GERÇEK DOST, İYİ BİR İNSAN YETİŞTİRİR

Alçakgönüllülük, empati, cömertlik ilk medeniyetlerden günümüze kadar gelmiş geçmiş tüm toplumları oluşturan bireylerde aranan başlıca özelliklerdendir. İyi bir toplumu oluşturma yolunun ise iyi bireyler yetiştirmekten geçtiği konusunda hemfikirizdir. Peki bu iyi birey diye sayıkladığımız şey aslında ne tür özelliklere sahip? Bu soruya verilen klasik cevap şu: 'İyi bir birey; saygılı, topluma ve çevreye duyarlı, düzenli, sevgi dolu, merhametli ve bunun gibi birçok özelliğe sahip olan kişilerdir.' Ben bu tanıma küçük bir ekleme yapmak istiyorum ve diyorum ki 'İyi birey, bütün bu özelliklerin yanında iyi bir dosta da sahip olandır.' Öyle bir insan hayal edin ki zihninizde, hayata gözlerini yalnız açmış, bakımını kimse üstlenmemiş, hayatın tüm zorluklarına tek başına göğüs germiş olsun bugüne kadar. Bu şartlar altında büyümüş bir insanı kendi yaşadığımız yere götürmeyi istesek nasıl bir durumla karşılaşırdık? Diğer insanlara karşı gerekli cömertliği, fedakarlığı veya sevgiyi gösterebilir mi, onlara hoşgörülü davranabilir mi? Bu duygulara sahip olabilmesi için kimseyle karşılaşmadığı, yalnız yaşadığı o dönemde bu konuyla ilgili her türlü bilgiyi öğrenmesi, her şeye hakim olması gerekir. Sadece bilgi de değil, görgü, kültür, ilim öğrenmek de şart. Bu özellikler ancak bireyin doğumundan itibaren insanlarla iç içe geçirdiği zamanlarda, karşılaştığı durumlarda elde ettiği deneyimlerle öğrenilebilir. Birey, gerek aileden gerekse arkadaş çevresinden olsun toplumun içinde nasıl davranması gerektiğine dair birçok ipucu elde eder. Peki iyi yetişmiş bireyde gerçek bir arkadaşın etkisi nasıl olabilir, bireyi gerçek manada güçlendiren ve eğiten dost ne yapıyor? Gerçek bir dost; her zaman dostunun yanında olan, zor zamanında yardım eden, doğru olan şeyin yapılmasını isteyen, gerektiği zaman kendi isteklerinden vazgeçen kişidir. Bu bahsettiğimiz gerçek dostun bireyin yetişmesine katkısı ise bence şöyledir: Kişi kendi dünyasında yer yer üzülür, sevinir, kıskanır, kızar, utanır ve bu türlü duyguları yaşarken her zaman yanında başka kişiler vardır. Bu kişiler ona bu duyguları yaşatıyor da olabilir, sadece orada bulunuyor da olabilirler. İşte dost tam olarak burada devreye giriyor. Kişi üzüldüğünde onu teselli eden, ona üzüntü veren şeyi fark ettiren dostudur; sevindiğinde sevincini paylaşan, bu sevindiği şeyin kıymetini bilmesini öğreten dostudur. Utandığında onu utandıracak şeyi görmezden gelerek ona bu davranışı bir daha yapmaması gerektiğini hal ve hareketleriyle öğreten yine aynı kişi, dostudur. Kul hatasız olmaz ve bu hataları yaptığı zaman insan, ona bu hatalarla ders veren iyi arkadaş, benim kanaatimce kişinin gelişimindeki en önemli faktörlerden biridir. Etrafımıza bakalım, hepimiz kendi yakın arkadaşlarımızı görelim, 'onlar bize ne katıyor acaba' diye düşünelim bir defa. Bence hepimiz anlayacağız ki o kişi ile geçirdiğimiz onca zamanda kendimizi çok ciddi manada geliştirmiş ve daha iyi bir yere gelmişizdir. Gerçek dostun özelliğini, neden bu kadar gerekli olduğunu anlattıktan sonra