Yaşlı Adam ve Deniz

Santiago o gün de her zamanki gibi erkenden kalkmıştı. Yarım yüzyılı geçmişti geç uyanmayalı. Bir balıkçının kaderiydi erken uyanmak. Her gün erkenden kalkar balığa çıkacaksa hazırlanıp denize açılırdı. Balığa çıkmadığı günler ise kahvaltısını ettikten sonra sahilde gezinir, daha sonra oltalarını tamir ederdi. Bugün de balığa çıkacaktı. Bugünün onun için ayrı bir önemi vardı. Bugün son 84 günün aksine büyük bir balık tutabileceğine inanıyordu. 84 gündür balık tutamamış, limanda alay konusu haline gelmişti. Ama bugün inanıyordu balık tutabilecekti. Hızlı hızlı çekiyordu kürekleri. Şimdiden bu zamana kadar hiç açılmadığı kadar açılmıştı bile. Kendisinden daha ilerde başka bir balıkçı kayığı yoktu. En yakın kayığa bile çok uzak olduğunu gördüğünde uygun yere geldiğini düşündü. Kısmetini burada arayacaktı. Oltalarını hazırlayıp beklemeye koyuldu. Yarım saat geçmiş gün hafiften ağarmaya başlamıştı. Geçen yarım saat yaşlı denizci için hiçbir şeydi. O artık beklemeye iyice alışmıştı. Ama bugün farklıydı. Diğer günler gibi boşuna beklemediğini biliyordu. Kayığın baş tarafındaki olta titremeye başlayınca haklı olduğunu anladı; bugün boş dönmeyecekti! Yavaşça oltayı çekmeye başladı. Ama aniden işler tersine dönmüş balık onu çekmeye başlamıştı. İhtiyar balıkçı bir süre direnmeye çalışsa da sonunda kendisini çeken balığın ne kadar güçlü olduğunu anlamıştı. Ona karşı koyamıyordu. Ama balık öyle güçlüydü ki Santiago biranda kendini suyun içinde buldu. Balık onu içe doğru çekiyordu. Ama ihtiyar balıkçı da kararlıydı, aylar sonra oltasına takılan balığın elinden öylece kaçıp gitmesine izin vermeyecekti. Pes etmeyecekti. Ne kadar süre geçtiğini hatırlamıyordu Santiago. Ama en az on defa boğulması gerekiyordu geçen sürede. Ama o ne bir şey hissediyordu ne de pes etmeye niyeti vardı. Ara ara şuurunu kaybediyordu. Sonra ne kadar süre geçtiğini anlamadan kendine geliyordu. Ama değişen bir şey yoktu, sadece etrafın gitgide kararmasından derinliğin değiştiğini anlayabiliyordu. Ve balık onu çok hızlı bir şekilde çekiyordu. Bunun ne kadar süreceğini merak etti. Yine bir şey hissedemiyordu. Şuuru bir kez daha kapanmıştı. Kendine geldiğinde parlak bir mekandaydı. Sualtı mağarası gibi bir yerdi. Mağaranın dibinde çok güçlü ışık kaynakları vardı. Bunlar mağaranın gün ışığıyla aydınlanmış gibi parlak olmasını sağlıyordu. Her tarafta rengarenk mercanlar vardı. Işıkla beraber çok güzel bir görüntü olduğunu düşündü Santiago. Sonra birden kendisini buraya kadar sürükleyen balığı fark etti. Boyu en az kendisininki kadar vardı. Suyun içinde bir insan gibi dik duruyordu. Olta ağzından içeri girmişti. Balık yüzgeçleriyle ağzını işaret ediyordu. Yaşlı adam içinde bulunduğu durumun şokuyla balığın ne yapmaya çalıştığını anlamamıştı. Nasıl şok olmasın ki? Su altında ne kadar olduğunu hatırlayamadığı kadar uzun bir süre geçirmişti ve sanki karadaymış gibi nefes alabiliyordu. Aynı zamanda içinde bulunduğu ortam fantastik masallardan kopmuş gelmiş gibiydi. Ama yine de ne yaptığının farkına varmaksızın balığın ağzındaki oltasını çıkarmaya çalıştı. Acımıştı balığın bu haline. Olta öyle derine girmişti ki beş dakikanın sonunda ancak çıkarabildi yaşlı adam. Şimdi onu balığa bağlayan herhangi bir şey yoktu. Ve birden balık konuşmaya başladı! "Oltayı neden bırakmadın balıkçı" dedi sert bir biçimde. Santiago çok korkmuştu. Hem içinde bulunduğu durum, hem de koskocaman bir balığın aniden konuşması onu ürkütmüştü. Fakat cevap vermesi gerektiğini biliyordu. "Sen benim son umudumdun, bırakamazdım" dedi titrek bir sesle. "Niye ki? Başka hiç balık mı yoktu koskocaman denizde de benim peşimden buralara kadar geldin?" dedi balık. Ses tonu biraz yumuşamış, biraz daha babacan bir hale gelmişti. "85 gündür