Yemini Yeme Güvercin

Aylardan kasım olsun, günlerden pazartesi. Mahallendeki ilkokulda ol mesela, sınıflardan birinde, 3. sınıf öğrencilerinin arasında, sana küçük gelen sıralarda, bacaklarını sığdıramadığın için vücudunun yarısı dışarı taşmış bir şekilde oturuyor ol. Öğretmen ders işliyor, ders de "Hayat Bilgisi", konu kurallar olsun. Şöyle bir göz gezdir sınıfa; tüm öğrencilerin üzerinde yeryüzündeki en çirkin mavi renkten önlükler, beyaz, ütülü yakalar, kızlar beyaz külotlu çorap giymiş, erkekler gri pantolon. Hepsinin ayaklarında siyah ayakkabılar var; bazısı rugan, bazısı deri, bazısı fiyonklu, çiçekli, bazısı yırtık, eskimiş, büyük, küçük... Erkeklerin saçı kısacık kesilmiş, öğrenci tıraşı, kızların da saçları örülmüş, atkuyruğu yapılmış. "Çiçek" olmuşlar; kollarını bağlamış oturuyorlar, bir sağa bir sola hareket eden öğretmeni pür dikkat gözbebekleriyle takip ediyorlar. Öğretmen anlatıyor sen dinlemesen de hepsini ezbere biliyorsun; sınıfta parmak kaldırmadan konuşulmaz, merdivenler sağdan inilir, sağdan çıkılır, koridorlarda koşturulmaz, teneffüste bağırılmaz, ağız şapırdatılmaz, en geç saat onda yatılır, çizgi film dediğin şey zaten en fazla iki saat izlenir, her gün eve gidince ilk iş elini yüzünü yıkarsın, ödevlerini bitirmeden de dışarı çıkıp oynamak olmaz, e ödev bitince de hava kararır, en iyisi oyun oynamayı bahara bırak, hatta yaza. Büyüyünce bütün yasalara koşulsuz şartsız uy, saçını mora boyama, patronun ne diyorsa onu yap, siyah giyin, gerekirse arkadaşlarının üzerine bas, bir güvercinsin, fotoğraftaki gibi, kafanı öne eğ, yemini ye. Belki bunların hepsi kalıplarla tanımlanmış kurallar değildi, ama hepsi sana dayatıldı, bunları sorgulamadın. Neden en geç onda yatacağını, okulda pembe ayakkabı giyemeyeceğini, koridorlarda koşamayacağını sorgulamadın. Kural dediler, ayıp dediler, cıs dediler, öğretmenin ne diyorsa onu yap dediler. Çocuktun, koşardın- çocuk başka ne yapar sanki koşmasa, olduğu yerde otursa çocuk mu olur o?- arkandan bağırırlardı "koşma, düşersin, terlersin, hasta olursun" . Misafirlikte uslu uslu oturmak zorundaydın, annen bakışlarıyla seni deler geçerdi, "deli danalar gibi" koşman da yasaktı, eve çamurlu paçalarla gelirsen şamarı yerdin, annenin başına iş çıkmış olurdu, arkandan bağırıp dururdu. Hele bir de kızsan, daha fena, kız dediğin bacaklarını açıp oturmaz, topla oynamaz, uslu uslu evcilik oynar, ortalığı pisletmez, etekle salıncağa binemez, saçlarını kısa kestiremez, eline bir de ayıkla diye barbunya verirler, sen oyun sanır ayıklayıverirsin barbunyaları, neden erkek kardeşinin o sırada oyunların içinde kaybolduğunu nedense merak etmezsin. Yaşamadın mı sen de bunları? Yaşamadık mı? Hala da yaşamıyor muyuz? Daha çocukken başladılar senin gibi beni de kurallarla kuşatmaya. Bunlar " toplumsal hayatı kolaylaştıran" kurallardan çok başka kurallar. Ben de bir kızım ve hanım hanımcık davranmam gerektiği düşüncesiyle büyütüldüm. Bana belli başlı şeyler dayattılar. Saygı duyduğumdan, her insanın konuşma hakkı olduğundan ve karşımdaki insanın tecrübelerine değer vermemin bir göstergesi olduğundan öğretmenimin sözünü kesmemem gerektiği söylenmedi, sadece bunu kural olduğunu söylediler. Neden dedim, belki de bu benim