MASALSI HAYATLAR

Ankara il merkezi, Ulus bölgesi, şimdilerde Opera binasının karşı taraflarına denk gelen bir mahalle, eskilerin tanımıyla "Yahudi Mahallesi", şimdilerde evler terk edilmiş, sokaklar boş, eski binalar kısmen yıkılmış, bahçelerdeki ağaçlar kuru, çatılar, kiremitler viran. Camlarda ne bir ışık, balkonlarda, kapılarda ne bir ses, ne bir nefes... Tüm mahalle terk edilmiş... Ve işte o terk edilen mahallenin orta yerinde, ana sokakların kesiştiği noktada bir konak. Büyük olasılıkla zamanın Ankara'sının en renkli, en canlı, en varlıklı yaşam alanlarından biriydi bu mahalle ve konak. Günümüz Ankara'sında halen varlığını sürdüren bir tarihi yapı bu konak. Camları, çerçeveleri kırık, içi, dışı, çevresi boş ve yalnızlığa mahkum bir halde yaşanmışları, anılarını düşlüyor, geçmişle günümüz arasındaki zamansal gerçekliği bulmaya çalışıyor. Konak, dediğim gibi iki sokağın kesiştiği noktada. Sokağın karşı köşesindeki duvarın üzerine, belki eski sahiplerinin çocukları, torunları, belki eski mahalle sakinlerinin biri tarafından şu yazılmış, "Bitti diye üzülme, yaşandı diye sevin..." Bu yazı birkaç sene öncesine kadar duvarda duruyordu. Bir sanatçı, bir ressam olan annem Svetlana İnaç, Ankara'nın eski mahallelerini, eski sokaklarını, eski yaşamlarını konu alan resimler yaparken bu mahalleyi, bu sokağı, bu konağı ve bu yazıyı buldu ve resmetti. Annem, çok zaman önceleri bu ülkeye, bu kültüre, bu yaşam biçimlerine yabancı bir insandı. Yaklaşık 25 yıl kadar önce Kazakistan'da görevliyken babamla tanışarak bu ülkeye gelmiş bir Rus vatandaşı. Gelir gelmez eline fırçayı alıp, şövalesine tuvali yerleştirip Anadolu'yu resmetmeye başlamış. Ve bütün bu resimleri, sergileri, "Bir ülke, masala dair..." sloganı altında toplamış. Yani kısaca ülkemizin tarihi, kültürü, yaşamı ve renkleri üzerine yoğunlaşmış. İçinde yaşayan bizlerin görmediği, önünden gelip geçerken de fark etmediği sokaklar, yapılar, oynayan çocuklar ve işte masal gibi bir ülke... Yaban ellerden gelen bu sanatçı işte bu özelliklere yoğunlaşmış... Ve yıllar önce Ankara'ya ulaşmış. Ankara... Yamaçları, vadileri, dar dik yolları, birbirine dayanmış, iç içe girmiş yapıları. Sarıdan kahveye çalmış ahşap kapıları. Binalar, çatılar, bacalar, duvarlar. Yapıların oluşturduğu hareket, ritim, renk... Dans gibi, müzik gibi, masal gibi... Ve evler... Yaşama dair, insana dair, kültüre dair ne varsa her şey onda saklı. Evler sanki yaşamın sırrı gibi. Eski bir yapı, silinmekten rengi dönmüş, yer yer açılmış döşeme tahtaları, kararmış taş duvarları. Artık ateşi yanmayan sobaları, dumanı tütmeyen bacaları... Hemen yanı başında ilk meclis, ilkokul, ilk banka, yığma taştan cumhuriyet anıları... Ve işte bugün, günümüz... Yeni caddeler, parklar, araçlar, çarşılar, dükkanlar ve simitçi arabaları... Ve işte yeni ve eski Ankara, hepsi bir arada. Yaşama dair ne varsa hepsi, yan yana, iç içe, sarmaş dolaş... Ve bütünüyle Anadolu ve Anadolu'nun insan ve yaşam manzumeleri. Gece ve sabah... Dün ve bugün... Şimdi ve geçmiş... Sanki zamana yolculuk gibi ama hüzünlü bir yolculuk... Hüzün yolculuğu... Anılar mı, özlem mi, yoksa kaybolup giden bir kültürel zaman mı bu hüzün? İnsanın içini bir tuhaf yapan, insan yüreğinde buruk bir tat, bir hoşluk bırakan bir hüzün... Yalnızca acı değil, mutlulukla karışık bir hüzün... Işık ve gölge gibi... Bir zaman tüneli gibi... Bizi geçmişe götüren bir tünelde, bizi bir ülkeye, bir masala götüren bir arayış... Ve bu arayışta karşımıza çıkan bir sokak ve terk edilmiş bir konak... Ancak mesajı hiç de acılı ve hüzünlü değil. Diyor ki, "Bitti diye üzülme, yaşandı diye sevin..." Velhasıl işte böyle bir resim... Ve işte böyle "... bir ülke, masala dair." DALYAN İNAÇ