Tercihlerimiz

Biz insanlar, yaptığımız işlerde her zaman çok başarılı olmak istiyoruz ve bunun için çabalıyoruz. Başarının anahtarı çalışmaktır diyor herkes ama çalışan tüm insanların başarılı olduğunu söylemek mümkün değil. Zaten herkesin her şeyde başarılı olması olanaksız. Bu durumda başarıyı getiren başka bir etken daha arıyoruz. İnsanı başkalarından farklı kılan, özel yapan bir şeyi keşfediyoruz; yetenek. Öyle ki kimileri resim çizmekte, kimileri müzik aleti çalıp şarkı söylemekte, kimileri ise matematik soruları çözmekte diğer insanlara göre daha başarılı olabiliyorlar. Biz de " Onun, resime; diğerinin, müziğe yeteneği var." diyerek insanları sınıflandırmakla kalmıyoruz, aynı zamanda bu insanlar sanki bundan sonra sadece bu alanlarda kendilerini geliştirip başarılı olacaklar gözüyle bakıyoruz. Peki insanlar yeteneği olan bir şeye yönelmek zorunda mı? Başarılı olmak, yapabileceğimiz en iyi şey neyse onda yoğunlaşmayı mı gerektirir? Ya yeteneğimiz ile yapmak istediklerimiz birbiriyle örtüşmezse ne olacak? İnsan yeteneğinin olduğu bir işe mi yönelmeli, yoksa yapmak istediği şeyi mi yapmalı? Bir insan düşünün, çok güzel bir sesi var ve şarkı söyleyebiliyor ama müzisyen olmak istemiyor. Veya bir genç üniversite sınavından çok iyi bir puan almış, ailesi tıp okumasını istiyor ama o avukat olmak istiyor. Evet, her insanın bir işe, bir olaya özel bir yatkınlığı vardır ve bu, o insanı diğer insanlara kıyasla daha üstün kılar. Doğuştan gelen bu şeye "yetenek" diyoruz. Ama bu illa ki bize özgü şeyler doğrultusunda hayatımızı şekillendireceğimiz anlamına gelmiyor. Hatta bazı insanlar yeteneklerini göz ardı bile edebiliyor. Tıpkı filmdeki Will karakteri gibi. O, hademelik yapan, akademik eğitim düzeyinde bir eğitim almamasına rağmen matematik profesörlerinin bile yapmakta zorlandığı matematik teoremlerinin ispatlarını kolayca yapabilen biri. Kendisini keşfeden profesör, Will'i "matematik dehası" olarak nitelendiriyor ve bilime çok katkısı olan sayılı bilim adamlarından biri olabileceğini düşünüyor. Ama Will'in yaşamak istediği hayat bu değil. Aslında ne istediğini o da bilmiyor. Ama ne istemediğini biliyor. Masabaşı bir işte çalışmak istemiyor mesela. Matematiği hayatının odağı yapmak istemiyor. Bu matematiksel zekası onu olmak istediği kişi yapmıyor, geçmişindeki boşlukları doldurmuyor, onu mutlu etmiyor, mutsuz da etmiyor gerçi. Pek bir faydası yok ama. Söylemek istediğim, hayatta bazı şeyler vardır, biz kolayca elde ederken başkaları ona ulaşmak için hiç yapmadıkları kadar çabalarlar veya bizim çok istediğimiz şeyler başkaları tarafından bir kenara itilir. Bu çelişki aslında başarının göreceli bir kavram olduğunu gösteriyor. Kimisine göre mevki sahibi olmak başarıyı getirir, kimisine göre çok para kazanmak. Başarı aklımızda farklı imgeleri oluşturabilir ama başarının sonucu mutluluktur. Yani başarıyı amaç olarak görmekten çok, mutluluğa ulaşabilmek adına ona bir araç gözüyle bakıyoruz. Mutluluğa ulaşmak için ise sormamız gereken soru şu: Hayatımızı neye, kime göre yaşayacağız. Kendi kararlarımız doğrultusunda mı yoksa başkalarının bizden beklediği şekilde mi? Hayat insanlara birçok yol sunar ve bizlerin hep bir seçim yapması gerekir. İnsanlar neyi, nasıl yapmaları gerektiğine karar verir ve sonuçlarını göze alırlar. Düşünmemiz gereken iki şey var. İstediğimiz bir hayatı mı yaşamak güzeldir, yoksa çevremizdeki insanların bizden beklentilerine göre yaşasak bizim için daha mı iyi olur? İki seçenekte de başarıya ulaşmak mümkündür ama başarının derecesi de kendisi gibi görecelidir. Ancak istemeyerek aldığımız kararların yarattığı başarısızlık, kendi tercihlerimizin sonucunda oluşan başarısızlıktan daha üzücü olur. O yüzden denemekten, hata yapmaktan korkmamalıyız. Zaten hataların, yanlışların farkına varmak demek, bir daha aynı hatayı yapma olasılığını düşüreceği için bunu da başarı olarak görebiliriz. Kendi hayatımızı kendimiz şekillendirmeliyiz. Ne yetenekli olmak ne de başkalarının söylediği şeyler bizi alıkoymalı bu düşünceden. Yaşamımızı kendimiz yönettiğimiz sürece istediğimiz mutlu bir yaşama kendi ayaklarımız bizi mutlaka götürecektir.