... NEREDEN NEREYE...

70. 00 yıl önce atalarımız Neandertaller dünya üzerindeki herhangi bir canlı türünden ibaretlerdi. Sürüngenler, balıklar, kuşlar ya da maymunlarla kıyaslandığında ciddi farklar yaratacak, onları öne çıkaracak, üstünlük sağlayacak herhangi bir fiziksel özellikleri yoktu. Dünya üzerinde bıraktıkları izler karşılaştırıldığında ise durum farksızdı. Bu binlerce yıllık yolculuğun sonunda ise dünyaya hükmeden tür insanoğlu oldu. Peki, binlerce yıllar önceki atalarımız sıradan bir memeliden farksızken bugün bulunduğumuz noktaya nasıl geldik? İşte bu soruyu cevaplamaya çalışıyor Yuval Noah Harrari Hayvanlardan Tanrılara: Sapiens- İnsan Türünün Kısa Bir Tarihi adlı kitabında. Bu sorunun cevabını ararken aklıma ilk gelen yanıt, insanoğlunun zekası yani düşünce gücüyle fark yarattığı oldu. Bu sayede diğer hayvan türleri arasından zaman içerisinde sıyrılarak sürünün bir parçası olmaktansa yöneten ve hükmeden konumuna geçebildiğini düşünmüştüm. Oysaki Yuval Noah Harrari'nin ortaya koyduğu veriler aksini iddia ediyordu. Aslında bir insan ve maymun ele alınarak incelendiklerinde ortak gen havuzlarının çok yüksek olduğu tespit edilmiş. Yani aslında bireysel ölçekte kıyaslandığımızda maymunlara çok benziyoruz hatta bir maymunun bir insanoğluna göre vahşi ortamda hayatta kalma olasılığı çok daha yüksek. Fiziksel üstünlükleri vahşi doğaya uyum sürecini kolaylaştırıyor. Peki, nasıl oldu da bu kadar vahşi bir doğada hayatta kalmayı başardık ve daha da önemlisi bu vahşi doğanın ve diğer hayvan türlerinin üzerinde bir kontrol sağladık? Aslında bu sorunun cevabı bugün dünya üzerinde kurduğumuz sistemin özünde saklı. İnsanoğlu dünya üzerindeki varlığını soyut bir yapı olarak tasarladığı devlet sistemi sayesinde sürdürüyor. Bu sistemin özünde ise görev paylaşımı ve gelişmiş bir organizasyon ağı var. Atalarımız da binlerce yıl önce aynı şekilde bir araya gelerek ve birikmiş bir bilgi havuzu oluşturup koordineli çalışarak hayatta kaldılar. Beş maymun beş insana üstün gelebilir ancak beş yüz insan beş yüz maymundan üstündür çünkü insanlar gruplar halinde tek bir hedef için bir olup çalışabilirler. Bu kadar üst düzey bir çalışma ve bilgi ağı başka hiçbir türde mevcut değil. Cevap aslında net ve basitti. Biz bir bütün olarak bir araya gelerek diğer türlere üstünlük sağlamış ve hükmeden olmuştuk bu gezegende. Ancak bu cevap benim aklımda farklı bir pencere aralamıştı. Binlerce yıl boyunca bizi hayatta tutan güç birlik olmamızsa şimdi niye bu kadar ayrımcı ve acımasızız birbirimize karşı? Tüm bu cevaplar gösteriyor ki birbirine muhtaç bir canlı türüyüz ve ancak bir araya geldiğimizde güçlüyüz. Oysa şuan dünyadaki en önemli problemlerin temelinde ötekileştirme yatıyor. Hemen hemen her millet, devlet ya da en basit ifadesiyle bir topluluk diğerlerini ondan olmayan, farklı ya da öteki olarak tanımlıyor. Evet, hiç birimiz aynı değiliz ama aynı geminin üzerindeyiz. Her birimizin kendine özel yetenekleri ve özellikleri var. Aslında bizi zengin, çeşitli ve güçlü kılan nokta bu. Hepimiz farklı bir konuda özel yeteneklere sahibiz ve eğer bu özelliklerin üzerine gidersek farklı alanlarda uzmanlaşarak mükemmel bir bütünün vazgeçilemez parçaları olarak sistemde yer edinebiliriz. Şunu unutmamalıyız ki her birimiz sadece kendimiz için değil diğerleri için de varız. Tüm bunların ışığında, insanlığın en çok ayaklar altına alındığı konulardan biri olan ırkçılığa da değinmek gerekir. Bu dünya üzerinde hiçbir insan bir diğerinden üstün değil aksine bir diğeri olmadan eksik. Farklı kültürel kökenlerden geliyor olabiliriz, farklı ten renklerine sahip olabiliriz, farklı iklim şartlarına uyumlu olabiliriz, farklı diller konuşuyor olabiliriz ama tüm bunların üzerinde ortak bir paydada buluşuyoruz. Hepimiz dünyalıyız ve bu gezegende hep beraber var olmaya mecburuz. Bireysel ve toplumsal egolarımızdan kurtulup, birbirimizi bu farklılıklar nedeniyle yargılayıp ötekileştirmekten, kendimize benzemeyeni yok etme eğilimimizden vazgeçip atalarımız gibi bir bütün olarak hareket edersek farklı yeteneklerimizin olduğu alanları keşfedip bu noktalarda birbirimizi beslersek uygarlık anlamında daha da ileriye gidebiliriz. Çünkü aksi takdirde dünyaya hükmeden tür olarak birbirimizi ve daha da acı olanı üzerindeki bütün canlılar ile beraber bu güzel gezegeni yok edeceğiz.