DİNLER VE MASALLAR

Bir gezegende yaşıyoruz. Yaşlı. O da başka gezegenlerle beraber bir yıldız etrafında yaşıyor. Çok yaşlı. O da başka yıldızlarla beraber bir gökadada yaşıyor. Çok daha yaşlı. O da başka gökadalarla beraber bir evrende yaşıyor. Çok ama çok yaşlı bir evrende. Bu çok ama çok yaşlı evrenin sınırları nereye kadar gidiyor bilinmiyor, her gün ama her gün büyüyor. Bütün ihtişamıyla: yıldızlarıyla, gezegenleriyle, ev sahipliği yaptığı yaşamlarla ve daha gebe olduğu niceleriyle. Bu 13 milyar yıldan daha yaşlı olan evrende, biz insanlar sadece son 200 bin yıldan beri buradayız. Dünyadayız. Bu insanlar göğü anlayamamışlar, onun ihtişamından, derinliğinden korkmuşlar. Tıpkı ölümden ve yaşamdan korktukları gibi. Bu insanlar göğün, yaşamın ve ölümün ne olduğuna cevap vermeye çalışmışlar. Dinler. İnsanlar sorularına cevap olarak dinleri meydana getirmişler. Yeryüzünde birçok inanış yaygınlaşmış. Hatta totaliter bir yapı haline gelmiş. Mutlak doğru kabul edilmiş, sorgulanması yasaklanmış. Baş kaldıranlar cezalandırılmış. Ta ki insanlar bilimde ilerleyene kadar. O zaman din ve gerçekler arasında birçok tutarsızlık bulunmuş. Bazılarımız dine karşı çıkmış. Robert Charles Wilson'un Darwinya romanı, bu tutarsızlıklardan biri olan evrim ve yaratılış çelişkisi üzerinden yola çıkılarak yazılmış. 1912'nin Mart ayında Avrupa kıtası birdenbire yok olur. Yerine şekil olarak tamamen Avrupa'ya benzeyen ama içerisinde daha önce hiç görülmemiş yaratıklar ve bitkiler barındıran, insan eli değmemiş bir kıta gelir. Canlıların aniden ortaya çıkması, evrimin öngördüğü canlıların kademeli olarak meydana gelmesine ters düştüğünden evrim teorisi gözden düşer. Bu teorinin doğru olduğunu düşünenlerle alay etmek için dinin savunucuları tarafından kıtaya Darwinya ismi verilir. Yaratılışçılık zirveye çıkar. "Ama öyle olmamıştı. Guilford, yüksek sesle dile getirmeye cesaret edemese de, buna yürekten inanıyordu. Bir mucize değil, diyordu, bir gizem. Açıklanamıyor, ama belki de özünde açıklanamaz değil."(Wilson 24) İnsanlar açıklayamadıkları şeylerden korkar. Onlara mucize der. İnsanın doğasında vardır bu. İnsanda aynı zamanda merak da vardır. Akıl. Dinin dayatmalarına baş kaldıran. Kilise karşısında duran. Galileo ve Giordano Bruno. Yaratılışa karşı çıkan. Darwin. Aynı asiliğin romanın başkahramanı Guilford Law'da da olduğunu görüyorum. Guilford ailesini bir Ekinci 2 daha görememek pahasına o toprakları incelemeye giden keşif grubuyla beraber Darwinya'ya gider. Kitap bu noktadan sonra Kitab-ı Mukaddes'ten uyarlama bir fantazyaya dönüşür. Bütün tarih, geçmiş ve gelecek -semavi dinlerde kader- Arşiv adı verilen bir yapıda depolanmaktadır. Sahtecanlar dinlerde şeytanlar veya cinler- Arşiv'e virüs gibi yayılırlar, tarihi değiştirmeye çalışırlar. Bu sayede insanlara özgürlük verilmiş olur çünkü şimdi geleceklerini seçme hakkı elde ederler. Anladığım kadarıyla burada yazar kader ve özgürlük problemini çözmeye çalışmış. Başkahramanımız Guilford ise aslında dünyaya yollanan bir zihinküredir dinlerde melek- ve sahtecanlarla olan savaşa yardım eder. Keşke gerçekte de hayatın anlamının, nasıl var olduğumuzun, bu ucu olmayan evrenin nasıl var olduğunun açıklaması bu fantazya kadar kolay olsaydı. Ne yazık ki bizden çok önceden beri var olan evren hakkında çok az şey biliyoruz. Büyük yollar kat etmemize rağmen aslında toparladığımız bu bilimsel bilgi, bilim gerçekliğin, varoluşun ne olduğunu açıklamakta yeterli değil. Belki de yeterli de olamayacak. Bu kitabı 12 Şubat'ın Darwin'in ölüm yıldönümü olduğu için seçtim. Kitabın ilk yarısı insanın doğasına ayna tutuyor. Açıklayamadığımız bir şey karşısında verdiğimiz tepkileri, onları doğaüstü güçlere yormamızı ortaya koyuyor. Gerçek şu ki anlayamadığımız şeylere mucize deyip karışmasaydık, bugünlere belki de hiç ulaşamayacaktık. Diğer yarısı ise İncil'den uyarlama heyecan dolu bir fantastik dünya. İncil'den böyle bir fantastik dünya oluşturulması aklıma başka bir soruyu getiriyor. Yoksa gerçektende dinler birer masal mıdır? Ekinci 3