Yaktın beni Zübük!

Kütüphanede kitaplara göz atarken bir başlık dikkatimi çekti. İlginç, tuhaf bir kelime: zübük. Kitabı hemen elime aldım. Dışının kara kaplı olması ve yazarının Aziz Nesin olması meraklandırdı beni. Hemen kapağını açıp okumaya başladım. Kitabı bırakamıyordum. Aziz Nesin'in böyle güzel bir eserinin daha önce gözümden kaçması beni çok üzdü. Zübüklük öyle bir şeydir ki, bir kasabaya illallah dedirtir. Peki, nedir zübüklük? Zübüklük tanıma sığar mı sanıyorsunuz. Yanılıyorsunuz. Zübüklük o kadar fenadır ki, bir halka düşündüğünün bildiğinin tersini yaptırır da iş işten geçtikten sonra fark ettirir. Ama ne fayda olan olmuştur artık. Bu zübükler aynı zamanda yüzsüzdürler. Türlü türlü çorapları örerler insanların başına. Foyaları açığa çıktığı zaman utanmadan yalan üstüne yalan söyleyerek yine bulurlar bir kaçış yolu. Onuk 2 Romanımızda karakterimiz Zübükoğlu İbraam'ın zübüklükleri bitmez. İnsanlara boş vaatlerde bulunur. İnsanlar da inanır; ama niye? Akıllarını bir soru kurcalar: ya İbraam vaatlerini gerçekleştirirse. Zübüklüğün doğasında vardır dolandırıcılık. Bizim İbraam da insanları vaatlerini gerçekleştireceğine inandırmak için türlü türlü oyunlar oynar. Zavallı köylümüz inanır bizim zübüğe. Aynı kazığı kaç kere yemiştir bilinmez. Bunun bir sebebi vardır elbet. İnsanoğlu şu ölümlü dünyada her zaman en iyisini, istediğinin olmasını ister. İsteklerinin gerçekleşme ihtimali bile onların elindekilerini rahatça almaya yeter. Kaz gelecek yerden tavuk esirgenmez tabii. Zübüğümüz o kadar hayırsever, halkımız da o kadar gönlü boldur ki halk işleri görülecek diye Zübüğe zorla para, mal, hizmet verirler. Sonuç nedir? Koca bir boşluk. Zübük hiçbir zaman işini görmemiştir hiçbir kimsenin; ama lafta öylemidir? Sen bir görsen devlet ahalisi zübükle yapar işlerini sanki. Bizim zübüğün devlet macerası da vardır. Roman bu macera üzerine konu alır. Zübük İbraam devlet macerasındaki başarısını doğru kapıları açmasına mecburdur. Macerası yeni kurulan partinin odasına girip en coşkulu kişi olduğu için başkan yazılmasıyla başlar, mebus olduğu zamanlarda başbakana muhali erin toplandığı odanın kapısını açmasıyla son bulur. Zübük gücünü topluluktan alır dolayısıyla. İnsanları takip eder onlara yön gösterir, halkımız da koyun misali o yöne gider ne yaparsın. Düşünebilirsiniz böyle bir adam nasıl yaşıyor, nasıl insan içine çıkıyor diye. Dediğim gibi yüz yoktur bunlarda. Her türlü beladan, sıkıntıdan bir yol bularak kaçar. Ağzı iş yapar bu adamın ağzı, kimse anlamaz nasıl oyuna geldiğini. Nice yiğitler erimiş, nice insanlar rezil olmuştur zübüğün oyununda. Peki bunda tüm suç zübüğün müdür; yoksa tuzağa düşenlerde de suç var mıdır? İnsanoğlu kendi kendisine yapar zübüklüğü aslında. Adı zübük olarak çıkmış kişi sadece bir araçtır insanın içindekini dışarı çıkarmakta. 'İçimizdeki zübüklük' Bu açıdan bakınca olayın rengi değişiyor. İnsanların istekleri bitmez her zaman bir şeyler isteriz. Bu istekleri gerçekleştirme hayalleri kurarız. Hayatımızı bu hayallere göre yaşarız. Bu hayallere Onuk 3 ulaşmada bir kısa yol varsa hemen o yola başvururuz. Zübük İbraam insanlara bu kısa yolu gösteriyor sadece. Kısa yolu gören insanoğlu hemen içindeki zübüklüğü ortaya çıkartıyor ve bu kısa yol yalan dahi olsa İnanmaya başlıyor. Aklı kurcalayan kurt insanları tuzağın içine çekiyor. 'Ya Zübük İbraam valinin dostuysa?' denildi mi o kişiden bir daha hayır bekleme. Kitabın son kısmından güzel bir parça: ' Bizim hepiMizin içinde zübüklük olmasa, bizler de birer zübük olmasak, aramızdan böyle zübükler büyüyemezdi. Hepimizde birer parça olan zübüklük birleşip işte başımıza böyle zübükler çıkıyor.' (Nesin, 1990, s. 273) Bu son kısım hepinizin sorduğu Zübük İbraam nasıl bu kadar insanı tuzağa düşürüyor sorusunun cevabıdır. Zübüklükten korunmanın yolu içimizdekini atmaktır. İçimizdeki zübüklüğü atmamız dileğiyle.