size kendi dostumdan bahsetmek istiyorum. Adı Yusuf, kendisiyle 2007 yılının Eylül ayında tanıştık ve aslında bakarsanız ilk tanışmamız bir kavgayla oldu. Fakat bu kavgadan sonra kendisiyle sıkı bir dostluğumuz başladı. Kendisini biraz tanıtayım. Yusuf, yaşadığı yerdeki insanlara göre daha kültürlü, daha efendi bir insan olmuştur her zaman ve ben de onun tam tersi. Yaşadığım yerdekilere göre daha az kültüre sahip ve daha az görgülüyüm diyebiliriz. Yusuf''la sekiz yıldır arkadaşız ve bu sekiz yılın dördünde okul yurdunda beraber kaldık. Kendisiyle çok fazla vakit geçirdiğim için onu çok iyi tanırım, aynı şekilde o da beni çok iyi tanır. Bana nerede ne yapılması gerektiğini çok defa anlatmıştır ve ben de ona karşı böyle davranmaya çalışmışımdır. Bir olay zannediyorum bu durumun daha iyi anlaşılmasını sağlayacaktır. Lisede aynı sınıftayken İngilizce öğretmenimizle bir sorun yaşamıştım. Benim biraz kendini beğenmiş tavırlarım, onun bana karşı gösterdiği öğretmen duruşu aramızı biraz bozmuştu. Bana genellikle kızardı, ben de bu duruma reaksiyon gösterirdim. Sınavından da düşük bir not aldım ve kendisine karşı olan tavrım gittikçe büyüdü. Yusuf'un İngilizcesi ve hocayla olan ilişkisi benimkilerin aksine çok iyiydi ve ben bu durumdan da rahatsız oluyordum, kızıyordum ona, 'neden böyle yapıyorsun' diyerek ona sitem ediyordum. O ise bu durumda çok soğukkanlı davranıyor ve bana saygısızlık etmemem gerektiğini söylüyordu. Öğretmenimizin sadece bizim iyiliğimizi istediğini anlattı ama ben bunu da kabul etmek istemedim. İnatçı bir yapıya sahiptim ve o zamanlar bu kendini daha da belli ediyordu. Bir yıl kadar öğretmenle olan bu soğukluğumuz devam etti, ertesi sene başladığında ise dersimize başka öğretmen girmeye başladı. İşte o zamanlarda ben öğretmenimize karşı ne kadar yanlış bir tavır sergilediğimi anladım çünkü yeni öğretmen eski öğretmenimiz gibi çabalamıyor, kimseye kızmıyordu. Biz İngilizce dersinden verim alamamaya başladık iyice ve ben kendime o an bunu sordum: 'Acaba eski öğretmenimiz olsa böyle bir verimsizlik olabilir miydi?' Çünkü biz öğrenelim diye çok uğraşıyordu, kağıtlarla cebelleşiyor, bize bir şeyler öğretmek için çabalayıp duruyordu. Onun bu özverisini fark eden ve benim fark etmemi sağlayan kişi ise Yusuf'tu. Öğretmenden özür diledim, o da böyle erdemli bir davranış için bana teşekkür etti. Büyüklerime, özellikle öğretmenlerime, karşı bugün nasıl davranmam gerektiği ile ilgili daha farklı açıdan düşünüyorsam bu Yusuf sayesinde oldu. Anlattığım örnek Yusuf'la yaşadığımız yüzlerce anıdan sadece biri. Biz onunla çok şey yaşayıp öğrendik. Yeri geldiğinde o beni utanç verici durumdan kurtardı, yeri gelince de ben onu sakinleştirdim. İşte iyi bir dostun bir insana neler katabileceğinin canlı örneklerinden birisi olarak karşınızdayım ben. Ama bana ihtiyacınız olduğunu düşünmüyorum, çünkü zaten hepimiz iyi biliyoruz ki bu dostlar hepimizin hayatına fazlasıyla güzel değerler kattı. Bu yüzden gerçek bir dost çok önemlidir çünkü gerçek dost, iyi bir insan yetiştirir. Çok yakın dostum Yusuf Çalka SALİH FURKAN ATICI