EĞİTİMLE GELEN MUCİZE

"Aydın olmak demek, modaya uygun elbise, şapka giymek ve kolalı gömlek giyinmek demek değildir. Aydın kesim, halkın beyni konumundadır. Halkımız sizi iyi bir eğitim aldıktan sonra yüksek bir gelir elde edesiniz, geceleri eğlenesiniz diye sizi o konuma getirmemiştir. Böyle olanlar gerçek aydın olamazlar. Onlar yozlaşmışlardır."(sayfa 41) Diyen Snelman Fin aydını bir halk öğretmenidir aslında. O bir avuç genç öğretmen, din adamı, avukat, doktor ve memurla birlikte halkın eğitilmesi ve eğitimin yaygınlaşması amacıyla adeta bir seferberlik ilan etmiş. Bu sözler neredeyse yüzyıl öncesi yazılmış bir kitaptan alınmış olmasına rağmen günümüzde de ne çok olaya ve konuya çağrışım yapıyor değil mi? Oturup çevremde ne kadar böyle insan olduğunu düşünmeye başladım. Mesela çocukluklarında belli sıkıntılarla büyüdüklerini anlatan ve her ikisi de günümüzde kabul gören üniversiteleri bitiren ve eğitimlerine uygun işlerde çalışan annemle babam... Gerçek aydın mı değil mi diye düşünmeye başladım. Ailelerine göre daha yüksek gelir elde ediyorlar ancak bunu Snelman'ın tarif ettiği gibi eğlenceye mi harcıyorlar? Cevabım hayır ama sadece halk için harcadıklarını da söyleyemeyeceğim. Daha çok iyi şartlarda yaşamak ve çocuklarının eğitimi için harcıyorlar. Bu durum acaba Snelman'ın sözlerinde tarif edilen yozlaşmanın içine giriyor mu? Ya da ben, diyelim ki okulu bitirince iyi bir iş bulup yüksek gelir elde edersem bu gelirimi hayalimdeki dünya seyahati için kullansam, moda olan markaların kıyafetlerini alsam yozlaşmış mı olacağım? Bunları yaparken toplum için ya da toplumdaki bazı insanlar için yapacaklarım beni yozlaşmaktan kurtarır mı? Bunun ayarı ölçüsü var mıdır? Rus bir yazar olan Grihrory Petrov Bolşevik devrimi nedeniyle ülkeden kaçarak bir süre kaldığı Finlandiya'nın fedakar aydınlarının öncülüğünde esaretten kurtuluşundan sonraki kalkınmasından etkilenerek yazmış bu kitabı. Kitap bir grup aydın öncülüğünde gelişen Finlandiya mücadelesini son derece çarpıcı bir şekilde anlatıyor. Öyle ki, hasta insanlar anlatılırken insanın içi ürperirken başarı hikayeleri de duygulandırıyor insanı. Kurtuluş savaşımız ve kuruluş yıllarında verilen mücadelenin özellikle savaş sonrası bölümü Fin halkının verdiği mücadeleye benzer nitelikte. Bana göre aradaki fark Türk Milletinin enerjisinin büyük bölümünü düşman işgalinden kurtulmaya, Fin halkının ise esaret sonrası kalkınmaya harcanmış olması olarak gösterilebilir. Mustafa Kemal Atatürk'ün okuyup çok beğendiği ve okunmasını tavsiye ettiği bu kitap 1930 yılından itibaren ülkemizin en çok okunan ve basılan kitaplarından birisi. Bu kitabı okurken büyük Atamızın şu sözleri geldi aklıma; "Çalışmadan, öğrenmeden, yorulmadan rahat yaşamanın yollarını alışkanlık haline getirmiş milletler; evvela haysiyetlerini, sonra hürriyetlerini ve daha sonra da istikballerini kaybetmeye mahkumdurlar." Tarihinin en büyük kurtuluş savaşından çıkan bir millete böylesine evrensel bir öğüt vermek ancak onun gibi çağlar ötesi bir lider tarafından yapılabilirdi. Herhalde ondan sonra en büyük eksikliğimiz eğitim ve daha çok çalışma konularında olmuştur. Yapmamız gereken sorumluluklarımızı sahiplenerek doğru yolda yürümekten ibarettir. 1 Beyza Eda Önder 21400578 Halkımız, kendisini eğitime adayan eğitimcilerden iyi bir eğitim almış olsaydı, ülkenin aydınları, meziyet sahipleri, memurları halka iyi örnek olmuş olsaydı ne durumda olurduk diye sormadan edemiyor insan. Cahil oldukları gerekçesiyle yaşam tarzları veya yaptıkları siyasi seçimler nedeniyle eleştirilen halk ne kadar sorumlu sonuçtan? Seçimlerinden dolayı onları eleştiren ancak halkı eğitmek için kayda değer bir çaba göstermeyen aydınlar mı daha fazla suçlu yoksa halk mı? Finlandiya mücadelesinin başarısının etkenlerden çıkarım yaparak söyleyebilirim ki aydınlar daha fazla suçlu. Kitapta halkın aydınlanması için aydınların daha çok çalışması gerektiği vurgulanıyor. En önemli konu olarak eğitimin üzerinde duruluyor. Baştan beri söylediklerimizden şu sonuç çıkıyor. O da halkın eğitimi. Bu kesinlikle aydınların bir lütfu olmayıp görevi olarak görülüyor. Halkın eğitimi derken kastedilen sadece örgün eğitim değil. İyi bir aile hayatı, iyi birer anne-baba olabilmek, spor, başarı, söz, vücut ve ahlak temizliği de eğitimin bir parçası. Snelman ve arkadaşları kalkınmaya ilişkin tüm ümitlerini gençlerin eğitimine bağlıyorlar. Onlara göre eğitilen gençler bilgilerle aydınlanacak ve onlar da ışıklarını saçacaklardı. Nitekim saçtılar da. Ne diyelim darısı bize... Grigoriy Petrov: "Beyaz Zambaklar Ülkesinde" Çev. Prof. Dr. Ali Haydar Bey, Hayat Yayıncılık İletişim, Yapım, Eğitim Hizmetleri ve Tic. Ltd. Şti., İstanbul, 1998 2