YAŞAMAK, NEFES ALMAK MIDIR SADECE?

Hep en güzelini hayal eder insanoğlu. Aklında hep en iyi yerlere gelmek, en iyilerine sahip olmak, en mutlu insan olmak vardır. En doğru sistemle, en iyi yönetimi yakalamak da en büyük hayaller arasındadır. Ama çoğu zaman, en iyisi yerine en kötüsünü düşünmeyi, kendini en kötüsüne hazırlamayı ve en zalim yönetim tarafından yaşatılmayı, ki buna yaşamak denebilirse, hiçbir zaman aklının ucundan bile geçirmez. Ütopyalar güzeldir, peki ya distopya? Genel olarak distopya; baskıcı, yer yer faşist, özgürlük sınırı istediğin zaman nefes almaktan öteye geçmeyen, yönetim hariç herkesin olabilecek en düşük yaşam standartlarıyla 'eşit' tutulduğu, olabilecek en kötü yönetim biçimidir. Kötü sıfatı, yönetimin kalitesinin kötülüğü değil, yüreklerinin kötülüğüdür. Hatta kurdukları sistem kendileri açısından o kadar iyi ve kalitelidir ki, dünyada var olan güzel her şeye sahiplerdir ve bunun için hiçbir bedel ödemeleri gerekmez. Yönetim veya liderler hariç, distopya her zaman kandır, karanlıktır, farksızdır, renksizdir, mutsuzluktur, savaştır, emri koşulsuz şartsız yerine getirmektir hatta düşünememektir. Peki distopyalar, sadece pesimist insanların olabilecek en kötü koşulları düşünerek oluşturduğu ve gerçek olamayacak kadar 'kötü' eserler midir? Hiç zannetmiyorum. Evet, distopya bir hayal ürünüdür. Fakat bir zamanlar insanoğlunun dünya dışına çıkması da bir düşten ötesi değildi. Bu yüzden distopyaları zırvalık veya saçmalık olarak görmek, belki büyük bir vurdumduymazlığın, belki de olabileceği korkusunu taşıdığı için hakkında düşünmeyi veya başka insanların duymasını istemeyişin bir sonucudur, bilemeyiz. Aslında karanlık ve basit bir kelimeyle kötülük veya abartılı bir tabirle şeytanlık herkesin içinde az biraz vardır her ne kadar insanlık yıllardır kendini bir melekten farksız olarak göstermeye, anlatmaya ve hissettirmeye çalışsa da. Tehlikeli olan, bunu kontrol edemeyen vicdan yoksunlarıdır. Ve maalesef günümüz şartlarında, bunu başka insanlara yaymak o kadar da zor değil. Bence, bunu yapabilmenin en kolay yolu da saygınlık kazanıp kitle kontrolünü elde etmektir. Gerçek anlamda beni korkutan şey de, bir sabah gözlerimizi açtığımızda, kendimizi bir distopyanın tam içinde bulmaktan başka bir şey değil. Neden olmasın ki? Geçmişte de insanlar yaşadıkları güne kadar görmedikleri zulmü ve baskıyı hasta ruhlu yöneticilerden görmüşlerdi ve hiçbiri, olayın oraya kadar geleceğini hayal bile edemezdi. Tüm dünyaya hakim olan tek el olmak, bazı insanların maalesef hayalidir ve işin kötü tarafı, bu insanların sayısının azımsanmayacak büyüklükte olduğu. Maalesef dememin sebebi, tek bir yönetim şekli hiçbir zamanda ve çağda bütün insanların mutluluğunu ve huzurunu sağlayamaz. Ama kontrol eden tek el, her zaman en iyisinin kendi yaptığı olduğunu düşünür ve asla topluma istek ve arzularını, ihtiyaçlarını veya fikirlerini sormaz. Bu denli karanlık bir vicdana ve fikir dünyasına nasıl sahip olunabilir anlam vermek benim açımdan oldukça güç. Kendini diğer herkesten, bütün dünyadan üstün tutmak diğer bir tabirle kendini ilahlaştırmak bence gerçek anlamda narsizmin vücut bulmuş halidir. Dünyanın geleceğine karar verebilecek kadar donanımlı ve üstün olduğunu düşünmek de bariz sapkınlıktır. Tuhaf olan şey ise, aslında sistem insanları kullanır, ama insanlar hep sistemi kullandıklarını ve kendilerini geliştirdiklerini düşünürler. İnsanlar hiçbir zaman gelişmez. Gelişen tek şey sistemin kendisidir. George Orwell'ın bu durumu kitabında olduğu kadar muhteşem bir şekilde, Michael Radford da kendi perspektifinden bize tekrar göstermiştir. Mutlaka izlenmesi, üzerine düşünülmesi gereken bir yapıttır çünkü her zaman, bir yerlerde bu potansiyeli taşıyan insanlar vardır ve bu insanlar kontrolü yakaladıktan sonra, her şeyi eski haline getirmek, düzeltmek hatta düzeltmeye çalışmak bile neredeyse imkansız bir hale gelir. Bu karanlık, kasvetli, düşünme özgürlüğünün bile elinden alındığı bir dönemde, en ufak bir başkaldırının cezasının genellikle ölüm veya daha kötüsü olması da çok şaşırtıcı bir durum olmasa gerek. KAAN DEMİRCİ 21503080