Medya: Toplumun Hileli Aynası

Gazete okumak ve akşam haberlerini dinlemek... Çocukluk yıllarımda babam sayesinde edindiğim iki alışkanlığımdır. Babam bu iki alışkanlığıma her zaman önem verir çünkü içinde bulunduğumuz toplumda bilinçli bireyler olarak yer almanın ön koşulunun toplumda olup bitenlerden haberdar olmamız gerektiğini düşünür. Gazete ve haberler ya da genel olarak medya da bu gerekliliği gideren araçlardır ona göre. Peki ya bu araçlar hatalı çalışıyorsa... Bu araçların tasarlayıcıları olan gazeteciler, yazarlar, editörler, medya patronları yaptıkları haberlerle toplumda olup bitenleri objektif olarak yansıtabilirlerse bu toplumu bilinçlendirmektir. Bir ihtimal daha var ki bu da yukarıda saydığım kişilerin haber yaparken toplumu dizayn etme amacı taşımaları ya da benim sevdiğim bir tabir olarak "toplum mühendisliğine" soyunmaları. İşte o zaman toplum sadece onların istedikleri şeyleri yine onların istedikleri kadar ve onların istedikleri şekilde görebilir. Tıpkı Umberto Eco'nun "Sıfır Sayı"sında Colonna ve ekibinin "Yarın" gazetesiyle yapmaya çalıştıkları gibi... İçinde yaşadığımız yalanlar dünyasında kandırmak ve etkilemek için epey insan var. Bunlardan birisi de benim. Yıllardır aynı gazeteyi okur, aynı TV kanallarında haberleri takip ederim. Çünkü onlar bana benim duymak istediklerimi söylerler. Onlar da okuduğum, duyduğum bütün yorumlara katılırım. Olur da yanlışlıkla karşıt görüşten bir TV kanalını açar ve onun haberlerini dinlemeye başlarsam haberin yarısında kanalı değiştiririm. İyi de hep benim savunduğum görüşler ve bu görüşler doğrultusunda yapılan haberler mi doğru? Yahut da hep karşıt görüşler ve onlar doğrultusunda yapılan haberler mi yanlış? Çok okuyorum, çok dinliyorum, çok bilgileniyorum ama sorgulamıyorum. Tesellim yalnız olmadığımı bilmek. Farklı siyasi görüşlerden insanlar olarak yine farklı siyasi görüşlerden toplum mühendislerinin bize sunduklarını önce okuyoruz ve izliyoruz. Ardından tarafımızı seçiyoruz. Sonra yine bize sunulanı sorgulamadan okuyup izliyoruz. Sonra yine ve yine... Zaman içinde bu haberler, gazetelerdeki yorumlar gereksinim haline geliyor ki onlardan daha çok istiyoruz. Bizler bu kadar talep edince toplum mühendisleri de buna karşılıksız kalmıyorlar tabii. Bir kısır döngü... Toplum mühendisliği hem bir neden hem de bir sonuç. Türkiye'de yaşayanlar olarak yakın geçmişteki bir toplum mühendisliği denemesini hep birlikte gördük. Bir dini cemaatin önce kendi hakim, savcı ve polislerini kullanarak birtakım operasyonlara girişmesi sonrasındaysa kendi gazetelerindeki sansasyon yaratacak manşetler, bazı isim listeleri ve listelerdeki kişilerin tutuklanmaları... Neyden bahsettiğimi anladığınızı sanıyorum. O dönemde medya birçok kişiye kara çaldı ve bu kişiler toplumun önemli bir bölümü tarafından darbeci muamelesi gördü. Halbuki bir gece gördük ki durum göründüğünden çok farklı. Aynı dini cemaat ve onun güdümündeki medya organları farklı kişilere yönelttiği suçu aslında kendileri işleme gayretindeydi. O geceden sonra medyada farklı bir şey daha gördük. Hangi siyasi görüşten olursa olsun bütün gazeteler ve televizyon kanalları darbe girişiminin karşısında ve demokrasinin yanındaydı. Bütün medya organlarının ortak bir içerikle yayın yapmaları Türk İletişim Tarihi'nde nadir görülen bir olay. Ben de buradan yola çıkarak yani tüm medya organlarının aynı şeyi söylediklerini görerek darbe girişimiyle ilgili doğru haberler okuduğuma ve izlediğime inanıyorum. Yine bu darbe girişiminden sonra ben de kendimle ilgili bazı kararlar aldım. Artık farklı gazeteleri okuyorum, yanlışlıkla karşıt görüşten bir televizyon kanalını açtığımda kanalı değiştirmiyorum. Çünkü sadece olayları farklı boyutlardan ele aldığımızda gerçeğe yaklaşacağımızı gördüm. Belki ona hiçbir zaman ulaşamam ama en azından geçmiştekinden daha yakın olurum. Ona hiçbir zaman ulaşamam çünkü toplum mühendisleri iş başında. Gerçeğe ulaşmak için benim kendim haberi hazırlamam gerekir ki zaten o zaman gazeteci olurum. Yani doğru ve güvenilir habere ulaşmak için bizim soruşturmacı tutumumuzun dışında yine gazetecilerin ve medya patronlarının vicdanlarına kalıyoruz. Kim bilir? Belki onlar da bu toplum mühendisliği çalışmalarının ülkeye ne kadar pahalıya mal olduğunu darbe girişiminden sonra görmüşlerdir? İzzet Egemen Elver