Kuzguncuk, Aşk ve Dostluk: Kumral Ada Mavi Tuna

Küçüklüğümden beri yaşıtlarım gibi ben de büyüklerimin eski mahalle anılarını, komşu teyzelerini, sokak arkadaşlıklarını, mahalle bakkalını, berberini, terzisini ve bunlara duydukları özlemi çokça dinledim. Onların anlattığı her kavram ya da olayın başına 'mahalle' kelimesini ekleyerek ismi sıfatlaştırıp yüceltmelerine bir anlam veremiyordum. Bir mahalleli için kavga: mahalle kavgası, arkadaş: mahalle arkadaşı, manav: mahalle manavı. Ne özelliği vardı bu kelimenin? Aynı mahallede oturanlar neden orada yaşanan her olayı hep beraber yaşıyormuş gibi davranırlar bilemiyordum. Buket Uzuner'in kaleme aldığı Kumral Ada Mavi Tuna romanıyla aklımdaki sorular cevap buldu ve onun sayesinde benim de kendime özel kısa süreli bir mahalle tecrübem oldu. Daha ilk sayfada Kuzguncuk'u görür görmez anladım bu kitabı çok seveceğimi, babaannemin elli yıllık mahallesinde, babamın bütün çocukluğunu ve gençliğini geçirdiği sokaklarda benim de anılarım olacaktı çünkü. Kendimi babaannemin evinde hissettim her sayfayı okuduğumda, sımsıcacık oldu içim ve aile evimizin camından dışarı bakarmış gibi okudum kitabımı. Bizim sokaktayız, şimdi adı Perihan Abla sokak ama eskiden Ayhan'dı babamın adı yani babamın adaşı... Sokağın en başında göze çarpan büyükçe bir apartman var bahçeli ve ihtişamlı; burası sanat camiasının gözbebeği Mercan ailesinin yani Adaların evi. Tam karşı çaprazında-bizim evimiz- Tuna ile Aras'ın ailesinin üç katlı ama oldukça sade klasik aile apartmanı. Babamların Yahudi komşularının evi ise yine Yahudi bir komşu evi; ahşap, bakımsız kaldığı için korkutucu gözüken ama bu haliyle bile işçiliği ile etkileyen güzel ahşap ev. Olaylar mavi gözlü Tuna'nın Kumral Ada ile tanışmasıyla ve ona her kadını kıskandıracak kadar aşkla bağlanmasıyla başlıyor. Ada, Tuna'nın saf aşkını hep bir kenarda tutarak ondan beklendiği gibi yakışıklı, erkek gibi erkek olan Tuna'nın abisi Aras'a aşık oluyor. Mahallenin delikanlısı ile mahallenin en dişi güzeli arasındaki inanılmaz fırtınalı aşkı izlemek, abisi ile sevdiği kızın ilişkisine ortak olmak kalıyor Tuna'ya da. Tuna'nın anlatımıyla takip ettiğim her sayfada Ada'ya inanılmaz hayranlık besliyorum. Bir okuyucunun da yorumladığı gibi 'İnsanda kumral olma kumral doğma isteği yaratır bu kitap. Her erkek Aras olamaz, her aşık Tuna olamaz, her kadınsa Ada olamaz asla. Ada kumral bakar, kumral kokar.' Aras, Tuna, Ada ve aileleri aslında bütün kahramanlar eski mahallelerimizde var olmuş karakterler. Böyle mahalle aşkları yaşanmış, konu komşu dedikodularıyla yaşananları kendileri de yaşamış, olaylar gerçek, sokaklar gerçek ve Kuzguncuk gerçek. Bu gerçekliğiyle insanı içine alan kendinizi aileden hissedebileceğiniz bir kitap. Ancak tekdüze ve sıradan olmayacak kadar da şaşırtıcı ve gerçekdışı duygulara şahit olunuyor. Tuna Ada'ya onsuz nefes alamayacakmış gibi ölümcül bir bağla bağlanıyor, birbirlerinin Mabel'i oluyorlar, Ada da Tuna'ya olan bağlılığını şu sözleriyle anlamlandırıyor: 'Sen hiç kimsenin olmayacağı kadar çok şeyimsin benim; benim masumiyetimsin Tuna... Benim en yakınımsın! Aslında belki öbür yarımsın? (363)'. Kumral Ada Mavi Tuna ile Kuzguncuk sokaklarında gezip mahalle havasını içime çekmek, Ada ile Aras'ın okul çıkışlarında buluştuğu Baylan'da meşhur Kup Griye'den yemek, Ada olmak, kumral olmak, Aras ve Tuna gibi birbirinden farklı iki erkeğin aşkını tatmak, romanın bir parçası olmak ve hiç kopmamak istedim. Küçük kuzenim Aras'ın isminin de bu çok beğendiğim romandan geldiğini duyunca hiç şaşırmadım doğrusu, çünkü Buket Uzuner'in etkileyici kalemiyle her kahramana ayrı ayrı hayran olmamak elde değil. Yarım kalmayalım hiç bulalım diğer yarımızı Ada gibi Tuna gibi ve sımsıkı sarılalım aşka sevgiye ve sıcaklığa ve sımsıkı sarılalım aşkın dostluğa sıcaklığına...