SOFRADA KONUŞULMAZ

Geçen yaz üniversitemin bana sağladığı imkan sayesinde bir aylığına Fransa'yı ziyaret etme şansını yakaladım. Bu ziyaret süresince birçok şehir ve doğal güzelliğe de şahitlik ettim. Sırasıyla önce Lyon ardından Vichy ve son olarak Paris'i şehirlerini gezdim. Bu gezi benim açımdan eşsiz bir deneyim oldu çünkü bu benim yabancı bir kültürle kurduğum ilk temastı. Fransa'da kalacağım süre boyunca bir okulda Fransızca eğitim görecek, bu eğitim boyunca da beni ağırlayan bir ailenin yanında kalacaktım. Türkiye'den ayrılırken içimi kaplayan tatlı heyecanın sebebi de buydu. Farklı bir kültürde yetişmiş biri olarak bu aile içerinde bir kültür kargaşası yaşamaktan korkuyordum. Bu kaygı ile Ankara'dan ayrıldım ve ilk olarak Lyon'a daha sonra da seyahatimin büyük bir bölümünün geçeceği Vichy şehrine ulaştım. Vichy garında beni evin annesi Cathrine karşıladı ve bir ayımı geçireceğim evine götürdü. Orada ailenin babası Patrick ve kızları Camille ile tanıştım. İlk izlenimime göre bana farklı gelen şey evde, Türkiye'de neredeyse her odada bulunan televizyonun olmamasıydı. Tutuk bir Fransızcayla sebebini sorduğumda ise Patrick bana kütüphanelerini gösterdi. Aile evin bir odasını kitap okumak için ayırmıştı ve televizyon izlemek yerine kitap ve gazete okuyorlardı. İnsanların televizyon karşısında zamanlarını öldürmek yerine bu vakti bilgi edinmek için kullanmaları beni gerçekten etkiledi. Ardından Cathrine bana bir kitap hediye etti ve çatı katındaki odamı gösterdi. Odama Çakır 2 yerleştim ve dinlenmek için uzandım. Akşam olduğunda Camille beni akşam yemeğine çağırdı ve aşağı indim. Damak tadı konusunda biraz hassas olduğum için endişelendiğim diğer bir nokta da yemekti. Bu endişe yemekte yaşadığım sürprizle yerini şaşkınlığa bıraktı. Zira ana yemekte Patrick bir Yunan yemeği olarak bizlere musakka sundu. Musakka'nın Türklere ait olduğunu esprili açıklamalarımla kabul ettirmeyi başardıktan sonra içim rahatlamış bir şekilde odama döndüm. Genel olarak akşam yemeklerinde edindiğim izlenim ise yemeğin bütün aileyi bir araya getiren bir unsur olmasıydı. Evdeki herkes akşam yemeklerinde bir araya geliyor, yemek yemenin yanı sıra her birey söz alarak gününü anlatıyor yorum yapıyor veya belirli bir konu üzerine sohbet ediliyordu. Hal böyle olunca da, yemekte geçen süre de uzuyor, Türkiye'de en fazla bir saat olan yemekte geçen süre Fransa'da iki buçuk saate kadar çıkıyordu. Ancak, sıcak sohbet ve paylaşım insana zamanın akışını unutturuyor ve insan yemekte saatlerinin geçtiğine inanamıyordu. Bu güçlü sohbet sırasında kişiler konuşarak sosyalleşiyor paylaşıyor, anlatarak deşarj oluyor ve rahatlıyordu. Bunun sonucunda da sofrada herkesin yüzü gülüyor, insanın giderek yalnızlaştığı günümüz dünyasında insanlar aralarındaki bağları korumayı başarıyordu. Yemekler böylesine verimli ve sıcak geçince özeleştiri yapmak da kaçınılmaz hale geliyor haliyle. Geriye dönüp baktığımda, evimizdeki sıradan bir akşam yemeğinde babam maç başlayacağı için acele ediyor, annem daha önce yediği için yemeğe katılmıyor, kardeşim bir yandan telefonuyla oynarken, diğer yandan yemek yemeye çalışıyor, ben ise yemeğimi bir an önce bitirip çevirime başlama derdindeyim. Kurulan en uzun cümlenin "Tuzu uzatabilir misin?" olduğu böyle bir ortamda iletişimden bahsetmek maalesef mümkün değil. Günlük telaş içerisinde, belki de bizi bir araya getiren tek şey olan akşam yemeklerimizi böylesine verimsiz geçirerek aile yapısına zarar vermemiz ve bunu fark edebilmem için Fransa'ya gitmek zorunda olmam gerçekten üzücü. Çakır 3 Bu noktada, çocukken sıkça işittiğim bir söz aklıma geldi. "Sofrada konuşulmaz." Yaşadığım bu etkileyici maceradan sonra, bu sözün değişmesi gerektiği kanaatindeyim. Okul ve iş gibi nedenlerle günlük hayatın keşmekeşi içerisinde ailemize ayıracak zamanımızın azaldığı şu günlerde en azından bizi bir araya getiren akşam yemeklerini aramızdaki iletişimi güçlendiren ve bizi mutlu eden bir araç olarak kullanmamız gerektiğini düşünüyorum.