Ölü Sayıları Önemlidir

YouTube'da The Fallen of World War II adlı belgesel filmi izleyene kadar ölümlerden sayılarla bahsedilmesine ben de tamamen karşıydım. "Trafik kazasında on yedi kişi öldü" veya "bir şehirde sekiz askerimiz şehit oldu" ya da "maden faciasında üç yüz bir madenci hayatını kaybetti" gibi haberlere hepimiz çok alışığız. O haberlerde sayılar ile ifade edilen ölülerin her birisi, birilerinin biriciği. Onların sadece birer sayı olarak ifade edilmesi beni çok üzüyor, onların bir anda çok değersizleştirilmiş olduklarını hissediyorum. Ancak izlediğim belgeselde ölü sayıları animasyonlar, ses ve müzik eşliğinde öyle bir şekilde anlatılıyordu ki, savaşın korkunçluğu, ölümün soğukluğu ve gencecik milyonlarca insanın nasıl tüketilmiş olduğu gerçeği yaklaşık on sekiz dakikada yüzümüze çarpılıyordu. II. Dünya Savaşı süresince, altı yılda, sivil ve asker toplam yetmiş milyon insan ölmüş. Neredeyse ülkemizin nüfusu kadar kişi demek bu sayı. İnsanlık için tüyler ürpertici, çok ayıp bir gerçek. Bu korkunç savaş ile ilgili etkili sunumdan sonra çarpıcı başka bilgiler de yine sayılarla paylaşılıyor belgeselde. Savaştan sonraki yetmiş yıl boyunca geçmiş tüm zamanlara göre daha barışçıl bir dünyada yaşadığımızdan bahsediliyor. Avrupa'da hiçbir ülke birbiri ile savaşmamış. İster istemez aklım daha önceki yazılarımdan biri olan Avrupalılaşamadık yazıma gidiyor. Avrupa değerleri savaşı yenmiş, barış galip gelmiş diyebilir miyiz acaba? Büyük savaştan sonra zengin hiçbir ülke de birbiri ile savaşmamış. Çok ilginç değil mi? Acaba refaha ulaşan toplumlar aynı zamanda gelişmiş de olduklarından barışı korumak ve sürdürmekte daha başarılı mı oluyorlar? Bence onlar barış bize güzel diyorlar! Belgeselde değinilen bir başka çarpıcı gerçek, içinde bulunduğumuz bu daha barışçıl, yani II. Dünya savaşına göre çok daha az insanın savaşlarda öldüğü dönemde, zengin ülkelerin sadece fakir ülkelere savaş açmış olmaları. Ölenlerin kendi iç savaşlarında veya dışarıdan müdahale edilmiş iç savaşlarda ölmüş olması. Demek oluyor ki, son yetmiş yılda daha çok fakir ülkelerde insanlar ölüyor. Bu belgesel sonrası coğrafyamızda meydana gelen savaşları, kargaşayı da daha iyi anlamaya başladım. Ülkemizde yıllardır bir iç savaş sürmüyor mu? Komşularımızın başına gelenlere ne demeli? Birisini gelişmiş bir ülke işgal etti, diğerini yine o gelişmiş ülke içten içe karıştırdı. O ülkelerde, üstelik çoğunlukla da sivil kaç milyon insan öldü dersiniz? Kaç milyon insan ise ölmedi ama göç etti, doğduğu ve büyüdüğü topraklardan, evinden vatanından oldu. Sayılar önemli, sayıların arkasındaki gerçekler anlaşıldığında sayılar çok anlamlı. Ben, dünyada hiçbir zaman tam barışın sağlanacağı ve sürdürüleceği bir dönem olacağına inanmıyorum. Öncelikle avcı, toplayıcı atalarımızdan bizlere miras genlerimiz buna izin vermiyor diye düşünüyorum. İkinci olarak fakir ülkelerin çeşitli bahaneler ile çıkarılan savaşlarla giderek daha fakirleştiği ve yıkık dökük ülkeler haline döndükleri için hiçbir zaman huzur bulamayacaklarını öngörüyorum. Özellikle İslam coğrafyasında sürekli kaşınan mezhep çatışmaları ile birlikte, akılcılık ve bilimsellikten sürekli uzaklaşılması, insan hakları ve hukuk ilkelerinden söz bile edilememesi bu düşüncelerimi besliyor. Aynı nedenlerle kendi ülkemdeki gelişmelerden de endişeliyim. Bunların hepsi bir savaşa davetiye gibi geliyor bana. Gözümü yurtdışına, gelişmiş ülkelere çevirdiğimde onlar için de çok ümitli değilim açıkcası. Sağcı, milliyetçi akımlar Batı'da yükselişte. Avrupa Birliği çatırdıyor. ABD'de başkanlık seçimi sonuçları çeşitli kaygıları besliyor, büyütüyor. Bu durumda insan haliyle hiç de ümitli olamıyor. Hızla artan dünya nüfusu ile birlikte azalan su ve besin kaynaklarını da aklıma getirdiğimde ümitsizliğim artıyor. İçinde bulunduğumuz bu yıllarda, milyonlarca ölünün etkili animasyonlarla anlatılacağı başka belgesellerin ilk verileri toplanıyor, hazırlıkları tamamlanıyor gibime geliyor. O belgeseldeki sayı toplamlarının içinde belki bizler de bulunacağız. Sayılar önemlidir!