ÖYLESİNE BİR FİLM

Merhaba. Ben Astra. İnsanım. Rolümü oynamak amacıyla gönderildiğim ve kaçınılmaz bir parçası olduğum bu filmde rol almaya başlayalı yirmi yıl oldu. Geçen bu zaman içerisinde bana önceden verilmiş rolü harfiyen yerine getirdim. Bana verilen ismi, bana verilen kişiliği, bana verilen kostümü beraberimde taşıdım. Bana tanınan imkanlar dahilinde rolümü idame ettirdim. Kurallara ve önceden belirlenmiş olaylara, özetle sisteme her zaman boyun eğdim, bana gösterileni hep kabul ettim. Ancak içimde bir yerlerde kurulu düzen ile ilgili farklı düşünceler vardı hep. Önceden belirlenimcilik olgusu bana hep boşluklu geliyordu. Her olayın ve kişinin akıbetinin önceden seçilmiş olması garip bir durumdu. Kim vardı bu filmin başında bir kere ve nasıl oluyor da gücü her şeye ulaşıyordu? Benim kişiliğimi, arkadaşlarımı, olaylar karşısında nasıl davranmam gerektiğini neye göre belirliyordu? Benim hiçbir etkim yok muydu? Benim hiçbir etkim yoksa ben olmamın anlamı neydi? İrade kavramının içi tamamen boş muydu? Hayatımız boyunca birçok dayatmaya maruz kalırız. Bu dayatmalar çeşitli yerlerde çeşitli mahiyetlerle karşımıza çıkar. Bazı şeyler hakkında hiçbir söz hakkımız yoktur. Saçımızın rengi, hangi ailede dünyaya geleceğimiz ve bir insan olduğumuz gerçeği gibi. Birçok şeyde ise kendi kararlarımızın çok az etkisi vardır. Etrafımızdaki insanlar ve yaşadığımız ortam gibi. Bunlar ise kişiliğimizi etkileyen büyük etkenlerdir. Bizi biz yapan, çocukluğumuza yön veren ve hayatımızı şekillendiren birçok şeye gerçek anlamda çok küçük etkimiz vardır. Küçüklüğümüzden itibaren hep seçim hakkı elimizde olmayan şeylerle yargılanırız. Bir çocuk gördüğümüzde ilk sorduğumuz şeyler "Adın ne?" ve "Baban ne iş yapar?" olmuştur. Okuldayken ne olmak istiyorsun diye sorulduğunda alınan cevap bizim ne istediğimiz değil duyulmak istenen şey olmuştur. Ne anladım şimdi ben bu hayattan? Ben, ben olamıyorsam, kendi seçimlerimi kendim yapamıyorsam ben niye varım ki? Benim verilen algoritmayı uygulayan bir bilgisayar simülasyonundan ne farkım var ki? İrade dediğimiz kavram iyi anlaşılmamış bir kavram. İrade dediğimizde akla gelen ucuz bir kandırmacadan ibaret. Durum bir fiyaskodan farksız benim gözümde. İnsanlar irade serbestliğini, düşünce özgürlüğünü duya duya bu kavramların varlığına kendilerini inandırmış durumdalar. Ancak gerçek bundan çok farklı. Her birimiz adeta ip takılmış birer kukla gibi oynatılıyoruz. Senaryo yazılıp elimize tutuşturulmuş, onu oynuyoruz ve işin kötüsü durumu sorgulamayı bırak, durumun farkında bile değiliz. Bu hali sorgulamanın vakti artık geldi. Bir adım geri atalım, içinde olduğumuz duruma bir bakalım. Bu hayatı yaşıyoruz, uğraşıp didinip bir emek sarf ediyoruz ama biz bu senaryonun neresindeyiz? Senarist biz miyiz yoksa sadece bize verilen kağıdı okuyan bir oyuncudan mı ibaretiz? Gerçeklerin farkına varmalı ve dizginleri elimize almalıyız. Gözümüze çekilen perdeyi kenara atmalı ve kendi kararlarımızı kendimiz vermeye başlamalıyız. Ben bilmiyorum bu aldatmaca bizi daha ne kadar sürükleyecek, bizi daha ne kadar esarete itecek. Ancak bildiğim bir şey var ki o da oturup her şeyi akışına bırakmak, hayat senaristinin ekmeğine yağ sürmekten başka bir şey değil. Arkama yaslanmışım ve bir film izliyorum, garip bir film... Olaylar başlıyor, gelişiyor, sonuçlanıyor ben ise uzaktan izliyorum. Ne kılımı kıpırdatabiliyor ne de bir şey söyleyebiliyorum. Film karşımda akıyor, ben ise burada sadece ve sadece izliyorum. Bir farklılık var ama filmde. Bildiğimiz filmlere hiç mi hiç benzemiyor. Filmde oynayan kişi benim. Öyle başrol falan da değilim. Kenarda köşede rastgele önemsiz bir rol verilmiş bana. Sessizce oynuyor sonra terk edip gidiyorum. Kimse bana film ile ilgili bir şey sormadı şu ana kadar. Ne bir övgü ne de bir yergi aldım. Aslına bakılırsa bundan sonra bu durum değişecek gibi durmuyor.