KÖLELİK Mİ? ESKİDE KALDI CANIM!

Günümüzde insanların en önem verdiği şeylerden bir tanesidir, özgürlük. Hatta insanlar kendilerinin esaret altında olduğunu kabul etmeyerek 16. Yüzyılda Amerika'da ayyuka çıkan köleliğin azalarak yok olduğunu düşünürler. Üstelik başkasının buyruğu altında yaşamaya mahkum edilen kölelerden acıyarak bahsederler kendisinin de onlardan farkı olmayan modern çağın esiri olduğu gerçeğini yadsıyarak. Evet, bana kalırsa bizler kol güçlerine ihtiyaç duyulmayan köleleriz ama bizler de başkalarının buyruğu altında, özgürlüğümüze set çekilerek yaşamaya mecburuz. Belki mecbur da değiliz çalışmaya, işe gitmeye ya da okumaya bile. Geçmişte insanlar bunu hayatta kalmak için yapıyordu bizler ise zevk uğruna, hayal ettiklerimizin biraz daha fazlasına sahip olabilmek için yapıyoruz. Kısaca demek istediğim, bizler köle olarak doğmadık belki ama aslında sahip olmayı düşlendiğimiz hayatlara kavuşabilmek amacıyla ya da biz doğmadan önce bize biçilmiş kaderleri yaşamak için köleleşmekteyiz. Örneğin, elbette bir sahil kasabasına yerleşip orada kendi kendimize yetecek kadar üretip daha sonrasında tüketebilme seçeneğimiz vardı ama bu seçeneğin farkında bile değiliz. Aslında, ben de bu gerçeğin farkına Toni Morrison'ın Merhamet adlı kitabında geçen "Kölesin; çünkü köleye dönüştün."(Morrison 148 ) cümlesiyle vardım. Her ne kadar kitapta bizim yok olduğunu düşündüğümüz köleliğe dayanan bir cümle olsa da ben bir modern köle olarak kendime de pay çıkardım. Öncelikle modern diyorum; fakat bu kelimeyi kullanmaktan oldukça rahatsızım; zira modernize olmak veyahut da modern olmak ne demek bundan emin değilim. Yani ben sadece kas yerine düşünsel gücüne ihtiyaç duyulan bir köleysem ve beni dört yüzyıl önce yaşamış kölelerden farklı kılan şey ya da başka bir deyişle modern olmamı sağlayan şey buysa ilk önce burada bir hata olduğu kanısındayım. Asıl konumuz olan noktaya geri dönersek, aslında işin ilginç tarafı hakimiyet kurmaya çalışanda değil; çünkü zaten insanoğlu var olduğundan beri bir başkası üstünde hakimiyet kurmaya çalışmıştır, hala da huylu huyundan vazgeçmez misali bunu sürdürmektedir. İlginç olan tarafsa, başkasının buyruğu altında yaşamayı yani köle olmayı kabul etmiş, yaşadığımız hayatı bile sorgulamayan bizleriz. İnsan kendisinden farklı olanı kabul edemez ya, sanki tek bir doğru varmışçasına. Belki de şu an var olan topluma ters düşmemek için kabul ediyoruzdur köleleşmeyi. Fakat asıl sorun da burada başlıyor. Ben kendimi köleye dönüştürmezsem toplum beni neden dışlıyor? Sanki herkes bir meslek sahibi olmak zorunda ve o meslek için okul okumak zorundaymış gibi. Aslında toplumsal baskı yüzünden modern bir köleye dönüşüp dönüşemeyeceğimiz kararını verirken bile özgür değiliz. Hepimiz görünmez prangalar giymiş, bize vadedilen esaretin kalkacağı günü büyük bir hevesle bekliyoruz, yani emekliliğimizi. Halbuki, özgürlüğü beklerken bugünü yaşayamadığımız için gençliğimizden de çalıyoruz. Bir üniversite öğrencisi ve profesyonel modern köle olarak, emekli olmayı hayal etmiyorum desem yalan olur. Çünkü her ne kadar bölümümü seçerken kimsenin etkisinde kalmamış olsam da benim için tasarlanan hayatı elde etmeye çalışarak kendimi köleye dönüştürdüğümün farkındayım. Belki de beni bugün harekete geçiren şey de bir gün özgürlüğüme kavuşacağıma dair olan inancımdır. Sözün özü, insanoğlu köleliği yasaklamamış, köleliğin şeklini değiştirmiştir. Bizler de akıntıya kapılan kağıttan gemiler gibi toplum tarafından kabul görmek için ya da hayal ettiğimizi sandığımız yaşam tarzlarına, statüye ulaşmak amacıyla kendimizi birer modern köleye dönüştürüyoruz farkında bile olmadan. Belki de, özgürlüğü hiç tatmadığımız için esir olmaya göz yumuyor sonra da suçu sosyal düzene ve topluma atıyoruzdur. Kim bilir belki hür yaşamaya cesaretimiz bile yoktur.