BİR DİSTOPYADAN KAÇMAK İÇİN

"V" veya orijinal adıyla "V for Vendetta" Andy ve Lana Wachowski kardeşlerin çektiği bir distopya öyküsü. Aksiyon sahneleri ve gizem dolu kurgusuyla izleyiciyi kendisine bağlayan film, işlediği konunun felsefi boyutu ve derinliği sebebiyle bir aksiyon filmden çok daha fazlasını sunuyor izleyiciye. Aşırı baskıcı rejimlerin nasıl var oldukları ve toplumun demokrasi için ne yapması gerektiği gibi konular filmde çok güzel bir şekilde incelenmiş. Her distopya gibi, "V for Vendetta" da anlattığı olaylar üzerinden izleyiciye bir uyarı niteliği taşıyor. Korku, filme göre totaliter rejimleri ayakta tutan en büyük etken. Filmde istihbaratın başı konumundaki Bay Creedy oluşturulan bu korkuyu temsil ediyor diyebiliriz. Gerçekten de eğer tarih boyunca var olmuş diktatörlükler incelenirse, ordunun ve polislerin toplumda oluşturduğu korku göze çarpacaktır. İnsanların en ufak bir başkaldırıda hapsedilip işkencelere maruz kaldığı bir toplumda bireylerin devlete karşı harekete geçmemeleri anlaşılabilir bir durum. Ancak filmde de hatırlatıldığı gibi, toplumun devletten değil devletin topumdan korkması gerekir. Çünkü bireyler tek başlarına zayıf olsalar da birlik olduklarında ne ordu ne de devlet onların karşısında durabilir. İnsanların korkularını yenmesi elbette çok zorlu ve uzun bir süreç istiyor. Ancak demokrasinin varlığı da ancak kişilerin haklarını koruması ve her türlü baskıya karşı çoğunluğun gücüne dayanması ile mümkün olabilir. Bu tarz devletlerin elinde bulundurdukları bir başka güç de basın. Basını tamamen elinde bulunduran bir yapının toplumu etkilememesi mümkün değildir. Sansür ve asparagas haberlerle toplumun duygu ve düşünce yapısının istenilen şekle sokulması çok kolay bir şekilde gerçekleştirilebilir. Basının önemini anlatmak için filmde "V", ilk hedef olarak bir basın binasını seçiyor. Devlet başkanı olan Satler da olaylar kontrolden çıkarken ilk olarak basın gücüne sarılıyor. "İnsanlara neden bize ihtiyaç duyduklarını hatırlatın!" sözü Satler'ın ve totaliter rejimlerin basını nasıl kullandıklarını özetliyor. Önce felaket haberleriyle insanlara korku aşılayan basın, daha sonra da kurtarıcı olarak devleti sunarak, insanların devlete olan itaatini artırır. Filmde işlenen en ilgi çekici konulardan biri de yine basınla ilgili. Filmdeki toplum her ne kadar içinde bulunduğu durumun vahametinin farkında olsa da birisinin bunu söylemesine ihtiyaç duyuyor. Yazılı veya sözlü basın tarafından organize edilmedikçe bireyler toplum olma bilincine çok zor erişiyor. Basında özgürlük olmadıkça toplumun haksızlıklar karşısında organize olması çok zor olduğundan basın özgürlüğü demokrasinin şartlarından birisidir denebilir. Totaliter rejimlerin bir başka özelliği de toplumu sürekli olarak bölmeleridir. İnsanları tek tip halinde yönetmek her zaman daha kolay olduğundan, baskıcı rejimler farklı olanı her zaman yok etmeye çalışırlar. Tarih boyunca gerçekleşen birçok soykırımın, zulmün ve baskının temelinde bu azınlıkları yok etme duygusu vardır. İnsanlar eğer bu tarz rejimlerin oluşmasını engellemek istiyorlarsa, herhangi bir ayrımcılıktan ve bölünmeden kaçınmalıdırlar. Filmdeki "Londra'nın Sesi" gibi programların halkı galeyana getirmek için sarf ettiği sözler karşısında bireyler sükunetini koruyabilmelidirler. Demokrasi için gereken bütün şartlar yerine getirilse bile bazen insanlar yine de harekete geçemeyebilir. Çünkü toplumlar bazen "V" gibi kendilerine öncülük yapacak, ilk taşı atıp olayları başlatacak, halkı ateşleyecek birisine ihtiyaç duyarlar. Domino taşlarının düşürüldüğü sahnede gösterildiği gibi, aslında yapılan eylemlerin çok büyük bir çoğunluğunu liderler değil halkın kendisi yapar. Fakat kendilerini organize edecek ve ne yapılması gerektiğini söyleyecek birisine ihtiyaç duyarlar. Bazen domino taşlarının düşmesi için, bir liderin gelip ilk taşa vurması gerekir. Tarih boyunca ortaya çıkan liderlere bakıldığında onların fiziksel olarak yaptığı işler belki de bir askerin yaptığı işten çok daha azdır. Ancak orduları zafere ulaştıran askerler değil liderlerdir. Kurtuluş Savaşı sırasında eğer Mustafa Kemal gibi bir lider halkı örgütlemeseydi, belki de halk sahip olduğu gücün farkına varamayacak ve esaret altına girecekti. Bunun gibi pek çok örnek bize liderlerin önemini gösteriyor. "V" kurgusu ve işleniş biçimiyle seyirciye heyecan dolu bir hikaye sunarken, demokratik toplumlarda bireylerin yerine getirmesi gereken şartları da inceliyor. Kurgulanan bu distopyadan kaçabilmek için üzerimize düşen sorumlulukları bir kez daha hatırlatıyor.