ŞEYTAN VE İRADE ÜZERİNE

İnsanın en büyük düşmanlarından birisi kibir ve güce olan bağlılığıdır. Güç ve kibir insanın kişiliğini esir aldığı zaman, insan sadece kendi çıkarını düşünmeye başlar. Kendi çıkarını düşünen insan, kendini daha iyi bir konuma getirebilmek için her türlü yolsuzluğa başvurabilir. Suçluyu suçsuz gösterir, iyiye kötüymüş gibi davranır. Dostluk ve arkadaşlığı çıkarları uğruna kurar. Arkadaşları, onun başarısına engel oluyorlarsa arkadaşlık haklarını kaybederler. Bir anda çıkarı uğruna arkadaşlarına düşman kesilebilir. Güce olan bağlılık ve kibir insanın kişiliğini sömüren, benliğini kendi elinde tutan insan yerine şeytanın himayesi altında olan bir insan yaratan temel faktörlerdendir. Bu fikre kapılmamda ki en büyük etken şüphesiz ki 2 gün evvel izlediğim Şeytanın Avukatı filmiydi. Taylor Hackford'un yönetmen koltuğunda oturduğu 1997 tarihli filmin başrollerinde muhteşem oyunculuğuyla Al Pacino, Keanu Reeves ve Charlize Theron'u izlerken Al Pacino'nun içine şeytan kaçmışçasına canlandırdığı şeytan karakteri, insanın içgüdülerinin ve isteklerinin kendi elinde olduğunu bana bir kez daha göstermiş oldu. İnsan, isteklerine ve arzularına kendi benliğini kaybetmeyi göze alacak şekilde kulak vermemelidir. Bizi zorlayan ve uyaran dürtülerimiz, kendimizi kontrol etmemizi zorlaştırır. Önemli olan kontrolü sağlayabilmektir. İnsanın arzuları ve hırsı baskın gelirse, hırsı ve arzusu uğruna yakınlarına zarar verebilir. Onun yanlış yolda olduğunun farkına varan yakınlarına karşı çıkabilir ve onların zarar görmesine yol açabilir. Şeytanın Avukatı filminde şeytan rolündeki Al Pacino, hedefindeki Keanu Reeves'i yoldan çıkartmak ve kendine yaklaştırmak için ona zaferi ve arzularını tattırmış ve iradesini Şeytan'a teslim etmesini istemiştir. Şeytan figürü burada insanlara istediklerini vererek, onların kendisine hizmet etmesini hedeflemiştir. Sözde insanlara "Özgür İrade" verecektir, ama o özgür irade bir nevi şeytana bağlılık yemini gibidir. Özgür irade, kul hakkı yenilerek, adaleti yok sayarak, nüfuzlu insanların suçlarını ört pas edip onların gücünün arkasına sığınılarak elde edilebilecek kadar ucuz bir değer değildir. Özgür irade, başkalarının özgürlük alanına girmeden sağlanabiliyorsa özgür iradedir. Şeytanın sunduğu özgür iradede suçlular cezasız kalmış, bir bünyeye yönlendirdiği kibir ve arzu, başka bir insanın ciddiye alınmamasına ve ölümüne yol açmıştır. Tepeden inme başarı tehlikelidir. Kartallar, avını öldürmeden önce ulaşabileceği en yüksek noktaya kadar pençelerini sıkıca kilitleyerek çıkardıktan sonra avını aşağı bırakırlarmış. Filmde şeytana baktığımız zaman insanları bir anda olmak istedikleri yere getirebiliyor ama aynı zamanda olmak istedikleri yere getirilmiş olan bu insanlar, özgür irade yalanı altında kendi iradelerini şeytana teslim ediyorlar. Eğer biri sizi gereğinden fazla yüceltiyorsa, siz başarılı olduğunuz için değil, o kişi sizi amacına ulaşırken kullandığı bir araç olduğunuz için yüceltiyordur. İnsanın bu yanılgıya düşmemesi gerekir. İnsan, pohpohlanmadan da kendi ayakları üstünde durabilir. Yeter ki ne istediğini bilsin. Kendine bir hedef belirlemişse kişi, başkalarının yaşam sınırlarını daraltmadan o hedef doğrultusunda ilerlemeli ve hayatını, kendisinin kılavuz olarak kullanacağı temel değerler üstüne inşaat etmelidir. Kılavuz olarak kullanacağı temel değerleri benimsemiş birinin karşısına, her türlü ağız sulandıracak tekliflerle şeytan çıkmış olsa dahi, kişi temel değerlerinin ışığında, erdemli bir şekilde hayatını devam ettirebilmelidir. Bunu başarmış olan insan gerçek iradenin sahibi olmuştur. İşte gerçek özgür irade sahibi olarak tanımlayabileceğimiz insan tipi de böyle olmamalı mıdır? İnsan, kendi mutluluğu uğruna başkalarının mutluluklarını elinden almamalıdır. Başkalarını incitmeden amacına ulaşabiliyorsa var mı ondan mutlusu? Erdem ve temel değerler üstüne kurulmuş bir hayatı olan kişinin elinden kimse özgür iradesini alamaz.