TUHAFLIKTAN ALIŞILMIŞLIĞA BİR YOLCULUK

Size tuhaf gelen bir duruma karşı ilk tepkiniz ne olurdu? İğneleyici bakışlar ve küçümseyici sözlerle mi karşılık verirdiniz yoksa insanları oldukları gibi tuhaflıklarıyla mı kabul ederdiniz? Zaman zaman bize zıt görüşte olan insanlarla ve durumlarla karşılaşıyoruz ve "Bana göre çok tuhaf!" ,"Hayatımda bu kadar tuhaf bir şey duymamıştım!" ve benzeri cümlelerle karşılık veriyoruz. Oysa kime göre ve neye göre tuhaf? Bu noktada oturup biraz düşünmemiz gerekiyor, sanırım. Siz mesela, hayatınızdan binbir zorluk geçmiş ve bütün sıkıntılara rağmen hala ayakta dimdik durabilmiş birisiniz, ben ise ailem tarafından hangi koşulda olursa olsun el üstünde büyütülmüş ve sıkıntı nedir bilmeyen bir insanım. Bu durumda benim dert ettiğim küçük şeyler size ne kadar tuhaf gelecektir öyle değil mi? Oysa yaşam koşulları ve hayatın bize sunduğu acı tatlı olaylar insanların hayatını şekillendirir. Bence bu kabullenilmesi gereken önemli bir nokta. Maalesef ki bu duruma değinen çok fazla yapıt bulunmuyor edebiyatımızda ve gerçekten elle sayılabilecek kadar azınlıktalar yaşamdaki tuhaflıkları ele alan türdeki yapıtlar. Ne mutlu ki elime yeni geçen ve kısa bir sürede biten Alper Beşe'nin Birtakım Tuhaflıklar adlı öykü kitabı tam olarak da tatmin edici oldu benim için. Çünkü gerçek hayatın tuhaflıklarını kimi zaman açık bir şekilde kimi zamanda kendimizi sorgulatan bir üslupla ele almış. Asıl tuhaf olan ne bilmek mi istiyorsunuz? Bu kitap tam da size göre. Hayatlarımız tuhaflıklarla nasıl da bütünleşmiş, henüz fark etmediniz değil mi? Çünkü evet, fark edilemeyecek kadar yok saymaya başladık tuhaflıkları. Öylesine alıştık ki onlara, artık neyin tuhaf olması neyin olmaması gerektiğini kestiremiyoruz çoğu zaman. Sizden etrafınıza bakmanızı istiyorum. Öyle gelişi güzel değil, sorgulayıcı bir şekilde, analiz ederek bakınız. Her gün, hiç aralıksız her gün binlerce insan ölüyor. Peki neden? Savaş! Çünkü insanlar sırf kendi menfaatleri için başkalarının hayatlarını hiçe sayabilecek kadar açgözlü oldular. Bu duruma belli bir yere kadar katlanılabilir, belki. Peki ya seyircilere ne demeli? Artık insanlar o kadar alışmışlar ve alıştırılmışlar ki ölüme, bir hiç uğrana insanların öldürülmesi tuhaf olmaktan çıkıp, klasik ve her gün gündemde olan bir olay haline geliyor. Artık isyanlar yok sokakta, savaşa, adam yaralamaya ve kavgaya hepimiz sessiz kalıyoruz. Çok ufak bir azınlık kaldı belki de hala savaşa karşı "tuhaf!" diyebilen. Evet, "tuhaf" kelimesi size de ürkütücü görünüyordu değil mi bu yazdıklarımı okuyana kadar. Peki, şimdi biraz da olsun fikrinizi değiştirebildim mi? Birtakım Tuhaflıklar kitabında da değinildiği gibi tuhaf olan her şey alay edici ve gülünç olmayabilir. Kimi zaman insana insani değerlerini hatırlatır. Tıpkı savaşlara karşı isyan bayrağını çeken o azınlık topluluğun yaptığı gibi. Ç oğumuz farkında olmadan veya bilerek başkalarının dış görünüşü, düşünceleri ve konuşmaları hakkında çokça "Tuhaf" kelimesini kullanıyoruz. Karşı tarafın penceresinden bakmayı denediniz mi hiç? Cevabınızın "Hayır." olması muhtemel. Zaten karşı tarafı düşünseniz, onu tuhaf olarak yargılamazdınız, kabul edelim. Yüzünüzün çoğu insan tarafından tuhaf bulunduğunu varsayalım. Kendinizi dışlanmış hissedersiniz değil mi? Böylece "Tuhaf" olarak yargılanan ve bu şekilde etiketlenen insanlar gün geçtikçe kendilerini değiştirme çabalarına giriyorlar. Yavaş yavaş kendi benliklerini kaybediyorlar istemeyerek. Kısacası kendilerine yabancılaşıyorlar. "Tekli koltuklar tehlikeliydi. Bencil olduğum sonucuna varabilirdi. Kanepenin, yastıkların yığıldığı köşesine geçsem ana rahmini özlediğimi düşünebilirdi. Sandalyeyi gerçekten belim ağrıdığı için değil muzipliğimden istedim."(14). Karşındaki insanın seni tuhaf bulmaması için, insanın kendi rahatlığından ödün vermesi en basit örneklerinden birisi belki de. Buradan ne kadar da aciz bir insan gibi gözüküyor değil mi? Ve bence bu sadece karşınızdaki insanı kandırmak değil, hayata ve kendi benliğine savaş açmak aslında. Peki, bunun sonucunda ne mi oluyor? Bir insan daha kaybediyoruz. Kendi benliğini kaybeden, korkularına boyun eğen bir insan daha... Büyüdükçe farklılıklarımızı tuhaflıklar olarak adlandırıyoruz. Fakat zamanla bu tuhaflıklar birer alışılmışlıklar olarak karşımıza çıkıyor. Alıştıkça önemsememeye ve bizi biz yapan parçalarımızı kaybetmeye meyilli hale geliyoruz. Açıkça ayarlanmış bir robot gibi geziniyoruz ortada. Diğer insanlara yaşattıklarımız umurumuzda bile olmuyor mesela. Bunun suçlusu kim diye sorduğunuzu duyar gibiyim. Cevap çok basit: Bu hale gelmemize sebep bizleriz. Bu yüzden tuhaf yanlarınızı serbest bırakın artık! Başkaları ne düşünür diye düşünmeyin. Her zaman mükemmeli oynayamayız sahnede. Bazen "Ben buyum işte. Tuhaflıklarımla ve farklılıklarımla karşınızdayım, özgürüm!" diye haykırmak gerek hayata.