Bir Yudum İnsanlık

Bundan yıllar önce Victor Hugo'nun Sefiller isimli romanını okuduğumda hissettiğim duygu bombardımanın iki mislini, Tom Hooper yönetmenliğini yaptığı aynı isimli filmde hissettim. Filmden sonra gözlerimin kızarıklığı ve burnumun şişliğini umursamaz bir şekilde yürürken tek düşündüğüm şey hayatı güzel yapanın da çirkin yapanında insanlar olduğuydu. Nasıl olabiliyor da kırk altı kromozomluk, benzer fonksiyonlara sahip varlıklar birbirlerini bu kadar andırırken birbirlerinden bu kadar farklı olabiliyorlar? Bir tarafta düşene elini uzatan, sorununu kendi sorunu gibi düşünen, başkaları için üzülebilen Jan Valjean gibi insanlar; bir taraftaysa kendinden daha çok kimseyi sevemeyen kendisine dokunmaya yılanı bin yaşatmak bir yana bir de onun sırtını sıvazlayan mahluklar var. Bu türün örneğine Sefiller adlı filmde Victor Hugo'nun romantik yaklaşımından dolayı pek rastlamamış olsam da günlük hayatımda her an yanımda varlar. Sene 2012, on altı yaşındayım o zaman. Elimde sigara hayatımı istediğim gibi yaşayamadığım için ağlıyorum bir köşe başında. Derdim belki bazılarına göre küçüktür; ama o zamanlar bende kalbimin gereksiz yere attığı hissini uyandırdığından; ne olmak istediğimi, ne yapmak istediğimi bilmediğimden bana epeyce büyük geliyordu. O sırada bir amca geldi yanıma: elli yaşlarında, hafif tombul, saçları pek az ve olanlar da beyaz. Yanıma çömeldi. Korktum açıkçası. Yolda yürürken kadınlara laf atan zihniyetten biri sandım kendisini. Bana bir çikolata uzattı. "Sigara içeceğine şundan yesene. Hem ciğerlerin temiz kalır, hem de daha çok mutlu eder seni." dedi. Öncekinden daha çok ağladım. Yanaklarım soğuktan sızlayana kadar hem de. Bu süreçte o bey yanımda bekledi. Ben biraz daha sakinleşince yanıma oturmak için izin aldı ve benimle sohbet etmeye başladı. "Derdini paylaşsana bir münakaşa yapalım bu konuda." dedi. Beni tanımayan, daha önce beni hiç görmemiş ve bir daha görmeyecek olan bu adam beni tam bir buçuk saat boyunca dinledi. Derdimi derdi edindi, bana tavsiyeler verdi. Tavsiyeleri ne kadar uygulanabilirdi tartışılır ancak bana değer verip yanımda durması beni hala bu dünyada güzel şeylerin de olabileceği konusunda cesaretlendirdi. Benden tek bir söz istedi: bir daha sigara içmemem. O gün bu gündür ben sigaraya ağzımı sürmedim. Belki de ona gönül borcumu yine kendime daha büyük bir iyilik yaparak ödedim. O adam benim hayatımın Jan Valjean'ıydı. Ne yazık ki, herkes Jan Valjean olamıyor. Kimileri insanların derdine, her türlü haksızlığa, saygısızlığa ve sevgisizliğe susabiliyorlar. Fıtratlarından olduğuna inanmak istemiyorum. Kim bilir belki de onlar hiç Jan Valjeanlarla karşılaşmadılar ve bu yüzden kızgınlıklarından bencil olmaya çalıştılar. Sonrasındaysa bunu üzücü bir şekilde başardılar. Buna en çok şahit olduğum yer şüphesiz ki ilim ve irfan yuvası olması gerektiği yerde acımasız insanların oyun alanı olan okullar. Lisede bir sınıf arkadaşım vardı. Belirtmem gerek ki maddi durumu çok kötüydü ve okul ihtiyaçlarını karşılayamıyordu. Kendisiyle defalarca bu şekilde dalga geçildiğine şahit oldum. Arkasından kıs kıs gülüyorlardı. Sınıf arkadaşlarımın belki de bazı dizilerde görüp özendikleri gençler gibi "acımasız", "kötü" ancak "popüler" ve "istenen" olmak için yaptıkları bu hareketin, o kızı ne kadar rencide edebileceğini düşünebildiklerini sanmıyorum. İşin en acı kısmıysa sırf "dalga geçilenin yanında, dalga geçilenle olmak" yerine "dalga geçenlerden olmak" daha cazip geldiği için bu insanların birbirlerini dört yıllık lise hayatımız boyunca uyarmamaları. Dünyadan çirkinlikleri silmek pek mümkün değil anlaşılan. İnsanları iyi ya da kötü diye etiketlemek istemesem de, sonuçta onların hayat hikayelerini bilmiyorum- bazı insanların çirkinliklerini ne yazık ki görmezden gelmiyorum. Yine de her insanın her şeye rağmen güzellikler yaratabileceğini düşünüyorum. Bazen çikolata uzatan amcalar, derdimi dert edinen insanlara denk geldikçe, Jan Valjeanların gerçekten hayatta olduklarını gördükçe çıngırağını zevkle sallayan üç yaşındaki bebeklerdeki saf sevinç seviyesine erişiyorum. Bu dünyada hala uğruna yaşanabilecek şeyler var ve bu şeyler uğruna savaşmaya değer: sevgi gibi, mutluluk gibi, aşk gibi... Kendim de dahil herkes bilmeli ki iyilik aramaya gerek yok, güzelliklere tanık olmak için saatler harcamaya gerek yok. İyilik yaratmak, insanlar için güzel olmak hepimizin elinde. Kendisine dokunmayan yılanları yaşatan, sırtını sıvazlayanları görmezden gelmek aslında o kadar kolay ki! Hayatımıza her şeyi güzelleştirip aldığımız, Jan Valjeanlardan olduğumuz yarınlara sağlıcakla...