Mutluluğun Gölgesi

İnsanoğlu doğası gereği kendi hayatına dair her şeyi bilmek ister. Ve bu durum başarılı bir sonuca eremediğinden, sadece merak diye nitelendirilir. Merak insanı ayrıntılarla oyalar, bu yüzden bizi mutluluğa götürecek büyük resme bir türlü odaklanamayız. Bazen çok yaklaşırız o resme, zaaflaarımızdan türeyen bütün tutkulu yansımalara sırt çevirecek kadar. Fakat bu kez gözlerimiz kamaşır; kendi ruhumuzun zayıflıkları ile yüzleşmek ve kendi hayatımızın amacına ulaşabilmek için o zayıflıkları yontmak bizi korkutur. Bu yüzden sadece merak ederiz varlığımızın dünya üzerindeki amacını. Sonu gelmeyen ve gelecekten beklentilerle ağırlaşan merak artık bizi mutsuz etmeye başlar. Ve insanlık asırlık tarihlerden bugüne dek mutluluğun sırrına erişmek için amansız bir mücadeleye girişir. Küçük İskender ise insanın mutluluk arayışını, Her Şey Ayrı Yazılır adlı denemelerden oluşan kitabında, insanın ruhunun derinliklerine duyumsadığı korku üzerinden yorumluyor. Mutluluk arayışı kendi iç matematiğimizi çözemediğimiz için ortaya çıkmıştır. Bence, hülyalı bir aldanma halidir. Yazar ise bu arayışı şu sözleriyle ifade ediyor, "İnsan, hayatta olduğu için mutsuz olan tek canlıdır. Mutluluk arayışını önce birlikte yaşamaya, organize olmaya yöneltmiş; kentleşmiş, doğayı reddederek betona kapanışını taçlandırmış ve bir başkasıyla mutlu olunabileceğini kanıtlamak için Tanrıyı veya sevgiliyi bulmuş, onlardan hareketle sanatın içinde savrulmuş. Sonuçta mutlu geçmişimiz yok bu gezegende. Öleceğini bilen tek canlı yine insandır. Bu yüzden de mutsuzdur. (23)" Yani aslında mutluluk yaratılışımızın detaylı sırları arasında boğulmamak için ürettiğimiz bir çesit kaçış noktasıdır. Ölüm gibi soğuk bir gerçeğin varlığı ise bu kaçış noktamızı aldanışımıza dönüştürür. Varlığımızın sınırlarını tokat gibi yüzümüze çarpan ölüm yine de var olma nedenimize duyduğumuz derin merakı törpüleyemez. Merakımızın haşin rüzgarları kendimize giden yolda ilk adımlarımızı atmamızı sağlar. Fakat merak zihnimizden kalbimize kök salmaya başladığında, artık anlamını yitirir ve korkuya dönüşür. Bu durumda insan ya merakıyla çizdiği mutluluk çemberinde sonsuz daireler çizerek oyalanmayı seçer ya da benliğine dair gerçek bir anlam bulmak için en büyük korkularıyla yüzleşir. Korkularımızı genelde ayağımıza dolanan zayıflıklarımız olarak nitelendiririz. Oysa korkular insanı ayık tutan, varlığının ve sahip olduklarının değerini bilmesini sağlayan keskin ve uyarıcı bir duygudur. Zaaflarımız asıl zayıflıklarımızdır, bizim için gerçekten iyi olanın farkına varmaksızın en iyisine gözümüzü dikeriz. Böylece hayatımızdaki iyileri kaybeder, aç gözlü nefsimizle baş başa kalırız. Buna bilinçsiz bir mutluluk arayışı da denilebilir. Kendimizi ait hissetmediğiniz bir meslek, bir şehir ya da bir ilişki bu arayışı tetikler. Ve kaçış noktamızın ağlarını süratli bir merak eşliğinde örmeye başlarız. Anlık dikkatimizi dağıtan yalan senaryolar yazarız. Bu sahte gidişat benliğimizi sömürmeye başladığında, tutkularımız uğruna kaybettiğimiz insani kavramlarımız bizi mağdurlaştırır. Yazar bu döngüyü korku ile yorumluyor, "Çünkü korku bir koruma/korunma içgüdüsünün sonucudur. Mağdur kişinin koruyacağı bir şey kalmadığı için artık korkmaz, tam tersine pervasız bir cesaretle yok olma karşısında direnç gösterir. (122)" Fakat bence koruyacak bir şeyi kalmayan mağdur kişi kendini hayata bağlayan uyarıcaları yitirmiştir, bu doğrultuda yok oluşuna meydan okuyacak bir cesaret gösteremez. Korkularımız var oluşumuzu canlı tutar, bizi yersiz hatalarımızdan korur, bencilliğimizi terbiye terbiye eder. Ait olmadığımız bir rüzgara kapılmamızı engeller. Bence bizi mutluluk arayışından kurtaracak ve gerçek, saf mutluluğa götürecek duygu korkumuzdur. Gerçek bir mutluluğun gölgesi korkulardan ibarettir. Korkularımızla yüzleştiğimiz takdirde kendimizi tanırız. Bizi nasıl etkileceğini bildiğimiz zayıflıklarımıza karşı gardımızı alırız. Böylece benliğimize dair kazandığımız saygı, bize cömert bir armağan sunar; ait olduğumuz mutluluk resmini, var oluşumuzun amacını. Cansu Erdal