İLLET-İ MİLLİYET

Birçoğumuzun dört kolla sarıldığı şu koca dünyada insanlık için en önem arz eden değer nedir? Para, evlilik, makam, şan ve şöhret... Saydıklarım için sabah akşam çalışıyor ve didiniyor olmamıza rağmen hiçbiri doğru cevap gibi gözükmüyor değil mi? Peki ben size tarihin her döneminde uğrunda milyonlarca insanın öldüğü hatta çoğu zaman ölüme koştuğu, yüzlerce savaşın yegane sebebi olan, kimi zaman kapı komşularını birbirlerine düşman eden aksine kimi zaman da kırk yıllık düşmanları tek yürek haline getiren bir kavram olduğunu söylesem? Evet doğru tahmin ettiniz. Milliyetten bahsediyorum. Çocukken izlediğim fakat sadece bir dövüş filminden ibaret sandığım, yakın zamanlarda tekrar izledikten sonra ise filmin her anına milliyetçiliğin ince bir şekilde dokunduğunu rahatlıkla idrak edebildiğim Edmond Wong'un senaristliğini üstlendiği bir biyografi filmi olan Ipman 2 her ne kadar benimseyememiş olsam da bana insanların kendi milliyetleri uğruna neler yapabileceğini bir kez daha göstermiş oldu. Peki nedir bu milliyetçilik ve nerden girmiştir hayatlarımıza, düşündünüz mü hiç? Bazılarımız bu akımın Fransız İhtilali ile başladığına inanır. Aksine ben milliyetçik hissiyatının yaradılıştan her insanın içinde var olduğuna inanıyorum. Kimimizde az, kimimizde çok belki ama her birimizde var. Çünkü milliyetçiliğin özünde bencillik ve benmerkezcilik yatıyor. Nasıl mı? Şöyle açıklayayım, milliyetçilik söz konusu olduğunda kişi kendi milletinden olan herkesi bir olarak görür ve karşıdakileri kendine rakip alır. Bir nevi savunma mekanizması da diyebiliriz milliyetçilik için. Bakın mesela Ipman 2 filminde Usta Ip ile Usta Hung Chun-Nam arasında ciddi tartışmalar ve ayrılıklar mevcutken bir Amerikalı boksörün gelip Çinlileri ve Çin dövüş sanatını küçümsemesiyle bu iki ustanın arasındaki sorunlar birden unutulmuş, tek yürek ve tek bilek olunmuş ve önem arz eden tek gündem Çinlilerin onurunu o boksörle dövüşerek geri kazanmak haline gelmiştir. Evet yapılan bu hareket kesinlikle takdire şayandır fakat daha önce de ifade ettiğim gibi bencillikten doğmuş bir durumdur. Çünkü orda yapılan şey aslında önce ortak düşmanı yok etmeye çalışmaktır aynen tarih boyu çoğu milletin yaptığı gibi. Örnek olarak kendi aralarında zaman zaman savaşan Türk boyları, karşılarına başka bir milletin askeri çıktığında yek olup güçlerini birleştirmişlerdir. Çünkü yok olmak ve benliklerini kaybetmek istememişlerdir. İşte anlatmaya çalıştığım şey tam olarak budur. Örnekten de anlaşılacağı üzere milliyetçilik dediğimiz kavram bunca yıldır bencillikten beslenerek varlığını sürdürüyor. Şunu da eklemeliyim ki tarihte yaşanılmış birçok toplumsal sıkıntının temelinde milliyetçilik olgusu yatıyor. Misal olarak yine Ipman filmine bakalım. Serinin ilk filminde Çin'i istila etmeye gelmiş Japonları göreceğiz. Bakın okuduğunuz son cümle aslında her şeyi açıklıyor. İstila etme uğrunda toplanmış binlerce insandan bahsediyoruz ve tek ortak noktaları Japon olmaları. Farklı düşünceler, farklı hayaller, farklı hayatlar ama mesele milliyetçilik olunca hepsi toplanıp düşünme yetilerini de bir kenara bırakıp savaşa gidiyorlar. Pek de akılcıl bir hareket gibi gözükmüyor değil mi? Peki milliyetçiliğin olmadığı bi dünya hayal ettiniz mi hiç? Savaş sebeplerinin kişisel sebeplerin ötesine gidemediği ve dolayısıyla büyük savaşların var olmadığı, insanların birbirlerini doğdukları toplum ile yargılamadığı ve soydaşlarının geçmişte yaptıklarını sanki kendileri yapmış gibi övünmediği ve yerilmediği bir toplumdan bir dünyadan bahsediyorum. Bazılarınızın 'Peki o zaman ne uğruna yaşayacağız' dediğini duyar gibiyim. Cevap açık. Tüm insanlık için yaşayacaksınız. İnsanları insan olduğu için seveceksiniz. Türk'ün Türk'ten başka dostu yoktur demektense Mevlana'nın da dediği gibi 'Gel ne olursan ol yine gel' diyeceksiniz. İsterseniz birkaç aylık bir deneme sürecine girin. Bakın bakalım hayatınız nasıl bir hale gelecek. Siz ne düşünüyorsunuz bilmem ama buradan bakınca bana çok daha yaşanılası bir yer gibi gözüktü doğrusu.