ERTESİ GÜN HİÇ KİMSE ÖLMESE

Ölüm Bir Varmış Bir Yokmuş/Jose Saramago "Ertesi gün hiç kimse ölmedi." İnsanoğlunun yıllardan beri arzuladığı bir kavram, ölümsüzlük. Genç kalmak, hayatı doya doya yaşamak ertesi günü düşünmeden, bir gün sonlanacağını düşünmeden, sonsuzluğu hissetmek, zaman kavramını unutmak. Ölümsüzlüğü elde ettiğimizde sahip olacağımız hayat sadece beni mi ürkütüyor sevgili okurlarım? Sahip olunan sonsuz yaşam süresinin yanında anların değeri giderek azalması, gerçekten istediğimiz bu mu yıllardan beri?Bana kalırsa ölüm, her ne kadar bizi bir kere ölmekten kurtarsa da, aslında her gün öldüren bir kavrama dönüşür; acı çekmek ancak huzura kavuşamamak. Evet ölüm hayatımızın kaçınılmaz bir sonudur , ama ölümsüzlük sondan kaçmamızı mı yoksa daha çok sona yaklaşmamızı mı sağlar? Erken yaşta ölenlere neden daha çok üzülürüz? Henüz gerçekleştiremediği bir çok hayali olduğu için mi; yani yaşlandıktan sonra ölüm daha mı az acıtır? Bana kalırsa onların arkasında bırakmak zorunda kalacağı daha çok yaşamışlık vardır, yaşamaya bu kadar alışmışken her şeyi öylece bırakıp gitmek daha zor olmalı. Hayatın zorluklarıyla karşılaşmadan tadımlık bir ziyaret ise daha kolay, geride bırakabileceğin bir şeylere henüz sahip olmadan. Açıkçası benim için de içinden çıkılamaz bir kavram ölüm. Sanırım büyükannemi düşününce sevdiklerini arkada bırakıp bir gün ansızın çekip gitmek olarak tanımlamışım kendimce ölümü. Öyle ya, ölüm kavramı benim hayatıma ilk onunla girdi, ilk kez o zaman ölüm üzerinde düşünmek zorunda hissettim, ilk kez o zaman çocuksu sonsuz neşemi sorular gölgeledi. Belki de daha önceleri bu kadar uzak olan bir kavramın aslında hayatımda ne kadar büyük bir yer kapladığını fark ettim. Jose Saramago'nun da bahsettiği gibi "Hayat böyleydi işte, kaşıkla verir verir sonra bir gün kepçeyle verdiklerinin tümünü geri alırdı." Bundan sadece birkaç yıl önce birlikte oyun oynadığım, en sevdiğim arkadaşımı kaybetmek oldu ölüm benim için, sonrası bir süre büyük bir karanlık ve yalnızlık olan. Sımsıkıca sarılıp hiç gitmemesini sağlayamadığım için kendime kızdım günlerce, kabullenemediğim ama karşısında çaresiz hissettiğim bir olgu. Sanırım bu nedenle öfkelendim ölüme , insanları sevdiklerinden ayırmak zorunda bırakan bir olgu olduğu için. Ve sanırım bu nedenle erken yaşta ölmeyi , geride bırakılacak yaşanmışlıkların azlığına bakarak daha makul gördüm, daha az kişiyi üzerek sessizce ayrılmak. Ölüm hayatımızın kaçınılmaz bir gerçeği, peki ya Jose Saramago'nun Ölüm Bir Varmış Bir Yokmuş romanında anlattığı gibi kimse ölmese? Sadece sıkıca sarılıp sevdiklerimizin yanımızda kalmasını sağlayabilsek? Bir başlangıcımızın olup bir sonumuz olmaması;aslında bu noktada hangisi daha zor bilemiyorum. Büyükannemin bizleri öylece geride bırakıp sonsuzluğa uzanması mı, yoksa hastalığıyla başa çıkmaktan yorgun düşmüş bir halde hep