HİÇBİR ŞEY VE HER ŞEY

Tüm insanlar hayatın gerçek anlamını, hayatta başarıyı yakalamanın yolunu arar dururlar hep. Bunun için çabalarlar, uğraşırlar; gece-gündüz çalışırlar hayatta bir şeyleri elde etmek için. Başkalarına kendimizi beğendirmek için ne kadar uğraştığımızı düşünün, bir iş görüşmesi için yaptıklarımızı veya. Seinfeld bu konuda epey farklı şeyler düşündürdü bana. Televizyon ekranlarında bir devrim yaptı. Dizi sektörüne tamamen farklı bir yönden yaklaştı ve inanılmaz bir başarı elde etti. Daha önce televizyonda yayınlanan bir yapım mutlaka bir konunun etrafında dönmeli gibi bir algı vardı. Ancak Seinfeld "hiçbir şey hakkında bir dizi" ("The Pilot", 1993) olarak çıktı karşımıza. Ve yaygın olan genel kanıya ters bir şekilde de harikalar yaratıldığını gösterdi. Hatta bu aykırılık ile daha başarılı oldu. Ana bir konunun etrafında dönmeden, sadece günlük hayattaki basit diyalogları işleyerek insanları güldürdü. Basitlikten ve hatta hiçbir şeyden her şeyi çıkarttı. Ben de günlük hayatımızı bu bakış açısından incelemeye başladım. Sonuç çabalanan yöntemin tam tersi şekildeki farklı yolla mı geliyor acaba diye düşündüm. Birçok felsefenin de benimsediği gibi her şeyi elde etmek için hiçbir şeyi mi elde etmek gerekiyor dedim ve günlük hayattan örnekler bulmaya çalıştım. Örnek olarak insanlar arasındaki iletişimi incelemekle başlayalım. Mesela bir gruba konuşma yaptığınızı düşünün. Gruptakiler kendi aralarında konuşuyorlar. Siz ise kendinizi daha fazla dinletmek istiyorsunuz. Ne yaparsınız? Normal bir insan bu durumda diğerlerini bastırmak için refleks olarak sesini yükseltir. Ancak bunun tam tersi bir yaklaşım sergilediğinizi düşünün. Sesinizi olabildiğince kısın, eğilin ve çok önemli bir sır veriyormuş gibi konuşmaya başlayın. 1 Herkes bir anda merakla dikkat kesilip sizi dinleyecektir. Yani bağırıp çağırıp her şeyi yapmaktansa susup hiçbir şey yapmayınca sonuca daha rahat ulaşılıyor. İkinci bir örnek olarak çocukluğumuzdan bir durumu ele alabiliriz. İlkokul zamanınızı hatırlayın. Ders esnasında öğretmen bir soru sorduğunda bir grup öğrenci istekli bir şekilde parmak kaldırırdı. Hatta ayağa kalkıp ellerini kollarını sallayarak "öğretmeniiim" diyerek söz isterdi. Diğer grup öğrenciler ise parmak kaldırmadıkları gibi saklanmaya çalışırlardı ve hatırlarsanız öğretmen hep o söz istemeyenlere verirdi sözü. Burada da her şeyiyle amaca doğru yönelenler hiçbir şey seviyesinde kalıyor. Bu dizi de hemen hemen bunu yapmıştır. Mesela bir yapımcı olduğunuzu düşünün. Bir grup arkadaşın restoranda yiyeceği bir akşam yemeğini konu alan bir dizi bölümü çekeceksiniz. Nasıl çekerdiniz? Tahminde bulunayım: Sahne masada başlardı, arkadaş grubunun içindeki ilişkilere ve entrikalara odaklanırdınız, ana bir konunun etrafında gelişen olayları gösterirdiniz vs. Ancak dizide buna tam tersi bir yaklaşım getiriliyor ve bir bölümün tamamı restoranda masa boşalması için sıra beklemeye ayrılıyor. Esas bir konu yok, yemek için masaya bile oturamıyorlar. Ankesörlü telefon sırasındaki münakaşalar, bizden sonra geldiler oturdular muhabbeti vb. gibi hiçbir şey olarak nitelendirilebilecek ufak meselelerden oluşan ancak izleyicinin beklediği her şeyi veren bir bölüm ("The Chinese Restaurant", 1991). Dediğim gibi, bununla birlikte bir devrim yaptılar ve en beğenilen oldular. Sonuç olarak, Seinfeld tüm bilinen ve genel kabul gören yöntemin dışına çıkarak, alışılagelmişin tam tersi yönde gitti. Hiçbir şeyi kullanarak her şeye ulaştı. Aynı bunun gibi biz de günlük hayatta, yaşamın doğal akışında bunu görebiliyoruz, uygulayabiliyoruz. Hiçbir şeyi kullanarak her şeye varabiliyoruz. Normal bir insanın refleks olarak vereceği ilk tepkinin yerine bunun tam tersini kullanarak, hiçbir şey yapmayarak her şeyi bulabiliyoruz. 2