KADININ TOPLUMDAKİ ROLÜ

Sanat tarihi öğretmeni Katherina ve aristokrat ailelere mensup, kendini beğenmiş öğrenciler Bety, Joan, Giselle, Connie... Mona Lisa Smile, 1950'lerin Amerika'sındaki kadın figürünü ele alıyor. Film, o dönemdeki toplumun bakış açısını ve toplumun kadınlara biçtiği rolü, kolejin birbirinden zeki ve yetenekli öğrencileri üzerinden gözler önüne seriyor. Kadının toplumdaki rolünün, yalnızca evinin kadını olmasıyla sınırlı kalması insanı gerçekten derinden etkiliyor. Filmi izlerken en çok dikkat çeken olgu, ataerkil toplumlardaki kadın rolü iken üzerinde durulan diğer kavramlar ise geleneklere olan bağlılık ve eğitimin önemidir. Filmin genelinde işlenen olgu, toplumdaki erkek üstünlüğü... Ataerkil toplum, erkeklerin egemen olduğu kadınların ise arka plana atıldığı bir toplumdur. Erkek sonsuz otoriteye sahip iken, kadının eşi karşısında herhangi bir söz hakkı yoktur. Kadınların toplumdaki rolü, evinin düzenini sağlamak ve çocuklarını yetiştirmekle sınırlıdır. Kadınların, yeni nesillerin yetişmesinde başrol oynarken, erkek üstünlüğü altında ezilmek kabul edilesi Alpkaya 2 bir durum mudur? Böyle bir toplumda yaşarken nasıl adaletten bahsedilebilir ki? Açıkçası ben böyle bir toplumda yaşamayı düşünemiyorum. Çeşitli baskılar altında yaşamak, erkeğin sözünden çıkmamak, kendi özgür iradeni kullanamamak, katlanması güç bir durum. Günümüzdeki toplumsal yapı düşünüldüğünde, kadınlar çeşitli sosyal, siyasal ve ekonomik haklara sahiptir. Toplum, kadın- erkek eşitliğinin bilincine varmıştır. Bu durum, dünyanın daha yaşanılası ve adaletli olmasına neden oluyor. Filmdeki karakterlerin, geleneklerine olan bağlılığı çok dikkat çekici. Eski dönemlerde yaşayan kadınların tek amacı evlenip, mutlu bir yuva kurmak. Bence, bu durum toplumun geleneksel yapısından ve aile baskısından kaynaklanıyor. Evlenme çağına gelen kızlar, evlenip çocuk doğurur ve bu şekilde yaşamlarını sürdürürler. Eğitimlerine devam etmek, kendi ayakları üzerinde durmak onların geleneklerine ters düşer. Bana kalırsa, bu durumda ailenin devreye girmesi çok önemli. Bilinçli anne babalar, çocuklarını doğru şekilde yönlendirerek, onlara mutlu bir hayatın kapısını açarlar. Genç kızların eğitim hayatını kısıtlayıp, onları erken yaşta evliliğe zorlamak ne kadar doğrudur? Ekonomik özgürlüğe sahip olmadan, bir erkeğin egemenliğinde yaşayan bir kadın ne kadar mutlu olabilir? Bu bağlamda film, toplumun geleneksel yapısına ters düşme pahasına, kadınların ekonomik ve sosyal özgürlüklerine sahip çıkmaları gerektiğini vurguluyor. Alpkaya 3 Filmdeki dikkat çeken bir diğer kavram ise eğitimin önemi. Filmde, genç kızların eğitim gördüğü lise, bugünkü eğitim anlayışından çok uzak bir noktada. Öğretim üyelerinin amacı, öğrencileri iyi birer ev hanımı olarak yetiştirmek. Bu bağlamda, bu okulda başarılı olmak, mutlu bir evliliğe sahip olmak demektir. Bana kalırsa, toplumdaki erkek egemenliği, kadınların ekonomik yoksunluklarından ve eğitimsizliklerinden kaynaklanıyor. Aslına bakılırsa kadınlar, kendilerine inandıkları sürece her işte başarılı olabilirler. Fakat kadınların bunu görmezden gelişleri, başarıya ulaşmalarını engelliyor. İyi bir eğitimin katkısıyla, kadınlar da başarıya ulaşmanın aslında ne kadar kolay olduğunu anlayabilirler ve bu sayede kadın erkek eşitliğini ortadan kaldırırlar. Mona Lisa Smile, etkileyici senaryosuyla ince mesajlar veren bir film. İzleyicilere, kadının toplumdaki önemini vurgulayarak, eğitim almanın, ekonomik özgürlüğe sahip olmak için önemli bir etken olduğunu hatırlatıyor. Tarihsel süreçte bu çabayı gösteren çokça aktör bulunmasına rağmen, erkek egemen toplum tarafından engellenen kadının, erkekle aynı haklara sahip olduğu düşüncesi, yalnızca bir fikir hareketi olarak kalmıştır. Bu anlamda belki de en önemli çabayı Mustafa Kemal Atatürk göstermiştir. Yazımı Atatürk'ün bir sözüyle sonlandırmak istiyorum. "Bizim sosyal toplumumuzun başarısızlığının sebebi, kadınlarımıza karşı gösterdiğimiz ilgisizlikten ileri gelmektedir. Yaşamak demek faaliyet demektir. Bundan dolayı bir sosyal toplumun bir organı faaliyette bulunurken diğer bir organı işlemezse o sosyal toplum felçlidir."