BÖYLE GELMİŞ BÖYLE GİDECEK

Bizlerin, ki y kuşağı yahut milenyum çocukları olarak biliniriz, şahit olduğu ve muhtemelen epeyce bir süre hafızalarımızdan çıkmayacak en kapsamlı toplumsal harekettir Gezi Parkı eylemleri. Gerçi ben eylemler sırasında henüz on sekiz yaşını doldurmamış, eylemlerin gerekçesini anlamakta zorlanacak kadar siyasetten uzak, eylemlerin çoğunun estetik değerini kavrayamayacak kadar sanat ve mizah birikiminden yoksun, "Bak Ayşe'nin oğluna, nasıl da çalışıyor!" gibi cümlelerin kadrolu öznesi, sistemin göz bebeği bir lise öğrencisiydim. O sebepten samimiyetle belirtmekte bir sakınca görmüyorum: Bu yazı politik bir propaganda ya da fırsatını bulmuşken siyaseten tarafını belli etme gibi bir motivasyonla yazılmamıştır. Manifesto hiç değildir. Emrah Serbes'in Deli Duman'ı Gezi Parkı eylemlerinden bu yana kafamda çevirip durduğum sorulara cevap bulmama doğrudan olmasa da dolaylı olarak bu yazıyı kaleme almama vesile olan yegane şeydir. Değinmek istediğim ilk sorum olayların yaşandığı tarihlerden kalma. Daha evvel benzer bir hadiseye şahit olmadığımdan mıdır bilinmez böylesine kalabalık ve neredeyse ülkenin her şehrine yayılan bir eylemin nasıl gerçekleştiğini aklım almıyordu. Öyle ya, seçime giren birçok parti dahi sokaklardaki kalabalığa benzer bir kalabalık görmemiştir miting alanında. Bunca farklı şehirden, farklı sosyoekonomik ve sosyokültürel çevreden insan nasıl olmuştu da bir araya gelmişti. Kelli felli partilerin ikisi, hatta bazen üçü bir araya gelip iktidarı zor duruma düşürecek oy oranını toplayamıyorken, nereden türemişti bu denli muhalif insan? Yahut farklı görüşlerin temsilcisi olan bunca insan nasıl olmuştu da; bir mayıs akşamı gencinden yaşlısına, sanatçısından esnafına, aynı hususta birleşmişti? Bunlar bir iki saat süren TV programlarında cevap bulunacak sorular değil bundan eminim çünkü şu kısa hayatımda bizim memlekete dair emin olduğum tek bir parametre var: Muhalefet birleşmeye müsait olduğunda yeterli oyu bulamaz ya da bulur birleşemez. Son seçim sonuçları da bu durumun tazecik örneğidir. Gezi eylemleri işte bu parametrenin şaştığı tek hadisedir. Bir diğer sorum ise daha güncel kabul edilebilir. Eylemlerin sona ermek üzere olduğu günlerden bu yana aklımda. İngilizcede geçmişte yaşanmış ancak etkisi halen devam eden durumlar için "Present Perfect Tense" kullanılıyor, bu eylemlerin de bu tarz bir durumdan sayılabileceği aşikar. Gezi eylemleri başarılı oldu mu? O günkü şartlardan daha iyi durumumuz? İyiyse nasıl, değilse neden? İlk sorumun cevabına dair epey ipucu vermiş Emrah Serbes. O günlerde Gezi Parkı'nda, Çağlar İyice gibi telefona konuştuğu kişiye parkı tarif edemeyecek kadar bölgeyi bilmeyen (Sf. 285) ya da Çağlar'ın biricik kardeşi, moonwalker Çiğdem gibi başka motivasyonlarla orada olan insanların sayısı azımsanacak düzeyde değildi. Çağlar'ın kız kardeşini ararken parkta istemsizce muhatap olduğu farklı grupların arasındaki ilişkiden de anladığımız üzere, oradaki insanların çoğu birçok konuda uzlaşmak dursun bir kenara, birbirini bir nebze olsun anlamaktan son derece uzak fikirlerin ya da hareketlerin temsilcileri idi (Sf. 296). Diğer şehirlerdeki durum da bundan pek farklı değildi aslında. Şehir meydanlarında yürünüyor, parka dokunmayın diye slogan atılıyor ancak söz konusu parkın İstanbul halkı için önemi ya da parkın varlılığının ne ifade etttiği pek bilinmiyordu. Polisin uyguladığı şiddete anlam veremeyenler vardı örneğin. "Simit sat, onurlu yaşa." gibi dövizler taşındı. Bu açıkça gösteriyor ki bugün dahi birçok insan polisliğe ve polis-devlet ilişkisine dair politik bağlamda pek az şey biliyor. O sebepten, polisi bu şiddeti sadece geçimini sağlamak için uyguluyor zannediyor. Polis bir düşünceyi korur. Bunun sonucu olarak seni, beni, Bakkal Ahmet'i gözetir. Şayet bir gün sen, ben, Bakkal Ahmet söz konusu düşünce ile sorun yaşayacak olursak polisin bizden yana olacağını düşünmek basbayağı cehalet, basbayağı saflıktır. Medya da nasibini aldı eleştirilerden. Normal şartlar altında medya sektörünün nasıl ve ne amaçla çalıştığına dair fikir sahibi olunmadığında eylemler süresince medyanın tavrı insanı şaşırtabilir elbet. Gezi Parkı'na dikilmesi planlanan kışla, AVM ya da her ne ise medya ile aynı sistemin parçasıdır. Söz konusu gazete ve televizyonlar, severek takip ettiğimiz muhalif yazarlarımızın maaşını sen, ben çıktığında kanalı değiştirdiğimiz reklamlarla öder. Bu reklam verenler tam da bu AVMlerin sahibi yahut AVMlerin kiracısı olan işletmelerdir. Özetle; biz bilemedik, birleşmedik de hiç, -miş gibi olduk o kadar. Bir şeyi devirmek dünyanın en harika hislerinden biri olabilir. Gel gelelim bunun gerekli olanların listesi ortalama bir Türk annesinin bayram alışverişi listesini dahi geride bırakır. Biz hazırlıksızdık. Başarılı değildik, olamadık ve muhtemelen olamayacağız. Ünlü bir şovmenin dediği ve takiben ciddi eleştiri aldığı röportajında dediği gibi "Hava güzeldi ve biz o sıralar insanlık tarihindeki en 'amaçsız' yetişmiş, yetiştirilmiş kuşaktık." Eylemi, verilen mücadeleyi küçümsediğimden; yiten canları umursamadığımdan söylemiyorum bunları. Bana bunları söyleten hayal kırıklığım. Bir mayıs akşamı yerine AVM dikmek için kesilen bir ağacın etrafında birleşen milyonlarca insan eylülde daha iyi bir eş, daha iyi bir araba gibi şeyler için o plazalardaki işlerine geri döndü. Öğrenciler eylül ayı itibarı ile daha iyi bir iş için okullarına devam ettiler. Sanat eserleri hafta sonu AVM koridorlarında sergilenecek yine. Üstelik artık bir mayıs akşamı toplanacak cesareti bulmak eskisinden daha zor. Bu mayıs yalnızca şampiyon takımın taraftarları dolduracak Taksim'i. Cimbom yarıştan koptu, Kanarya ise futbolu ile ümit vermiyor.