SAVAŞ VE ÇOCUK

(Mahmut Rislan, Suriye, 2016) Fotoğraftaki çocuğun suçu nedir sizce? Bu kadar masum ve acınası bakmasının nedeni nedir? Sizce birini mi öldürmüştür? Veya hırsızlık mı yapmıştır? Bu çocuğun tek suçu var aslında. O da yanlış yerde doğmak; savaşın içinde... Bu pozu muhabir Mahmut Rislan Suriye'deki bombalı saldırıda çekmişti ve fotoğraftaki çocuk Ümran, haber bültenlerine Suriye'deki yıkımın simgesi olarak düşmüştü. Hatta bu fotoğraf sayesinde insanlar bilinçlenmişti ve savaşa karşı tepki göstermeye başlamıştı. Günümüzde maalesef ki bu tür fotoğraflara çok rastlıyoruz ve bunların önüne geçemiyoruz. Neden mi? Çünkü hala dünyada kötü insanlar var ve kontrol edilemez haldeler. Eskiden savaşlar özgürlük kazanmak için yapılırdı. Bu yüzden insanların, topraklarını korumak için savaşmaktan ve düşmanlarını öldürmekten başka çaresi yoktu. Ancak artık savaşlarda haksızlık ve ülke çıkarları var. Hatta Prusyalı savaş felsefecisi Karl Von Clausewitz tam olarak açıklamış; "Savaş, siyasetin başka yollardan devamıdır.". Peki bu çıkarlar yüzünden ölen sivillerin suçu nedir? O kadar politikacı nasıl bir anda uluslararası antlaşmaları çöpe atabilir? Anlayamıyorum, güçlü ülkeler her zaman kendinden çok zayıf ülkelere saldırıyorlar ama kendilerinin de bir zamanlar onlar kadar güçsüz olduklarını unutuyorlar. Gerçekten de "Savaşı zenginler çıkarır, yoksullar ölür." (Sartre). Öldürmenin, saldırmanın haklı yanları olabilir elbet. Fakat binlerce hatta milyonlarca sivil insanın öldürüldüğü bir savaşa ne kadar iyi bir gözle bakılabilir? Kazananı da yoktur zaten savaşın. O kadar insan ölürken nasıl bahsedebiliriz zaten zaferden? Ama maalesef bir gerçek var, dünyada insanlar var olduğu sürece savaşlar dinmeyecek. Bu yüzden dünyanın kötüye gittiğini düşünüyordum aslında ama tam umutsuzluğa kapılmıştım ki sosyal medyada videosunu gördüğüm küçük bir çocuk bana umut ışığı gösterdi. Çocuk Ümran'ı görmüştü ve Obama'ya mektup yazmıştı. Ümran'ı evine çağırmak ve onunla ailesini paylaşmak istiyordu. Onunla oyunlar oynamak, bir de onu arkadaşlarıyla tanıştırmak istiyordu. O an farkına varmıştım. Savaşların dinmesini gerçekten isteyen birileri yetişiyor ve umarım onlar kimsenin yapamadığını yapıp dindirecek. Bu fotoğrafı özellikle savaşların en çok çocukları etkilediğini düşündüğüm için seçtim. Çünkü onların bu dünyadaki en saf düşünceleri barındıran varlıklar olduğunu düşünüyorum ve çocukların, çoğu durumda kendilerini koruyacak fiziksel güçleri olmadığını görüyorum. Savaşlarda milyonlarca çocuk öldürülüyor, yaralanıyor ve sakat kalıyor. Çoğu evlerinden uzak kalmaya zorlanıyor ve ailelerini kaybediyor. Kimisi ailesiyle kalsa bile yoksulluk içinde geçiniyor. Aslında o kadar çok çocuk var ki bu durumda olan. Her gün aynı yerdeler aslında onlar, ama insanlar kafalarını çevirip geçiyor yanlarından. Sanki onlar yokmuşçasına... Empati yapmayı bilmiyor bizim insanlarımız, hiç koymuyorlar kendilerini onların yerine. Kendilerinin güllük gülistanlık hayatları var diye görmezden geliyorlar o mendil satan, para dilenen küçücük çocukları. Anlayamıyorlar, bir lira bile verseler o çocuğun ne kadar sevineceğini. Bu kadar eleştirsem de ben de yapıyorum aynısını. Özellikle bir öğrenci olarak okulda olmaktan ben de sıkılıyorum. Ders bitse de gitsek diyorum. Düşünüyorum bu sıralar, ne kadar bencil davranmışım meğer. Savaştan kaçıp başka ülkelere sığınan çocuklar can atıyorlardır o sıralarda oturmak, o kitap kokusunu koklamak, kalemin arkasını ısırmak için. Çok etkileniyorum artık onları gördüğümde. Ben de o çocuklardan birinin yerinde olabilirdim. O yüzden savaşların getirdiği bu haksızlığa gerçekten dayanamıyorum. Okumayı hak etmeyen insanlar bile okurken bu hayatta, neden böyle? Neden onlar daha oyun nedir bilmezken, mendil satıp para kazanmaya, ailesini geçindirmeye çalışıyor? Çünkü savaş, o çocukların hayatını bitirdi ve bitirmeye de devam ediyor. Hepimiz bir ağızdan barış demedikten sonra da bitirmeye devam edecek. Aslında bu dünyada tek bir savaşımız olmalı, o da çocuklara çikolatanın tadını öğretmek...