YAŞAMAK HAK MIDIR, MECBURİYET Mİ?

Şu an bir saniyeliğine bütün işlerinizi bırakın ve sevdiğiniz insanı hayal edin ve acı çektiğini düşünün; ölümü seçebilme hakkı olsaydı bu ızdırabından kurtulup ölmesine izin mi verirdiniz yoksa bencillik yapıp her geçen gün daha da kötüye gitmesine seyirci mi kalırdınız? Bu soruyu bana geçen hafta yöneltseniz kesinlikle ölmesine izin vermezdim derdim, fakat şimdi sorsanız çok üzülerek de olsa kararına saygı duyarım. Peki, fikrimi değiştiren ne oldu? Geçtiğimiz hafta İçimdeki Deniz adlı filmi izledim. Film Ramon Sampedro'nun geçirdiği bir kaza sonrası hayatının altüst olmasını anlatıyor bizlere. Denize ve yüzmeye tutkuyla bağlı genç bir adamken kazadan sonra yatağa mahkum oluşunun çarpıcı detaylarıyla yüzleşiyoruz filmde. Ramon özgürlüğüne tekrar kavuşmanın tek yolunun ötenazi olduğunu düşünüyor fakat ülkesindeki yasalar ötanaziye karşı. Ramon'un sevgilisi Rosa bu isteğini gerçekleştirmesinde sevgilisine yardım ediyor çünkü Ramon'u hayatta tutmanın aslında onun her gün acı çekmesine neden olmaktan başka bir işe yaramadığını anlıyor. Yaşamak bir hak mıdır yoksa bir zorunluluktan mı ibarettir? Kendi ihtiyaçlarını karşılayamadıktan, istediği, sevdiği şeyleri yapamadıktan sonra bir insana yaşıyor denilebilir mi? Sürekli olarak fiziksel ya da psikolojik acı çektiğinizi düşünün kim ister o şekilde hayatta kalmayı? Bu durumda gerçekten tekrar özgürlüğe kavuşmanın tek yolu ölüm gibi görünüyor. Birçok ülkede ötanazi yasalarla engellenmiş durumda, uygulayanlar cinayet suçuyla yargılanıyor. Bence ötanazi talep eden insanları istemedikleri hayatları yaşamaya mahkum etmek kesinlikle adil değil. Özellikle de bu kararı veren insanların sağlıklarının yerinde olduğunu düşünürsek empati kurmalarını nasıl bekleyebiliriz? Hayatının geri kalanını bir yatağa bağımlı olarak ve bakıma muhtaç bir şekilde sürdürmenin o insan üzerinde yaratacağı psikolojik aynı zamanda da fiziksel tahribatı bir düşünün. Hasta ve bakıma muhtaç bir insanı yaşamaya zorlamak, ona karşı yapabilecek en acımasız haksızlıktır bence. Peki ya sizlere şöyle bir ironiden bahsetsem; ötanaziye yasalarla karşı çıkılırken, intihara teşebbüs edip kurtulanlara karşı neden bir yaptırım yok? İki olayda da hayatına son vermek isteyen insanlardan söz ediyoruz, tek fark ötanazi talep eden insanların genellikle yaşamlarına son verebilecekleri fiziksel yeterliliğe sahip olmamaları. Bu durumun da çok büyük haksızlık olduğunu düşünüyorum, sağlıklı olanlar istedikleri yaşamlarına son verebilirken, bunu yapamayacak olanlar istemedikleri, her gün acı çektikleri hayatlarını sürdürmek zorunda bırakılıyor. Hasta ve gerçekleştirmesi beklenen en basit eylemleri bile bir bedenin içinde hapsolmuş bir ruhtan yaşamak istemesi nasıl istenilebilir, aklım almıyor. Sadece hayal edin, gencecik bir yaşta talihsiz bir kaza sonucu yatağa hale geldiniz, günden güne erimeyi mi tercih ederdiniz yoksa biran önce ebedi huzura kavuşmayı mı? Bütün bunları sizlerle paylaştıktan sonra yeniden fark ediyorum ki bir insan için en önemli şey sağlığı, o yerinde olduktan sonra bir şekilde mutluluğu bulabiliriz. Sizlere tekrar soracak olsam sevdiğiniz insanın başına talihsiz bir olay gelse ve ötanazi talep etse ne yapardınız? Başta karşı çıkmış olsanız bile bu yazıyı okuduktan sonra ne kadar bencilce davrandığınızı anlayıp, ona bu kararında istemeseniz bile destek olacağınızı düşünüyorum. Her geçen gün daha çok acı çektiğini görüp bu olayda sizin de payınız olduğunu bilmektense, o insanın kararını desteklemek daha doğru gibi görünüyor. Sonuç olarak bütün bu sebeplerden ötürü ben ötanazinin bir hak olduğunu savunuyorum ve ötanazinin yasalarla engellenmesi yerine hastanın ailesinin ve doktorlarının onayıyla bu hakka sahip olması gerektiğini düşünüyorum. Peki, bu soruna nasıl çözümler geliştirilebilir? Öncelikle devletlerin ötanaziyi hasta insanlar için bir hak olarak kabul etmeleri ve o insanlar ötanaziyi talep ettikleri zaman en iyi şekilde uygulayabilecek seviyeye ulaşmış olmaları gerekiyor. Şimdi, tam bu noktada aklınıza bir soru gelmiş olması lazım; peki ya o hasta insan ötanazi isteğini belirtemeyecek durumdaysa ne olacak? Onun içinde bir çözüm önerim var. Bu şartlar altında yaşamaya mahkum edilen insanlara da ötanazi hakkının tanınması gerekiyor ama konuşamayan hatta bilinci kapalı olan bir insan nasıl ötanazi isteyip, istemediğini dile getirebilir merak ediyorsunuz değil mi? Böyle bir durumla durumla karşılaştığında ötanazi isteyecek olan insanlara sağlık durumları hala bozulmamışken bir onay kağıdı imzalatılabilir ve ailesinin de rızasıyla ötanazi uygulanabilir hastalık sonrası, tıpkı organ bağışında olduğu gibi. Umarım, ilerleyen senelerde tüm ülkeler ötanazinin bir hak olduğunun farkına varırlar ve insanlara bu hakkı tanırlar.