SEMİH TEKER

Tüketiyoruz Ama... Yüzyıllar içerisinde gelişen teknoloji ile hızlanan üretim sonucunda tüketimin de aynı ölçekte artması yadsınamaz bir gerçek. Gereğinden fazla üretiyor ve tüketiyoruz. Sırf çevremizdeki insanlar yapıyor diye film izliyor, markalı kıyafetler giyiyor, ünlü restoranlarda yiyoruz. Aslında bunları bilinçli bir şekilde yapmıyoruz, başka bir el tarafından biz bu yola itiliyoruz. Eğer biraz uzaktan bakabilirsek kendimize üçüncü bir elin varlığını daha kolay anlayabiliriz. Dünyadaki tüketici kitleyi yöneten yüzde birin üzerindeki yüzde birin elini... İçtiğimiz kahveden giydiğimiz kıyafete, yediğimiz yemekten kullandığımız parfüme kadar günlük hayatımızda her şeyimizi belirleyen azınlık bir grupla karşı karşıyayız. Hangi otomobili kullanmamız gerektiğini, hangi uçak firmasının daha iyi olduğunu ya da hangi firmanın hamburgerinin daha lezzetli olduğuna karar verdiren bir azınlık. Şu an dahi tüm bu ürünleri sıralarken yüzlerce marka aklımızdan geçti bu azınlık sayesinde. Bir markete girdiğimizde aldığımız tüm ürünlere dönüp tekrar baktığımızda bize bir yerlerden tanıdık gelmiyor mu sizce de? Aslında aldığımız ürünlerin çoğu bizim daha önce rastladığımız ve hafızamızda yer etmiş ürünlerdir. Çünkü insan psikolojisinde bilinmeyenden korku duyma ve kaçınma vardır ve bunun tersi olarak bilinene karşı sempati duyma oluşur. Yani ilk defa tanıştığımız birine karşı gayet ciddi ve soğuk davranırken, tanıdığımız birine karşı bu soğukluk yerini samimiyete bırakır. Bu psikolojiyi bilen ve çok iyi kullanan yüzlerce firma daha fazla satış yapabilmek amacıyla reklam sektörüne yüksek meblağlarla yatırım yapmaktadır. Bu sayede günlük hayatımızda karşılaştığımız onlarca reklam bizi farkında olmadan o ürünleri almamıza teşvik ediyor. Bunun en bariz örneğini Coca Cola firması için söylemem mümkün çünkü her milletten ve her dinden insana ekonomik statüsüne bakmaksızın hitap edebilen geniş bir reklam yelpazesi bulunuyor. Ayrıca en temel insani bir duygu olan mutluluğu kendi ürünleriyle bağdaştırıp sunarak her reklamında mutlu olmak için Coca Cola içilmesi gerektiği vurgusu yapıyor. Aslında pek de sağlıklı olmayan bu ürünü, firmanın sunduğu vitrinden etkilenen bizler şikayet etmeden tüketiyoruz. Ama kurulu olan bu sisteme karşı bir sitemimiz, en azından farkındalığımız bulunmalı çünkü şu an yapılmakta olan insanları belli bir ürüne yönlendirip daha fazla tüketmelerini sağlamak ve bizler düşüncesizce yaptığımız alışverişlerle bu sisteme en büyük desteği vermiş oluyoruz. The Hunger Games: Açlık Oyunları'nı popüler olduğu için okuyor, Batman v Superman: Dawn of Justice filmini hakkında konuşabilmek için izliyoruz. Böylece kendimizi daha mutlu hissediyoruz ama aslında yaptığımız şey sadece kendimizi uyuşturmaktan ibaret. Yapmamış olmanın vermiş olduğu acıyı bastırarak kendimizi mutlu sayıyoruz. Aynı şekilde Coca Cola reklamlarını izleye izleye kola içtiğimizde kendimizi daha mutlu hissetmemiz gibi. Fakat arka planda tüm bu yaptıklarımızla sadece ve sadece yüzde birin üzerindeki yüzde bir olan azınlığa hizmet etmiş oluyoruz. Ben de tıpkı Mr. Robot dizisinde olduğu gibi bu sistemin başlı başına adaletsizlik ve kötülük getirdiğini gören Elliot gibi, yazacağım birkaç sayfa kod ile isim yapmış onlarca şirketin göründükleri kadar masum olmadıklarını dünyaya göstermek isterdim. Bu noktadan bakınca bizler de işlenen suçlara sessiz kalarak en az suçu işleyenler kadar suçlu sayılırız. Yaşamımızın her alanına etki edebilen bir azınlığın bizi nasıl yönlendirip istedikleri şeyi tercih ettirdiklerini artık görmeli ve daha bilinçli davranmalıyız. Yoksa giderek avuçlarının içine düştüğümüz bu insanlar, ilahlaşan egolarını tatmin etmek için uyuşan beyinlerimizi istedikleri gibi döndürüp istedikleri yöne iletecektir. Bu da toplumların kolaylıkla çökmesine neden olacaktır. Dizide geçen bir söz tüm bu olanları özetler niteliktedir; "Dünya tehlikeli bir yer Elliot, sadece kötü olanlar yüzünden değil; yanlışları görüp de bir şey yapmayanlar yüzünden."