SAVAŞTA SOLAN ÇİÇEKLER

İnsanlık tarihi boyunca insanlar aralarındaki sorunları savaşlarla çözmeye çalıştı. Devletler çıkarları adına savaşlara girdiler. Bugün de bu devam etmekte ve taraflar geçmiştekilerden farklı bir yolla da olsa benzer amaçlar uğruna birbirlerini mağlup etmeye çalışmakta. Peki, bu savaşlar insanları, özellikle de küçük çocukları nasıl etkilemekte? Savaşların ortasında kalan birçok miniğin hayatları dağılıyor, gelecekleri kararıyor ve hayalleri yerle bir oluyor. Onların da kendilerine göre kocaman hayalleri var. Bazıları ileride öğretmen, bazıları doktor, bazıları da bilim adamı olmak istiyor. Belki de aralarında ileride insanlığa çok yararı dokunacak buluşlar yapabilecek çocuklar var. Ancak savaşlar yüzünden nice genç, yetenekli minik çiçekler soluyor. Hele de savaşlar aramızdaki hiçbir soruna çözüm değilken olan onlara oluyor; hayatları dağılan, hayalleri yıkılan onlar oluyor. Ivana Bodrozic'in "Hiçbir Yer Oteli" romanı savaşın ortasında büyüyen dokuz yaşındaki bir kızı konu alıyor. Bu kız, Hırvatistan'da çıkan iç savaş sebebiyle zorluklar altında büyüyor ve bu dönemde, belki de en çok ihtiyaç duyduğu dönemde babasını kaybediyor. Savaşların sıradan bir şey haline geldiği bu zamanda hayatı hep zorluklarla geçiyor ve ona bu zorlu zamanlarında destek çıkacak bir babası yok. Ancak o hiçbir zaman umudunu kaybetmiyor. Bu savaş sebebiyle fazlaca yıpranmasına ve babasını kaybetmesine rağmen her zaman umut dolu kalabiliyor. Bu roman bana savaşların aslında hiçbir sorunu çözmediğini, tam tersine kitaptaki kahramanımız gibi küçük çocukları ve onların psikolojisini derinden ve kötü bir biçimde etkilediğini fark ettirdi. Çocukluğunuza dair anılarınızı düşünün. Aklınıza ailenizle yaşadığınız eğlenceli şeyler, ailenizin size aldığı oyuncaklar, arkadaşlarınızla oynadığınız zevkli oyunlar gelecektir. Aynı soruyu çocukluğunu savaşın ortasında yaşamış birine sorduğumuzu düşünün. Bizzat savaşın içinde bulunmuş, korkunç şeyler yaşamış bu kişinin cevabı ise annesiyle birlikte sokaklarda koşturan, üzerlerine mermi yağarken sığınacak bir yer arayan çocuklar ya da buna benzer sahneler olacaktır. Bir çocukken ufak şeylerden dolayı hep mızmızlanır, en küçük problemlerde kendimi çok mutsuz hissederdim. Şimdi çocukluğumu savaşların ortasında büyüyenlerinkiyle karşılaştırıyorum ve fark ediyorum ki aslında çok şanslı bir çocukluk geçirmişim. Ailem her zaman yanımdaydı, beni destekledi ve isteklerimi hep yerine getirdi. Ancak bu çocuklar savaşlarda gözleri önünde belki annelerini, belki babalarını belki de her ikisini birden kaybediyor. Bu onların psikolojisini kötü bir biçimde etkiliyor. Yaşadıklarından intikam alma duygusuyla büyüyorlar ve belki de insanlığa faydası dokunacak bir insan olabilecekken yeni sorunlara sebebiyet veren kişilere dönüşebiliyorlar. Benim sahip olduklarımı bırakın; hiçbir şeye sahip olmadan, çok zor şartlar altında büyüyorlar. Böyle şeyleri düşününce onlar adına çok üzülüyorum. Aynı zamanda onlarınki gibi bir çocukluk yaşamadığım için ne kadar minnettar olmam gerektiğini anlıyorum. Savaşların sebebini hiçbir zaman anlayamadım. İnsanların sorunlarını birbiriyle konuşarak da çözebilecekken bu yolu seçmesi milyonlarca kişinin hayatına, bir o kadarının da geleceğine mal oluyor. Savaşlar dünyaya yıkımdan başka bir şey getirmiyor, sorunlarımızı çözmüyor, üstelik yeni sorunlara sebep oluyor. Kitabı okuduktan sonra fark ettiğim bir başka şey ise bizim bu savaşlara göz yummamız. Sanki sıradan bir şeymiş gibi dünyanın dört bir yanındaki savaşlara ve bu savaşlarda birçok çocuğun ve insanın hayatlarının dağılmasına hiçbir tepki göstermiyoruz. Umarım insanlık bir gün bunun farkına varır ve sorunlarını savaşla çözmek yerine barışçıl yollarla çözmeye çaba gösterir. İşte o zaman inanıyorum ki solan bu çiçekler yeniden hayat bulacak ve gelecekte insanlığa faydası dokunacak birer birey olacaklar. Ahmet Canberk Baykal