HAYATLAR FARKLI HİSLER AYNI

" Şu garip ağaçlar bana daima hasretini çektiğim uzak memleketleri hatırlatır. Onların alıştıkları yerlerden sökülerek buraya getirildiğini ve böyle suni tedbirler, ihtimamlarla yaşatılmaya çalışıldığını gördükçe biraz da hallerine acırım..." (91) der Kürk Mantolu Madonna. O anki hislerini ve içinde bulunduğu ruh halini öyle vurucu, öyle can alıcı bir benzetmeyle dillendirmiş ki, her sözcüğü sanki iliklerimde hisseder gibi oldum. Bu sözleriyle kalbime dokunur gibiydi ve şimdiye kadar kapanmak bilmeyen yaralarımı sarmak istercesine okşadı ruhumu dakikalarca. Romanda Raif Efendi tarafından eşsiz bir şekilde tasvir edilmiş, fakat gerçek hayatta hayali bile kurulamayacak kadar güzel olan bu kadının bendeki yeri bir anda bambaşka boyutlara ulaşıvermişti. Söz konusu satırları okurken gözyaşlarıma hakim olamıyordum, bunun sebebi de o sökülen ağaçlarda kendimi bulmamdı... Nihayet yedi yıldır içimde biriken, kendini şimdiye kadar belli aralıklarla göstermiş olan Almanya özlemim bu satırlarla birlikte patlak vermiş, özgürlüğünü ilan etmişti. Anılarım, şimdiye kadar zor zapt etmeyi başardığım hislerim, susturulmuş heyecanlarım şiddetlenerek, önündeki hiçbir engeli tanımadan kendini dışarı atıyordu. O anda memleketimin taşı, toprağı, havası, suyu canlanıvermişti gözümde. Buram buram memleket kokuyordu her yer, memleket! Ve Almanya'm, benim doğduğum yer, bana kimliğimi kazandırmış olan bu güzel ülke cennet kapılarını tekrar sonuna kadar aralamış, beni selamlıyordu gülerek... Özledim onun her zerresini, evet hem de her zerresini. Almanya lafı geçtiği anda tarifi mümkün olmayan duygular bedenimi işgal ediyor ve yıllar önce en sevdiği oyuncağını kaybetmiş bir çocuğun ona yeniden kavuştuğu andaki müthiş sevincini yaşıyorum her seferinde sanki. Dar sokaklarında saatlerce aylak aylak dolaşmayı, evimizin bekçisi olarak kabul ettiğimiz yüz yıllık çınar ağacının büyüsünde kendimi kaybederek günlüğümün sayfalarına bir şeyler karalamayı, hayata dair bilgi ve tecrübelerini gıpta ettiğim karşı komşumuz Frau Jachmann ile gece yarılarına kadar sohbet etmeyi, Almanların geleneklerinden sayılan, her yıl iki defa gerçekleştirdikleri Kamp Ateşi'ne katılmayı ve hatta dondurucu soğuğunda kahvemi yudumlamayı bile o kadar özledim ki anlatamam... (Almanya/Salzgitter/Heerte - Doğduğum yer) (Romanın Almanca versiyonu) Zordur insanın en saf çocukluk anılarını biriktirdiği, her sokağını ezbere bildiği, kokusuna alıştığı, mutluluğu ilk olarak tattığı, "Ben buraya aitim" dediği yerden koparılıp benliğine yabancı olan bir çevreye alışmak zorunda kalması. Bu adaptasyon süreci bazen haftalar sürer, bazen aylar, bazense yıllar... Hani günümüzde herkesin ağzından kolaylıkla çıkıveren "Anlatılmaz yaşanır" diye meşhur bir söz vardır. İşte benim zorlu, kendi içimde verdiğim savaşlarla dolu hayatımın evrelerini tanımlamak için bundan daha ideal bir deyiş yoktur herhalde. Bir insan hiçbir şekilde benimseyemediği, geceleri başını yastığına koyduğunda "huzurluyum" diyemediği, kendisine korkunç derecede yabancı bir ortamda hayatına kaldığı yerden devam edebilir mi? Ya da aynı dili konuşmadığı, gelenek ve göreneklerinden bihaber olduğu, yaşam tarzlarını bilmediği yabancı yüzler arasında yaşamaya zorlandığını düşünen bir insanın yüzündeki gülümseme gerçekten doğal olabilir mi? On üç yaşına kadar canlılığı ve hayat enerjisiyle tanınmış Eda gitmiş, yerine anne ve babasından bile sevgisini esirgeyen, dış dünyayla bağlantısını kopararak kendi hayal dünyasında var