Ardımızda Kalanlar

Hepimiz o kadar yoğun, her tarafa koşuşturduğumuz hayatlar yaşıyoruz ki bir saniye de durup etrafımızdakilere hallerini hatırlarını soracak zamanımız olmuyor. Çocukluğumuz bir an önce büyümeye çalışmakla, gençliğimiz kendimizi büyüdüğümüze inandırmakla, yetişkinliğimiz büyümenin getirdiği sorumlukları yerine getirmekle, yaşlılığımız ise bütün hayatımız boyunca yaptıklarımızın, ortaya koyduklarımızın ya meyvesini yemekle ya da ceremesini çekmekle geçmekte. Anlayacağınız hep bir koşuşturma halindeyiz. Durup da bir dinlenelim demiyoruz, yaşamın devinimine kendimize kaptırıyoruz. Bu devinim içerisinde aklımızda yer edenler hayata karşı duruşumuzu belirliyor. Bir sürü anılar kümesi, geçmişten ceplerimizde kalanlar, yarına taşımayı becerebildiklerimiz, işte bizim duruşumuz! Anılar: geçmişimizin yapışık kardeşi. Ne zaman geçmişe ait bir özlem duysak, sığınırız bu yapışık kardeşe. Hepimizin anıları, yaşadığımız farklı olaylarla şekilleniyor. Kimimiz mutluluk ve huzur; kimimiz yalnızlık ve hüzün dolu bir geçmişten parçalar kopararak anılarımızı oluşturuyoruz. Bu parçalar kişiliğimizin en önemli yapı taşlarını oluşturuyor. Bu yapı taşları üzerine kendimizi inşaa ediyoruz, adeta geçmişimizin üzerine yeni hayatlar kuruyoruz. Neden geçmişimizden, yaşanmışlıklarımızdan kopamıyoruz peki? İnsan; tecrübe ettikleri, deneyimledikleriyle bir bütün olur ve kendini geliştirebilme şansı elde eder. Burada bahsettiğim, geçmiş ile kurduğumuz bağ, bizim ilerlememizi engelleyecek, hayatımızı zorlaştıracak türden bir bağ değil. Biz sadece daha iyi bireyler olabilmek, yaşadıklarımızdan ders çıkarabilmek için geçmişimizi, geleceğimize bir kılavuz olması için kullanıyoruz. Ancak bazı insanlar ise anılarını, yaşanmışlıklarını görmezden gelmeyi tercih ediyor. Bazı olaylar hiç gerçekleşmemiş ve onlardan etkilenmemişler gibi davranmayı seçiyor. Elif Key, Bize İki Çay Söyle'de toplumun içerisinde yaşayan bu tarz insanları gözler önüne sererken bir yandan da bir ulusun hafızasından asla silinmemesi gereken olayların, insanların hafızalarında sadece kısa bir süre yer etmesini eleştiriyor. Key, Soma faciasından çocukluk anılarına kadar bir sürü düşünce ve eleştiriyi aktarırken kafamda şöyle bir soru oluştu: acaba bize ne engel oluyor da geçmişte yaşananlara dönüp bir bakmaya, çekilen acıları, yaşanan üzüntüleri hatırlamaya vakit bulamıyoruz? Belki de en başta bahsettiğim o aralıksız devam eden koşuşturmalar, yorgunluklardır bize engel olan ya da bizler öyle olduğuna kendimizi inandırıyoruz. Ağır kayıpların verildiği olayların bir hafta belki bir ay sonra gazetelerde, internette, televizyonda önceliğini ve önemini yitirdiği ve herkes tarafından unutulmaya başlandığı sıralarda durup bir düşünmemiz şart, nasıl bu kadar duyarsız kalabiliyoruz? Bazıları bunun sebebinin toplumu yöneten insanlar olduğunu, yöneticilerin insanlara bir şeyleri bilerek unutturduğunu savunurken kimileri ise birbirini suçlamakta, geçmişte yaşanan olaylara bireylerin sahip çıkmadığından kaynaklandığını ileri sürmekte. Bence ne başka insanları ne de yöneticileri suçlamak bu duruma bir çözüm getirecek. Sorunun kendimizde olduğunun farkına varmalıyız. Ne içinde bulunduğumuz sistem ne de çevremizdeki insanların duyarsızlığı bizi, geçmişi unutmaya yönlendiriyor. Kendimizi suçlamayı öğrenmenin vakti geldi de geçiyor. Unutmamak lazım geçmişi, paylaşılan anları ve anıları çünkü "Unutursak farkımız kalmaz, benzeriz kalp yerine o boşlukta taş taşıyanlara"(sf 122, Key). Yaşanmışlıkları unuttukça dünyamızda adeta sarsıntılar oluşuyor. Bu sarsıntılar sonucunda kimimiz yere devriliyor, kimimiz olduğundan daha da kararlı biçimde ayağa kalıp kendine, yaşadığı ana ve geleceğine ne kadar değer veriyorsa geçmişi için de aynısını yapması gerektiğini hatırlatıyor. Ben bu sarsıntıya maruz kalsam, yıkılacağıma inanmıyorum çünkü benim için geçmişimden vazgeçmek, yaşananları unutmak adeta insanlığımı, duyarlılığımı kaybetmekle aynı anlama geliyor. Anılar ve geçmiş, insan ile asla kopmayacak bir ilişki içinde. İşte bu yüzden farkında olmayız her şeyin: dünün, bugünün, yarının...