Kolaya Kaçma, Türkiye!

Müzik her yerde değil mi? Bakkalda, kafelerde, barda, telefonunuzda, arabanızda, ders çalışırken kulağınızda ya da mutfakta yemek yaparken radyoda ve benzeri yerlerde... Herkesin bir müzik zevki var. Bazılarının kendilerine özel müzik zevkleri var. Caz sevenler Louis Armstrong'u, rock sevenler AC/DC'yi, İspanyol gitar sevenler Johannes Linstead'ı dinlerler. Kim bilir daha ne çeşit müzikler var; ama kimsenin istese de istemese de zorunlu olarak dinlediği bir müzik türü varsa o da 'pop müzik'tir. Özellikle Türkiye'de bir sürü pop müziği söyleyen şarkıcı var: Hande Yener, Demet Akalın, Tarkan, Kenan Doğulu, Hadise, Murat Boz, Gülşen vesaire... Saymakla bitmiyor. Bütün magazin kanallarında bu sanatçıların konserlerini ve müzik videolarını gösterirler, överler ve göklere çıkarırlar. Durum böyle olunca Youtube'da Murat Boz ve Gülşen'in birlikte seslendirdiği 'İltimas' adlı müzik klibinin altında bir kişinin: "Arkadaşlar şu an pop müziğimizde yükseliş var. İnşallah daha da iyi olacak. Bence dünya standartlarında sanatçılarımız var" diye yorum yapmasını hiç anormal karşılamamak gerek. Türkiye'de pop müzikseverler pop müziğin kendilerine sunulan kadarını biliyorlar ve bir tek Türk pop müzik endüstrisini bildikleri için de bizim ülkemizde bize sunulan konser, müzik, dans ve sahne performanslarının ne kadar düşük voltajda ve plansız olduklarını göremiyorlar. Türkiye'de müzikseverlerin şarkıcıları kendi beklentilerine göre şekillendirmesi gerekirken, pop şarkıcılar müzikseverleri kendilerinin belirlemiş olduğu performans düzeyiyle ve yurt dışındaki sanatçılardan aldıkları tekniklerle şekillendiriyor. Size benim yukarıdaki tezimi savunacak ve Amerikalı pop müzisyenlerini bile hayretler içerisinde bırakan bir örnek vereyim: K-POP. K-POP, hem Kore hem de Amerikan kültürünün karışımından oluşan bir müzik türü ve şu anda Kore'de bu büyük bir sektör oluşturmuş durumda. Burada 11-12 yaşındaki çocuklar YG Entertainment, SM Entertainment ve JYP Entertainment adlı üç büyük müzik şirketinden herhangi birine 'öğrenci' olarak girmek için kendilerini paralarlar. 'Öğrenci' diyorum; çünkü ilk albümlerini çıkarabilmek için yaklaşık olarak 6-7 yıllık bir eğitimden geçirilmeleri gerekir. Müzik şirketleri ise aday elemelerinde Türkiye'de olduğu gibi bir tek görüntüye ve sese bakmaz; aynı zamanda çalışkanlığa, bir grup içerisinde sağlayabilecekleri uyuma, liderlik vasıflarına, söz yazmayla ilgili sürekliliklerine, sahneye ilk çıkışlarına kadar gösterebilecekleri dayanıklılığa ve dans konusunda gösterecekleri çabaya bakarlar. Amerika'da bir tek Madonna veya Michael Jackson gibi sanatçıların yapabilecekleri gibi düşünülen sahne 1 performansları bu sayede Güney Kore'de normal hale getirilmiştir. Hatta Amerikalı ve İngiliz sanatçılar sahne performanslarında Güney Kore ile karşılaştırıldıklarında ışıklandırma ve görsel bakımdan Güney Kore ile aynı; ama dans koreografilerinde uyumsuz ve daha az hareketli kalıyorlar. Güney Kore'de bu meslek tam bir disiplin, sabır, emek ve eğitim gerektiriyor. 'Eğitim' bir tek ses, müzik aletleri alanında değil. Dans etme, şarkı sözü yazabilme ve sahnede hem dans edip hem de şarkı söyleyebilme gibi kabiliyetleri; magazinsel olaylardan korunma ve içinde bulunduğu pop grubuyla uyumlu olabilme gibi davranışları; hem hayranlarının ilgisini üzerinde tutabilmek hem de müzik endüstrisindeki rakipleri arasındaki yerini koruyabilmek için giyim ve saç tarzını durmadan yenileyebilme gibi özverileri; ve sağlığını koruyabileceği ve tarzını gösterebileceği bir vücuda sahip olabilmek için fit olma dürtüsünü kazandırmak da eğitimin bir parçası. Ama gelin görün ki durum Türkiye'de tam tersi. Şarkıcıların derdi, şarkılarının hareketli bir ritimde olması ya da kliplerinin yabancı ülkelerdeki bir video klibine benzetilerek zaten garantilenmiş olan başarı ve albüm satış rakamlarının aynılarını kendilerine uyarlamak. Buna örnek olarak Gülşen'in 