Dikte Edilmiş Hayat

Gündüz Vassaf, Cehenneme Övgü adlı eseriyle totalitarizmin bataklığında debelenen kitlelere sesleniyor, dahası onları içine çeken iktidarlara ve onların mümessilleri olan yardakçılarına... Kitabın cüretkar bir yazar tarafından yazıldığını söylemek yanlış olmaz fakat kitabın yazılmış bir eserden çok insanlığın yaşadığı dramın çığlığı olduğunu düşünmek, Gündüz Vassaf'ın eserine gereken değeri vermek olacaktır. Yazılmış, basıma hazırlanmış ve piyasaya sürülmüş kağıt tomarı olmaktan ziyade tecrübe edilmiş asimilasyonun hayatın her alanına nüfuz ettiğinin gerçekliğidir. Totalitarizm çok geniş bir çerçevede ele alınıyor bu eserde, Hitler'in ve Mussolini'nin yarattığı, savaşlarla bezenmiş karanlık dünyanın ötesinde bireylerin yaşamına indirgenmiş bir asimilasyon propagandası ile karşılaşıyoruz. İnsanlar sadece iktidarın ve yönetim şeklinin pençeleriyle boğuşmuyor, kollektivist düşüncenin "fedakar birey" direktifi, topluma ya da başkalarınca biçilmiş rollere uyum süreci bireyin zindanlarını ve küçük totaliter dünyalarını yaratıyor. Temellendiremediğimiz ve bizde mistik duygular uyandıran kavramlara inanma ve sorgulamama hali, bize biçilmiş sınırlar içerisinde devinip durmamıza neden oluyor. İktidar bizi yönetilmeye en müsait sınıf olarak nitelendiriyor, toplum ise kendi düzenini bozmayacak sinik ve pasif insan kalabalığı... Bir kez olsun kendimiz için doğru düşünüp başkalarına göre yanlış yaptığımızda yani sorgulamaya başladığımızda öğretilmiş bütün kavramların ve tipik davranışların manası değişmeye başlıyor. İnsan içerisinde aktif olduğu, koşturduğu gündüzün ve yatıp uyuduğu gecenin anlamını karıştırmaya başlıyor. Gündüz, aslında bireyi herkesleştirme ve aynılaştırma politikasının bir parçası olarak karşımıza çıkıyor. İnsan günün aydınlığı içerisinde kendine verilmiş rolü başarıyla tamamlayıp gecenin münferitliğine sığınıyor çünkü ancak gecenin karanlığı ve sessizliği kim olduğumuzu düşünmemize fırsat tanıyor. Gündüz, erdemli davranışların sergileneceği bir sahne olarak bireye yaşamak için dayatılıyor fakat gece kendini "sen" olarak sana sunuyor, yaşaman ve sığınıp koynuna uyuman farketmeksizin... Korkularla beslediğimiz benliğimiz cezalandırılmaktan ve yargılanmaktan korktuğu için Tanrı'nın varlığını kanıksamaya itiyor bizleri ve kötülük bir parçamız olduğu halde bastırılıyor, bastırılan her duygu da şeytan olarak çıkıyor kutsallığın karşısına. Korku temelli her unsurun insani arzuları ve tutkuları tetiklediği ise bir gerçek. Bunlara haricen "enformanyaklar" yaratıyor toplum, bu kişiler interaktif medya ile "iletişimsizliği" destekliyor, gerçek bilginin, haber ve bilgi kaynağının yolunu kesip insanların manipüle yeteneğini teşvik ediyor. Toplum cahillik sınırları içerisine hapsedilip yanlışlığı kabullenmeye zorlanıyor, gerçek basının kalitesi düşürülüyor ve sosyal olmak adına bilgi kalitesizlik ve yanlış kaynaklar ile donatılıyor. Toplum kendi yanılgılarının içerisinde debelenirken hegemonyaların yarattığı karhramanlık olgusuna tutunuyor, karşısına da anti kahramanları koyuyor ki beslediği nefret duygusu kahramana olan inancını arttırsın. Kişi, kahramanların algı yönlendirmesi için kullanılan itici güç olduğunu bilmeden onu gözünde yüceltip insani sıfatlardan soyutluyor böylece kendisi için bireysel motivasyon kaynağı oluşturup, ideal insanı yaratıyor. Bilinmeyen zamanlarda yaratılmış olan ilkelere olan inancımız ve onlar doğrultusunda yaşamımızı yönlendiriyor oluşumuz, kitle psikolojisinin yarattığı dışlanma korkusunun bir sonucudur ve insan benliğinden, bireyselliğinden ayrı yaşadığı sürece toplum tarafından, siyaset tarafından ve kendini dahil olmak zorunda hissettiği sosyal gruplar tarafından yaşamın dışına doğru sürüklenecektir. Yaşamda her şey zıttına muhtaçtır şiarıyla yola çıkıp kendini tercih yapmak zorunda hisseden her insan yanılır çünkü günümüz dünyasında da görülebilceği üzere seçeneklerimiz isteklerimiz doğrultusunda olmaktan çok başkalarınca yönlendirilir hatta dikte edilir. İnsanın kendi yaşamında etken olduğu gerçeği edilgen yaptırımlarla unutturulur çünkü keşfedilmiş benlik toplumsal rollerden önce kendini yaşama isteğindedir. Uymak zorunda hissettiğimiz kurallar birey için cehennemi yaratır ve bu kuralların kölesi olarak yaşayanlar cehenneme övgülerini bir enkazın altından fısıldarlar...