Sabırsızlar

Günümüzde insanlara ergenlik nedir diye sorulsa, herkesin vereceği bir cevap, yapacağı bir yorum vardır. İnsanların söylediklerinden genel bir yargı çıkaracak olursak, bu dönemin 'sorunlu' bir dönem olduğu ve öyle ya da böyle yaşanmak zorunda kalındığı insan hayatının bir evresi olduğu kanısına varmamak elde değil. Zaten yazar da bu eserinde bu dönemin sorunsallığı üzerinde durmuş ve okuyucuya hayattaki ergen örneklerine çok tanıdık gelen birbirinden gerçekçi öyküler yazmıştır. Yazarın bu farkındalığı ve daha nice bu konu hakkındaki eserler günümüzde artık ergenlik döneminin önemine ilişkin hassasiyetin arttığını ve çoğu insanın artık aklında ergenlik döneminin sorunlarının nedenine ilişkin birkaç cevap olduğunu gösteriyor. Bu cevapların yanlış olduğuna dair bir şüphe yok ama yeterli mi konusunda maalesef hemfikir değiliz. Sizce, bu sorunların altında yatan sebeplerden olan fiziksel değişim ve zihinsel farkındalığın dışında nedir asıl sorunu oluşturan mesele? Ergenlik dönemi ve barındırdığı sorunların evrenselliği inkar edilemez bir gerçek olduğu herkes tarafından aşikardır. Zaten Aristo'nun günümüzden birkaç bin yıl önce bile çizdiği gençlik tablosunda ergenlik yansıtılmaktadır. O zamanlardan beri çeşitli uygarlıklardan, çeşitli kültürlerden toplanan yazılı belgeler-otobiyografiler, mektuplar, günlükler- bu dönemin evrenselliğine ve sadece günümüzde ortaya çıkmayıp geçmişten beri var olduğuna kanıttır. Bütün bu bilinenlerden yola çıkarak bu dönemin sorunlarını kısmen de olsa azaltmak ve ebeveynlerin çocuklarına en doğru şekilde davranması için anne, baba bilgilendirilmeye çalışılmış, bu dönem hassasiyetinin önemini vurgulanmaya başlanılmıştır. Ne kadar eğitim almış olursa olsunlar eğer bir anne-baba çocuğun halinden anlamıyorsa, o aldığı eğitimler, gösterdikleri çabalar hiçbir işe yaramaz. Her şeyden önce ilk olarak ergenlikteki bireyin halini anlamak, kendimizi onun yerine koymak gerekir. Zaten bu dönemdeki çocukların düşünce tarzının değişikliği, daha doğrusu anormalliği, eserde her bir öyküde açıkça belirtilmiştir. Hayata onların gözünden baktığınızda her şeyin altında yatan sebebin aslında sabırsızlık olduğunu göreceksiniz. Çünkü ergenlikteki kişiler de farkındadır kendilerinde bir değişim olduğunun ama bu değişiminin artık kendilerini yetişkin bireyler kategorisine direkt katması şeklinde yorumlar ve ondan sonraki bütün davranışlarını buna göre ayarlamaya çalışır. Çevresinden de kendisine yetişkin gibi davranılmasını, artık çocuk olmadığının farkına varmalarını ister. Denizin Çağrısı isimli öyküde, Osman'ın kendisine de annesi veya diğer yetişkinlere sunulduğu gibi birden fazla seçeneğin sunulmasını istemesi bunun bir göstergesidir. Kısıtlayıcı hareketleri sevmezler ve her daim yetişkinlerle aynı ölçüde hesaba alınmak isterler. Evet, eskisi gibi çocuk olmadıkları doğrudur ama yetişkin de değillerdir. Bunu da kabul etmemeleri, dağdan yuvarlanan kartopu misali bütün sorunların başlangıcını oluşturur ve gitgide sorunlar devasa bir hal almaya başlar. Ergenlik öyle hemen bitecek bir dönem değildir. Asıl mesele ergenliği yaşamak değil, bunu yaşarken farkında olmaktır. Ergenlikteki bireylere sorsak hiçbiri o dönemi yaşamadığını, o dönemdeyken sorunlu bir birey olmadığını inkar etmez. Ama artık o dönemi çoktan bitirdiğini ve çoktan iyi bir yetişkin birey olduğunu da düşünmesidir asıl sorun. Yani gerçeği kabullenmemek bütün sorunlarının temelini oluşturur. Oysaki hiçbir ergen o dönemin agresifliğinden kolay kolay kurtulamaz. Sabırsızca davranır, kendinin artık yetişkin aklı başında bir birey olduğunu göstermek ister. Çevresindekilerin ergenlikteki bir bireye davranır gibi davranması, davranışlarını yapmacıktan onaylaması, kendilerinin hala küçük bir çocuk gibi görüldüklerinin düşünmelerine sebep olur. Bunun üzerine kimileri, etrafındakilere yetişkin bir birey olduklarını göstermek amacıyla başka yollar arar ve bu yolların çoğu da sigara, içki bağımlılığı gibi kötü yollara başvurulmasına sebep olur. Çünkü o dönemdeki kişilere göre büyükleri gibi sigara içmek, içki içip sarhoş olmak yetişkinliğin olmazsa olmazıdır. Özendikleri şeyi mantık süzgecinden geçirmeden yaparlar. Zannettiğn Gibi Değil öyküsünde de olduğu gibi Serhat'ın kardeşinin, abisinin takıldığı yerlerde, barlarda, takılması, içki içmesi kendisinin de artık Serhat gibi bir birey olduğunu ve onun akranlarından bir farkı kalmadığını göstermek istemesindendir. Ayrıca günümüzdeki ergenlik yaş aralığının geçmişe oranla düşük olması da daha az mantıklı hareketlerin ortaya çıkmasına sebep oluyor. Bu yaş aralığın küçülmesinin sebeplerini genişçe yer vermeden özetleyecek olursak bu durumun da özentilik ve sabırsızlıkla alakalı olduğunu görürüz. Ayrıca sabırsızlık durumu sadece o dönemi yaşıyor olanların bir parçası değildir. Ebeveynler de bu evredeki çocukları için sabırsız olabiliyorlar. Çünkü daha önce de belirttiğim gibi bu dönem hakkında verilen bilgiler, dikkatli olunması gerektiği kimi ebeveyni gereksiz yere endişeye sokabiliyor. Hele bir de bu ailelerin çevresinde, bu dönemde ailesi tarafından dikkat edilmeyip kötü huy kazanan gençler varsa iyice kaygı duymaya başlıyorlar. Bunun üzerine bu dönemi birkaç sorunla yaşayacak olanlar bile ailesinin kendine karşı gösterdiği bu endişe, bu aşırı ilgiden dolayı sıkılıp evden uzaklaşabiliyorlar. Demek istediğim, elbette bu dönemin hassasiyetinin farkında olup ona göre davranmalıyız ama bu, 'Amanın! Çocuğum ergenliğe yaklaşıyor ne yapacağız şimdi?' demek değildir. Aşırı dikkatli olunmalı ve onlar hiç yalnız bırakılmamalı demek değildir. Ve ayrıca çocuğun her davranışını da ergenliğe yorumlamamalıyız. Öyle bir denge kurmalıyız ki; çocuk kendini ne başıboş hissetsin ne de 24 saat gözetim altında, ne çocuk hissetsin ne de tamamen ergenlik dönemini bitirmiş bir genç. Yasin Erdoğdu