'Irgalamaz Beni' adlı müzik videosunda kullandığı top motifinin Miley Cyrus'un 'Wrecking Ball' adlı müzik videosundan neredeyse hiç değiştirilmeye bile gerek görülmeden kopyalanıp yapıştırılması verilebilir. Başka bir örnek de Ajda Pekkan ile Kenan Doğulu'nun ortaklaşa söylediği 'Harika' adlı şarkının klibinde kullanılan merdiven- sahne konseptinin de Jessie J, DJ Cassidy ve Robin Thicke'in birlikte söyledikleri 'Calling All Hearts' adlı müzik videosundan alındığı açıkça görülmektedir. Çoğunlukla tarzlar Amerikalı veya Batılı bir sanatçının tarzına benzetilmeye çalışılmaktadır. Türkiye'de pop müziği sektöründe başarı olarak adlandırılan şey Türklerin Amerikalı ve İngiliz pop şarkıcılarında beğendiği giyim tarzını, müzik türünü, saç kesimlerini ve video kliplerini mükemmel bir şekilde kopyalamak oluyor. Böylece zaten pop şarkıcıları hem Türk halkına neredeyse aynı konsepti bir daha satıyorlar hem de kendilerini bir tek şarkı yazma, besteleme ve söyleme alanında kanıtlamalarına rağmen diğer alanlardaki eksikliklerini yurt dışından ithal ile tamamlayarak kendilerini kandırıyorlar. K-Pop gruplarının gösterdiği emek bu kadar fazla olunca hayranlarının nabzını ölçmek amacıyla Koreli müzik şirketleri sık sık konserler düzenliyorlar. Konserler K-Pop kız ya da erkek grupları için çok önemlidir; çünkü sundukları sahne şovunun kalitesi, bütünlüğü ve planlılığı onların yaptıkları müzikteki ciddiyetini, kararlığını, yaratıcılığını ve eşsizliğini ortaya koyar. Konserler aynı zamanda rakip şirketlerin ve K-Pop gruplarının birbirlerinden daha iyi bir ürün çıkarma hırsından dolayı daha da önemli bir gözdağı verme unsuru haline gelmiş durumda. Bunun sonucu olarak her konser bir öncekinden daha iyi organize edilmiş oluyor. Güney Kore'de K-Pop'ta müzikte, tarzda, yaratıcılıkta ve sahne şovlarında birinci olan grup ise Big Bang kabul edilmektedir. Big Bang'in 2013-2014 yıllarında gerçekleştirilen Japonya Dome turnesini* izlerseniz sahnenin teknoloji, ışıklandırma, platform, ışık ve görüntü sistemleri bakımından çok iyi donatıldığını görürsünüz. Sanatçıların kostümleri, makyajları ve saçları genellikle her şarkıda değişiyor; çünkü her şarkının belirli bir konsepti var ve hayranlar sanatçıları yayınlamış oldukları müzik videolarındaki kıyafetleri ile görmek istiyor. Grup üyeleri hayranları ile iletişime geçmek ve hayranların nabzını tutmak amacıyla sahnenin farklı yönlerine doğru ayrılıyor. Grup üyeleri şarkı söylemeyi ve dans etmeyi beraber sürdürmeye * BIGBANG Japan Dome Tour 2013~2014 HD FULL SHOW. Perf. G-Dragon, T. O. P, TaeYang, Seungri, Daesung. 2013. Film. 2 çalışıyor. Kısacası, konser dediğin şarkıcının etrafında dansçılar dans ederken ortada şarkı söylemesi ile değil; disiplin, organizasyon ve bizzat şarkıcının her şekilde katılımıyla olur. Konserler, Türkiye'deki gibi sanatçının hayranlarını birkaç şarkıyla ve varlığıyla lütfetmesi olarak değil; Güney Kore'deki gibi sanatçının hayranlarının gözündeki cazibesini, yaratıcılığını ve ilgisini koruyabilmesi için bir araç ve fırsat olarak değerlendirilmelidir. Kimse şu anda Türkiye çok kötü, batmış ya da tamamen kopyacı demiyor; fakat bu kadar yetenekli insan ve bu müzisyenlerin nimetlerinden etkin olarak faydalanmak isteyen bir kitle varken pop şarkıcısı-müziksever arasındaki iletişimi en üst seviyeye çıkarmamak için elimizden geleni yapmayalım. Bütün çabamızı pop şarkıcılarını dans etme, şarkı yazma ve söyleme, dansı ve şarkı söylemeyi beraber götürebilme, fit olma ve imajını yenileyebilme gibi konularda eğitmeye çevirirsek işte o zaman 'dünya standartları'nda müzisyenlerimiz olacak. Her şey Türkün gücüne, kanına ve soyluluğuna kalsaydı Michael Jackson'lar, Madonna'lar, Big Bang'ler veya Girls' Generation'lar bizden çıkardı. Başka ülkelere ağzımız açık hayretler içerisinde bakacağımıza onların ürünleri yerine bu süreçteki çalışma metotlarını almamız gerektiğini anlamamız gerek artık. Kolaya kaçma, Türkiye! 3