Çok Masum İnsanoğlu

Çaresiz bekleyiş, bazen gelmeyecek bir sevgiliyi, dostu; bazen gerçekleşmeyecek bir hayali; bazen de ölümü. Elden bir şey de gelmiyor. Ya birilerinin kalbine ya da bu dünyaya bir fazlalıksın çünkü. Yaşanmışları yaşanmamış yapamazsın tanrı olmadıkça. Geri dönülemez bir yoldaki son köşeyi de dönmüşsün çoktan ya da birileri ittirmiş seni hiç fark etmez. Suçlu aramaya gerek yok, verilecek cezanın hedefi ve sonuçları belli. İpe yürümek gibi; artık ne faillerin ne de masumların önemi kalmış. Yüzlerce insanın lanetleyen naraları arasında çoktan bedenden ayrılmış bir kafayla yürümek. İkinci bir şansa susamak hiçbir suyun arzulanamayacağı kadar. Yapılabilecek tek şey: daha hızlı yürümek. Ölünce dinlenmek için. Onun da ne kadar dinlendirici bir durum olduğu da kesin değil ya... Kuduz olmak da böyle bir durummuş, hem insanlar hem de diğer hayvanlar için. Kuduz olan insanlar bir odaya kapatılıp bir hafta içinde ölmeleri beklenirmiş eskiden. İnsanın aklı almıyor gerçekten. Bir an için o odada bir sevdiğini veya kendini hayal edip ürpermemek elde değil. Kuduza yakalanmış hayvanların kaderi ise biraz daha farklı: canlı olarak topluca yakılmak. Daha önce hiç var olmamış, birileri tarafından sevilip beslenmemiş gibi yüzlerce kaderdaşıyla birlikte ölüme gitmek. Evet, acı ama gerçek bir olay. Bilge Karasu; daha 1987'de Türkiye'nin göbeğinde, medyanın gözleri önünde yaşanan bu olaydan Ne Kitapsız Ne Kedisiz adlı deneme derlemesinde bahsediyor. Sadece yirmi sekiz yıl geçmiş ölümü bekleyen çaresiz yüzlerce çığlığın üstünden. Nasıl söndüreceklerini bilememiş olsalar gerek cayır cayır yanan bedenlerini. O masum, sadece kuduz olma ihtimali bulunan hayvancağızların yanmış derilerinin ölümden bile kötü kokusu hala semalarımızda dolaşıyor. Ne gökyüzünden ne de akıllardan çıkmayacak bir utanç. Kedileri, köpekleri şehrin içine sürükleyen de yine biziz insanoğlu olarak. Önce onları evcilleştirdik. Bir hevesle bazen kendimize alıp ilgilenmedik, bazen de onlara nesne muamelesi yapıp yakınlarımıza bakmayacakları evcil hayvanları hediye ettik. En sonunda da savunma ve avlanma güdülerinden arındırdığımız masum hayvanları sokakların gaddarlığına attık. Bizi hep orada beklediler. Çaresizliklerinin farkına vardıklarında bile bize kötü davranmadılar. Varlıkları bazılarımızı tir tir titretse de onlar hep kaçan taraf oldular. Zalim türümüzün pençesinden kaçmaktan daha doğal ne olabilir ki? Onları öylece toplayıp ipe götürüyoruz. Belki uyutulacak ya da yakılacak hayvanlar bu acımasız sonlarının farkında değiller ama ya biz? Bir insanın bir odaya kapatılıp yedi gün boyunca ölümü beklemesi karşısında irkilen bizler, bu hayvanlar için biraz empati yapamıyor muyuz? Zekanın kibirle çarpan kalplerde vuku buluşudur ademoğlunun benliği. Bunu medeniyet denilen paravan canavarla da örtemezler üstelik. Her şeyden üstün oldukları düşüncesiyle doğaya hakim, diğer canlılara da efendi olma çabasındadırlar. Diğer canlılar derken; sokağa atılan evcil hayvanlardan tutun farklı ırktan, kültürden, sosyal düzeyden gelen insanlara da kibir sergisi layığıyla yapılır. İşte empatinin kırıldığı nokta tam da bu kibirin güvenli kucağıdır. Orada başkalarının acılarıyla acı çekmeye de çaresizce yanarak ölmeyi bekleyen hayvanların çığlıklarını okumaya da hiç ihtiyaç yoktur. Sadece kuduz kapma ihtimalinden kurtulmanın verdiği tatlı bir huzur hissedilir. Sokaktan toplanıp uyutulmaya götüren hayvanlara son bir zafer bakışı atılır fakat bilmezler mi ki bu bir insanın - olmayan- yüzündeki en zavallı ifadedir? Bir masumu çaresizliğe sürüklemek ama kendi türlerine aynısı yapılması fikrine katlanamamak? Evet, çok zavallıyız...