BATILILAŞMAK(!)

Dersim bugün erken bitmiş kantine gidiyorum arkadaşlarla buluşmaya. Klasik muhabbetlerimizi yapıp, çayımız içeçeğiz. Geçiyoruz, arkalarda kalmış masalardan birine oturuyoruz. Gerek bizim masadaki gerekse diğer masalardaki sohbete kulak veriyorum. Belki Bilkent'te okumanın belki de üniversiteye gitmenin verdiği özgüvenle olsa gerek insanlar konuşmalarında sık sık ingilizce ya da başka dillerden geçmiş kelimeler kullanıyorlar. Daha da garibi diğer insanlar bu insanları hayranlıkla dinliyorlar. Öyle bir duruma gelmişiz ki "gardaşım" diyen birisine yabani gözle bakarken sözcüklerinin arasında havalı bir şekilde "ne kadar ironik" diyen birini çağdaş ve modern biri olarak tanımlıyoruz. Yaşadığımız toplum bu değişime (özentiliğe) o kadar açık ki türk kahvesinin adetlerini ya da yapılışını bilmeyen insanlar "white cholocate moccanın" içeriğini a dan z ye sayabilecek kapasitedeler. Ve bu durumdan toplum memnun olsa gerek şikayet eden birilerini görmek şurda kalsın şikayet edeceklere bile yobaz gözüyle bakılıyor. Felatun Bey ve Rakım Efendi bu durumu ve sonumuzun nasıl olacağını bizlere gösteriyor. Umarım sonumuz Eflatun Bey gibi olmadan bu durumun farkına varıp birşeyler yapabiliriz. Yoksa hayatımız insanların kıyafetlerine bakarak kimliklerini çıkarmaktan ibaret olacak. İnsanların modernliğini eğitim düzeylerinden ya da hayata bakışlarındaki olgunluk ve açık görüşlülükten değil de konuşmalarındaki anlaşılmazlıklarından (ne kadar bilinmeyen kelime kullanmasından) , kıyafetlerinin ne kadar moda çizgisinde olduklarından ya da yedikleri yemeklerin isimlerinden anlayacağız. Halbuki Eflatun Bey gibi günlerimizi terzi ve ayakkabıcıları dolaşmakla değil de Rakım Efendi gibi görevimizin başında geçirmek, boş zamanlarımızı eğlence için değil de kendi eğitimimiz için alnımızın teriyle çalışmak bizi çağdaş yapacaktır. Babadan kalan parayla modern olunmadığı gibi o parayla alınan kıyafetlerde bizi modern göstermeyecektir aynı Eflatun Bey'e olduğu gibi. Atalarımız boşuna söylememiş "eşeğe altın semer vursan eşek yine eşek"(afedersiniz) diye. Yani istediğimiz kadar modern görünüme(!) sahip olalım düşüncelerimizi değiştirmediğimiz sürece onlar bizi ele vereceklerdir. Bazen merak ediyorum insanlar neden bu kadar meraklı özenmeye. Yani kendi kültürün varken neden başka bir kültüre özen gösterirsin ki ? Ya da düşünceleri anlatabilecek bir dile sahipken neden başka dillerden kelimeler kullanırsın? Havalı olmak, farklı olmak kısacası kendini beğendirmek için herşeyi yapmak bunlar galiba soruların cevapları. Yani sırf beğenilmek için Eflatun Bey gibi çat pat bildiğin bir ingilizce ya da fransızcayla eğlence mekanlarını gezip oralarda kendini rezil etmek ne diye? Cebinde ki parayı da bu eğlencelerde çar çur edip gerisin geriye dönmekte var hayatta. Rakım Efendi gibi işine odaklanıp sadece kazandığı parayı hakketmek varken, yeri geldiğinde ölçüsünde eğlenmek varken hayatın tadını çıkararak gerektiği gibi yaşamak varken neden bu abartı? Eflatun Beyin babasından kalan mirası italyan bir kadınla har vurup harman savurmasındansa Rakım Efendinin Canan'ı yanına alıp onu eğitmesi beraber birşeyler yapması, vakit geçirmesi bunları yaparken çok bir paraya ihtiyaç duymaması daha güzel ve mantıklı değil mi ? Eflatun Bey bunları özenerek yaparken, Rakım Efendinin kişiliğinden ödün vermemesi, bildiklerini abartmaması ve asla geçmişinden vazgeçmemesi aradaki farkı ortaya çıkarıyor. Günümüzde de Eflatun Bey gibi adamlar çok fazla malesef. Yabancı marka özentisi insanlar, yediklerinin kendilerini çağdaş yapacağını düşünen insanlar sarmış dört bir yanı. Daha doğru düzgün Türkçeyi bilmeyen insanlar edebiyatçı edasıyla yabancı sözcükleri cümlelerinin arasına serpiştiriyorlar. Bizlerde ağızlarımızı ayırıp onları dinleyip beğeniyoruz. Belki de bu yüzden böyle insanlar peydah oluyorlar. Dinlendiklerini beğenildiklerini bildiklerinden dolayı. Gün gelip beğenilmediklerinde, foyaları ortaya çıktığında ya da Eflatun Bey gibi paralarını bir kadınla bitirdiklerinde durumu anlayıp zaten layık olmadıkları bu memleketten gidecek yer arayacaklar. Aynı Eflatun Beyin İstanbul'u utana sıkıla terk edişi gibi. Bu sırada Rakım Efendi gibi olanlar geçmişini bilen insanlar, benliklerini unutmayan insanlar varoluşlarını sürdürecekler.