AĞIR ROMAN

Herkesin hayatında dibe vurma noktası olarak nitelendirilebilecek zamanları olmuştur. Bu zamanlarda okunan kitapların verdiği haz, insanın o dipsiz çukurun en derininden çıkarak gün yüzü görmesine vesile olur. Duygu değişikliğinin her zaman insanı farklı düşünmeye ittiğini varsayarsak ve bu değişikliğin üzerimizdeki olumlu etkilerini gözden geçirirsek bizlere en iyi gelebilecek şey bir kitaptır. Ama herhangi bir kitap değil kendimizi hikayenin bütününe yerleştirebileceğimiz, hikayeyi tam zamanlı olarak bizzat yaşayabileceğimiz bir kitap olmalıdır bu. Bazı günler gelir hüzünlenmek istersiniz başka hiçbir şey yaşamadan saf hüzne erişmek için çabalarsınız sebebi hakkında hiçbir fikriniz olmamasına rağmen. Tahminen karanlık kapalı bir hava gözlerinizi bir perde gibi örterken , hafif bir yağmur eşliğinde, yağmur tanelerinin pencerenizin camında yarışını izlerken hissedersiniz bu hissi. Havanın insan üzerindeki etkisini tartışılabileceğim insanlar tanırken "Kürk Mantolu Madonna"'nın etkisini tartışabileceğim bir tek insana rastlamadım şimdiye kadar. Bir kitap düşünün ki dengenizi alt üst edebilsin. Bir yazar düşünün ki hüzün ile mutluluğu harmanlayarak okurlarına sunabilsin. Hayatınızın en karanlık dönemlerinde okuyabileceğiniz bir kitap olarak karşımıza çıkıyor Kürk Mantolu Madonna. Insanı ağlamaya sevk eden sayılı eserlerden biri olan bu kitap, okuyan herkesin zihnini bir girdap gibi su yüzünden alıp asla inemeyeceği derinliklere götürüyor. Hep duyduğumuz "zamanında ne aşklar varmış be!" sözünü adeta kanıtlayan bu eser, bizleri insan olmaya, unuttuğumuz yargıları, düşünceleri, duyguları hatırlamaya, tekrar sevmeye çağırıyor. Bir farklıdır Sabahattin Ali'yi okumak. Kitabı yaşarcasına yazılmıştır eserleri. Kitaplarında mutlaka kendinizi özdeşleştirebileceğiniz bir karakter bulunur. Kürk Mantolu Madonna'da Raif Efendi vardır, Maria Puder vardır. İki kişi üzerinden anlatılan harika bir hikaye vardır. Bu aşkı hepimizin yaşamış olduğu ikili ilişkilere benzetmek isteyeceğiz ama emin olun başaramayacağız. Peki kendimizi nasıl bulacağız o zaman romanda? İşte burada Ali'nin ustalığını ne kadar övsek azdır. Hikayeyi anlatış biçimi, bir anlatıcı aracılığıyla Raif Efendi'nin hayatını anlatması sanki bize anlatıcı bizmişiz hissini veriyor. Bir ilginç detay ise Sabahattin Ali ve Raif Efendi arasındaki benzerliktir. Raif Efendi, Almanya'ya iş ve dil öğrenmek amacıyla gitmiş bulunurken, Sabahattin Ali eğitimine Almanya'da devam etmiş ve Türkiye'ye döndüğünde Almanca öğretmenliği yapmıştır. Sabahattin Ali'nin romanında bu şekilde, efsanevi bir biçimde işlemiş olduğu aşk hikayesini yaşamadan mı anlatmıştır yoksa yaşadığı aşk hikayesini efsaneleştirip bizlere mi sunmuştur burası bilinmez ama şu bir gerçek ki okunabilecek en güzel aşk kitaplarından biridir Kürk Mantolu Madonna. Aşk kitabı diyebiliyoruz çünkü Aşık Veysel'in de dediği gibi "Seversen, kavuşursan vuslat olur, seversen kavuşamazsan aşk olur". Bir acı, bir keder, böylesine işlenemezdi dedirtebilen bir kitaptır Madonna. "Ona hakikaten dargın değildim; asla kızmıyordum. Sadece müteessirdim. 'Bunun böyle olmaması lazımdı' diyordum. Demek ki beni bir türlü sevemiyordu. Hakkı vardı. Beni hayatımda hiç, hiç kimse sevmemiştir."(124). Bir umudun yitirilişini yüreğimize işleyen yazar, 'bir insanın hayattan kopması için daha büyük ne sebep olabilir' dercesine bizleri hüzünle tanıştırıyor. Ve devam ediyor "Önümdeki seneler bana tahammül edilemeyecek kadar hazin görünüyordu. Bu yüke katlanmak için bir sebep bulamıyordum"(126). Yazarın bilinçaltımıza saldırdığı fikrine kapılan birtek ben olmamalıyım. Kitabın her sayfasını çevirdiğinizde, güneşin asla doğmayacağını hissettiğiniz fakat doğmasını derinden, yürekten beklediğiniz günlerde olduğu gibi karanlık ve boğucu bir hava bizleri karşılıyor. Kendinizle bağdaştırdınığız ya bir kişi ya bir duygu yaşanırken gözlerinizi başka bir yöne çevirmek istemiyorsunuz çünkü size acıyı en ince ayrıntısına kadar yaşatmayı kendine görev biliyor yazar. Bu sebeple eserin ambiyansı hiçbir zaman dağılmıyor sürekli olarak Raif Efendi'yi dolayısıyla bizleri bir buhrana sürüklüyor. Kürk Mantolu Madonna bizlere Sabahattin Ali'nin bir armağanıdır, kıymeti bilinmesi gereken bir eserdir. Bizlere hayatı anlatan bir eser olmasının yanı sıra sevdiklerimizin kıymetini bilmemizi öğütlemektedir ve bunu şu sözlerle yapmaktadır " Bu akşam anladım ki, bir insan diğer bir insana bazan hayata bağlandığından çok daha kuvvetli bağlarla sarılabilirmiş. Gene bu akşam anladım ki, onu kaybettikten sonra, ben dünyada ancak kof bir ceviz tanesi gibi yuvarlanıp sürüklenebilirim"(131). Inanıyorum ki bu kitabı okuyan herkes kitabın sonunda Rasim'in yaptığı gibi Raif Efendi'nin siyah kaplı defterini önüne koyarak bir kere daha okumaya başlayacaktır. Bibliography Ali, Sabahattin. Kürk Mantolu Madonna. Istanbul: Remzi Kitabevi, 1943.