SAVAŞ SANATI

Müttefik Devletlerin film endüstrilerinden çıktı. Oyuncu kadroları ve senaryolar değişse de, insanlara gösterilmeye çalışılan şey hep aynı oldu. Bu kategorideki yapımların genel konusu savaş sırasında gerçekten yaşanmış bir olayın hikayesi oluyor genellikle. Gerçek hikayeleri temel birkaç unsurla harmanlayıp insanları etki altına almaya çalışıyor film yapımcıları. Mesela askerlerin yaptığı fedakarca hareketler, savaşın acımasızlığı ve Almanların kötülük timsali davranışları gibi 70 senedir ısıtılıp ısıtılıp tekrar biz izleyicilerin önüne konulan alt başlıklar var. Fury'yi diğer emsallerinden ayıran şey karakterlerin ve olayların gerçek bir hikayeye dayanmaması. Kısaca "Fury" bir savaş filmi değil, bizlere savaşı anlatan bir yapım. Uluslararası interaktif film değerlendirme platformu olan "IMDB" üzerinde bu film 7. 9 gibi yüksek bir puan almış. Gerçek bir hikayeye dahi dayanmayan bir yapımın böyle yüksek bir puan alması oldukça ilginç. Bunda filmin içinde savaş ile ilgili verilmeye çalışılan bazı mesajların etkisi var. Görünen o ki bu mesajlar çoğu izleyiciye ulaşmış. Öncelikle savaş denilince akla gelen çağrışımlar nedir? Yığınla insanın belli bir amaç veya amaçsızlık uğruna ölmesi. Kan, duman, yıkıntı ve perişanlık. Savaşta kazanan veya kaybeden her iki taraf da bu saydıklarımı savaş bitene kadar yaşamıştır. Fury insanların yoktan yere ölüme gitmelerini ve bunu vatanseverlik adı altında yapmalarını gayet güzel bir şekilde anlatıyor. Filmi izlerken Amerikan askerini sahipleniyorsunuz. O askerlerle birlikte çoğu sahnenin geçtiği, filme adını veren tankı da sahipleniyorsunuz. Onlar ne zaman zorda kalsa siz de rahatsız oluyorsunuz. Zaten filmin amacına ulaştığının kanıtı da izleyiciye bunları hissettirebilmesi ve onları düşünmeye sevk etmesi. Herşey bittiğinde savaş ne kadar kötü bir şey ama Amerikan askerlerinin hepsi birer kahramanmış diyebilirsiniz. Daha doğru bir tanım ile "Savaş kötüdür ama savaşmak gerekir" algısı yaratılıyor. İşte bu, film yapımcılarının yaratmak istedikleri algı. İzleyicinin aklında birbiri ile örtüşebilen iki farklı çağrışım yaratılınca istenilen algı ortamı da kolaylıkla oluşabiliyor. Peki bu konuya Almanlar'ın tarafından bakıcak olursak; İkinci Dünya Savaşı'nda beş sene gibi bir süre zarfında on milyona yakın Alman hayatını kaybetti. Sırf devleti yönetenler savaşmalarını istedi diye on milyon Alman, Avrupa'nın çeşitli bölgelerinde öldüler. Bu rakam savaşta ölen Amerikalı sayısından kat ve kat fazla. Bütün bunlara rağmen, Amerikan film endüstrisinin halen filmlerinde her bir Alman'ı öldürülmesi gereken bir canavar gibi göstermesi adil mi?Almanlar da İkinci Dünya Savaşı boyunca Amerika'lıların ve ya başka ülkelerin askerlerinin yüzleştiği duygusal ve fiziksel yıkımla karşılaştılar. Gel gelelim olaylara onların tarafından da bakabilen, savaşın kötülüğünü tarafsızca beyaz perdeye taşıyabilen yüksek bütçeli bir Amerikan filmi henüz çekilmedi. Son iki yüz yılda kazandıkları savaşlarla bir süper güç haline gelen ve bütün dünyaya savaş satan Amerika kendi tarihini dünyanın geri kalanındaki insanlara süsleyerek ve abartarak anlatmaya devam ediyor. Bir yandan kendi halkına Amerikan milliyetçiliğini aşılarken diğer bir taraftan ülkenin ve ordusunun dünyadaki imajını koruyor. Fakat ölen onca insanın adını bile anmadan, savaşı gereksiz gibi gösterip insanlara savaş satmak etik bir davranış değil. Olaylara sadece kendi tarafından bakmak o ülkenin işlediği savaş suçlarını aklamaz. Benim kanaatime göre sıradan bir İkinci Dünya Savaşı filminden görsellik dışında pek bir farkı olmayan bir film "Fury". Yaşattığı görsel şölen sayesinde içinde barındırdığı mesajları izeyicinin aklına kazıyabiliyor. Bütün çatışma sahnelerinde kullanılan "izli mermiler" ise hangi merminin hangi taraftan ateşlendiğini kolayca anlaşılır hale getiriyor ki bu çekim tekniği 2. Dünya Savaşı filmleri arasında bir ilk olabilir. Oyunculuk ve yönetmenlik açısından kanımca gayet başarılı olan film, senaryo konusunda aynı seviyede değil. Filmin ortasında bir evde geçen ve yaklaşık yarım saat süren yemek sahnesi, savaştan kalan vakitte askerlerin duygusal hallerini izleyiciye yansıtıyor ve bir nevi bizlere savaşın diğer yüzünü anlatıyor ancak filmin geri kalanına göre biraz ağır bir sahne olmuş. Ayrıca son sahnede yaşanan çatışma savaş literatürüne uymuyor. Daha mantıklı ve objektif bir çatışma sahnesi çekilebilse film belki de daha çok beğenimi kazanacaktı. Sadece İkinci Dünya Savaşı'na merakı olan biri olarak filmi izleseniz de, Brad Pitt filmin başrol oyuncusu olunca insan ister istemez taraf tutabiliyor. Filmde savaş hakkında söylediği bir replik oldukça dikkat çekici. "İdealler barışçıldır, tarih ise şiddet dolu". İnsanlık tarihini daha güzel anlatan bir replik olamazdı sanırım. Milyonlarca yıldır savaşan insanoğlu, bu alışkanlığından hiç bıkmadı. Her savaşın bir sonrakine hazırlık olduğunu varsayarsak insanoğlunun en sürdürülebilir şekilde yaptığı işlerden birisidir savaşmak. Biz Türk milleti olarak tarihte en çok savaş görmüş milletlerden biriyiz. Bugün yaşadığımız cumhuriyetin kuruluşunda bile amansız bir savaş var. Kısaca her milletin mazisinde bu ve bunun gibi pek çok savaş yatıyor ve her bir savaş içinde sonsuz acı, dram ve çaresizlik barındıyor. Her şeye rağmen yakın geçmişimizi düşünürsek dünya tarihinin en barışçıl döneminde yaşadığımızı da unutmamak lazım. Savaşlar hakkında söylenebilecek pek çok söz var ancak söylenebileceklerin en doğrusu şudur ki sadece savaşı kazananlar tarihi kendi istedikleri gibi yazabiliyorlar.