KAYBEDENLER SORUNU

Albert Einstein "Her savaş insanlığın ilerlemesini engelleyen kötülük zincirine bir halka ekler." demiştir. Günümüzde savaşlar her ne kadar devletler tarafından yürütülen argümanlar gibi gözükse de temelde ırksal, mezhepsel, etnik... birçok olguyu içine alarak yaşamın tüm alanlarında insanlık dışı şekilde devam etmektedir. Altta gördüğünüz Pablo Picasso'nun 26 Nisan 1937'de İspanya'daki Guernica şehrinin bombalanmasını anlatan tablosudur. Picasso, savaşın trajedilerini ve insanlar üzerindeki etkilerini göstermek için yapmıştır bu resmi. Savaş... Kazananı hiçbir zaman olmamış o insanlık dışı bir eylem... Savaşların kaybedenleri vardır. Benim sorunum, savaşın neden çıktığı, kazananın kim olduğu değildir. Picasso'nun da resmettiği gibi karanlık yüzüdür, bize neler kaybettirdiğidir. Benim sorunum, "kaybedenler sorunu" dur. Kimler kaybetmiştir? Kaybeden çocuklardır. Kimse onların yerinde, savaşın ortasında çocuk olmayı istemez. Hiçbir sorumlulukları yoktur çıkan savaşlarda. Onların da diğer tüm çocuklar gibi büyümesi, sokaklarda rahatça oyun oynaması, okula gitmesi, arkadaş edinmesi gerekirken bir şans verilmemiştir kendi hayatlarına sahip olmaları için. Kimi ailesini, kimi evini, kimi hiç tatmadığı güvende olma hissini kimi de geceleri uykularını kaybetmiştir. Yanlış coğrafyalarda, eşitsizlik içinde doğmuşlardır onlar. Birbirlerine üstün gelmek isteyen politikacıların, sadece kendi düşüncelerinin haklılığı adına insanları savaşın ağır şartlarına maruz bırakan liderlerin uygulamalarından, söylemlerinden en çok zarar gören ve ömürleri boyunca savaşın onlarda bıraktığı derin yaralarla yaşayan, çocuklardır. Kaybeden doğadır. Hiçbir savaş düşünülemez ki toprağı verimsizleştirmesin, insanı öldürmesin. Ne olmuştur da birden dünyadaki herkes doğanın verdiği her şeyi geri alacağını unutmuştur. Hala savaş için yanıp tutuşanlar unutsa da doğa nasıl unutabilir Hiroşima'yı nasıl unutabilir, yeryüzünden hiç olmamışlar gibi bir anda yok edilen nesilleri. Tarih o günden sonra daha acı ne tatmıştır ki? İnsanlığı ileri götürmek için bir araç olan bilim, insanlığın en büyük trajedilerinden birinin yaratıcısına dönüştürülmüştür. Savaş yüzünden kirlenen sular, 2 ekin bitmeyecek topraklar, kimyasal silahların silinmesi kuşaklar boyunca sürecek doğaya ve insana olan etkileri görmezden gelemeyeceğimiz kadar büyüktür. Kaybeden insanlıktır. Kaybettik çünkü ilerleyişimize engel bir halka da biz ekledik, eklemelerine biz izin verdik. Savaşın en büyük düşmanı olan; bir coğrafyanın "kültürel tarihini" hangi gerekçe ile olursa olsun yok eden, varlığını inkar eden zihinlerin yaptıkları karşısında kayıtsız kaldık. Bu yüzdendir ki duyarsız toplumlar her zaman savaşın getirdiği felaketlere mahkumdurlar. Kaybettik çünkü en başta savaşmayı seçtik. Hayatta ve doğada her şeyin zıttı ile var olduğu ve insan denen varlığın hep bir seçim sansına sahip olduğunu biliyorduk oysa. Neden savaşmak yerine savaşmamayı seçemedik? Size neden savaşmamayı seçemediğimizi söyleyemem çünkü savaş kararları alınırken ben orada değildim. Ben özgürlüğüme savaşmadan sahip oldum çünkü birileri benim özgürlüğüm için önceden bir mücadele vermişti. Ben en başından kaybeden çocuklardan değildim. Kendi hayatımı yönlendirecek kadar zamana sahiptim. Benim için bilim ilgi çekici bir konu oldu, beni ve sevdiklerimin hayatını tehdit edebileceğini düşünerek büyümedim. Lakin size yeryüzünün duyarlı insanlarının neredeyse her gün dünyanın bir yerinden gelen acılı haberlerle sarsıldığı bugünlerde öneriler sunabilirim. Geçmişi unutmayın ama geçmişte de yaşamayın. Özgürlüğünüz için, beklentileriniz için veya uğruna savaşmayı göze aldığınız haklı her sebep için kavgalarınızı savaş platformunda vermeyin. Yıkıcı olmayın, sizin davanız için masumların ölmesine göz yummayın. Geliştirin, üretin! Her şeyden önce "kültüre" önem verin; Freud'la Einstein'ın savaşı durdurmak adına oluşturulan "açık mektup" projesinde birbirlerine yazdıkları mektuplarda geçen Freud'un ifadesinde olduğu gibi "Kültürel gelişim süreci, savaşa karşı kazanılmış bir zaferdir.". Belki savaşları durdurmak şu an için mümkün olmasa da ileride çıkabilecek olanları engellemek ve insanlığa bir şans tanımak bizim elimizdedir. Picasso da savaş karşıtlığının tüm dünyada sembolü haline gelmiş olan çarpıcı Guernica'sı ile savaşın tüm siyahlarını insanlığa bir kez daha göstermek istemiştir. Şimdi ise sıra biz bugünün insanlarının savaşın karanlık gölgesinde kalmamayı seçme zamanıdır. Öykü Kadak 21400532 3