Önce Sağlık, Sonra Alzheimer

Öncelik sıralamamız değişse de sağlık, herkes icin her daim birinciliğini koruyan bir kavram. Öyle ki ilgisini üzerinden çektiğimiz anda sağlık, nazlanıp kendini hatırlatma konusunda en ufak tereddütte bulunmuyor. Hatta sağlığımızın yerinde olduğu düzenin içine öylesine yerleşmiş, bu düzeni öylesine benimsemişiz ki burnumuz aksa bu düzenden uzaklaşıyor, halsizliğimizle olaylara seyirciliğimizden öteye geçemiyoruz. Bu gibi durumlar sağlığı yerinde olan insanlar için hayatın tuzu biberi olsa da, ne yazık ki bu denli şanslı olamayanlar da var... Bilakis yalnızsanız, önünüzdeki teknoloji oldukça gelişmiş olsa da sizi tam olarak anlayıp anlatamazken... Sizi siz yapan şeylerden, anılardan yavaş yavaş parçalar kaybediyorsanız ve belki de bir gün geriye hicbir şey kalmayacağının farkındaysanız... Alzheimer, kurbanlarını sezdirmeden ele geçiren ve onları önce toplumdan bir sonraki adımda ise en yakınındakilerden hatta kendinden bile sessizce uzaklaştıran bir hastalık. Ülkemizde ise günümüz tarihiyle halihazırda bu hastalıktan muzdarip dörtyüz bin vatandaşımız, onlara uzanan bir yardım eli beklerken, onların topluma kabullenmeyi çok gören, hastalığı bile tanımayan bir kesimin onları anlayabildiğini iddia etmesi ise fikrimce durumu daha içler acısı kılıyor. Hatta Alzheimerı ve hastalarını anlamaya yönelik güvenimiz zaman zaman o kadar yükseliyor ki dalga konusu haline getirip durumu yumuşatmaya çalışıyoruz. Kanımca bu yumutşatmanın affı yok hatta bu hastalıkla mücadele etmeyi, karşısında durmayı başaranlar birçoğundan üstün konuma geçiyor gözümde. Peki gerçekten anlayabiliyor muyuz bu hastalığı? Hastalığın getirdiği acının boyutunu anlayabilmek bir yana dursun, ancak zararların boyutunu algılayabiliyoruz, çünkü böyle bir hastalığı anlama potansiyeline bile sahip olmak bence başlı başına çok büyük bir psikolojik yükle baş etmeye çalışmak demek. Öyle ki nörobilimci ve yazar Lisa Genova "Unutma Beni" adlı romanında Alzheimerlı başkarakterinin etkileyici konuşmasına "Tepki gösterecek değilim ama Alzheimer hastalığını bir tür unutkanlık hastalığı olarak gorüyorsanız ögrenecek çok şeyiniz var demektir" cümlesiyle giriş yapıyor. Basit bir unutkanlığımızda afallarken bazen de kendimize bile kızarken düşünsenese, aynı sevdiğiniz ev, aynı sevdiğiniz insanlar ve yıllarla beslenmiş bir emek dağı, fakat farklı bir siz... Bir bir unutmanın acısını yaşamak geçirdiğiniz günlerin ve yerlerini insanların... Önce sevdiğiniz esyaların yerlerini teker teker karıştırmaya başladığınızı düşünürsünüz belki de. Sonra bir bir o eşyalar da silinir ve neyi aradığınızı dahi unutur hale gelirsiniz. Yüdüğünüz sokaklar arapsaçına döner ve ardından evinizin yolunu, ev icin yola çıktığınızı unutursunuz belki, sonra kendinizi. "Çok güzelsin... Sana bakıp kim olduğunu bilmemekten çok korkuyorum..." Hatta yemeyi, yaşamayı sonunda... Alzheimer hakkında iki satır yazmak ve yalnızca birkaç dakikalığına ucundan bir empati kurmak bile bana sanki devasa karanlık bir mağaranın içinde ölümü bekliyormuş hissini yaşatmaya ve hastalığın vurduğu insanı, hayatı nasıl arafa donüştürebileceğini ancak algılayabildim. Bir gün karşılaşmam ihtimal dahilinde olan bu acıları birebir yaşamanın yanı sıra bir de atlanmaması gereken bir nokta var ki bu da yok oluşunuzu izleyenlerin yaşadıkları olmalı. Değer verdiğiniz ve değer beklediğiniz bir insanın henüz kim olduğunuzu bile çıkaramaması bence bu noktada Alzheimerı iki kişilik bir hastalık haline getiriyor. Bir nevi parça parça ölüyor sevdiğiniz gözünüzün önünde, ondan bir parça, her geçen gün ortak bir noktanız olmaktan çıkıyor ve sizi bir adım daha uzaklastırıyor. Çok şanslı olduğumu hatırlayarak söylemeliyim ki bu durumu anlayabilecegim bir deneyimim olmamakla beraber, algılarım dogrultusunda sanırım şunu söyleyebilirim; Alzheimer yaşadığı doğrultuda çevresine de yaşatıyor ve sinsice tüketiyor talihsiz kurbanlarını. Yine de çözümün sorunun içinde yer aldığını düşünüyorum. Kesin bir tedavi bulunamamış olsa da, sözlerimi toparlarken umutlu olduğumu ve bu umudun yine birliktelikten geçtiğini belirtmek isterim. Her hastalıkta olduğu gibi yalnız hissetmemenin, güvende ve sevdiklerimizle olduğumuzu bilmenin küçük unutkanlıkları büyük ve derin bir hastalığa sürüklemekten ziyade, adaylarını güldüren hafif dalgacı bir iki espri seviyesinde bırakmaya yeteceğine gönülden inanıyorum. Bir de ne diyecektim... Evet, önce sağlık!