SİYAH BEN VE BEYAZ

"Korkunç durumum nedeniyle çevremdeki acımasız hiçliğin beni boğmamasını sağlayabilmek için siyah ve beyaz ben e bölünmek zorunda kaldım." (54 Zweig) Hiç ses yok. Hiçbir şey yok. Üstü boş masa ve içi boş yatakla aramızdaki iletişimsizlik... Konuşmayan tuvalet ve susan bir yığın hiçlik... Bazen bir ışık değiyor tenime çizgili karanlıklarla. Bazen duyar gibi oluyorum duvarların şarkısını. Dünyadaki, evrendeki her şey benim için, çıldırmam için susuyor. Her şey bir hiç olmuş ve bütün cephelerimde hiçleşmem için bana mermi yağdırıyorlar. Dönüyorum bir kare yığını etrafında. Bir ses duymak, farklı bir şeyler görmek ve hiç olmamak için dönüyorum. Bir ben çiziyorum karelerden kare olan tahtanın karşısına. Kızıyorum ona, bağırıyorum da. Körleme bir ben yaratmışım oysa. O da bana kızıyor. Bilmediğim formüller bağırıyor taşları oynatırken kareler üzerinde. "Şah" diyor, bir yol arıyorum kaçmak için, mat olmamak için. Yoksa yenileceğim kendi hiçime. İkiye bölünüyorum oynatırken taşları ve gösteriyorum hiçlere hiç olmadığımı. Seni gidi cahil çocuk Mirko, bir gün seyahat ederken, hem de bir gemide; mat olacaksın! 1 "Böyle bir çift düşünme, aslında zihnin tümüyle bölünmesini, mekanik bir aletle olduğu gibi beynin arzu edilen zaman açılıp kapanabilmesini gerektirir, kendi kendine oynamak istemek, aynı zamanda satrançta bir çelişkidir, kendi gölgenin üzerinden atlamak gibi..." (Zweig 54) Hitler'i gördüm rüyamda. Nefret dolu soluyuşundan tanıdım onu. İnsanoğluna üflediği nefret tohumlarının üretildiği o madenin sıcaklığıydı nefes alış verişleri. Konuşmamı istedi. Konuşmadım. Beni bir hiçe hapsetti. Oysa cebinden bir dünya çaldığımın farkında değildi. Kemerime sıkıştırdığım dünyayı serbest bıraktım hiçliğe hapsedildiğim hücrede. Titriyordum. Zihnimin düşünecek bir şeyler edinmiş olması bedenimin her yerinde coşkuyla kutlanıyor, beynimin bütün kıvrımları daha çok kıvrılıyor ve kontrolden çıkarken iki kişilik beynim kıtlıktan çıkmışçasına dişliyordu kareleri ve taşları. Elde ettiğim bu yeni evreni sayfalardan kurtarıp var etmem gerekiyordu. Kustum cümlelerin zihnime çizdiği tüm kareleri, atları, kaleleri, piyonları, filleri, vezirleri, şahları ve tüm haritalarını bir evrenin. Hiçlik savaşının sonu bir tür delilikle sonuçlanmıştı. İki kişi olmalıydım. İki... Birbirinin hamlelerini önceden tahmin etmesi gereken, bütün kurnazca yolları tıkayan iki beyin olmalıydım birbiriyle savaşan. Yeni dünyalar yarattım. Kontrol edemedim beynimin kıvrılan sancılarını. Her şeyi bir kare üzerinde körleme çözebilirdim. Beni iki kişi yapan bu satrancın zehri kanıma işleyene kadar, beni acıdan gebertene kadar hamleleri ustalıkla sıralayabilirdim. Sanrılarıma engel olan ilaçlarınızı istemiyorum. Satranç olmadan adım bile atamam ben. Hamleler, kareler, ben... 2 "Kimse boşlukta, zamansızlıkta katlanılanları telafi edemez, ölçemez, resmedemez, insanı saran hiçliğin ve hiçliğin ve hiçliğin, her zaman sadece masa ve yatak ve lavabo ve duvar kağıdı ve her zaman sessizlik, her zaman yemeği bakmadan içeri iten aynı gardiyan, her zaman insanı çıldırtana kadar bir hiçliğin etrafında dönen aynı düşünceleri bir başkasına ya da kendisine anlatamaz." (Zweig 44) Uyandığımda bir doktor bana bakıyordu. Piyonlarını kullanmadan bana nasıl hissettiğimi sordu. Gülen yüzünde öyle iyileştirici bir samimiyet hissettim ki; ona bir hamle yapmanın gereksiz olduğunu düşündüm. Yine de körleme bir tahta çizdim aramıza. Bana işkence etmeyen bir oluşum var mıydı dünyada hala? Bir hiç olmayan bir varlık... Gülümseyen ve piyonlarını gönderip surlarımın kalınlığını merak etmeyen bir varlıktı o. Bağırdım yüzüne: "Hadi oynasana artık!" İlgilenmedi bile aramızda duran satranç tahtasıyla. Sınıflarımız aynıydı. Savaşamazdık. Hitler'in sesini duyduk hastanenin giriş kapısında. Bir kolu yoktu; kopmuş savaşta. İçimdeki beni yenmemde bana yardımcı olacağını söyledi batırırken iğnesini. Bir gemiyle yolculuk edecekmişim. Satranç oynanan yerlerden uzak duracakmışım. Bir zehirlenme daha yaşamamalıymışım. Hitler bizi mat etmeden yok olmalıymışım. Oysa içimde dolaşıp duran taşlar devrildi biraz önce bir ben tarafından. Zehirlendim! Zweig, Stefan. "Satranç" (Mart 2014) İthaki Yayınları. I. Baskı. Almancadan çeviren: Tansu Gürsel. 3