KİŞİLİĞİMİZE KARŞI

Küçüklüğümüzden beri bize öğretilen bazı "şeyler" vardır. Şimdilik bu "şeyler"e "toplum içi ahlak kuralları" demek istiyorum. Bu "toplum içi ahlak kuralları" bizlere toplum içinde nasıl davranmamız gerektiğini söyler. Nasıl oturup, nasıl kalkmalıyız? Nasıl konuşmalıyız? Büyüklerimizle konuşurken saygıda kusur etmemek adına- nelere dikkat etmeliyiz? Nasıl giyinmeli, nasıl yürümeli tarzında devam eden sorulara cevap verir bu "toplum içi ahlak kuralları". Ancak, bana kalırsa, bunların hepsi sınırlama. Bireyi, kişiliğini maskelemeye ve kendini o belirtilen "kurallara" göre tanıtmaya sürükleyen, kimin tarafından konulduğu belli olmayan ve aynı ilçede bile farklılık gösterebilen limitler. Herkes kendini mükemmelmiş gibi göstermek istiyor. Otobüste, dolmuşta saçında tek bir beyaz gördüğüne yer veriyor, bir sırada beklerken yine kendi yerini veriyor, bir büyüğü geldiğinde rahatını bozup düzgün oturmaya çalışıyor. İçinden geldiği için yapıyorsa bunların hiçbirine bir itirazım yok. Ancak sırf bu "toplum içi ahlak kuralları"ndan dolayıysa bu hareket, sonuna kadar itiraz ediyorum! Çünkü, eğer yaptığı o hareket aslında içinden gelmiyorsa o hareket o kişiye ait değildir. "Toplum içi ahlak kuralları" bireyi kısıtlıyordur ve maskesini de takması için vermiştir. Yanlış anlaşılmasın, örnek olarak saydığım hareketlerin ve benzerlerinin yanlış ve yapılmaması gereken hareketler olduğunu savunmuyorum. Aksine güzel, zarif ve ortama pozitif enerji yayan davranışlar. Her yerde olması gereken şeyler. Ancak insanların bu hareketlerin arkasına saklanmasını istemiyorum. Çünkü o maskeler düşünce, en yakınını bile tanıyamaz oluyor insan. Çoğu kişinin hayatında en az bir kişi olmuştur böyle düşündüğü. Gerçek yüzünü gördüğünde hayal kırıklığına uğrayıp "ilk zamanlarda böyle değildin, değiştin" dediği. Kimse değişmiyor aslında, sadece o "toplum içi ahlak kuralları" diye uygulamak zorunda gördüğü kısıtlamalardan dolayı gelen maskesi düşüyor. "Yedisinde neyse yetmişinde de odur" sözüyle de destekliyorum "kimse değişmez" argümanımı. Küçüklüğünden beri öyle gördüğü için o gönül çalan davranışlar. Yoksa neden öyle yaptığı konusunda hiçbir fikri yok. Kırmızı Saçlı Kadın'ı okuduktan sonra oluştu bu düşüncelerimin çoğu. Tek bir cümle yarattı bu yargıları. "Ben, beni kimse görmediği zaman en çok kendim oluyorum" (52,`Pamuk). Bu deyişin sadece Orhan Pamuk ve yarattığı karakter için değil, herkes için geçerli olduğunu düşünüyorum. Keşke herkes her yerde "kendisi" olsa. Maskenin arkasına saklanıp "toplum içi ahlak kuralları" çerçevesinde örnek bir vatandaş olmaya çalışmaktansa; bütün davranışlarını sorgulasa. "Neden böyle olması gerekiyor? Neden küçüklükten beri böyle öğretiliyor? Bu şekilde davranmak insana ne kazandırır?" gibi sorular sorsa kendine ve düşünse. Zaten bunları yaptığı zaman o maskeden kurtulur ve kendisi olur toplum içinde. İçinden gelerek yapar o örneklediğim davranışları ve benzerlerini. Zorunda olmadığını da bilir. "Toplum içi ahlak kuralları" gibi bir başlık altında toplamaya gerek kalmaz bu düşünceleri. Çünkü öyle kısıtlamalara ve kurallara aslında hiç ihtiyaç olmadığını anlar. Herkes birbirine ve çevresine saygı ve sevgi çerçevesi içinde yaklaştığı ve birbirlerinin özgürlüklerini taciz etmedikleri zaman her türlü sorunun çözüleceğini bilir. İşte o zaman da dünya daha pozitif, güzel ve yaşanılabilir bir hale gelir. Kitabı okuduktan sonra biraz da kendimde aradım o bahsettiğim düşünceleri. Hiçbir zaman tam olarak o maskenin arkasına saklanmamış olsam da farkında olmadan yaptığım bazı davranışlarımı fark ettim. Hiç sorgulamadan, neden yaptığımı bilmeden sergilemiş olduğum davranışlarımı düşünmeye başladım. Her birini sorgulayıp bu davranışı sergilememe gerek var mı; varsa da nasıl daha pozitif ve güzel bir hale getirebilirim diye düşünüyorum. Hepsi hem insanların beni hem de benim kendimi en doğrusuyla tanımam için elime geçmiş büyük bir fırsat. Aynı zamanda da yaşadığımız toplumu daha güzel bir hale getirmek için... İHSAN UMAY DURUR