BASKININ İNSANLARA HİSSETTİRDİKLERİ

Daha önce hiç Bilge Karasu okumadım. Nasıl yazdığı konusunda kafamda hiçbir fikir yoktu. Çok da öykü alanında kitap okuyan biri değilim zaten. Okurken beğenip beğenmeyeceğime karşın şüphelerim oldu, kendime çoğu kez okurken sıkılır mıyım sorusunu sordum. Kitabı okuma nedenim ise önerilenler listesinde yer almasıydı. Genelde Türk yazarlar kendi yaşadıkları dönemi ele alarak öykü yazarlar ama Bilge Karasu Uzun Bir Günün Akşam ı kitabı ile baskının insanlar üzerinde nasıl etki oluşturduğu hakkında farklı yüzyılları ele alarak kendine öz bir anlatım biçimi ile diğer yazarlardan ayrılmış. Kitap "Ada" "Tepe" "Dutlar" adlarında üç minik hikayeden oluşuyor. Üçü de birbirinden anlaşılması zor. Ben okurken çok tekrarlanan düşüncelerden dolayı anlamakta biraz zorluk çektim. Bir cümleyi geri dönüp birkaç kez okumuşluğum oldu hatta. Bazı yerlerde ise kafam karıştı çünkü bilmediğim şeyler vardı kitapta. Ben çoğu zaman kitabı zevk almak için okurum ama bu kitapta olay örgüsü bazı dini inançların zorla kabul ettirilmesi üzerine kurulduğu için okurken düşüncelerim bulanıklaştı. İlk öykü olan "Ada"nın kahramanı Andronikos kendi dönemindeki baskıdan kaçarak bir adaya gidiyor ve orada yaşamaya başlıyor. Başlarda zorluk çekiyor adadaki yaşamında ama çaba göstererek bunun üstesinden geliyor. Kaçarak uzaklaştığı yerde bıraktığı arkadaşı loakim'i düşünüyor. Ada'da olduğu süre zarfında inancını ve davranışlarını eleştiriyor. Andronikos'un evinden baskı yüzünden kaçarak başka adaya gidip zorluklar çekmesi bana kendimi sıkıntılı hissettirdi çünkü sürekli yaşadığı alışmış olduğu ortamdan tamamen hiç bilmediği bir yere din zorlaması yüzünden gitti. Ayrıca inandığı şeylerin bir anda diğer insanlar tarafından ona yanlış gösterilmesi de umutsuz hissettirdi. İkinci öykünün kahramanı ise loakim. Bir tepeye kendine acı çektirmek için tırmanıyor. Ve o da arkadaşı olan Andronikos'u düşünüyor. Bir bakımdan ikinci öykü ilk öykünün tamamlayıcısıdır. İki küçük öykü de baskı düşüncesini işlemiştir. Ve genelde hissettiğim duygular bir yere ait olmama hissi, şüphe ve çaresizlik olmuştur. Bu hisleri kitapta ioakim şu sözleri söylerken hissettim. Kitapta şöyle der ioakim ; "Yaşamı sanki hiç gelmeyecek, erişmeyecek bir bayram gibi, bir... bir bayrama nasıl hazırlık yapılırsa, nasıl yasamanın bütün kaygılari, isleri, oruçları bayrama yönelirse, o kaygılar, o isler, o oruçlar nasıl o bayramda gerekliklerinin doğrulanısını bulursa... ama bayram gelirse, bayram gelirse... ama bütün bir ömür bayram hazırlığıyla geçer de o bayram gelmezse... bayramın geldiğini kaç kez düşündü hayati boyunca, kaç kez 'iste geldi artık' dedi, kaçkez artık gelen bu bayramla... bugün, bu bayramı gelmiş sayacak mi ki?" Kitap Dutlar öyküsü ile devam ediyor. Dutlar öyküsünü okumaya başladığınız da ise artık yüzyılların değiştiğini hissedersiniz. Hikaye yazarın bir dut ağacını gözlemlemesiyle başlar ve iki kez yaprak vermesine şaşmasıyla devam eder. Yüzyılların geçmiş olmasına rağmen baskının devam ettiğini hissedersiniz öykünün geri kalanını okurken. Dutlar pek Ada ve Tepe ile uyuşmasa da temel sorun olan "baskı" kavramının bir tamamlayıcısı olarak hikayeyle bütünleşir. Benim açımdan karamsarlığa sürükleyen bir öykü kitabı bu. İnandığınız değerlerin başkaları tarafından size yanlış gösterilerek baskı ile birlikte onların inandığı değerlere inanılmak zorunda bırakılmak sizi sorgulamaya itmekle beraber , kendi benliğinizden şüphe duymanıza neden olur. Hayatımız boyunca inandığımız yolda yürümeye çalışırız ama çevremizdeki insanların baskısı nedeniyle bu biraz zorlaşır. İşte bu kitap bana toplumda baskının insanlara yakışmayan sonuçlarını ve bu baskıya maruz kalan insanların çaresizliğini hissettirmek ile beraber benliklerinden şüphe ettiklerini de gösterdi.