Merhaba Bay Hyde, Ben Doktor Jekyll

Sevgili okurlar, yeniden merhaba. Hatırlarsanız geçen haftaki yazımda içimizdeki kötü dürtülerden bahsetmiştim. Suç işlemenin ne kadar kolay olduğunu anlatmış ve neden bu kadar kolay olmasına rağmen kafamıza estiği gibi suç işlemediğimizi, buna rağmen bir şekilde o düşünceleri kafamıza getiren, içimizde yaşayan bir canavarın olduğunu vurgulamıştım. Bu sefer de içimizdeki o canavardan bahsedeceğim. Ama öncelikle sizlere bir sorum var: hiç kendinizi kendiniz olmadığınız bir anda fark ettiniz mi? Bu cümle biraz karışık gelebilir. Haydi size bir örnekle açıklığa kavuşturmayı deneyeyim: Normalde cana yakın, iyi kalpli bir insan olabilirsiniz ama bazen bazı durumlarda tam bir sinir küpüne dönüşebiliyorsunuz, mesela bir annenin çocuğunun aşırı derecede yaptığı yaramazlığa patlaması veya normalde ağır, oturaklı bir adamın bir fare görünce küçük, korkak bir kız çocuğu gibi çığlıklar atıp kaçması. Bu verdiğim örneklerin ortak noktası ise hepsinde bir tetiklenme ile kişilik değişmesi yaşanmasıdır. Aklıselim birisi kolay kolay kişilik değişimi yaşamaz. Bu tetik, içimizdeki o bastırılmış canavarı ortaya çıkartır ve herkesin canavarlarını ortaya çıkarma şekli farklıdır. Bazıları için bu tetiğin çekilmesi çok büyük bir kuvvetle olur, bazıları için ise küçük bir parmak hareketi, ağızdan çıkan kısa bir söz bile yeterli olabilir. İşte bu noktada Daniel Kehlmann'ın "F" adlı öyküsünden bahsetmek istiyorum size. Üç oğlunun sorumluluklarını hayatı boyunca hiçbir şekilde almayan bir babanın bir gün tetiği çekilir ve ikinci kişiliği ortaya çıkar. Bu hikaye biraz da Doktor Jekyll ve Bay Hyde'nin hikayesine benzer diye düşünüyorum. Bipolar kişilik bozukluğu yaşayan Dr. Henry Jekyll, arada bir şehvet düşkünü Edward Hyde'a dönüşür. Normal hayatımızda kendi Hyde'ımızın varlığını kolay kolay fark etmeyiz ama bu farkında olmama durumu bana göre kötü bir durumdur çünkü bir anda bu canavarın nereden çıkacağını bilemeyiz. Bu canavarı ne kadar iyi tanırsak o kadar rahat bir şekilde kovuşturabilir, akıl sağlığımızı yerinde tutabiliriz. Canavarımızın kim olduğunu unutunca, psikolojik denge azaldıkça Bay Hyde'ımız daha rahat ortaya çıkar. Dengenin azalmasında genelde büyük şoklar ve duyguların uzun süre içeride kalması, dışa vurulmaması etkilidir. Çocukluğumuzda yaşadığımız bir travma veya Kehlmann'ın ana karakteri Arthur gibi duyguları içeride biriktirmek tetiği yumuşatır. Çok şükür hayatımda herhangi büyük bir travma yaşamadım ama genelde hep içime attım yaşadığım kötü olayları. Gönül yaraları, stres, toplum baskısı, inanç baskısı derken içimdeki o küçük çocuğun yavaşça minik bir canavara dönüşmesine seyirci kalmışım aslında. Sevecen, cana yakın, enerjik tavırlarım yerlerini soğukkanlı, ruhsuz, hayatı iplemez bir hal aldı. Belki de bu halim içimdeki Bay Hyde'ı daha rahat kontrol edebilmek içindir, zira enerjik halimle devam etsem belki fark etmeden ikinci kişiliğimi serbest bırakır, kendimi kaybedebilirdim. Yani aslında kendimi soğuk bir duvara, Hyde'ımı esir tuttuğum bir hapishane hücresine çevirmeyi başarmışım. Kendi hapishanesini tanımayan, bilmeyen bir zihin ne kadar hayatta kalabilir? İşte ben de bu ince çizgide gidip gelirken Kehlmann'ı okudum sevgili okurlar. Ve inanın bana başka hiçbir kitap kendimi bu kadar sorgulatmadı bana. Benim kazandığım en büyük kaz ise bu zindanın aslında o kadar derin olmadığını fark etmem oldu. Minik bir kazı yapıp canavarımı biraz daha derinlere gömdüm ki duvarlarımı biraz daha aşağıya çekebileyim, geçmişteki masum, enerjik halime biraz daha yaklaşabileyim. Böylece hayat biraz daha çekilebilir ve yaşanabilir olur sevgili okurlar. Yoksa geçen yazımdaki gibi bir çılgınlığa başvurmak gibi seçenekleri kullanmak zorunda kalabilirim. Dipnot: Akıl sağlığımdan endişe edebilirsiniz sevgili okurlar ama merak etmeyin, sadece normalin dışında, yaratıcı bir kişiliğim var. Bu kadar karamsar bir insan değilim zaten, sadece karamsarlara ve delilere biraz empati yaparaktan hayatın tadını daha güzel çıkartmaya bakıyorum. Umarım siz de aynı şeyi yaparsınız.