ALIŞILAGELMİŞ DÜŞÜNCELERİN DÜZENSİZ BİR AÇIKLANAMAYIŞI

Kadın ne demek? TDK'nin tanımına göre şu demek: Kadın; 1. Erişkin dişi insan, hatun, hatun kişi, zen (isim) 2. Analık veya ev yönetimi bakımından gereken erdemleri, becerileri olan 3. Hizmetçi bayan 4. Bayan Kadın bunlar mı demek acaba? Kadın ile analık yapmak eş değer mi veya her kadının becerisi olmak zorunda mı, ev yönetimi bakımından gereken erdemler de ne? Kadın deyince kimin aklına 'hizmetçi bayan' geldiği ya da 'bayan' kelimesinin yarattığı sorunlarla, cinsiyetçi olup olmadığıyla ilgili yazmaya kalkmak zaten hepten bir hata olur. Fakat -sanırım- hepimizin aynı paydada birleşebileceği bir nokta da şudur ki kadınlığın 'gerektirdikleri' ile erkekliğin gerektirdikleri karşılaştırılabilir zorluklarda değil. Kadın olmak her nedense erkek olmak gibi yalnızca biyolojik açıdan anlaşılan bir durum değil. Olur da biyolojik yönü tartışılacak olsa bile kadınlık sıfatının ne zaman kazanıldığı konuşuluyor hep. Ve bu sıfat bile bazı kişiler için onların düşüncelerine göre- erkekler sayesinde kazanılıyor. Kadınlık doğurganlık özelliğini kazanmak bile değil 'saflığını' kaybetmek olarak görülüyor. Kadınlık tanımının bir erkek tarafında yapıldığını ilk duyduğum anda dumura uğramış olan ben, bu konuda on sekiz senelik hayatımın kaç senesini insanlara laf anlatmaya çalışarak geçirdim bilemiyorum. Hümanist olduklarını savunup feminizme karşı çıkanlar mı dersiniz, ataerkilliğin bir kültür olduğunu savunanlar mı istersiniz? Siz sayın ben göstereyim. İşte bu yüzden elime herhangi bir kitap aldığımda ve başkarakter bir kadın olduğunda kendimi o kurgusal çevrenin eleştirisini yapmaktan alamıyorum. Denemeler arasında bu denemeyi seçeceğimi de adım gibi biliyordum zaten. Ancak istediğim zevki alamamış olmak konusunda biraz üzgünüm. Gaye Boralıoğlu, Mübarek Kadınlar adlı eserinde her biri farklı olmak üzere ama hayatı acılarla dolu veya iç dünyasını dışarı bir türlü yansıtamamış kadınlarla ilgili öykü tadında kısa bölümler yazmış. Bir nevi 'Umutsuz Ev Kadınları' yani sizin anlayacağınız. Kimileri çok habersiz durumlarından yalnızca boşlukta hissediyor gibiler. Kocasının değerini anlaması için kavga etmek isteyen, sevildiğini hissetmeyen ama bu konuyu merak etmekten kendini alamayan, Mükerrem Bey'in eşi olarak kendini tanıtan ilk kahramanımızla başlıyoruz aşka aç kadınlara. Sonrasında Semiha'ya aşık mutsuz ama en azından umutlu bir lezbiyenle devam ediyoruz. Bir de hayatından bezmiş kadınlar bölümümüz var buna da pilavcının karısı ile başlayıp bir alışveriş merkezinin olduğunu varsaydığım bir tuvalette hademelik yapan Saime ile devam ediyoruz. En azından bu sefer kahramanımızın ismini biliyor olmak biraz rahatlatıyor içimi ancak yine de yetmiyor. Kimisi tek bir kurşunla canına tak eden kocasını vuruyor kimisi yine kendisini bezdiren kocasından intikam almak için pilava tükürüyor. Sonuç ikisi de katil. Bireyin karartıcı iç dünyasını ele alan bu hikayelerin tek ortak noktası karakterleri her ne kadar 'umutsuz ev kadınları' olarak nitelendirmiş olsam da ünlü dizideki gibi aslında hepsinin içten içe ümitli olması. Bana biraz beklenebilir ve iki boyutlu geldi hikayeler yani. Peki, denemenin bu gidişatı beni şaşırttı mı? Maalesef, hayır. Hatta yazarın üslubunu bile tamamen bir önyargı- tahmin etmiştim. Zaten kitabın ismi fazlasıyla ipucu veriyor ve günümüzde kadın yazarların genel olarak eğildiği sorun da belli. Bu konuda asla şikayetçi değilim. Bıktırana kadar, delirtene kadar yazmalılar bence. Sürekli bu sorunlardan bahsetmeli, hatta deyim yerindeyse ki bence çok da güzel oturuyor- ''dırdır '' etmeliler. Ancak ben artık bu konuda zor tatmin oluyorum. Güzel olduğunu düşündüğüm detaylar vardı aslında. Şarkıların kullanılmış olması gibi. Ruj süren kadının söylediği şarkının gerçekte duyulduğu gibi yazıya aktarılmış olması mesela. Ancak dediğim gibi genel anlamda bana hitap etmedi. Yazarın kötü yazdığını söyleme veya bu denemeyle ilgili herhangi edebi bir eleştiri yapma haddini kendimde görmüyorum ancak kendi adıma bu konuya biraz doyduğumu düşünüyorum. Artık hakkında daha az yazı yazılan güçlü kadınlar hakkında okumak istiyorum. Güçlü kadın demek ne kadar doğru bunu da bilmiyorum. Bir anda belli tip bir kadın dışında bütün hemcinslerimi güçsüz kategorisine indirmek değil amacım. Benim güçlü kadın tanımım iyi bir şirkette yönetici olmayı başarmış bir kadın değil. Hatta evde kalıp çocuklarına bakmayı seçmiş bir kadını da pekala güçlü kadın kategorisine koyar hatta baş sıralara bile yazabilirim çünkü bu da bambaşka bir fedakarlıktır. Peki, güçlü kadın olmayı fedakarlıkla mı özdeşleştiriyorum. Buna da cevabım hayır. Gördüğünüz gibi ben bile uzun zamandır bu konuda düşünen, bir kadın olarak Türkiye şartlarına maruz kalmış bir birey olarak kimi, nasıl, hangi kategoriye koyacağımı bilemiyorum. O zaman bir cevap bekliyorum sizden. Ben, bu denemede gayet de sözü edilebilecek bir kadın olan ben bile henüz kime nasıl bir tanım yapacağımı bilemezken nasıl olur da herkes benim belli bir kalıba uymamı bekler veya beni bu kalıplara mahkum eder veya bu kalıplara uymadığım için yargılayabilir?