Köküne Dön!

Kültür kelimesi size ne ifade ediyor? Aklınıza sadece yöresel yemekler ve birkaç türkü geliyorsa kavramı tam olarak içselleştiremediğinizi ne yazık ki söylemek durumundayım. Kültür her şeyden önce benliktir. Atalarımızın yüzyıllar boyu meydana getirdiği ve yaşayan bir unsur olan kültür; hücrede DNA, bilgisayarda ana kart veya dünyadaki canlı yaşamının güneşidir. Ne demek istiyorum biliyor musunuz? Kültür kimliktir, benliktir ve ortak hazinedir. Bu hazinenin herhangi bir şekilde zarar görmesi ya da bireylerin benliklerinden sökülüp atılması toplum için son derece zararlıdır. Muasır medeniyetler seviyesindeki devletlerin içinden kendi kültürünü yadsımış bir toplum gördünüz mü hiç? Toplumsal değerlerin, çağdaş bir medeniyet oluşumundaki önemini şuurumda pekiştiren "Kahire Modern" romanı, benim bağımsızlık fikrini yeni yeni idrak etmeye çalışan bir toplumun sokaklarında gezintiye çıkmama ve o toplumu anlamamı sağladı. Bu romanı okurken toplumsal değerlerime, ödev duyguma ve her türlü ahlaki ilkelerime bağlılığım katlanarak artmıştır. "Mahcub, yükselme tutkusuyla her türlü ödev duygusuna ve ahlaki ilkeye sırt çevirir (Mahfuz, N. sf69.)" Toplumsal değerleri asice reddeden, Mısır toplumun prototipi olan Mahcub, kültürel yozlaşmanın insan bedeninde vücut bulmuş haliyle, biz okurların karşısına çıkarak bireysel pragmatizmin toplumların afyonu olduğu düşüncesini bilincimize ilmek ilmek işlenmiştir. Bu bağlamda, muasır medeniyetler seviyesine yükselme gayesi taşıyan bizlerin de "Kahire Modern" romanından çıkarmamız gereken bazı dersler var. Kapitalist dünya düzeninin bize dayatmış olduğu bireyselcilik fikrinin toplumda özellikle genç nesilde benimsendiğini sokakta veya metroda, adım attığım her yerde görmek beni derinden yaralıyor. Ananelerine bağlı, örf ve adetlerine sadık bir ailede ve toplumda yetişmiş olduğum için dışarı çıktığımda toplumsal değerlerine sırt çevirmiş insanları kolaylıkla fark ediyor ve bazen hayretler içerisine düşüyorum. Bu durumu ilk olarak toplu ulaşım araçlarında fark etmiştim. Yaşlılara veya çocuklu bayanlara toplu ulaşım araçlarında yer verilmemesi, pragmatizmin toplum tarafından benimsenmeye başlamasını görmemi sağladı. Dikkat ettiğim bir diğer durum ise insanların yüzlerine çökmüş olan derin bir mutsuzluk imgesi. İnsanların yüzündeki mutsuzluğun sebebi olarak pragmatist tutumlarımızı göstermek yanlış olmaz, toplumsal faydacılığı benimseyememiş kişilerin gerçek mutluluğu yakalayamaması ve mutluluk duygusunun yüzlerine yansımaması gayet doğal. Gerçek mutluluğu hissedemeyen insanların sosyal yaşamlarında, aile içinde veya mesleki yaşamlarında başarılı olması beklenemez. Toplumsal değerlere sırt çevirmeden dolayı oluşan mutsuzluğun toplumun her bireyinde hakim olması, o toplumun muhasır medeniyetler seviyesine yükselmesi veya esaretten kurtulması mümkün değildir. Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşları toplumsal değerlerine bağlı insanlar olmasaydılar bugün kim bilir nasıl bir toplum olurduk. Kanaatimce toplumsal değerlerine bağlı toplumsal çıkarları bireysel çıkarlarının üstünde tutan o onurlu subaylar olmasaydı, bugün kan gölüne dönmüş olan Ortadoğu ülkelerinden hiçbir farkımız olmayacaktı. Sadece kurtuluş mücadelemize ve "Kahire Modern" romanına bakarak toplumsal değerlerimize sahip çıkıp, toplumsal çıkarları bireysel çıkarlarımızın önünde tutmanın idrakine varabiliriz. Şunu itiraf etmeliyim ki, küreselleşen dünyamız insanı tektipleştiriyor ve bağlı kaldığı, benliğini borçlu olduğu değerleri adeta çöpe attırarak herkese "birilerinin" belirlediği bir yaşam hakkı Batuhan ÖZER ID:21602152 tanıyor. Bu da kültürel asimilasyona uğrayan toplumların teker teker ortadan kalkmasına neden oluyor. Ancak umutsuzluğa kapılmamalıyız. Çünkü bizim tarihten gelen köklü bir kültür birikimi ve ortak hafızamız var. Sadece yapmamız gereken bu köklü unsura olabildiğince tutunarak önce kendi kimliğimizi muhafaza etmeli, ancak zamanı bilim ve teknoloji yönünden de yakalamalıyız. Bireyselciliği dolayısıyla bencilliği aşılayan günümüz ideolojisiyle ekmeğimizi dostumuzla paylaşarak, ödev ahlakını sosyal yaşamda diri tutarak mücadele etmeliyiz. Korkarım ki bunu başaramazsak şeklen küreselleşip tektipleşen giyim tarzımız gibi kafalarımız da "onların" esiri olacak. KENDİ'mizi tanımamız dileğiyle...