KADINLAR DA VARDIR/ERENDİZ ATASÜ

Kadınlık ve erkeklik... Toplumun gözünde birbirine hem bir o kadar yakın hem de bir o kadar uzak iki olgu... Erkek güç demektir, kadın zayıflık. Erkek otorite demektir, kadın hizmet eden. Erkek özgürdür, kadın ise tutsak. Aslında bu kavramlar ataerkil toplum yapısından hala sıyrılamamış olmamızdan kaynaklanıyor;erkek her konuda üstündür algısı. Erkeklere tanınan bu haklara karşılık kadınların ne itiraz etme ne de fikrini belirtmeye hakkı vardır:çünkü toplumsal açıdan kadın itaat edendir. Her ne kadar Cumhuriyet döneminin etkisiyle kadınları bu cinsiyet ayrımından tanınan geniş haklarla yasal olarak kurtarsak da, aslında toplumu benimsediği ve doğru kabul ettiği bu olgulardan kurtaramıyoruz sevgili okuyucularım. Erendiz Atasü, aynı zamanda ilk kitabı olan Kadınlar da Vardır eseriyle bu noktada kadınların sesi olmayı amaçlamıştır. Birçok hikayeden oluşan bu kitabı, toplumda etkileri fazlaca hissedilen cinsiyet ayrımını temel alıyor. Öykülerdeki kadınlar, hangi ekonomik ya da sosyal yapıya ait olurlarsa olsunlar ortak sorunlarla karşı karşıyalar:bağımsız bir kimlik oluşturamama, ilişkilerde yıpranan taraf olma ve bunların sonucu olarak kişilik kaybı ve yeni bir kimlik arayışı. Bağımsız bir kimlik oluşturamama ile kastettiğim, kadının özellikle evlilik sonrasında erkeğin farkedilir üstünlüğü karşısında kendini bir bireyden ziyade bir obje olarak görmesi ve kendini bir birey olarak kabul ettirmek yerine yeni bir kimlik arayışında olmasıdır. Tıpkı yazarımızın Kadınlar da Vardır adlı hikayesinde ele aldığı Servet Hanım karakteri gibi:kendisini ailesine adamış fedakar bir kadın ve yakalandığı rahim kanseri hastalığı. Bu talihsiz olay karşısında eşi ve çocukları ilk başta kendilerini suçlu hissetseler de Servet Hanım sağlığına kavuşunca her şey eski haline döner:otoriter baba, hizmet veren anne. Bana göre kitabın en vurucu kısımlarından biriydi"Evin en değerli porselenini kırmış çocukların suçluluk dolu şaşkınlığı vardı yüzlerinde."tanımlaması. Maalesef çocuklarının ve eşinin Servet Hanımın bu hastalığı karşısındaki üzüntüleri ve suçluluk duyguları sahte, altında aslında gizli bir korku yatıyor:anne figürü olmadan onca sorumluluğu kimin yükleneceği korkusu. Öyle ya toplum olarak annelerimizin hizmet etmesine o kadar alışmışız ki onlarsız bir hayatın düşüncesi bile bizi endişelendiriyor, tabii ki onlara karşı duyduğumuz sevgiyi inkar etmiyorum ancak maskeler düştüğünde sadece endişelerimizle karşı karşıya kalıyoruz. Kadın erkek eşitsizliği Türklerin özellikle aile yapılarında sıkça karşılaştığımız bir durum: babalar bir sözüyle olayı kestirip atabilir;annelerin onayınının alındığı bir konu ancak babalar isterse gerçekleşebilir;sadece babalar sinirlenebilir, sadece babalar kırıp dökebilir, yıkıp geçebilir. Buna karşılık anne figürü hep itaat edendir, fedakarlık yapandır. Bu noktada kendi aile yaşantıma baktığımda benim görüşüm eğitimli olmanın bu çağ dışı algıları yok ettiği yönünde. Eğitimli ve bilinçli bir baba olarak benim babam bu klasik Türk aile babası figürünün aksine bir konuda tek güç, tek otorite olma çabasında olmadı hiçbir zaman; ev ve çocuklar konusunda bütün sorumlulukları paylaşıp, karşılaşılan sorunlarda da aynı zamanda çalışan bir kadın olan annemin üzerindeki yükü hafifletmeye çalıştı. Eğitim seviyesi ile cinsiyetler arası saygı arasında doğru bir orantı var, maalesef özellikle eğitimli birey oranı açısından da düşük bir orana sahipTürkiye 'nin doğusunda karşılaştığımız her geçen gün artan kadına şiddet haberleri de bu fikrimi destekler nitelikte. Peki bu noktada eğitim seviyesi tek sorun mudur ?Elbette ki hayır;ailelerin çocuklarına verdiği değerler de önemli bir paya sahip. Eğitimsiz erkek çağ dışıdır, baskıcıdır ;eğitimli erkek moderndir, saygılıdır diye genellemeyi de doğru bulmuyorum. Aileler çocuklarını yetiştirirken cinsiyet ayrımcılığına düşmeden onlara eşitliği, paylaşımcılığı, duyarlılığı aşıladıklarında ikili ilişkilerde daha bilinçli, saygılı ve modern bireyler ortaya çıkar. Yani aslında demek istediğim akademik eğitimin haricinde bireylerin kişilik açısından da eğitilmeleri gerekmekte. Sadece evlilik veya aile hayatında karşılaştığımız bir sorun değil aslında bu eşitsizlik durumu. Kadınlar gerek profesyonel gerekse sosyal hayatlarında da erkeklerin bir adım gerisinde kalıyor. Yani aslında erkek egemenliğine sadece toplumun cahil kesimlerinde değil , eğitimli tabakada da rastlanmakta. Kadınların toplumsal yapı tarafından bu denli baskı altında tutulması karşısında Erendiz Atasü de Kadınlar da Vardır diyerek tepkisini duyurmaya çalışıyor bir bakıma. Bu egemenlik karşısında daha ne kadar sessiz kalınabilir sevgili okuyucularım?Yıllardır süregelen bu sorunu çözmekte , çeşitli yasalar çıkartıp kadın haklarını güvence altına almakla bir yere kadar başarılı olabiliriz. Asıl olarak toplumu benimsediği bu algılardan uzaklaştırmak bizim elimizde, eşitliği sağlamak bizim elimizde. Kadınlık ve erkeklik... Bana kalırsa sanıldıklarının aksine birbirlerine uzak kavramlar değildir, olmamalıdırlar. Evet, erkek güçlüdür, peki neden ;kadının elinden tutmak için. Evet, ataerkil aile yapısı gereği erkek otoritedir , peki neden;kadınlara tüm sorumlulukları yüklemek yerine onları yüklenmek için. Peki ya erkek ve kadının birbirini tamamlaması gerekirken bu üstünlük yarışı neden? Afra DÖMEKE