Kanalların Şehrinin Hikayesi

Yeni yerler görüp, farklı kültürler tanımanın birçok insanı mutlu ettiğini, insanlar gezdikleri yerleri gözleri ışıldayarak anlatırken fark etmiştim. Bu grubun içine dahil olan bir insan olarak farklı bir yerde yeni kültürler tanımanın bizi neden bu kadar derinden etkilediğini daha önce hiç düşünmedim diyemeyeceğim. Sorduğum sorunun cevabı oldukça basit görünüyor fakat beni hala şaşkınlığa uğratıyor. Çünkü ne zaman yeni bir yere gitsem, hiç beklemediğim bir derecede orada olmaktan, orayı ve insanlarını tanımaktan mutlu oluyorum. Uzunca bir süre farklılıklar üzerinde düşünürken bir yandan ortak yanları da incelemek, tanımakta oluyor olduğum bölgenin kendi yaşadığım çevreden farklılıklarını gözlemlemek, yaşamın ne kadar çeşitli yollardan ilerlediğini görmek her seferinde beni mutlu etmekle kalmıyor, aynı zamanda bir sürü duruma karşı bakış açımı değiştirebiliyor. Bu bakımdan Amsterdam'ı gezebilmek benim için oldukça büyük bir fırsattı ve bu şehir beni hiç tahmin etmediğim kadar etkileyen şehirlerin arasında yerini rahatlıkla aldı. Amsterdam birçok yönüyle ünlü bir şehir ama sanırım benim en çok etkilendiğim yanı mimarisiydi. Burada alışkın olduğumuzdan oldukça farklı olarak evler oldukça küçük ve aynı zamanda bitişik bir biçimde kanalların kenarına ve sokaklara sıralanmış durumdalar ve günün her saati muhteşem görünüyorlar. Tabii dışarıdan evler oldukça güzel gözükse de, binaların çoğu oldukça eski. Üstüne üstlük evler küçük tutulduğundan dolayı geniş alanlara alışkın insanlar için boğucu bir hava yaratma ihtimali olabilir. Mimari ve yerleşim bu şehrin hem güzel hem de sorun oluşturan açılarından biri olarak görülebilir fakat ulaşım konusunda insanı hayrete düşüren gelişmeler kat edilmiş. Amsterdam'ın bisikletler şehri olduğunu herkes bilir. Bu şehre biraz da bisiklet yollarını, sabahları işlerine bisikletleriyle giden insanları görme beklentisiyle gidilir. Coğrafyamızda bu ulaşım biçimini kullanmak oldukça sıkıntılı bir durum olsa bile Amsterdam'ı gördükten sonra döndüğünüzde bir sabah bisikletle okula gitmeyi istemekten kendinizi alıkoyamadığınız zamanlar oluyor. İnsanların kendi araçlarını kullanarak egzersizden kaçınma gibi bir algısı yok; şehrin her tarafında neredeyse her saatte bisiklet süren birileriyle karşılaşıyorsunuz. Böyle bir durumu algılamak belki de sadece bana zor geliyordur, belki de bu duruma alışkın olmayan herkese oldukça ilginç geliyordur fakat bisikletler bu şehrin hayranlık uyandıran ve bana göre şehrin insanlarına spor yoluyla mutluluk veren vazgeçilmez bir parçası. Şehri gezip çevreyi incelemek ne kadar güzel olsa da, Amsterdam'ın müzeleri de görülmeye değerdi. Özellikle küçüklüğümden beri müze gezmekten hoşlanan benim gibi biri için şehrin güzelliğini bir kat daha arttıran muhteşem müzelere konukluk ediyor Amsterdam. Şehir çok büyük bir şehir olmamasına rağmen, gittiğim bölgelerin hepsinde en az bir müze ile karşılaştım. Tarihi veya sırf önemli olduğunu düşündükleri çoğu şeyin yitip gitmesinden veya bir yerlerde kapalı kalmasından ziyade bunları belli alanlarda toparlayıp sergilemeyi seçmişler. Bu özellikle benim için çok hayranlık uyandırıcı bir durumdu. Ülkemizde bulunan müzelerin sayısının da çok az olduğu söylenemez fakat neredeyse her caddede sizi bir müzeye yönlendiren işaretçiler görme gibi bir durumla henüz burada karşılaşmıyoruz. Belki bu durum bir grup insan için büyük önem arz etmiyor olabilir fakat müzelerin ilgi uyandırarak tarih, sanat ve daha birçok alanda eğitim verme özelliği göz önüne alındığında, önemleri de biraz daha iyi anlaşılabilir. Amsterdam'a yılın en yoğun zamanlarında gitmemiş olmamıza rağmen müzeler oldukça kabalık idi. Bu tecrübe, bana göre, müzelerin eğitim alanındaki kapasitesinin ve potansiyel etkisinin altını çizerek müzelerin önemini gözler önüne seriyor. Şehirdeki insanlardan bahsetmeden de geçemeyeceğim. Birçok farklı kültürden insanların toplandığı, meydanların akşamları kalabalık olduğu bir şehir Amsterdam. Buna rağmen elimizde haritayla gezinirken kime yol sorarsak soralım bize güler yüzle cevap veren ve yardımcı olmaya çalışan insanlar, müze girişlerinde bizimle şakalaşan görevliler, hangi trene binmemiz gerektiğini uzunca açıklayarak anlatan insanlar gibi birçok kişi bize yardımcı oldu. Yol sorduğunuzda bu kadar güler yüzlü ve yardımsever yanıtlar almaya alışkın değilseniz bu oldukça şaşırtıcı bir deneyim olabiliyor. Şehrin başka bir ilginç yanı ise neredeyse herkesin akıcı bir şekilde İngilizce konuşabiliyor olması idi. Yol sorduğumuz gencinden yaşlısına birçok insan bize akıcı bir biçimde cevap verdi ve sanırım bizimle iletişim kuramayan herhangi birini hatırlamıyorum. Bu durum Amsterdam'ın birçok farklı kültürün kaynaştığı bir şehir olmasından, burada yaşayan insanların eğitim ve kültür seviyesinden kaynaklanıyor tabii. Bu açıdan düşününce şehrin kültürel yapısına gıpta edilebiliyor fakat şehrin elde ettiği çoğu özelliğinin de sıkı bir çalışmanın sonucu olduğu gözlemlenebiliyor. Amsterdam beklendiği gibi bana farklı bir kültür ve farklı yaşam biçimleri sundu ama beni sadece farklı olmasıyla değil, bir bütün olarak etkiledi. Ülkeme döndükten sonra oradaki yaşam biçimiyle buradakini karşılaştırırken bulduğum benzerlikler ve farklılıklar bazen komik, bazen ilginç, bazen de düşündürücü özellikleriyle saatlerimi meşgul etti. Fakat bu saatlerin oldukça verimli sonuçlar çıkardığını ve bana yeni bakış açılarını kazandırdığını düşünüyorum. Amsterdam'ı gezmek benim için unutulmaz bir deneyimdi ve bu deneyimi bir kenara koymak yerine kendi hayatımla kaynaştırmak bana yeni şeyler katarak ufkumu biraz daha genişletti. İleride bir kez daha görmek istediğim bu şehirle ilgili anılarım, oldukça net bir biçimde, benimle uzun bir süre kalacak gibi hissediyorum. Başak Çiğdem Özcan