Vahşetin ve Faşizmin Temsiliyeti 'Sineklerin Tanrısı' Bir mercan adası... Önce cennet olan, sonra kendi karanlığını güneş zamanına da yansıtıp, her şeyi yutan bir canavar. Adanın içinde kaybolmuş 12 çocuk. Yetişkinler olmaksızın kendi dünyalarını bu kayalıklar diyarına kumaya çalışan zavallı çocuklar. Küçükken kitabı okuduğumda aklıma kazınan en belirgin öge vahşet olmuştu. Oysa şimdi fark ediyorum ki vahşetle birlikte sorgulattığı birçok konu var. Kitabın kuytu köşelerinden, satır aralarından, saklı kutularından çıkarılabilen, bazen de apaçık beliren metaforları okuduktan sonra, kendi açımdan üstat diye nitelendirebileceğim ( zira kitapta olsun filmde olsun metaforlar hep özel bir etki bırakırlar üzerimde ) William Golding, aynı diyalogda veyahut paragrafta birden çok günümüz sorunsalına okuyucuyu kafa yormaya davet edebilen bir yazar. Kitabı belki de birden çok bakış açısıyla okumak gerekir. Romantik bakış açısıyla okununca tek bir noktaya bakarsın, materyalist bir bakış açısı farklı bir noktayı işaret eder, ütopist hatta distopik bir bakış açısı başka bir noktaya parmak basar. En iyisi bu üç farklı yorumlamayı aynı potada eriterek ( mümkün mertebe ) okumak kitabı. Ancak o zaman fark ederiz ayrı sorunların aynı sayfada yer aldığını. Bana kalırsa kitabın üç ana karakteri ve diğerlerinden biraz daha baskın olan iki karakterden her biri bir varlığı temsil eder. Doğuştan önder iki çocuktan biri olan Ralph, iyi bir gücü veya gücü iyiye kullanan liderleri temsil eder. Diğer çocuk yani Jack ise gücü kötüye kullanmanın, zorbalığın, faşizmin ve diktatörlüğün temsilidir. Geriya kalan üç karakterden Domuzcuk aydını, , Roger saf kötülüğü, Simon ise saf iyiliği simgeler. Diğer çocuklar da halkı. Çocukların çevresinde gelişen olaylar, toplumsal karşıtlıkları bize sunar. Kavgaları, çatışmaları adanın dışındaki yaşamda da etkilidir en az çocukların dünyasındaki kadar ve hatta çok daha sert. Bu kitabın bana sorgulattığı üç ana konu var: insanların, çocuklar dahil, vahşet açısından gidebilecekleri en son nokta nedir? Aslında bu dünyada insandan daha korkunç bir varlık yoktur, insan saf iyilikle doğmaz ki bu sonuncusu benim en çok karşı çıktığımdı. Fakat sonradan anladım ki; hiç birimiz sütten çıkma ak kaşık değil. Çocukluğumuzdan bu yana içimizde hem kötülük hem iyilik barındırırız ve önemli nokta hangisinin ağır basacağıdır. Romantizm birinci soruyu, distopik yorum ikinciyi, materyalizm üçüncüyü ele alır. Ama asıl mevzu bu üç bakış açısını birleştirerek okuyabilmektir. Çocuklar düştükleri adayı güzel bir cennet olarak görürler, fakat sonra atom çağı çocukları bu adayı bir canavara dönüştürürler. Böylece insanın sonradan gelip doğayı nasıl bozduğunu, onun huzurunu, bereketini silahla, kinle, savaşla nasıl yok ettiğini görürüz. Bununla birlikte insanlar da birbirlerini yok eder. Kitaptan örneklendirecek olursak: kötülüğün iyiliği bozguna uğratmasını, bir çeşit sapkınlıkla dans ettikleri sırada onlara gerçeği söylemeye gelen Simon'u kendi kafalarında yarattıkları canavara benzeterek öldürmeleriyle; faşizmin aydınlığı, bilgiyi, uygarlığı ortadan kaldırmasını Domuzcuk'un öldürülmesiyle görürüz. Domuzcuk'un gözlüğünün camlarından birinin kasıtlı olarak kırılması sonrasında tek camlı gözlüğün çalınması, faşist diktatörlüğün aydınları teker teker susturduğunu gösterir. Çocukların savaştan kaçarken kendi içlerinde savaş başlatmaları; vahşetin içimizde saklandığını gözler önüne koyar. Bir de ateş metaforu vardır ki o, adada devamlılığının sağlanması gereken en önemli şeydir. Çünkü o, bir kurtuluş yolu ( dumanla varlıklarını belli etme ) olmanın ötesinde, çocuklar için bir yuva, yuvanın sıcaklığı ve uygarlık demektir. Sineklerin Tanrısı, bir domuz başıdır. Çocuklar, avlandıktan sonra kafalarında yarattıkları canavara bir kurban sunmak isterler, böylece kendilerini ondan koruyacaklardır. İnsanların hayallerinde yarattıkları sonradan somuta büründürdükler korkulardan korunma yöntemini, ilkellikle bu baş temsil eder. Tam da bu noktada şu soru sorulmalıdır: Dünyada insanlardan başka korkulacak bir canavar var mıdır? Çünkü öldürme tutkusunu, tehlikeli gücü, canlı bir varlığa egemen olmanın dizginsiz hazzını ve vahşeti aynı kesilmiş başta görürüz. Bu anlatıları, mesajları, metaforları art arda eklersek, muazzam bir biçimde bize dünyanın gerçeklerini sunar ve bu müthiş kitabı ortaya çıkarır. İkinci kez okuduğumda dahi beni tekrar büyüleyen, zaman zaman dehşete düşüren, hayran bırakan kitabı ve üstadını saygıyla beynimde saklamak üzere şimdilik rafa kaldırıyorum.