Rüyaların Gizemi ve Gerçeklik Olgusu

İnsanoğlunun en doğal özelliklerinden, beynimizin bize oynadığı garip oyunlardır rüyalar. Rüya hadisesi insanlık tarihi boyunca gizemi tam olarak çözülememiş ve bizim için hep bir bilinmez olmuştur. Saatler, günler hatta yıllar geçirdiğimiz rüyaların en uzununun 7 saniye sürdüğünü bilmek insanı hayrete düşürüyor ve bizi bu konu hakkında düşünmeye sevk ediyor. Bugüne kadar da birçok insan rüyalar hakkında düşünmüş ve onlar hakkında bir takım fikirler ortaya atmıştır ancak bu büyülü olay soyut bir kavram olduğu için hiç kimse rüyaların sırrına tam olarak vakıf olamamıştır. Herkesin rüyalarla ilgili farklı deneyimleri olmuştur. Ancak bir tanesi var ki birçoğumuz tarafından deneyimlendiğini düşünüyorum. Rüyamızda bir süper kahraman gibi uçup dünyayı kurtarırken bir anda bir şimşek çakar ve beynimiz bilinçdışından kurtulur. İşte o an rüyada olduğumuzu fark ederiz. İpleri tam olarak elimize alamayız ama yarı bilinçli bir vaziyette yaptığımız hareketlerin kontrolünü ele alırız. Bu olay lucid dream olarak adlandırılır. Bu olayın sırrının çözüldüğünü bir hayal edin. Bir makine sayesinde rüyalarınızı kontrol edebildiğinizi, rüyalarınızın efendisi olduğunuzu, hatta daha da ileri gidip bu makine sayesinde başka insanların rüyalarına girebildiğinizi düşünün. Filmin yönetmeni Christopher Nolan da bunları düşünmüş ve ortaya başyapıt denebilecek bir sinema eseri ortaya çıkmış. Inception isimli filmimizde Dom Cobb isimli bir bilim adamının rüyalar üzerine yaptığı çalışmalar sonucu icat ettiği bir makine sayesinde insanlar rüyalarını kontrol edebilmektedir. Ancak çok geçmeden bu icat kötü emeller için kullanılmaya başlanır. Bu makine sayesinde insanların rüyasına girilerek onların bilinçaltlarındaki en gizli bilgiler çalınmaya başlanır. Cobb karısının gizemli ölümünden sorumlu tutulur ve bir kanun kaçağı olur. Maalesef karakterimiz de bu bilgi hırsızlığı işine bulaşır ve piyasanın aranan elemanı olur. Ancak son işinde görevi bilinçaltından bilgi çalmak yerine bilinçaltına bir fikri aşılamak olunca işler sarpa sarar. Günümüzün teknolojisinin nimetlerini sonuna kadar kullanan ve Christopher Nolan gibi çok yetenekli bir yönetmenin elinden çıkan bu film sürükleyiciliği ve rüyalar alemine olan bakış açısıyla seyirciyi adeta büyülüyor ve bir şeyleri düşünmeye sevk ediyor. Gerçeklik nedir? Yaşadığımız çevre, etrafımızdaki varlıkların gerçekliği ne ölçüdedir? Hatta daha da ileri gidiyor ve yaşadığımız evren gerçek mi diye sorguluyor. Bu gerçeklik kavramını sorgulama olgusu filmin içine çok akıllıca yerleştirilmiş. Filmde Dom Cobb isimli karakter birçok sahnede bir topacı çevirip ona bakarak o an gerçek mi yoksa hayal ürünü mü anlamaya çalışıyor. Mesela bazen çok gerçekçi rüyalar görürüz. O kadar gerçekçilerdir ki uyandığımız an neye uğradığımızı şaşırır, bir süre gerçek, hayal kavramımızı yitiririz. Belki şu an bize mutlak gerçeklik gibi gelen yaşadığımız dünya bir hayal ürünüdür ve tıpkı rüyalarımızda yaşadığımız gibi bir gün aniden uyanıp aslında bir hayal dünyasında olduğumuzu anlayacağız. Bugüne kadar da birçok filozof ve düşünür tarafından bu konu tartışılmıştır. Platon bu dünya bir hayal ürünüdür ve asıl gerçekliğin yansımasıdır demiştir. Platonun öğrencisi olmasına rağmen Aristoteles ise bu fikri reddetmiş ve asıl gerçekliğin bu dünya olduğunu dile getirmiştir. Gerçeklik elle tutulur gözle görülür bir şey olmadığı için ve hoca ve öğrencisi bile bu konuda bu kadar zıt görüşlüyken, kimse bu dünya mutlak gerçektir veya hayal ürünüdür diyemez. Rüya alemi gerçekten uçsuz bucaksız bir sırlar dünyası. Tarih boyunca da birçok toplum ve dinde büyük bir öneme ve manaya sahip olmuştur. Filmi 3 kere izlememe rağmen beni hala yeni şeyler düşünmeye ve sorgulamaya sevk eder. Yönetmenimiz de rüyalardan yola çıkarak gerçeklik olgusunu çok başarılı bir şekilde işlemiş. Filmi izledikten sonra istemsizce hayatının, yaşadığın dünyanın gerçekliğini sorgulamaya başlıyorsun. Chuang Tzu'nun da dediği gibi "Kimim ben? Rüyasında kelebek olduğunu gören bir insan mı? Yoksa rüyasında insan olduğunu gören bir kelebek mi?"[1].