GERÇEĞİN KIYISINDA

Arada aklımızın ucundan geçiyor değil mi, yuvarlanıp gittiğimiz yolculuklarımızda ne kadar gerçeklerle yaşadığımız sorusu? Kafamızı karıştıran yoksa yol göstermeye çalışsan mı demeliyim-rüyalar, inançlar, zaman kavramı... Soyutluklar çevremizi kuşatmışken yaşantılarımıza kuşbakışı bakabilmek bize bir hayat rotası çizmekte, hakikat peşinde doğru yolda ilerlememizde önemli rol oynar. Zihnimizi bu bağlamda yormaktan çekinmek ancak pes etmek olur. Oysa önümüzden geçip giden her ana anlam verecek olan kavram ancak kendimizden yardım alarak mantık çerçevemizde doğrultabileceğimiz gerçeklik inancımızdır. Şimdi düşünmeye açalım beyinlerimizi, çeşitli hikayelere konu olmuş, ilginç rivayetlerin çıkış noktasını oluşturmuş, kimi zaman kehanetlere bile yorulmuş rüyaları ele alalım. Tamamen beynimizin ürünü olduğundan şüphe duymadığımız bu bilinçaltı olayda her türlü duyguyu yaşayabiliyor muyuz, her türlü mekanı görebiliyor muyuz, kulaklarımızla olduğu gibi duyuyor muyuz, dünyadaki gibi konuşuyor muyuz? Peki, gerçekten o mekanda mıyız gerçekten konuşuyor, duyuyor muyuz? Beynimiz bize tüm bunları yaşatan. O zaman şu an gerçek olduğunu sandığımız dünyanın rüyadan bir farkı olmadığı ihtimalini de anladığımızı düşünüyorum. "Inception" filminde de özellikle rüyaların başlangıcının hatırlanmadığı üzerinde önemle duruluyor. Soruyorum o halde: İlk üç yaşımız nerede? Filmde ayrıca üzerinde durulan konulardan biri olan dünyadaki zaman ve rüyadaki zaman kavramı ile ilgili de aklıma izafiyet teorisi geliyor. İslam kaynaklarıyla bunu bağdaştırırsak; diğer boyuttan tanıklar tarafından dünyada geçirilen sürenin ancak bir akşam vakti kadar ya da daha da az olduğu hissedildiği söyleniyor. Bu da üzerinde uzun uzun yürünebilecek bir nokta gibi görünüyor. Bir de sanal gerçeklik gözlükleri var. Duyularımıza yeni bir yol açan bu aletleri anlamlandırmak önemli. Şöyle ki; sanal gerçeklik gözlüğümüzü takıyoruz ve bir anda yeni bir dünyadayız. Bu kadar basit olan bu teknoloji de algılamalarımızdaki somut yardımcı olarak düşüveriyor hayatımıza. Tüm bunların zararlı etkileri de olabilir mi diye düşünürsek hemen etrafımızda depresyon denilen insanlık halinin kökenine inmeye çalışalım. Derinlerde, asıl sorunun hayatın gidişatında sorunlar yaşanıldığından ötürü olduğunu düşünüyorum. Demek istediğim, kişi kendini boşlukta hissediyor, bir süreliğinde kafasında o çok doğal soru işaretleri belirmeye başlıyor ve birdenbire soruyor kendi kendine: nereye gidiyorum, neden gidiyorum, yaşadıklarımın amacı nedir... İşte bu noktada gözler önüne gerçeklik peşinde koşuşumuzun tablosu seriliyor. Sorgulama arayışa dönüşüyor ve süreç paradoksa dönüşmeden önce ortaya değişik bir yöntem koymamız gerektiğini anlıyoruz. Sanıyorum yeterince hakikat sorgulaması üzerinde durduk. Diyelim bir kişisel gerçekliğe vardık veya vardığımızı sandık; ya sonra işler nasıl devam eder? Aşikar olanları inkar mı etmeye devam etmeliyiz yolculuğumuzda, yoksa ceviz kabuğumuzu mu kırmalıyız görüşümüzü, idrakımızı kapatan? " Bir tren bekliyorsun. Seni uzaklara götürecek bir tren... Trenin seni nereye götürmesini umduğunu biliyorsun, ama emin değilsin. " diyor Cobb. Bu söz filmin genelini çok iyi özetlerken, üzerinde yürüdüğümüz ince karar iplerimizi andırıyor bir taraftan. Aslında içimizde neyi seçmemiz gerektiğini neyin bizi doğru yola ileteceğini hissettiğimizi bize söyleyen bir bakış açısı. Bindiğimiz trenin bizi pişmanlıklara götürmesini izlemek bir yanda dursun, biz yolumuzu en azından Kant'ın ödev ahlakındaki gibi çizmeye çalıştığımızda gerçekleşecek olan yaşayacağımız en içten memnuniyet, huzur, inançlılık duygusudur. Farklı bir açıdan baktığımızda filmin ulaşmaya çalıştığı nokta da tüm değindiklerimizin sonunda bizi düşünmeye sevk etmektir belki de. Asıl aradığımız da bu değil miydi zaten, kısıtlı zamanımızda bitkimizi saksısından çıkarıp köklenmesini, dallanmasını sağlamak? Böylece gerçekliğe merdiven dayayabiliriz kim bilir. Berkay Erkan