Duvarları Yıkmak

İnsanlar arasındaki iletişim bazlı bütün sorunların kaynağı ön yargı. Hatta ön yargı olarak adlandırmayacağımız sorunlar bile ön yargı tabanlı. Ön yargılı olduğumuz için konuşmuyoruz, konuşamıyoruz, anlaşamıyoruz birbirimizle. Birinin dış görünüşüne, görüşüne, yaşına kısacası aslında kişiliği ile alakası olmayan ama bizim öyle zannettiğimiz özelliklerine takılıp kalıyoruz. Nedense o kişi hakkında değişik düşüncelere kapılıyoruz hatta bazen ondan korkuyoruz. Ön yargılarımız arttıkça iletişimimiz zayıflıyor. İletişimimiz zayıfladıkça da toplumumuz çöküyor. Neden ön yargılıyız? Ön yargılı olmak bir içgüdü mü yoksa toplumun bize kazandırdığı bir özellik mi? Bence ikisi de. İçgüdüsel olarak bize zarar verebileceğini düşündüğümüz insanlardan uzak dururuz, çok normal bir şey bu durum. Fakat kimin bize zarar verip kimin vermeyeceğini nasıl anlıyoruz? Ön yargılı yaklaştığımız kişiler gerçekten korkmamız, uzak durmamız gereken kişiler mi yoksa toplumda yerleşmiş basmakalıplardan dolayı mı böyle düşünüyoruz? Bence ikincisi. Ben büyük şehirde büyümedim. Yani her tip insanı tanımadım. Farklı ırklardan, farklı düşüncelerden, farklı dinlerden... Tabii farklı insanları tanıyamayınca, gerçekte nasıl birileri olduklarını kendi gözlerinizle göremedikçe toplumdaki genel algı neyse onlar hakkında sizin düşünceniz de o oluyor. Genellikle de negatif oluyor bu düşünceler, bizden olmayanı dışlamaya çok alıştığımız için. Mesela Bilkent'e gelmeden önce ateist veya farklı dini görüşe sahip insanları öcü olarak görüyordum. Elimde olan bir şey değildi bu. Etrafımda hiç yoktu onlardan bu yüzden bana ne anlatılırsa onu alıyordum. Fakat buraya geldikten sonra gördüm ki hiç alakası yokmuş. Hatta tam tersi olan durumlar bile olabiliyormuş. Peki, ön yargılı olmamızın bize bir zararı var mı? Ya da genel olarak topluma? Zannettiğimizden de fazla zararı var. Bugün tartışmaların, kavgaların, anlaşmazlıkların çoğu ön yargılarımız yüzünden. Farklı bir etnik gruba mensup olan komşumuza yan gözle bakıyoruz. İnsanların sadece giyimine bakarak onlar hakkında fikir sahibi oluyoruz. Birkaçı sorun çıkardı diye zorunluluktan ülkelerini terk eden mültecilere insan gözüyle bakmıyoruz. Mesela Jafar adlı kısa filmde hastanede bir aile kızlarını bir mültecinin yanına oturtmuyorlar, uzak tutuyorlar. Sonra anlaşılıyor ki kızlarını uzak tuttukları o mülteci aslında kızlarının ilik donrü imiş. Tanımadıkları, fakat minnet duymaları gereken bir insandan hiçbir sebep yokken nefret ettiler. Sonuç ne oldu? Utandılar, kızardılar, pişman oldular... Bu kadarla da sınırlı değil ön yargılarımız. Farklı bir siyasi görüşe sahip olduğu için insanları dışlıyoruz. Sonra ne mi oluyor? Birbirimizden nefret ediyoruz. Birbirimizden nefret ettikçe kutuplaşıyoruz. Kutuplaştıkça da hep beraber bir uçurumun kenarına doğru sürükleniyoruz. Bazılarının da işine geliyor bu durum. Birbirimizden nefret etmemiz çok hoşlarına gidiyor. Sonra iç savaşlar, mezhep savaşları çıkıyor ve biz nefret ettiğimiz insanları öldürürken kendimizi de öldürüyoruz. Öldürdükçe daha da nefret ediyoruz. Aramızdaki duvarları nasıl yıkacağız? Hani şu birbirimizden nefret etmemizi sağlayan duvarlar. İlk olarak korkularımızı yenmemiz lazım. Ön yargılı olduğumuz kişiyle konuşmamız lazım. Karşı olduğumuz fikirleri okuyup anlamamız lazım. Kendimize "Neden?" sorusunu sormamız lazım. Neden ben bu insanlardan nefret ediyorum? Neden bu insanlar benim nefret ettiğim şeye inanıyor, o şekilde yaşıyorlar? Kısacası empati yapmamız lazım. Ayrıca izole olarak yaşamamamız lazım. Bir grubun bir mahallede diğerinin diğer mahallede yaşıyor olmaması lazım. Ne kadar iç içe girersek o kadar hızlı yıkarız duvarlarımızı. Sadece kendimiz gibi olanlarla arkadaş olursak hiçbir zaman "farklı" olmanın ne demek olduğunu anlayamayacağız. Yani farklı insanları tanımamız lazım. Çünkü "biz" bunları yapmadıkça "onlar" da yapmayacak ve birbirimize olan nefretimiz artarak devam edecek. 80 Darbesi mesela. Sağcılar bir yerde solcular bir yerde. Birbirlerinin aralarına girmediler. Birbirleriyle arkadaş olmadılar, olamadılar. Birbirlerini anlamaya çalışmadılar. Anladıklarında ise iş işten çoktan geçmişti. Kısacası, eğer huzurlu bir toplumda, barışın hakim olduğu bir Dünya'da yaşamak istiyorsak başlamamız gereken yer ön yargılarımızı yıkmak. Ön yargılarımızı yıktıkça insanları daha iyi anlamaya ve onlarla daha iyi iletişim kurmaya başlayacağız. Nefretimizi bileyip, sevgimizi artıracağız. Her konuda fikir sahibi olmayı bırakacağız ve daha mütevazı olacağız. İnsanları dışlamayı bırakıp onlara değer vermeye başlayacağız. Yani "insan" olacağız.