Parantez İçindeki Yaşanmışlıklar

Birkaç gün önce Bilkent Senfoni Orkestrası Atatürk'ün ölümünün anısına bir konser düzenledi. Konserin böyle bir anlamının olması da beni o salonda olmak için motive eden en büyük şeylerden biri oldu ve gidip hemen biletimi aldım. Konser hem dramatik hem de hareketli bir tempodaydı. Çalınan parçaların çoğunda güçlü çıkışların ardından alçalan ağır tempolar vardı, hatta bazen ses ve tempo o kadar yükseldi ki kalbimin sesini kulaklarımda duyduğumu hissettim. Konserde en çok ilgimi çeken ve beni düşündüren parça Bilkent Müzik ve Sahne Sanatları Fakültesinde eğitimini sürdürmüş Füsun Köksal'ın "Parantez İçinde" eseri oldu. Güçlü çıkışlarla alçalan tempoların bir arada kullanıldığı yapıt, hepimizin zorla da olsa içinde bulunduğu gürültü ve kargaşa dolu günlük hayat üzerineydi. Eseri dinlerken bakır üflemeli çalgıların baskın kullanımıyla hayattaki kontrolümüz dışında gelişen, genellikle tatsız durumların simgelendiğini hissettim ve diğer enstrümanların tiz sololarını da insanın bu kargaşa dolu hayattaki birey olma çabasına benzettim. Birey olmak, kulağa basit gelse de insanların en çok zorlandığı şeylerden biri aslında bence çünkü dünyaya geldiğimiz andan beri kendimizi kendimize ve etrafımızdakilere kanıtlamaya çalışıp duruyoruz. Bizim elimizde olmayan bir çok faktöre rağmen elimizden gelenin en iyisini yapıp diğerlerinden farkımızı ortaya koymaya çalışıyoruz ancak kendimizi bir birey olarak doğru ifade edebilmek için uğraşırken bütünden de kopamıyoruz ve bu da beraberinde çatışmalı ve sancılı bir süreci getiriyor. Çünkü birey olmak yaptıklarının sonucunda başına gelenleri kabullenmek demek, bunu hepimiz biliyoruz ama tıpkı fizik dersinde öğrendiğimiz her şeyin günlük hayata uygulanamıyor olması gibi, olayları yaşarken durumlar karmaşıklaşabiliyor. Çünkü insan hayatta sadece kendi yaptıklarının sonucuna katlanmıyor, hayatın önüne getirip ona dayattıklarına da katlanmak zorunda kalıyor. Çünkü her ne kadar kaderimizi belirleyenin kendimiz olduğumuzu düşünmek istesek de aslında hayatımızdaki olayların çoğu bizim onayımız dışında gerçekleşiyor. Biz planlar yapıyoruz, Tanrı gülüyor. Aslında tüm yaptığımız bir nehrin akıntısında sürüklenmek. Birey olma çabamız da hangi dala tutunduğumuzu ve hangi dalın kırıldığını belirliyor ama sonuçta su akıyor, yolunu buluyor. Orkestra Köksal'ın eserini seslendirdikçe kafamdan bu düşüncelerin aktığını hissettim ve o yüksek sesli, baskıcı, bakır üflemeli çalgıların arasında kendi yolunu arayan, bir şekilde kendini ifade etmeye çalışan tiz kemanı kendime benzettim. Bu silik sololar eserin ana öğesi olmamakla birlikte benim bu parçaya kendimi fazlasıyla yakın hissetmemi sağladı. Köksal, eserinde içinde bulunduğumuz hayatın notalarla canlandırılabileceği en iyi şekli kullanmıştı bence, çünkü biz de her saniye dünyada milyonlarca şey olsa da kendi hayatımıza devam ediyorduk, yani kulaklarımızı her 1 Eylül Koşok tarafımızı sarmış bakır üflemeli çalgılara kapatıp olabildiğince kendi solomuza odaklanmaya çalışıyorduk. Sonuçta en başında bu dünyaya gelmek isteyip istemediğimiz bize sorulmamıştı, yani hayat bize içerdiği tüm güzellik ve kötülükle dayatılmıştı. Kazalar oluyor, haksızlıklar yapılıyor, insanlar ölüyor, savaşlar çıkıyordu ve biz bunlara sadece ucu bize dokunuyorsa gerçekten ilgi gösteriyorduk. Bazen de bir şey için çok çaba göstersek de olmayınca olmuyordu ve biz yine toparlanıp hiçbir şey yokmuş gibi yolumuza devam etmeye çalışıyorduk. Yolun sonuna geldiğimizde kendimizi yola çıkarken hayal ettiğimiz yerden çok farklı bir konumda bulsak da sessizce bunu kabulleniyor ve elimizde kalanlarla her şeyimizi kaybedene kadar yaşamaya devam ediyorduk. Yani aslında hepimiz kocaman, karmakarışık bir roman gibi görülebilecek bu dünyada, tıpkı eserin başlığındaki gibi parantez içinde yaşıyor ve ölüyorduk. 2