BİZ SENİN SESİNİ DUYDUK MERAK ETME GRAMOFON

Eskişehir'in en merkezi yerlerinden birinde sadece araba park yeri olarak kullanılan koca on bin metre karelik alan... Yarısı boş olan bu alanda, kullanılmayan binaların varlığını hiç sorgulamadan her gün bunun yanından geçip giden insanlar... Okulun ilk günü bize Eskişehir'deki eski otogar projesi verildiğinde ne yalan söyleyeyim pek ilgimi çekmemişti ve hatta içimden koca bir of çekip yeni dönemimin nasıl geçeceği hakkında karamsar düşüncelere kapılmaya başlamıştım. Tabii ki Eskişehir'e gidene kadar orası hakkında araştırmalar yapıp durduk. Açıkçası bu araştırmalar sonunda projemizi daha iyi tanıyıp ve anlayıp projeye karşı biraz daha sempatiyle yaklaşacağımı düşünmüştüm tıpkı ilk başta önyargıyla yaklaşılan fakat sonra en yakın arkadaşın olan insana hissedilen duygular gibi. Maalesef ki bu sürecin sonunda hislerimde pek de değişiklik olmamıştı. Evet, bu yer hala ilgimi çekmiyordu ve yapmak zorunda olduğum proje için heyecan duymamak beni korkutmaya başlamıştı. Eskişehir'e gittikten sonra projem için bu kadar heyecanlanabileceğimi bilsem gezi tarihini beklemeden otobüse atlayıp tek başıma giderdim oraya. Peki düşüncelerimi değiştirecek ne gördüm diye soruyorum kendime. Sevimsiz, camları kırılmış sıvaları çıkmış rahatsızlık veren bina yığınları. Benim gibi bulunduğu mekandan hemen etkilenen, bir anda çok huzurlu veya çok mutsuz hissedebilen takıntılı bir insan için aslında hiç de heyecan verici bir şey olmaması gerek bu dökülmüş bina yığınlarının. Zaten gitmeden önceki araştırmalarımda bunu gördüğüm için karamsarlığa kapılmıştım; ama uydu görüntüleri, haritalar, internetteki bilgiler ne kadar anlatabilir ki bir yeri? Gidip görmek, o yeri yaşamak ve özellikle orayı hissetmek çok farklıymış. İşte maalesef bu devreden sonra teknolojinin yardımlarını göremiyoruz; çünkü o bize bir şehri şehir yapan varlığı göstermekte yetersiz kalıyor: o yerde yaşayan insanları. Beni de projenin derinden etkileyen, heyecanlandıran kısmı tam olarak da burasıydı. Oradaki insanları izlemek, incelemek yani o şehirde onlarla beraber yaşamak benim bütün düşüncelerimi değiştirmişti. İlk gördüğümde beni çok mutsuz eden arazi sadece bir saat gibi kısa bir sürenin sonunda beni çok heyecanlandırmayı başarmıştı. Eskişehir'in halkıyla beraber orada bir saat yaşayarak oradaki insanlarla bizim bina yığınları arasındaki ilişkiyi anlamaya çalışıyordum. Her gün binlerce insan geçiyor o koca alanın yanından; fakat birisi bile kafasını kaldırıp bakmıyor burada ne varmış diye. Öyle güzel bir konumu var ki, eğer bu binalar olmasa halkın her gün kullandığı yol kısalacak çünkü; bu yerin etrafından dolaşmak zorunda kalmayacaklar. Fazla yürüdükleri mesafelere rağmen bir kişi bile şikayetçi değil. Şikayetçi olmak da ne, kimse orada bir yapı olduğundan haberdar bile değil. Eskiden Eskişehir'in en canlı olan, her gün yüzlerce insanın geldiği bir yer nasıl olabilir de yıllar içinde bu kadar unutulmuş bir yer haline gelebilir anlam veremiyorum. Zamanında sevenler birbirine orada kavuşmuş, aileler çocuklarından orada ayrılmışlar çocukları başka şehre okumaya giderken. Zamanında bu kadar yoğun duyguların yaşandığı yer, Eskişehir'in eski otogarının bulunduğu yer, bu kadar kısa süre içinde unutulmamalı. Orası Eskişehir'in bozulmuş ve unutulmaya mahkum kalan, artık müzik çalmayan gramofonu. Yıllar önce en temiz müziği çıkaran bir aletken artık evin bir köşesinde paslanmış bir halde yatıyor. Çırpınıyor, birisi onu fark etsin diye; çırpınıyor birisi onu tamir etsin diye, eskisi gibi tertemiz bir sesle güzel müzikler çalabilsin diye. Her gün yanından pazardan gelen teyzeler, okula giden çocuklar, işe giden adamlar geçiyor ama hiçbirisi duymuyor bu yardım çağrılarını. Hatta duymamakla beraber gözlerinin önünde durduğu halde görmüyorlar bile! O yokmuş gibi hayatlarını sürdürmeye devam ediyorlar. Biz senin sesini duyduk merak etme gramofon. Seni, elinden tutup kaldırmaya geldik. Öyle bir kalkış olacak ki bu, eskisinden çok daha gür çıkacak sesin. Seni görmeyen ve duymayan insanlar nasıl fark edememişiz diyerek hayret içinde sana bakıp her gün senin müziğini dinlemeye gelecekler ve dibinden ayrılmayacaklar. Ben Eskişehir'in unutulmuş ve insanların görmeden yanından geçip gittiği eski otogara karşı karamsarlıkla bakarken artık çok yoğun duygular besliyorum. Orasının elinden tuttum, benim oldu, benim sorumluluğumda ve her gün binlerce insanla dolup taşana kadar bırakmayacağım elini. Sadece bu eskiyen yerin mimarı değil aynı zamanda kahramanı olacağım. Ben senin sesini duydum, hislerini anladım merak etme gramofon. Elif Gamze Dedeler