BİR TOPLUM

Bir toplum düşünün rekabet halinde insanlarla dolu. Açgözlülük yüzünden hem birbirleriyle hem bir olup diğerleriyle yarış halinde olan bir toplum. Bir toplum düşünün kendilerinden başka ahlaklı olmadığını sanan insanlarla dolu. Onlar anlamıyorlardır başka kesimlerin, başka toplumların, başka devirlerin de ahlak ölçütleri olduğunu ve kendi ahlak ölçütlerini seçme haklarına sahip olduğunu. Yalnız onların yeganedir ahlakları. Yoktur başkalarının hayatlarına saygıları. Bir toplum düşünün ruhban sınıfının peşinde giden. Körlerdir, göremiyorlardır. Onlardır hasedin, gaddarlığın ve nefretin kaynağı. Bir toplum düşünün ahmaklar tarafından yönetilen insanlarla dolu. Ne yazık, aynı zamanda kendileri seçer ahmakları. Ömürlerinin sonlarına gelince anlarlar bu değildir milenyumu getirecek parti, başka partilerde ararlar umudu. Ne yazık, oğlu devralır bu işi. Çark döner gider böylece. Bir toplum düşünün çocuklarına öğrenmeyi öğretmeyen insanlarla dolu. Onlara ezberlemeyi öğreten, sorgulamayı değil biat etmeyi öğreten insanlarla dolu. Russel'ın tarif ettiği bu toplum hiçbir zaman mutluluğa ulaşamayacaktır. Eminim ki hangi ülkeden olursa olsun bir insan, bahsedilen toplumda kendi toplumunu az çok görecektir. Bertrand Russell Sorgulayan Denemeler kitabında ahlaktan eğitime, psikolojiden felsefeye birçok konu hakkında düşüncelerini belirtmiştir. Dünyamızı neden mutlulukla dolduramadığımızın sebeplerine değinmiş, aynı zamanda bu sorunlara çözüm bulmaya çalışmıştır. Arzularımız maddi olarak görünür ilk bakışta. Aslında amacımız başkalarını etkilemektir. Başkalarının önüne geçmek. Sürekli rekabet halindeyiz. Hem bireysel olarak, hem de milletler olarak birbirimizle yarışmaktayız. Bu da ihtiyacımızdan fazla şeye sahip olmak için çabalamamıza yol açıyor. Dahası, başkalarından üstün olmaktan sonra en çok zevk aldığımız ikinci şey ise başkalarının zevk almasını engellemektir. Toplumlar ve bunların içerisinde gruplardan biri olan özellikle muhafazakarlar kendilerinin yapmaktan alıkoydukları şeyleri başka grupların veya toplumların yapmasına katlanamazlar. Bunu engellemek için ellerinden geleni yaparlar. Ekinci 2 Russell'ın çözümü açıktır. Rasyonalizm ve şüphecilik ile kötülüklerin çoğunu yok edebiliriz. Başta kendi davranışlarımızı sonra çevreyi sorgulayarak ve en sonunda akılcı kararlar alarak mutluluğa ulaşabiliriz. Birbirimizi etkilemek için ihtiyaçtan fazla harcamalar yapmak, akıl süzgecinden geçirildiğinde hiçbir artısı olmayan bir şeydir. Böyle bir yarış içinde olmasaydık, belki de dünyada yoksulluk diye bir şey olmayacaktı. Aynı şekilde, engin bir bilgeliğe sahipmişiz gibi başkalarını sırf bizle aynı ahlak ölçütlerine sahip olmadığı için yargılamakta mantıksızdır. Nesnel bir ahlak yoktur. Eğer birbirimize karşı hoşgörülü ve saygılı olsaydık, yeryüzündeki savaşların -özellikle dinler yüzünden çıkanlar- hiçbiri yaşanmayacaktı belki de. Bütün partiler veya iktidarlar bir diğerine nefret kusar. Başkalarını kötüleyerek kendilerini haklı çıkarmaya çalışırlar. Bizlerse onların peşinden koşarız, birbirimizden nefret etmeyi öğreniriz. İnsanlar bu partilere oy verirler ama yine de mutsuzdurlar. Beklediklerini bulamayınca bir diğerini desteklemeye başlarlar. Ömürleri biter, oğulları devam eder ama sorgulamazlar. Ellerinde sorunları, haksızlıkları çözebilecek güce sahip olanlar, onlardan en çok yararlananlardır. Sorunun kaynağı partilerin tamamıdır. Bize lazım olan şey yaşam sevinci, hoşgörü ve saygı üzerine kurulmuş bir ahlaktır. Her bilgiyi, her olayı ve her davranışımızı sorgulamaktır. Dinlere dayalı baskıcılık ve yasaklar yerine akılcılık ile kurulmuş kurallardır. Dünya kötülüklerle doludur ama bunları sonlandırabilecek güce sahip olanlar bunlardan en çok faydalananlardır. Bu yüzden politikada da şüphecilik elden bırakılmamalıdır. Birbirimizden nefret etmeyi öğütleyen parti ve ideolojiden uzak durmalıyız. Birbirimizi sevmeliyiz ve irrasyonel yarışmamızı bitirip birlikte uyum içinde yaşamalıyız. Gelecek nesillere sorgulamayı ve öğrenmeyi öğretmeliyiz. İnsanlar sürekli kötülülüklerden, adaletsizlikten şikayet ederler ama dünyada var olan kötülüklerin büyük çoğunluğunun nedeni insanlardır. Russell bize cevabı çok basitçe göstermektedir. Sorgulamak ve akılı kullanmak. Böylelikle dünyadaki sorunların büyük çoğunluğunu çözebiliriz. "Kurumları haksızlık ve nefrete dayalı bir dünya, mutluluğu yaratma olasılığı en fazla olan bir dünya değildir." (119) Ekinci 3