Kiminle Savaşıyoruz?

Savaş ne kadar da tüyler ürpertici bir kelime. Bir o kadar da insanın ağzından çıkması kolay. Her yerde duyar olduk. Bu olumsuz, istenmeyen kelimeyi bu kadar sık telaffuz ediyorsak orada bir sıkıntı var bence. Keşke hiç savaşlar olmasaydı da bu kelimeyi öğrenmeseydik diye insan geçiriyor içinden. Tarihe baktığımızda devletler kuruluyor, yıkılıyor ve tekrar devlet kurmak için yeniden savaşılıyor. Bir kısır döngü gibi sanki. Sadece devlet kurmak için değil, aynı zamanda topraklarına saldırmış başka bir milleti oradan atmak için, nefsi müdafaayla da savaşılıyor. Savaşma kararını alan devlet iken kimler gerçekten savaşıyor peki? Siviller. En çok zarar görenler kim? Devlet başkanları, bakanlar ya da devlet denince akla gelen isimler mi? Hayır, yine siviller. Teknoloji gelişir, yeni silahlar çıkar, stratejiler değişir. Sistem, düşmanı yenmek için daha iyi araçlar bulmaya odaklanır ancak kimse sivilleri düşünmez. Onlar çoğu kişi için sadece haberlerde geçen birer altyazı belki de. Ivana Bodrozick' in yazdığı Hiçbir Yer Oteli ise savaşı konu almış otobiyografi değeri taşıyan bir roman. Mekan ise Türkiye'den farklı olarak Hırvatistan. Savaşın olduğu yer, zaman değişse de yaşanılan zorluklar, çekilen acılar hep aynı. Baş kahramanımızın babası ülkesi adına, karısını ve iki çocuğunu arkada bırakmayı göze almış bir asker. Geride kalan ailenin yaşadığı sıkıntıları konu alan kitabı okurken aklımdan "Ya bizim de başımıza gelirse?" diye geçirmeden edemedim. Kahramanlarımızın gayet güzel, normal, savaşsız bir hayatları varmış eskiden. Ancak devlet, politika, toprak savaşı derken her şey değişmiş. İki çocukla başka bir şehre sürülen anne ne yapacağını bilemiyor. Çocuklar ise babalarını bekleyerek büyüyorlar. Bütün bu sıkıntıların yanında bu ailenin ve buna benzer ailelerin böyle sıkıntılar yaşamasına sebep olmuş olan devlet ise onlara sahip çıkmıyor adeta unutuyor. Babaları o ülke için canını vermeye hazırken onlar geride bıraktığı ailesine bakmaktan aciz. En çok üzüldüğüm nokta da bu işte. Kime sorsanız savaşmak istemez, aile üyelerini savaşa göndermez veya onu kaybetme riskini göze almaz. Bu savaşı başlatanlar kim o zaman? Devletler, ideolojiler, çıkarlar... Hiçbiri de beni doğrudan ilgilendiren konular değil. Devlet adamlarının çıkarları desek daha doğru olacak sanırım. Benim en merak ettiğimse gerçekte kiminle savaşıyoruz? Düşman diye adlandırdığımız başka birilerinin sevdikleri mi, yoksa bizi savaşmaya iten sistem mi? Neden çıkıyor savaşlar? Hep bir anlaşmazlıktan, empati kuramamaktan. Hep biz haklıyız, karşı taraf haksız öyle değil mi? Her zaman olduğu gibi. Gerçekten bir sorsak ya kendimize neden savaşıyoruz diye? Savaşla karşılaşmak için sadece bunu konu edinen kitaplar okumamıza gerek yok. Ne zaman televizyonu açsak bir şehit haberi ya da komşu ülkelerimizin çektikleri acılar... Dünyada o kadar insanız, yine de durduramıyoruz bu savaşları. Savaşları başlatanlarsa hep devletler, çıkarlar ve daha nice sebepler... Savaşın değerlendirmesi olmaz belki her ölen can bir o kadar önemli ancak bence günümüzdeki savaşların sebepleri daha acımasız ve daha gereksiz. Baktığımızda asıl sebep çoğunlukla petrol ya da dini ideoloji içeren terör örgütleri. Bana göre bu iki sebebin ikisinin de çıkış noktaları saçma ve bir o kadar da ayıp. Öncelikle petrol zaten tükenebilen bir kaynak ve araştırmalara göre yaklaşık 30 yıl sonra petrol bitecek. Bunun yanı sıra çeşitli yenilenebilir kaynaklar bulunmaya ve çok daha düşük bütçeli hale gelmeye başlarken, onca insanın canına kıymaya değer mi? Zamanında Winston Churcill çok dürüstçe "Bir damla petrol, bir damla kandan daha değerlidir." açıklamasını yapıyor ve aslında var olan sistemin insan odaklı değil de ne kadar tüketim ve çıkar odaklı olduğunu bize gösteriyor. Bir diğer yanda din ideolojili terör örgütleri var. Zaten dinler insanları daha ahlaklı, iyi, hoşgörülü biri olmayı öğretmeyi amaçlamıyor mu? Ayrıca çoğu dini kitapta insan öldürmenin günah olduğu söylenmiyor mu? E siz insanları din adına öldürürseniz, insanlar dininizin nesini iyi bulup din değiştirmek ister ki? Barbarlıktan ve canilikten diğer bir deyişle dininizin sizin olmanızı istemeyeceği biri gibi olur çıkarsınız. Bana göre bu iki saçma sebepten dolayı günümüzde insanların ölmesini anlayamıyorum ve umarım hiçbir zaman da anlamam çünkü anlamaya başladığım an bunu yapan cani insanlardan hiçbir farkım kalmaz. Peki bu savaşlardan en çok kimler etkileniyor? Tabi ki çocuklar. Onlar daha oyun oynamaları, anne-baba sevgisiyle büyümeleri gerekirken savaş onları ayırıyor. Babaları cepheye, anneleriyse depresyona sürüklüyor. O hep bahsedilen sağlıklı, umut vaadeden gelecek neslimiz nasıl olacak peki bu karmaşada? Söyleyeyim: Olmayacak. Hatta bu karmaşayla ve acıyla büyüdükleri için belki de savaşı normalleştirecekler ve günün sonunda savaş bittiğinde fark edecekler ki savaşsız bir günleri bile geçmemiş. Savaşsız hayatı hiç tatmayacaklar ve savaş sonrası nasıl toparlanacaklarını bilemeyecekler. Çünkü o küçü, okula gitmeleri gereken yaşlarda saklanmış veya başka ülkelere sürülmüş çocuklar, eğitim alamamış bir halde hangi ülkeyi nasıl kurtarsınlar? Ferah ne demek, özgürlük ne demek bilmeden yetişen bir nesil geliyor. Bunun yanında yaşadıkları acılardan dolayı da bir o kadar dünyaya sinirliler. Umarım ileride "Zamanında neden durdurmadık bu savaşları, şimdiye böyle olmazdı!" diye pişman olmayız.