NEYE, NİYE İNANIYORUZ?

Hermann Broch'un Büyülenme adlı romanı, etkisi altında çok zaman kaldığım bir durumu anlatıyor: İnanmak. Kitaba harcadığım zaman diliminde çok sinirlendiğim bir durum olan inancın başka sebepler için kullanılması beni rahatsız etti. Ama yazara değil, bunu başaran karaktereydi olumsuz hislerim. İnsanların inancı bir başkasının maddi ve nefsani isteklerini karşılamak için bir yol olmamalı bence. İnsanlara inanma konusunda biraz aceleciyimdir aslında. Onlara inanmamı sağlayacak birtakım hal ve davranışları görürsem daha da çabuk inanırım. Maalesef bazen kendimi tehlikede hissediyorum bu sebepten. Galiba insanların tavırlarını ve karakterlerini değerlendirme ve doğru kanıya varma benlik değil. Uzun bir zamandır başkalarına inandıktan sonra yaşadığım hayal kırıklıkları beni biraz daha temkinli olmaya itse de bu inanma konusunda değil de harekete geçme konusunda yardımcı oluyor. Yani hemen harekete geçmeyip bir süre üzerinde düşünüyorum tavsiye edilen veya övülen bir eyleme kalkışmadan önce. Sorduğum ilk soru şu oluyor kendime: "Yapmayı düşündüğüm şey hayatım için ne kadar gerekli ve bana getirecekleri ve riske atacağım, kaybedebileceğim şeyler ne?". Yalan olduğunu öğrendiğimde bana çok büyük kayıplar getirmiş veya getirecek olan bir inancım var mıydı diye düşünüyorum ve bulamıyorum. Büyük bir kayıp yaşamamam çok rahatlatıcı. Yaşadığım kayıplar daha çok hiçbir zaman beni tam manasıyla arkadaşı görmemiş birini fark etmem ve var olduğunu düşündüğüm arkadaşlığımı kaybetmem veya bana kestirmeden verilen cevaplara inanışımın daha geniş kapsamlı düşünmeme engel olması gibisinden şeyler. Telafi edemeyeceğim bir şey yaşamamış olduğuma çokça şükrediyorum. Ama bu daha sonraki hayatımda yaşamayacağımın garantisini de taşımıyor. Bunun benim anlama kapasitemle ilgili olduğunu da düşünmüyorum. Sadece dünyamda insanların ne kadar kötü olabileceği ve bu kötü insanların ne kadar yakınımda olabileceği hakkında fazla bir karamsar bakışa sahip değilim. Biraz da bizlerin bir düşünce veya kanının var olduğuna kolayca inandığımız sosyal medya paylaşımlarından bahsetmek istiyorum. Çoğu zaman boş bulduğumuz vakitlerde ya da canımız sıkıldığında açtığımızı söylediğimiz gerçi esas yapmamız gerekenlerin arasında yitirdiğimiz vakitlerin ana sebebini de oluşturabiliyor- sosyal medya siteleri gerekli-gereksiz, doğru-yanlış birçok bilgi ve yorum içeriyor. Gezerken gördüğümüz fotoğraf ve resimler, videoların ses efektleri ve renk geçişleri, kelimelerin büyüleyici kombinasyonları farkında olmadan bize düşünme ve sorgulama süzgecimize pek de ihtiyaç duymadığımızı hissettirerek olay veya durumun zihnimizdeki konumunu belirliyor. Bir saniye önceki biz bakıyoruz ki tamamen değişmişiz görüş açısı olarak. Kararlarımız ve verdiğimiz tepkiler de değişmiş. Sosyal medya hayranları ve bağımlıları bana bu açıdan benden bile kötü durumda görünüyorlar. Çünkü ben kandırılma karşısında kendim ile ilgili karar veriyorken sosyal medya bir topluluk olarak tepki vermeye dayanıyor. Yani beğeni sayısının yüz binleri aşması bireylerin sorumluluğunda ve ciddi durumlar için gerçekten daha kritik bir konum aslında onlarınki. Yüz binde bir olmak, yüz binin küçük görülecek bir parçası olmaktan ziyade bütünü oluşturmak için ihtiyaç duyulan her önemli parçadan biri olmaktır benim gözümde. Her paylaşıma, sorgulayarak temkinli yaklaşmanın önemli olacağı bu konudaki görüşüm. Bir de artık hiçbirine güvenemediğim gazeteler. Kanallarda siyasi taraflarıyla anılan gazetelerden başka tarafı olan kanallar da haber anlayışımı tamamen felç etmiş durumda. Artık çarpıtılan olayları takip etmekten de yoruldum. Bize bırakmıyorlar hangi tarafı tutacağımızı. Belki de hazırcılığımız bu hale soktu medyayı. Bu zaten sadece benim sıkıntım değil, tüm ülke hatta tüm dünya insanları bu konuda sıkıntılı. Buna bir çözüm getirmek mi? Kusura bakmayın ama buna bir çözüm getirilmesi şu an için zor görünüyor, zaten bu konuda yapılabilecek şeylerin bilinmiyor olması değil esas sorun. Özelden genele inandığımız oluşum ve kişilerden bahsetmek istedim bu yazımda her ne kadar detaya inemesem de-. Yapabileceğim en iyi şeyin inanmak zorunda olmadığım şeylere inanmaktan kaçınmakla birlikte diğer şeyler için de iyi bir süzgeçten geçirme sonrası inandırıcılıklarına karar vermek olduğunu düşünüyorum.