BEN'E YOLCULUK

Kitaplar, insanın kendini arayışı, anlatması, yer bulması ve içini dökme çabası doğrultusunda birer araçtan ibarettir aslında... Bu işi en iyi başaranlar arasında Montaigne'ye yer vermezsek, şüphesiz edebiyat dünyasının mihenk taşlarından birisini yerinden oynatmış oluruz. "Denemeler" adlı eseri ile tecrübelerini ve bir nebze yaşantısını anlatan Montaigne, farklı da olsa her okuyucusunda ortak bir nokta oluşturan izlenimler bırakmayı başarmış ve ilk basımı 1580 yılında olmasına rağmen, güncelliğinden ve etkileyiciliğinden hiçbir şey kaybetmeyen bir kitap yazmayı başarmıştır. Oluşan ortak nokta ise, asırlar önce yaşamış bir insanla aynı düşünceyi paylaşıyor olmanın verdiği şaşkınlık, mutluluk ve bu durumdan duyulan hazzın ta kendisidir. Her bir denemesinde farklı kavramları işleyen Montaigne, aslında her bir kavramı işlerken, bizimle aynı fikri paylaşmış ve bunu bizi hiç tanımadan, bizimle hiç konuşmadan, hatta şu an ki koşulların çok dışında koşullarda sürdürdüğü hayatıyla başarmıştır. Tek başardığı da bu değildir üstelik... Bizi hiç tanımadığımız, hiç görmediğimiz ve büyük ihtimalle de hiç karşılaşmayacağımız insanlarla aynı düşünceleri paylaşacak, aynı fikirleri taşıyacak bir duruma getirmeyi başarmıştır. Mutluluğun en sağlam temellere dayanan yolunun bağımsızlık olması gerektiğini söylüyordu ancak nasıl bir bağımsızlıktı bahsettiği? "Fikirlerimizi, yapmak istediklerimizi, yapacaklarımızı etkileyecek tek nokta, yine kendimiz olmalıyız" diyordu Montaigne. Ancak bu mümkün müydü? Ailemiz, ekonomik koşullar, sorumluluklarımız... "Bunların hepsini ve daha fazlasını bir kenara atabilir miyiz?" sorusunun cevabı, içinde bulunduğumuz yüzyılda ve yaşadığımız dünya sisteminde "hayır" kutbuna daha yakın sanırım. Ancak hepimizin yapmak istediği de tam olarak bu. Yani her şeyi bir kenara atabilmek ve yapmalıyım dediklerimizi yapabilmek. Bugüne kadar ne öğrendik? Ailemize karşı sorumluluklarımız, toplum içinde birey olmak, para kazanmanın gerekliliği ve bir sürü sorumluluk. Bunlar bizi biz yapan değerleri oluşturmamızı destekleyen olgular olarak tanıtıldı bize. Ancak Montaigne öyle güzel işlemiş ki, bunlar aslında "Ben"e ulaşmamızı engelleyen duvarlardan başka bir şey değildir. Biz bunları düşünmek zorunda olduğumuza ikna edilerek büyütülmüş bir nesiliz ve bizi bunlara ikna eden nesil de bunları düşünmek zorunda bırakılmıştı. Dolayısıyla insanoğlu her geçen gün biraz daha uzaklaştı "Ben"inden... Aramızda bunun farkına vararak bu zorunluluklardan uzak yaşamaya başlayan ya da çalışan insanlara ne gözle baktık peki? Sorumsuz, deyim yerindeyse bir baltaya sap olamamış demedik mi çoğunlukla? Çok yanlış anladık belki de özgürlüğü, ya da özgürlük bize çok yanlış anlatıldı. Bize hep "Kendin ol" dendi, ancak toplumca oluşturulan yargılardan dolayı buna izin verilmedi. Çok uzak kaldık "Ben"imizden. Ne zaman onu görüp yanına gitmeye çalışsak, kolumuzdan tutan bir el tarafından alı konulduk. Hangimiz istemezdi peki, bize anlatılan anlamıyla değil de, Montaigne'nin anlattığı gibi bir bağımsızlık okyanusunda, gerçek anlamıyla özgürlüğü hissederek geçirilen bir yaşamı? İşin en acı yanı da, tüm bunları söyleyebiliyoruz, ancak bunları yapabilecek cesareti kendimizde bulabilmek için daha ne gibi tecrübeler edinmemiz gerektiğini bilmiyoruz. Bizi en çok üzen şey ise, hangi türde bir yaşam sürmek istediğimize karar veremiyor olmamız. Yaşamak, -zaman geçirmeyi kastetmiyorum- güzel anılar biriktirmek ve yapacaklarımı, yapmak istediklerimin hepsini ya da çoğunu yaptım diyebilmek; düşünmesi bile güzel... Bize sunulan hayat kısa olsa da, "Ben" olabilmek için bize verilen fırsatı değerlendirmek, hakkını verebilmek için, düşüncelerimizi iplerinden kurtarmak ve bağımsızlıklarını sağlamak, bu güzel düşünceyi gerçekleştirmek için atılacak en önemli adım...