Ne Kadar Güvendeyiz?

Bilgisayarınızı kullanırken kendinizi gerçekten güvende hissediyor musunuz? Hükümetlerin, büyük şirketlerin, reklam markalarının sizin haberiniz olmadan bilgilerinize veya bilgisayarınıza erişme olasılığı olsaydı da kendinizi güvende hissedebilecek miydiniz? Sanırım bu yazılanlar sizi biraz da olsa endişelendirmiş olabilir. Sorun şu ki bu dediklerim olasılık değil, birileri gerçekten özel hayatınızı suistimal etme yetkisine sahip ve belki de şu an bile özel hayatınızın gizliliği ihlal ediliyor. Yani en azından endişelenmekte haklısınız. Elbette bu yazılanlara komplo gözüyle bakıp aldırış etmeyenler veya ülkemizde dillere pelesenk olan "Bunlar hep Amerika'nın oyunları ya" sözünü söyleyip geçiştirenler olacaktır. İşin ilginç yanı ise şu, evet bunlar gerçekten Amerika'nın oyunları. Hepimiz çoklu ortam aygıtlarından birini kullanıyoruzdur ve bu araçlar arama yapabilme, ileti, internet, kamera ve mikrofon gibi envai çeşit özelliklere sahip. Peki hayatımızın birparçası, hatta kimilerimiz için hayatı olan bu tür araçların güvenliğinden nasıl bu kadar eminiz? Kimlere gözü kapalı olarak güveniyoruz ve kontrol kimde? Cevap aslında büyük ihtimalle ilk aklınıza gelen ve yukarıda bahsettiğim ülke tabii ki, Amerika Birleşik Devletleri, namıdiğer "Büyük Abi". Konuya istatistiklerden ve sıkıcı rakamlardan devam etmek yerine şöyle basit bir örnek verelim. Diyelim ki Amerika'nın çıkarlarına ters düşen ve bu yüzden "terörist" olarak görülen şüpheli bir Türk iş adamı var, bu kişi ve ailesi de dahil olmak üzere iletişim halinde oldukları veyahut akrabalık bağı bulunan herkesin telefon aramaları, yazışmaları hatta kamera ve mikrofonları izinleri olmaksızın takip ediliyor. Yani şüpheli bir kişi için milyonlarca insanın da özel hayatına müdahalede bulunuluyor. Sonuç olarak bahsedilen iş adamının mühendis kuzeninin karısının özel hayatı, bilgisayarının kamerası vasıtasıyla bazı yetkili kişilerin gözleri önüne seriliyor. Daha fazla devam etmeden önce bu yazı için referans alınan biyografi filmi "Snowden" hakkında birkaç çıkarım yapmak gerekli. Eski CIA ajanı Edward Snowden'in 2004-2013 yılları arasında yaşadığı ve sonrasında -bu yazının da kaynak olarak kullandığı Amerika'nın gizli bilgilerini sızdırdığı bu filmde konunun Amerika'nın teröristleri tespit etme amacıyla bu ihlalleri yapmasından çok daha öte bir şey olduğu aşikar. Çin, Rusya, İran gibi diğer devletlerin Büyük Abi'ye tehdit olmalarını, tabiri caizse Büyük Abi'den daha büyük olmalarını engellemek. Filme baktığımızda bu hırslarının o kadar ileri gittiği fark ediliyor ki gelecekte her ihtimale karşı Japonya'nın elektrik santrallerini kesmeye hazır bir planlarının olduğu bile görülüyor. Ana fikir ise belli, Japonya'nın bir gün Amerika'ya kafa tutması halinde, ülkeyi karanlıkta bırakmak. Amerika'nın bu tavırlarını göz önüne alınca, muhtemel 3. Dünya Savaşı'nın top ve tüfek savaşı değil de siber savaş olacağını kestirmek pek de zor olmasa gerek. Bu çıkarım ise bizi yeni bir soruya yönlendiriyor; ülkelerin hem iç hem de dışişlerinde bu gibi ihlalleri yapması olası tehlikelere karşı gerekli bir önlem mi olur yoksa diğer insanların özgürlüğünü ihlal mi eder? Bazı insanlar ülkelerinin güvenliği için takip edilmeyi sorun olarak görmeyebilir. Fakat, bu durum bazılarına göre özel hayatın gizliliği için büyük bir tehdit ve bu duruma karşı önlem olarak yapabilecek şeyler yok denecek kadar az. Bana göre ise bu iki durum kısır bir döngü oluşturuyor. Devletlerin insanları iradeleri dışında izlemeleri, yani özel hayatın suistimal edilmesi, bu iki karşıt grubu ayrıştırıyor ve sonuç olarak ülkenin güvenliği bölünmeler yüzünden tehlikeye giriyor. Peki ya tonlarca para saçılan virüs karşıtı programlar veya telefonunuzdaki özel işletim sistemlerine güvenecek olursanız sonuç ne olacaktır? Tabii ki hüsran çünkü Büyük Abi o güvendiğiniz büyük firmaların da kontrolüne sahip. Bu demek oluyor ki, özel hayatınızın "özel" kalmasını istiyorsanız endişe etmekten, pahalı uygulama ve cihazlara para saçmaktan çok daha fazlasını yapmalısınız. Facebook, Instagram ve Whatsapp gibi popüler uygulamaların yönetim kurulu başkanı Mark Zuckerberg bile kullandığı bilgisayarın kamerasını bantlıyorsa, belki de sizin de bilgisayarınızın kamerasını kullanmadığınız zaman bantlamanız güzel bir başlangıç olabilir. MUHAMMET KASIM VAROL