AYRILIKTAN DOĞUŞ

Bir Ayrılık aldığı ödülleri görünce izlemeye başladığım daha öncesinde ön yargıyla baktığım film. Bu film İranlı Simin ve Nader'in aşk mı desem ayrılık mı bilemediğim çekişmelerle dolu hayatlarını anlatır.. Aslında film tam olarak Simin ve Nader'in etrafında çekilmiş bir İran toplumu belgeseli gibiydi. Film, erkeklerin ve onların düşüncelerinin ön planda tutulduğu bir toplumda, bir kadın ülkesini tek edip kızını daha özgürlükçü bir ülkede yetiştirmek isterse ki bu en doğal hakkıdır başına neler gelir sorusunu cevaplar. Erkek egemenliği günümüz İran'ında kadınları yalnız sokağa çıkamama, araba kullanamama ve daha nice bastırılmış kurallarla kısıtlarken filmde de evli bir kadının işe eşinin iznini almadan girmesi ve yaşadığı sıkıntılarla karşıma çıkıyor. Bakıcı olarak girdiği evden olaylarla ayrılmak zorunda kalan Razieh tipik bir İran dindar kadınıdır. Neden mi? Bakıcılık yaptığı yaşlı adamın altına kaçırması sonucu onu temizlemesinin günah olup olmadığını kendi bile karar veremedi ve telefonla bir din görevlisini arayıp sordu, danıştı hatta danışmak da değil adeta izin aldı. Peki ya almasaydı? Bu kadar öznelce sonuçlanan o telefondan ya ''izin'' çıkmasaydı? Razieh yaşlı adama yardım etmeyecek miydi? Ya da daha doğrusu neden kendisi kendi yapacağı işe karar veremiyordu? Ne yazık ki bunlar İran toplumunda sorgulanmayan din başlığı altında insanlarda sadece ''sevap'' ya da ''günah'' diye gruplandırılan olgular. Başka bir açıdan bakacak olursam, Simin evden giderken eşine bir bakıcı buluyor. Neden mi? Baskının diğer bir yansıması da budur. Kendi isteğini yapabilmek için başkasınınkini yerine getirmek. Ne kadar da basit görünen bu düşüncenin üzerine bir toplum hatta daha da düşünecek olursak bir devlet kurulu. Ama ne yazık ki tek taraflı bir kurulum yani sadece kadınların öz verisiyle işliyor. Film bana sabah programlarına konu olan çiftlerin tartışmalarının daha bir bütünsel hali gibi geldi ama içinde bir ideoloji bir fikir vardı boşa çekilmemiş belliydi. Film tüm bu olup bitenleri anlatırken ne yazık ki bende sıkıcılıktan öteye geçemedi. Basit bir tartışmayı 2 saate yaymak, her detayıyla vermek ne kadar doğrudur tartışılır. Film bildiğimiz şeyler üzerinden, sürprizlerden ve yaratıcılıktan yoksun bir şekilde gözler önüne serdi olup bitenleri. Zaten can sıkıcı olan olayları, kendi anlatım biçimiyle iyice ''bezmişlik'' noktasına taşıdı. Bezmişlik noktasına taşımasının bir diğer sebebi de Simin ve Nader'in 2 saatlik iletişim kopukluğu. 14 yıldır evli olan çift son zamanlarda gelişen olaylarda birbirini anlamakta zorlanır ve şiddetli bir iletişim kopukluğu ortaya çıkar. En nihayetinde Simin bu iletişim kopukluğundan artık son derece acı çeker ve eve dönmek gerekli hazırlıkları yapar. Eve gittiğinde ise eşinden beklediği sıcaklık ve samimiyeti göremeyince eve dönüş fikrini açmadan hata yaptığını düşünerek evden ayrılır. Artık kızlarının bir tercih yapması gerekiyordur ve tüm olan bitenlerden sonra kızı babasını haksız bularak annesinin yanına gitmek üzere eşyalarını hazırlar. Resmi olarak olmasa da artık aile tamamen taraflaşmıştı. Hayatta da olduğu gibi insanları haklı ve haksız olarak gruplaştırmak ne kadar kolaysa, gerçekleri bulmak da o kadar zordur. Film bu açıdan son derece gerçekçi ve nesneldi fakat verilmek istenen düşünceler filmin gerçekçiliği altında adeta boğulmuş hatta ne yazık ki yok olmuş. İnsan filmi izlerken artık filmdeki düşünce temelinden uzaklaşıp, ''Acaba sonunu nasıl bağlayacaklar?'' diye sormaya başlıyor ki bu da bir film için istenilecek en son şeydir umarım. Hatta sadece film için de değil hayatta bir şeyin sonunu merak etmek ve ona ulaşmaya çalışmak emek verilen bir iş için tam bir yıkımdır. O yıkımı izlerken sen bana, izledikten sonra da ben sana yaşattım galiba Bir Ayrılık üzgünüm.