Mina Urgan: Gezileri ve Komünizmi

Bir kitabı okumadan önce yazarı ile ilgili araştırma yapmayı severim. Çünkü her yazar ister istemez meydana getirdiği esere kendinden bir şeyler katar. Onun hakkında bilgi edinmek, eserden nelerin beklenebileceği konusunda ufak ipuçları verir bize. Bu yüzden daha önceden onunla ilgili bir bilgim olmadığı için "Bir Dinazorun Anıları"nı okumadan önce Mina Urgan hakkında kısa bir araştırma yaptım. İlk edindiğim izlenim onun ne kadar harika bir kadın olduğu yönündeydi. Tipik bir cumhuriyet kadınıydı karşıma çıkan. Yüzünü batıya dönmüş, Atatürk'çü, vatanını seven aydın bir kadın... Sadece ideoloji olarak da değil, onda hoşuma giden ve kendime benzettiğim daha birçok şey vardı: hayvan sevgisi, deniz aşkı ve boğazına düşkünlüğü gibi. Edebiyat alanında en sevdiğim yazı türünün gezi yazıları olduğunu da düşündüğümüzde çok hevesli başladım bu kitabı okumaya. Gelgelelim daha ilk sayfalardan itibaren hoşuma gitmeyen bir yanını gördüm Mina Urgan'ın. Uzunca bir süre konduramadım adını, ne olduğunu çıkaramadım. Daha sonra fark ettim ki bazı olaylara ve kişilere karşı önyargılı tutumuydu beni iten. Kendisinin de sürekli belirttiği gibi koyu bir ateist ve komünist olduğundan dolayı hem Allah'a inanan hem de kapitalist olan insanlara karşı takındığı tavrı son derece yanlış ve itici buldum. Bu insanların kapitalist olması da şart değildi, zengin olan herkesten nefret ettiğini gördüm Mina Urgan'ın. Parası olup da istediği gibi yaşayan herkese ülkeyi ve milleti sömürmüş gözüyle bakan bir insan. Karşısına çıkan çoğu Müslüman'a veya Hıristiyan'a aptal muamelesi yapmış ve işin acı tarafı bunları hiç saklama gereği duymamış. Kitabın nerdeyse her bölümünde gururla bir ateist ve komünist olduğunu vurgulama gereği duymuş. İşin komik tarafı her ne kadar kendini koyu bir komünist olarak tanımlasa da yaşadığı hayat tarzının komünizmle uzaktan yakından bir alakasının olmaması. İstanbul'un en lüks mahallelerinden olan Moda'da oturmak, her gece dostlarıyla balık ziyafeti çekmek, yazın 3-5 aylık mavi turlara çıkmak, ahtapottan kalamara her türlü deniz ürününü afiyetle tatma olanağı bulmak bir komünistin yapacağı veya yapabileceği şeyler gibi gelmedi bana. Benim bildiğim komünizme göre eğer bir insan gerçekten komünistse, ülkesinde yaşayan insanların hak ve imkan bağlamında eşit olduğunu ve dolayısıyla eşit para kazanması gerektiğini savunur. Mina Urgan'a baktığımızda onun ülkedeki diğer insanlarla eşit para kazandığını veya eşit koşullarda yaşadığını ne kadar söyleyebiliriz ? Ülkemizde kaç insan yılın çok büyük bir kısmını Avrupa devletlerinde geçirip, davetten davete koşup, her gün değişik bir et yemeği yeme fırsatını bulabiliyor ? Kaç insanın Bodrum'da denize nazır yazlık bir evi var ? "Bir Dinazorun Gezileri"ni okuduğumuzda Mina Urgan'ın aslında epeyce lüks bir hayat yaşadığını görüyoruz. Mina Urgan'ın bu soruları cevaplamadan kendisine "komünist" sıfatını yakıştırmasını açıkçası çok saçma buldum. İdeolojisini bir kenara bırakıp gezilerini tartışacak olursak, Mina Urgan'ın gerçekten çok fazla sayıda yeri ve çok güzel şehirleri gezdiğine tanık oluyoruz. Yalnız kitaba başlamadan önce daha çok gittiği yerlerde gördüklerini anlatacağını ummuştum ama kitapta ağırlık verdiği öğeler daha çok orada tanıştığı insanlar ve o insanlarla paylaştığı anılardı. Bu anlamda bana bir gezi yazısından çok bir anı yazısını çağrıştırdı. Çoğunlukla Avrupa ve Amerika ağırlıklı olan bu gezilere 20li yaşlarının başında başlamış ve ömrünün son yıllarına kadar da devam etmiş. Oğlu Mustafa doğduktan sonra eskisi kadar sık gezemese de oğlunu bir tanıdığına bırakabilme fırsatını bulduğunda hemen bir geziye koşmuş. Her ne kadar bunun etikliği tartışılabilir olsa da, kendisini yargılamak oğluna kalmış, bana değil. Kitabı okuduktan sonra her ne kadar Mina Urgan'dan hoşlanmadığımı anlasam da hayat tarzını kıskandığımı itiraf etmeliyim. Ömrünü yeni yerler görerek, yeni insanlar tanıyarak, yeni tatlar keşfederek geçirmek her insana bahşedilmeyen bir şey. O da bunu fark etmiş ve ömrünü doyasıya yaşamış. Keşke her "komünist" hayatını bu kadar güzel, lüks içinde ve dolu dolu yaşabilse.