CAN DÜNDAR

Tarih her zaman savaşı, katliamı yazmaz kimi zamanda unutulmayan yaşanmış güzel aşklar vardır onları yazar hatta diyebiliriz ki aşk tarihi yazar. Yüzyılın Aşkları ise, Can Dündar'ın kaleme aldığı adından da anlaşılacağı üzere tarihin gelmiş geçmiş en unutulmaz aşklarını anlatan bir kitaptır. Can Dündar'ın akıcı ve şiirsel üslubuyla tek solukta keyifle okuyabileceğimiz bir hal alan kitap, yaşanmış 10 aşk öyküsünden bahsetmektedir. Kimi zaman ihanet ve imkansızlıklarla, kimi zaman ise umutlar ve engellerle yaşanan tutkulu aşklar, tarihin tozlu sayfalarından günümüze kadar uzanan mektuplar ve şiirler ile dile getirilmiştir. O mektupların, o şiirlerin anlatmak istediği öyle çok şey var ki okurken insanın duygulanmaması işten bile değil. Enver Paşa'nın Naciye Sultan'a yazdığı mektupların, Nazım Hikmet'in Piraye için yazdığı şiirlerin hepsi özlemin, aşkın birer yansımaları gibi. Bir aşk düşünün, öyle ki karşındakinin yüzünü bile görmeden yıllarca süren bir aşk. Okurken hissediyoruz yaşanmışlıkları ve insanın içine işliyor. Bu öyküler, geçmişte yaşamış insanların bildiğimiz yönleri dışında kalplerini de görmemizi sağlıyor, diğer yandan da günümüzün gelip geçici aşklarını sorgulatıyor insana. Çünkü okuduğumuz aşklar öylesine yoğun ki okuyucuyu derinden etkiliyor, bir durup düşününce de bunları yaşamış olan insanların duyguları kim bilir ne derinlikteydi diye kendime sormadan edemiyorum. Beni en çok üzen, okurken gözlerimden yaşlar gelmesine sebep olan öykülerden biri Nazım Hikmet ve kalbinin kızıl saçlı bacısı Piraye'nin yaşadığı aşktır. Yıllarca hasret ve ayrılık çeken iki insanın şiirlerle, mektuplarla özlemlerini gidermeye çalışmasını okurken bir anda yalnızlığa mahkum edilen bir kadın görüyoruz... Bir yandan doludizgin bir aşka şahit olurken öte yandan sevdiklerinin bencillikleri yüzünden yalnızlığa mahkum edilen insanların öyküsüdür aslında okuduklarımız. Kimisi özlemine dayanamayıp yaşamına son verirken kimisi bir köşede inzivaya çekiliyor. Bu yaşanan acıların hepsi bir anlamda hayatın gerçekleri değil midir zaten? Umutlar, beklentiler ve sonunda hayal kırıklıkları. Yazar bir yandan aşk öyküleri anlatırken bir yandan da o dönemin tarihi hakkında ufak ufak bilgilere başvurmuştur, çünkü tarihi bilmeden aşkı yorumlamak zordur bence. Mesela Adnan Menderes ve Ayhan Aydan aşkı o zamanın tarihiyle bir bütün oluşturuyor kafamızda çünkü o dönem siyasi olayların çokça yaşandığı bir dönemdir ve tüm bu engellere rağmen aşkın mevki tanımadığını gösteriyor okuyucuya. Bununla beraber geçmişte yaşanan aşkların bugünün aydınlatıcısı olduğunu düşünüyorum. O aşklar olmasaydı bugün o şarkılar o şiirler olmazdı, yaşanan mutluluklar ve acılar sayesinde bizler o tutku ve aşk dolu satırları okuyabiliyoruz. Bugün en ufak zorluklarda aşklar biterken o zamanlar da insanların nelere katlandığını bilmenin bizlere de çok şey kattığını düşünüyorum. Mesela, "Nerden sevdim o zalim kadını ?" demiş Selahattin Pınar, Afife Jale'ye. Bu sözlerden bile anlayabiliyoruz yaşananların ne kadar acı olduğunu. Bugün dinlediğimiz o tarihe kazınmış şarkıların birçoğunun altında yatan aşkı okuyoruz aslında. Melih Kibar ve Çiğdem Talu'nun besteleyip sözlerini yazdığı şarkılarda da görüyoruz bu aşkı. Onların bir takım olduğunun, Melih deyince akla gelen ismin Çiğdem, Çiğdem deyince de akla Melih isminin gelmesi bunun en güzel kanıtıdır. Kitap insana gerçek aşkı anlatıyor bir yandan. Ölümlerin, mesafelerin, yılların bile ayıramadığı aşklar... Bazı şiirler vardır, hafızalarda yer edinen: -Kadınım, kısrağım, karımsın. Bedri Rahmi Eyüboğlu'nun en bilindik şiirlerinden biri olan Karadut'un bir dizesidir. Bir kadını çok mutlu edecek sözlerdir aslında bunlar. Ama bir yandan da asıl hikayesiyle başka bir kadını yani karısını derinden yaralayan sözlerdir. Çünkü Bedri Rahmi bu sözleri karısı için değil, evlendikten sonra aşık olduğu başka bir kadın için yazmıştır. Bunların hepsi aslında birer hayat öyküsüdür, çünkü aşk olmadan hayat olmaz, aşk insanın ve hayatın vazgeçilmez bir parçasıdır. Yüzyılın Aşkları, dolu dolu aşk kokan satırlarıyla insanı okurken hem hüzünlendiren hem de geçmişe götüren ve şiddetle okunmasını tavsiye ettiğim etkileyici bir kitaptır.