Ölüm Kalım Meselesi

Hepimizin çaresiz hissettiği, korktuğu zamanlar olmuştur. Benim gibi genç yaşta olanlar bu çaresizliği çoğu zaman okul yüzünden hissederler. Başarılı olamayacakları korkusu onların peşini asla bırakmaz. Yaşları ilerledikçe bu dert önce para sıkıntısına sonra da ölüm korkusuna dönüşür. Bu yazımda para yüzünden hissettiğimiz çaresizlik hakkında konuşacağım, ama senin benim gibi istediğimiz arabayı alamadığımız zaman hissettiğimiz çaresizlik değil, Orwell'in Boris'le kitapta yaşadığı türden bir çaresizlik hakkında. Bir sonraki hafta aç kalıp kalmayacağındaki belirsizlik. Sonraki haftayı geçtim, sonraki günde bile ne olacağı belli olmayan bir belirsizlik. Onlar o kadar uğraşmalarına rağmen günlerce aç dolaştılar, her türlü iş başvuruları reddedildi, komünistlerden yardım isteyecek kadar da düştüler ama bir şekilde hayatta kaldılar. Onlar için bu hayatta kalma meselesiydi. Ben de bu mesele hakkında yazacağım, çoğumuzla uzaktan yakından alakası olmayan bir mesele. Paris ve Londra'da Beş Parasız'da bol bol bahsi geçen bir mesele. Ölüm kalım meselesi. Planlarımızı yaparken hep uzun vadeli düşünürüz, çoğumuzun ailesi biz daha yeni doğmuşken geleceğimizi planlar, "Doktor olacak bu!". Hayatımızı buna göre yaşarız, ertesi günü düşünmemize gerek yoktur. Evin annesi dışında kimse yarını düşünmez, anne de hangi yemeği yapacağını düşünür. Kimse ertesi hafta evden atılıp atılmayacağını düşünmez çünkü evin ona düzenli bir gelir sağlayan bir babası vardır. İşte asıl zorluğu düzenli bir geliri olmayanlar hisseder. Bu insanlar kaldıkları yerin kirasını nasıl ödeyeceklerini düşünmek istemez, çünkü bilirler ki Orwell gibi bu dertlerini düşünmek onların sadece başını ağrıtacaktır. Durum bundan daha kötü bile olabilir, ertesi günü geçtim ertesi öğün bile büyük bir dert olabilir bazıları için. Bazen kitaptaki gibi günlerce aç kalmanız gerekebilir, aç kalmadığınız günlerde de kuru ekmek yemek. Sonra elinize geçen ilk düzgün yiyeceğe saldırırsınız, şaşılacak bir durum da değil bu. Bu sıkıntılar gerçek hayatta var olan ancak bizim hiç düşünmezdiğimiz şeyler. Bunları düşünmeyiz çoğu zaman, çünkü böyle bir şeyin Mustafa Selçuk Öztürk başımıza asla gelmeyeceğini düşünürüz. Belki de haklıyızdır, haklı olup olmadığımızı gösterecek tek şey ise zaman. Zamanı hızlandırmanın bir yolu yok ancak bu duyguları hissetmenin bir yolu var. Paris ve Londra'da Beş Parasız'ın en güzel yanı ise bu, siz o sıcacık evinizde, sıcacık yatağınızda uzanırken okuduğunuz o kitap size sizin hayatınızın tam zıttını gösteriyor, göstermek ne kelime, yaşattırıyor. Kendinizi Orwell'in durumuna koymadan edemiyorsunuz, kitabın gerçek olmasının kattığı bu anlam okuyan herkesi farklı bir şekilde etkiliyor. Kitabı okurken normalde asla düşünmeyeceğimiz bu durumlarda buluyoruz kendimizi, asla başıma gelmez dediğimiz bu durumlarda. Ben de doğal olarak bu düşüncelere kapıldım, içimi önce büyük bir korku, belirsizlik kapladı, ya benim de başıma gelirse! Bunun olmayacağına karar verdikten sonra dışarda bu zorlukları, belirsizlikleri her gün yaşayan insanları hatırlayıp hüzünlendim. Onları da unutmamak, onlara elimizden geldiğince yardım etmek lazım. Kitap ne kadar hayatın gerçeklerinden bahsetse de arada geçen ufak olaylar yüz güldürmüyor değil açıkçası. Farklı bir perspektiften hayatın farklı köşeleri anlatılmış. Okumam sırasında bu durumun ne kadar ironik olduğunu düşündüm. Kendi rahat evimden başkalarının eski kötü anılarını okumak, hem de bundan keyif almak. Gerçekten dünyanın çivisi çıkmış. Bu belirsizliği yaşayan insanlar için kötü hissetmemiz lazım, ama hissetmiyoruz. Bu da farklı bir konu, benim kesinlikle değinmeyeceğim bir konu. Beni en çok şaşırtan Orwell'in böylesine rahatsız edici bir konuyu böylesine güzel bir dille anlatması. Kitabın her cümlesi ayrı etkiliyor insanı, her cümle insanın kafasında başka bir sahne canlandırıyor. Ama kitabın en güzel anlattığı şey, en güzel hissettirdiği şey açlık ve parasızlık duygusu. Asla parasız ve aç olmamak dileğiyle.