Tüketim Çağı

Tarih biliminde, insanoğlunun dünya üzerindeki yaşamı çağlara bölünerek incelenir: ilk çağ, orta çağ, yeni çağ ve yakın çağ. Peki bizden sonra gelecek nesiller, bizim çağımızı nasıl adlandıracak dersiniz? İçinde bulunduğumuz çağı tarif eden birden fazla isim var: bilgi çağı, bilişim çağı ya da uzay çağı... Bana sorarsanız bu isimlerden hiçbirisi şu anda dünya üzerindeki sistemi açıklamıyor, dahası bu isimler dünyaya egemen olan sistemin kendi yakıştırması olduğundan, kasıtlı olarak saklanan bir gerçekten söz edilebilir. Bu çağa verilebilecek en uygun isim, tüketim çağıdır. Tüketim çağında tükenen nedir? Çoğu insanın iddia ettiğinin aksine, tükenenin kaynaklar olduğuna inanmayı reddediyorum. Bu çağda tükenen ne petrol, ne altın, ne de sudur. Bu çağda tükenen insanoğlunun ta kendisidir. Dört bir yanımızı kuşatan medya ve diğer teknolojik aletler her ne kadar bu gerçeği bizden saklamaya çalışsa da, insan kendi yaşamına dönüp baktığında bu gerçeği kolayca fark edebilir. Medya organları bizi sistemin bir parçası haline gelmeden mutlu olamayacağımıza ikna etmeye çalışır durur. Reklam tabelalarında, alış veriş merkezlerinde tüketmenin mutluluk olduğu fikri beynimize kazınmaya çalışılır. Tüketmenin tükenmek demek olduğu gerçeği ise pek dillendirilmez. Bu tüketim çemberini kırmaya çalışanlar ise, yakın çevresinden başlamak üzere zorlu bir psikolojik mücadeleyle karşı karşıya kalırlar. Bu mücadele sonucunda ise genellikle kazanan yine sistemin kendisi olur. Fakat insanoğlu üretmenin ve infak etmenin kazandırdıklarını gördükçe, yalnızca bir kısır döngüden ibaret olan tüketim çemberi yıkılacak ve yerine karşılıksız iyilik yapmaya dayalı daha güzel bir sistem inşa edilebilecektir. Maalesef insanoğlu sahip olduğunu sandığı şeylerin esiri olduğunun farkında değildir. Cep telefonu, sosyal medya ve saat modern kelepçelerden daha fazlası değildir. İnsanlık sonu gelmez bir koşuşturmacayla sistemi devam ettirmeye çalışırken, bu kelepçeler de insanları her an baskı altında tutarak sisteme karşı gelmeyi imkansız hale getirir. Bununla beraber her bireye doğumundan itibaren sisteme karşı gelmemesi gerektiği yine sistem tarafından öğretilir. Topluluklar içerisinde yetişen insanın ahlak normları ve hayata bakış açısı da topluluk tarafından şekillendirilir. Bu şekilde büyük çoğunluğu sistem tarafından şekillendirilmiş toplumlarda ise, sisteme karşı gelmek dışlanmayla sonuçlanabilir. Toplumun büyük kesimi anlatılanlara kulak tıkayacak, hatta bazıları sisteme methiyeler düzerek size karşı çıkacaktır. Che Guevara'nın da dediği gibi: "Özgürlüğün önündeki en büyük engel, halinden memnun olan kölelerdir." Toplumun büyük bir kısmı bu sistemden memnun olduğu sürece, sistem ne kadar kötü olursa olsun, sistemi değiştirmek imkansızdır. Her ne kadar insanoğlunun hali yukarıda bahsettiğimiz gibi olsa da, ortada ümitsizliğe düşmeyi gerektirecek bir durum yok. İnsanların sadece ürettiği kadarını tükettiği, doğaya yük olmaktan vazgeçipdoğayla birlikte hareket ettiği bir dünya elbette mümkün. Gelecek nesillere böyle bir dünya bırakmak için yapılması gerekenler sandığımız kadar zor değil. Dünya çapında böyle bir değişimin mümkün olabilmesi için her insan öncelikle kendisini değiştirmelidir. Gereksiz ve aşırı tüketimden uzak durmalı, tüketim çılgınlığına kapılmamalıyız. Zaman ve para dahil olmak üzere hiçbir şeyi israf etmemeliyiz. İhtiyacımız olmadan alışveriş yapmamalı, elimizde bulunan fazlalıkları ihtiyaç sahiplerine ulaştırmalıyız. Bozulan eşyalarımızı çöpe atıp yenisini almak yerine onları onarmayı denemeliyiz. Tek kullanımlık tasarlanan ürünlerden uzak durmalıyız. Tercihlerimizi para endeksli yapmamalı, hayatımızın temeline maddiyatı yerleştirmemeliyiz. Sonuç olarak, tüketim toplumunda tüketmenin tükenmekle aynı anlama geldiğinin bilincinde olarak tüketimlerimizi kontrol altına almalıyız. Unutmamalıyız ki bu kısır döngüyü insanlar inşa etti ve bunun üstesinden de yalnızca insanlar gelebilir. Mandıra Filozofu'nun esprili anlatımıyla beraber verdiği en önemli mesaj budur.