Hissetmeye Kavuşmak

Sınırlarını görmek kaç yılını çalar ömründen bir insanın? Ben yokluğun içinde bir nokta mıyım yoksa yokluğun içinde bir sonsuzluk mu? Sorularla dolu bu gece aklım. Hem yorgunum hem de yazdıklarımla yüzleşemeyecek kadar iştahsız. Bakalım okuduğum kitap neler katacak kalemime... Olağanüstü Bir Gece adlı öyküde zaman zaman ruh dünyasında kendimden izler bulduğum bir ana karakterle tanıştım. Servet içinde, rahat ve tasasız varoluşunu sürdüren burjuva sınıfından bir adamın, giderek duyarsızlaşan yaşamında aniden işlediği bir suçun uyandırıcı hikayesini kaleme alıyor Stefan Zweig. Varoluşunu ve mutluluğunu orta yaşlarına kadar sorgulamayan, ahlak çizgisini aşmayan ve burjuvanın sınırları içine hapsolmuş bir adam, işlediği ahlak suçuyla beraber o ana kadar yaşamaya cesaret edemediğini fark ediyor ve şu kelimelerle ifade ediyor duygularını; ''Yeniden hissetmeye başladım, kurumuş dal yeniden yeşermiş tomurcuk veriyordu." ( Zweig 36). Bu kitap beni henüz başlarında olduğum hayatımı ve pürüzsüz sandığım benliğimi sorgulamaya yöneltti. İyi mi oldu kötü mü oldu bilemiyorum... Haz aldığımı sandığım aktivitelerden gerçekten "saf" bir haz duygusu tadabiliyor muydum acaba? Ya da mutluluk... Sahi, en son ne zaman gördüm aynada "gerçekten" mutlu olan birini? Düşünüyorum, aklıma gelemeyecek kadar uzak bir zaman diliminde yaşıyor o kişi. Ancak şuna eminim ki herkeste ve özellikle ana karakterde olduğu gibi, benim de içimde bastırılmış bir kötülük var. Dünyayı düşününce iyi ve kötü her alanda yan yana, iç içe. Biri ortadan kaybolsa, dünya yok olacak gibi adeta. İyiliğin değerini kötülükle karşı karşıya geldiğimizde anlıyoruz, kötülüğü ise ancak iyilikle anlamlandırabiliyoruz. İnsanız ya işte, bizim içimiz de ne siyah ne beyaz... Griyiz. Ankara gibi. Gıpgri. Her gün bir yerden bir yere, bir zaman diliminden bir zaman dilimine koşuyoruz bilinçsizce. Kimse kimseye "Dur biraz, soluklan." demiyor, diyemiyor belki de. Sistem bir kum saati, bizler de küçük, savunmasız kum taneleriyiz. Sıkışıp kaldığımız camı kırmaya öyle korkuyoruz ki, kum topluluğunun içinde yerimizi bulup sığınmak, yaşamanın hem en kolay hem de en güvenli yolu gibi görünüyor gözümüze. Hem gri hem korkak yaratıklarız. Ya da kendimle ilgili net bir yorumda bulunmam gerekirse; ben hem gri hem de korkak bir yaratığım. 20 yaşıma bastım birkaç gün önce. Biri bana sorsa " Bugüne kadar gerçekten istediğin neleri başardın?" diye, susar kalırım. Şu ana dek hep toplumun sınırları içinde barınan, kırmızı çizgilere parmak ucuyla değil değen, değmeyi bile düşünmeyen bir kadındım. "Ailem ve toplum benim üzerimde baskı kuruyor, onlar yüzünden kendimi bulamıyorum." mesajları vermek değil amacım. Daha kapsamlı bir problemden bahsediyorum. Evet, bir baskı mevcut. Ancak bu baskı doğuştan toplumsal ilişkilere bağlı gelişen, kaçınılmaz ve zorla kendini kabul ettiren bir baskıya dönüşmüş durumda. Ve ne yazık ki bu algı seviyesine ulaşabilmişken bile -çoğu yaratık gibi- ''Bundan sonra farklı bir "ben" olacağım, sınırlara sıkışıp kalmayacağım.'' diyemiyorum. Çünkü öyle bir durum ki bu, inzivaya çekilip ruhani uyanışını gerçekleştirmeden sıyrılamıyorsun toplumun dayattıklarından. Kum dolu kum saatinden bir kum tanesi isen, kendi toplumundan sıyrılmak çok da mümkün olmuyor. Olsa dahi yere çakılacak olma öngörüsü, kaçışın hayalini bile kurdurtmuyor. Kitapta dikkatimi çeken en önemli şeylerden biri ise kahramanının kendisine karşı son derece dürüst davranmasıydı. Asla kendinden kaçmıyordu. Gözlemlerime göre ben ve çevremdeki insanlar kendimize karşı dürüst olmaktansa, benliğimizle dürüst bir şekilde yüzleşmektense ya kaçmayı ya inkarı tercih ediyoruz. Bu durum yetiştirilme tarzımızdan mı kaynaklanıyor onu bilemiyorum. Ancak bildiğim bir şey var ki o da insanlığın zayıf noktasının kendini sorgularken pürüzleri kabullenemeyecek kadar egoist oluşudur. Ki bana sorarsanız bu yüzden ağızlar her konuda şikayet ediyor ama köklü bir değişim başlayamıyor. Bu yüzden bu denli huzursuz bu yer küre. İnsanlar iç dünyalarından, benliklerinden bi:haber bir şekilde duyarsız ve belki de hissiz oradan oraya savruluyor, ben dahil. Hissetmeye başlamak, hissetmeye kavuşmak gerek. Dileğim şudur ki bir gün insanlık o kum saatini kırsın; belki kahramanımızın suç işleyerek kendini bulma yoluyla, belki de daha masumane bir yolla... Zweig, Stefan. Olağanüstü Bir Gece. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2015, Baskı.