Aşık Atsızla Tanışmam

Kimine göre "İçimizdeki Şeytan" kimine göre "Büyük Hoca". Hakkında bu kadar çelişkili ifadeler kullanılan bir "Ruh Adam", Hüseyin Nihal Atsız. Atsız'ı daha çok tarihçi ve Türkçü kimliğiyle tanıdım ben, yani sadece makalelerini okudum. Ruh Adam'ı okurkense aşık Atsız'ı keşfettim. Selim Pusat üzerinden bütün hayatını, inişlerini ve çıkışlarını anlatan Atsız'ın öfkesinin ve davaya adanmışlığının da sebebini anlayabiliyorsunuz eserde. Ruh Adam'ı diğer eserlerinden ayıran yegane özellikse okurların ilk kez bir aşık Atsızla tanışmalarıdır. Mutlak Seveceksin ve Geri Gelen Mektup adlı şiirleri de bu kitabında yer almaktadır. Bu yazımın odak noktası da Geri Gelen Mektup olacaktır. Şiirle aram pek hoş değildir. Oturup sayfalarca şiirleri hayranlıkla okuyamam. Birkaç tane çok beğendiğim, okumaktan zevk aldığım şiir var tabii. Mesela Arif Nihat Asya'nın Bayrak'ı , Atilla İlhan'ın Ben Sana Mecburum'u, Orhan Veli'nin Kitabe-i Seng-i Mezar'ı, Nazım Hikmet'in Herkes Gibisin'i bu listeye dahil olabilecek şiirlerden bazılarıdır. Atsız'ın en beğendiğim şiiri Davetiye'ydi bir zamanlar. Sonraları Geri Gelen Mektup'u okudum ve hayretler içinde kaldım. Zehir zemberek eleştirileri olan, kendini tamamıyla bir davaya adayan Atsız değil de sanki seneler boyu han han dolanan bir halk ozanı yazmış bu şiiri. Aşkı bir insan nasıl daha iyi anlatabilir diye düşünmeden alamadım kendimi. Birini öldürüyorken de vuruken de sevmek kolay iş değildir doğrusu. Bu gerçekten de büyük bir fedakarlıktır. Biraz da meydan okuma vardır bu kısımda zira "Sen öldürüyorken de, vuruken de güzelsin!" demeden önce "Vur şanlı silahınla gönül mülkü düzelsin;" davetinde bulunuyordu Pusat. Bahsi geçen şanlı silah da Güntülü'nün gözleriydi. Sevgilinin gözlerine en son Divan Edebiyatı Dönemi'nde yoğunlaşmıştı şairler ve yine Divan Edebiyatı'nda aruz veznine sıkça rastlanmaktaydı. Peki Atsız'ın (Selim Pusat) amacı neydi de burada aruz kullanmıştı. Divan Edebiyatı şairleri gibi anlaşılması güç bir Türkçe'yle de yazmamıştır Atsız. Dupduru, sapsade bir Türkçe'dir bu. Romanın geneli için söylenemezken aynı dil kullanımı, şiir açık ve sade bir Türkçe'yle yazılmıştır. Peki bu bir tezat mıydı, ya da Atsız neyi amaçlıyordu? Şiirler Selim Pusat'ın yansımalarından öte değildir. Pusat Kralcı bir subay olduğu için hapsedilmiş ve ordudan atılmıştı. Ama kesinlikle mürteci değildi. Askeri gelişimde verimi yakalayabilmek için bu fikri savunmuştu sadece. İşte ruhu ve bedeni, geçmiş ve bugün arasında sıkışmış bir şiir ve subay. Ne serbest nazım, ne kafiye, aruz var ama sade Türkçe'yle yazılmış. Kralcı bir subay ama mürtecileri zerre sevmez, yenilik ve gelişme ister. Geri Gelen Mektup'u biçimsel inceledikten sonra biraz da özüne yani anlamına bakalım. "Gün senden ışık alsa da bir renge bürünse; / Ay secde edip çehrene, yerlerde sürünse;" (58) Güntülü anlam olarak gündüz rüyasıdır. Atsız da Güntülü'nün güne ışık verecek kadar pırıltılı bir kız olduğunu, yüzününse Ay'ı kendine tapındırıcak kadar güzel olduğunu