KORKUNUN ÖĞRETİSİ

İnsanoğlu 2 milyon yıllık tarihi boyunca birçok fiziksel ve ruhsal değişimler geçirmiştir, fakat diğer tüm hayvanlar gibi her zaman beraberinde taşıdığı temel duygular da vardır. "Korku" dediğimiz şey de bunlardan biri olup belki de hislerin en derin ve en güçlüsüdür. Korku ve zeka birbiriyle doğru orantılı olup her an etkileşim halindedir. Organizmaların en gelişmişi olan insanın da en çok korkuya sahip olması bu yüzdendir. Elbette hayvanlar da buna sahiptir. Örneğin bir kaplumbağa yavrusu yüksek bir mesafeden yere aniden düşerse, uzun bir müddet kabuğunda saklanır. Dışarıda tehlikenin olmadığını hissedene kadar kabuğundan dışarı çıkmaz. Veya geyikler ve ceylanlar, etobur hayvanlardan birisini gördüğünde ya da ayak seslerini duyduğunda hemen dikkatini o noktaya toplar, olası bir saldırı anında kaçmaya başlar. Ancak bunlar bu komplike korku kavramının sadece en basit örnekleridir. Söz konusu insan olduğu zaman, sayılamayacak kadar korku vardır. Ölüm, acı, ayrılık, yükseklik, kan, örümcek, insan, gibi devam eder liste. Peki bu korkular aşılmalı mı yoksa yaşanmalı mıdır? Korkuyu yenmek mümkün müdür, gerekli midir? Bu soruları en güzel cevaplayan örnek "Çelikyürek" adlı eserde bulunduğu için onu seçtim. Hikayedeki "Epik" adı verilen, farklı farklı özel güçlere sahip farklı yollarla öldürülebilen özel insanlar arasından en tehlikelisidir Çelikyürek. Bu diğer Epikler dahil herkesin korktuğu ve kimsenin öldürmediği Epiktir. Onu öldürmenin tek yolu ise hikayenin sonunda ortaya çıktığı gibi, ondan korkmayan biri tarafından öldürülmesidir. İşte bu Epik aslında insanoğlunun yüzyıllar boyu yaşadığı tüm korkuların temsilidir. Korkuların tek büyüme ve güçlenme kaynağı o korkuyu yaratanlardır. Bunca Epik ve insan ondan korkmasaydı Çelikyürek asla böyle güçlü olamayacaktı. Tıpkı son derece doğal olan ölümün herkes tarafından göze korkunç gelmesi gibi. Bir insanın durduk yere sevdiklerinden ayrılma korkusu yaşaması veya en basitinden her çocuğun yatağının altındaki canavardan korkması gibi. Bu korkuların en zayıf yanı ise insanlar tarafından yaratılmış olmaları. Çelikyürek'i yenmenin tek yolunun ondan korkmamak olduğu gibi, korkulardan kurtulmanın tek yolu da onları yok saymaktır. Daha fazla korktukça, düşündükçe bir ilerleme kaydedilmez. Zaman ile insan olgunlaşır ve yatağının altındaki canavarlar gibi bazı korkularla çok kolay yüzleşir ve kurtulur. Ancak bazı korkular ne akılla ne yaşla düzelebilcek duruma gelemez asla. Aksine en başta dediğim gibi akıl korkuyu getirir de bana kalırsa. Bu korkuları da yenmenin tek bir yolu vardır o da onları reddetmek, mantıkları duygunun önüne geçirip rasyonel bir bakışa sahip olmaktır. Evet korkuyu ve endişeyi yaratan şey akıldır çünkü insan düşünebildiği her olumsuzluktan korkar, ama bunları yenmenin yolu da aynı zamanda akıl ile olur. Cevap getiremediğim asıl soru: "Bu korkulardan kurtulmaya çalışılmalı mıdır?" Çelikyürek kötü emelleri olan insanlık zararına bir Epiktir. Yani ondan kurtulunması gerektiği barizdir. Fakat insanoğlunun ölüm korkusu, bırakılması gereken bir alışkanlık mıdır? Hissedilmemesi gereken bir şey midir? Belki de bir insanın bu derece mantıkçı olup, korkuları inkar etmesi onun yararına bir şey değildir. Aptal insanların korkusu olmaz veya az olur, ama bu onların daha güvende olduğu anlamına da gelmez. Zeki insanların da daha fazla korkusu ve önlemi olması onları yine daha şanslı bir konuma getirmez bence. İşte bu konuda korkunun bize getirdiği öğreti tartışılır. Korkuyu yenmenin yolunun neyden geçtiği ve şartının ne olduğu bellidir ancak neden gerekli olup olmadığı şüphelidir. Bize bir şey katıp katmadığını, korkuları olmayan bir varlık var olmadığı için de asla tam olarak öğrenemeyceğiz.