ANIN HAKKINI VER!

Benim de bir mensubu olduğum günümüz gençleri arasında "anı yakalamak" söz öbeği çok revaçta. Bulunduğum sosyal ortamları göz önünde bulundurduğumda "revaçta" değerlendirmesi biraz yetersiz aslında. Öyle ki insanlar bu terimi bir yaşam şekli olarak kabullendiklerini söylerken bile bunun sözde bir aracı olarak benimsedikleri akıllı telefonları ile her anı kayıt altına almakla meşguller. Peki, anı yakalamak, anda kalmak gerçekten bu şekilde mi sağlanır? Bunları mı gerektirir? Bu üniversitenin istediğim bölümüne girebilmek için geçen yıl boyunca üniversite sınavına yaptığım hazırlıklar, daha önceki düzenli zannettiğim ama aslında düzen kelimesinin kenarından köşesinden geçmeyen ve bu hazırlık senesi ile ani bir değişime uğrayan yaşam biçimim beni sene boyunca bu konuda düşünmeye itti. Anı yakalamanın en önemli ön koşulu olan zamanı, nasıl bir saniyeyi bile amaçsızca kaybetmeden değerlendirebilirdim? Plan program yapmaya başladım. Aklıma gelen programıma dahil olabilecek kayda değer her konuyu yazıya döktüm. Bir not defteri ve saatleri ile düzene koyduğum programımı barındıran bir ajanda edindim. Şevkimi kırmamak için ütopik hedefler koymamaya çalışsam da programımda her geçen hafta bir tık üst seviyede bir zorluk oluşturmaya başladım. Zamanı iyi kullandığımı ve programda belirlediğim işleri yerine getirdikçe, sıkça pes etmenin eşiğine gelsem de, bu hedefleri zamanında gerçekleştirebilmenin bana verdiği haz ile daha da iştahlandım ve sene boyunca komplekslerimin yıkamayacağı bir düzene girdim. Haziran ayında gerçekleştirilecek olan üniversite sınavının ikinci basamağına bir ay kala, bir iş merkezinden babamın da onayı ile bir ofis kiraladık. Sınava bir ay kala derslerime çalıştığım yerdeki yersiz bir terslikten dolayı, oradaki çalışma odasını bırakmak zorunda kaldım. Bu nedenle böyle bir çözüm üretme yoluna gittim ancak moralimi bozmadan maratona kaldığım yerden devam ediyordum. Programımı bozmadan, her sabah kalktığım gibi gene sabah saat 05. 00'te kalkıyor ve aşağı yukarı saat 06. 00'da kitaplarım önümde, masamın başında soluğu alıyordum. Bu iş merkezinde geçirdiğim sınavdan önceki son bir ay, belki de çalışma seviyesi bakımından vitesi en çok artırdığım dönemdi ve burada anı yakalamak bir kenara, zamanın içinde kaybolan sözde çalışanları gözlemleme fırsatını buldum. Neredeyse bütün çalışma saatlerini teknik olarak hiçbir şey yapmadan masa başında oturarak geçiriyorlardı. Zamanı yakalamayı bırakın, iteliyorlardı adeta geçsin gitsin diye. Memnuniyetsiz tavırlar içerisinde, yapmaları gereken çok iş olduğunu kendi kendilerine durmaksızın tekrarlıyor fakat çözüm üretme yoluna hiç girmiyorlardı. Zora gelemiyor, emek göstermeksizin bir çıkar yol arıyor ve baştan savma işler ortaya çıkarıyorlardı. Üstüne üstlük, sürekli yorulduklarını dile getiriyorlardı. Oysa onlar saat 10. 00'da başlıyordu çalışmaya, 13. 00'te başlayan öğle paydosunu iple çekiyor ve vakit geldi mi saniye kaçırmadan atıyorlardı kendilerini yemek yerlerine. Yanılgılarla dolmuş zihinlerinde, o yemek arasını çalışmaktan ve çalıştıkları ortamdan bir kurtuluş olarak değerlendiriyorlardı belli ki. Akşam saat 17. 00 olduğunda ise, "Çok yoruldum, gene yetiştiremedim, bu nasıl iş?" diye söylenerek evlerine dağılıyorlardı. Bu insanlar benim "anı yakalama" anlayışımı elde edebilmenin gereksinimlerinden fazlasıyla uzaktı. Sabahın köründe ofisi ben açıyor, 15. 00'te öğle yemeğimi yiyor ve saat 21. 00' den önce evime dönmüyordum. Şunu da eklemeliyim ki, ben onlar gibi kıpırdamadan oturup da çalışmış gibi yapmıyordum. Tam konsantrasyon, zihnimi yaptığım işe vererek çalışıyordum. Nedense akşam eve dönerken hayıflanmıyordum. Günün sonunda geriye baktığımda da yarım bırakılmış bir iş göremiyordum. Bu çalışanlarınkinin iki katından daha fazlaydı benim çalışma saatlerim ancak ben onlar gibi acı çekmiyordum. Onların bu durumunu gözlemleyebilmek benim için çok büyük bir fırsat olmuştu aslında. Onlara baktıkça ne kadar da düzenli ve verimli bir hayatım olduğunu fark etmekle kalmıyor, "Bu ülke neden gelişmiyor?" sorusunun