PUSLU KITALAR HAYALİNDE FELSEFİ BİR DÜŞLEME

"İnsan alemde hayal ettiği müddetçe yaşar." Puslu Kıtalar Atlası'nı okurken ünlü şairimiz Yahya Kemal Beyatlı'nın bu sözü geldi aklıma. Söz hakkında biraz düşününce gerçekten şairimize hak vermemem mümkün değildi. Biz insanlar hayallerimiz ile yaşayan varlıklardık. Sahip olduğumuz hayallerdi bizi yarınki sabahlara uyandıran. Hayallerimizden aldığımız güç ve umut ile bu hayat denilen zorlu ve yorucu yola devam ediyorduk. Belki de kurduğumuz hayallerdi bu alemde bizi var eden. Zaten Rendakar da öyle söylemiyor muydu? "Düşünüyorum öyleyse varım.". O halde bizler de düşündüğümüz ve hayal kurduğumuz müddetçe vardık. Bu da Yahya Kemal Beyatlı'nın sözünü doğrulamaktaydı. Ancak ya olay Rendekar'ın dediği gibi değil de Uzun İhsan Efendi'nin dediği şekildeyse. Yani, "Düşünülüyorum öyleyse varım." sözü doğrultusunda gerçekleşiyorsa hayatımız. Bu durumda bizleri düşleyen ve düşünen biri olmak zorunda var olabilmemiz için. Bu da ancak bir yaratıcının yani bir tanrının varlığına delalet eder. Yani, bizleri düşleyen ve düşünen bir yaratıcı sonucunda var oluyoruz. En azından Puslu Kıtalar Atlası üzerinden düşününce bir yaratıcının varlığı ortaya çıkıyor. Çünkü, Uzun İhsan Efendi, kendisinin düşündüğü müddetçe var olduğunu kabul etmiyor. Aksine Uzun İhsan Efendi'nin içerisinde bulunduğu alem, onun alemi düşlemesi sonucunda var oluyor. Yani "Düşünülüyorum öyleyse varım." sözü bir kere daha doğruluk kazanıyor. Peki Uzun İhsan Efendi'yi kim düşlüyor da kendisi var olabiliyor? İşte bu noktada devreye az önce bahsettiğim yaratıcı, bir başka İhsan giriyor. Yani Puslu Kıtalar Atlası'nın yazarı İhsan Oktay Anar devreye giriyor. Yazarın tüm bu karakterleri düşlemesi ve 2 onları yazarak yaratması sonucu bizler bu güzel kitabı okuyabildik. Soruyu bir kademe daha yükselttiğimizde ise karşımıza İhsan Oktay Anar'ı kimin düşlediği sorusu geliyor. Bu soru da bizi kesin bir yaratıcıya ulaştırıyor. Peki bu kesin yaratıcıyı kim düşlüyor? İşte bu soru felsefenin en ünlü sorularından birisidir. Benim bu soruya naçizane cevabım ise şu şekildedir: Tanrının evrendeki ilk varlık olduğunu düşünürsek bu durumda onun var olabilmesi için başka bir varlık tarafından düşünülmesine gerek olmayacaktır. Basit bir örnek vermem gerekirse bir treni düşlemenizi tavsiye ederim. Trenler pek çok vagondan oluşur. Ancak bu vagonların en başında tüm bu vagonları ve dahi kendini çeken bir lokomotif vardır. İşte Tanrı da bu lokomotif gibidir. Puslu Kıtalar Atlası'nın tüm bu felsefi kısmını bir kenara bırakırsam kitabın muhteşem bir hayal gücü ile yazıldığını söyleyebilirim. Yazıma Yahya Kemal Beyatlı'nın hayal ile ilgili sözü ile başlamamın bir sebebi de buydu. Kitabı okurken öylesine güzel maceralara girmek ve Bünyamin ile birlikte kaleden adam kaçırmak ya da Teşkilat-ı Mahsusa'nın bir üyesi olmak gerçekten inanılmaz bir duyguydu benim için. İşte hayal gücünü bu kadar sevmemin ve ona bu kadar değer vermemin sebebi de budur. Çünkü, muhteşem bir zeka ve hayal gücü sayesinde biz okuyucular oturduğumuz yerden bu maceralara katılabiliyor, daha önce hiç görmediğimiz yerlerde hiç görmediğimiz kişilerle karşılaşabiliyoruz. Kitapla ilgili hoşuma giden bir başka nokta ise okuyuculara her karakterin geçmişinin ve şu anki durumlarına nasıl geldiğinin anlatılması. Bu sayede karakterlere daha kolay bir şekilde ısınabildiğimi fark ettim. Mesela dilenci Hınzıryedi ve kumarbaz Gazanfer'in nasıl bu durumlara düştüklerini hayretler içerisinde okumak benim pek bir hoşuma gitti. Bu şekilde roman da akılda çok daha kalıcı bir yere kavuşmuş oluyordu. Puslu Kıtalar Atlası, sahip olduğu derin felsefi düşüncenin yanı sıra okuyuculara bu felsefeyi hiç sıkmadan aksine maceralarla birlikte ve büyük bir zevkle sunması sayesinde benim için çok başarılı bir roman olmuştur. Okurken hiç sıkılmadığım tarihsel ve felsefi olan bu roman aynı zamanda sahip olduğu maceralarla kesinlikle büyük bir zekanın ve hayal gücünün ürünüdür.