TÜKETİM KELEPÇESİNDE

Çağımızın bize getirdiği yeni kavramlardan biri de alışveriş merkezleri. Canımız sıkıldığında gittiğimiz ve bizi mutlu(!) eden mekanlardır alışveriş merkezleri. O devasa mağazaların arasında karıncalar gibi dolanır, indirimleri kovalarız. Kimi zaman bazı eşyaları, hoşumuza gitmese dahi, sırf ucuz olduğundan alırız. Yalnızca alışveriş yaptığımız alanlar değildir artık buralar, yeni bir yaşam alanıdır biz insanlar için. Bazen biraz tuzlu bir aktivite olsa da yapmaktan vazgeçmeyiz. Bağımlısı olmuşuzdur artık o tıklım tıklım rafların, vitrinde parıldayan ayakkabıların, kutusundan yeni çıkmış tablet bilgisayarların, ederinin beş katı para verdiğimiz kahvenin. Yüksek dozda maruz kalmışızdır bir kere bu "kültüre", ne yapsak da eskiye dönemeyiz. Dev şehirlerin küçük insanlarıyızdır artık, sürü halinde hareket eder, aynı şeyleri ister, benzer hayatları yaşarız. Amacımız belirsizdir, tatmin olmak uğruna yaşarız, tüketilebilen her şeyi tüketiriz, vazgeçmeyiz asla tüketmekten. Tekdüzedir hayat bizim için artık, durmadan aynı şeyleri yaşamaktan bıkmayız; unutmuşuzdur doğayı, onun güzelliğini. İşten eve, evden işe gitmekten yılmışızdır ancak yazın gideceğimiz bir haftalık tatili düşünerek rahatlatırız kendimizi. Bütün sene o bir hafta için çalışır, o bir hafta geçtiğinde de ondan kalan anılarla geçiririz kışı. Durum benim için de çok farklı değil. Ben de sıkıldığım, bunaldığım anlarda kendimi tatili düşünerek motive ediyorum, ettim. Bu benim için bir kaçış yöntemi belki de. Hayatımdan memnun olmadığım zamanlarda, yorulduğumda, sıkıldığımda; beni neyin mutsuz ettiğini düşünmek yerine yaz tatilini, denizi, kumu ve güneşi düşünerek uyuşturuyorum kendimi belki de. Ne zaman eski bir dostla karşılaşsak eskileri yad eder, "Eskiler de bir başkaydı be." deriz. Memnun değilizdir yaşadığımız hayattan, suçu da zamana atarız. Eskiler gibi olmamak ile yargılarız zamanı. Oysa suçlu ne zamandır ne de kader. Suçlu insandır. Monoton hayatlarını değiştirmek için tek bir çaba bile göstermeyen bizlerizdir. Ne yaptık bugüne kadar hayatımızı güzelleştirmek için? İsyan ettik belki sisteme ama sisteme uymaya devam ettik, direnmedik karşısında sömürünün. Durmadık arkasında direnenlerin. Robotlaşmaya karşı durmadık, her hafta sonu AVM' ye gitmeye devam ettik. Vazgeçmedik hiç, ne alışkanlıklarımızdan ne de harcamalarımızdan. Yalnızca şikayet ettik dünyadan. Mağduru oynadık sanki sorumlulardan birisi de biz değilmişiz gibi. İşte bu duygular altında okuduğum Öteki Dünya, bana insanların gelecekte yaşaması olası sıkıntılarını, bunalımlarını anlattı. İnsanların giderek yalnızlaşmasını, yozlaşmasını ve monotonluk adı altında robotlaşmasını anlattı. Kitabı okurken hissettiğim en belirgin duygu yalnızlıktı. Korkunç bir görüntüsü vardı kafamda duvarların, o duvarların altındaki gölgelerde ezilen insanların. Kalabalıklaşan şehirlerin tersine yalnızlaşan, robotlaşan insanlar vardı romanda. Zihinlerini uyuşturmak için gönüllü olarak hipnotize olan insanları görmek dehşet vericiydi. Alışveriş yaparak kendini bulan, zihnini rahatlatan insanları gördüm romanda. Her ne kadar roman bir distopyayı anlatsa da gündelik hayatta karşıma çıkan birçok kişiliğe de ev sahipliği yapıyordu. Tüketim çılgınlığına kendini kaptırmış birçok insan görüyorum çevremde. İhtiyacı olmayan, belki hayatı boyunca giymeyeceği elbiseler alan insanlar var etrafımda. Son model telefonunu sırf yenisi çıktı diye beğenmeyen arkadaşlarım var. Aşılamış toplum bizlere tüketimi, unutturmuş bize kanaat etmeyi. Özgürlük zannediyoruz belki de tüketmeyi, istediğimize sahip olabileceğimize inanıyoruz. Ancak sistemin bize verdikleriyle oynadığımızın farkında değiliz. Sistem istediği zaman alıyor elimizden oyuncağımızı, istediği zaman da yenisini satıyor. Günlük dokuz saat çalışarak kazandığımız üç kuruş paramızı da şipşak alıveriyor elimizden. İnsanlar ruhlarındaki boşluğu doldurmak için dört elle sarılıyor alışverişe, alışveriş bir bağımlılık halini alıyor onlar için. Adeta bir hastalık haline gelerek insanları kendine esir ediyor. Bizlerin bu çılgınlığa bir dur dememiz ve insanları zaten zor kazandıkları parayı daha dikkatli harcamaları konusunda bilinçlendirmemiz gerekiyor. Sırf yenisi çıktı diye son model telefonunu beğenmeyen insanlara, maaşının üç katı fiyattaki son model telefonları taksitle alanlara bir dur demememiz gerekiyor artık. Çünkü bu tüketim çılgınlığının maalesef bir sonu yok.