Benliğimizi Yaratırken

Ray Bradbury hikayelerinden birince bir cücenin hal ve hareketlerini tanımlarken şu cümleleri kullanır: "Cüce orada, küçük mavi odanın ortasında duruyordu. Gözleri kapalıydı, bir süre sonra onları aralamaya hazırdı. Gözlerini açtığında karşısındaki geniş aynaya baktı. Aynada gördüğü kendisinin büyümüş bir haliydi." Aslında burada bir insanın, başarısız olarak gördüğü bir karakteristik özelliğini nasıl ortadan kaldırmaya çalıştığından ve bu sorunu çözmeye çalışırken yaşadığı sıkıntılardan bahsediliyor. Her insanın bu yollardan geçtiğini tahmin edebiliyorum çünkü ben de bu eseri okuduktan sonra kendimi tanımaya, özellikle kendimde yaratmaya çalıştığım noktalara, dikkat ettim. Sonra da insanların ve benim neden bazı özelliklerimizi ortaya çıkarmaya çalıştığımızı anlamaya çalıştım. İnsanlar kendilerini tanımlarken yeni karakteristik özellikler ekleyerek kişiliklerini oturtmaya çalışıyorlar. Benim hangi karakteristik özelliği dışarıdan almaya çalıştığımı anlamak için öncelikle kendimi tanıyıp çözümlemem gerektiğini fark ettim ve bu yolda çalışmalara başladım. Kendimi tanımak için neler yapmam gerektiğini düşündüğümde karşıma arkadaşlarım, ailem, hocalarım, etrafımdaki gönüllüler kısacası çevremdeki insanlar çıktı. Öncelikle onların psikolojik çözümlemelerini yaptım. Çıkardığım sonuç ise etrafımdaki insanların genellikle gönüllü insanlardan oluştuğuydu. Bu durumda, kendimi tanımlayabilmek için gönüllü bir bireyin özelliklerinden kısaca bahsetmem gerekiyordu. Gönüllülüğü benimsemiş bir birey, herhangi bir nedenden dolayı toplumdan geride kalmış bir insana elinden geldiği sürece yardım etmeyi kendine görev edinmiş insandır. Ben bir gönüllü olarak sadece bir sosyal sorumluluk projesinde görev alırken değil, yaşamımın her anında insanların sorunlarını çözümleyip onlara çözüm bulmaya çalışıyorum ve bu hareketimin insanlarda yarattığı değişikliklere tanık olmaktan mutluluk duyuyorum. Bu noktada kafamda bir soru beliriyor: "Gönüllülük adı altında yaptığım hareketlerin asıl amacı insanları mutlu etmek mi yoksa insanları mutlu ettiğim zaman bende oluşan mutluluk duygusunu mu yaratmaya çalışıyorum?" İnsanlar, doğaları gereği öncelikle kendilerini düşünen bencil varlıklardır. İki insan arasında herhangi bir konuda tercih yapılması gerektiğinde, tercihlerden birisi eğer kendileri ise evrimin de getirdiği bir içgüdüyle öncelikle kendilerini düşünürler. Bu korkutucu gerçek, kendi hareketlerimi ve bu hareketlerimin nereden güç aldığı gerçeğini sorgulamama yol açtı. Tabii ki kendi hareketlerimi ve bende yarattığı duyguları sorgulayan yine ben olduğum için objektif bir sorgulama olmadı. Ama bu sorgulama benim bu olguya ne kadar bağlı olduğumu görmemi sağladı ve bu bağlılığımın benim için yararlarını ve zararlarını düşünmeme yol açtı. İnsanın kendi kendine yarattığı bir karakteristik değere bu kadar bağlı olmasının ne kadar tehlikeli bir durum olduğunu farkına vardım. Cücenin kendisini büyük görmesini sağlayan aynanın ortadan kalktığı durumdaki gibi benim durumumda da gönüllülük kavramının ve bu kavramın bana kazandırdığı kişisel özelliklerin ve mutluluğun kaybolması durumunda, cücenin gösterdiği gibi tutarsız davranışlar gösterebilirim. Bu da gösteriyor ki kendi kendimize yarattığımız ve varlıklarını kabul ettiğimiz kişisel özelliklerimiz, diğer karakteristik özelliklerimizin aksine ayakları yere daha az basan ve daha soyut özelliklerdir. Bu durum da, normalde yaşamayacağımız ama kendi hareketlerimiz sonucu yarattığımız olası duygu patlamalarına ve psikolojik sorunlara yol açabilir. Aynı zamanda kendi isteğimizle bir kişisel özelliği, ortada öyle bir gerçek yok iken, kendi özelliğimiz gibi kabul etme davranışı, yapay bireylerin oluşmasında önemli bir yapı taşı olabilir. Bu fenomenin yayılması ile sokaklar oldukları gibi davranmayan insanlar ile dolup taşabilir. Bu da biz insanlar arasında yeni güven sorunlarına ve hatta daha büyük toplumsal sorunlara yol açabilecek bir faktördür. Sonuç olarak, cücenin her gece aynı aynanın önüne geçip aynı hareketleri yapması, onun kendisini oluşturan özelliklere ve bu özelliklerin kendisinde oluşturduğu duygulara karşı gösterdiği bir tepki iken ayna gibi yapay bir faktörle oluşturduğu yeni özellikler dışarıdan bir etkenle yok olduğunda, cüce eski halinden çok daha kötü bir duruma düşmüştür. Bu durum tüm insanlar için geçerli iken dikkat edilmesi gereken değişken yarattığımız karakteristik özelliklere benliğimizin ne oranda bağlandığı ve dolayısıyla bu yapaylıktan ne kadar etkilenebileceğimizdir.