ÇOBANIN HİKAYESİ; SİMYACI

Simyacı, Endülüslü çoban Santiago'nun rüyasında gördüğü hazineyi bulmak için gerçekleştirdiği, İspanya'dan başlayan ve Mısır Piramitlerinin eteklerinde son bulan seyahatinin öyküsüdür. Bu seyahat sırasında birçok esrarengiz olaylarla karşılaşır ve bunlardan dersler çıkarır. Endülüslü çobanın, kişisel menkıbesine ulaşması yolunda başından geçen esrarengiz olayların anlatıldığı bu roman okuyucu etkileyici bir anlatıma sahip ve okuyucuyu hayat gerçeği üzerine düşünmeye sevk ediyor. Her gün binlerce kişi dünyaya geliyor ve aynı zamanda binlercesi de ölüyor, peki insan ne için yaşıyor bu dünyada, bu hayatın amacı ne, evren hangi kurallar çerçevesinde yönetiliyor? Sıradan bir çobanın kişisel menkıbesine ulaşma amacıyla en iyi arkadaşı koyunlarından ve aşık olduğu tüccarın kızından vazgeçerek birçok zengin ve soylunun görmediği gerçekleri yaşamasıyla yazar belki herkesin mutluluğa eşit mesafede olduğunu göstermek istemiş olabilir. Ya da, hayatta herkesin bir idealinin olduğunu ve o noktaya ulaştığında hayatın amacına ulaşarak mutluluğu elde edebileceğini anlatmak istiyor. Kitabın içeriğinden öte anlatım tarzı da özgün ve etkileyici. Yazar, çobanın gerçekleştirdiği seyahati çok yönlü olarak okuyucuya aktarmaya çalışmış ve arala olay örgüsünden bağımsız küçük nasihatler de ekleyerek, yazıyı tek dizelikten kurtarmak istemiş ve bence bunu başarmış da. Kitap gerek doğal betimlemeleri gerek aşk ve düşünce hayatını birlikte anlatmasıyla farklı bir tarza sahip. Kitabın bu özgün anlatımı beni merak içinde bıraktı büyük ihtimalle Paulo Coelho'nun diğer kitaplarını da daha sonra deneyeceğim. Yazarı başarılı bulduğum diğer bir nokta ise çobanın hayatını anlatırken hem fiziksel ve görsel noktaları hem de mistik noktaları çok başarılı bir şekilde tasvir ederek kullanabilmesi. Yeri geldiğinde çöldeki kum fırtınalarını, billuriyeci dükkanındaki değerli eşyaları en güzel bir şekilde tasvir ediyor, yeri geldiğinde de ilahi güçten bahsedip kutsal kitaplardan alıntılar yaparak okuyucunun manevi yönüne de hitap ediyor. Kitapta her ne kadar açıktan vurgulanmasa da önemli ayrıntılar var. Mesela billuriyeci Müslüman, Santiago Hıristiyan olmasına rağmen billuriyecinin ona bu konuda en ufak ters bir tavrı görülmüyor. Bilakis tam örnek bir insan gibi ona iş veriyor, gereğinden fazla komisyon veriyor, kalacak yer temin ediyor. Bu konuda zıtlığa düşmüyorlar. Bu ayrıntı aslında insanların farklı inanç ve görüşte de olsalar bir arada yaşayabileceklerinin bir göstergesi. Yazar, bu şekilde başkalarıyla uyum içinde yaşayarak kişisel menkıbemize bir adım daha yaklaşabileceğimiz ipucunu veriyor. Mesela vahada Santiago'nun karşılaştığı çöl kızı ile Santiago'nun yetişme şekilleri, ahlak anlayışları ve gelenekleri birçok yönden aynı olmamasına rağmen, birbirlerini araya çöller girse bile unutamayacak kadar sevebiliyorlar ve rüzgar da, onların birbirlerine olan mesajlarını iletiyor. Bunun yanında Santiago, koyunlarla sürekli haşir neşir olmasından dolayı bir süre sonra artık onlarla anlaşabiliyor ve koyunlar ona bilmediklerini öğretiyor aynı şekilde Mısır'a piramitleri bulmaya giderken çölde geçirdiği zaman zarfında çölü inceliyor ve sonunda çölün dilinden anlıyor ondan çeşitli bilgiler öğreniyor. Yazar evrenle yeterince etkileşerek ve onu keşfederek nihayetinde onun dilinden anlayıp, evrenden, kitaplardan veya başka insanlardan edinemeyeceğimiz eşsiz bilgiler öğrenebileceğimize inanıyor. Romanda Santiago'nun konuştuğu Melkisedek, simyacı, billuriye tüccarı aslında hep aynı kişiler, ona farklı görünerek aynı şeyi dile getiren kişiler. Simyacı Santiago'ya kral şeklinde görünürken: "Bir şeyin gerçekten olmasını istiyorsan, bütün evren istediğinin olması için sana yardımcı olur" diyor. Başka bir yerde: "Hayatımızın belli bir anında, yaşamımızın denetimini elimizden kaçırırız ve bunun sonucu olarak hayatımızın denetimi yazgının eline geçer. İşte hayatın en büyük yalanı budur. " diyerek okuyucuya aslında hayat hakkında fark edilmeyen çok önemli ipuçları veriyor. Zaten romanın asıl felsefesi ve motifi aslında herkesin birer Simyacı olması ve herkesin kişisel menkıbesinin peşinde bir serüven gerçekleştiriyor olması. Romanın okuru düşündürmesi ve kendine bağlamasının asıl nedeni bu bence. Sonuç olarak Simyacı bugüne kadar okuduğum en başarılı yapıtlardan biri. Çok geniş kitlelere hitap eden bu kılavuz niteliğindeki yapıtın herkes tarafından en az bir kez okunması gerektiğini düşünüyorum.