KENDİ DÜNYASININ KAHRAMANI OLMAK

Her insanın bir iç dünyası vardır. Bu iç dünyasında barındırır istediği şeyleri, başka bir deyişle gerçekleşmesini istediklerini. Yaşamın sıradanlığından bıkmıştır, ön plana çıkmak ister, motive eder kendini orada. Şunu bilir çünkü; bulabileceği en iyi motivasyon kaynağı kendi hayal dünyasıdır. Mesela bir bilim adamı veya bir toplum lideri orada bulur motivasyonunu, yaratıcılığını orada konuşturur önce, orada planlar her şeyi, daha sonra onları gerçek dünyaya yansıtır. Belki hayata yansıtırken zihnindekileri abartır insanoğlu, alay edilecek düzeye getirtir kendini, toplumla hor görülecek veya diğerlerinin kendisini deli olarak düşünmeye götürür... Ama olsun, kendisi yaşıyordur ya, kim ne düşünsün umuru olmaz, sonuçta o bir bakımdan kendi dünyasındakileri yaşıyordur. Alonso'da -ya da bilenen adıyla Don Kişot- aynı böyle bir karakterdir. Yaşadığı toplumdan sıkılmıştır, yaşam ona çok ama çok sıkıcı geliyordur, topluma hiçbir kazancının olmadığını düşünür. Onun yaşadığı dönemde artık şövalyelerde kalmamıştır neredeyse, bitmek üzeredir o devir. Birden düşünür Alonso, yaşadığı hayatın sıradanlığını ve o an hayal dünyasına kapılır. Kendisini bambaşka biri olarak görür zihninde. Hayal dünyası artık onun gerçek dünyası olmuştur. Bir şövalye olmaya karar verir, kendisine ''Don Kişot'' der artık, yeni lakabı budur. Aynı zamanda o devirde şövalyelerin mutlaka bir sevdiceği olmalıdır. Daha önce gördüğü güzel bir kızı da sevgilisi olarak düşünür ve hayata artık farklı bir şekilde bakmaya başlamıştır. Bu hayal oyununda yanına birde Sancho adlı bir uşak alır. Sancho basit, saf ve az biraz akıl sağlığı yerinde olmayan bir adamdır. İkisi böylece yeni bir hayata adım adarlar, her ne kadar gerçek olmasa da. Git gide abartırlar kendilerince gerçek olan bu oyunu. Toplumda deli olarak anılmaya başlarlar, özellikle Don Kişot. Yel değirmenlerini büyük yaratıklar zannedip onlara saldırır mesela. Toplumda gülünç karşılanır ama kendisi ise ciddi ciddi bu yaratıklarla savaştığını zanneder. Aynı zamanda zararlı olmuştur onun bu oyunu artık, mahkumları köle zannedip kurtarır mesela, bir kahraman olduğunu düşünür. Kısaca, kendi dünyasıyla gerçek dünya arasında bir zıtlık vardır. Alaycı bir tutumla bunu anlatır Cervantes. Her ne olursa olsun, toplumun ne dediğine veya ne düşündüğüne aldırmaz ve hep kendi yolundan gider Don Kişot, belki kötü bir görünüm kazandırmıştır kendine bu; ama olması gereken budur aslında. En azından değişik bir şey yapıyor diye düşündürür insanlara, onları da teşvik etmiştir belki, başka şeyler yapmaya. Aynı zamanda değişiklik yapma isteğinin yanı sıra, eskileri hatırlatmıştır insanlara. Herkes artık şövalyeleri değersiz ve unutulmuş insanlar olarak düşünürken Don Kişot yaptıkları iyi olsun kötü olsun bunu çürütmüştür. İnsanların bakış açılarına farklılık kazandırmıştır. "Don Kişot'a karşı mısınız, yandaş mı? Onunla alay mı edersiniz, yoksa onu ciddiye mi alırsınız?" gibi sorular sorar insanlara bu kitap, onlara içten gelir bu sorular. İnsanlar bu kitabı okudukça belirir bunlar. Onların değer yargılarını ve diğer insanlara bakış açılarını sorgular. Bazıları Don Kişot'u saçma ve deli bulur. Bazıları ise dünyada benzerinin görülemeyeceği veya çok ama çok nadir görülebilecek bir insan olarak düşünürler onu. Her ne kadar kitapta öne çıkmasa da, aslında Don Kişot bir toplum kahramanıdır. Yerleşik değer yargılarına, akıllı uslu insan tiplemesine bir isyan bayrağıdır o. Onun hayal zenginliği, bilim adamlarının, toplumsal önderlerin, ulusal ve sosyal kurtuluşçuların ve bunun gibi birçok kişinin içsel motivasyonudur. Aykırı olmak her zaman kötü bir durum değildir. Çünkü akıllı uslu insan tiplemesinin saygınlık perdesi ardında çoğu kez, köle ruhlu insanın aşağılanmışlığı yatar. Farklı olmak çoğu zaman belki de her zaman sıradan olmaktan daha iyidir. Don Kişot kitap sonunda ölür ve yazar Cervantes bunu şöyle açıklar : "Öldürdüm çünkü öldürmeseydim onu tekrar diriltecekti başka yazarlar ve bu şövalyelik, romantizm, o yalancı romanlar devam edecekti. Bu geleneğin son üyesi olan Don Kişot'un ölmesiyle artık bu romanların önüne geçilecek ve belki de en gerçekçi, en samimi, en hayalperest olan Don Kişot'un ölümüyle eski bir çağ kapanıp, yepyeni, acınası, iyilere ve dürüstlere yer olmayan dünya başlayacaktı." Sömürgecilik, acı, hile ve bunun gibi birçok şey karşısında yüksek değerlerin, onurun, eski şövalyelik ruhunun yeni dünya gerçekleri ile hiç oluşunun, önemini kaybedişinin ama en önemlisi de bunlara hala bağlı olanların budala olarak göründükleri, dalga geçildikleri kitaptır Don Kişot. Cervantes böyle bir toplum mesajını Don Kişot ile dolaylı bir şekilde anlatmıştır ve başarıya ulaşmıştır.