BEN ÖLDÜKTEN SONRA BENİ SEVEN DOSTLARIMA İÇİP

Öğretilmiş/bEeĞliLrEleNnMmEişL EduRyİNguİ lVarA, SaİhYlEakT vEeD dİYüOşüRnUceMler, bir gün tabuya dönüştüklerinde, insanın özne olma çabası için bir turnusol kağıdı haline gelirler. Beşeri ortaya çıkartan edim, belirleyicilikler karşısındaki özgürleşme mücadelesidir. Paraşütü icat etmek yer çekimine karşı özgürleşmektir. Bizi insan yapan, kadercilik anlayışımızdan ziyade hayatımızı yönetme ve yönlendirmeye verdiğimiz önemde yatıyor bence. Eğer her şeyi olduğu gibi kabul etseydik; beşer de, onun tarihi de olmazdı. Doğum her zaman güzel şeyler çağrıştırır insana. Söz gelimi çok sıkıntılı dönemlerimizi geride bıraktığımızda "yeniden doğmuş" gibi hissederiz, çünkü doğum her şeyin başlangıcıdır, saftır, el değmemiştir, birçok güzel gelişmeye açıktır. Yaşadığımız her şey bizi yavaş yavaş sona sürüklerken silkinmiş ve baştan başlamaşızdır. Diğer yandan ölüme gelmek istiyorum. Ölüm berbat bir şey elbette çünkü o her şeyin sonu demek. Hiçbir şeyin anlamının kalmayışı, karanlıklara karşı geri dönülmez adımlar atmak bir yerde. Buna rağmen onun da doğum kadar doğal olduğunu kabul ediyor- etmeye çalışıyoruz. Ölümün doğal olduğu, dünyanın faniliği, gelip geçenlerin hayatları üzerine fazlasıyla düşünüldüğünü neredeyse her yerde karşımıza bu konunun çıkmasıyla anlıyoruz. Bu konularda bu kadar düşünüldüğü halde bence çoğu kişi ona karşı nasıl bir tavır alması gerektiğine hiç kafa yormamış. Diz dövmek, o kadar ağlamak ki fenalık geçirmek, matemi cenaze boyunca diri tutmaya çalışmak gibi görüntüler en çok gözlemlediğim tepkiler. Saygı duymaktan başka elden bir şey gelmez. Zira, insanlara acısını nasıl yaşaması gerektiğini dikte etmek kadar utanç verici ne olabilir? Albert Camus'nün Yabancı'sı bahsettiğim mevzuya güzel bir örnek teşkil ediyor. Bir insanın acısını nasıl yaşayacağına karar verme yetkisini kendisinde bulabilen karakterler var karşımızda; farklı bir insanı anlamak çabasını asla göstermeyen karakterler var. Çünkü yabancı, annesinin ölümü karşısında son derece kayıtsız bir tavır içerisinde, diğerleri ise ondan dizlerini dövmesini bekliyor. İlerleyen bölümlerde yabancı birisini katlediyor ve böylece kendi ölümünü de hazırlamış oluyor. Bu bilgiyi kitabı özetlemek için değil, şahsi yorumumu söylemek için verdim. Camus'nün, hayatın anlamsızlığı örtüsünün altından yaptığı ve benim için en can alıcı vurgusu şudur: Mahkeme, yabancıyı bir katil olmasından ziyade annesinin vefatı karşısındaki kayıtsızlığından ötürü ölüme mahkum ediyor. Yani eğer toplumdaki normal kabul edilen diğer bireyler gibi gözleri şişene kadar ağlasa, ağıtlar yakıp karşısındaki insanların yüreklerini dağlasa böyle bir kötü son onu bekliyor olmayacaktı. Toplumsal normları reddeden insanların sonlarına bakın, pek iç açıcı şeyler bulamayacaksınız. İlk paragrafta bahsettiğim, beşeri ortaya çıkartan özgürleşme edimi hayatın her alanı için olmazsa olmazdır oysa. Her ne kadar Camus yer yer nihilizme gönderme yapılarak bir yaşama sıkıntısıyla anılsa da, ben burada haysiyetli bir insanın ahlaki bir eylemini görüyorum. Daha açık bir ifadeyle, ölüm karşısında yıkılan, henüz başına gelmeden ölüme yenilen bir zavallı rolünü oynamayı reddetme tavrını görüyorum. Kahrolası ölüm bizi almadan önce bizim ondan alacak bir intikamımız olmalı diye düşünüyorum: ona kayıtsız kalmak, onun karşısında diz dövmekten her zaman daha fazla saygıyı hak eder benim nezdimde. Bu elbette öznel bir düşünce ve daha önce de belirttiğim gibi her insan kendi hayatından, üzüntü ve sevinçlerinden, hissettiklerinden veya hissetmediklerinden kendisine karşı sorumludur. Son olarak, Jimi Hendrix vasiyetinde o öldüğünde dostlarının ne yapmasını istiyor sizce? Cevabını başlıkta bulabilirsiniz.