Olağanüstü Bir Yazar

"O gece ilk kez öylesine büyülenmişçesine hissettiğim o güçten beslenerek yaşıyorum. Beni nereye sürüklediğini sorgulamıyorum: Belki başkalarının günah diye adlandırdığı bir başka uçuruma, belki de yüceliklere sürükleyecek. Bunu bilmiyorum, bilmek de istemiyorum. Çünkü sadece kendi kaderlerini bir gizem olarak yaşayabilenlerin gerçek anlamda yaşadıklarına inanıyorum." (Olağanüstü Bir Gece Stefan Zweig) Eline bir kitabını aldığında, onun, seni ne kadar sürükleyeceğini bilemeyeceğin türden yazan biri Stefan Zweig. Daha bu kitabı okumadan önce bu gerçek aklımdaydı. Gerek Satranç'ını, gerekse Amok Koşucusu'nu okuduktan sonra aklımda kişilik tahlilleri ve sıradışı betimlemeleriyle yer edinmiş bir yazardı. Bu kitabını okuduktan sonra, tekrardan, bir insanın kısa öykülerle kişiyi ne kadar büyüleyebileceğini görmüş oldum. Yaptığı kişilik tahlilleri, her ne kadar hikayenin çok önlerine geçmiş olsa da, bu tarzla ilgilenen benim gibi kişileri kendine hayran bırakacak doruktadır. Betimlemeler de onun öykülerinde bir diğer büyük kısmı oluşturur. Sadece basit bir olayı anlatırken başvurduğu bu yollar onu okutan etmenler olmuştur, benim için. Hikaye hakkında konuşacak bir şey yok. Tam anlamda bir olay öyküsü olmayışı olayın basitliği veya örgüsü boyunca tek düze bir yol izlediği anlamına gelmemiş, tam tersi Stefan Zweig'i Stefan Zweig yapan tahlillerle bize karakterin yaşadıkları anlatılmaya çalışılmış. Daha hikayenin başında, olayın sanki başka bir kişinin anılarıymış şeklindeki bir anlatımla başlayarak öyküye girmesi beni tam anlamıyla iyi bir hikaye okuyacağıma inandırmayı başardı. Hikayenin kahramanının yaşadıkları, kişinin kendi anılarıymış şeklinde anlatılması öykücülük adına oldukça iyi bir yol bence. Olayların sırayla gerçekleşmesi boyunca kahramanın yaşadıklarının etkisinde oluşturduğu kişisel tahliller, her ne kadar yazarın tahlilleri olduğunu bilsem de, beni oldukça farklı bir dünyayı tanımaya şevk etti. Hikayeyi büyük bir heyecanla tek seferde okuyup bitirdim ve hiçbir şeyin bu zevki bölmesine engel olmadım. Yeni bir dünyayı tanımak, yeni bir kişiliği incelemek; sadece keşfetmenin ve öğrenmenin verdiği zevk bir yana, hikayede verilmek istenen ama yazarın sakladığı gizli mesajla bu keşif olgusu çok iyi bir noktada buluşmuştu. Günahla başlayan, acıma ve iyilikle devam eden ve sonucunda bir yeniden uyanış, bir kendini tanımayla sonlanan bu hikaye benim için de uzun zamandır aradığım birkaç sorunun cevabı olmuştu. Benim için bu hikayeyi etkileyici kılan diğer bir yan da yazarın göndermeleri çok etkili bir biçimde kullanışıydı. Daha hikayenin başındaki 1. Dünya Savaşı'nda ölen bir süvari subayı arka planı ve hikayenin ileri kısımlarındaki Tannhauser mucizesi muhabbeti yazarın bu hikayesindeki isabetli göndermelerinden sadece bir kaçı. Bence yerinde kullanılan göndermelerden daha etkili ve isabetli öykücülük öğesi daha yok bu dünyada. Bunların yanında yazarın dili etkin biçimde kullanarak oluşturduğu cümleler de oldukça hayranlık uyandırıcıydı. Bu kadar övdükten sonra elbette her hikayenin de yerilecek bir noktası olduğuna inanırım. Benim için de Stefan Zweig'in öykülerinde ortak bulduğum tek eleştirilebilecek nokta, öykülerini gerçek anlamda bütünsel bir ana fikre düzgün bağlarla bağlamaması. Her zaman okuyucunun yorumuna açık noktalar bırakan bir yazar. Bu hikayede de işin ahlak kısmına değinmeden sadece öykünün kahramanını bir hayat amacına bağlaması ve toplumsal mesaj vermekten uzak olması bazı kişiler için bir eksi olarak görülebilecek bir şey olsa da ilk kez bir hikayesinde böyle bir kısmın yoruma açık olması beni daha çok hoşnut etti. Yine de yan fikirleri havada bırakarak kısa bir şekilde öyküsünü yazması hevesimi kırdı, bunu itiraf etmeliyim. Çoğu yönüyle beni hoşnut bırakan bu hikaye bana çok heyecanlı bir 3 saat yaşatsa da kitabın bitmesinin ardından herkes adına çok büyük bir soru işareti bıraktı aklımda. Acaba yeteri kadar yaşıyor muyuz hayatı, doruklarında veya en dip yokuşlarında? Onur Mermer