EDEBİYAT DÜNYASINA BİR ÇELENK

Onat Kutlar, suikast sonucu kaybettiğimiz usta yazarlarımızdan biridir. Birçok yazarımız gibi Onat Kutlar da 1980 darbesi sonrası sosyal hayattan izleri yoğun bir şekilde mektup-deneme türündeki eserlerine işlemiştir. Fakat benim tespit ettiğim kadarıyla Yeter ki Kararmasın isimli kitabının asıl dikkat çeken özelliği ise yazar Onat Kutlar'ın haksızlığa uğramış olan diğer edebiyat ustalarına karşı yapılan ayıbı ve saygısızlığı telafi etmeye çalışmasıdır. Bu amacını kitabın daha ilk bölümü olan 1982 Yazı başlıklı mektubunda açıkça belirtiyor "Bilmem dergileri görebiliyor musun? Ben, bir okur olarak biraz şaşırıyorum. Kim kimden ne yürütmüş, kim niçin falanca yazar- ozan'ın adını anmamış, Kerime Nadir estetiğinin temel sorunları nelermiş gibi Huyugüzel 2 tartışma konuları pek moda. Bu tartışmalara bir ucundan katılıp okurken yazar olmak işten bile değil" (9). Yazar Onat Kutlar, alçak gönüllü bir tavırla üstatlarını anmak ve diğer yazarlar tarafından üstatlara yapılan saygısızlıktan ötürü onlardan özür dilemek istemiş olabilir. Bunu yapmak için de ilginç bir yola başvurarak neredeyse tüm eserlerinin başına, ortalarına ve sonlarına ünlü ve saygın yazarlardan alıntılar yapmayı kendine görev edindiğini açık bir şekilde görebiliyoruz. Bu alıntılar o kadar fazla ki alıntı barındırmayan tek bir sayfa görmek neredeyse imkansız. Üstelik bunu yaparken de öylesine güzel kılıflar uydurmuş ki alıntılar havada kalmıyor, adeta eserlerine renk katıyor, onlarla uyum sağlıyor "İstersen bu mektubu, Can Yücel'in o güzelim şiirinin son kıtası ile bitirelim. Belki ortak yaşadığımız bu karabasana bir ışık olur..." (11). Onat Kutlar, sadece Türk yazarlarımızdan değil aynı zamanda dünya çapında ün yapmış yazarların sözlerini ve eserlerini de alıntı yaparak edebiyat dünyasına yapılan saygısızlığı evrensel olarak telafi etmeye çalışmıştır "Marquez'in Başkan Babamızın Sonbaharı'nda, aynı sayfada, az yukarıda Ruben Dairo'ya da bir selam var. Nikaragua'nın unutulmuş şairi Dario'ya. Geçmiş yıllarda Automne de Patriarche'ı Fransızcasından okumaya çalıştığımda bütün bu kitabı bir tür retoriğin çalılarına dolanmış bulmuştum" (22). Yaptığı imaların dışında kitabın ana konusuna değinecek olursam Onat Kutlar, 1980 darbesini eserlerine adeta kuyumcu titizliğiyle işlemiş. Darbeye karşı kararmaya yüz tutan yürekleri aydınlatmaya çalışmış. İçerdiği derin anlamları, amaçları sindirmek ve anlamak çok kolay değildir, biraz zaman gerekiyor. Kitabın 53. sayfasında yer alan Balyoz ve Özgürlük başlıklı eserinde bir fabrikadan Huyugüzel 3 bahsediliyor. Bu fabrika günde binlerce civcivin üretildiği bir yer. Aslında bunlar sadece yazarın verdiği bir örnek değil, aynı zamanda gerçek bir film ve Onat Kutlar bu filmdeki civcivleri 1980 darbesine maruz kalan insanlara benzetiyor. İnsanların nasıl ağır şartlar altında çalıştırıldığını, siyah bant üzerinde kesime giden civcivler ile suçsuz olduğu halde ölüme giden insanların birbirine ne kadar benzediğini ve tıpkı özgürlükleri elinden alınan darbezedeler gibi yakalanan kuşların nasıl kafeslendiğini anlatıyor. Onat Kutlar, bu bölümün sonunda öyle bir soru sormuş ki duygulandığımı ve darbeye maruz kalan insanlar adına derin bir üzüntü duyduğumu inkar edemem. Belki de onlar bizim ağabeylerimiz, teyzelerimiz, amcalarımızdı "Ne oldu size? Neredesiniz?" (55). Yeter ki Kararmasın, sadece bir kitap değil aynı zamanda bir ansiklopedidir. 1980 darbesinde acı çeken insanların yaşadığı duyguları şiirsel bir dille bize hissettiren bir ansiklopedidir, bir dünyadır. Onat Kutlar'ı saygıyla anıyorum. Huyugüzel 4