Bir Nefeste Deniz Gezmiş Kokusu

Deniz Gezmiş'in idam edilmesinden bu yana onun gerek özel hayatını gerekse siyasi hayatını birçok yazar kaleme almıştır. Deniz ile Darağacında Üç Fidan isimli kitap sayesinde tanışmıştım. Kitap, ağırlık olarak o dönemin siyasi karmaşasını ve üç gencin yaşam mücadelesini anlatmaktaydı. Kitabı bitirdikten sonra her okur gibi kahramanları ve onların hayatlarını merak etmiştim. Ama dürüst olmalıyım ki Deniz Gezmiş bir başkaydı. Kararlılığı, duruşu ve boyun eğmezliği ile herkesin dikkatini çekebilirdi. Bırakalım siyasi tantanayı sahi Deniz aşık olmuş muydu ya da sevdiğine bir mektup yazmış mıydı, hangi takımı tutuyordu, adına kitaplar şarkılar yazılan Deniz'in el yazısı ve şiirleri nasıldı? Bu zamana kadar kendisini, abisi Bora Gezmiş'in anlattıklarıyla tanımıştık. Şimdi onu anlatma sırası Deniz'in küçük kardeşi Hamdi Gezmiş'te. Can Dündar imzalı bu kitap sayesinde Deniz Gezmiş ile uzun bir yolculuğa çıktım. Bazen katıla katıla güldük bazen ise birbirimize sarılıp hıçkıra hıçkıra ağladık. Kitabı hiçbir siyasi görüş gütmeden, sadece bir insan olarak okumuştum. Bazen Deniz'in yerini ben aldım, aileme ve sevdiklerime veda ettim bazen ise Deniz'in yerini sevdiğim bir insana verdim. Türkiye'nin karanlık yüzü aslında Deniz'in kısa ve dopdolu hayatını da yansıtmaktaydı. O dönemde yaşanılan her şeyi ve herkesi değerlendirme fırsatım oldu. Deniz ve arkadaşlarına hak verdiğim noktalar da oldu, "keşke böyle yapmasaydın be Deniz" dediğim yerler de. Hepimiz ölümlüydük. Fakat ölen sadece bedenlerimizdi. Ama düşüncelerimiz her zaman baki kalabilirdi. Bulutlar bazen görünür bazen kaybolurlar. Gökyüzü ise her daim bizimledir. İşte fikirler de birer gökyüzüdür. Deniz Gezmiş bulutlar ile birlikte gitti. Ama onun sahip olduğu deniz mavisi gökyüzünde hala güneş doğuyor. Hiç kimsenin görmediği fotoğraf albümünü açtım Deniz'in. Beşiktaş taraftarlarının bu kadar birlik ve beraberlik içerisindeki duruşuna şaşılmamalı. Çünkü Deniz de Beşiktaşlıymış! El yazısı ile yazdığı son mektubunda, Hamdi'nin bilim adamı olmasını istemiş. Hemen ardından belirtmiş ki bilimle uğraşmak da insanlığa hizmettir. Bilinen mektupların içinde elbette bilinmeyenler de gizlenmişti. Deniz küçükken mektup arkadaşları edinmiş. Bunlardan biri de Almanya'da yaşayan Gabriela Kadenbach idi. Can Dündar'ın detaylı araştırması sonucu 50 yıl sonra kendisine ulaşılmıştı. Gabriela elbette Deniz'i hatırlıyordu ama sonrasına dair hiçbir şey bilmiyordu. Haklı olarak ona dair ne bir fotoğrafı ne de bir mektubu saklamıştı. Kimdi Deniz, onu bu denli önemli kılan neydi? Can Dündar cevabı biraz şaka ile gerçeği karıştırarak verdi; "Che Guevara ile mektuplaşıp sonra da o mektupları kaybettiğinizi düşünün". Deniz'i tanımak isterseniz darbe dönemi çocukları ile konuşmanızı tavsiye ederim. Onların sık kullandığı bir cümle vardır; "Bir yanımızda Che Guevara var ise diğer yanımızda Deniz Gezmiş vardı." Ayrıca o dönemde sokakta yürürken duvarlarda "Denizler Ölmez" yazısına rastlamanız da mümkünmüş. Doğruyu söylemek gerekirse, hepimiz yaşarken ölüm korkusunu duyumsarız. Genç veya yaşlı her ölümde de acı duyarız. Oysa Deniz ölüme dimdik yürümüştü, hiç tereddüt etmeden boynunu darağacına teslim etmişti. Deniz'in albümüne devam ederken uzun boylu, ellerinde kitaplarla fakülte bahçesinde poz veren güzel bir kıza denk geldim. Sayfayı çevirdim bir başka fotoğrafta da o kız ve yanında Deniz, birlikte aynı kareyi paylaşıyor. Eski siyah beyaz bir fotoğraftı gördüğüm. Deniz'in heyecanı ve asla bırakmam dediği mücadelesi yüzünden okunuyordu. Aşk temasını şiirlerinde, yazılarında ve şarkılarında en güzel işleyen solculardır. Aşk solcudur ve bu yüzden sol yanımızı hedefler. Ve yine bu yüzden sağ çıkamayız aşklarımızın içinden. Deniz 6 Mayıs 1972 sabahında aşklarından ve gençliğinden vazgeçerek bir sigara içimiyle gitti. Bildiğim tüm gerçeklikten uzak ve farklı yerdeydim. Olaylara daha yakından bakabilmek için bu kitabı okumuştum ve Deniz artık kaybettiğim bir evladım, kardeşim gibiydi. Geldik ve gidiyorduk. Deniz'in gidişinden bu yana onu tanıyan tanımayan herkes özlem içinde. Deniz, öldüğü günden bu güne doğan çocukların isimlerinde ve de ülkülerinde. Hatta giydiğimiz parkada bile o aslında bizimle. Devrim Türkiye'nin en uzun koşusuydu derler ya hani, işte Deniz, sen ışıklar içinde uyu ve bil ki bu koşuda en hızlı sendin, en güzeli de.