KÖMÜR KARASI

19. yüzyılın ortalarında kuzey Fransa' da kömür madeni işçilerinin maden ocağının sahibi tarafından sömürülmesi ve bir gün işçilerin greve gitmeye karar vermesi üzerine işçilerin otorite tarafından bastırılmalarını anlatan Emile Zola' nın kitabı "Germinal" in filme uyarlaması olan "Tohum Yeşerince" içimizi hüzün ile kaplıyor. Filmi izlerken bir insanın yaşamaması gereken koşullarda yaşayışına tanık oluyor ve yaşananların gerçekliği içimizi acıtıyor. Beni en çok etkileyen ve hüzünlendiren sahne ise filmin ana karakterlerinden Mahau' nun öldürüldüğü sahneydi. Mahau, filmde izlediğimiz ailenin babası, hakkını aramak için gittiği maden ocağına girmesine izin verilmiyor ve askerler tarafından vuruluyor. Mahau' nun vurulması hiç beklenilmeyecek ve etkileyici bir sahneydi çünkü olayların seyrini değiştirip grevin sona ermesini sağladı. Beni en çok etkileyen karakterlerden biri ise Mahau' nun kızı olan Cathrine'di. Tam olarak karakterini çözemediğim için bana ilginç gelmişti. Filmin başlarında bir anne kadar güçlü olduğunu ve çocuklarını yetiştiren annesine destek olduğunu düşünmüştüm. Oysaki her zaman birilerinin ilgisine muhtaç ve ona bakıp kollayacak birilerini arıyordu. Üstelik sadece karnının doyup doymamasını umursuyor ve gerçek aşkının peşinden gidecek cesareti de yoktu. En önemlisi ise geleceğe dair hayalleri ve idealleri yok. Bu nedenlerden dolayı filmde hayata en çok yabancılaşmış karakterin Cathrine olduğunu düşündüm. Filmin geneline bakacak olursak film, Sanayi Devrimi sırasında gerçekleşen sosyal değişime karşı çıkan isyanı ele alıyor. Teoriler geliştirerek sanayileşmenin etkileri ile ilgilenen üç önemli toplum bilimci var. Emile Durkheim, Max Weber, Karl Marx toplumdaki sosyal değişmeleri anlamak için birbirlerinden farklı fikirler üreterek sorularına yanıt aramışlardır. Filmdeki sosyal durum daha çok Marx' ın analizleri ile ilgili olduğundan filmi, onun bakış açısı ile inceleyebiliriz. Sanayileşme ile gelişen kapitalist sistem sayesinde sanayi toplumlarında iki ana sınıf ortaya çıktı. Bu sınıflardan biri zorlu şartlar altında çalışarak emeğini düşük ücrete satan işçi sınıfı. Diğer sınıf ise işçileri, adil olmayan maaşlar karşılığında tehlikeli koşullar altında çalıştıran sermaye sahipleri. Filmde bu sınıfları maden işçileri ve maden ocağı sahipleri olarak görmek mümkün. Marx' ın fikirlerine göre filmde de gördüğümüz gibi bu sınıflar arasında sürekli anlaşmazlıklar mevcut. İşçilerin oldukça düşük olan maaşları patronları tarafından iyice azaltınca işçiler, grev yapıyor fakat otorite tarafından önce ciddiye alınmıyorlar daha sonrasında ise işin ciddiyetini anlayan patronlar otorite üstünlüğü ile grevi bastırıp grev yapan işçilerin yerine yeni işçiler alıyor veya grevleri başarısızlıkla sonuçlanan işçiler daha az maaşla çalışmaya razı oluyor. Karl Marx, için bu gibi anlaşmazlıkları ortadan kaldırmanın çözümü sınıfsız bir toplum yaratmaktı. Her ne kadar bir ütopya gibi görünse de ilerde bizi neyin beklediğini tahmin edemeyiz ve ne kadar doğru bir çözüm olduğunu sadece hayal ederek bulabiliriz. Filmde yaşanan olaylar ve günümüz dünyası arasındaki benzerlikler gözden kaçmıyor. Maalesef ki bu yıl içerisinde ülkemizde gerçekleşen Soma Faciasında birçok maden işçisi hayatını kaybetti. Oysaki hükümet tarafından kazadan 20 gün önce reddedilen maden ocağı denetlemesi onaylanıp gerekli önlemler alınsaydı bu facia gerçekleşmeyecekti. Bu kazadan sonra gerekli mercilerin yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği sorgulanmalı ve gereği yapılmalıydı. Maalesef ki birçok vakada olduğu gibi yozlaşmış otoriteler üstünlüğünü korumaya ve sistemi olması gereken düzenden çıkartmaya devam ediyorlar. En çok içimi acıtan şey ise bu kazadan sağ kalan işçilerin tekrar orada çalışacaklarını duymaktı. Benimse tek söyleyebileceğim, bazen bir hayatı değersiz kıldıranı sorgulamak gerekiyor.