DUVARLARIN ARASINDA SIKIŞAN ARZULAR

Hayatımızı her zaman kararlar vererek sürdürür, aldığımız kararlar ve onların doğurduğu sonuçlarla da şekillendiririz. Sabah uyandığımızda "Bugün işten dönerken markete uğrayıp mutfak alışverişini yapacağım" deriz ve bir aksilik çıkmazsa bunu yerine getiririz. Yolda yürürken "Sağa sapacağım." deriz ve sağa doğru yöneliriz. Bunlar karardan ziyade plan gibi görülebilir ama bu eylemleri yapıp yapmamayı düşünmek ve birini seçmek de bir nevi karardır. Ama bazı kararlar bu bahsettiklerimin aksine hayatımızda daha çok öneme sahiptir ve tüm hayatımızı etkiler. Mesela gideceğimiz üniversiteyi seçmek, hangi bölümü veya mesleği seçeceğimize karar vermek, tatilde hangi ülkeye gideceğimize karar vermek az önce bahsettiklerime göre çok daha geniş çaplıdır. Eğer fark ettiyseniz kararlar aslında seçimlerdir, bir şeyleri seçerken aslında onları yapmaya, onlara sahip olmaya karar veririz. Seçim veya seçmek deyince aklınıza ne geliyor? Benim aklıma hemen seçim özgürlüğü gelir. Seçim özgürlüğü kısaca istediğini seçmede özgür olmaktır. Eğer yazının içeriğiyle bağdaştırırsak, karar verirken özgür olmaktır. Peki insanlar karar verirken özgür müdür? İstediği yola sapar, istediğini alır ve istediği tatil köyüne gitmeye özgürce karar verirler mi? Bence değiller, değiliz. Özgür yaşadığımızı, kendi istediğimize kendimiz karar verdiğimizi sanıyoruz ama değil. Karar verirken etrafımız duvarlarla örülüdür. Taştan duvarlarla... Özgür olmak için o taşları tek tek yerinden sökmek veya kırmak gerekir. Nedir bu taşlar? Namus, vicdan, adalet, para, aile, karşındakini tatmin etme zorunluluğu, imkanlar, imkansızlıklar, şanssızlık... Her tarafımız, bu taşlarla sarılı, sıkışıp kalmışız onların içinde. Küçücük bir tane penceremiz var o duvarlarda bize güneş ışığını ulaştıran. Güneş ışığı da arzularımız, karar verirken aslında göz önünde bulundurmamız gereken en temel unsurumuz Adam Phillip'e göre. Ama pencere bazen o taşların arasında o kadar küçük kalıyor ki bir şeylere karar verirken, güneş ışığımıza arzularımıza- ulaşamıyoruz. Dedim ya özgür olmak için o taşları yerinden sökmemiz gerek, bu hiç de kolay değil. Mesela bir karar vereceksiniz, hadi diyelim tercih zamanındasınız ve gideceğiniz üniversiteyi seçeceksiniz. Arzunuz X üniversitesinde Y bölümü. Burası sizin güneş ışığına ulaşmak için tek pencereniz ve elbette ki oraya gitmek istiyorsunuz. Tam pencereye ulaşmaya çalışırken bir bakıyorsunuz önünüzde koca bir taş: karşınızdakini tatmin etme taşı. Aileniz sizin o üniversiteye gitmenizi istemiyor, kendi yaşadığınız şehirdeki üniversitede okumanızı istiyorlar ayrıca okumak istediğiniz Y bölümünün pek de size iş sağlayacak bir alan olmadığını düşünüyorlar ve sırf onların göğsü kabarsın, tatmin olsunlar diye kendi istedikleri yere karar vermenizi istiyorlar. İstesinler, siz umursamamayı ve onları duymamayı tercih edip yine o tek açıklığa arzunuza- ulaşmak istiyorsunuz. O da ne, başka bir taş! Para taşı... Gitmek istediğiniz üniversite özel ve paranız eğitim masraflarını ve orada yeni başlayacağınız hayatı pek de karşılayamayacak gibi. Buna da canınızı sıkmamaya çalışırken hoop bir taş daha, vicdan ve merhamet taşı. Kafanızda deli sorular; inşallah orayı kazanırım ama kazanırsam aileme karşı geleceğim, onların istemedikleri şey olacak ayrıca ekonomik olarak çok sıkıntı çekecekler, ama niye böyle düşünüyorum ki şanssızım ben zaten kazanamam orayı... Zaten duvarlar üstünüze geliyordu bir de karamsarlık derken o pencere, o güneş ışığı o kadar uzak ki artık size. Ne seçim özgürlüğü var şu an kafanızda ne de arzuladığınız şeye karar vermek. Tek istediğiniz o duvardan kurtulmak. O üniversiteyi seçmeyerek ve ailenizin istediği yere giderek o duvarlardan, o iğrenç taşlardan kurtulabileceğinizi düşünürsünüz. Ama ne yazık, bunu yaparak o pencereye kendiniz başka bir taşla mutsuzluk taşı ile, kapatırsınız ve hayatınıza devam edersiniz. Hayatımıza maalesef hep bu şekilde yön veriyoruz. Bu senaryo farklı şekilleriyle her zaman karşımıza çıkıyor. İstediğimiz, arzularımıza göre verdiğimiz kararlarla şekillendirdiğimiz hayat yaşanmamış bir şekilde kalıyor ve sadece hayallerimizi ve rüyalarımızı süslüyor. Seçim yaparken hep en temel unsuru 'arzularımızı' göz ardı ediyoruz. Böylece Adam Phillips'in de dediği gibi yaşanmamış ve bizim saf isteklerimizde oluşan hayatımıza övgü dolu tepkimizi gösterip (sayfa 2) taşlarla örülen duvarların arasına kendimizi hapsedip yaşıyormuş gibi yapıyoruz. BÜŞRA BINARCI