O Şehir

Geçen hafta Friedrich Schrader'in İstanbul adlı gezi yazısını okudum. Beni etkiledi, belki içeriğiyle değil ama adıyla. Ben şimdiye kadar pek çok kent gördüm. Güneşin doğuşunu ve batışını, hayatın akışını, insanlarını, acılarını, mutluluklarını, doğumlarını ve ölümlerini... Ben konuktum sanki hep ayrıldım sonunda, hiçbir şehre takılmadım. Birden fazla gittiğim şehirlerle bile hiçbir bağ kuramadım, İstanbul'a değin... İstanbul, ilk ve son aşkım benim, ben olduğum, hayatın hiç olmadığı kadar gerçek olduğu yer. Dayım yaşardı İstanbul'da. Küçük bir dairesi vardı, Üsküdar'da, deniz manzaralı sanki denizin üstünde bir gemide seyahat ediyormuş gibi olurdum. Mutfak balkonundan bakınca Kız Kulesi görünürdü. Gün batımında saatlerce onu izlerdik. Sohbet ederdik. İstanbul'a hep cumartesi günleri varırdım. Sabah erkenden uyanırdık, dayımla çıkardık, vapur iskelesine kadar yürüyüp İstanbul'un eşsiz denizinin kokusunu içimize çekerdik. Bir Boğaz turu yapardık. Vapurda dayım hep çay simit alırdı bize, bir de üçgen peyniri unutmayayım. Hiçbir zaman simidimi bitiremezdim. Kalanı martılara atardım. İstanbul'un en güzel yanlarından biri de bu martılar, şehir onlar sayesinde hiç susmuyor. İstanbul'u seyr-i sefa ederdik. Boğazda en sevdiğim şey o yalılardı. Sıra sıra dizilmiş denizin dalgalarını okşayan o ahşap yapılar. Hep onlardan birinde yaşamayı hayal ederdim. Beşiktaş iskelesinde inerdik vapurdan, İnönü Stadyumu'nun önünden geçerdik. Arada maça da götürürdü beni. Şampiyon Kokoreç, İnönü Stadyumu'nun biraz ilerisindedir. Öğlen oraya uğrar kokorecimizi yerdik. Oradan dolmuşa binip Sultan Ahmet'e giderdik. Kapalı Çarşı hep favorim olmuştur. Dayımın birçok ahbabı vardı orada. Hemen herkesi tanırdı esnaftan. Bir sürü farklı dükkanlar içinde en çok dikkatimi çeken bakırcı dükkanlarıydı. Annemin babası, zamanında Çorum ilinde ünlü bir bakır ustasıymış, sanırım ondan. Kapalı çarşıda dayım bir müfettiş edasıyla gezerdi, herkes onu tanır, misafir gibi ağırlardı. Oradan çıkıp Sarıyer sahile inerdik. Akşam yemeği vakti olurdu, Meşhur Sarıyer Börekçisi'nde böreğimizi yerdik. Sonra sahile iner boğazın tam karşısına oturup boğaz havası alırdık. Gün batımından sonra tekrar aşağı Taksim'e inerdik Taksim'in ışıklarında değişik insanları seyreder, nasıl bir hayat yaşıyor olabileceklerini konuşurduk. Oradan Beşiktaş'a inip son vapurla Üsküdar'a dönerdik. Tam evin yokuşunun altında dayımın gittiği bir dondurmacı vardı. Dayım eve dönmeden önce son olarak beni hep oraya götürürdü. Bir keresinde hatırlıyorum yine dayımla gitmişiz. Dondurmacı Yaşar Usta sordu: "Hangisinden istiyorsun?". Ben de artık nasıl mutluysam o gün hepsinden istiyorum; 3, 5, 7,... tam 10 top. O an biraz belki abarttım ama neyse. Yaşar Usta elime dondurmayı verdi. Zaten belliydi ama yine de söyleyeyim daha elime alır almaz dondurma topları devrilip kayıp yere düştü. Dondurma gitmişti ama orada bana kimse kızmadı. Hep birlikte güldük, gülümseten anılar... Her neyse, genelde dondurmacıdan sonra eve dönerdik. Hemencecik uykuya dalardım ve rüyamda sabaha kadar İstanbul'u görürdüm. Bu uzun süre böyle devam etti defalarca gezdik İstanbul'u ama tabii ölümlü dünya... Dayımın eşini kaybetmesiyle son buldu bu gezilerimiz. Dayım içine kapandı ve pek görüşemez olduk. Haberini aldık bir süre sonra eşinin üzüntüsüne dayanamamış, kederinden vermiş son nefesini. Uzun zaman sonra onun cenazesi için gittim İstanbul'a, eskisi gibi güzeldi ama gülmüyordu artık, tüm asaletiyle ağlıyordu sanki. Pazar günü ikindi namazına müteakiben Karaca Ahmet Mezarlığı'na defnettik onu. İçimde bir şeyler beni rahat bırakmıyordu. O yüzden definden sonra koşmaya başladım. En yakın vapur iskelesinde buldum kendimi, gidip en yakın vapura biletimi aldım. Yarım saat sonra vapura atladım. Beşiktaş'ta vapurdan indim koşmaya devam ettim. Sarıyer'e giden bir dolmuşa atladım. Sarıyer'de indim Kireç Burnu sahile kadar yürüdüm. Oraya vardığımda hava nerdeyse kararmak üzereydi. Denizin kıyısına kadar yaklaştım ve gözlerimi yumdum, kollarımı iki yana açtım. Dalgaların esintisinin yüzümü okşamasını bekledim, denizin kokusunu içime çektim. Ve o zaman anladım ben İstanbul'a aşık olmuştum; dayım gibi. Dayım bana İstanbul'u hatırlatıyordu o yüzdendi içimdeki hüzün, onunla beraber İstanbul'u da kaybettiğimi sanmıştım. Ah İstanbul, o günden sonra ondan hiç uzun süre ayrı kalamadım. Hep boş vakitlerimde soluğu İstanbul'da aldım. Neredeyse beş sene geçti üzerinden, ben hala İstanbul'u keşfediyorum; el değmemiş bütün hazinelerini. Arada bir Üsküdar'a yolum düşüyor. Dayımın evine bakıyorum yeniden perdeler çekilmiş başkaları yaşıyor orada, mutfağın penceresinden gün batımında Kız Kulesi'ni izliyorlar, her gün gemide yaşıyorlar, yokuşun aşağısında, bizim dondurmacı... Kapanmış; tabelası sökülmüş, kepenkler indirilmiş. Hemen çevre esnafa sordum. Bizim dondurmacı Yaşar Usta da rahmetli olmuş. Oğlu da dükkanı satışa çıkarmış. İnsan üzülüyor tabii bütün anıları demir kepenkler altında eziliyor. Ama olsun kendime söz verdim, dayımın evini de Yaşar Usta'nın dükkanını da ileride satın alacağım. Çünkü İstanbul'u bana değerli kılan hiçbir şeyi geride bırakmak istemiyorum. Belki ben de bir gün baba veya dayı olacağım. Çocuklarıma, yeğenlerime ve belki torunlarıma İstanbul'un her yerini ben gezdireceğim, anılarımı birlikte yaşayacağız ve benim İstanbul aşkımı onlara miras bırakacağım.