TANRI ADAM

Biz insanlar , hayatımızda kendi dertlerimize o kadar çok odaklanırız ki birkaç kilometrekare içine hapsolmuş hayatlarımızın içinde dünya sadece o aralıktan ibaretmişçesine yaşarız. Bir süre sonra her insan bizim gibi yaşıyormuş hissine kapılırız, bir nevi soyutlanırız dünyadan. Tanrı Kent bu konuda benim izlediğim en vurucu lmlerden birisidir. Filmdeki en ilginç detaylardan birisi karakterleri canlandıran insanlar günlük hayatlarında oyuncu dahi değiller. Oyuncular adeta kendi hayatlarını resmediyorlar lmde. Bugün toplumda varoşlar dendiği zaman oluşan algıyı tekrar sorgulatacak bir bakış açısı kazandırdı bu lm bana. Dünyanın adil olmadığını vurgulamak çok klişe olur, fakat refah toplumu oluşturma ideolijisine sahip ülkelere ve buradaki aydınlara, burjuvaziye kulak verirseniz şöyle bir algı vardır: Varoşlar fakir, eğitimsiz , niteliksiz bir kitle; onlar yalnızca suç işler, sokaklarımızı kirletir ve toplumun düzenini , huzurunu bozarlar. Tanrı Kent varoşlardaki insanlarla daha fazla empati kurabilmemi sağlayan bir yapıt. Hep sorarız ya birbirimize, ''İnsanlar eşit mi doğarlar?'' diye. Bu soruyu sorduğunuzda aklınıza sadece Türkiye gelmemeli. Türkiye her ne kadar çok gelişmiş ülke olmasa da ülkemizin her yerinde okullar bulunuyor ve insanların her türlü olumsuzluğa rağmen umutları var, kendilerini kurtarabilecek inanca öyle ya da böyle sahipler. Peki hiç şansınızın olmadığı bir yerde doğduğunuzu hayal ettiniz mi? Düşünün, dünyaya geldiniz ve birileri nelere sahip olup olamayacağınızı uyduruk bir şekilde size dikte ediyor. Bu lmi izlerken dünyadaki ekonomik sisteme karşı bir tepki geliştirmemem mümkün değildi. Bir insan doğduğunda onun nelere sahip olamayacağı ve hangi ortamda olacağı kendi elinde değil, o zaman buna karar veren kim? Tuzu kuru insanların bu insanlara "Gidin iş bulun!" yaklaşımını yadırgıyorum ve aynı zamanda çıkarcı buluyorum. Yaşadığım dünya beni karamsarlığa itiyor, "Gerçekten hepimiz insan mıyız?" dedirtiyor. İlginç gelebilir fakat lmi izledikten sonra çok da şaşkın gözlerle bakamıyorum varoşların suç işlemesine. Kendimi onların yerine koyuyorum ve diyorum ki: "Eğer ailem yemek bulamıyor olsaydı, devlet beni okula göndermiyor olsaydı, ekonomik özgürlüğümü kazanma şansı bana verilmiyor olsaydı ben ne yapabilirdim ki?'' Filmi izledikten sonra şöyle bir kir oluştu kafamın derinliklerinde: Dünyada insanlar ve insan olmayanlar çoktan seçilmişti, onlara bilerek bu şans verilmiyordu ve zaten suç işlemeleri kasten isteniyordu. Sistem pis işlerini yaptıracağı kitleyi seçiyor ve o insanların hayatlarını üç kuruşa eşdeğer tutuyordu. Bizim bu insanlardan ne kadar haberdar olduğumuz ve aldığımız bilgilerin de ne kadar doğru olduğu şüpheli. Sürekli yukarıdan gelen sanal bir algı, varoşları bizlere tehlikeli olarak gösteriyordu. Peki etliye sütlüye karışmayan elit kitlenin vurdumduymazlığı bir suç değil midir ? Bahçesinin önünde miyavlayan kediye sevgi gösterebilen bu kitle, kendi türünün feryatlarını duyduğunda dönüp bakmayarak en büyük suçu işlemiş olmuyor mu? Film her ne kadar varoşlarda yaşayanları anlamanıza ve onlara daha pozitif bakabilmenizi sağlasa bile ben daha farklı bir bakış açısıyla da yaklaşıyorum. Bu insanlar binbir türlü zorluk tecrübe etmelerine rağmen para ve güç için birbirlerini çoluk çocuk fark etmeksizin öldürüyorlar, bu durum zihnimde ürkütücü bir kir oluşturuyor. İnsanoğlu, Harari'nin değişiyle Homo Sapiens, bambaşka bir evrim sürecine girdi ve tanrı olmaya mı çalışıyor? Yani bulunduğu topluma hükmetmek ve onları emri altına almak, sadece ego denen şeyle açıklanabilecek bir şey değil de genlerimize kadar işleyen sinsi bir içgüdü mü? Hep şu söylenir: ''Hayvanlar aleminde kendi türünü öldüren nadir türlerden biri de insandır.'' Peki ya bu bizim genlerimize evrim sayesinde kodlanıyorsa ve biz gitgide insanları öldürmekten suçluluk duymuyorsak? Bahçeden dut çalan çocuğu sopayla döven dedelerimizden, kamyondan ot çalan çocuğu gözünü kırpmadan öldüren adamlara nasıl gelebildik? Biliyorsunuz ki türümüz, evriminin basamaklarını birer birer tırmandığı sırada gezegenimizde bilinen en az üç veya dört tür daha vardı ve onların arasından sadece Homo Sapiens ayakta kaldı ve dünyayı ele geçirdi. Acaba bizim amaçlarını anlamakta zorlandığımız , hükmetme arzusuyla yanıp tutuşan, para ve güç uğruna insanları sinek gibi avlayan, fakirleştiren ve kontrol eden bir başka tür mü oluşuyor ? İsrailli yazar Yuval Noah Harari'nin de tanımıyla geleceğin Homo Deus'una dönüşemeyenler aynı insanlığın evrim tarihinde olduğu gibi yaşama tutunamayacak ve Homo Sapiens olarak kalmakta diretenler teker teker yok mu olacak? Dünyadaki kaynakların hızla tükendiğini ve hepimize yetmeyeceğini de göz önünde bulundurursak ve bunu destekleyen birçok veri de elimizdeyken, acaba gelecek yıllarda hayatta kalabilmek için bu yolu seçmek zorunda kalacak mıyız ?