KAFESİN ÜSTÜNDEKİ KUŞ: HOLLY GOLİGHTY

İnsan karmaşık bir yapıya sahiptir. Bu yüzden de diğer canlılara kıyasla yaşamak için çok farklı bir şeye ihtiyaç duyar: İnanmaya. İnsan inanmak zorundadır, çünkü yolunu aydınlatacak bır ışığa, örnek alacak bir şeye ihtiyaç duyar. Bu inandıklarımızı biz değil, istesek de değiştiremeyeceğimiz, asıl benliğimiz yani gizli "biz" seçer. İnsanların her birinin diğerinden tamamıyla farklı olmasının sonucunda kişinin kendine seçtiği totem, yol gösterici ışık da diğerlerininkinden farklılık gösterir. Ben hayranlık duyduğum, örnek aldığım şeyi Truman Capote sayesinde buldum. Truman Capote 1958 yılında Tiffany'de Kahvaltı'yı kaleme aldığı sırada aslında eserinin önüne geçecek bir idol, karakter yarattı. Tiffany'de Kahvaltı ana karakter Holly Golightly'nin kendine has tavrı, davranışlarının bütünü, yani genel benliğinin olaylar karşısındaki sıradışı tepkileri hikayeden daha çekici geliyor bana. Çekici gelmesindeki sebepleri tek bir başlıkta genellemem gerekirse o da kendimde gördüğüm, insanlara karşı gösterdiğim ilginç ve temkinli davranışların bir çoğuna Holly karakterinde rastlamam. Aslında kendimle Holly'nin davranışlarını karşılaştırıp benzerlikler bulurken, bir yandan da Holly'nin aşırıya kaçan tepkilerini gördükçe kendi davranışlarımın o kadar da farklı olmadığını görüyorum. Örneğin; Holly bir gece randevulaştığı bir adamın ilgisinden bıkıp onu sıradan bir şekilde kovmak yerine yangın merdiveninden komşusunun yani anlatıcının evine girdiğinde onu kardeşine benzetiyor ve sıradışı davranışları ve tepkileri daha kitabın başında kendini okuyucuya hissettiriyor. " Şu yangın merdiveni de ne kadar soğukmuş. Sen de öylesine sıcak görünüyorsun ki. Tıpkı erkek kardeşim Fred gibi. Biz bir yatakta dört kişi uyurduk, soğuk gecelerde yalnız Fred kendisine sarılmama izin verirdi. Aklıma gelmişken, sana Fred desem kızar mısın?"(sf:22-23) Kitabı, yaratılan Holly karakterinin yönettiğinin bir diğer kanıtı da diğer karakterlerin Holly'nin davranışlarına tepkilerinin, eleştirilerinin kitaptaki diyalogların çoğunluğunu oluşturması." Yanılıyorsun, o kaçığın biridir. Fakat bir bakıma da haklısın, kaçak değil zır delidir. Aklına esen tüm zırvalıklara inanır. Onu bunlardan caydıramazsın. sen onun için beynini parçalayabilirsin, o ise buna karşılık sana tabak içinde bir at pisliği sunar."(sf:36) "Karşıdaki ses: 'Ben Holly' der. Ben derim ki:' Balım sesin uzaklardan geliyor.' O cevap verir: 'New York'tayım.' Ben derim: 'Ne halt etmeye ordasın, yarın pazar, burada denemen varken?' 'Ben New York'tayım çünkü daha önce hiç New York'a gitmemiştim. ' " (sf:39) Holly 1940 New York kadınının edebiyattaki en güzel yansımalarından biri. Modern dünyaya ayak uyduran, klişelere baş kaldıran vurdumduymaz bir kadın Holly. Bunu söylenenleri önemsememesinden, tabir yerindeyse başına buyrukluğundan kolayca anlaşılıyor. Ayrıca Holly'yi imgeleştirmem gerekirse küçük ve fazla hareketli bir kafesin üzerindeki gösterişli ve göz alıcı bir kuş olarak düşünebilirim. Holly kesin çizgilerle herhangi bir şeye bağlanmayı, bir şeye takılı