Merhaba Nazım,

Onunla ilk tanışmam geçen yaz yaptığım Moskova ziyareti ile gerçekleşti. Yani sondan başladım onunla tanışmaya. Yaşım 18 olmuştu ve kulağıma gelen birkaç dize dışında tanışmamıştım onunla. Moskova'ya giden her Türk ziyaretçinin yaptığı gibi ben de onun mezarına gittim, turistik olarak! Açıkçası şehrin ortasında ünlü Rus liderlerin ve sanatçıların mezarlarının bulunduğu son derece bakımlı ve bir şehir parkını andıran bu mezarlıkta Nazım Hikmet'e gösterilen özen beni çok şaşırttı. Bir yandan da hayıflandım. Benim de kitaplarını hayranlıkla okuduğum dünyanın en önemli edebiyatçılarının, sanatçılarının yetiştiği bu ülke, benim ülkemden gelen bir şaire bu kadar önemli bir yer ayırmış ve ben onun hiçbir kitabını okumamışım. Bu belki benim, belki eğitim sisteminin, belki de ailemin ayıbıydı. Ama en çok da benim. "835 satır" benim Nazım Hikmet'ten okuduğum ilk kitap olmasının yananında tamamını okuduğum ilk şiir kitabı. Bu nedenle fikirlerim ve yorumlarım biraz acemice olacak. Güneşi içenlerin türküsüyle başlıyor şiir kitabı... "Akın var güneşe akın Güneşi zapt edeceğiz Güneşin zaptı yakın!"(sayfa 10) Bu dizeler bana okumaya henüz başladığım kitapla beraber hayatın doğuşunu, batışını, mücadeleyi hatta kavgayı yaşayacağım hissini veriyor. İnsan hikayeleri de anlatılıyor şiirlerde. Dizelerde vatanından uzak insanlar da var, vatanında olup vatanına yabancı olanlar da, düzene karşı çıkan da, düzenden mağdur olan da var. Şiirler doğayı, mültecileri, emperyalizmi, hayatın ta kendisini hikaye tadında anlatıyor. Hayatı sanki şiirleştirerek özetliyor. Jakond ile Si-Ya-Vu'nun hayatları da var, aşkları da var ölümleri de var şiirlerde. Şair bunları öyle bir içinde hissetmiş ki, belki o günlerde Türkçemizde yer almayan "empati " ne demek herkese göstermiş. Öyle bir anlatıyor ki, Jakond'un bedeninden önce gülümsemesinin nasıl öldüğünü, belki de yüz yıl önce olanları sanki yaşıyorsunuz. Jakond'un alevler içinde bedeni yanarken gülümsemesinin tekrar canlanmasını öyle bir anlatıyor ki şair, gülümsemesi bedeninin ölümünden daha da önemli oluyor. Öyle ya bugün ya da yüz yıl sonra Jakond'un yirmi- otuz yıl daha fazla yaşamasının değeri, tekrar gülümseyebilmesinden fazla olamaz. Onun ölüme giderken gülümsemesi ölümlü hayata karşı aşkın ölümsüzlüğünü hissettiriyor insana. Emperyalizmin şarkı saran duvarı hakkındaki (Sayfa 167-171) dizelerinde emperyalizmin ilk adımlarını, nereleri sömüreceğini, yayılışını, ona karşı verilen mücadeleyi bir çırpıda anlatıyor. Neredeyse yüz yıl öncesinde emperyalizmin gelişini fark edebilmek, hatta dünyaya yaşatacaklarını anlatabilmek olağanüstü bir sezgi yeteneği gerektirir diye düşünüyorum. Dizelerle anlatılan tarih ve insanlık öyküleri ciltlerce kitabı 1 Beyza Eda Önder 21400578 dolduracak kadar kapsamlı. Anlıyorum ki Nazım, ciltlerce kitaplık konuyu bir çırpıda anlatabildiği için, pek çok şeyi önceden sezebildiği için bu kadar büyük bir şair. "Topraktan, ateşten ve demirden, Hayatı yaratanların Şairiyim ben." (Sayfa 209) derken emekten yana olduğunu ne kadar da derinden anlatıyor. Herhalde emekten yana olmak daha güçlü anlatılamazdı. Hem de bugün bile rahatlıkla anlayabildiğimiz sade ve duru bir Türkçe ile... Kim bilir aruz vezni ile uyakla, ölçüyle yazılmış şiirlerin olduğu bir dönemde bu kadar sade bir dili kullanmak ne büyük cesaret ister. Öğrenim hayatımız boyunca bize sürekli olarak münazara konusu olarak verilen "sanat sanat için mi, sanat toplum için mi" tartışmasına son noktayı koyuyor. Sanatını toplum için hem de toplumun sömürülen, ezilen kesimleri için yapıyor. Ezilen sömürülen hangi ırktan, hangi milletten, hangi sınıftan olursa olsun onların yanında yer alıyor. Nazım Hikmet gibi bir şairin bir kitabı hakkında yazmanın zor olduğunu zaten tahmin etmiştim. İtiraf etmeliyim ki hiç yanılmamışım! Umarım onu, kavgasını anlayabilmek adına bir adım atabilmişimdir. Sözlerimi başladığım gibi "merhaba Nazım, hoş geldin hayatıma, iyi dünyamızdan geçmişsin" diyerek bitirmek istiyorum.