İNCE ÇİZGİ

Vincent Van Gogh en çok bilinen ressamlardan biri olmasına rağmen, kendi zamanında aslında pek de takdir edilmeyen bir ressamdı. Kitap Van Gogh'un, erkek kardeşine yazdığı mektupları içeriyor. Mektupları okuyarak, ünlü ressamın neden bu kadar mutsuz olduğunu anlamaya çalıştım. Uzun yıllar boyu depresyonda olan Van Gogh'un ruh halini, psikolojik alanda bu kadar gelişmiş olsak da, şu an bile anlayabileceğimizi sanmıyorum. Uzun yıllar boyu Van Gogh'a çok ilgi duydum, hatta bu tatilde Amsterdam'a Van Gogh Müzesi'ni gezmeye gideceğim. Kendisi hakkında çok araştırma yaptım. Tablolarını yaparken ne hissediyordu diye merak ettim ve bu kitap elime düştüğünde sonunda Van Gogh'un ruh halini anlayabileceğimi düşündüm. Fakat mektuplardan, dönemine göre farklı düşüncelere sahip bir insan olduğunun ve insanlara kendisi gibi düşünmediklerinden dolayı kızgın olduğunun dışında ruh halinin neden bu kadar karamsar olduğunu açılayabilecek bir kısım görmedim. Van Gogh kardeşi Theo'ya altı yüzden fazla mektup yazmış. Bu kadar çok mektup yazmasından, onu anlayabilecek birileri ile iletişime geçmek ihtiyacı duyduğunu anlayabiliriz. Yaşadığı yer sürekli değiştiği için, mektuplarının hepsi bolca betimleme içermiş. Kardeşine hayatında geçen her detayı anlatmak istemiş. Belli bir süre sonra kardeşi, belli bir miktar paraya karşılık Van Gogh'un bütün tablolarını satın almaya başlamış. Mektuplardan tam anlaşılmasa da, sanırım sanat simsarı olan Theo, Vincent'ın eserlerini satmaya çalışıyordu. Van Gogh'un sanata başladığı yıllarda yaptığı tablolar, son yıllara göre daha çok koyu renkleri içeriyor ve karamsar. En önemli eserlerini ölmeden önceki son iki yılında yapmış, ilk defa bir eseri bu yıllarda satılmıştır. Depresyonunun artmasının sebebi mektuplarından anladığım kadarıyla, tabloları için çok para harcaması ancak hiçbirinin satmamasıydı. Onu hayatı boyu destekleyen Theo'nun kendine bir aile kurması, Vincent'in kendini giderek daha yalnız hissetmeye başlamasını tetikledi bu da bu sürece etki etti sanırım. Bazen bir zaman makinem olsun istiyorum. Böylece geçmişe gidip destek olmak istediğim kişilere yardımcı olabileyim. Ben Vincent'in yalnızlıktan bunalımlar geçirdiğine inanıyorum. Aslında hayatında ona destek olan iyi bir ağabey'i ve her şekilde ona yardımcı olmaya çalışan bir ailesi var. Fakat sanırım onun istediği, koşulsuz bir şekilde destek görmekti. Her insan ailesinden destek görür, genellikle bu aile olduklarından ve böyle beklenildiği için yapılır. Van Gogh'un başka arkadaşları da vardı hatta bir dönem bir başka ressam Gauguin ile beraber yaşadı fakat Van Gogh'un sinirli yapısına katlanamayan Gauguin evi terk etti. Van Gogh bundan dolayı da bir sinir krizi geçirmiştir. Arkadaş arayışında o kadar çaresizdi ki, kulağını kesip bir hayat kadınına hediye etti. Eğer bir zaman makinem olsaydı, bu derece yalnız hisseden ve bir arkadaşa ihtiyaç duyan bir sanatçıya destek olmak isterdim. Böyle hissettiğim bir başka insan ise, muhteşem deha Nikola Tesla. Kendisi tamamen halk için çalışmıştır ve buluşlarının çoğu için patent almamıştır. Aşırı zeki ve başarılı bir insan olmasına rağmen, fakir ve yalnız bir şekilde ölmüştür. Sanırım aramızdaki en zeki insanlar hep yalnızlıktan ve depresyondan muzdaripler. Sanırım gerçekten dahilik ve delilik arasında ince bir çizgi var. İki yıl önce Fransızca dersinde Türkçeye çevirdiğim bir makale vardı. Şimdi adını hatırlamıyorum fakat makale Van Gogh gibi sanatsal yeteneği çok gelişmiş ancak psikolojik problemler yaşayan insanlar üzerineydi. Yapılan birkaç araştırmaya göre psikolojik problemi olan kişilerin sanatsal açıdan yetenekleri daha gelişmiş oluyor, genetik olarak bu hastalıkları varsa ressam, yazar ve müzisyen olma olasılıkları daha da artıyor. Bu insanlar diğer insanlara oranla daha yaratıcılar. Van Gogh'un bipolar bozukluk dahil olmak üzere birçok ağır psikiyatrik rahatsızlıklara sahip olduğu düşünülüyor. Bunlar genetik bozukluklardan veya yaşam tarzından dolayı sonradan ortaya çıkan sorunlar olabilir. Cevabı ancak gerçek bir zaman yolcusu psikiyatr öğrenebilir. Theo'ya Mektuplar'ı çok üzülerek okudum. Çok genç yaşta öldüğünü düşündüğüm Van Gogh, eğer yaşasaydı daha birçok mükemmel eser verebilirdi. En azından bu kitapla beraber kendisinin düşündüğüm kadar yalnız olmadığını, erkek kardeşinin ona her şekilde yardım ettiğinin farkına vardım ve biraz da olsa için rahatladı.