KADINIM, HAKLIYIM!

Bir yer düşünün, insanlığın yaklaşık yarısı efendi diğer yarısıysa köle olsun. Bu dünya düzeni, sırf efendilerin keyfi bozulmasın diye kölelerin akli açıdan yetersiz oldukları savlarıyla desteklensin. Köleler efendilerle aynı işte, daha fazla mesai yaparak çok daha zor şartlar altında çalışsın ve daha az maaş alsın. Çalıştıkları işlerde alınlarının terleriyle kazandıklarını dahi yönetmeye yetkileri olmasın. Kendi varoluşlarıyla değil, efendilerinin kendilerine sahip oluşlarıyla varlık kazansınlar. Düşündünüz mü? Böylesi olamaz mı dediniz? Öyleyse dünyaya hoş geldiniz. Bu ayrım ne için yapılmış olsun istersiniz? Etnik farklılar mı böylesi muamele için haklı bir sebep olabilir kültürel farklılıklar mı? Cinsiyet olabilir mi dersiniz? Hiçbiri olamaz, olmamalı. Ancak ne yazık ki olmuş. "Kadın dediğin"le başlayan cümlelerle bugün dahi bir şekilde devam eden bu zulüm, bir zamanların hukukunun temel taşı olmuş. "E buna sabır dayanmaz canım" dediğimiz yerde de kadın hareketleri oluşmuş. Elinin hamurunu silen kadınlar, haklarını istemek için sokakları doldurmuş. Elini hamurdan çekebilen kadınlara hep hayranlık duymuşumdur. "Kadınlar şiir yazmamalı, şiir olmaya çalışmalı"1 diyen ve milyonlardan destek gören erkeklere kulağını tıkamış ve gerekirse merdanesinin ucunu açmış öyle yazmış kadınlara nasıl hayran olmayayım? Şiir deyip geçmemeli, düşüncenin en yoğun olduğu yazın türlerinden biridir bence. En yoğun duyguların en yoğun düşüncelerin, redifler ve kafiyelerle yaptığı en tutkulu danstır. Sanattan taviz vermeden düşünsel olabilmektir. Şiir bir başkaldırıdır, ben de varım demektir. Kadının düşüncede yetersiz olduğunu düşünen, oy hakkı verilse dahi ya babasının ya kocasının dediği partiye oyunu vereceğini savunup oy hakkı vermeyen insanlara kulak asmayan, "Biz de düşünüyoruz, öyleyse biz de varız!" diyen ve en güzel şiiri yazan kadınlara, Suffragette'lere nasıl hayran olmayayım? "Kurallara uyan değil artık kural yapan olmak istiyoruz!" diyorlardı uymayı reddederken babadan kalma kurallara. Babadan kalma, çünkü annelerinin kendilerine ait malvarlığını dahi kocalarının izinleri olmadan kullanma hakları yoktu. 2 Değerli bir şey varsa mutlaka erkeklerin eseriydi bu. Bütün cefasını kadının çekmesine rağmen en değerlileri çocuklarının üzerinde bile zerrece hakkının bulunmamasıydı kadın olmak. Maud Watts'ın da elinden böyle almışlardı en değerlisini. Haklarını aramak için Suffragettelere katıldığında kocasının "ondan utanarak" kapı dışarı ettiği, çok sevdiği çocuğunun bakımını bırakmasını geçin, yüzünü dahi göstermediğinde gideceği yeri yoktu Maud'un. Ayrıldıktan sonra kanunun çocuğa bakabilme konusunda kesin bir şekilde üstün gördüğü için velayetini verdiği kocası, çocuklarına bakamayıp bir başka ailenin koruyuculuğuna verirken ve bunu Maud'a sormadığında da bir yere gidemedi. Kimdir, nedir, akıllı mıdır, deli midir bakılmadan; sadece erkek olmanın en zeki, en yetenekli, en başarılı kadından daha üstün haklara sahip olmak anlamına geldiği zamanlarda ismi ne olursa olsun hiçbir kadın hiçbir yere gidemedi, sokaklar dışında! Kendine sunulan dünyayı olduğu gibi kabullenip boyun eğmek yerine, "Vote For Women" diye bağırarak, kürsüye çıkma hakkı verilmediği sürece sokaklarda konuşarak, en temelinde oy hakkının ama aslında uzun zaman önce yitirilmiş eşitliğin peşinde koşarak çok büyük bir devrim gerçekleştirdi 1 Oscar Blumenthal 2 Roma Hukuku, pater familias kavramı Suffragetteler. Gerekirse seslerini duyurabilmek için vitrinleri indirdiler, gerekirse bir atın önünde korkunç bir şekilde can verdiler. Çok büyük fedakarlıklar istedi eşit olmak, birçok erkeğin tenezzül dahi etmediği kürsüde konuşmayı geçin; sadece kürsüde konuşma hakkını istemek dahi giyotine gidebilmeyi göze alabilmek demekti. Fransız Devrimi sırasında en az erkek yurttaşlar kadar aktif olan ve bütün çalışmalarının sonucunun eşitlik adına bir hiç olduğunu Erkek ve Yurttaş Hakları Bildirgesinin yayımlanmasıyla gören Olympe de Gouges'un kadının erkeklerle eşit olduğunu ve devrim sonucu onlara tanınan haklardan kadınların da "aynı" şekilde yararlanması gerektiğini söylemesi üzerine giyotine gitmesiydi kadın olmak. Susturulmaktı, geri planda kalmaya zorlanmaktı. Susmayacağız, kalmayacağız! Kadınız ve Suffragettelerin çabalarına sağlık ki artık "hak"lıyız!