Kandırılıyoruz Çünkü Kandırılmak İstiyoruz

Prestij filmi; Christopher Nolan'ın 2005 yapımı filmidir. Film iki rakip sihirbazın hayatını anlatmaktadır. Filme dair en güzel şey ise filmin başında bizleri kandıracağını söyleyip, finalde kandırdığını göstermesidir. Zaten filmin teması da insanların kandırılmaya çok yatkın olduğudur. Bu yalnızca sihirbaz sahnesinde gözlenen bir durum değildir. İnsanlar birbirlerini kandırırlar hatta bazen kendimiz bile söylediğimiz yalanlara inanmaya başlarız ve bunun sebebi içimizdeki kandırılma isteğidir. Sihirbazlar bizleri kandırdığı halde kızmadığımız ender insanlardan biridir. Çünkü insanoğlu kandırılmaktan çok korkar. Bunun için yalan makineleri icat etmiş, yalan yakalama yöntemleri aramışızdır. Kandırılmayı bu kadar korkutucu yapan şey gerçekliğimizi bir anda yıkabilecek olmasıdır. Sevgilinizin yıllar sonra sizi aslında hiç sevmediğini söylemesi ya da yıllar sonra evlatlık bir çocuk olduğunuzu öğrenmeniz; bunlar bütün hayatınızı bir anda değiştirebilecek yalanlardan birkaçıdır. Bunlar çok uç örnekler olabilir. Daha basit kandırmalar da benzer sonuçlar doğurabilir. Arkadaşınızın size sınavdan 80 yerine 20 aldığınızı söylemesi de üzerinizde daha küçük çaplı, benzer etkiler yaratacaktır. Bütün bu yalanlar uzun süreler boyunca bizlerin gerçekleri olabilir. Doğruları bilmek istiyoruz çünkü böyle yaratıldık. İnsan beyni hiçbir soruyu yanıtsız bırakmaz. İstemsiz olarak her soruya kendi doğrularımıza göre bir cevap buluruz. Yıldırımla karşılaşan ilk insanlar yıldırımı tanrının Dünya'ya müdahalesi olarak yorumlamıştır. Şu anda bize ne kadar saçma gelsede o dönemki en mantıklı açıklama budur. Bilinmeyene karşı olan tutumumuz hala değişmiş sayılmaz. Mesela Dünya'nın sekiz harikasından biri sayılan piramitlerin uzaylılar tarafından yapıldığına inanan milyonlarca insan var. Hatta uzaylılar ve piramitler hakkında gece program yapan birçok televizyon kanalı bile var. Eski çağlardaki insanların yaptığına inanmayıp; uzaylı diye bir varlık üretip onların piramitleri yaptığına inanmak insanların kendini kandırmasının en güzel örneğidir. Uzaylıların gerçekten var olduğunu varsayalım. Üstün teknolojilere sahip, gelişmiş bir medeniyet ve bütün işlerini güçlerini bırakıp Dünya'da müteahhitliğe başlamışlar öyle mi? Marslıoğlu inşaat şirketi gururla sunar. Mısır piramitleri; şehir hayatının stresinden uzak, metroya ve havalanına çok yakın. Kolay ödeme planıyla şimdi al seneye ödemeye başla. Yaşarken kazanmak için Mısır Piramitleri'ni seçin. Bir cevap bulmak zorundayız. Cevap apaçık ortada olmadığı zaman ise uçlarda da olsa kendi gerçeklerimizi yaratıyoruz. Sihirbaz size tombala pullarıyla dolu bir poşet gösterir. Poşetteki pulların üzerindeki sayıların her birinin birbirinden farklı olduğunu kontrol etmenizi ister 10 tane pul çekersiniz ve hepsi biririnden farklıdır. Sonra pulları poşete geri koyar ve sizden poşete elinizi sokup bir tane çekmenizi ister. Bir tane çekersiniz bu sayı 6'dır. Sonra pulu geri poşete atar ve sallar ve yeniden çekmenizi söyler yine çekersiniz ve elinizdeki sayı yine 6'dır. Bunun açıklaması ne olabilir? Böyle bir bilinmezle karşılaştığımızda hayran oluruz. Çünkü sihirbaz ya gerçekten bizim doğru sayıyı yeniden seçmemizi sağlamıştır ya da... Bir cevabınız var mı? Mantıklı bir cevap bulamadığımız olaylara hayranlıkla bakar ve takdir ederiz. Cevabı ararken de genelde saçmalarız. Çünkü kandırılmak istiyoruz. Şimdi düşünelim. Bir ilüzyon numarasında ihtimallere yer olmadığına göre biz ne yaparsak yapalım ilk seçeceğimiz pul 6 olacaktır. Elimizi poşete attığımızda bir çok pula değdiğimize ve ne yaparsak yapalım 6 çekecek olduğumuza göre demek ki bütün pullar 6'ydı ama sihirbaz bizden pulları kontrol etmemizi istemişti. Kontrol ettiğimizde bütün pullar birbirinden farklıydı. Demek ki poşetin içinde birbirine karışmayan iki farklı pul grubu vardı. Sihirbaz aslında bize iki ağızlı bir poşet göstermişti. Bir ağzında birbirinden farklı doksan dokuz pul vardı. Diğer ağzında ise doksan dokuz tane 6 vardı. Biz sayıları kontrol ederken ilk cebe elimizi attık ve biz sayı çekecekken sihirbaz hızlı bir hareketle diğer cebi açıp bize 6'yı seçtirdi ve aynı 6'yı geri çektirdi. Ne kadar kandırılmaktan korksak da kandırılıyoruz çünkü kandırılmak istiyoruz. Emre LAPANTA Ahmet KAYA 21200476 Türk102-15 16/12/2014