KÜÇÜK DÜNYALAR

Üzgünleeeer, küskünleeeer, tutunamayanlaaaar, dışarıda kalanlaaaar, küçük insanlaaaar, zavallılaaar, konçinalaaaar... Duyduk duymadık demeyiiiin! Peynir, ekmek yemeyiiiiin! Yerseniz bize görünmeyin! Birinci Uluslararası Küçük Dünyalar Toplantısı sona ermiştir. Küçük Dünyalar Komitesi başkanı Haldun Taner, başkan yardımcıları Oğuz Atay, Franz Kafka ve yazman Sami Uğur Berksun sizlere bu bildirgeyi gururla sunmaktan büyük memnuniyet duyarlar. Bildirgeyi dinlerken ayılıp bayılmamanız için hiçbir işe yaramadıklarına en baştan yemin ederler. " İşbu metin oyunlarla yaşayanları ve küçük dünyaları dile getirmekten başka maddi ve manevi bir amaç gütmemektedir. Güzellik tanrısının cömertliğinden, tabiat ananın iyi niyetinden, ciddiyet kavramının bizatihi kendisinden nasibini alamamış bütün insanları kendi çatımız altında toplanmaya ve yeni bir dünya inşa etmeye çağırıyoruz. Ulu önderimiz, muhterem başkanımız Haldun Taner'in yağmurlu bir Şişhane sabahı aklına gelen işbu bildirge, ondan daha önce dönüşümünü geçirmekle meşgul olan Kafka'nın da zihninden geçmişti. Birinci başkan yardımcımız Oğuz Atay, bu satırları yazarken bendenize, kendisinin böyle bir bildirgeyi düşünmekle kalmayıp kaleme aldığını anımsatıyor. Oğuz Bey'in 724 sayfalık Tutunamayanlar ansiklopedisini temel kaynak olarak görmekle birlikte o kitabın detaylarını Ankara'da belediyenin kazdığı çukurdan bizlere seslenen Orhan Veli'nin dediği gibi edebiyat tarihçisine bırakıyoruz. " Ey ahali! Kulak verin dediklerine, dinleyin. Devamı pek şahanedir bencileyin. "İşbu bildirge kerameti kendinden menkul benzerlerinden farklı olarak menkul veya gayrimenkul mevzulara değinmemektedir. Çıkış noktamız, üstadımız, membaımız Haldun Bey'in "Konçinalar, Eczanenin Akşam Müşterileri ve Kantar Katibi Ali Rıza Efendi" hikayeleridir. Her ne kadar Çek dostumuz Kafka girizgahımızda belirtilmeyen bir bahsi gündeme getirmek istemiş ve bunu çevirmeni aracılığıyla bize iletmişse de bu isteği tarafımızca geri çevrilmiştir. Bize kırılan Kafka Milena'ya mektuplar yazadursun, biz orta oyununu anımsatan bu uzun giriş ve muhavere kısımlarını geçip fasıl kısmına gelelim." Ey ahali! Geldiler sonunda fasılaaa, İsmail Dümbüllü'yü, Kavuklu'yu ve Pişekar'ı hatırlatırcasınaaa... " Maksadımız; hayatın ihtişamlı koridorlarını değil arka sokaklarını göstermektir, küçük insanı küçük dünyasında ele almaktır, iskambil destesindeki konçinaların epik trajedisini yansıtmaktır, muzaffer olamayanları, septikleri şahlandırmak; bir kez olsun hayatın onların da alınlarından eğilip öpmesini sağlamaktır. Mücerret birtakım faraziyeleri de büyük teorilerin yanına iliştirmenin derdindeyiz. Küçük insanın peşindeyiz biz, insanın değil küçük insanın... Bitirdikleri okulların, ayrıldıkları ortamların, eski arkadaş gruplarının, ilk unutulanlarının izindeyiz. Ailelerinin "ölüsü olan bir gün ağlar delisi olan her gün" dediği evlatların hayatlarını anlatmanın derdindeyiz. Yargıda bulunmaktan kaçınanların önünde bayrak sallıyoruz. Bu bağlamda kendini ifade edemeden terk-i hayat eyleyen tüm yoldaşlarımızı şükranla ve minnetle anıyoruz. "Rindlerin Ölümü" şairi Yahya Kemal'in şiirinde bahsettiği serin servilerin altında kalan kabirlerinde her seher bir gül açmasını ve her gece bir bülbül ötmesini diliyoruz. Kendileri pek soyut bir biçimde yaşayıp yaşadıkları gibi öldüklerinden bazı kariler, tutunamayan bu dostlarımıza her ne kadar az önce atfettiğimiz rintlik mertebesini yakıştıramasa da bizce "küçük insan" dostlarımızı bu şekilde anmanın bir mahsuru yoktur. Biz ekmek kuyruğunun başına veya sonuna değil arasına bakıyoruz. "En"lerin hatırlandığı bu kubbede, hoş bir sada olan ötekileri ele alıyoruz." Ey ahali! Geldiler yavaş yavaş sonuna kağıdın, yaktılar en acınasını ağıdın. "Mücerret, pek mücerret bir ekibiz, tarihte bulunmadık, vaktimiz olmadı. Vakanüvis tutmadık boşuna masraf- çünkü vakt-i kerametinde kayda değer vaka olmadı. Kayda geçirmediler bizi, kitaplara yazmadılar adımızı. İşbu yüzden kimse bilmez bizi, işbu yüzden çok eksiktir, hem yanlıştır hem tek yanlı okuduğunuz tarih kitapları." Ey ahali! Bertolt Brecht'in sesidir dinlediğiniz, Ferhan (Şensoy) Abi'nin kendisidir bildiğiniz... Gelemediler bir türlü sonaaa, yaklaştılar ama onaaa! " 'Var olmak algılanmış olmaktır' diyen filozofa da vardır elbet sözümüz. Bizi algılayan olmamıştır, bizim de budur fıtratımız; sayenizde yoğa çıkmıştır adımız, yoktur öyle makamda, koltukta gözümüz; küçük insanlarız hepimiz, biz ne yaşarız ne yaşamayız, şu koca kainatın arafındayız." Ey ahali! Geldiler şimdi bitişe, onlara kim yitişe... "Şudur ki son sözümüz: 'Yurdumuz yoktur bizim. Aralardayız, derelerdeyiz. Sorarsanız bulamazsınız; oralardayız, buralardayız. Kim miyiz biz? Yanından hızla geçtiğiniz dilenci, yüzüne bakmaktan iğrendiğiniz çirkin, geçen gün altıncı kez iflas etmesine gülüp geçtiğiniz yan komşu, üniversiteyi ikinci sınıfta terk eden öğrenci, arkadaşlarının üstüne basamadığı için bir ömür boyu paspas olmaya mahkum olan meslektaş, yaşlandığı için darülaceze köşelerine itilen dinozor, sevdiği insana aşkını itiraf edemeyen korkak aşık, bir ömür yola mahkum edilmiş yolcularız. Sayımız ne binlerdir, ne milyonlar. Üçüz, beşiz; varız, yoğuz. Ne isek o değiliz ne olmak istiyorsak oyuz." Ey ahaliiii! Duyduk, duymadık demeyiiiiin. Peynir, ekmek yemeyiiiiin. Yerseniz bize görünmeyin. Bitiş de yapıldı erdik nihayete. Son sözlerini iletmemiz isteniyor. Tellalız neticede. Kulak verip dinleyiniz son sözlerini, iyi belleyiniz tözlerini... "Muziplik tamamlandı." Sami Uğur Berksun /21300935