KURT, KUZU VE SİHİRLİ KUMANDA

Eğer sihirli bir kumandanız olsaydı ve kumandayla her şeyi yönetebilme fırsatınız olsaydı, ne olurdu? Geçmişi, şu anı hatta geleceği bile değiştirebilseydiniz iyi mi olurdu kötü mü? Şöyle düşünelim: Yaşamak için kurtların kuzuları yemesi gerekir. Kurtlar için kuzuları öldürmek iyidir. Böylece, kurtların yaşaması ve küçük kurtların beslenmesi mümkün olur. Kuzuysa ölmek istemez. Kuzular için kurtların yaptığı şey kötüdür. Kuzunun içinde olan yaşama isteği ise iyidir. Kurt ve kuzu hikayesi yüz kişiye anlatılmış ve onlara bu öyküde kimin tarafını tuttukları sorulmuş. Çoğu kişi iyi olanın kuzu, kötü olanın ise kurt olduğunu söylemiş. Bu değerlendirmenin iki nedeni var:  Birincisi kurdun kuzuyu onu yemesinin, başkaları için kendisini feda etmesinin iyi bir şey olduğunu ve kurda izin vererek iyi bir davranışta bulunacağını söyleyerek ikna etmesi  İkincisi ise kuzunun kurdu yemek için öldürmesinin kötü bir şey olduğuna, gücünü bir başka canlının ölümü için kullanmasının kötü olduğuna ikna etmesi Çoğunlukla insanlar ikinci seçeneği yani kuzunun haklı olduğu ve kurdun kendisini suçlu hissettiği sonucunu seçmiş ki bu da insanların iyiyi zayıflara, kötüyü de güçlülere yakıştırması ile ilgili. O zaman her şeyi değiştirme fırsatı elinizde olsa her şeyin sizin için iyi olması söz konusu olsa dahi bunun diğer insanlar için de iyi olması gerekmez. Hatta belki sizin için bile iyi olmayabilir. Kurt ve kuzu olayı gibi düşünüldüğünde dışarıdan insanların ne düşündüğü doğru değilken, "kendiniz" için iyiye ya da kötüye karar verebilir misiniz? Kendinizi sihirli kumandayı kullanırken çok rahat hisseder miydiniz ya da kolayca karar verebilir miydiniz? Çoğu kişi hayalini kurduğu otomobilin, evin ya da dileğin gerçekleşmesini gönülden ister. Bunun için şans oyunlarını kazanmanın ne kadar mükemmel olacağını düşünür. Peki, arzuladığınız şey gerçekten sizin için en iyisi midir? İstediğiniz arabayı aldığınızda, o arabayla bir gün hayati risk taşıyan bir kaza yapabileceğiniz bir gerçek mesela... Her şeyi sihirli bir değneğe ya da kumandaya bırakmak o kadar da iyi olmayabilir. Bunun en iyi örneği izlediğim Click adlı film. Filmin ana kahramanı Michael bir gün evde televizyon için doğru kumandayı bulamamasının ardından evdeki bütün elektronik araç gereci kontrol edebilecek bir uzaktan kumanda bulmaya karar verir. Bir tezgahtarın ona verdiği ilginç bir kumandayla hayatını yönetebileceği ve hatta değiştirebileceğini fark eder. Sonunda ise ne olduğu aşikar aslında çok arzu ettiği hayata sahip olması ve ortağı olmak istediği şirkete sonunda ortak olabilmesi gerçekten de hayatına "iyi" bir yön vermez, hatta aslında onu tatmin etmeyen gayet "iyi" hayatı tamamen "kötü" bir hal alır. Böyle düşününce hayatımızı kontrol altına alıp yönetebilme fikri biraz korkutucu oluyor. Bazı şeyleri oluruna bırakmak ve gidişatı takip etmek gayet iyi olabilir. Yani olayların doğal akışı bize acımasız davranmıyor aksine bizim "iyiliğimizi" düşünüyor bile olabilir. Gerçek hayatta sihirli bir kumanda söz konusu olmadığına göre insanların hayatlarını değiştirmesi nasıl mümkün olabilir? Yani geçmiş olmasa bile insanlar yaşayacakları hayatı belirleyebilir mi? Evet. Her ne kadar bir bilim-kurgu filmi olsa da Gattaca adlı filmi izleyenler neyi kastettiğimi anlayacaktır. Teknolojinin ve genetik mühendisliğinin geldiği son noktada insanların doğmadan önce hastalık yapacak genlerini ortadan kaldırmak gibi birçok uygulama mümkün. Bu da demek oluyor ki siz doğmadan sizi genetik olarak mükemmel kılabileceğini düşünecek ebeveynleriniz olabilir. Ancak unutmamak gerekiyor ki sizi doğmadan değiştirebilen sihirli bir değnek aslında hayatınızın tüm gidişatını değiştiriyor yani sizin için "iyi" mi yoksa "kötü" mü bilinmez. Hayatın bize sunduğu imkanlarla yaşamak belki de bizim için en iyisidir. Zorlayıp dünyayı kontrol altına almaya çalıştığımız gibi hayatın gidişatını da kontrol edip her şeyi mahvetmenin bir lüzumu yok.