Modern Tutsaklık

Özgür kalabilmek ne kadar mümkün? Ya da mümkün mü özgürlük, yaygınken bu kadar kölelik? Eski zamanlardaki kölelik sistemi kadar fena değil modern çağın sinsi kölelik sistemi; değişen kafalar, yaşamlar, sistemler ve insanlar sayesinde. Açık açık bileklerinden zincire vurmak bir insanı kolay değil o kadar ya da para ile satın almak bir bireyin yaşamını. Fakat sizce de çok tanıdık değil mi mecazi olarak, bir insanı ''satın almak'' kavramı? Başka şekillerde satın alıyorlar insanların yaşama hakkını artık; daha sinsice, usulca ve daha az gaddarca hallediyorlar bu işi. Esaret sınır değiştirdi böylece modern çağda, kölelik biçim değiştirdi. Modern kölelik; paranın, gücün, güzelliğin çekim gücüne aldı insanları. Düşünceler, duygular, insanlar, toplumlar ve devletler hep başkalarının hep en güçlünün esiri artık. Peki, neden? Nasıl bu hale gelindi? Fark etmeden nasıl birer kölesi olup çıktık kendimizin, başkalarının, gücün. Kölelik neden bu kadar yaygın hayatlarımızda? Çünkü insanoğlunun yaradılışı çok müsait esirliğe. Doğamız gereği alışkanlıkların esiriyiz hepimiz, toplumların esiriyiz. Mesela Osmanlı'daki ahlaki etikler, şimdiki Türkiye'de özgürlüğün sınırlarını belirliyor hala. Ya da Türkiye'de mini etek giyilen kıza karşı düşünceler hala eskilerin ışığında şekilleniyor. Geçmişin belirlediklerinden vazgeçmek ya da geçmişin süregelen kurallarını değiştirmek zor çünkü insanlar için. Bir grubun dışına çıkmaya cesaret etmek daha zor; özgürce düşünmek, yaşamak adına. O zaman çoğunluk ne derse takip mi etmeli? Başkalarının fikirlerine, iyilerine ve kötülerine inanmak, kapılmak varken niye zora sokalım ki kendimizi. Zor korkutuyor bizi zaten. Yeterince cesur değiliz yani yeterince özgür olmak için. Bedel ödemeye hazır değiliz, bedel ödenmesi gerekecek bir durum olduğunu da göremiyoruz ayrıca. Ya özgür olmadığımızı göremeyecek kadar aptalız ya da özgür olduğumuza kanacak kadar korkak. Tek tük de olsa cesaretli kimseler çıkıyor ve savaşıyor hala özgür kalabilmek için modern ''sahipler'' ile. Fakat belki daha zor bu savaşı kazanmak geçmişe göre çünkü rakipler daha dişli, daha zeki ve daha sinsi. Korkarak da olsa savaşılmalı ve ödenmesi gereken bir bedel varsa özgürlük için, ödenmeli. Acı ile de olsa kan ile de olsa savaşılmalı galip gelebilmek için. Çünkü esaretin telafisi yok. Geçenlerde okuduğum ve Solomon Northup'ın kaleme aldığı On İki Yıllık Esaret romanı ile unutmamam gereken bu gerçeği beynime daha da kazıdım. Kendi on iki yıllık kölelik sürecini anlatan yazar, özgürlüğün ne kadar zaruri bir ihtiyaç olduğuna her noktada değiniyor. Solomon'un, ''Ben artık nefes almak istemiyorum, yaşamak istiyorum. '' sözlerinden sonra özgürlüğün peşine düşmemek mümkün değil. Sanırım ben de artık yaşamak istiyorum sadece kendi seçimlerime göre, özgürce. Fakat bu en güçlülerin kurduğu dünya düzeninde aykırı olmak zor. Ne zaman söz etsem bu başkalarının başrol oynadığı bizim özgür yaşamlarımızdan, susturuyorlar. Söylediklerime inanmadıkları için değil ama değiştireceğime inanamadıkları için susturuyorlar beni. Asi diye ilan ediyorlar ki korkup kaçayım savaşa başlamadan. Bu kadar baskı sonrası kaçmıyorum ama başlatamıyorum da bir şeyleri. Bazen kabullenmek istiyorum herkes gibi bu kadar özgürlüğü ta ki saati üç kuruşa çalıştırılan özgür insanları görünceye kadar. Bir çıkmazın içinde hesaplaşıyorum kendimle. Ne yeterince cesurum savaş için ne de yeterince korkak suskunları oynamak için. Hiç mi kurtuluşu yok bu çıkmazın? Çözümü yok mu acısı zayıf olandan çıkarılan bu modern esaretin? Söyle ey özgürlük, nasıl kırılır bu bileklerdeki zincirler; biz bu kadar kul köleyken güce, güzelliğe, paraya ve daha nicelerine! Bu kadar sorguladığıma kızmayın çünkü özgür kılmasa da bizi bu sorular, aydınlatır yolumuzu bu özgürlük sevdasında. Var, her şey gibi bunu da çözümü var. Susmamak, daha derin yaşamak hayatı, kolaya kaçmamak ve en önemlisi yürekli olmak. Cesaret istiyor, yalnız kalabilmek kalabalıklara karşı. Savaşabilmek; paraya, sistemlere, kalıplara karşı. Uğruna bedel ödemek gerekiyor gerçekten bir kuş kadar özgür hissedebilmek için belki de uğruna ölmek gerekiyor en azından bir sonraki nesilleri serbest kılabilmek için. Fabrikalarda üç kuruşa çalışan insanlar seslerini çıkaracak bir gün, tamamen aç kalmayı ya da ölmeyi göze alarak. Çocukları aç kalmasın diye susan bu insanlar bir gün esaretin açlıktan daha fena olduğunu görecekler. İnanıyorum ki bir gün başlatılacak bu savaş tekrar özgürlük adına. Biraz daha zamanı var ama umudum da var modern köleliğin sonu için. Çünkü bir gün, ağızlara çalınan bir parmak balın acı tadı gelecek insanlara. Başkalarının hayatlarını değil kendi hayatlarınızı yaşayabildiğiniz, özgürlük ve esaretinizi dahi seçebildiğiniz güzel günler dilerim, özgür günler.