bu koskocaman dediğin denizde rızkımı arıyorum ama seni yakalayana kadar hiç balık tutamadım." dedi balıkçı. Şoku atlatmaya başlamıştı. Güldü balık, "Beni yakaladığını mı düşünüyorsun?" dedi. "En azından oltama takıldın, oltayı çıkarmasaydım da elimdeydin" dedi ihtiyar balıkçı. Bir balık tarafından dalga geçilmeye tahammül edemezdi. Tekrar güldü balık: "Sence seni buraya kadar getiren ben, istesem kurtulamaz mıydım o küçücük oltadan? Peki, hiç düşünmüyor musun suyun içinde neden hala ölmediğini?" dedi. Haklıydı aslında, yaşlı adam da merak ediyordu zaten. " Evet, nasıl yaşayabiliyorum ben?" diye sordu merakla. Gülümsedi balık, "Bu sularda ben istemezsem ne kimse ölebilir, ne de kimse yaşayabilir." dedi. "Peki, sen kimsin?" dedi balıkçı. "Ben tanrının denizlerdeki temsilcisiyim. Dünyadaki bütün denizlerden ben sorumluyum. Gemiler ben müsaade edersem menzillerine ulaşabilirler, balıklar ben müsaade edersem üreyebilirler, balıkçılar ben istersem balık tutabilirler, deniz ben istersem boğar öldürür, istersem de yaşatır" dedi balık, mağrur bir şekilde. Balıkçının merakı iyice artıyordu. Aklından bir sürü soru geçiyordu. Önce hangisini soracağına karar veremiyordu. Sıraladı aklındaki soruları: "Ne yani benim üç aydır balık tutamamamın sorumlusu sen misin? Madem beni yaşatan sensin neden buraya yaşatıyorsun? Beni niçin buraya getirdin? Benim gibi ihtiyar bir balıkçıdan ne istiyorsun?" dedi hızlıca. Gülümsedi balık, "Senin balık tutmana müsaade etmedim çünkü cezalandırılmayı hak ettin. Ve bundan sonra da hiçbir denizde balık tutamayacaksın. Seni öldürmedim, buraya getirdim, çünkü seninle konuşmak istedim. Diğer türlü balık tutamayacağını anlamayacak kadar inatçı bir ihtiyarsın çünkü" dedi balık. Şok olmuştu ihtiyar balıkçı. Tanrının kendisi gibi zavallı bir ihtiyarla ne derdi olabilirdi ki? Neden balık tutmasına izin verilmiyordu ki? Titreyen bir sesle sordu:" Peki ben ne yaptım da hak ettim bu cezayı? Benim gibi bir ihtiyar ne yapmış olabilir? Benim kime ne zararım dokunur?" dedi balıkçı. Nerdeyse ağlayacaktı. İç çekti balık," Sen bunca yıldır benim denizlerimde balık tutarsın, sana hep en güzel balıkları verdim. Ama sen ne yaptın? Hiçbir zaman için şükretmedin, hep daha fazlasını istedin. Bitmek bilmeyen bir hırsla her gün kapımı çaldın, ben sana balık verdim ve sen yine şükretmedin. Benim sana cömertçe verdiğim o kadar balığın içinden tek bir balığı bile bir yoksula vermedin. Sana yıllarca sabrettim, ama sonunda sen bu cezayı hak ettin. Ve sonra sanki geriye kalan yıllarda sana balık veren ben değilmişim gibi balık tutamadığın her gün isyankarlık edip, denize ve tanrıya küfrettin. Sen bunu hak ettin balıkçı! Şimdi de isyan edip ben ne yaptım mı diyorsun?" dedi balık sert bir biçimde. Balığın sesi ihtiyar balıkçının kulaklarında çınlamaya başlamıştı. Birden ani bir sarsıntı oldu. Gözlerini açtı balıkçı. Kayığının üstündeydi. Eline bağladığı oltalardan birisini çok güçlü bir şey asılıyordu. Ne olduğunu anlamamıştı ihtiyar balıkçı. Gördüğü şeyin rüya olduğunu bir süre geçtikten sonra ancak anlayabildi. Rahatlamıştı. Ama o büyük balığın etkisinden hala kurtulamamıştı. Büyük balık aklına gelince hemen titreyen oltayı denize bıraktı. Giderse gitsindi. Hızını alamayıp diğer oltalarını da denize attı balıkçı; tanrı balık tutmasını istemiyordu! İhtiyarı son gören kişi liman bekçisiydi. Bekçinin anlattığına göre ihtiyar o gün daha hiçbir kayık balıktan dönmeden hızlıca kürek çekerek kıyıya gelmiş, kayığını bile bağlamadan karaya çıkmıştı. Liman bekçisi her gün olduğu gibi ihtiyarla dalga geçmeyi ihmal etmemişti. Ama bu sefer hiç aldırmamıştı ihtiyar. Hızlıca uzaklaşmıştı limandan. O günden sonra da ne liman bekçisi ne de bir başkası görmemişti ihtiyarı. Kimse de hatırlamıyordu zaten.