BİR TUTAM "KİRAZ LEKESİ" NELERE KADİR?

O en sevdiğim zaman yine geldi çattı. Başucumda kitabım ve uykunun beni arayıp sormadığı o tarifi imkansız zamanlarımı yaşıyorum. Bir arkadaşım almıştı bu güzel kitabı (her ne kadar aynı fikirde olmasak da) ve okuyamayacağını söyleyip bana yollamıştı. O güzel konusu ile beni çocukluğuma hatta çocukluğum en güzel ve heyecanlı zamanlarımı geçirdiğim bayramlara ve mahalle çocuğu günlerime götüren bu kitabın yeri bende ayrıdır. Selma Fazlic'in "Kiraz Lekesi" adlı kitabında geçen "Soğuk" isimli hikayede, yazarın bayram ve komşuluk ilişkileriyle ilgili yaptığı çarpıcı yorum ve fikirleri beni fazlasıyla etkisi altında bıraktı. Şimdiye nazaran geçmişteki bayramların tatil değil de aile ziyaretleri için bir fırsat olduğunun üstünde duran yazar; ayriyeten de komşularımla kurduğum muhabbet ve samimiyetimi sorgulamama neden oldu. Şimdilerde yapılan o koca koca binalara sıkıştırılan onlarca aileden kaçı birbiriyle görüşüyor hatta tanışıyordur kim bilir. Eskilerin en sevdiğim yanlarından birisi de insanların birbirlerine duyduğu karşılıksız sevgi ve önemsemedir. Bizim şu asırda yaşadığımız bayramlara biz bayram diyorsak, onların zamanındakilere ne denmeli acaba? Hikayede geçen başkarakter Seyfi 'nin bayram namazından sonra camide oluşan o bayramlaşma seremonisinde yaşadığı heyecan, bana birkaç gözyaşına mal olmuştu. Küçükken aslında ben de bir Seyfi'ydim. Bayram namazlarını asla kaçırmazdım çünkü bayramın tadının hep o namaz ile başladığını düşünürdüm ve hala da düşünüyorum. Namazın ardından anneannemde; dayımlar ve teyzemlerle beraber kahvaltı edip bayramlaşmanın verdiği o tat ve mutluluk benim için paha biçilemez. Kimi zamanlar dokuz güne denk gelen bayram tatilinin bazıları tarafından tatil yapma fırsatı olarak görülmesine ben şu yaşıma kadar anlam veremedim. Bana kalırsa ne zamandır görmediğim bir akrabamı veya eski komşumu ziyaret edip bayramını kutlamak, tatil yapmaktan daha önemli ve anlamlı geliyor. Bu konuyu böyle düşünen arkadaşlarımla tartıştığımda bana yeni teknolojiden ve onun sağladığı görüntülü konuşmadan bahsediyorlar. Ya sen o eli öpüp alnına koymadıktan sonra o bayramın bayramlığı mı kalır. Milli ve manevi değerlerimize ne kadar sahip çıkıldığının(!) göstergesi olan bu düşüncüler ışığında maalesef bayramların öneminin ve değerinin günden güne azaldığını kanısındayım. Bayram geldi diye ayrı bir sevinçle şekerini ve kolonyasını hazırlayan o ninelerini ve dedelerini ziyaret etmek yerine tatil yapmaya koşan insanların durup kendilerine çeki düzen vermeleri gerektiğini düşünüyorum. Kitabın bende yarattığı bir diğer farkındalık ise günümüzün komşuluk ilişkilerinin ne denli geride olduğudur. Bana kalırsa bu durumun oluşmasındaki en büyük nedenler; insanların umursamazlığı ve çevrenin bizler üstündeki etkisidir. Günümüzde çoğu insanın, gerek işlerinin yoğunluğu gerekse de kendi isteksizliğinden dolayı komşularıyla olan ilişkilerine gereken önemi vermediğini düşünüyorum. Hikayede de belirtildiği gibi şu asırda insanlar kendi dertlerinden dolayı başkalarının hatta komşularının bile durumundan habersiz hayatını sürdürüyorlar. İş ve ekmek derdi (ekonomik zorluklar), vakit darlığı, çocuklar gibi nedenler dolayı insanların komşularıyla olan ilişkilerinin yetersiz olduğunun kanaatindeyim. Öte yandan; bir diğer nedenin de toplumsal yozlaşmanın, büyük apartmanların, hırsızlık olaylarının artması gibi çevresel faktörlerin komşuluk ilişkilerinin ilerlemesine engel olan en büyük etmenler olduğu düşünüyorum. İnsanlar günümüzde öyle büyük öyle devasa binalarda, yüzlerce hatta binlerce farklı insan içinde yaşamını sürdürmeye çalışıyorlar. Haliyle insanlar birbirlerine karşı güven problemi yaşıyorlar. Önceden öyle miydi? Bizim evin anahtarı hem karşı hem de alt komşumuzda olurdu. Bizim apartmanda bir şey pişirdi mi, tadına bakmayan apartman sakini kalmazdı benim çocukluğumda. Bence "Komşuluk" denilen ilişkiler, böyle yaşanınca güzeller. Bu kitabı okumakla iyi mi etti kötü mü ettim bilemedim. Bana o özlediğim, hep geri gelmesini istediğim çocukluk günlerimi hatırlattı. Belki o zamanlar kendime ait telefonum, bilgisayarım, televizyonum yoktu ama beni seven, bana değer veren bir apartman dolusu insan vardı. Sanmayın ben az börek, kurabiye yemedim o kalabalık günlerde, akraba buluşmalarında; az el öpmedim o bayram ziyaretlerde, apartman toplanmalarında. Ama hepsi geride kaldı. Nedeni ne mi? Bence cevap basit: Değer verilmesi gereken şeyler ile verilmemesi gereken şeyler çok karışır oldu şu zamanlarda.