Anne Olmak

Biz kız çocukları, "anne olunca anlarsın" tabirini birçok kez duyarak büyüdük. Anne olmanın çok kutsal olduğu aşılanmaya çalışıldı bize hep. Benim gözümde de kendi annem dışında yaşayan daha yüce bir varlık olmadı ve olamayacak da sanırım. Yetişkin olunca fark ettim ki her anne benim annem gibi değildi. Ben hep anneliğin kadın olmanın doğasında olduğunu düşünürdüm, hatta hormonal boyutunun da oldu- ğunu. Bazı kadınlarda ise bu eksikti. Herkes "anne" olmak için doğmuyordu ve yapı- sal olarak, annelik vasfına sahip olamıyordu. Ancak, bahsettiğim bu tarz kadınlar da dahil, günümüz toplumunda, anne olmanın bile tabii tutulduğu bir sürü kural var, san- ki herkes çocuğunu aynı şekilde yetiştirmeliymiş ya da anne olmalıymış gibi. İşte Fransız yönetmen Xavier Dolan'ın Mommy adlı filminde, bir annenin oğlu ile ilgili ver- diği sıra dışı kararlar, insana klişe annelik kavramını sorgulatıyor. Anne olacağım zamanları hayal ederken, çocuğumun tedavisi olmayan bir hastalığı olursa ne yapacağımı düşünürüm hep; hamileyken öğrenirsem, dünyaya getirmenin, benim için mi yoksa onun için mi bir işkence olacağını. Bunlar cevabı ya- şanmadan verilemeyecek türden sorular. İllaki, herkesin çevresinde bu tarz örnekler, bu durumu yaşamak zorunda kalan kadınlar vardır. Ve bu kadınlar genellikle ya yar- gılanır, ya da bu kadınlara acıyarak bakılır. Yargılamak ve üzülmek bir insanın kendi için hissedemeyeceği kavramlar. Çünkü o kadar sertler ki, ancak bir yabancı için or- taya çıkabilirler. Çünkü insan kendisine kıyamaz ve bu kadar sert olamaz. Bu filmi izlerken, filmin ana karakteri olan Diane'i birçok kez yargılamak istedim. Nasıl böyle bir karar verir, hasta bir çocuğu nasıl bu kadar başıboş bırakır anlamlandıramadım. Bir türlü tam olarak yargılayamamanın sebebi ise, kadının başka bir çaresinin olma- masını görmemdi. Çocuğu sürekli başında oturarak düşünmüyordu, işe gidip onun masrafları için para kazanarak düşünüyordu. Çocuğu hasta olduğu için oturup ağla-mıyordu, tam tersine onu eğlendirerek kafasını dağıtıyordu. Sonra fark ettim ki, aslın- da böyle bir durumda karalar bağlamak, eğleniyormuş ya da hiçbir problem yokmuş gibi yaşamaya çalışmaktan daha kolaydı. Ben olsaydım belki de Diane gibi davrana- mayacaktım. Filmde ilgimi çeken ve beni ters köşe eden diğer nokta ise, öteki anne karakter olan Kyla'nın ruh haliydi. Kyla ruhsal problemleri olan ve kendini eve kapatmış bir ka- dınken, Diane ve oğluyla tanışınca kendini buluyor, evine neredeyse ayak basmıyor- du. Artık, çocuğunu ve kocasını çok da umursamayan bir hal ve tavır içerisindeydi. Ruhsal sorunlarının kaynağını merak ettiğim bu karakteri, yakınımızda olsa bir sürü insanın yerle bir etmeye çalışacağını ve yaftalayacağını düşündüm. Ben bile çocu- ğuyla ilgilenmemesiyle ilgili ağır laflar edebilirdim. Lakin, atladığımız bir nokta vardı; Kyla kendini iyi hissetmediği için zaten çocuğuna hiçbir şey katamazdı bir anne ola- rak. Bir de, şöyle bir gerçek var ki bir kadın anne olunca annelik sıfatı benlik sıfatının önüne geçiyor. İnsan da bencil bir varlık olduğu için, bir annenin kendi ruh sağlığını düzeltmeye çalışması için dışarıya yönelmesinin aslında çocuğunu ortada bırakmak olmadığını anlayabiliyorum. Özetle, toplumun üzerimize yüklediği roller doğrultusunda, kalıplaşmış yargı- larla ya da sorgulamadan doğru olduğunu düşündüğümüz ama aslında durumdan duruma göre doğruluğu değişebilecek olaylarla diğer insanları yargılamak; büyük bir gaflete düşmekten başka bir şey değildir. Kendi başımıza gelirse ne şekilde tepki ve- receğimizi bilmediğimiz durumlar yüzünden verilen kararları küçümsemek, insanlara yapılmış büyük bir saygısızlık da oluyor. Geleceğin karşımıza neler çıkaracağını bil- mek imkansızken, benzer bir olayın bizim de başımıza gelebileceği göz önünde bu- lundurularak davranılmalı ve insanın başına gelen şeyi seçme şansı olmadığı düşü- nülmelidir.