!

İpler sizin elinizde olsa 37 yılınızı nasıl geçirisiniz ? Turuncu saçlı ressamımızın her yıl pastasının üstündeki mumları teker teker üflerken gerçekleşmesini istediği tek dilekti belki de ipleri birazcık da olsa elinde tutabilmek, en azından bir şeylerin güzel gittiğini kendi gözleriyle görebilmek. Kimsenin hayatı sorunsuz ya da dört dörtlük değil, "Sonsuza kadar mutlu yaşadılar." ın sadece masallara özgü olduğunu biz de pamuk şekerden yapılma bir evde yaşamadığımızı fark ettiğimiz zaman anladık; ama bu adamda bir şey var: talihsi- zlik mi desem, kaderin oyunu mu ya da Tanrı'nın kulunu sınaması mı bilmiyorum ama o şey hayatı boyunca Vincent Willem Van Gogh'un peşini bırakmamış. Başladığı hiç bir işin doğru düzgün sonunu getirememiş, hiç evlenmemiş, çocuğu da olmamış daha doğrusu olamamış, aşık olduğu kadın öz kuzeni olunca görmesi yasaklanmış; hatta bir keresinde elini mumun alevine tutup amcasına elinin acısına dayanabildiği kadar kızını görme- sine izin vermesi için yalvarmış ne yazık ki en sonunda dayanamayıp bayılmış, o kadar yanlış kişiyi seviyormuş yani. Hayatı boyunca hep yalnız kalmış, çocukken bile vaktinin çoğunu doğayla başbaşa geçirirmiş ve sanırım bu yüzden kardeşi Theo onun için bu kadar değerliydi. Yüzlerce mektubu yazacak başka kimsesi yoktu ki. Mektuplarında bu dünyadaki en güzel şeyin iki kardeş arasındaki bağ ve sevgi olduğu vurgu- lamış, çünkü biliyordu: Theo da giderse hayatında hiç olmadığı kadar yalnız hissedecekti kendini. Dışarıya adımını atsa deli diye mimlenmişti, evet akıl sağlığı yerinde değildi belki ama halüsilasyonlardan şizofreniye, manik depresiflikten Otoportre (1887) melankoliğe kısacası acı çektiği her şeyden, bu dünyanın gerçekliğinden kaçış yolunu bulmuştu sonunda. Hayata tutanacak dalı bulmanın heyecanıyla başlamış; za- manla, onu ayakta tutan tek şey haline gelmiş resim yapmak. Yediği yemekle boyalar arasındaki farkı bula-mama pahasına da olsa, kendi kulağını kesecek* kadar psikopatlaşsa da yaptığı işe devam etmiş. Sadık dostu da sözünü tutmuş, tanıştıkları ilk andan ölümüne kadar hep yanındaymış yalnız ressamımızın. Ne yazık ki tablolarının hiç biri değer görmemiş, hiç biri anlaşılmamış ve bir kaç tablosu dışında hiç birini satamamış kısacası başladığı yere geri dönmüş yine beş parasız, yine kimsesiz ve yine işe yaramaz. Sonunda tüm bu y! aşadıkları canına tak etmiş olacak ki 37 yılın ardından yaşadıklarına bir son vermek için çekmiş tetiği. Ölmek için erken bir yaş diye düşünebilirsiniz ama yaşadıkları onu bezdirmiş olacak ki; çoğu zaman 30 yaşında değil de daha yaşlı hissettiğinden bahsetmiş kardeşi Theo'ya. Siz ne kadar dayanabilirdiniz bunca şeye ? Ya da ben ne kadar dayanabilirdim ? Aynı şeyleri yaşamadan bir şey söylemek çok zor. İşin garibi tabloları kendi gibi melankolik değildir. Renklerle olan münasebetinden sonra olacak ki tabloları sizde üzün- tü ya da sıkıntı uyandırmaz, hatta bazılarına baktıkça huzur bulursunuz. (Resimden anladığım pek sayılmaz sadece naçizane fikrim.) Onu bu kadar büyük yapan da bu bence. Kendisi yalnızdır; ama tablolarında çiftleri görürsünüz birbirlerine sarılmış, uzun bir yolda beraber yürüyen ya da mutsuzdur; ama canlı kırmızılardan, mavilerden, yeşillerden hiç vazgeçmemiştir. İnsan bunca derdin içindeyken kendi resmini nasıl olurda harika renkleri bir araya getirerek yapabilir ? Yine de yüzüne bakınca anlarsınız, kullandığı renklerle ne kadar sak- lamaya çalışsa da gözleri her şeyi ele verir. O tablolara bakınca üzülürüm bu yüzden. Anlayacağınız kat- lanılmaz bir hal alana kadar, elinden geldiğince acıya yenik düşmemek için direnmiştir, çok azımızın yapa- bildiği bir şey belki de bu, kendisiyle karşılaştırıldığında, çoğu insan bu kadar dayanamadan pes ederdi her- halde. Belki ben de dahil. ! ! Bana biraz da anımsattıkları için de severim Van Gogh'u. En basitinden bana Amsterdam'da geçirdiğim gün- leri hatırlatır ve her defasında, müzesindeki her bir tablonun üstündeki fırça darbelerini, sağ köşesindeki "Vincent" yazısını; hatta kendi el yazısıyla yazdığı mektupları bizzat kendi gözlerimle görebildiğim için ne kadar şanslı olduğumu. O koridorlardan geçerken insanın aklına şu sorular geliyor: Yüzlerce tablo bu duvar- larda asılı ve günde binlerce kişi o resimleri görmek için kapının önünde kuyruk oluyor, "Peki neden daha önce kıymetı bilinmedi?" "Sahibi öldü diye mi zamanında beş kuruş para etmeyen tablolar şimdi binlerce dolara satılıyor?" Adamcağız çektiği acıların karşılıksız olmadığını görse nasıl hisserdi ? Diğerlerini bilmiyo- rum ama son sorunun cevabını size kısa bir video ile vermek isterim. Bizi şimdi duyabiliyor musun Van Gogh ? İçimizde kalan söyleyecek çok şeyimiz var. * Sanılanın aksine kulağının hepsini değil, kulak memesinin bir kısmını kesmiştir. Her ne kadar öyle de olsa bir yerde okumuştum; etrafındakiler: "Kulağının diğeri yok asla büyük bir ressam olamayacaksın." demişler o! da cevaben "Sizi duyamıyorum." demekle yetinmiş Ne zaman izlesem gözlerimin dolmasına ve keşke böyle bir şey mümkün olsa dememe sebep olur. Bu da bonus olsun bu şarkıyı çok severim sözleri çok şey anlatır! Ve en güzelini en sona sakladım. Aralarında belki de en sevdiğim tablosu: Çiçek Açan Badem Ağacı (1890)