Masal Tadında Eleştiri / Çağıl KOKOL

Hayvan Çiftliği adlı roman İngiliz yazar George Orwell'ın en bilindik ve başarılı romanlarından birisidir. Bu kitap birçok yorumcu tarafından geçmiş zamandaki sosyalizmin eleştirisi gibi görülmüş olsa da kitabı okurken günümüze uyarlamak mümkün. Eseri okurken bir yandan eğleniyor bir yandan da vermek istediği mesajları anlamaya çalışıyorsunuz. Ilık bir meltem gibi siyasetin inceliklerini bize apaçık hissettiren Hayvan Çiftliği'nin bu denli gizli mesajlar içermesi birçok okuyucuyu kendine çekti sanıyorum. Romanın dönemin siyasetine göndermeler yapıyor olması ilk bakışta fark edilmese de kitabı okudukça yazarın neleri ve kimleri iğnelediği hatta çemberine aldığı anlaşılıyor. Eleştirel bir yazı tadında olan bu kitap aynı zamanda okuyucularına dönem ile ilgili bilgi de vermekte. Kitap tamamı ile hayvanların dünyasını konu alıyor. Bir çiftlikte yaşayan hayvanlar yine o çiftlikte bulunan akıllı bir domuz tarafından özgürlüklerine kavuşma fikri ile cesaretlendiriliyor daha kaba tabiri ile kışkırtılıyor. Aslında yazarın hayvanları tasvir ederken onlara eklediği insani özellikler belki de vermek istediği mesajların en güzel kanıtıdır. Hapsedilen ve açığa çıkmak için çırpınan özgürlük düşüncesini kitap boyunca hissetmek mümkün. Eser bir masal kitabı izlenimini verse de küçük yaştaki çocukların okuyup anlayabileceğini düşünmüyorum. Kitap bana göre çok başarılı ve akıcı çünkü romandaki tiplemeler gerçeğe oldukça yakın. Buradaki hayvanlar tıpkı insanlar gibi yaşamları pahasına özgürlüklerine koşuyorlar. Romanı okurken çoğu zaman konuşmaların hayvanlar tarafından yapıldığını unutuyorsunuz aslında çünkü aralarında geçen konuşmalar, yaptıkları planlar ve daha birçok şey bizlere insanları çağrıştırıyor. Romanda yer alan "İçeride on ikisi de öfkeyle bağırıyor, on ikisi de birbirine benziyordu. Artık domuzların yüzlerine ne olduğu anlaşılmıştı. Dışarıdaki hayvanlar, bir domuzların yüzlerine, bir insanların yüzlerine bakıyor ama birbirlerinden ayırt edemiyorlardı.'' satırları söylediklerimi kanıtlar nitelikte. Bu kitabın birçok kişinin gözünü açtığını düşünüyorum. Belki de yazar çevremizde olan biten her şeyi görmemizi sağlamıştır. Kitabın hayatımızda pozitif bir etkiye neden olacağını düşünürsek, okumadığımız her anın bizim için bir kayıp olduğunu da bilmemiz gerekir. Daha önce de söylediğim gibi kitap o dönemi anlatsa da günümüze de rahatlıkla uyarlanabilir. Yaşanan olaylar, dönen entrikalar... Hayvan Çiftliği'ni okuyup bitirdikten sonra oturup düşündüğünüzde etrafınızda tüm bu olanlara ne kadar da benzeyen olaylar yaşadığınızın ya da böyle olaylara istemeden şahit olduğunuzun farkına varıyorsunuz. Belki de siyasetin acı tarafını bir tokat gibi yüzümüze çarpıyor bu roman. Hayvanlar özgürlük mücadelelerini kazanıyorlar belki de fakat bilmedikleri şey, aslında tüm kötü şeylerin ondan sonra başlayacağı... İnsanların baskısı ve diktatörlüğünden kurtulmak isterken, başlarındaki domuzların bencil ve doyumsuz tavırları onlara insanları hatırlatıyor. Tabiri caizse yağmurdan kaçarken doluya tutulmak gibi. Eser insanların pek de yabancı olmadıkları bir konuyu çarpıcı ve iğneleyici bir dil ile anlatıyor. Hayvan Çiftliği ders almak isteyen tüm insanların şüphesiz tercih edebileceği bir kitap. Bundan seneler sonra okunduğunda bile değerinden hiçbir şey kaybetmeyeceğini düşünüyorum. Kitabın diline geldiğimiz de ise oldukça akıcı ve rahatlıkla anlaşılabilecek olduğunu görüyoruz. Öyle ki elime aldıktan üç gün sonra son sayfasını çevirdim. Kitabın başından sonuna kadar usta bir dil ile anlatılması da yazar George Orwell'ın deneyimini gözler önüne seriyor. Tüm bunların yanında kitapta çizimlerin de yer alıyor olması okuyucunun dikkatini çekmek için oldukça başarılı bir tercih olmuş çünkü böyle çizimler sayesinde kitap yavan anlatımından çıkıp bambaşka dünyalara götürüyor okuyucularını. Kitabın sonlarına doğru domuzların tüm yönetimi ele geçirmesi ile birlikte açığa çıkan tek bir şey vardı; akıllarını kullanamayanlar birilerinin himayesi altında yaşamaya devam ederler. Masal tadında iğneleyici ve eleştirel cümlelerle dolu bu kitabın herkes tarafından okunması gerektiğini düşünüyorum. Oldukça başarılı vuruşlara sahip olan bu eser vermek istediği mesajlar bakımından da oldukça zengin. Kitabın esintilerine dair okuyucuların aklında kalacak en önemli şey ise sonunda yer alan ve derin bir anlama sahip olan sözdür "Bütün hayvanlar eşittir FAKAT Bazı hayvanlar ötekilerden daha fazla eşittir."