SON KUŞLAR BİR UYARIDIR /ALİ ŞİYAR TÜRKDOĞAN

Doğaya yapılmakta olan tahribatın arttığı ve doğaya karşı şefkatin azaldığı bu günlerde insanlar doğaya karşı vurdumduymazlığa ve zulme tepki göstermelidirler. Bu gerek edebi bir biçimde gerekse eylem biçiminde olabilir. İşte tam bu konuyla ilgili bir öykü var. Sait Faik Abasıyanık'ın Son Kuşlar adlı hikayesi. Öncelikle bu hikaye okuduğum zaman, sade bir anlatım ile zengin ve kaliteli betimlemeler karşılıyor beni. Hikaye okuyucuyu kendi dünyasına çekiyor ve odaklanan okuyucuya asıl anlatmak istediğini anlatıyor. Mesela adaları hiç görmesem de aklımda gri bir gökyüzü ile rengi parlak sarıdan çok bronz rengine yakın sönmeye yüz tutmuş güneşli bir gökyüzü gelir. Adanın iki yakası zihnimde böyle canlanır. İkisi de beni hüzünlendir. Bu sayede hikayeyi okurken hissettiklerim değişir. Ayrıca hikayenin başlarında yaz mevsimi ile ilgili yapılmış güzel yüzlü göçmen betimlemesinden ise yaz mevsimine bakış açım değişiyor. Başlardaki pek çok mekan betimlemeleri, uçakların sesleri, kahveciden bahsetme ve beyaz çamaşırlar. Tüm bunlar beni yazarın anlatmak istediği yere götürme işlemini başarıyor ve yazar o sırada bir şeylerin eksikliğini fark ediyor: kuşların cıvıltısı. Belki de herkesin duymaya alışkın olduğu kuş cıvıltısının sesinin yokluğu büyük bir eksikliktir yaşadığımız bir yer için. Yazar da zaten yaptığı betimlemeler içinde bunu hemen hissediyor ve asıl konuya giriyor. Güzelim kuşların avlanması ve bunun onda bıraktığı o üzüntü. Günümüzde insanlar böceklere, bitkilere, hayvanlara karşı pek de saygılı değiller. İnsanların ormanlarda zevk için yenilemeyecek veya çok küçük hayvanları avlaması, para ve beton için ağaçların kesilmesi ve çevreyi kirletmek. Maalesef bu olaylar azımsanmayacak kadar fazla ve içinde bulunduğumuz bu durumu yazarın bize ta o dönemden haber vermesi ve bunla ilgili yaptığı insan tiplemeleri aslında Sait Faik Abasıyanık'ın duyarsız bir edebiyatçı olmadığını göstermiş. Dışarıdan kimseyle bir problemi olmayan sıradan bir insan olan ve 26 Eylül 2014 Cuma Ödev No: 1 hatta sevilen Konstantin Bey'in içinde kuşları boğan bir canavar olması ne kadar şaşırtıcı ve beklenmedik bir şey. Ayrıca masum çocukların Konstantin Bey yüzünden kötü yönlendirilmesi bizlere ders olmalı ve küçüklerimiz hayvan ve bitki sevgisi ile büyütülmeli. Yazarın birbirlerine yardım etmek için uçuşan masum kuşların dramı ve insanları bu kuşlara yaptığı eziyet, başlarda belirttiğim hüzünlü ortam ile birleşince daha da yaralıyor insanı. Sait Faik'in akıcı ve öz cümleleri ve manalı betimlemeleri beni çok etkiledi. Adeta ben bile kuşları özler oldum. Hikayedeki ikinci bir yakınma da yeşilliğin yok edilmesi idi. Yazar kuş avından sonra şimdi de insanın gözünü gönlünü açan yeşilliğin tahribata uğramasına sitem ediyor. Yolun kenarındaki çimleri söken çocuklar ise fakirler ve büyük bir ihtimalle düşündükleri şey doğadan ziyade karınlarını doyurmak. Onlara bunu yaptıran ise Hollandalı bir adamın bahçesini düzelten Mühendis Ahmet Bey. Kötü olan şey ise tüm bunları okumuş insanların da yapmakta oluşuydu. Yine bazı insanların bencilliği ve doğaya ve dolayısıyla bütün insanlara saygısızlıkları... Üstüne üstük hikayeden anlaşıldığı kadarıyla kanun adamlarının bile çevre estetiğini bozan bu sabotaja ses çıkarmamaları hatta bunla ilgili bir kanun bile olmayışı. Yazar tüm bunları sitem ederek söylüyor ve bize aslında kimlerin içinde yaşadığımızı gösteriyor. En son paragrafta Sait Faik'in bir öngörüsü ise artık gökyüzünde kuşları ve yeşilliği gelecek neslin yani bizim neslin artık göremeyeceğini belirtiyor ve bir bakım haklı da çıkmakta. Sait Faik'in bana göre mükemmel anlatım tekniği vardı. Güzel betimlemelerle çevreyi tanımlayıp tabiri caizse aklımızı hikayeye sokuyor ve sonra anlatmak istediklerini ve vermek istediği mesajını veriyor. Zevkle okunacak ve ders çıkarılacak bir hikayeydi. Kısaca Sait Faik haklı çıkmış. Gün geçtikçe yeşil ölüyor.