DEVRİMCİ KADIN OLMAK

Doğa hep dişi özelliklerle tanımlanırken beşeriyet hep erildir. Bunun sebebinin toprağın üreterek her daim insan hayatını sürekli kılmasına bağlıyorum. Tıpkı kadınların her zaman doğurarak insanoğlunun sürekliliğini sağladığı gibi. Ancak yönetmek ve hakimiyet kurmanın yanında her zaman yok etmeye hazır bulunmayı da getirdiğini düşünüyorum. Maciavelli'nin Prens romanından nefret ederim ancak orada bu durumun nasıl açıkça yazıldığını belirtmeliyim. Yönetimi oluşturan yandaş ve karşıt bütün kavramların çatıştığı noktalar eril bir şekilde tanımlanır. Bu savı kişilere indirgediğimizde ise yöneticiler ve devrimciler eril karakterlere sahip olmalıdır. O halde hakimiyette ve devrimde kadının kimliği neye dönüşür? Tarihte Bakire Elizabeth, Demir Leydi Thatcher gibi çok büyük kadın liderler vardır. Onlara karşı çıkan Kanlı Mary gibi kadın devrimciler de mevcuttur. Aslında bütün eril söylemlerle düzenlenmiş hükmetme çekişmesini en az erkekler kadar çatışmalı sürdürmüşlerdir. Devrimci kadın olmak bir noktada hükmeden kadın olmaktan daha zordur. Çünkü kanunun korumadığı bir birey haline gelmek söz konusudur ve yakalandığın takdirde en çok kadınlığının zayıflıkları kullanılarak muamele göreceğini bilirsin. Örneğin çok az erkek devrimci tutukluğunda tecavüze uğrar, ancak kadın devrimcilerin hemen hemen hepsinin başına bu gelir. Nasıl bu kadar kesin konuştuğumu sorarsanız size 12 Eylül darbesini işaret edebilirim. Ayşegül Devecioğlu'nun Ara Tonlar eseri gibi birçok kitap bu konuyu ele almıştır. Devrimci kadın olmak, öncelikle kendine yabancılaşmaktır. Kadınlığını unutmaktır. Duygusallığı günah kabul etmektir ve bu durumdan dolayı yavaş yavaş insanlıktan çıkmaktır. İdeolojini savunurken kadından kendi benliğini yok etmesini ister devrim. O noktada ne annesindir, ne kız kardeşsindir, ne sevgilisindir. Sadece yoldaş. Erkekler bu kadar kimlik kaybına uğramazlar. Liderlik ile babalık içgüdülerini tatmin ederler. Karizmalarıyla kadınların bir noktada ilgi odağı olup sevgili tatminine ulaşırlar. Yoldaşlık zaten onlar için kardeşliktir. Devrim erkeklerin egolarını tatmin eden bir başkaldırı sistemidir. Ölseler bile kahraman olarak hatırlanırlar. Ancak devrimci kadınlar öldüğünde daha çok hain, ahlaksız ve kimsesiz olurlar. 12 Eylül darbesinde yargılanan devrimcilerden büyük bir kısmı kadınlardı ve şanslı olup tekrar hayata başladıklarında çok derin yaralar almışlardı. Bir erkek devrimci dövülerek gördüğü işkenceyi ve buna rağmen hayatta kalmasını kahramanca bir söylemle anlatabilir. Ancak hiçbir kadın uğradığı tecavüzlere rağmen düşüncelerine sahip çıktığını belirtse kahraman olmaz. Ona acınır. Bu durumdaki bir kadın, insanların ona acıdığını fark ettiğinde şunu düşünür: Toplum onun düşüncelerine sahip çıkma erdemine sahip olduğuna değil, kadın olduğu için zayıflıklarına teslim olduğuna inanmaktadır. İnsanlar bu kadar ufak yargılamalarla yıkılabilir. Çünkü başta 12 Eylül olmak üzere devletin devrimcilere karşı yaptıkları sineye çekilecek kadar basit şeyler değildir ve kadınlar bunun bedelini her zaman erkeklerden daha çok öderler. Sonunda kendilerine yabancılaştıkları yetmezmiş gibi kendilerini yetersiz ve değersiz hissetmeye de başlarlar. Ara Tonları okurken kadın karaktere hep temkinli yaklaştığımı bu yüzden söyleyebilirim. Onun devrimci olarak yaşadıklarını özümsemeye ve onla devrimci olduğu için empati kurmaya çalıştım. Çok büyük haksızlıklara uğramasını devrimci kimliğine yordum, kadın olmasına değil. Ancak devrimin istediği gibi onun duygusuz, katı ve erkeksi olmasını okuyucu olarak talep etmedim. Adının bile yazılmadığı bir kitapta onu Ayşeler, Fatmalar, Gülaylar olarak değerlendirdim. Kadın ve erkek olmayı ana tonlarından değil ara tonlarından görmeye çalıştım. Herkesin 12 Eylül'de çektiği acıyı paylaşması gerektiğine inanıyorum. Bu paylaşımların toplumda kadınlar üzerinden açılmış yaraları iyileştireceğini sanıyorum. Onlara acımayı reddediyorum, onları kimse yapmasa bile benim kahramanlarım olarak görmeyi seçiyorum. Ceylan AKKUŞ