24 SAATTE DEĞİŞİMİN ÖYKÜSÜ

Olağanüstü Bir Gece; Stefan Zweig tarafından, sadece adı değiştirilerek Baron Fredrich M. von R. şehit düştükten sonra yazı masasında ailesi tarafından bulunan notların toplanması sonucu yayınlanmış. Aile üyeleri sayfalara kısa bir göz attıktan sonra bunları sadece edebi çalışmalar olarak görüp yazara teslim ettikten sonra Zweig bu ruhsal çözümlenme hikayesini herkesle paylaşmak istemiş. Psikolojik analizlerin yoğun olduğu bu öykü insanın sadece 24 saat gibi kısa bir zaman diliminde kendini kaybederek gerçek benliğini keşfetmesini ele alıyor ve son derece sürükleyici bir dille ilerliyor. (Zweig 2015) Öyküden kısaca söz etmem gerekirse ailesinden kendisine kalan yüklü bir miras sonucu subaylıktan emekliye ayrılan baron yaşadığı burjuva hayatında her şeye sahiptir ve en büyük tutkuları antika eşyaları biriktirmektir ve kadınlardır. Bir gün sevgilisinden aldığı ayrılık mektubunu okuduktan sonra hiçbir şey hissetmediğini fark eder ve şok olur. Bu durum üzerine biraz düşündüğünde aslında son altı aydır sahip olduğu bütün bu güzelliklere rağmen heyecanını kaybettiğini görür. Artık her şey ona sıradan gelmektedir ve hayatından mutluluk duymamaktadır. Yaşadığı bu derin durgunluk döneminde hevesini kaybetmiş halde, sıradanlıkla geçirirken günlerini bir pazar günü yakınlardaki at yarışlarını izlemeye karar verir. İnsanları çığlık çığlığa yarışları izlerken görünce buna biraz imrenir ve birinden çaldığı kupon sonucu kendini son derece utanmış hissetse de içindeki yaşam ateşinin yeniden alevlendiğini fark eder. Çaldığı kupon bir de kazanınca vücudunda oluşan heyecan dalgası pişmanlığına galip gelir ve parayı bankodan alır. Sonrasında kendini çok kötü hisseder ve ihtiyacı olmadığı halde yaptığı bu kötülük sonucu kendini yeniden canlanmış bulması onu iyice ateşler. Yeni bir kupon alır, en kötü ata oynar ama rastlantı bu ya yine kazanır ve yaşadığı bu gizlilik ve suç işleme duygusu ona inanılmaz hisler yaşatır. Aynı günün akşamı uğradığı bir panayırda üzgün bir şekilde insanların arasında dolanırken hayatında ilk defa karşılaştığı hayat kadınları ve serseri erkeklerle olan sohbetleri onu çok etkiler. Kazandığı paraları o gece ihtiyacı olan herkese dağıtır ve kendini ruhsal anlamda inanılmaz hafiflemiş hisseder. En sonunda hayatının amacını ve kendi benliğini tekrar keşfetmiştir. Artık bilinçlidir ve kendini yalnız hissetmemektedir. Tekdüze giden hayatının getirdiği aynı duyguları yaşamak yerine artık gelişen biliciyle kendini diğer duyguları yaşarken bulmuştur. Yaşadığı o gece sayesinde kendini yeniden keşfetmenin bilinciyle artık daha gerçek hissetmektedir. Bu öykü hayatımda okuduğum en ilginç öykülerden biriydi ve hatta resmen bir roman kadar etkileyici ve yoğundu diyebilirim. İçerdiği içten itiraflar ve insan psikolojisinin en ince detayına kadar anlatılması bu öyküyü farklı bir boyuta taşıdı benim için ve bu detayları okurken gereksiz de bulmadım. Aksine biri bile çıkarılsa sanki öykü eksik kalacaktı. Baronun içinde yaşadığı duygusal çatışmalar ve sorgulamalar gayet iyi işlenmişti. Baron gitgide duyarsız ve hissiz bir insana dönüşmesini rahatsızlıkla fark etmiş durumdaydı ve birçoğumuz gibi bu durumu kulak ardı etmek yerine çözüm yolları arıyordu. İşlediği suç bir anlamda baronu kendine getirmişti. Artık kendini iyi hissediyordu ama içindeki kötücül hazları da iyi taraflarıyla çarpıştırmasını çok başarılı buldum çünkü bir anlamda yeniden insanlaşmaydı bu. Özellikle son sayfaları büyük bir merak içinde okudum çünkü birbirini takip eden her cümlede yazar kendini buluyordu. Yaşadığı bu gerçekten olağanüstü gece, yazarın hayatının altını üstüne getirmiş ama onu eskiden olduğundan bambaşka bir insana dönüştürmüştü. Hayatında yeni şeyler keşfetmenin, yeni ve samimi insanlarla tanışmanın karşı koyulamaz büyüsü karşısında ilk kez kendine karşı bu kadar dürüsttü ve kendi olabildiği bu anlar işlediği suç karşısında bile yaşama sevincini ona geri vermiş, kendini gerçek hissettirmişti. Baron adeta kendini yeniden keşfetmişti ve son cümleleri bunu zaten gözlerimin önüne sermişti: '' Bir kez kendini bulmuş olan kişinin bu yeryüzünde yitirecek bir şeyi yoktur artık. Ve bir kez kendi içindeki insanı anlamış olan bütün insanları anlar.'' Ceyda Selin Öztürk