Aşırı İnsanlar

İdeal insan... Yıllardır bu ideal insan belirli kalıplara sokulmaya, sığdırılmaya çalışılmıştır. Aristoteles'in bahsettiği ideal insandan örnek komşu çocuğu olarak tanımlanan örnek insana kadar sınırsız sayıda tipleme yapılmıştır. Tasavvuf inancında bile "insan-ı kamil" diye bir karşılığı vardır. Herkesin aklındaki ideal insan bambaşkadır çünkü herkesin kendince ölçütleri vardır. Kiminin ideal insanı evli, mutlu, çocukluyken kimininki kariyer sahibidir. Sürekli kendimizi bu iyi ve ideal insan olmaya zorlarız ancak idealin tanımını bile yapamayız. Belki de ideal olan hiç var olmadığındandır. Kendimizi idealliğe zorlarken yaşamdan zevk alıp almadığımızı düşünmeyi unuturuz. Yaşamayı unuturuz. Hareketlerimiz otonom hale gelmiştir. Yapılması gereken neyse onu yaparız. Yapmak istediğimiz şey aklımızın ucundan bile geçmez. Sürekli aynı şeyleri yapmanın normal olduğunu düşünürüz fakat bu normalliğin insanlığımızı öldürdüğünün farkına bile varmayız. Belki de ideal ve normal olmak bize kendimizi güvende hissettirir. Belki de bu yüzden asıl düşündüklerimizi söylemekten, asıl yapmak istediklerimizi yapmaktan çekiniriz. "Her zaman kendin ol." gibi klişe bir cümleyi her fırsatta söyleriz ama bu cümlenin içini asla doldurmayız. Artık öyle bir duruma gelmişizdir ki aynaya baktığımızda karşımızda gördüğümüz kişi bize yabancı gelir. Kendimizi tanıyamayız. Zaten kendimizi tanımamızın da bir anlamı kalmamıştır. İdeal insan sıfatına ulaşabilmek için herkesin yaptığı şeyleri yapmalı ve bunlardan zevk almalıyız ya da en azında zevk alıyor gibi davranmalıyız. Mesela Stefan Zweig'in Olağanüstü Bir Gece öyküsündeki kahraman gibi her Pazar at yarışına gidip sonrasında arkadaşlarımızla çay içebiliriz. Huzur ve lüks içinde bir yaşamın keyfini sürebiliriz. Ancak ideal bir insan olmak için verdiğimiz bütün bu çaba, tutkularımızdan ve içgüdülerimizden soyutlanmaya değer mi? Bizi biz yapan değerlerden vazgeçmeye değer mi? Aistoteles'in ahlak öğretisindeki "altın orta"yı yakalayıp, ideal insan olup mutluluğa ulaşma düşüncesi bana çok hayali geliyor. İnsan dediğin "aşırı" olmalıdır "altın orta" değil. Zweig'in yarattığı kahraman gibi tutkularına yenik düşmeli, başkalarının ne düşündüğünü umursamayı bırakıp özgürce hareket etmelidir. Belki bir hayat kadınına karşılıksız para vermek ya da inadına bir tehlikenin üstüne yürümek bize kendimizi daha iyi hissettirecektir. Kahramanımızın, bize tuhaf gelebilecek bütün bu deneyimleri ve daha nicelerini bir gecede yaşadıktan sonra kuruduğu cümle bana hayatımı sorgulatmaya yetti: "O zamana kadar kaybolmuş ölü bir adam gibiydim ama şimdi yeniden hayata kavuştuğumu hissediyordum, canlıydım, yaşıyordum, mutluydum." (Zweig 102). Zweig'in kahramanı benim ilham kaynağım oldu. Onun sayesinde kendime sorular sormaya başladım. Bulunduğum ortamları, arkadaşlarımı, okuduğum bölümü düşündüm. Bütün bunları gerçekten isteyip istemediğimi sorguladım. O anda ideal değil de aşırı ve sıra dışı olmak istediğimi anladım. Belki de benim aşırılığım hukuk okurken elektrik elektronik mühendisliğinden yan dal yapmak olacaktır. Kim bilir? Artık benim için önemli olan yaşadığımı hissedebilmek ve bunu hissettirmek. Neden aşırılığımı kendime saklayayım ki? Mutluluğun sırrının ideallikten değil de aşırılıktan ve farklı olmaktan geçtiğini başkalarına göstermek benden bir şey eksiltmez. Ben kendimle mutlu olmayı başardıktan sonra herkes bu muhteşem hissi tatsın isterim. Sonuçta mutluluk bu! Yalnızlık değil ki paylaşılmasın. Her aşırılık da coşkuyla olacak diye bir kaide yok bu arada. Kendimle çelişip sizi olmadığınız biri gibi davranmaya zorlayamam. Sizin aşırılığınız da Fethiye'de yamaç paraşütü yaparken avazınız çıktığı kadar bağırıp çığlık atmak değil de Ölüdeniz'in üstünde metrelerce yükseklikte süzülürken gözünüzü bile kırpmamak olabilir. Umarım hepimiz kendi olağanüstü gecemizde ruhsal aydınlanmamızı yaşar ve yeniden canlanan şanslı kesime katılırız. Mesela etrafta kimse yokken yaptığımız dans hareketlerini sokağa taşıdığımızda yeniden nefes aldığımızı hissederiz. Başkalarının kıyafetlerimiz hakkındaki düşüncelerini umursamaktan vazgeçtiğimizde daha özgüvenli yürürüz. Kendimizi hissetmeye başladığımızda başkalarını da hissederiz. Belki herkes kendi aşırılığını keşfedip kabullendiğinde filozoflar ideal insanı aramaktan vazgeçer. Kişiliğimizi dışlamayıp sadece kendimiz olduğumuzda, başkalarının hareketlerini yargılamak bize saçma gelir. İşte insan olmak bunları gerektirir. Gerektir derken bir zorunluluktan bahsetmiyorum. Bunlar insan olmanın doğasında vardır, sadece bastırılmışlardır ve olağanüstü bir gecede su yüzüne çıkmayı beklerler. "Bir insan kendisini bulduktan sonra, onun bu dünyada kaybedebileceği hiçbir şey yoktur ve o kişi kendi içindeki insanlığı anladıktan sonra, bütün insanları anlayacaktır." (Zweig 111).