ŞEHİRLERİN GİZEMİ

Şehirlerin de insanlar gibi bir ruhunun olduğunu düşünüyorum. Bizi, o şehre götüren şeyler de bu ruhun bir parçasına tanıklık etmek istememiz. Antalya Kalesi'nde içilen sıcak bir çay, Ayşe Teyze'nin yaptığı o patatesli gözleme ve kışın bile içimizi ısıtan güneş... Artvin'de durmak bilmeyen yağmurlar, Dursun Dayı'nın köydeki ahşap evinin bodrumunda, arılardan kestane balı çıkarma çabası... Doğuya gittiğimizde ise, insanların misafirperverlikleri, damak zevklerinin farklılığı... Aslında bunların hepsi bize o şehirlerin birer ruhu olduğunu gösterir. Üç sene önce Tayland Bangkok'a gittiğimde de aynı duyguları yaşamıştım. Bangkok'ta evde yemek yapma kültürü yok. Onlar için yemek, sokak aralarında yeniyor. Çünkü bir mutfak aleti örneğin tava almak her gün sokakta yemekten daha masraflı. Hal böyle olunca da insanlar sokaklara dökülüyor, caddeler insan akımına uğruyor ve her zaman canlı, hareketli bir ortam bulmak mümkün. Bana sorarsanız, bir şehri diğer şehirlerden özel yapan, oradaki insanların yaşayış biçimi ve şehrin iklimsel , tarihsel özellikleriyle bağdaşınca ortaya çıkan eşi olmaz doyum. Bugünkü yazımda, iki hafta önce okul gezisi ile gittiğim '' Bir masal ülkesi olarak adlandırılan Kapadokya'' dan bahsedeceğim. Geziye çıkmadan önce araştırma yapmayı seviyorum, böylelikle gideceğim yerler hakkında daha çok bilgi sahibi olup, tarihsel ve daha bir çok alanda daha geniş açıdan yaklaşabiliyorum. Bu geziye çıkmadan önce Faruk Pekin'in Kapadokya - Kayalardaki Şiirsellik adlı gezi kitabını valizimin bir köşesine koydum ve öğrenmeye koyuldum. ''Kapadokya yalnızca Hıristiyan kültürünün, Bizans Uygarlığı'nın, Bizans sanatının özel bir merkezi ya da yalnızca Rum Ortodoks, Apostolik Ermeni kültürünün toplamı değil, çeşitli uygarlıkların Anadolu Müslüman halk kültürü de dahil değişik kültürlerin örtüştüğü, çok katmanlı, Bizans öncesi ve sonrasıyla, Selçuklu ve Osmanlı yüzüyle özel bir mekandır.'' (syf 13). Kapadokya'ya ayak bastığımda yakın arkadaşlarımla gitmiş olmamın verdiği heyecan mı bimiyorum ama, kendimi faklı bir kültürde buldum. Bu küçük şehir bana enerji vermişti. Yaşadığım çevreden daha yöresel ve tarihi açıdan yelpazesi daha genişti. Otele yerleştiğimizde en çok ilgimi çeken şey, otel odalarının taştan yapılmış olmasıydı. Otantik bir hava vermesinin dışında, bana tutsaklık hissini çağrıştırdı. Taşların sıkı dizilimi, küçük bir kapının oluşu acaba hangi tehdite karşı korunma eğilimiydi. Eski çağlarda yaşayan insanlar kimbilir kimleri ağırlamış ya da tutsak etmişti. Belki de saklanmak, tutsak olmak hayatlarının geri kalanını ve nesillerini devam ettirmek için bir zorunluluktu. Her şehirde olduğu gibi, Kapadokya'nın da gizemini anlamaya çalışıyordum. Sabah, güzel bir kahvaltıdan sonra gezimize, Göreme Açık Hava Müzesi ile başladık. Müze bilindiği üzere kayaların -peri bacalarının- içine oyulmuş alanlardan oluşuyor. Mağaraların içine girdiğimizde ise o zamanda yaşayan, yetenekli sanatçıların çizdiği resimler duruyor. Her birinin anlamları ve işlevleri farklı. Keşke o zamanlarda yaşasaymışım, tüm bu resimlerin nasıl neye göre çizildiklerini öğrenseymişim diyorsunuz. Bu gizemi, tüm detaylarıyla öğrenmek maalesef girişteki yazılı metinlerden mümkün değil. Genel olarak, Göreme Açık Hava Müzesi'ni Türkiye'de hatta Dünya'nın her yerinden insanları görmeye teşvik ediyorum. Sadece gitmeden önce, yeterli miktarda bilgi sahibi olmanızı ve bilinçli bir şekilde gezmenizi öneririm. İkinci durağımız ise merkezde kalan Çömlekçi Chez Ali'nin atölyesiydi. Yaklaşık on beş metrekare bir yere otuz kişi sığmaya çalıştık ve usta işe koyuldu. Bir eli seramikteyken diğer elini ıslatıyordu, ayağıyla ise alttaki tekerleği çeviriyordu. Sonuç ise çok başarılıydı. Bize çömleğin tarihinden bahsetti. En sonunda çömlek yapmak için kim gönüllü olmak ister diye sorduğunda elimi kaldırdım. Başıma geleceklerinden hiç haberim yoktu. Arkadaşlarım, genelde yaratıcı bir hayal gücüne sahip olduğumu söyler. Fakat, seramik işinde yaratıcılığın dışında ince bir ustalık işinin gerekli olduğunu anladım. Görüldüğü kadar kolay bir işlem değilmiş. Hayatımda tecrübe edebileceğim nadir şeylerden birisi oldu. İnsanların bu işlemi yaparken ne kadar tutkulu olabileceğini hayal ettim bir an için. Bir kaç malzemeyle bir şey üretiyorsun ve ürettiğin bu şeyle, fonksiyonu tamamen farklı olan yeni bir şey elde ediyorsun. Belki bol tereyağlı bir testi kebabı belki de küçük bir tohumdan çıkan yeni bir menekşe... Kapadokya, coğrafi olarak İç Anadolu'nun kırsal ikliminde bulunduğu için gittiğimiz mevsimde fazla insan veya aktivite yoktu. Grup olarak gittiğimiz için de çok fazla yeri görme fırsatımız olmadı. Bu yüzden yazın tekrar gidip, orada yaşayan insanlarla sohbet etmek ve bu küçük şehrin gizemini daha yakından çözmek istiyorum. Çünkü biliyorum ki; Kapadokya turistik amaçlı gidilen bir yerden daha fazlası. SİMAY EZER 21502577