AŞAMALI ÖLÜM

'Sizin hiç babanız öldü mü? Benim bir kere öldü kör oldum.' Cemal Süreya, 1953 Ölüm, ölümü kabullenmek, ölümü izlemek ne acıdır insanoğlu için. Daha yolda gördüğü kedinin ölümüne bile içi cız eden insanın en sevdiğinin ölümüne şahit olması... Kelimelerin kifayetsiz kaldığı, söylenenlerin anlamsız olduğu bir nokta... Herkesi sus pus eden, en konuşan insanı bile susturan bir olaydır ölüm. Ölüm anlıktır, acısı ömür boyu lakin ölümü daha da kötü yapan bir şey vardır. O da ölümü gözlemlemek, yavaş yavaş izlemek. Her noktasını, her aşamasını, her gelişmeyi... Anneannem küçüklüğümden beri derdi, 'Allah anlık ve acısız ölüm versin.' Hiçbir zaman anlamamıştım anneannemin bu sözünü. Çocuk aklımla 'anneannem neden ölümden bahsediyor, üstelik bir de anlık ölüm istiyor. Bir insanın neden böyle bir arzusu olur ki?' der, anneannemi sorgulardım. Yaşım ilerledikçe, gördüklerim ve yaşadıklarım çoğaldıkça daha iyi anlıyorum bu sözün anlamını. Ölümü yaşamaktan daha acı verici olan şey ölümün kendisini izlemek ve ölümü izlettirmektir. Bunu dedemin ölümünde yaşadım işte. Bana kalırsa hem hastalığa sahip olan için hem de hastanın çevresindekiler için en acı verici hastalık Alzheimer'dır. Unutmak, sevdiğini unutmak, hatıralarını unutmak, kim olduğunu unutmak ve yok olup gitmek acı veriyor insana. Dedeme her baktığımda bir umut doğardı içime. 'Acaba bugün beni hatırlayacak mı?', 'Acaba bugün bana "İpek, torunum hoş geldin. Okul nasıldı?" diyecek mi?' Her gittiğimde, dedeme her baktığımda bu umutlarım yavaş yavaş kırılırdı. Dedemin gözümün önünde eriyişi, anılarının yavaş yavaş aklından gidişi acı veriyordu en çok. Hani hep derler ya 'Ölmeden önce ya da ölürken bütün anılar gözler önünden film şeridi gibi geçer. ' Dedem onu hiç yaşayamadı işte ve kendisi yaşayamadığı için de çevresindekilere de yaşattıramadı. Anıları yaratan insanlardır, anıların gerçekliğini kanıtlayanlar da. O insan yavaş yavaş gözünüzün önünde kaybolduğunda anılarınız da yok oluyor hafızanızdan. Yaşadığınız mutluluklar, hüzünler, heyecanlar o insanın yok oluşuyla maziye gömülüyor. O anıları canlı tutacak biri kalmıyor etrafınızda. Bir insanı kaybetmek tartışmasız dünyanın en zor şeyidir, bir de işin içine anı kaybetmek girdiğinde elinizde hüzünden başka hiçbir şey kalmıyor. Ne hafızanızda o insanla güzel anılarınız kalıyor, ne de mutluluklarınız. Sadece ölümü ve hüznü kalıyor. Cemil Kavukçu'nun 'O Vakıt Son Mimoza' adlı yapıtındaki 'Zamansızlık' hikayesi de annesi Alzheimer olmuş bir figürü konu almaktadır. Odak figür olan Erhan Bey, annesinin kayboluşunu büyük bir hüzünle izlemektedir. Erhan Bey figürü kendimle özdeşleştirdiğim için yapıt içerisinden en çok beğendiğim öykü oldu. Öyküde beni en etkileyen sözlerden biri şuydu. "Ormanda tek heceli bir sesle belli aralıklarda öten kuşu nasıl anlayamıyorsam annemi de anlayamıyordum." (Kavukçu, sf. 71) Bu söz kelimesi kelimesine dedemle olan ilişkimi yansıtıyordu. Mekansal ve zamansal olarak dedemle aynı yerde bulunuyorduk. Aynı havayı soluyorduk, aynı şeye bakıyorduk, aynı şeyleri duyuyorduk ama o hep farklı yerlerdeydi. Hep başka diyarlardaydı. Evet, belki aynı yere bakıyorduk ama başka şeyleri gördüğümüz çok barizdi. Bedensel olarak aynı ortamda olup ruhsal olarak aynı yerde olmayışımız dedemi anlayamamama sebep oluyordu. Bu şekilde hissettiğim anlarda hep kaçmak istemişimdir. Sanki bir çözümmüş gibi ya da işe yarayacakmış gibi... Ama engel olamıyordum kendime onu öyle görmektense onunla aynı şekilde hissedememektense orada olmamayı yeğliyordum bazen. Aynı Erhan Bey'in de söylediği gibi, "Kaçıyorum. Ama ne kadar kaçmaya çalışsam da kaçamıyorum çünkü onu böyle görmeye dayanamıyorum." (Kavukçu, sf. 68). Ben de dedemi öyle görmeye dayanamıyordum işte. Onu çökmüş görmek, hatta bazen 'onu' görememek acı veriyordu bu nedenle kaçmak istiyordum. Kabul, ölüm görmek acıdır. En yakınınızı kaybetmek acıdır. Bir insanı hayatınızdan çıkarmak acıdır. Ama hiçbirisi hem insan kaybedip hem de yaşanmışlık kaybetmek kadar acı verici olamaz. İPEK KÜREKCİ 21602617