GÜNAH KEÇİSİ

Her insan hayatı boyunca çeşitli hatalar yapar. Kimisi bunlardan çok pişman olur, kimisi ise bunları hayat tecrübesi olarak görür. İnsanların bir kısmı bu hataları başkalarının üzerine yıkmayı tercih eder. Böylelikle içlerini rahatlatırlar, vicdan azabı çekmezler ve kendilerine her zaman bir bahane bulmuş olurlar. 'İçimizdeki Şeytan' da bizim için bir sığınma bölgesi, bir bahane ve avunma köşesi değil midir? Yapılan her hatayı, işlenen her suçu, yalanları, öfkeyi, korkuyu... Toplum tarafından 'kötü' diye isimlendirilen her davranışı, içimizde var olduğunu sandığımız o şeytanın üzerine yüklüyoruz. Öyle bir şeytan ki, kötü tüm özelliklerin, hataların yüklendiği ama içinde masumiyet ve istem dışı hareketleri bulunduran küçük bir çocuk sanki. Bu yüzden o şeytana yüklenen her hata vicdan azabını azaltıyor ve affedilmeyi arttırıyor ansızın. Bütün kişilik bozukluklarının bir sonucu belki de kendimize bir şeytan bulmak. Öyle büyük sorunlarımız, korkularımız, acizlik ve acınası hallerimiz var ki, bunları insanlara göstermemek için kendimize bir günah keçisi buluyoruz. "İsteyip istemediğimi doğru dürüst bilmediğim, fakat neticesi aleyhime çıkarsa istemediğimi iddia ettiğim bu nevi söz ve fiillerimin daimi bir mesulünü bulmuştum: Buna içimdeki şeytan diyordum; müdafaasını üzerime almaktan korktuğum bütün hareketlerimi ona yüklüyor ve kendi suratıma tüküreceğim yerde, haksızlığa, tesadüfün cilvesine uğramış bir mazlum gibi nefsimi şefkat ve ihtimama layık görüyordum." (syf 249-250) Eleştirilmekten, yargılanmaktan ve sorumlu tutulmaktan öyle çok korkuyor ki insanoğlu, sırf kendi nefsini tatmin edebilmek için hatalarını yok sayıyor bazen de. Kısa bir süreliğine vicdan azabı çekmeyip kendini rahatlatabiliyor ancak bir süre sonra içinde bir şeytan olmadığını, o şeytanın aslında kendisi olduğunu görüyor insan. "Bu bizim gururumuzun, salaklığımızın uydurması... İçimizdeki şeytan pek de kurnazca olmayan bir kaçamak yolu... İçimizde şeytan yok... İçimizde aciz var... Tembellik var... İradesizlik, bilgisizlik ve bunların hepsinden daha korkunç bir şey: hakikatleri görmekten kaçmak itiyadı var..." (syf 250) Büyük hatalar yapmış bir şeytan yerine tembel, iradesiz, bilgisiz ve yalancı bir insan kalıyor geriye. Sorunlarla yüzleşmek yerine kolay yola başvuruyor çünkü. Tepkilerden korkuyor, acı çekmekten, acı çektirmekten, kalp kırmaktan, gönül alamamaktan korkuyor insan. Tüm bunlar ona hayali bir günah keçisi yaratıyor. Belki de insanın yaratılış içgüdülerinden biri de içindeki şeytanı yaratmaktır. Tıpkı hayatta kalma, yalan söyleyince kızarma gibi. Başkalarına yalan söylememek için içimizde küçük bir şeytan yaratıyoruz evet, peki ya kendimize söylediğimiz yalanlar? Belki de en büyük kötülüğü kendimize yapıyoruz. Kendimize yalan söylüyor ve kendimizi kandırıyoruz. Sabahattin Ali'nin de dediği gibi "En korkunç yalan da budur: Kendimize karşı bile kullanacak kadar pençesine düştüğümüz bu derin ve gizli yalan..." (syf 209-210) Gece başımızı yastığa koyduğumuzda düşündüğümüz, rüyalarımızda ve en çok da kabuslarımızda karşımıza çıkabilecek o büyük yalan ve derin hatalarımız... İçimizdeki şeytan bu hata ve yalanları üstlenirken kendimizi bir kez olsun düşünmüş müydük? Aslında en başından beri tek düşündüğümüz şey kendimizdi ancak kendimizi kandırmanın sonuçlarını hiç hesaba katmamıştık. Çünkü insanoğlu her zaman anlık kendini kurtarmanın peşindedir. Sonrasını düşünebilen, olay örgüsünü hesaba katabilen ve bazen duygularını bir kenara bırakıp mantıklı düşünebilen çok az insan kaldı. Belki de içimizde bir şeytan olduğuna ve tüm kötülükleri üzerine aldığına inanmak yerine içimizdeki canavarın hiç var olmadığına inanmak tüm dünyayı güzelleştirebilecek bir düşünce olurdu. "İyilik demek kimseye kötülüğü dokunmamak değil, kötülük yapacak cevheri içinde taşımamak demektir." (syf 249) İçimizde bir şeytan yaratmak veya olduğuna inanmak yerine, bazen her insanın hata yapabileceğini, tüm bu korkularımızla tek başımıza savaşabileceğimizi düşünüp; günah keçilerinden, şeytanlardan ve tüm kötü özelliklerimizden arınmak belki de insanoğlu için inanılmaz bir hayat tecrübesi olacaktır.