KAFANDAN GEÇEN SESLERE KULAK VER

İnsanları ne yönetir? Hareketlerimizi, tepkilerimizi nelere bağlı olarak veririz? Hani hep bir soru vardır ya kararlarını beyninle mi alırsın yoksa kalbinle mi? Ve insanlar sanki bu şekilde ikiye ayrılırmış gibi farz edilir. Aslında böyle bir ayrım yok duygular birlikte çalışır. Bir karara mantıken varmak da içgüdüsel bir yönelim değil mi zaten? Hatta çoğunlukla korunma içgüdüsü yani korku duygusuna bağlı olarak gelişir. Her insan duygularının kontrolü altındadır. Ama bunu sadece sevgi veya üzüntü gibi klasikleşmiş terimlerle sınırlamamak lazım. Verdiğimiz her tepkinin analizini yapsak aslında hepsinin bir sebebe dayalı olduğunu anlayabiliriz. Belki bu sebep kafamızda derinlerde bir yerde gizlenmiş belki de bariz bir şekilde kendini gösteriyor olabilir. Ve her zaman bu sebepler de duygulara bağlıdır. Sanki dokunulduğunda harekete geçen sensörler gibi düşünün. Bir olay hangi içgüdümüzü tetikliyorsa artık daha çok o duygunun kontrolü altında hareket ederiz. Çoğunlukla bilinçaltında istemsizce gerçekleşen bu olay aslında hayatımızın her anında farklı şekillerde su yüzüne çıkar. Ve işler dönüp dolaşıp duygulara bağlanır. Her hangi bir yerde saniyelik bir şey gördünüz diyelim. Siz bunu algılayamasanız bile beyniniz kaydeder. Sanırım bu kuramı çoğunuz duymuştur. Üzerinden çok zaman geçmiş bir anı bile bir gün gelir hareketlerinizi etkileyebilir. Tıpkı örnekteki gibi kafanızın derinlerinde unutulmuş gibi gözükse de aslında varlığını sürdüren bir an. Karakter oluşumu bu şekilde olmaz mı zaten? Tek bir duyguya bağlı değil aslında. Birçok duygunun kontrol ettiği bir bilinçaltına sahibiz. Kafanızın içinde küçük bir münazara hayal edin. Sizin birbirinden çok farklı özelliklere sahip alt birimleriniz ya da kişiliklerinizin münazarası. Aslında ne kadar karışık bir yapıya sahibiz. Ve insanları davranışlarına göre kalıplara koymak oldukça saçma oluyor bu durumda. En ufak bir mimiği bile birçok düşünce belirlerken nasıl tek bir kalıbın içine koyabiliriz insanları. Aynı şey duygular içinde geçerli. Korkuyu düşünün mesela ilk düşünülen olumsuz bir duygu olduğu değil mi? Korkuya insanları harekete geçmekten alıkoyduğu yani sınırlandırdığı için olumsuz bakılır. Ama korkunun bizi birçok tehlikeden, yanlış kararlardan kurtardığı doğru değil mi? Hiç bu açıdan bakmış mıydınız? Farklı pencerelerden bakıldığında ne kadar çeşitli anlam çıkıyor. Bir duygunun bile işlevine kesin kararlar verilemezken yapısı gereği birçok duygu tarafından yönetilen insan ruhuna nasıl bir kalıp biçilebilir? Ronnie Del Carmen' in yönetmenliğini yaptığı INSIDE OUT filmi Riley adında bir kızın kafasında geçiyor. Hiç bir insanın kafasının içini görmek istediniz mi? Bu film aslında olayların nasıl geliştiğini birazcık da olsa anlamanız için oldukça eğlenceli bir anlatıma sahip. Sadece uyanıkken de değil. Rüyalarımızda bilinçaltımızın kontrolü altındayız. Senaryosunu önceki yaşanmışlıklarımızdan kişilikleri oluşmuş duygularımızın yazdığı. Bazen hemen gösterime giren bazense gelmesini heyecanla beklediğimiz bir film gibi. Daha önce tanımadığı birini rüyasında gören var mı aramızda? Eminim vardır ve anlam verememişsinizdir belki de üzerine düşünmemişsinizdir. Duyguların kafamızda kişilikleri varmışçasına çalıştığından bahsetmiştim. Bu işte rüyalarda görülen tanınmadık yüzler duyguların vücut bulmuş halidir. Aslında tanırsınız çünkü o sizin bir parçanız ama farkına varmazsınız. Rüyalarda görülen her şeyin bir anlamı olduğunun da güçlü bir kanıtı bu. İnsan psikolojisinde her hareketimizin her tepkimizin ne çok şeye bağlı olduğunun da tabii. Fark etmemek de normal aslında hayatta o kadar çok şeyle uğraşmak zorunda kalıyoruz ki bazı şeyler sorgulanmıyor. Ama kendini tanımanın ve insanları sınıflandırmamanın süreci bu psikolojik analizlerden geçiyor. Hiçbir yapı basit değildir. Özellikle de insanlar. Farklı benliklerinizi keşfe çıkmanızı tavsiye ederim ben.