HAYVAN ÇİFTLİĞİ'NE DEĞİŞİK BİR BAKIŞ AÇISI

George Orwell'ın Hayvan Çiftliği kitabının adı geçtiğinde hemen herkesin aklına komünizm gelir. Hemen hemen herkes kitapta komünizm düzeninin eleştirisinin yapıldığını söyler domuzları Lenin ve arkadaşlarına benzetirler, diğer hayvanları da düzenin diğer parçaları ile eşleştirirler. Bu şekilde değerlendirmelerin yapılmasının sebebi kitabın bu amaçla yazılmış olmasıdır elbette. Çünkü bu kitap hakkında hiç kimse üzerinde farklı bir şekilde eleştiri yapma ihtiyacı hissetmemiş hiçbir şekilde başka bir yorum eklemeyi aklından bile geçirmemiştir. Zaten yazarın amacını bilen diğer düşünürler ( yazarlar ve yorumcular ) kendi düşüncelerini kısıtlayarak kitabı her seferinde yazılış amacına göre eleştirmiş veya yorumlamıştır. Bu şekilde yapılan değerlendirmeler normal okuyucuları da etkileyerek, onlara daha kitabı ellerine almadan ne düşünmeleri gerektiğini söyleyerek yaratıcı düşünceleri ortadan kaldırmıştır. Benim gözümde harika bir fantastik roman olan Hayvan Çiftliği'ni hiçbir bilgim olmadan okuduğum için çok mutluyum. Eğer aynı kitabı komünizm ile ilgili olduğunu öğrendikten sonra okusaydım aynı tatları almış olmayacaktım. Bu yüzden bu kitabı benim okuduğum gibi boş bir zihinle okumayan insanlar adına gerçekten üzgünüm Hayvan Çiftliği kitabının yazılış amacı belli olsa da kitabın ne için yazıldığını bilmeyen bir insan Hayvan Çiftliği'ni okuduğunda aynı benim gibi kitabın ne anlatmak istediğini, yazılış amacının ne olduğunu anlayamaz. Kendi dünyasında, kitaba kendine göre anlamlar yükler. Komünizmin popüler olduğu dönemlerde yaşayan insanların dışında bu kitabın bir eleştiri kitabı olduğu bile anlaşılamayabilir. Örneğin ben Hayvan Çiftliği'ni lisede felsefe dersi için ilk defa elime aldığımda küçükken okuduğum La Fontaine masallarından bir fark görmemiştim. Hayvan Çiftliği'ni normal bir fabl örneğini okur gibi okumuştum. Aklımda komünizm ile alakalı hiçbir düşünce oluşmamıştı. Hayvan Çiftliği kitabını lisede felsefe dersi için okuduğumu söylemiştim. Ödevim romanı okuyup düşüncelerimi maddeler halinde yazmaktı. Kitabın zamanında ne için yazıldığını bilmediğim için bana göre fantastik bir fabl örneği olan bu kitap hakkındaki düşüncelerim olması gerekenlerden farklıydı. Benim aklım kitaptaki hayvancılık(animalism) terimine takılmıştı. Düşüncem: eğer hayvanlarda insanlar gibi düşünebilen yaratıklar olsaydı, aynı ilk insanlar gibi ilk başta hep birlikte hareket edeceklerdi ama daha sonra etrafta tehdit kalmayınca kendi aralarında tartışmalar yaşanacak ve bir grup gücü ele geçirecekti diğer ise bulunduğu ortamı terk etmek zorunda kalacaktı. Gücü ele geçiren grup bu sefer daha da güçlenmek isteyecek ve başkaları ile ittifak kurmaya başlayacaktı. Kitabı ilk okuduğumda aklımdan geçen yazarın insanın yaşam evrelerini anlatmaya çalıştığıydı. İlk olarak insanın doğayı kontrol altına almasını hayvanların çiftliği ele geçirmesi olarak düşündüm. Toplumun oluşumunu ve gelişmeyi yel değirmeni ile bağdaştırdım. Yel değirmeni üzerinden çıkan tartışmaları parçalanma ile, diğer insanlar ile anlaşmalar yapılmasını ise başka toplumlar ile ittifaklar kurulması olarak düşündüm. Gördüğünüz gibi kitabı ilk okuduğumda aklımda oluşan düşünceler kitapta anlatılmak istenenler ile örtüşmüyor. Yaşadığım bu tecrübeden dolayı Hayvan Çiftliği ile ilgili yapılan: "Bu kitap komünizmi çok güzel bir şekilde açıklamış.", "Komünizmin gerçek yüzünü görmek için bu kitap birebir." gibi değerlendirmeler bana göre gerçeği yansıtmıyor. Komünizm ile ilgili temel bilgilere sahip bir insanın bu kitabı okuduğunda komünizm ile bir bağlantı kurması bana göre imkansız. Bu düşüncelere ve tecrübeye sahip olan benden başka daha birçok insanın olduğundan da eminim. Bana göre - ve diğer birçok insana göre - Hayvan Çiftliği normal bir fabl kitabından farklı özellikler taşımıyor. Orhun KAR 16. 12. 2014