KENDİ KENDİNE MUTLULUK

Mutluluk, kendi benliğini arayan tüm canlıların ortak amacını karşılayan bir kavram bana göre. Örneğin bir köpek sevildiğini hissederse ve sahibine bağlılığını gösterirse mutlu olur. Ancak insanlar için durum bundan çok daha farklı. Çünkü insanların Maslow'un ihtiyaçlar hiyerarşisinin gerekliliklerini yerine getirip tepesine tırmanmak gibi temel bir istenci var. Maslow'a göre bu gerekliliklerin yerine getirilmesi mutluluğu sağlıyor. Bu gereklilikleri karşılayana kadar çok uzun bir yol kat etmek gerekiyor tabii ki. Kendini gerçekleştirip mutlu olmaya çalışmak adeta insanlar arasındaki bir yarışa dönüşüyor. Sadece en güçlü olan hayatta kalabilecekmişçesine savaşılıyor, tüm kozlar oynanıyor. Bu savaş ortamına rağmen sürekli gülüyor olmam -arkadaşlarımın dediğine göre- elbette gurur verici. Bununla övünmek için yeterince sebebim olduğunu hatırlatan eser Jeanette Winterson tarafından yazılan Normal Olmak Varken Neden Mutlu Olasın kitabı oldu. Kitapta, anne Yılmaz 2 sevgisi görmemiş, mutlu olamamış olan yazar hayat hikayesini samimi bir şekilde ve tüm detaylarıyla anlatıyor. Başlangıçta mutluluk üzerine yazılmış sıradan bir kitap olduğunu düşünmüştüm ancak kitabı okurken kendimi yazara ve yazdıklarına çok yakın hissettim. Çünkü ben de yazar gibi, yıllardır biyolojik annemden uzakta yaşıyorum. Bu konuyu genellikle düşünmekten kaçsam da kitabı okurken yazarın tüm hislerini anladığımı fark ettim. Açıkçası bu durum benim hayatımın bir gerçeği ve kaçmamın buna bir çözüm getirmeyeceğini anlayabiliyorum artık. Kişisel gelişim kitaplarının birçoğunun yazılış amacı insanlara mutluluğu getirmek olsa da pek başarılı oldukları söylenemez bence. Çünkü bu, insanlara kitap okutmakla çözülebilecek kadar basit bir hal olsaydı her insan mutlu olurdu. Oysa ben her gün onlarca mutsuz insanla karşılaşıyorum. Kimi işinden dolayı mutsuz oluyor, kimi kaybettiklerinden... Elbette bunlarla sınırlı değil, mutsuz olmak için sayısız sebep var. Bu sebepler arka arkaya geldiğinde hayattan soyutlanabiliyoruz. Yazar, "Tek başımaydın. Kendi kendimi yaratmıştım... Sadece kendime inanıyordum"(Winterson 147) diyordu. Asıl önemli olan, yazarın da anlattığı gibi, kendi kendine yetebilmek. Mutlu olmak için başkalarına ihtiyaç duyarsak asla mutlu olamayız. Örneğin bir proje üzerinde çalışıp başarısız olunca, hayatı boyunca hiçbir başarısı olmayan bir insan "gördün mü, sana demiştim" diyebiliyor. Ebeveynlerine bağımlılık da buna benziyor bence, seni yarı yolda bırakabiliyorlar. Babam bugüne kadar neyse ki- beni hiç hayal kırıklığına uğratmadı ancak biyolojik annem tarafından defalarca kandırıldım. Biyolojik açıdan sevme zorunluluğu olan birinin nasıl bu şekilde davrandığını hala aklım almasa da bu durumun beni güçlendirdiğine inanıyorum. Sonuçta zorluklarla karşılaşmayan insan en ufak zorlukta pes eder. Ben de tüm bunları yaşamasaydım belki de şu an mutlu olamazdım. Yazar evlatlıktı ve üvey annesi sürekli mutsuz olan bir kadındı, sevgisini hiçbir koşulda göstermiyordu. Dolayısıyla yazarın mutsuzluğunda başrol oynadı. Benzer şekilde Yılmaz 3 çevremizdeki mutsuz insanlar bizi de etkiliyor. Çünkü mutsuzluğun doğası buna çok müsait. Örneğin ben bir arkadaşım veya tanıdığım biri mutsuz olduğunda genellikle fark ederim ve mutsuzluğunu paylaşmak isterim. Ancak çok yakın bir arkadaşıma bunu ifade ettiğim için terslendiğimi hatırlıyorum. Genellikle insanların mutsuzluğunun fark edilmesi hoşlarına gitmiyor. Öyle ki, insanlar mutsuz oldukları fark edilmesin diye çevresindeki insanları mutsuz etmeye eğilimliler bence. Sabahları "günaydın" denildiğinde karşılık verilmemesine başka bir açıklama bulamıyorum. Aynı şekilde işinden mutsuz olan insanların işlerini somurtarak, işine saygı göstermeden yapmalarına da. Bu durum kendi mutsuzluklarını artırıyor, iyiye gitmek yerine daha da mutsuz oluyorlar. Maslow'un hiyerarşisine tırmanma yani kendini gerçekleştirme yarışının getirdiği savaş ortamı tersine çalışıyor ve en mutlu olma yarışı, en az mutsuz olma yarışına dönüşüyor. Böyle durumlarda mutsuzluğun sonunun olmayacağını anladığım için çok yakın bir arkadaşımdan uzaklaştım. Çünkü her mutsuz anında yanında olsam da beni üzdüğü gibi mutsuz olmayı alışkanlık haline de getirmişti. Ben ise kendi başıma iken mutluydum ve kimse beni mutlu eden benliğimden daha mühim olamazdı.