Nuremberg Duruşmaları'nda Ahlakilik Problemi

Eski bir yapım olan Nuremberg Duruşmaları'nda Amerikan hakimler tarafından Hitler zamanında hakimlik görevini icra eden Almanlar yargılanıyor. Film boyunca bu yargılanmayı izliyoruz. Yargılama esnasında birçok etik problem dikkatimi çekti. Amerikalılar savaşı kazandıkları için Almanlar'ı yargılıyor ve bu tamamen siyasi etmenlerden kaynaklı bir durum. Hal böyle olduğu için Amerikalı hakimlerin tarafsız olduğunu nasıl iddia edebiliriz? Filmdeki yargıç bize ne kadar tarafsız gösterilse de bunu kanıtlayabilecek hiçbir şey yok elimizde. Amerikalılar'ın Almanlar'ı yargılamalarının doğru olmadığını düşünersek, Almanları kim yargılayacaktır? İşlenen tüm suçlar Alman halkının üzerine büyük bir yük olarak çökmüş ve suçluluk duygusu tüm halkı esir almıştır. Her şeyi unutup yaşamlarına devam edebilmek için bu meselelerin bir an önce kapanmasını istediklerinden yargılanma süreçlerinden de memnun değildirler. Herkes ihbar edilme korkusuyla yaşıyor. Hiç kimse yargılama esnasında sorulan sorulara cevap dahi vermek istemiyor. Amerikalılar yargılamazsa bu insanları, onca işlenen suç karşılıksız mı kalacaktır? Başka bir etik problem ise, Feldenstein davasıdır. Bu davada hakimler o dönemin kanunlarına uygun karar verdiklerini iddia etmektedir. Kararlarını kanuniliğe dayandırarak meşrulaştırabilecekleri inancındalar. Ancak hukukçu dediğimiz şey asla bir teknisyen değildir. Bir kanunu uygularken o kanunun getirilerini, sonuçlarını vs her şeyini düşünmek zorundadır. Hitler döneminde Aryan olmayanlarla sosyal ilişki ve evleviyetle cinsel ilişki kurmak yasaktır. Irene Hoffmann isimli kadın, eskiden beri tanıdığı bir Yahudi'yle cinsel ilişki yaşadığı yönünde iftiraya maruz kalmıştır. Bu sebepten Alman mahkemeleri tarafından yargılanmıştır. Yargılama sonucunda Yahudi idam edilmiştir. Aryan olmayan biriyle ilişkinin yasaklandığı bir kanun ve bu kanunu uygulayan bir hakim var ortada. Aryan olmayanlarla ilişkinin yasaklanması , ırkçı bir yönü olmakla birlikte, insan haklarına oldukça aykırı bir kanundur. Bir hakim ya da bir hukukçu kanuna uyduğunu öne sürerek insan haklarını çiğnemesini haklı kılabilir mi? Aklımı kurcalayan diğer problem ise, Alman hakim Ernst Janning'in avukatının Irene Hoffmann'ı sorgulama biçimiydi. Avukatlar, meslekleri gereği duruşmanın gidişatını müvekkillerinin lehine yönlendirmelidir. Fakat bunu yaparken onları durduran bir meslek etiği olmalı mıdır? Avukat, Irene Hoffmann'ı sorgularken oldukça sert davranmış ve sonunda onu ağlatmıştır. Ayrıca gerçeğin ortaya çıkmasını temenni etmemiş yalnızca müvekkilinin lehine görülebilecek cevaplar almaya çalışmıştır. Avukatın tüm derdi hakimlerin kanuna uygun davrandıklarını göstermeye çalışmaktır. Tüm savunmasını kanunilik üzerine kurmuştur. Bana kalırsa, kanuna uymaları suçlarını hafifletecek bir durum değildir. Çünkü bu hakimler birer hukukçu gibi davranıp tarafsızlıklarını, bağımsızlıklarını korumalı, gelecekte olabilecek şeyleri öngörüp, insanın en temel haklarından olan yaşama ve eşitlik hakkını göz önüne alarak karar vermeliydi. Alman hakimleri yargılayan Amerikalı hakim Dan Haywood da büyük bir baskı altındadır. Siyasi koşullar değişmektedir ve ondan bu Alman hakimleri serbest bırakmasını istemektedirler. Hakim Dan ise tarafsızlığını korumak için büyük çaba göstermektedir. Kendi ülkesini mi korumalıdır yoksa bu suçluların cezasını mı vermelidir? Etrafında onu yönlendirmeye çalışan çok fazla insan vardır. Siyasi koşulların hukuktan bağımsız kalamaması, insanların değer yargılarını hukuka çok fazla karıştırmalarından mıdır, yoksa hukukun doğası mı budur? Yargıç Dan ise, filmde bize gösterildiği kadarıyla tarafsızlığını korumuştur ve tüm suçlulara ömür boyu hapis cezası vermiştir. Ancak Ernst Janning'e masum olduğunu düşündüğünü de söylemiştir filmin sonunda. Bu da bana, Dan'in, diğer hakimlerin o dönemki psikolojilerini anladığını ve özellikle de Ernst Janning gibi her kitabında adalet kavramına atıf yapan, adaleti öven bir hakimin bunu isteyerek yapmayacağına inandığını düşündürtüyor. Yine de öldürülen, işkence gören binlerce insan vardır, Dan de bu gerçeği göz ardı edememiş ve bu insanlara yapılanları karşılıksız bırakmamıştır.