Aşk, Zorba ve Şefkat

Kürk Mantolu Madonna'yı okumaya başladığımda, daha ilk sayfada romanın kahramanı Raif Bey'le ilgili olarak şu cümle dikkatimi çekti: "Hayatının bildiğimiz ve bilmediğimiz taraflarında insana merak verecek bir cihet olmadığı muhakkaktı. Böyle kimseleri gördüğümüz zaman çok kere kendi kendimize sorarız: Acaba bunlar neden yaşıyorlar? Yaşamakta ne buluyorlar? (s. 11). Acaba bu insanlar neden yaşıyorlar? sorusuna karşı içimdeki ses 'Peki sen neden yaşıyorsun?' sorusunu yüzümde patlatıverdi. İçimdeki zorba tilki uykusundan uyanmış, canlanıvermişti (İçimde, beni her daim yargılayan, eleştiren, yaptığım hiç bir şeyi beğenmeyen sese içimdeki zorba diyorum). 'Peki ben neden yaşıyordum?' Biraz duraksadım. Dikkatim dağıldığı; yani dikkatim roman yerine kendi hayatıma odaklanıverdi. 'Evet doğru' dedi, içimdeki zorba, dudağını bükerek 'Sende de insanların merakını ya da övgüsünü kazandıracak önemli bir özellik yok. Peki sen neden yaşıyorsun ki?' diyerek beni aşağıladı. İçimdeki zorba konuşmaya başladığında onu susturmak gerçekten zordur. İçimdeki şefkat ise (içimde zorbayla mücadele eden tarafım) 'O kadar acımasız olma, bak sen şunları, şunları da yaptın' diyerek örneklerle- zorbanın aşağılamalarına karşı beni korumaya çalıştı. Romana döndüğümde, Raif Bey'i anlatan memurla tanıştım. Artık içimdeki zorba, içimdeki şefkat, memur ve Raif Bey birlikte yalınayak bilmediğim bir yolda ilerliyorduk. İçimdeki zorba, 'sen de Raif Bey ve memur gibi sıkıcısın' diyordu. Sonra şefkat konuşuyordu, sonra memur, sonra Raif Bey, sonra hep bir ağızdan, sonra iki ağızdan, sonra üç ağızdan konuşuyorlar, kimi sessiz, sakin, kimi bağırarak ve hoyratça. Kafafoni! Bir süre sonra biri hariç hepsi sustu. Artık sadece Raif Bey vardı. Diğerleri romanın sonuna kadar suskun beklediler. Suskunlukları yorgunluktan değildi, acıyla sarmalanmış bir yaşama duyulan saygıdan sessizleştiler. Bu yaşamda, bir kişinin, hiç bir şekilde - kendisini horlayan, aşağılayan, dikkate almayan insanlarla çevriliyken bile- saygısız davranmayı tercih etmemesine gösterilen saygıdandı. Zorba, şefkat ve memur, üçü de çok şaşırmıştı! Raif Bey'in yanında utanmış, mahcup olmuşlardı. Raif Bey gibi birini hayatlarında hiç görmemişlerdi. Sorgulayarak, bilgelikle ve saygıyla kabullendiler Raif Bey'in varlığını. Onun acılarının yanında kendi acılarının lafı bile edilmezdi. Raif Bey'i dinlemek lazımdı, Raif Bey'den öğrenilecek çok şey vardı! "Hayatının bildiğimiz ve bilmediğimiz taraflarında insana merak verecek bir cihet olduğu muhakkaktı" . Raif Bey'de Aşk vardı. Ve bu aşk, hiç a- zal- mı- yor- du. Aşk böyle mi yaşanırdı, acılarla mı sarmalanırdı? Raif Bey nasıl dayandığını şu ifadelerle anlatıyor: "On seneden beri ona karşı duyduğum hiddetin, etrafıma karşı kendimi aşılmaz bir duvar içine alışımın hakiki sebebini şimdi anlıyordum: On sene, hiç azalmayan bir aşkla, onu sevmekte devam etmiştim. İçime ondan başka hiçbir kimsenin girmesine müsaade etmemiştim" (s. 158). Raif Bey dayanılmaz bir yaşam sürdürmüştü. Nasıl bir yaşam sorusunun yanıtı belki de bu ifadelerin satır aralarına gizlenmişti: "On seneden beri ona karşı duyduğum hiddetin, (içindeki zorba, 'seni unuttu, artık seni sevmiyor' diyor?) etrafıma karşı kendimi aşılmaz bir duvar içine alışımın (içindeki zorba, 'gülme, eğlenme, gezme' diyor ve böylece Raif Bey'i cezalandırıyor?) hakiki sebebini şimdi anlıyordum: On sene, hiç azalmayan bir aşkla, onu sevmekte devam etmiştim. İçime ondan başka hiçbir kimsenin girmesine müsaade etmemiştim (onu seven insanlarla bile dertleşmeyerek Şefkat'in varlığına izin vermeme?)". Raif Bey, Kürk Mantolu Madonna'sı hariç, çevresindeki insanlara hiç ama hiç dokunmayarak, kendisini ve diğer insanları hissetmeyerek ve umursamayarak tükenmişti. Roman bittiğinde, içimdeki zorbanın elini havada yakalıyorum, eleştirilerine kayıtsız kalmayı deniyorum. İçimdeki şefkati besleyip, güçlendirmeye çalışıyorum. Raif Bey'in tersine yaşam kapısında bekleyerek tükenmek istemiyorum. Yaşamda bana açılan kapılardan giriyorum, başkalarına kapı açmayı da deniyorum. 6 Ekim 2014 Efe Ulaş Akay Seyitoğlu