Referanslar Cennetinde İhtimallerin Korkusu

Kitaplar sihirlidir bana göre, çünkü yazarın kendi düşünceleriyle yazdıklarını okuyucular farklı şekillerde yorumlar. Genel yorumları benzer olsa bile bir kitabın, bir okuyucuda oluşturacağı düşüncelerin, okuyucunun bilinçaltına bağlı olduğunu düşünüyorum. Ben de Chuck Palahniuk tarafından kaleme alınan Bir Haz Markası isimli eseri okuduğumda bunu hissedebildim. Diğer okuyucularla aynı satırları okumuş olsam da bende uyandırdığı duygu ve düşüncelerin bana özel olduğunu düşünüyorum. Bir Haz Markası, orijinal adıyla Beautiful You, satır aralarında oldukça ilginç detaylar barındırıyordu. Benim ilgimi çeken detaylardan biri kadınların cinsel hazza ulaşmak için erkeklere mecbur olmadıkları zaman bütün ideolojilerini ve yaşantılarını bir kalemde silip, kendilerini kilitli kapılar ardında bırakmasıydı. Bu detay zihnimde kendi benliğimle ilgili merak uyandırdı. Hede erimizin, düşüncelerimizin, eylemlerimizin ve ilişkilerimizin asıl sebebi referanslarımız mıdır? Yapmak zorunda hissettiğimiz durumlar ortadan kalktığı zaman sahiden kendimizi odalara kilitlemek mi isteriz? Hayatın içindeyken yapmaktan mutlu olduğumuzu düşündüğümüz eylemleri, şartlar değiştiğinde yapmaya devam eder miyiz? Bir ihtimal gözlemlerimizden yola çıkarak kendi cehennemimize cennet adını koyuyoruz. Büyürken içerisinde bulunduğumuz ortamlar ve çevremizdeki insanlardan edindiğimiz referansların bizim değer kavramlarımızı oluşturduğunu düşünüyorum. Büyüme ve gelişme aşamasındayken insanların bize yansıttığı mutluluk, bizim zihnimizde onlar gibi bir hayat yaşarsak mutlu olabiliriz düşüncesine yol açıyor. Anlatmaya çalıştığım düşünceyi bir örnekle pekiştirmek istiyorum. Mesela ebeveynlerimiz bizleri çok sevdiklerini ve bizim varlıklarımızdan mutlu olduklarını yansıtıyorlar. Bizler de gözlemlediğimiz bu referanstan yola çıkarak çocuk sahibi olmanın bize mutluluk vereceğini düşünüyoruz. Çoğu zaman referanslarımızı kullanarak harekete geçtiğimizde gerçekten mutlu hissedebiliriz kendimizi. Fakat bir adım öteye gidersek de ne yazık ki bu referansların yanlış çıktığı durumları da gözlemleyebiliyorum çevremde. Yanılan insanlar, mutluluktan ziyade sorumluluk stresi yaşıyorlar. Hoşnut olmadıkları aile yaşantıları üzerine bir de çocukları olduğu için bu stresten kaçış yolu bulmaya çalışarak geçiriyorlar ömürlerini. Düşündüğümde bu tarz insanların bir kaçış fırsatı yakaladıkları zaman kendilerini kapılar arkasına kilitlemeleri işten bile değil. Büyük ihtimalle yalnızlıklarının derinliklerinde ruhlarını ve bedenlerini tanıyarak, özgür zihinlerindeki mutluluk tanımını arayacaklardır. Kitabın sonunda zihnimdeki tanımını sorguladığım bir diğer kavram ise başarı. Küçüklüğümde, henüz insanların görüşlerine bu kadar maruz kalmadığım zamanlarda, kuaför olmak isterdim. Saçlarla uğraşmak bana çocukluğumdan beri hep çok keyi i hissettirdi. Büyüdükçe kendi saçımı kendim kesmeye, kendim boyamaya, kendi kuaförüm olmaya başladım. Ancak yapmaktan keyif duyduğum bu işi asla kendime meslek edinmeyi düşünmedim, belki de içerisinde bulunduğum toplumun genel düşünceleri ve referanslarım yüzünden düşünmeye cesaret edemedim. Yetiştiğim toplum, mevcut sistemden dolayı başarılı bir kariyerin yaşam standartlarımı yükselteceği krindeydi, ben de bu kri benimsedim. Benim zihnimdeki başarı tanımı, verdiğin emeğin karşılığını alabilmek ve ürettiklerinden tatmin olmaktır. Bu tanımı para kazanmak ve insanlardan takdir görmek olarak yorumladım uzun bir süre boyunca, ancak bu kitaptan sonra farklı bir düşünceye girdim. Eğer çevremdeki insanlar para kazanmak için hayatlarını harcıyor olmasaydı, kendilerini gerçekten keyif aldıkları işlere adamış olsalardı, hayatları daha farklı olabilirdi. Benim başarı tanımım maddi kazanca ve statüye sahip insanlardan referans almasaydı, pasta yaparken kendini iyi hissettiği için doktor olma fırsatını geri çevirip küçük bir pasta fırını açan insanlardan referans almış olsaydı, belki de mühendislik fakültesinde okuyor olmazdım. Belki kendimi çok daha iyi hissederdim. İhtimallerin heyecanı beni oldukça ürkütüyor. Umarım ben de dahil olmak üzere kocaman bir insan topluluğu, başkalarını gözlemleyerek cennet sandıkları hayatı cehennem olarak yaşamıyorlardır. Kitabın ana karakterleri Penny ve Maxwell, yaşadıkları farklı deneyimler sonucunda kendilerini tanıma fırsatı buluyorlar. İdeolojilerini, hayatlarını bırakıp asıl isteklerine ulaşmaya çalışıyorlar. Onların bu farklılığı kendi inandıklarımın sebepleri üzerine düşündürdü beni. Bu durum kitapların mucizesini bana tekrar kanıtlıyor. Bir kitabın binlerce cümlesinin arasındaki detaylar bile bizleri düşünceler aleminde kendimizi keşfe çıkartmaya yetiyor.