SARHOŞ OLUN

Nefsi ve beşeri bağlamların üzerinde bulunan ilahi otoritelerin varlığı bana hep gülünç gelmiştir. İnsanın potansiyellerinin tükendiği ya da bilimin açıklayabilecek seviyede olmadığı durumlarda omnipotent bir otoriteye bağlanma isteğini en doğal içgüdüleriyle açıklayabilecek olmasını ve buna eğilimini anlayabiliyorum ancak kitlelerin sözkonusu otoriteleri hakkaniyeti sağlamakla görevlendirmesi gerçekten tuhaf. Kim bilir belki de teoloji ve davranış psikolojisi alanlarındaki sınırlı birikimim bu yorumu yapmama önayak olmuştur ama ilahi adalet kavramının temelde yaşanamamışlıklardan kaynaklı gelişen pişmanlıklardan ortaya çıktığı kanısındayım. Tabi bu pişmanlıklar doğrudan doğruya köklerinin su aldığı yaşanamamış tecrübelerin "acısını" işaret etmiyorlar. Daha çok toplumsal bir düzen sağlama maskesini taşıyorlar, bir noktada da kurumsallaşmalarına bu sebep oluyor. Geleneğin öğütlerinin karşıtlıklardan gelişen çatışmalı tarih süreci içerisinde din adı altında dogmalaşmasının temel sebebi de bu olmalı. Yaşanması gerektiği halde yaşanamayanların sebep olduğu travma bir noktada bireyin hayatını öyle vurucu bir aşamaya taşıyor ki konu üzerine üretilen tüm karşıt yargılar argüman dışı faktörler sayesinde normativitenin dışına itilerek imha ediliyor. Dünyanın bir ucundan düşme pahasına denizlere cengaverce açılmayı göze alan, keşfedilmemiş kıtaların fatihi antidogmatizm bu ahlakçı baskının karşısında çıkış yolları arıyor. Baskının, dogmanın, istibdatın otoritesi altında kısıtlanan yaşam nasıl kendi kendini var etme imkanı bulabilir? Bireyi kitlelerle özgürleştirmek biraz zor, daha doğrusu verimsiz olabilir, ancak zihni özgürleştirmek gayret istemiyor (En azından kendi kendini tanıdığın sürece). Konuya getirdiğim öznel çözümleme, toplumun ve toplumun dayattığı dünya görüşlerinin zihne olan tecavüzüne engel olmak. Bence bu yalnız ahlak kültlerinin reddi için değil, kişinin birey olmayı başarabilmesi yolunda da bir mihenk taşı. Başkalarının üzerimize taktığı etiketlerle yaşarsak bu üzerimize biçilen değer doğrultusunda metalaştığımız anlamına gelmez mi? Metalaşmak ikili ilişkilerin diyaloglarını nesnelerin iradesiz etkileşimine çevirmez mi? Üzerinde durduğum konu hakkında oluşabilecek karanlık algıyı aydınlatabilmek amacıyla belirtme ihtiyacı duyuyorum: yaptığımız her değerlendirmeyi toplum algısı tarafından başka zihinleri yönlendirmek üzere inşa edilmiş basit insan bağlamları olarak değerlendirirsek, içinde bulunduğumuz bu durum bir kabus değil, hayatın ta kendisi. Henüz aydınlanamamış zihinlerin dahi hissedebildiği bu travmatik durum, yaşamın sezilebilen ağırlığı dışında kalan kısmının üzerime devrilmesine sebep oluyor. Bu acımasız baskı yalnızca zihin gelişiminin önüne set çekmiyor, özgür düşüncenin olduğu yerde varolmasına dahi engel oluyor. Özgürlük üzerine yaşadığım problemlerin tanımının herhangi bir toplumsal oluşumun desteğini dahi geriye attığı bu süreç için bu soruya etkili bir cevap vermem güç. Zira her reçete bana sınırlı ölçütlerde yardımlar servis ediyor. Yani alternatiflerin hiçbiri hiçbir zaman tam anlamıyla iyileşme koşulları sağlamayacak. Yine de kısa vadeli toparlamalar patikanın bağlandığı yolu ve o yolun ilerleyeceği istikameti görmemde yardımcı olabilir. Ne yapmalı peki? Cevabın yapısı kulağa melankolik gelecektir: sarhoş olmalı. Baudelaire'in dediği gibi, omuzlarımı ezen; beni toprağa doğru çeken bu korkunç ağırlığı duymamak için sarhoş olmam gerekiyor. Hiç durmadan, delicesine. Ve biraz olsun kendime geldiğimde evrenin tüm dinamiklerine bakıp hür iradenin şerefine bir kadeh daha kaldırmalıyım. Kana kana içtiğim bu kadehin şarap mı, erdem mi, şiir mi olduğunun hiçbir önemi yok; olması gereken tek şey toplum etkisi altındaki gerçeklik algılarını sarsıp yıkabilmesi. Yaşama ve varolmaya giden patikaları ancak sabit tahakkümleri yıkan bu sarhoşluk kurtarabilir. Beni sarhoş eden dudaklarımda olduğu sürece toplumların ve tanrıların hegomanyası karşısında zafer daima bana ait olacaktır.