bizimle kalması mı? Bana kalırsa ikisi de eşit derecede yıpratıcı. Jose Saramago da benimle aynı görüşte:eserinde yer verdiği insanlar ilk başta sonsuz yaşam fikrine hevesli görünseler de zamanla bu coşkunun yerini boşluk ve anlamsızlık, kaos ve tedirginlik alıyor. Ölümsüzlüğün yarattığı anlık sevinç yerini hayalkırıklığı ve yıkıma bırakıyor bi süreden sonra. Hayat belki de bir sonu olduğu için bu kadar güzel, bilemiyorum. İçimizdeki yaşama sevincinin sebebi bu olmalı belki de, bir gün biteceğini bilerek yaşadığımız her anın tadını çıkarmaya çalışmalıyız bana kalırsa. "Oysaki dünyayı anlayamadılar ve ne yaparlarsa yapsınlar anlayamayacaklar, çünkü yaşamlarındaki her şey geçici, eğreti ve çaresiz bir şekilde yok olup gidiyor." Kitabın ikinci bölümünde ise ölüm geri dönmeye karar veriyor:onlarca insanı yine ansızın alıp götürüyor aramızdan. Kırık bir mutluluk kaplıyor insanların içini. Bu noktada ben de yazarın görüşlerine katılıyorum; ölüm varlığı da yokluğu da acıtan bir kavram. İnsanlar sevdiklerini kaybetseler de , her şeyin eski düzenine kavuştuğu için huzur duyuyorlar. Ölüm kavramının aslında ölümsüzlük kadar canımızı acıtmadığını fark ediyorlar. Bana kalırsa her şey bir yana ölüm aslında bir noktada bir kaçış noktası, hayattan yorulduğumuz zaman bizi ebedi huzura alıp götüren;ölümsüzlük ise bizi her gün öldüren, çektiğimiz acılardan kurtulmamızı engelleyen. Evet zaman zaman hayat hepimize çok yıpratıcı geliyor, her zaman adil davranamayabiliyor, ancak hayata bağlanmamızı sağlayan olgunun da bu iniş çıkışlar olduğu görüşündeyim. "Yaşam, enstrümanları akortlu da olsa akortsuz da olsa, devamlı çalan bir orkestradır."Evet, yaşam adeta bir müzik gibi; zaman zaman notalardan uzaklaşsa da duyduğumuzda içimizi ısıtan bir melodi. Jose Saramago, aynı zamanda önemli bir konuya da değiniyor bu eserinde. Peki ya öleceğimiz zamanı bilebilseydik?Geri dönen ölüm, artık hayatının son günlerini yaşayan insanları bu durumdan haberdar ediyor. Bana kalırsa sanırım ölüm tarihimi bilmek istemem. Evet, bizi ansızın alıp götürmesine hala öfkeliyim ancak geriye doğru saymak bizi daha çok huzursuz yapacaktır. Ölüm olgusu her an, her dakika aklımızı kurcalar, yaşadığımız andan keyif alamaz hale geliriz. Her an , her dakika aslında yaşayan birer ölüye dönüşürüz. Aslında sanırım en kötüsü de ölüm veya ölümsüzlük değil, yaşarken ölmek. Sevgiyi hissedememek, değer görememek, toplumda iz bırakmak yerine toplumdan izole olmak, silik bir yaşam sürmek, büyükannemin aramızdan ayrılışında hissettiğim duyguları hissedecek birine sahip olamamak;sanırım en çok yıpratan da bu insanı. Ölümden bile korkamamak , çünkü zaten yaşadığını hissedememek. Aslında ölümsüzlüğü bulmak yerine üzerinde durmamız gereken konu bu bence , Ölüm Bir Varmış Bir Yokmuş eserinin başlangıç ve sonuç cümlesi gibi: keşke ertesi gün hiç kimse ölmese. Afra DÖMEKE