AŞKTIR ARADIĞI YUNUS'UN

Ruhların yara aldığı, yaşamanın değerini yitirdiği, sevmenin dönüştüğü bir çağdan seslenir bize Yunus Emre. Yaşadığı çağın ve mekanların dışından başka bir gözle bakar hayata, Allah'a, aşka. Böyle bir bakışın yaşadığı çağda kazandığı önemi düşünürsek hayatı etrafında gelişen ve asıldan yola çıkıp hayalle harmanlanan hikayelerin değerini ve özünü daha iyi kavrarız. Anadolu insanı gerçek duyguların yıpranması ve çürümesine karşı çıkan bu insanı gönlüne kabul etmiş ve her ruhtan ayrı bir ses ve renk eklemiş onun hayatına, fikir ve gönül düyasının yansımalarına. Benim bahsedeceğim tiyatro oyunu "Aşkın Pazarında" bu büyük gönül insanını ve hayatı etrafında bugüne ulaşan menkıbeleri işliyor. Oyunu başkent tiyatrolarında izleyebilirsiniz. Yunus Emre acıların ve ateşin Anadolu'yu sardığı bir dönemde gönüllere korkuyla girme yanlısı insanlarla dostluğu, sevgiyi, imanı en saf haliyle yaşayan insanlar arasında bir hayat yaşamış. Oyun boyunca bu hayattan kesitlere ve çok etkileyici diyaloglara şahitlik ediyoruz. Oyuna üç sanatçı da söyledikleri ilahiler ve çaldıkları çalgılarla dahil oluyor. Hem sesleri hem de çaldıkları müziklerin, ilahilerin tınısı oyunun içeriğiyle büyük uyum gösteriyor. Müzik olayların akışında çok etkileyici bir atmosferin oluşmasını sağlıyor. Ruhun ve hayatın iniş çıkışlarına, dalgalanmalarına en büyük uyumu müzik gösteriyor. Oyundan hakim tema olarak çıkardığım "aşkı arayış ve aşkla yaşayış"tan bahsetmek istiyorum. Yunus Emre, Allah'a (Maşuk'a-Sevilene) ulaşma yolunda o diyardan bu diyara seyahat ediyor ve sofralarda, dergahlarda pişmiş, olgunlaşmış bir ruh haline erişmek için çalışıyor. "Hamdım, piştim, yandım." (Mevlana) diyen dervişlerin yolundaki bir hayat çizgisinda ilerliyor. Oyunun ilk sahnesi Yunus Emre ve annesi arasında geçen ve Anadolu topraklarında süregelen savaşa ve sonucundaki yıkıma dair olan bir konuşma ile açılıyor. Kıtlıktan dolayı muhtaç hale gelen insanlardan biri olan Yunus Emre'nin buğday alma umuduyla başladığı görünürdeki seyahat ona çok daha derinlerdeki bir aleme yolculuk etme imkanı tanıyor. Hacı Bektaş-ı Veli'nin kapısında kendisine sunulan "himmet teklifi"ni kabul etmeyip yalnızca buğday alıyor ki bunda çok sevdiği annesinin öğütleri ve üzerine aldığı dünyevi sorumluluklar etkili oluyor. Yaşadığı buhranlar ve ardından "gönül anahtarı"na ulaşmak için Tapduk Emre'nin dergahına seyahat edişi işleniyor. Yıllarca dergahta hizmet eden, gönlündeki sevgiyi, aşkı büyüten Yunus, acıya pişmenin bir aracı gibi bakıyor. Ne sitem ediyor kimseye ne de yakınıyor yaşadığı sıkınıtılar üzerine. Dünyevi işler ve görevler büyük amaçlara aracılık ediyor . Yunus, en yüce olan varlığa erişmek için arayışını sürdürürken insanın içindeki mikro boyuttaki evrenden yola çıkıyor. Sevgiyi ve en güzel duyguları yeşertmek için gerekli olan potansiyeli içinde barındıran ruhlara saygı duyuyor. Dünyada yaratıcının büyülküğünü hissediyor baktığı her yerde, çiçekte, yaprakta, kuşta. "Söylediği ilahiler dilden dile yayılıp "bir Yunus varmış Tapduk Emre dergahında ." diye konuşulurken o yürüyor durmadan ulaşmak için hedefine. Yaptığı her işin bu dosdoğru hedefe yakışması için çalışıyor. Gönülden çıkan sözlerine aşk yansıyor: "... Aşksızlara benim sözüm Benzer kaya yankısına Bir zerre aşkı olmayan Belli bilin yabandadır..." (Yunus Emre Divanı 114) Oyunda baş karakter olarak Yunus Emre'yi canlandıran tiyatrocuyu çok başarılı buldum. Sesiyle derinlik kattığını düşünüyorum ilahilere. Yunus Emre'yi canlandırmanın ve o ruhu olabildiğince yansıtmanın epey zor olduğuna inanıyorum. Diğer oyuncuların da başarılı bir performans sergilediğini oyunun bende bıraktığı izlenimden yola çıkarak söyleyebilirim. "Sordum Sarı Çiceğe" ilahisinin oyunda çok güzel bir kurguyla işlendiğini ve insana duyulan aşkın da ilahi aşkın bir parçası olarak oyunda yer aldığını hissettim. Yunus ve eşi Sitare arasındaki bağın vurgulanması bu anlamda önemliydi. Yunus Emre ve Mevlana'nın karşılaşması ve aralarında geçen diyalog da bir o kadar kıymetli bir yer bulmuş oyunda. Hızın, hayat telaşının, şehir yaşamının içinde bazı değerlerden, bizi huzurlu kılan bazı alışkanlıklardan koptuğumuz, savaşların ve insan öldürmenin yeniden baş gösterdiği şu dönemlerde "Aşkın Pazarı"ndaki bu gönül erine dair izlediğim bu oyun bana bazı değerleri anımsattı. Yunus Emre'nin sözleriyle yazımı tamamlamak istiyorum: " Dağa düşer kül eyler Gönüllere yol eyler Sultanları kul eyler Cür'etli nesnedir aşk" ( Yunus Emre Divanı 99