ŞÜPHE DOST MU DÜŞMAN MI?

-En iyi ben bilirim... -Kesin benim düşüncem doğru... -Sen kesinlikle yanlışsın... Bu cümlelerde ortak bir yan görüyor musunuz? Ya kendilerinden çok emin kişiler tarafından kurulmuş cümleler ya da içlerinde hiç şüphe olmayan insanlar tarafından. Zaten siyah kuzuyu diğerlerinden ayıran da bir yerde şüphe değil midir? Olaylara şüpheyle bakmasaydı herkes gibi kabul etseydi o zaman ne farkı olabilirdi ki? Şüphe bir insanı ipten alabileceği gibi ipe de götürebilir. Bunun en bariz örneklerinden olan Amerikan polisiye dizilerini hepimiz izlemiştir. Bu tür dizilerde genellikle hepimiz tarafından dikkat çeken bir kişi vardır, biz o kişiye suçlu zannederken olaylara şüphecilikle yaklaşan kahramanımız gerçek suçluyu yakalar ve bu suçlu beklemediğimiz bir isim olur. İpten aldığı durumların bir örneğidir bu. Tabii ki şüpheciliğin fazlası da sağlınızı kötü etkileyebilir. Şöyle bir örnek verebilirim mesela; Akşam eve dönüyorsunuz, sokak lambalarının sigortası attığı için çalışmıyor ve karşıdan bir adam size doğru yavaş yavaş geliyor. Herkes gibi bu ürkütücü atmosferde adamdan şüphelendiniz, ya katilse? Karanlıkta zar zor elindeki tuttuğu şeye odaklanıyorsunuz ve uzun bir nesne olduğunu fark ediyorsunuz. Acaba bu bir silah mı ya da keskin bir kılıç mı? Aslında olan kör adam ve değneği. Boşuna adamdan şüphe ettiniz gördünüz mü, tabii bu yanılgıda ortam koşullarının da parmağı yok değil. Böyle bir şekilde yaşadığınızı düşünebiliyor musunuz? Yaşayamazsınız zaten. Bir süre sonra markete yumurta almaya dahi çıkamazsınız. Herkesi birer şüpheli olarak görmeye başlarsınız. Psikologlar şüphe için boşuna kişinin benliğinde oluşmuş bir fobi tabirini kullanmıyorlar. Bana soracak olursanız şüphe emin olmama duygusu, güvensizlik duygusudur. Her şeye şüpheyle yaklaşmanın yanlışlığından bahsettiğim için gözünüz korkmasın hemen, bu en uç örneklerden biri olabilir sadece. Şüphe etmeyin diyormuşum gibi de algılamayın lütfen. Ben sadece fazla şüphenin gereksizliğini göstermeye çalıştım. Yoksa şüphe kesinlikle gerekli ve iyi bir şeydir. İsterseniz bir de şüphesiz bir dünya düşünelim. Kimse hiçbir şeyi merak etmiyor ancak herkes her şeye inanıyor... Kulağa çok anlamsız geliyor ama şüphe olmadan hayal ettiğimiz dünyanın bundan bir farkı olmayacaktır. Düşünsenize seçimlerdeki bütün vaatlere inandığımızı... Aman Tanrım! , Şüphenin gerekliliğini anlamamız için 5 dakikalık bir hayal bile yeter. Ancak aşırıya kaçmamakta çok önemli bir nokta şüpheyi kullanırken. Hepimizin bildiği paranoya, aşırı şüphenin bir sonucu. Bu gibi kötü sonuçlardan kaçınmamız için şüphemizi doğru yönlendirmemiz gerektiği apaçık ortada. Bunu yapmamıza engel olan durumlar da var tabii. Her gün haberlerde izlediğimiz o iğrenç cinayetler bunlardan bazıları. Bu olaylar yüzünden sokakta yürürken bile birisi tarafından takip mi ediliyorum düşüncesinden kaçamaz olduk. Bu şüpheyi doğru kullanamayacağımız anlamına gelmiyor tabii. Bunu kendi içimizde yenmemiz gerekiyor sakin ve dikkatli olarak. Şüphenin doğru kullanıldığında olaylara ışık tutan bir araç olduğunu yazımın başında bahsetmiştim. Henry Fonda 12 Kızgın Adam da mükemmel bir şekilde gösteriyor. Bir konu ancak bu kadar güzel anlatılabilirdi zaten. Şüphenin bu kadar yaratıcı ve temiz bir biçimde işlendiği bir film daha seyretmedim. Film bu güzel yanları sayesinde, zaten dünyanın en iyi filmleri arasında gösteriliyor. İzlememiş olanlara şiddetle tavsiye edebileceğim filmler arasındadır. Büyüklerimizin her zaman dediği gibi her şeyin fazlası zarar... Bu mantıkla şüphenin de fazlası zarar. Yani fazlaya kaçmadan şüphe etmeliyiz, sorgulamalıyız ve düşünmeliyiz. Şüphelerimizin üstüne bol bol düşünmeliyiz. Baran Sinan Keykan