Sevgi Analizi

Jeanette Winterson Normal Olmak Varken Neden Mutlu Olasın adlı kitabı kendi hayat hikayesini anlatıyor. Çocukluğundan beri evlatlık olduğu hissettirildiğinden dolayı sevgi hakkında farklı düşüncelere kapılmış ve bunu kitabına da güzel yansıtmış. Jeanette kitabında ilginç bir noktaya değiniyor, "Herhangi birinin sizi sırf siz olduğunuz için sevdiğine inanmanız olanaksızdır!" bu ifade bende uzun zamandır düşünmediğim sorulara cevap aramama yol açtı: Sevgi var mıdır? Sevgi varsa nedir? Eğer sevebilirsek kimleri severiz? Bu soruları hem normal sevgi olarak değerlendirebiliriz hem de aşk olarak. Bence sevginin olduğu barizdir aslında ama burada kilit nokta neye sevgi dediğimizdir. Bir annenin çocuğuna karşı hissettiği şey sevgi midir yoksa zorunluluk mu? Sevgiliye hissedilen his sevgi değil de bencillik midir? Bunu bilmek bize ne fayda sağlar diye düşünülebilir ama sevginin varlığını sorgulamak bize, onu gerçekten hissettiğimizde onu yaşanması gerektiği gibi yaşayabilmeyi öğretir. Sevginin varlığına inanmayan bir insan iyi bir anne veya sevgili olamaz çünkü yaptıkları şeyleri istediklerinden ya da içlerinden geldiğinden değil etrafındakilerden öyle gördükleri için yaparlar ama günün sonunda düşündükleri tek şey yine kendileri olur. Bu da ancak hazin bir sonla sonuçlanabilir. Sevginin tanımını yapmak gerçekten de zor bir iştir. Bu durum belki de sevginin saf olarak olup olmadığından emin olmadığımız için kaynaklanıyor olabilir. Şimdilik sevginin tanımını "karşı taraftan bir karşılık beklemeden fayda sağlama dürtüsü" olarak düşünelim. Bu olay aslında düşününce mantıklı değildir ve bizi mantıktan uzaklaştırır çünkü içgüdülerimize zıt bir durumdur. Biz insan olarak arzuladığımız şey hep daha fazlası ve en iyisidir ama sevmek bunlara karşı çıkar ve kendini azaltarak karşındakini çoğaltırsın. Ama bu azalış hiç azalıyor gibi hissettirmez sanki insandan daha ilahi bir varlığa dönüşüyormuşuz gibi hissettirir. Lakin taraflardan biri yerin dibine doğru yol almaya başlar çünkü aslında bütün sevgiler tek taraflıdır. Bildiğimiz gibi fizikte enerjinin korunumu yasası vardır bence bu duygular için de geçerlidir. Dünya üzerinde toplam hissedilen duygular sabit gibi düşünebiliriz. Bence bu bakış açısı yaşanan çoğu sıkıntıyı açıklıyor. Şahsen ben karmaya inandığımdan dolayı insanların hemen hepsinin yaklaşık olarak eşit sayıda azalan ya da çoğalan taraf olduğunu düşünüyorum. Bu da kimi sevdiğimiz aslında iki temel sorunun cevabına indirgenebilir: Kim benden daha çok mutlu olmayı hak ediyor ve kim beni mutlu edebilir? O anki ruh halimize göre bu iki sorudan birine cevap ararız. İlk başta birinci soruyu sormak çok mantıklı görünmeyebilir fakat azalmak da aslında bir ihtiyaçtır. Fazla mutluluk insanı yıkılan bir baraj edasıyla taşırabilir ve bir daha asla mutlu olamaz bir halde bırakabilir. Düşününce fark edilebilir ki her iki durumda da bencilce davranıyoruz ama karşıdaki taraf da bundan fayda sağlıyor. O zaman sevmek ve sevilmek belki de dünya üzerinde bulunan en adil şeydir. Karşılıklı taraflara etkisi tamamen zıt olsa da ikisini dengeliyor. Bu durum genelde neden kendimizle uyuşmayan insanları sevmeye meyilli olduğumuzu açıklayabilir. Sevgi gerçekten de ilginç bir kavram. İlk bakışta ne kadar insanın doğasına aykırı bir dürtü gibi görünse de aslında kendimizi sabitlememize olanak sağlıyor. Ne kadar bencilse o kadar da paylaşımcı... Bu kadar zıtlığın bir arada bulunması alışıldık bir durum değil pek insan hislerinde. Bütün hislerimiz ya hep ileriye ya da geriye gitmemizi söylerken sevgi daire çizmemize neden oluyor. Bu durum da sevgiyi üzerine düşünülmeye değer kılıyor.