DİKKAT KIRILABİLİR

Franz Kafka'yı ilişkileri bakımından ele aldığımda, bir kadın gözüyle rahatlıkla sinik bir erkek olduğunu söylerdim. Çok seven, çok üsteleyen ama bir duruş sergilemekte zorlanan erkek tiplerinden birisiydi o da. Bu nedenle onun sevgisi beni bir yandan üzerdi, diğer yandan başına geleni hak etmiş yorumunu yapardım. Kafka'da, bir erkekte olmazsa olmaz bir özellik olarak ifade edebileceğim girişkenlik yoktu çünkü. O uzaktan seviyordu ve ben onun bu tavrını bir şeylere duyduğu korkuya yoruyordum. Ancak Jacqueline Raoul-Duval'ın, Ebedi Nişanlı Kafka eseri bu konudaki düşüncelerimi sekteye uğrattı. Kafka, korktuğundan değil, yazarlığı örselenmesin, sanatından geri kalmasın diye bilinçli olarak kadınlarla arasına mesafe koyan bir insanmış. Bunalımları, karanlığı, ilişkilerini sürdürememesi, kişiliğindeki ya da bedenindeki kimi sorunlardan değil, sanatına duyduğu hastalıklı bağlılıktan kaynaklanıyormuş. Kafka'nın ilişkilere yaklaşımını çok iyi anladım böylece. Birkaç tane erkek tipi var bu hayatta. Genelde bir ortak noktada buluşsalarda, kimi ince detaylarla birbirlerinden ayrılıyorlar. İlk grup: Sinikler. Onlar kendilerine güvenmeyi bir türlü başaramayan, bu yüzden her şeye çekingen yaklaşan, genelde bir tane aşk yaşayan ve aşk yaşadıkları kadınla da evlenen erkekler. İkinci grup: Girişimciler. Onlar ise her ortamda, her yerde ön plana çıkmayı başaran, her zaman en çok sözü söyleyen insan olmak için çabalayan, bu yüzden yer yer itici gelseler de sonuçta kazanan erkekler. Renkli bir ilişki tarihleri olur, genelde onlarla iletişim kuran kadınları yorarlar, cereyanda kalmış insan gibi ilişkinin sonunda hastalanmış kadınlar bırakırlar. Son grup ise: Bilgeler. Bu gruptaki erkekler değerlidir çünkü bir derinlikleri vardır. Sessizlikleri sürekli bir şeyleri düşünmelerinden, üretmelerinden kaynaklanır. Sıklıkla sinikliklerle karıştırılırlar, onlar, sadece tanıştıktan sonra anlaşılabilen, kırılgan ve bir derdi olan erkeklerdir. Kafka bir bilgeydi, sinik olmadığını anlamak için onu tanımak gerekiyordu. Bu nedenle gözümde değeri daha da arttı. Sanatçı ruhlu şeklinde ifade edebileceğim bilge grubuna giren erkekleri kitaplarda okudum, filmlerde seyrettim, bir tanesini de yakından tanıdım. İlk başlarda bana bir zaman kaybı gibi gelen o insanla yolumuz bir sergide kesişmişti. Ben yalnızdım ve o da yalnızdı, birbirimizi sima olarak tanıdığımız için birlikte gezmeye karar verdik. Orada başladı serüven. Zaman geçtikçe iletişimimiz daha da derinleşti ve onu yanlış gruba dahil ettiğimi anladım. Hiçbir sorununu anlatmazdı. Ben bir şeyler anlattığımda ise psikologlara taş çıkartan cevaplar verir, küçük büyük demeden tüm sorunlarıma çözüm önerileri sunardı. Açıkçası onunla konuştuğumda köşeye sıkışırdım hep. Çünkü ne yapar eder, sorunun benden Alara Deniz Özkan kaynaklandığına beni ikna etmeyi başarırdı. Onunla konuşurken kaçacak hiçbir yer bulamazdım. O, insanın her sorununu kendisinin ürettiğini, dolayısıyla suçun da kişinin kendisinde aranması gerektiğini düşünürdü. Birisinin tavrına üzüldüğümü söylerdim örneğin, "Öyle davranan birisine üzülmek, o kişiye bir değer atfetmektir" derdi. Yanlış insana üzüldüğümü eklerdi sonra ve beni yine boşluğa düşürürdü. Onunla yakınlaşmak olanaksız gibi bir şeydi. En can sıkıcı özelliğiydi bu benim için. Mesafesini asla yitirmiyordu. Hiçbir şeyi özellikle gizlemezdi, sadece sorulmadığında, açılmayan bir yapısı vardı. Sonra hemen geçiştirirdi, "Benden değil, senden bahsedelim" der ve konuyu kapatırdı. Dolayısıyla onu açamıyordum, ördüğü duvarı aşamıyordum. Yine de çok güzel bir dostluk örneği sergilemişti bana. Kafka gibi o da kendi içindeydi, oradan dışarı çıkamayacak kadar kırılgandı, bir insana kalbini bütünüyle açarsa dengesinin bozulacağını biliyordu. Mesafesini o yüzden koruyordu. Böyle kişilerin hayatlarına girilemez, onlar bir mucize eseri fikirlerini değiştirirlerse kendileri zaten dahil ederler hayatlarına istediklerini. Kafka, değerli dostum ve tüm sanatçı ruhlu insanlar, kırılması kolay eşyalara yaklaşıldığı gibi yaklaşılması gereken insanlar onlar; herkesten daha fazla hak ediyorlar anlaşılmayı bu yüzden.