şansımdı, söylenen her şeye neden demek, hala da anne babamı çıldırtırım sorularımla, ama beni hep geçiştirdiler. Yetişkinler ya çocukların hiçbir şey anlayamayacak kadar düşük bir zekaya sahip olduğunu düşünüyorlar ya da onları geçiştirmek işlerine geliyor. Belki de kendi zekaları dibe vuruyor hayal güçlerini kaybettikleri için, tembelleşiyorlar; halbuki her zaman kullandığı kelimeler yerine başka iki kelimeyi bir araya getirseler çocukla aynı "boya" inecekler, yapmaları gereken tek şey "çömelmek". Ama çömelmek demek, "farklılığı beslemek" demek. Bunun yerine susturulduk ve aynılaştırıldık. Çiçek olmuş çocuklar olduk. Hepimiz aynıydık, içimizden birinin saçlarını toplamadan okula gitmesine, diğerinin dirseklerini sıraya dayayıp oturmasına izin yoktu, açıklama da yoktu. Biz de olmayan açıklamaları sorgulamayı bıraktık ve sorgulayıp kurallara uymayanlara tuhaf tuhaf bakmaya başladık. Ailemiz onları yaramaz olarak damgaladı, onlarla arkadaş olmamamız söylendi. Şimdi ne haldeyiz? Hepimiz kaldırımda başımız öne eğik yürüyoruz, içi boş televizyon programları izliyoruz, bize dayatılan şeyleri sorgulamıyoruz, olayların arka planında olan biteni anlamaya çalışmıyoruz, geniş bakmıyoruz ve en önemlisi farklılıklara saygı göstermiyoruz. İşte tam da bu yüzden biri bizden farklı olmamızı, özgün olmamızı, biz olmamızı istediğinde homurdanmaktan başka bir şey yapamıyoruz. (Bazı şeyler "toplumca ayıp olarak kabul edilen kelimelerle" çok daha güzel ifade edilebilse de tereddütlerimden dolayı, gerekli yere gerekli kelimeyi yerleştirmeyi okuyucuya bırakıyorum.) "Biz "in içinde olduğumu fark edeli çok da zaman olmuyor aslında. Tuhaf bir şekilde insanların giyim tarzlarını eleştirip yadırgarken buldum kendimi, sistemin parçası olmuşçasına ve ciddi anlamda, imasız, ironisiz ve en yalın haliyle kendimi tokatlamak istedim. İnsanların özgürlüğüne saygımın olmaması demekti onları yadırgamam ve midem bulanmaya başladı. O kadar iğrendim ki bu halimden, toplumun halinden, rengarenk giyinmiş kıza bakıp hep beraber yüzümüzü ekşitmemizden artık "biz "den olmak istemediğimi fark ettim. Hayır, saçını sıkı sıkı toplayıp okula gitmek zorunda değil hiçbir çocuk, annelerin çekindiğinin aksine çamurda yatıp yuvarlanmalı, pislenmeli, düşmeli, dizleri hep yarık olmalı, çocuk dediğinin kızı erkeği olmamalı, bir kız çocuğu bacağını açıp oturabilmeli, bunun yanlışlığına büyüyünce kendi karar verebilir çünkü. Siyah olmak zorunda değilsin, yazının başında senle konuşuyordum, tam da seninle. En sevdiğin renk ol. Merdiveni sağdan inip çıkma, kalabalıkları yar, bırak arkandan küfretsinler, sokağın ortasında dans etmek istiyorsan et, bağırarak kahkaha atmak istiyorsan at, istiyorsan saçını mora boya, uluorta sevgilini öp, hem de dudaklarından, sanılanın aksine çocuk böyle bir "ahlaksızlıktan" etkilenmez, aksine içi sevgiyle dolar. Kendini saklama, sen kendini paletinle boyarsan ancak, tıpkı bana olduğu gibi, insanlar kendini tokatlamak isteyecek. Kafası öne eğik güvercin olmak yerine kaldır kafanı, ben siyah değilim ve ben kafasını kaldırmış güvercini seviyorum, onu görünce mutlu oluyorum. Çünkü zaten herkes önündeki yemi yemek için kafasını eğiyor. Yemi yeme, aç kal. Ben öyle yapıyorum ve mutluyum. Elif Aygün