"PARA"LANAN HAYATLAR

Para hırsının insanların gözünü kör ettiği bir dünyada yaşıyor olmak çok acı değil mi? John Steinbeck tarafından yazılan İnci romanı bu acı gerçekle tekrar yüzleşmemi sağlayan Steinback'in en ünlü ve önemli eserlerinden biridir. Fakirlik ve zenginlik kavramlarının maddiyatla sınırlandırıldığı bir dünyada İnci romanı bana zengin ve fakir olmanın ne demek olduğunu sorgulatmıştır. Romanın baş karamanı olan Kino Meksika'da yaşayan yazarın fakir olarak nitelendirdiği bir inci avcısıdır. Sadece parası olmadığı için bir insanın fakir olarak nitelendirilmesi bana her zaman çok sığ bir yorum gibi gelmiştir. Bir insanı fakir yapan nedir? Zengin olmak için para şart mıdır? Eğer bir insanın yanında sevdikleri varsa, mutluluğunda ya da üzüntüsünde o insanı yalnız bırakmayan arkadaşları ve ailesi varsa, akşam olduğunda gidebileceği bir yer ve karnını doyurabilecek kadar yemeği varsa bence o insan zaten zengindir. Kitabı okurken aklımdan durmaksızın geçen bu soruların cevapları kitabın sonunda da aynıydı benim için. Evet, Kino ve karısının hiçbir zaman çok parası olmamıştı, ilk çocuklarını kaybetmişlerdi ama yeni bir bebekleri olmuştu ve beraber huzurluydular. Bir akrebin bebeklerini sokması ve ardından Kino'nun inciyi bulmasıyla başlayan olaylar zinciri aslında bize insanların ihtiras ve hırslarının ne kadar yıkıcı olabileceğini göstermiştir. İnsanlar her zaman elinde olmayanı ister. Bu insanların doğasında vardır. Kimileri için bu sevdikleri kişi olabilir, kimileri içinse para. Kino gibi parasızlık içinde yaşayan bir insanın eline bir anda yüklü bir miktarda para geçmesi ve bunun sonucunda bocalaması belki de onların mutsuzluğuna sebep oldu. Bazen bir şeyi çok isteriz. Ona kavuştuğumuzda yapabileceğimiz şeylerin hayalini kurarız. Ama adı üzerinde hayal... Hayal nedir? Zihinde tasarlanan, canlandırılan ve gerçekleşmesi özlenen şey hayal olarak tanımlanabilir fakat ne yazık ki hayaller ve hayatlar birbirinden çok farklı olabiliyor. Kino zengin bir hayat düşlemişti fakat o düşü kurduğu zamanki şartlarla inciyi bulduğu zamanki şartlar birinden çok farklıydı. Yazarında dediği gibi bir şeyi çok istemek iyi bir şey miydi? Eğer Tanrı karşında ölçülü davranmazsak sonuçları neler olurdu? Kitabın sonunda görüyoruz ki bir şeyi çok istemek her zaman iyi bir şey değildi ve eğer isteklerimiz ölçülü olmazsa sonucunda elimizdekilerden de olabilirdik. Kino bulduğu inciyi kimseye satmayıp daha çok para istediği için Tanrı onun ikinci bebeğini de yanına almıştı. Evrende pek çok şeyde bir düzen olduğu gibi para konusunda da bir düzen olabilir. Her insan her zorluğu atlatabilecek kadar güçlü olamayabilir ki bunda yanlış olan hiçbir taraf yoktur. Yanlış olan taraf insanların her zorlukla baş edebileceklerini düşünmeleridir. Kitapta para hırsı olan ve daha çok kazanmak isteyen sadece Kino değil; aynı zamanda kasaba halkıdır. Hatta Kino'nun bebeğinin sonunu hazırlayan şeyde bu hırs olmuştur. Kino kasabaya bebeğinin cesedi ve kanlı bir inciyle geri geldiğinde o inciyi istediğin fiyata satsa da kendini zengin sayacak mıydı? İkinci kere evlat acısıyla yaşamaya mahkum olan Kino karısının bile sözlerini dinlemeyerek kendine, karısına ve bebeğine mutsuz bir son yazmıştır. Kitap konusu gereği hem pek çok insana hitap etmekte hem de tekrar tekrar okunabilecek özellikte bir eserdir. İnsanın hayallerine kavuşmasının her zaman mutlu sonuçlar doğurmayacağını gösteren İnci bazen hayatta elimizdekilerle yetinmenin bizim için en doğrusu olduğunu Kino ve ailesi üzerinden anlatan hayata dair ipuçları veren akıcı bir eserdir.