ETKİ BIRAKMAK

Sanat, şu yaşadığımız dünyayı yegane çekilir hale getiren olgulardan biridir. Peki ama, gerçekten nedir sanat? Bir bez parçasına atılmış üç beş fırça darbesi midir? Yoksa o bez parçasının kendisi de sanat olabilir? Kulağa hoş gelen sesleri bir araya getirmek mi sanattır, mermer bloğundan şahane bir görsellik çıkarmak mı? Bu soruları sormamdan da anlayacağınız üzere sanatın net bir tanımı yoktur. Bir ürün, sanat olabilir de olmayabilir de... Bu değişkenlik sadece ürünün kendisine bağlı bir değişken değildir. Karar veren kişinin bakış açısı, ürüne baktığı zaman dilimi, ürüne baktığındaki ruh hali ve bilgi birikimi de bu kararda değişkenliğe neden olabilir. Yani uzun lafın kısası şahsidir sanat. Benim şahsıma göre sanatın ve sanatçının tanımı nedir ondan bahsedeyim o zaman. Bence sanat, onun sanat olup olmadığına karar veren insan üstünde yoğun bir duygusal etki bırakmayı başarabilen ürünlere denmeli. Yani yarattığı duygu ne kadar yoğunsa sanat da o kadar başarılıdır. Sanatçı da bu başarıyı yakalayandır. Başarılı sanatçının tanımını yapmak sanatın kendisinin tanımını yapmak kadar zor değil bence. En azından aklımıza aynı kişilerin isimleri gelmez mi başarılı sanatçı denince çoğu zaman? Ülkemizde Abidin Dino, Fazıl Say, Orhan Veli Kanık gibi... Ya da dünyada Luciano Pavorotti, Mozart ya da Pablo Picasso gibi. Bu saydığım dünyaca ünlü sanatçılar arasında beni doğrudan ve derinden etkileyen bir tek Picasso oldu işin doğrusu, zaten burdan da sanat dünyasıyla fazla haşır neşir olmadığım sonucunu çıkarabiliriz. Picasso'yla tanışmam her sanata ve özellikle resime dair eğitim aldığı düşünülen Türk genci gibi ortaokuldaki resim dersinde oldu. Yalan olmasın hocamız anlatmıştı ama benim ve genel olarak arkadaşlarımın hatrında şu iki özelliğiyle kaldı rahmetli Pablo; İspanyol olması ve arkadaşlarım arasında konuşurken kullandığımız "oğlum bak ağzı yüzü ayrı yerde, Picasso çizmiş işte bunu" cümlesine deyim yerindeyse hammaddelik eden kendine has tarzı. Yani öğrendik sözde ama, sanat böyle hocanın anlatıp öğrencinin dinlemesiyle öğrenilecek şey mi. Kalmadı tabii akılda. Sonra lisede tarih dersinde İspanya İç Savaşı'nı işlerken hocamın "Çocuklar yarına Picasso'nun Guernica tablosunu inceleyip gelin." demesiyle başladım Picasso'yu öğrenme sürecime. Tabloya ilk baktığımda zaten ortaokuldan gelen derya deniz sanat bilgim bana bunun bir Picasso ürünü olduğunu bağrıyordu. İlk incelendiğinde farklı vücüt parçaları farklı yerlerde birkaç insan, bir inek kafası ve bir ampül göze çarpıyor. Bu işin yüzeysel kısmı... Dikkatli bakın şimdi tabloya, özellikle yüzlere. İlginç bir durum var değil mi? Gülümseyeni bıraktım, yüzünde en ufak bir umut parçacığı olan bir insan bile yok tabloda. Umuda dair tek simge de tam ortadaki küçücük mum ışığı. İşte Picasso o mum ışığının ardından sürüklenmenin yapılacak en iyi şey olduğunu düşünüyor. En azından bence, yoksa en ufak parçaları bile tablonun içinde düzensiz bir şekilde dağıtan bu dehanın mum ışığını en ortaya koymasının başka ne gibi bir sebebi olabilir? Bir başka izlenimim ise, dikkat ettiğiniz zaman tabloda sadece insanlar beyaz, geri kalan her şey soluk ve gri, umutsuz sanki... Yani diyor ki Pablo bey, tüm parıltı insanlardadır. Arkada gözüken başka hiçbir şeyin önemi yoktur. Şiddetle Turgut Uluç Atıl 21601518 karşısında durduğu Faşist General Franco'nun düşüncelerinin aksine, insandan daha önemli hiçbir şey yoktur diyor. Bu tabloyu inceleme ödevini aldıktan sonra fazlasıyla hayran oldum Picasso'ya. Neden mi? Çünkü bu adam yapılmayanı yapmış. Daha önce denenmemiş bir şeyi, gözü çeneye dudağı alna koymayı başarmış. Haa bu bir başarı mıdır? Başarıdır tabii ki. Önemli olan etki bırakmak demiştim ya yazının başında, fazlasıyla bıraktı işte, neden başarı olmasın?