olmaya çalışan bir kız gelmişti. Ve en acısı da, etrafımda beni ayağa kaldıracak, "Ne olursa olsun arkandayım" diyebilecek tek bir dostumun bile olamamasıydı. Yalnızdım. O zaman iki kat daha nefret ettim bu dünyadan, iki kat daha tiksindim. İnancımı, öz güvenimi, cesaretimi, saflığımı, tebessümümü, kısacası beni ben yapan her şeyi koparıp almıştı hayat benden bir çırpıda, hem de gözümün yaşına bakmadan... O yaşta böylesine ağır bir yükün altına girip hayatın acımasızlığıyla yüzleşmek yerine oyuncaklarımla onayıp hayatı tozpembe görmem gerekmiyor muydu? Hayatımın iki yılını amaçsız bir şekilde boşa harcadıktan sonra acı ama gerçek olan bir şeyin farkına varmıştım: Ben istesem de istemesem de, memnun olsam da olmasam da hayat devam ediyordu tüm hızıyla. Üstelik herkesin kendine göre bir uğraşı, gerçekleştirmek için yorulmak nedir bilmeden peşinden koştuğu hayalleri, hayata tutunmak için bir sebebi vardı. Peki, bu denli dolu geçen hayatların arasında benim hayatım neredeydi? Geriye dönüp baktığımda kendimi koskoca bir hiçliğin içinde bulup gençliğimin bu şekilde ziyan olmaması gerektiğinin farkına vardığım anda tüm zorluklara karşı yetişkin bir insan gibi savaş vermiş, kendi azmim ve ailemin desteği sayesinde aydınlığa giden yola baş koymuştum. Artık yabancı dil üzerine eğitim alıp Türkiye'nin sayılı konferans çevirmenlerinden bir tanesi olmayı amaç edinmiş ve bu yolda tüm kararlılığımla ilerlemeyi hedeflemiştim... (Romanın bir fincan kahvenin yanına yakışacak bir eser olduğunu gösteren resim) İnsanlar aynı acıdan mustarip olsalar da bunlarla baş etme şekilleri her zaman için farklılık gösterir. Kendi hayatımı ayrıntılarıyla gözler önüne serdikten sonra sizi çok fazla zorlukla karşılaşmış, her defasında kendinden bir şeyler yitirerek hayatın acımasızlığıyla fazlasıyla yüzleşmiş bir insanla tanıştırmak istiyorum: Raif Efendi. Bu şahsiyet, büyük usta Sabahattin Ali tarafından kaleme alınmış olan "Kürk Mantolu Madonna" romanının hem romantik mizaçlı ana karakteri hem de var olma sebebidir. Hayata ve insanlara karşı kayıtsız kalan, olumsuzluklar karşısında tabiata sığınmayı tercih eden, kendi kendine yetmeye çalışan, içine kapanık fakat zararsız olan Raif Efendi "Dünyanın en Lüzumsuz Adamı" olarak addedilse de bana göre varlığı kesinlikle lüzumsuz değildir. Çünkü o çok fazla kitap okuyan, karakterini yaptığı resimlerle ifade eden sanatçı ruhlu bir şahsiyettir. Belki de bu şahsına münhasır kişiliği onu çekingen ve korkak bir erkek figürü olarak karşımıza çıkarır. Aslında o bir kadını tüm varlığıyla sevebilecek nitelikte, duygu yüklü, ince ruhlu bir insandır. Nitekim o, tüm bu özelliklerine karşın karşısındakiyle iletişime geçecek cesaretten yoksundur. Fakat bu döngüyü kırabilecek tek bir kişi vardır; o da taparcasına sevdiği Kürk Mantolu Madonna'dır. Yalnızlığını yalnızlığıma benzettiğim Raif Efendi'nin yanında yalnızlığını paylaştığı Maria Pruder'i varken benim de bu kötü zamanlarımda yanımda ailem ve dostlarım vardı. Hayat bizim aynı zorluklardan geçmemizi istemişti. Fakat bir fark vardı: Raif Efendi hayata tutunma sebebini çabuk kaybedip sonsuz bir yalnızlığın esiri olurken ben, ailem, dostlarım ve hayallerim sayesinde bu korkunç duyguya veda etmiştim sonsuza dek. Gönül isterdi ki kitabın sonu Raif Efendi'nin mutluluğuyla bitsin... Gönül isterdi ki o, siyahlarla dolu hayatını ruh ikiziyle renklendirsin... Benzer şekilde yalnızlıklar yaşayan insanların bu zorlu savaşın galibi olmaları ve Raif Efendiyle aynı sonu paylaşmamaları dileğiyle..