GERÇEK BİR DİSTOPYA

Modern dünyada yaşayan iki tip insan vardır. Elbette her insan ayrı bir dünyadır denir ve doğrudur da, en azından kısmen doğrudur, ama her bir çeşitlilik bu iki tipin dallanıp budaklanan görüntülerinden ibarettir. Bunu yazarken kesinlikle insanın belirli bir doğası vardır demek istemiyorum. Yüzyıllar boyunca filozoflar insanın doğasını tartıştılar ve onu ''iyi'' ya da ''kötü'' kalıpları içerisinde dondurmaya çalıştılar. Ancak bana göre, bu tartışma oldukça gereksiz ve sonuca varmaktan uzaktır. Her insan bilinmeyen bir yerden, bilinmeyen bir şekilde dünyaya atılır ve yaşam ile savaşarak, öğrenerek kendisi olur, doğası yoktur. Özü varlığını aşar ve aştığı ölçüde birey kendini bulur, gerçek anlamda var eder. Aslında onun önünde sayılamayacak kadar yol ve ihtimal vardır; bu yüzden sayılamayacak kadar farklı kişilik olmasını bekleriz. Ancak modern dünya ve onun etkileri insanlığı iki yola mahkum etmiştir. Bu temel iki yol dışındaki tüm yollar kapanmış, ruhun akabileceği başka herhangi bir kanal kalmamıştır. İlk yol ''fırsat insanı'' nın yoludur. O her sabah fırsatlar dünyasına uyanır, her yeni tanıştığı insanda, işindeki her bir olası ihtimalde kişisel çıkarın kokusunu arar. Algısı sığ ve yönlendirilmeye açıktır ve bu yüzden, benliğinin her bir parçasında rüzgarla beraber hareket eden kuru yaprağın huzurunu ve mutluluğunu hisseder. Gökyüzü her zaman güneşlidir onun için. Yatağından kalkar, kişisel bakımını büyük bir özenle yaptıktan sonra aynanın karşısına geçer ve toplumca en kabul edilebilir yüz ifadesini takınabilmek için birkaç dakika uğraşır. Bunu yapmak onun için bile kolay değildir. Bu işini de hallettikten sonra evinin merdivenlerini nereden geldiğini bilmediği bir neşe ile birkaç adımda iner. Televizyonu açar, asla gitmeyeceği tozlu bir şehire yağan bombalarla ilgili haberleri kayıtsızlıkla dinler. Elbette ki hümanisttir o ama onlar da rahat durmalılardır. Bazen üzülecek olur o insanlar için, bir anne ya da baba şefkatiyle sarıp sarmalamak onları ve bitmek bilmez birkaç söylev vermek ister onlara, çünkü bilen odur. Ama saatine bakar, kadrajda yedi on beş yazdığını fark eder ve kırk beş dakika sonra gelecekte terfi edip patronu olmayı planladığı ofis işi onu beklemektedir. Bu kadar üzülmek yeter, gösteri zamanı! Kapıdan adımını atar atmaz yolun karşısındaki şantiye ile karşılaşır. Toprağı ve içindeki tüm canlıları ezip geçen, doğayı sorgusuzca, her gün katlanarak artan insan ihtirasları için tekrardan, yapay olarak şekillendiren devasa makinelere tüm doğa tutkusuyla hayran kalır birkaç saniye. Ve sonrasında kaldırımda yürümeye başlar, çevresine sadece olası fırsatları yakalayabilecek bir ilgiyle bakar çünkü gerçeğin kendisi pek ilgi alanına girmez. Aniden o günün maaş günü olduğu aklına geliverir, bir bankamatik bulur, maaşını çeker, elindeki paraya bakar ve tek düşündüğü gelecekte onun çok daha fazla olacağıdır. Bu düşünce aniden onu mutlu eder. Geri kalan tüm yolu bu mutlulukla bir çırpıda kat eder ve işyerinin kapısına ulaşır.''İşte asıl gösteri şimdi başlıyor'' diye düşünür, sabah üzerine çalıştığı yüz ifadesini takınır ve döner kapıdan içeri süzülür. Her şey topluma uygundur, sahne kapanır ve alkışlar salonu titretir. ''Bulantı insanı'' benzemez ona. Her sabah uyandığında gökyüzü kapalıdır ve bir bulantı hisseder o. Bulantının kaynağı dün akşam içtikleri değildir, daha derindir, hissedebilir bunu. Yataktan kalkması uzun sürer genelde ama kişisel bakımını bitirmesi, giyinmesi pek zamanını almaz. Ütü yoktur onun evinde. Merdivenleri teker teker iner. Kahvaltıyı geçiştirir genellikle, televizyonu da açmaz. Açsa ne izleyeceğini bilir, belki binlerce kere gördüğü vahşeti... Hem söyleyecek sözü de yoktur o insanlara.''Savaş barıştır'' diye yazmıştır George Orwell bir romanında, 1984, pek de distopik olmayan bir distopya. Düşünür o da :''Buyken gösterinin istediği, ne gücü var benim sözcüklerimin?.''Bulantı yeniden başlar. Kapıyı açar ve şantiye karşısındadır. Tam o anda bir yerlerde okuduğu bir cümle gelir aklına:''Erkek gücü ve zekasının bu ihtişamı karşısında hayrete düşmemek nasıl mümkün olur?.''Kim yazmıştır bunu, hangi kitaptadır? Hatırlayamaz, hem niye hatırlasın ki bunu yazanı, ne gerek var? Yürümeye başlar ve o da birden fark eder maaş günü olduğunu. Parayı eline aldığında alaycı bir sırıtış kaplar yüzünü. Yıllardır çevresini kaplayan, onu boğan sistem şimdi iç sesi olmuştur. Konuşma başlar: -İşte maaşın, yıllardır kötü görüyorum seni, al bu parayı, git alışveriş yap ya da sinemaya git, senin için özel olarak hazırladığım filmleri izle, kendine çeki düzen ver, yarın sekizde ofiste ol! -Bunların hiçbiri rahatlatmıyor beni, bulantım geçmiyor. -Madem öyle, bir psikiyatriste git, kanını antidepresanla doldur. -Onun yerine sarhoş olsam, belki de alkolik olurum ilerde? -Olmaz, bilinçli lazımsın bana,''evrak imzalayacak kadar normal'' olacaksın! -Ya aklımı yitirirsem? -Peki madem, kaldıramıyorsan bunu, uzaklaş toplumdan , kendine bir sahil bul ve sessiz sedasız aklını yitir. Ancak bozarsan toplumun düzenini ve huzurunu, benden kork! Konuşma son bulur ve ''bulantı insanı'' işyerinin kapısına kadar geldiğini fark eder. Bulantısı katlanılamayacak düzeye ulaşmıştır ancak yine de kapıdan içeri girer. Sahne kapanır, ışıklar yanar, salon boştur.