HAYVAN ÇİFTLİĞİ ADLI ROMAN ÜZERİNE DÜŞÜNCELER

Hayvan çiftliği, İngiliz edebiyatçı George Orwell tarafından kaleme alınan ve eleştiri türünün dünyadaki en iyi örneklerinden birisidir. Ülkemizde genellikle "Bindokuzyüzseksendört" adlı romanıyla tanınan Orwell, yine en çok bilinen kitapları arasında sayılan bu eserinde reel sosyalizmi ağır biçimde eleştiriyor. Kendisi de bir sosyalist olmasına rağmen eleştirilerini bütün objektifliğiyle yapıyor. Kitabı okumaya başlamadan önce George Orwell hakkında az çok bilgi sahibiydim. Geçen haftalarda bir arkadaşımın elinde "Bindokuzyüzseksendört" adlı romanı görmüştüm ve arkadaşımla yazar hakkında konuşmuştuk. Hayatı ve kişiliği ilgimi çekmişti. Kitap listesinden kitaplara bakarken George Orwell ismini görünce de hemen duraksadım ve zaten çok merak ettiğim kitaplarından biri olan Hayvan Çiftliğini okumaya karar verdim. Kitabın karakterleri hayvanlardan oluşuyor ve olay çiftlikte geçiyor. Domuzlar, köpekler, eşşekler, koyunlar, tavuklar... Hepsi çiftiğin bir parçası. Devrim yaparak insan egemenliğini ve baskısını kırıyorlar. Domuzlar aralarında en akıllıları ve devrimi de zaten bir domuz olan "Koca Reis" denilen domuz tetikliyor .( Koca Reis Karl Marx'ı temsil ediyor). Onun ölümünden sonra diğer domuzlar devrim mücadelesi veriyor. Burada açık ve net olan; Çiflikteki devrimin Rus devrimini temsil etmesi ve çiftliği yöneten Napeleon adlı domuzunda Stalin olması. Aynı Rusyada olduğu gibi en başında eşitlik, adalet ve huzur için insan egemenliğine ve acımasızlığına karşı yapılan devrimin sonraları yönetici olan domuzların zamanla tutum değiştirerek karşı çıktıkları değerleri benimsemeleri ve yozlaşmaları. Devrimin hemen ardından "Yedi Emir" dedikleri kurallar zinciri oluşturuyorlar fakat zamanla kuralları kelime oyunları ile değiştiren domuzlar kendi çıkarları doğrultusunda diğer hayvanları da bir şekilde ikna ederek her yaptıklarının onların iyiliği için olduğunu söylüyorlar ve hayvanlar, insanların egemenliği altında yaşadıklarından daha zor bir hayat sürmeye başlıyorlar fakat bu durumun her zaman insanların egemenliği altında yaşadıkları zamanlardan daha iyi olduğunu düşünüyorlar. "Hiç bir hayvan başka bir hayvanı sebepsiz yere öldürmeyecek. Anlaşılan, sebepsiz yere sözcükleri her nasılsa hayvanların belleklerinden silinmişti." Buradan da anlaşılacağı gibi çiftlik hayatını belirleyen "Yedi Emir" hayvanların okuma-yazma bilmemesinden ya da cahilliklerinden dolayı ufak kelime oyunları ile sürekli değiştirilerek doğru olduğuna inandırılıyor. Ben George Orwell'in bu kitapta sosyalist ideolojiden ziyade şahısları eleştirdiğini düşünüyorum zaten George Orwell de sosyalist bir insan ve bana göre sosyalizmin kötü kullanımından rahatsız olduğu için böyle bir yergiyi yazıyor . Orwell; Stalin'in insanları kandırmasını, duygularını suistimal etmesini ve bir şekilde uyutmasını bunların sonucunda ise kendi otoriter rejimini yaratarak insanların bunaldığı baskıcı ve sömürüye dayalı düzeni geri getirmesinin üzerinde duruyor. Kitapta hayvanların hakları domuzlar tarafından her yenildiğinde hayvanlar; acaba diyecek oluyorlar fakat Napoleon'un Squelaer adlı adamı her seferinde onları bir şekilde kandırıyor ve Napoleon'un her zaman onların iyiliği için kararlar aldığını söylüyor. "Hayvanlar, bütün bunları duyduklarında bir kez daha büyük bir şaşkınlığa kapılarak tepki gösterdiler. Ama squealer, belleğin yanıltıcı olduğunu söyleyerek onları yatıştırmakta güçlük çekmedi"(113) Bana göre Orwell'in bu eleştiriyi yapmasının nedeni Rus halkının yıllarca devrim türküleri ile uyutulmasından kaynaklanmaktadır özellikle kitapta sıklıkla bahsedilen marş okunması ve tören düzenlenmesinin nedeni bu diye düşünüyorum sürekli ne kadar büyük bir iş başardıklarını hatırlıyorlar . Fakat Orwell'e göre Rus haklı bunun farkında değil ve ne zaman hakları yense mantıklı düşünmek yerine liderlerine kayıtsız şartsız güveniyorlar . Sonuç olarak, bu kitabın çok başarılı bir siyasi kara mizah olduğunu ve alışılmadık bir dille Rus devrimini ve özellikle Stalin'i eleştirerek farkındalık yaratması adına çok kıymetli bir baş yapıt olduğunu düşünüyorum.