Özgür Hissedememek

Ben özgür olmak istiyorum ve elime verilen üç beş özgürlük kırıntısı bile özgürlüğün özel ve eşsiz olduğu hissiyatına kapılmam için yeterli. Ancak bir türlü sahip olamıyorum bu duyguya, tam yakaladım diyerek sıkıca tutuyorum ellerimle sonra farkına varıyorum ki aslında bu yalnızca bir serap. Özgür değilim, sadece bunun hayaliyle yaşıyorum. Özgür İnsanlar adlı eser kıtlık zamanında özgür olan insanlığın bolluk zamanlarında nasıl faiz borçlusuna dönüştüğünden, idealize edilen değerlerin aslında bizleri ezmekte kullanılan araçlar olduğundan, yeniden inşa etmek istediğimiz dünyanın aslında doğamıza ve coğrafyamıza ne kadar aykırı olduğundan bahsediyor. Peki ya bu özgürlük nedir? Kitaptaki Bjarjur adlı karakter yıllarca çalışıp biriktirdiği parayla şehirden çok uzakta, kırların ortasında bir çiftlik alır. Tek istediği kimseye borcu olmaması ve kendi topraklarının kralı olmasıdır. Yani özgürlük sevdalısıdır, Bjarjur. Bu kaçış benim de hep istediğim ve bir gün mutlaka yapacak cesareti kendimde bulacağımı umduğum bir eylem. Böylelikle iş telaşı ve insan kaprislerinden kurtulabilecek ve kendi istediğim hayat düzenini kurup yaşayabileceğime inanıyorum. Aslında ben bunu her yaz yapıyorum. Bir, iki hafta yahut bir aylığına evi terk edip yepyeni bir yere gidip, neredeyse tüm sorumluluklarımdan kurtulup tatil adı altında özgürlüğün tadını çıkarıyorum. Bu özgürlüğe erişmek için atılmış önemli bir adım çünkü günümüzde şehir hayatını yaşarken, ben kendi hayatımı yönlendiremiyorum. Şehir hayatı engellemelerle ve kısıtlamalarla dolu. Peki özgürlük bu engel ve kısıtlamalardan kaçmak mıdır? Ben özgürlüğü hayatımın başkaları tarafından kısıtlanmaması olarak tanımlıyorum. Bu kısıtlanma iki şekilde olabilir. Birincisi bir eylemi yapmamaya zorlanmam, ikincisi ise başka bir eylemi yapmaya zorlanmam. Dolayısıyla sigara içtiğim takdirde cezalandırılacaksam ya da araba sürerken hız sınırını aştığım için ceza ödeyeceksem ben özgür falan değilim. Ancak günümüzde kurallar, ödevler ve cezalar toplumsal düzenin, adaletin sağlanması için kaçınılmazmış ve bugünün şartlarında bunlar olmadan yaşayamazmışız gibi gösteriliyor. Bizimle adeta bir oyun oynanıyor. Tüm hız sınırlarını aşabileceğimiz arabayı parasını verip alabiliriz ama hız sınırını geçmek yasak ya da istediğimiz bir sigarayı alabiliriz ancak kapalı bir yerde içemeyiz. Sanki bize kocaman süslü bir pasta veriliyor fakat yememiz yasak. Bunun nedeni tabi hepimizin malumu diğer bir kişinin özgürlüğünü tehdit etmesi. Biri sigara içerken diğerini zehirleyebilir yahut hız sınırını aşarak başka birinin hayatını tehlikeye sokabilir ancak bu gerçek bir çözüm mü acaba? Bence hiç de tatmin edici bir çözüm değil, yani neden bunu bir problem olarak görüp benim özgürlüğüm kısıtlanıyor. Sigara satan sensin, arabayı satan sensin ve bunu satın alan benim, benim oldu artık. Arabanın pedalına basıp hızlanmak, sigarayı da istediğim yerde içmek istiyorum, eğer bu tasarruflarda bulunamıyorsam ben nasıl bu malların sahibi olacağım. Ben arzu ettiklerimi yapamadıktan sonra bu düzen sağlanmış mı olacak yani? Toplumun düzenini niye insanları kısıtlayarak sağlamaya çalışıyoruz. Özgürlüklerimizi arttırarak yapmamız daha güzel olmaz mı? Düzen, kural diyerek kendimi kısıtlayıp duruyoruz ve aslında hepimizin şüphesiz erişmek istediği özgürlük olgusunu bir problem haline getiriyoruz ancak maalesef çok hassas bir noktayı kaçırıyoruz. Eğer tamamen özgür olsaydık özgürlüğü düşünür müydük? Zaten var olan bu olgusunu peşine düşer miydik? Herkes istediği gibi davransa düzen sağlanabilir miydi? Ne yazık ki günümüzde özgürlük sadece bize sunulduğu kadar, fazlasını elde etmek için cesur davranmak ve kendimizi toplumdan soyutlayıp, kendi kurallarımızı koyabileceğimiz bir yere kaçmaktan başka bir çaremiz yok. Mustafa Feyzi Belviranlı