takılmayı reddediyor. Kitabı irdelediğimde olayların çıkış noktalarının Holly'nin bu özelliğinden kaynaklandığını fark ediyorum. Bu karakteri bu kadar benimsemem ve ilgi çekici görmemin sebebini ise Holly'nin özgürlük anlayışıyla kendi özgürlük düşkünlüğümü karşılaştırdığımda ikisini birbirine benzetmeme ve her okuduğumda kendi ilişkilerimdeki pürüzlerin aynılarını kitapta Holly'nin yaşadığını görüyor olmama bağlıyorum. Holly bir şeye bağlanmaktan, özgürlüğüne pranga takılmasından bu kadar kaçınırken farkında olmadan özgürlüğüne, bağımsızlığına kendi zincir vuruyor. Hayatını bir olayın ya da bir kişinin yönlendirmesine bu kadar karşı çıkarken, bu çabanın onun hayatını ordan oraya savurduğunu ve asıl bu çabaya bağlandığını göremiyor. Kitaptan uyarlama filmde Holly'nin bu habersiz köleliği filmin sonlarına doğru daha da belirginleştiriliyor. "Bayan her kimsen senin neyin var biliyor musun? Sen bir korkaksın cesaretin yok. "Tamam, yaşam bir gerçektir" demeye korkuyorsun. İnsanlar aşık olur. İnsanlar birbirine aittir. Başkasına sahip olabilmek, mutluluk için tek şanstır. Kendine özgür ruh veya vahşi yaratık diyorsun. Birisi seni kafese tıkacak diye ürkersin. Peki, bebek, sen zaten bu kafestesin. Onu kendi ellerinle yarattın. Ve o kafes Tulip, Teksas ve Somali ile de sınırlı değil. Sen nereye gidersen seninle. Ne yana koşarsan koş, fark etmez. Sonunda bitiş çizgin yine kendinsin." EDWARDS Blake(Yön.), Breakfast at Tiffany's, Paramount Pictures, 1961. Başta da değindiğim gibi bana kitabın içeriğinden çok ana karakter ilham almak açısından daha kıymetli ve çekici geliyor. Holly özgürlüğüne düşkünlüğü yüzünden aidiyet duygusundan kaçmaya çalışırken bir yandan da ironik bir biçimde kitabın çoğu bölümünde kendini bir yere ait hissedemediğini söylüyor. Bir gün o yeri bulduğunda tüm bu dengesizliklerin, arayışların son bulacağını çevresindekilere empoze etmeye çalışırken aslında deyim yerindeyse kendi yalanına inanmaya çalışıyor. "En iyi şeyin, bir taksiye binip Tiffany'ye gitmek olduğunu buldum. Oranın sessiz ve gururlu görünüşü beni bir anda durgunlaştırıyor. Orada kimsenin başına kötü bir şey gelmez; güzel giysili iyi adamların, gümüş süslemeleri olan timsah derisi cüzdanların kokuları arasında böyle bir şey olamaz. Gerçek yaşamda bana Tiffany'nin verdiği bu duyguları verebilecek bir yer bulursam, hemen birkaç eşya alıp kediye de bir ad takardım."(sf:48) Holly Golightly'nin sıradışılığı kitaptaki çatışmaların ve yaşananların ana sebebi olurken, gerçek hayattaki insanlara ilham kaynağı, yol göstericisi, insanların kendilerinden bir parça bulabildikleri bir karakter olabiliyor. Truman Capote Tiffany'de Kahvaltı'yı kaleme alırken hikayeden çok karakterinin ön planda olacağını, karakterin ikonlaşacağını tahmin edebilir miydi bilmiyorum, ama şundan eminim ki, özgürlüğüne fazlasıyla saplantılı, dikte edilenleri kabul etmeyen ben, Tiffany'de Kahvaltı adlı eserden fazlasıyla etkileniyor ve kendimden bir parça buluyorum. Çünkü ben de Holly gibi oradan oraya savrulurken, bir yandan da içten içe artık kedime isim vermek istiyorum. Gizem GÜLSOY