Kendimizi Sorgularken

Kendini sorgulamak çok zor gelir insana, özellikle de tatmin edici bir cevap alabileceğinden emin değilse. Tatmin edicilikten kasıt ise kendi gerçekliklerimize uyan bir cevap. Sanki hayatımızı üstüne inşa ettiğimiz gerçekliklerin, veyahut da kendimizi mutlak doğru olduğuna inandırdığımız düşünce ve eylemlerin aslında yanlış olma ihtimalinden korkarız. Hayatımızın temelini oluşturan şeylerin yanlış çıkma olasılığı bile bizi doğruya, gerçeğe, iyiliğe ulaştırmada en temel rolü oynayacak sorgulamadan kaçındırır. Peki bundan korkmaya gerek var mıydı? Doğru bildiğimiz şeylerin yanlış çıkması bu kadar korkulacak bir durum muydu? Belki bazılarımızı bu sorular bile korkutabilir. Aman keyfimiz kaçmasın gibi bahanelerle sorgulamaktan kaçanlarımız da olabilir. Fakat hayatımızda cevapsız sorular ve bunların sebep olduğu büyük boşluklar bırakmak bence çok daha korkutucudur. O zaman sorularımıza dönecek olursak, belki de doğru bilinen bir şeyin yanlış çıkması iyi bir şeydi. Hatta ve hatta belki de çok yapıcı bir durumdu. Ne olacaktı ki sanki kendi doğrularımızdan vazgeçsek, kendimizin doğrularının "mutlak doğru" olmadığını fark etsek ve sürekli yeni doğrularla kendimizi geliştirsek? İşte insan bu noktaya geldiğinde yani kendisinin "çok doğru" olduğu kanısından vazgeçtiğinde ruhundaki birçok boşluğu dolduracak kapasiteye erişmiş olacaktır. Belki çok boş ve anlamsız bir yaşam sürmemden, belki düşünecek çok vaktim olmasından, belki de yeni yeni dünyanın ve yaşamanın anlamını sorgulayacak akıl olgunluğuna eriştiğimden lise hayatımın sonlarına doğru kendi kendime birçok sorgulamada bulunmuştum. Bunlar özellikle de inançla alakalı konulardı. Çoğu zaman tek başıma cevap bulamasam da nadir cevap bulduğum sorular bile ruhumu o kadar ferahlatıyordu ki bu huzuru dil ile anlatmak, kelimelere dökmek mümkün değildi. Tabii benim gibi olan bazı arkadaşlarım da vardı ve bazen beraberce tartışarak sorularımıza cevaplar almaya çalışıyor ve bazen de sorgulanacak ilginç konular buluyorduk. Fakat üniversite sınavının da yaklaşması ile yoğunluğumuz arttı ve düşünme, sorgulama gibi değerli aktivitelerimiz unutuldu. Üniversiteye başladıktan sonra da rehavet içinde yaşam ile beraber iyi, kötü, ahlaklı ve erdemli hareketleri ve kendi dogmalarımı sorgulama ve doğru olanı bulmaya çalışma artık benden fersah fersah uzaktı. Ta ki Sezgin Kaymaz'ın enfes kitabı 'Kün' ile karşılaşıncaya kadar. Belki aranızdan kitabı okuyanlar konunun bu noktasına çok dikkat etmemiş olabilir. Fakat bu roman muhteviyatı itibariyle cesur sorgulamaların ve bu sorgulamalara bazı tatmin edici cevapların toplandığı müthiş bir eser. Akıcılığından bahsetmeye lüzum bile görmüyorum. Zaten herhangi biri eline alıp kitabı okumaya başladığında kendini kitabın sürükleyici atmosferinde bulacaktır. Benim dikkat çekmek istediğim nokta ise kitaptaki cesur sorgulamalar ve kitaptaki bazı soruların cevaplarının hayat bulduğu karakterlerin içimizden biri oluşu, imam Muzaffer Hoca ve Hüdai Ağa gibi. Yazar gerçekten benim de ilgi duyduğum sorulara çok cesurca yöneliyor: İnanç, iyi bir insan olmamız için yeterli midir? İnancımız olmasaydı da iyi bir insan olabilir miydik? İnanan insanlar ve iman etmeyen kişiler "iyilik" etrafında beraberce bir tavır takınıp kötülüğün karşında yer alabilirler mi? İnsan, kaderiyle sınırlandırılmış bir varlık mıdır? Yazar, hiçbir şeyin imkansız olamayacağını düşündüğünden olsa gerek, kitabında uç durumlara yer veriyor. Belki ülkemizin sosyolojik yapısını düşündüğümüzde bize çok garip gelecek şekilde bir konu işliyor ve bir cami imamının, inançsız olan Hüdai Ağa'nın iyi bir insan olduğuna kanaat getirebileceği olaylar örgüsünü kitabına konu ediyor. Tamamen zıt kutuplarda bulunan bu iki karakter Hüdai Ağa ve Muzaffer Hoca'nın sorgulamaya açık ve kendi doğrularının yanlışlığına kanaat getirebilecek erdemde olması ise kitaba ayrı bir ahenk katıyor. Bu durum, okurken insana müthiş bir haz veriyor. Benim de teolojik konulara eskiden kalma ilgim olması hasebiyle kitap beni hem geçmişimdeki sorgulamalarımı yaşadığım yıllara götürüyor hem de yeniden bu sorgulamalara başlamama kapı aralıyor. Aynı zamanda bana yazının başında bahsettiğim 'kendini sorgulama'nın gerekliliğini ve bundan korkmanın anlamsızlığını bir daha hatırlatıyor ve insan olarak 'kendini sorgulama'nın ruhuma kazandıracağı pozitif enerjiyi bilhassa hissettiriyor.