KARIŞMIŞ ANTABUS

Hepimizin korkusudur birgün gazetelerin üçüncü sayfasında bizim de haberimizin olacağı. Yaşananların ve yaşayanların hiçleştirildiği, düşüncesiz ve bencil haber anlatımı da, bu korkumuzu artıran etmenlerden. Antabus adlı romanda da üçüncü sayfa haberine sıkışmış, belki de sonsuza dek orada kalacak bir hikaye karşılıyor bizi. Kitabı okurken izleyici statüsüne konuluyor, olayların gidişatını alaycı bir dille öğreniyoruz. Karakterler o kadar sahici, o kadar günlük hayattan ki, olayların bu denli gerçekçiliği aynı zamanda ürkütüyor da. Kullanılan alaycı dilden dolayı oluşan huzursuz bir gülümsemeyle okunan bu roman, toplumun gerçeklerini, kadını değersizleştiren yargıları, görmemezlikten gelinen konuları yüzümüze birer birer vuruyor. Leyla yani romandaki üçüncü sayfa karakteri, belki biraz klasik fakat aynı zamanda toplum gerçeği olan, baskıcı bir aileden geliyor. Çalışması için işe başlatılıyor ve herşey bu yolda başlıyor zaten. O yolda Leyla, aşık oluyor, tecavüze uğruyor, terk ediliyor, aldatılıyor. Bu noktada farkediyoruz ki, büyük bir aşkın baş kahramanını oynadığımızı düşünürken, üçüncü sayfa haberlerinde bir nesne olmamız an meselesi. O haberlerde sadece o kadınlar sıkıntı çekmiyor, aslında tüm toplum tecavüze uğruyor, hepimiz öldürülüyoruz. Olayları hep dışarıdan izlememiz bizim de başımıza gelmeyeceği anlamına gelmiyor. O yola biz de girdik aslında, biz de yaşadık, yaşıyoruz, şiddete maruz kalıyoruz, her gün lanet ediyoruz, belki hayattan bıkıyoruz. Aynı zamanda, bu tür olayları bireysel düşünmek de bir o kadar yanlış. Bu suçlarda şiddeti uygulayan karşı tarafı tek başına cezalandırmak kadar geri bir düşünce yoktur çünkü bu sadece bireysel bir olay değildir, tüm toplum suçludur. Bir kadın tecavüze uğruyorsa bu toplumun bozukluğundandır, bir erkek çocuğa kız gibisin dendiğinde sinirlenip tepki veriyorsa, bu aile ve toplumun bozukluğundan, yanlış yetiştirme tarzından, dar görüşlülükten meydana çıkar. Halbuki gördüğümüz sadece çocuktur ama sorun aslında o kadar derinlerdedir ki. Derinlerde toplumsal cinsiyet eşitsizliği ve gelecekte meydana çıkabilecek şiddete eğilim vardır. Baskın olma isteği vardır. Biz hep kendi bildiğimizi yapar, şiddet dozumuzu kendi istediğimiz zamanlarda haberleri izleyerek veya okuyarak alır, onun dışında dünyadaki olaylara kendimizi, ailemizi kapatır izletmeyiz, öğrenmeyiz, duymak zor gelir, üzerine düşünmek katlanılmaz olur. Bu yaşanan olaylar için birşeyleri değiştirmek istemeyiz, hayatımıza kaldığımız yerlerden devam ederiz. Çünkü görmemezlikten gelme huyumuz vardır hepimizin. İstemediğimiz, bizi mutsuz edecek şeylerle yüzleşmek istemeyiz. Neden mutsuz olalım ki deriz. Zaten güzel bir hayatımız, ailemiz, istediğimiz tarzda bir düzenimiz vardır. Tatsız olaylarla üzülmek istemez, susarız. Bu kitapta ise Şahiner, kullandığı alaycı dille yüzlerde huzursuz bir gülümseme oluşturur, ama bu buruk gülümseme okuyucularda utanca sebep olur aynı zamanda. İnsanların bir şeyleri sorgulamasını sağlar. Değinmek istediğim belki de en önemli nokta aslında suçların, yaşananların bireysel olmadığıdır. Hiçbir suç bireysel olmadığı gibi toplumun eğitilmesi gerekmektedir. Kadına uygulanan bu şiddet, tecavüz gibi olaylarda durumu ciddiye almayıp, alaycı şekilde tavırlar edinen, bunu yılların bir klasiği olarak gören polis memuru ile yapılacak bir iş değildir bu. Bugün bizim toplumumuzda da bu tür suçların, kadına şiddetin azalması gerekirken artmasının başında gelen en önemli etmen bu tür konularla gerçek psikologlar veya uzmanların ilgilenmesi gerekirken, kendi çapında olayı çözdüğünü zanneden cahil polis memurlarına bu görevi veren, düşünce yapıları da yine o memur kadar dar ve gelişememiş olan baştaki insanlar yüzündendir. Daha çocukluktan cinsiyet eşitsizliğinin bilinç altına yerleştirildiği bir toplumda, ne derece ilerleme kaydedilebilir tartışılır. Leyla'ya çocuklarından bile vazgeçebilmeyi göze aldıran bu olayların anlatıldığı kitap, mantık akışı ve alaycı anlatımıyla çok rahatsız edicidir. Çünkü yüzleşme gerektirir. Bu kitapta, rahatsız olunarak önümüze koyulan toplum gerçeğini, kadın olmanın zorluklarını, kadına şiddeti ve yaşananların insanı ne konuma getirebileceğini en iyi şekilde gözlemleriz. Şems'in dediği gibi, " Kadın anlayana nefes, anlamayana nefstir. "