HAYATA YALNIZ İSYAN

Çığlık: Norveçli ressam Edvard Munch'un 1893 tarihli yapıtı. Şu hayatta kendimizi çok yalnız hissettiğimiz zamanlar olmaz mı? Yanımızda kimseyi bulamadığımız, var olsalar da, onları hayatın figüranları olarak gördüğümüz, kendi içimizdekileri onlara dökemediğimiz, bunun gereksiz olacağını, bize fayda sağlamayacağını düşündüğümüz anlar olmaz mı? Çevremizde yakınımızda olan insanlar, bazen bize kendilerini çok uzaklarda gibi hissettirirler. Onları zaman zaman yok sayıp kendi derinliklerimizde kaybolduğumuz anlar vardır. Özellikle çıkmazlarımızda. Onların bize manevi yardımlarının olamayacağını düşündüğümüz, ama kendimizce de çıkmazda olduğumuz durumlarda. Kendi kendimize konuştuğumuz, düşüncelerimizde karşımızda olan kişilerle kafamızdaki olayı çözümlemeye uğraştığımız, çıkmazda hissedip bağırmak istediğimiz anlar vardır. Sanki attığımız çığlık bir nebze de olsa bizi rahatlatacak, hatta bize çıkışı gösterecekmiş gibi hissetmez miyiz? Ama hayat öyle ki, bize her zaman o çıkışı buldurmaz. Artık yapayalnız çaresiz, kimsenin bize ulaşamadığı bir yerdeyizdir. Ulaşılmanın mümkün olmadığı, ulaşılsa da bir şeylerin değişemediği noktadayızdır. Bizim için her yer artık karanlık, her yer yangın yeridir. Hayat sanki durmuştur, yüreğimizdeki isyan benliğimizi sarmıştır. İşte bu durumdaki biz, bu hayatı nasıl tozpembe görebiliriz. Artık gökyüzü bizim için, Munch'un "Çığlık" adlı tablosundaki gibi kırmızı kan rengindedir. Gözlerimiz, yaşadığımız bu çıkmazın sonucundan, getirisinden, korkudan, yuvalarından fırlayacakmış gibidir. Çaresizliğimiz, yaşama nasıl devam edeceğimiz ile ilgili korkumuz, endişemiz, başımız ellerimizin arasında ancak bu kadar güzel anlatılabilir. Biliyoruz ki hayatta, bize sunulan güzellikler yanında, çok büyük zorluklar, sıkıntılar, beklenmedik kötü şeyler, baş edilmesi gereken durumlar vardır. Hayat, bazı güzellikler yanında, bir o kadar da zorluklar, yüklenilmesi gereken sorumluluklar verir insana. Buna şöyle bir örnek vermek istiyorum. Bir anne, evladının her saniyesini bilen, yaşayan, onu yoktan var eden büyüten, eğiten, doğruları öğreten, onun için canını vermekten çekinmeyen bir anne. Onun için büyük hayaller ve ümitler besleyen, hatta hayatının anlamı o olan bir anne. Öyle ki artık o onun için yaşama amacı olmuş bir anne. Bir gün tam büyümemiş, hayallerine tam ulaşamamış çocuğunun, amansız bir hastalığının olduğunu öğreniyor. Tüm aile için onu hayatta tutabilmek için zorlu uğraşılar başlıyor. Anne aklından kötü sonu tam atamasa da, bu sürece sonuna kadar tam destekçi. Yüreğinde yangınlarla, belli etmediği üzüntüsü ve ağlamış gözleri ile bilerek sonuna kadar uğraşan bir anne söz konusu. Ailede diğer bireyler, ne kadar destek ve yardımcı olsalar da, o annenin içinde yaşadığı çaresizliği, çığlığı Norveçli ressam Edvard Munch'un Çığlık adlı resminde görebiliriz. Annenin yanında olup ona sınırlı desteği olan bu insanları, resimde, arkadan gelen iki insan figürü ile yorumlayabiliriz. Tabloda görülen gökyüzünün alevleri, annenin iç dünyasını yansıtmakta olup, annenin çaresizliğini ve bu çaresizlik karşısında hayata duyduğu isyanı olarak yorumlayabiliriz. Yavrusunu kaybedecek, hayatının anlamını yitirecek annenin yüreği yanıyor. Başını ellerinin arasına almış hali onun ne kadar çaresiz olduğunu bize gösteriyor. Ağzının açıklığından isyan çığlığı attığını duyabiliyorum. Bu durum karşısında nasıl yalnız hissettiğini, etrafındakileri göremediğini hissedebiliyorum. Tabloda kızıl gökyüzünün yanında durgun mavi denizin varlığını ise, hayatın, çığlıklara neden olabilecek bu olumsuz yönü yanında, devam eden olağan yönünü göstermesi olarak yorumlayabiliriz. Hayat zaman zaman, bu örneğe benzer, her insana çığlıklar attıracak kötü olaylara sahne olabilmektedir. O insan bunu içinde yaşar. Olayın dışındakiler etkilenseler de, hiçbir zaman o fırtınayı içlerinde, onun kadar hissedemezler. Ama unutmamalıyız ki, bir yandan da hayat, diğer bir deyişle, insanların yaşantıları doğal olarak devam etmektedir. Bu hayatın bir gerçeği olarak karşımıza çıkmaktadır.