlar çoğunlukla ekonomik koşullara göre farklılaşmaktadır. Çalışmayan kadınlar belki de en büyük çıkmazın içindedir; sosyal çevreleri kısıtlanmıştır, ekonomik özgürlükleri yoktur. Yalnızlaştırılmaya en uygun topluluk olduğunun bilinciyle eşi, babası, üstünde hakimiyet kurabilecek eril düzen tarafından tamamen sindirilmiş durumdadır. Çalışan ve eğitimli kesimde ise durum farklıdır. Psikolojik şiddet mağduru olduğunun bilincine varmaya daha yatkın olan bu kesim çoğunlukla mevcut durumun içinden çıkamayacağı korkusu ile kendine farklı görmezden gelme yolları oluşturmaya çalışır. Kimi zaman alkolizme veya kendine zarar verecek başka yollara başvurabilir. Bu durumun önüne geçilemiyor olması çoğunlukla erkeklerin davranışlarının meşrulaştırılıyor olmasından ileri gelir. "Benim karım ... yapamaz." ve benzeri söylemlerin garip karşılanmıyor olması bütün bunların çıkış noktasıdır. Kadının hayatını istediği şekilde yönlendirmeye alışan erkek, bunun için mevcut bütün yolları kullanmaktan çekinmeyecektir. Çünkü hakim olan topluluğun temel gayesi hep gücü elinde tutabilmek olagelmiştir. Bu durum günümüzde öyle bir haldedir ki bizzat psikolojik şiddet mağduru olan kadınlar da dahil kimse ortadaki sorunu görmemekte, yanlışları meşrulaştırmaktadır. Yalnızca bu tespitlerde bulunmak elbette insanları çözüme götürmeyecektir. Veya psikolojik şiddetten kurtulmanın yolu da şiddete başvurmak değildir. Tüm bu olaylara karşı tepkimizi göstermek, sesimizi çıkarmak çözüm yoludur. Kadınların belki de en temel sorunu yalnızlaştırılmalarıdır. Etrafındaki herkesten korkacak hale getirilmeleridir. Tüm bunlara karşı kadınlara yalnız olmadıklarını hissettirmeli, içinde bulunduğu durum ne kadar vahim olursa olsun onu destekleyecek birilerinin var olduğunu hatırlatmalıyız. Kendilerine yaratılan dünyadan, kişisel hapishanelerinden ancak bu şekilde kurtulabilir kadınlar. Ancak "asla yalnız yürümeyeceğini" bilirse yürümeye devam edebilecek gücü kendinde bulabilir. Bu, bizim bu durumu yaşayan, yaşamış veya gelecekte yaşaması mümkün olan tüm kadınlara borcumuzdur.