Cam Gözler

Bir çiftlik var, çayırlarında koyunlar otluyor. Koyunların biraz ötesinden bir adam var, çiftliğin sahibine benzemiyor. Öyle güçlü kuvvetli biri gibi görünmemesine rağmen koyunun birini kucaklamış. Yüzünde de kocaman bir gülümseme var, gökyüzüne bakıyor, büyük bir ihtimalle şükrediyor, başardım der gibi. Kucağındaki koyunun gözleri cam gibi olmuş, kanlar içinde, kafası boynundan ayrıldı ayrılacak, bembeyaz tüyleri kıpkırmızı ve yapış yapış kanla boyanmış, kulakları aşağı düşmüş. Adam yavaş yavaş uzaklaşıyor, dirseğinden kan damlıyor. Birkaç saniyeliğine bunu canlandırdım aklımda, tüylerim ürperdi, hatta tiksindim. "Zavallı koyun." dedim kendi kendime, "Kanlar içinde, adam acımasızca kesmiş onu, bir de gülüyor çok büyük bir iş becermiş gibi." Masum masum otlayan koyun şimdi adamın kucağında, iğrenç bir halde hem de. Kafasını çeviresi geliyor insanın, en azından benim geliyor. Aklımda canlandırmış olmama rağmen bunları kafamı gerçekten çeviresim geliyor, görmek istemiyorum. Sonra önümde açık duran fotoğrafa bakıyorum. Balığın ağzından kuyruğuna kadar her bir pulunun arasına kan dolmuş, vıcık vıcık. Adamın önlüğüne de bolca kan pıhtısı akmış, belki de tek bir balığa ait değil, dirseğinden kan akıyor, sanki kendi kanıymış gibi. Kızıla çalan sakalıyla çevrelenmiş yüzünü yukarı doğru kaldırmış başı, gözleri kapalı. Mutlu, çok mutlu, gülümsemekten de öte kahkaha atıyor gibi, büyük balığı tutmuş, başarmış. Adamın hikayesi merakımı uyandırıyor, anlattıkça anlatmak istiyorum ama zamanı şimdi değil. Hayalimde canlanan koyun ve adamın aksine Carey Arnold'un Ben ve Kral'ı bende tiksinti uyandırmıyor, kafamı çevirmek istemiyorum. Aksine bir balığa bakıyorum bir de adama, balığı nasıl kavradığına, gözlerini nasıl kapadığına bakıyorum ve düşünüyorum. Bir adamın hayatta kalma savaşında galip gelmek için yakaladığı av olmaktan çok ötede bir temsilci bu somon. Açılmış ağzı ve sarkmış gözü bana bir şeyler anımsatıyor. İnsanları koyuna benzetiriz. Sormadan sorgulamadan bir fikrin ya da dogmanın peşinden sürüklenip giden insanları ölü bedenine bakmaya dayanamadığımız koyunlarla ilişkilendiririz. Peki, balığa da benziyor olamaz mı insanlar? Yüzyıllardır kendi ürettiğimiz kavramların etrafından kümeleştik; millet, dil, din, toprak... Gürül gürül yanan kocaman bir ateşin etrafında pervane olmuş güveler gibi, "değerlerimizin" etrafında ağzımız köpüre köpüre dönüp durduk, duruyoruz. Akıntıyla oradan oraya sürüklenen koca bir balık sürüsü gibi, aşkla, neşeyle, heyecanla, bazen birbirine karışan birkaç sigaranın dumanıyla, bazen eski kitap kokusuyla, tek başımızayken patlatmaya doyamadığımız sakızımızla, saçımıza taktığımız papatyayla, yüzümüzü kuruladığımız havluyla, yaktığımız yemekle, durup dururken dökülen gözyaşlarımızla, kırılan parmağımızla, çatlatan göbeğimizle sürükleniyoruz. Sonra yemler atıyorlar önümüze, benliğimize eşdeğer gördüğümüz, uğruna canını feda edebileceğimiz değerlerimizi" hiçe sayıyormuş gibi görünüyorlar. Bazen sokağa elinde satırla biri çıkıyor, bir otel yakılıyor, birileri dövülerek öldürülüyor, boynumuzdaki haç, cuma günü yaktığımız mum, seccademiz alay konusu oluyor, birileri kürsüye çıkıyor kahkahamıza, hamileyken büyüyen karnımıza hakaretler yağdırıyor, gencecik insanlar, takım elbiselilerin hırsları yüzünden ölüyor, küçük çocuklar bahçelerde koşacaklarına ülke sınırlarında koşuyorlar. Sürüyü kızdırdıkça kızdırıyorlar ve birer birer bütün yemleri yutuyoruz, oltaya takılıyoruz. Sonrası malum, pullarımızın arası kanla doluyor. Koyun sürüsünden ufak bir farkı var insanların; bizi güden bir çoban yok, bir balık sürüsü gibi biz kendi kendimizi güdüyoruz. Kavramları yaratan da biziz, onları zedelemeye çalışan da. Yönetilmeye ihtiyaç duyduğumuz için, aramızdan birkaç kişinin tepemize çıkmasına izin veriyoruz, sağımızdakinin solumuzdakini bastırmasına izin veriyoruz. Öylesine kaptırıyoruz ki kendimizi, neredeyse sorgulamadan inandığımız düşünceler uğruna bir balıkçı suyumuzdan ayırıyor bizi. Sazan balığı gibi değiliz, düşünebiliyoruz da o düşünce sistemimiz o kadar hatalı ki bir başkasının hayatımızda yeri yok. Eğer somonsak bu dünya sadece somonların, ötesi yok. O yemi bir sazan gibi dalgınlıktan değil, öfkemizden, körlüğümüzden ve intikam isteğimizden yutuyoruz. Sonumuz aynı değil mi, bir balıkçı tezgahında cama dönmüş gözlerimizle gelen geçeni izlemek, buzların arasında üşümek, sokağın gürültüsünü dinlemek, ama hiçbir şey yapamamak. Farkında olmak ama kıpırdayamamak... Yemi yuttuktan sonra bir daha sesimizi çıkarmıyoruz, değerlerimiz yıkılmaya devam ediyor biz sadece susuyoruz. Bizi sudan çıkaran balıkçının kucağındayken atılan oltaları, gerilen ağları görüyoruz ama okyanusta kalanlar umurumuzda olmuyor. Belki de bu yüzden fotoğrafa bakınca tiksinmedim, çünkü o balık benim ait olduğum türün yansıması. Bacaklarından asılmış kan akıtan koyunlar beni rahatsız ederken tezgahta boylu boyunca uzanan balıklara uzun süre bakabiliyorum, çünkü bizim gerçeğimiz bu, tezgahtaki balıklarız, avlanmış balıklarız. Sanki önüme bir ayna konmuş gibiydi, kanlar içindeki balık bendim, değerlerimin yıkıldığını hissettiğimde geldiğim hal buydu. Yavaş yavaş tezgahtaki balığa dönüşüyorum, kızmaktan tepki göstermekten bıkmaya başladım, hepimizin sonu maalesef bu. Ben, balıkçı, kucağında balıkla, sadece geçimini sağladığı için mutluydu büyük ihtimalle, o balık onun hayatının bir parçasıydı ve bugünkü görevini yerine getirmişti. Ben'in kucağındaki balıkla tek farkımız var; bizim balıkçımız minnetle gülmüyor. Elif Aygün