yanıtını, yani tembellik, kendini kandırma ve plansızlığı da her geçen gün daha da somut bir şekilde görebiliyordum. Hayatımın önceki evrelerinde bu şekilde yaşayabilmenin zor ve gereksiz olduğunu düşünen ben, artık programsız yaşayanları etrafımda fark eder ve onlara şaşıran bir insan oldum. Oysa ilk başlarda gayet zor olsa da işler rayına oturdu mu bu şekilde yaşamak ne kadar da kolaydı. Neden kendilerine bu işkenceyi yapıp sonra da "Ya bu işi nasıl halledeceğim, nasıl yetiştireceğim?" diye hayıflanıyorlardı ki? Ben zamanı iyi kullanıp hayatımı düzene sokarken günler, aylar, haftalar geçip gitti ve üniversite sınavı kapıyı çaldı. Sonuçlar açıklandı ve ben minnettardım. "Artık zamanı yakaladım ve anı yaşıyorum.", dedim kendi kendime. Peki, anı yakalayabilmiş ve zamanın hakkını gerçekten verebilmiş miydim? Bu soruya olan cevabım Bilkent Üniversitesinin oryantasyon programının ilk günüyle birlikte değişti ve yeni bir boyut kazandı. "Hayata Atılırken" adı altında verilecek seminer kapsamında konuşma yapmak üzere okulumuza, ismini o gün duyduğum, Garanti Bankası Eski Genel Müdür Yardımcısı Tolga Egemen teşrif etti. O, "Bir ajandanız olsun, yaşamanın ve bunun farkında olmanın en temel gereksinimlerinden biri olan mücadele duygusunu tadın ve bu duyguya bağlı kalın." dedikçe, ben kafa hareketlerimle onun söylediklerini onuyor, doğru bir şey yaptığımı anladıkça mutlu oluyor ve onun vermeye çalıştığı mesajlara uzak olmadığım için her geçen saniye onu daha da dikkatli dinlemeye çalışıyordum. Konuşması ilerledikçe hayatı düzenleme konusunda sınıf atlıyor, bu konuya yeni boyutlar katıyordu ve benim de o anlarda "anı yakalamak" sloganına bakış açım farklılaşmaya ve gelişmeye başladı. Verdiği basit bir örnek benim bu yeni bakış açılarını gözden geçirdiğim sırada çok anlamlı geldi ve beni etkiledi: "... Alaçatı' ya taşındıktan sonra bir bisiklet aldım. Akşam eve dönerken sabah fark etmediğim dik bir yokuşun varlığı gözüme çarptı. Eve varabilmek için bu yokuşu aşmam gerekiyordu. Bir gazla başladım. İlerlerken zorlanıyor, arada kafamı kaldırıp yokuşun sonuna bakıyordum. Bir süre sonra yapamayacağımı anladım ve ellerimle bisikleti iterek yokuşun sonuna varabildim. Sonraki gün gene aynı yokuşun başındaydım ve bir kez daha denemeye karar verdim. Başladım gene pedallara asılmaya bir iki üç... Bu sefer kafamı hiç kaldırmadım. Sadece pedalları çevirmeyi sürdürmeye odaklandım. Bir baktım ki yokuşu aşmışım, evimin kapısını görebiliyordum." Çok etkilenmiştim. Anlattıklarını kendi akıl süzgecimden geçirdim ve yeni anlamlar katmaya başladım "anı yakalama" hedefime. Aslında pek de yakalayamamıştım anı. Sene boyunca çalışırken aklımda hep istediğim üniversiteye girebilecek miyim kaygısını barındırmıştım. Oysa anlamıştım ki o anlarda sadece çalışmaya odaklanmalıymışım. Başka hiçbir şey düşünmeden, gelecek kaygılarından sıyrılıp bütün duyularımla ve zihnimle çalışmanın hakkını vermeye odaklanmalıydım. Başka durumlarda da Tolga Egemen'in bu örneğindeki hataları yapmıştım aslında. Mesela geçen sene az da olsa arkadaşlarımla bir yerlerde laflamak için buluştuğum zamanlarda bile onlarla sohbet ederken, şakalaşırken aklımın bir köşesinde hep : "Çalışmalıyım ben, ne yapıyorum burada?" sorusu beni sıkboğaz ediyordu. Aslında bunu yaptığımda anı yakalamayı bırak o an ile olan bütün bağlarımı koparıyordum. Oysa o sırada zihnim ve duyularım sadece onlarla vakit geçirmeye ve eğlenmeye odaklı olmalıydı. Sürekli koyduğum hedefler, "Sonunda yakaladım.", dediğim zamanı ve anları yok ediyordu. Şu anda bu yazıyı yazarken bile aklımın bir köşesine salı günü yapılacak olan MATH 101 sınavı geliyor ama hemen edindiğim farklı bakış açısı aklıma geliyor ve zihnimden atıyorum bu fikirleri. Gerçekten anı yakalamak o anın doğurabileceği sonuçları düşünmeden, kaygılardan sıyrılarak ve bütün benliğini o işe adamakmış. "Anı yakala!" sloganı aslında kabaca aklımda "Anın hakkını ver!" sloganına dönüşüyor artık. Genç akranlarım, anı yakalamaya çalışmayın. An avuçlarınızın içinde, bu yüzden sadece "Anın hakkını verin!".