söylemeye çalışmıştır. Romanda da Güntülü, Aydolu ve Nurkan ışık kızlar olarak anılmaktaydı. Şiirde ışık figürünün bu kadar öne çıkması da romana bir göndermedir özünde. "Hançer gibi keskin ve çiçekler gibi ince, / Çehren bana uğrunda ölüm hazzı verince," (58) mısralarında da Güntülü'nün vahşi zerafetine rastlanmaktadır. Bu Selim Pusat'ın kendi tarifidir aslında. Güntülü'yü ışık kızlar arasında en vahşi olanı şeklinde tanıtmaktadır çevresine. Gerçekten de Güntülü bir hançer gibi keskinleşebilmektedir, özellikle sözlerinde. "Sen istedin, ondan bu gönül zorla tutuştu..."(58) mısrası zaten Güntülü'nün erkekler üzerindeki etkisidir. Kitapta kadınların erkekleri etkilemekte birer usta oldukları yazılmıştır ve Güntülü bu meziyete fazlasıyla sahiptir Pusat'a göre. Pusat'ın aklını başından alan en dikkat çekici şey de Güntülü'nün gözleridir. "Gözlerle günah işlemenin zevkini tattım. / Gözler ki, birer parçasıdır senden İlah'ın, / Gözler ki, senin en katı zulmün ve silahın, / Vur şanlı silahınla, gönül mülkü düzelsin; / Sen öldürüyorken de, vururken de güzelsin!" (58) Gözlerle günah işlemek oldukça çarpıcı bir ifadedir, alışılmamış bağdaştırma dahi sayılabilir. O gözler ki Tanrı'dan birer kırıntı görülecek kadar güzel, ama bir o kadar da zulümkar ve tehlikeli. Bu öyle bir tehlike ki Pusat gibi bir adamı uyuşturacak ve uğruna ölmekten zevk aldıracak cinsten. Ama "Hasret çekerek uğruna ölmek kolaydı, / Görmek seni ukbadan eğer mümkün olaydı." (58) mısralarında sevdiği için ölümü göze alsa da ölüm sonrası onu görememekten korkan bir Pusat ile karşılaşıyoruz. "Hala yaşıyor gizlenerek ruhuma "Kaabil", / İmkanı bulunsaydı, bütün ömre mukabil / Sırretmeye elden seni, bir perde olurdum. / Toprak gibi her çiğnediğin yerde olurdum." (58) dörtlüğündeyse okur şaşırtılmıştır. Zira bu kadar hisli bir aşk platonik kalmıştır şiire göre. Bir kadının peşinden sürüklenen bir ceset olmaya hazır Pusat. Sürekli peşinde ama gizli gizli severek. En zoru da bu durum değil midir? İçini dökünce rahatlar insan ama dökene kadar geçen süreçte gerçekten arafta kalmış bir tablo çizer. Ne tam sevinebilir ne de kederlenebilir. Bunu kırabilmek için Selim Pusat mektubu, şiiri, Güntülüye göndermiştir ancak Pusat intihara teşebbüs edip hastanede yatarken mektup geri gelmiştir. Benim gibi edebiyat'ın roman ve tiyatro dalına ilgi duyan ve daha çok düşünce kitapları okuyan bir kimseye dahi saatlerce aynı şiiri okutmuştur Atsız. Fikriyatımızın örtüşmesi meselesi değildir bu kesinlikle. Bu öyle bir şiirdir ki Anadolu, Sufizm, Romantizm (duygu yoğunluğu açısından), Cumhuriyet, Osmanlı, Batı ve daha nice olgunun ve fikrin bir kazanda kaynamasıdır. En az aşk kadar milliyetsiz ve küresel. Maharet Atsız kadar ona bu şiiri yazdıran Güntülü'nündür de. Güntülü bir kadın tipinden öte ideal kadındır herkesin içindeki. En büyük meziyetse Güntülü'yü iş işten geçmeden bulmak (Ayşe Pusatlar'ı yaralamamak için) ve onu kaybetmemektir. Hiç olmazsa toprak gibi her çiğnediği yerde olabilmek ve gözleriyle günah işlemektir.