Abrakadabra

Bir sihirbaz sahneye çıkar. Elindekilerini misafirlerine gösterir ve misafirlerinin beklemediği anda gösterisini sergiler. Tüm salon sihirbaza şaşkın bakışlar atar. Sihirbazın onları nasıl büyülediğini anlamaya çalışırlar ama onlar numaranın nasıl işlediğini bulamayacaklar. Çünkü aslında numaranın gizemini çözmek istemiyorlar, onlar kandırılmak istiyorlar. The Prestige filminin bana verdiği bu mesaj, beni derinden etkilemişti ve fark ettim ki aslında bu ilişki tek sihirbaz ve misafirlerinin arasında değildi. Öğretmenlerimle birlikteyken buna benzer ilişkiler oluyordu. Zira sihirbazmış gibi izlediğim bir sürü öğretmenim olmuştu. Onlar benimle deneyimlerini, bilgilerini paylaşıyordu. Ben de yeni bir şey öğrenmenin mutluluğunu hep dışa vuruyordum (aynı seyircilerin şaşırması gibi). Onlar da benim bu tutumumdan memnundular ve bana çok şey öğreterek, gelecekte bana çok faydaları dokunacağına inanıyorlardı. Şimdi baktığımdaysa bana yardım etmekten ziyade sihirbazlık gösterisinin bir parçası olduklarını düşünüyorum. Ben sadece onların bana söylediklerini tekrarlamışım gibi hissediyorum. Hiçbir zaman bir şey öğrenmemişim gibi. Aynı sihirbazı izleyenlerin numaraların gizemine kafa yormaması gibi bende bilgilerin bana ne ifade ettiğini hiç düşünmemiştim. İzleyiciler nasıl kandırılmak istiyorsa ben de bana gösterilenler üzerine düşünmeyerek kandırılmak istiyordum. Yeni bir şey öğrendiğimi düşünerek kandırılıyordum. Aradaki tek fark beni kandıran sihirbaz aslında bendim. Yeni bilgiler öğrendiğimi ve daha bilgili birine dönüştüğümü sanıyordum ama yanılmışım. Öğrendiğim her şey başkalarının bilgileri ve deneyimleriydi. Ben hep başkalarını tekrarlıyordum. Şimdi ise bunun nedenini geçmişte aramalıyım. İlk öğretmenime kadar düşünmeye başladım. Aslında ilk öğretmenim diyemem çünkü tek kişi değil, onlar iki kişiydi. Annem ve babam. Onlar hayat hakkında kimsenin öğretmediği kadar fazla şey öğretmişlerdi ben küçükken. Onlardan öğrendiğim ilk şeylerde nasıl konuşmak ve nasıl tepki vermem gerektiğiydi. Onlar için komik olanlar bana da komik gelmiş, onların fikirleri benim fikirlerim olmuştu. Söylediklerini, yaptıklarını ve duygularını tekrarlıyordum. Örneğin annem kırmızıyı çok seviyorsa, benim en sevdiğim renk kırmızı oluyordu. O yıllarda taklit ederek öğrenmek insan doğasının bir parçasıydı ama ne zaman bunun bitmesi gerekiyordu bilmiyorum. Sonra ilkokula başladım. Birinci sınıftaydım ve bir sürü arkadaşım olmuştu. Onlarla oyunlar oynuyor, fikirlerimiz ya da isteklerimiz uyuşmadığı zamanda her çocuğun yaptığı gibi kavga da ediyorduk. Birbirilerimizle olan bu ilişkiden farklı olarak birde öğretmenimizle olan ilişkimiz vardı. Bizlere birinci sınıfta öğretmenimiz, öğretmenlerin okulda anne yarısı olduklarını öğretmişti. Bizde anne ve babalarımıza karşı nasıl davranıyorsak onlara da o şekilde davranıyorduk. Söylediklerine olabildiğince uymaya çalışıyor hatta karşı gelirsek de yaramaz çocuk diye anılmaktan çekiniyorduk. Bende bu durumda anne ve babamda olduğu gibi öğretmenim ne derse yapıyordum. Bizlere matematik, Türkçe ve diğer dersleri anlatıyordu. Sonra derste anlattıklarını sınavda soruyor biz de sınav kağıdında öğretmenimizin dediklerini tekrarlıyorduk. Yani kısacası sınav zamanlarımızda öğretmenimiz olsa acaba buraya ne yazardı diye kendimize sorup, soruları öyle cevaplıyorduk. Ebeveynlerimi taklit etmek yerine bu seferde öğretmenimi taklit ediyordum. İlköğretim bitmişti ve lise son sınıftaydım. Okulun ilk günü ve dersimiz edebiyattı. İçeriye pala bıyıklı bir hocamız girdi. Yeşilçam'dan çıkmışa benziyordu. Hepimiz ismini söylemesini bekliyorduk ki başka bir şey söyledi, "Benim söylediklerim her söz sizi alakadar etmemeli ben sadece kendi fikrimi paylaşıyorum. Sizler kendiniz bu bilgileri kendi süzgecinizden geçirip sizin için değer ifade ediyorsa almalısınız. Yoksa kopyala yapıştır yaparsanız sizlerle telif hakları konusunda tartışmaya gireriz.". Pala bıyıklının bunu dediği gün ne demek istediğini tam anlamamıştık ama yine de gülmüştük. Hala da gülüyorum ama bu sefer ne demek istediğini anlayarak gülüyorum. O bana gerçekten bir şeyler öğretmek istiyordu ve bunun onun elinde değil aslında bizim elimizde olduğunu bize ilk günden söylemişti. Bize bir şeyler öğretebilmesi için bizim öğrenmek için çabalamamız gerektiğini söylüyordu. Bizler de öğretmenin anlattıklarını öğrenmeye çalışıyorduk ama öğrenememiştik. Okul bittiğinde benim aklımda hiçbir şey kalmamıştı mesela. Çünkü şimdi anlıyorum ki aslında onun ne demek istediğini anlamaya çalışmıyordum, sadece onun söylediklerini ezberleyerek onu bir nevi taklit etmeye çalışıyordum. Onun fikirlerini kendiminmiş gibi gösteriyor, sınavlarda onun dediklerini kağıda yazıyor ve biliyorum diyerek kendimi kandırıyordum. Ben aslında öğrenmek istemiyor, çok bildiğime kendimi kandırmak istiyordum. Oysa hiçbir fikir bana ait değildi. Oysa bilgi insanın kendisine özgü bir birikimi olmalıydı.