Kendi Karanlığımızda

İnsanoğlunun en ilginç özelliklerinden biri de sürekli aynı konuşması. Konuşmalarda kullanılacak ara sözler, bağlaçlar hepsi buram buram yapaylık kokan bayağılıklar. Her gün kaç kişiye günaydın, nasılsın deyip her keresinde aynı yanıtlarla kendimizi doyurmaya çalıştığımız tüm bunları uygularken de ne kadar süreyi savurduğumuz apaçık. Ancak bu sözlü algoritmalardan bir kerecik kaçınmaya dair herhangi bir ukmak(fikir) getirmememiz işten bayağı kıvanç duyduğumuzu bunlardan hoşlandığımızı gösteriyor olsa gerek diye düşünüyorum. Bu tür söyleşiler, yaşamımızın bir bölümü , ayrılmaz bütünün bir parçası olmuşlar resmen. Aslında bu konuşmalar buzdağının göze çarpan kısmı, yaşantımızın debdebeli görkemli yanları gerçeği saklayan bizi ilerlemekten alıkoyan kıskaçtan farksız. Biz Zweig'ın "Akşamları dans edilir, oradan buradan konuşulur, gecenin ardından da uyarılmış duyuların titreşmeyi sürdürdüğü yorgunluğa bağlı o uyku gelirdi." Diyerek anlattığı gibi bir yaşam yaşamıyor olabiliriz (7). Ancak bu yaşantıyla temelde aynı bağlamı paylaşan hayatlar sürdürüyoruz. Sözünü ettiğim konuşmalar gibi yalnızca bir önceki günü yineliyoruz. Adeta bir in gibi insan yaşantısı bütün o varlığıyla mağaranın önünde aynı eylemleri yaparak sürüp gidiyor. Sabah kalk, ateş yak, yemek ye, uyu sanki biz ne yapıyoruz sabah uyan, işe git, işten gel, ye, yat, uyu. Tüm o şatafatlı iş konuşmalarımız, övgülerimiz, saygı gösterileri şaklabanlıktan öteye geçmeyen alışkanlıklar. Hepsi de bizi büyüleyen bizi var eden yaşantımızın koca bir dilimi. Ancak insan soruyor acaba gerçekten öyle mi? Gerçekten tüm bu alışkanlıklar ya da alıştırılmışlıklar biz miyiz yoksa daha içeride mağaranın derinliklerinde bir şeyler var mı? Eski inançlar inlerin diplerinde yeklerin(şeytanların) veya kötü tinlerin yaşadığından söz ediyor belki de bu saplantılı inançların tutsağı olarak hep mağaranın önünde kalıyoruz hala. Kendimizi yitirmekten korkuyoruz mutlaka o kesin karanlıkta, korkularımızla utançlarımızla yüzleşmektense onları ötelemeyi daha uygun görüyoruz. Madame de Prie'nin de deneyimlediği olay bu kuşkusuz. Dönemin şatafatından bir anlık uzaklaşma bir anlık kendine sürgün edilmek çok ağır geliyor ona. Aynı bilgi çağının yüce şempazelerine zor geldiği gibi özüne yolculuk şöyle dursun her dakikasını sosyal basın-yayın denilen mağara önlerinde öldürmekten çekinmeyen ulu şempazeler, bizler. Kesinlikle güç bir görüngü kimsenin özüne yolculuğu, yıpratıcı, zorlayıcı ve hatta ölümcül. Bataklık gibi mağaranın içi, gittikçe çıkamadığımız bizi kendilerine çeken yanılgılarımız, yamanlıklarımız, kinlerimiz, öfkemiz... Açınmaya güç bulamadığımız ürktüğümüz kaygılarımızla dolu bir yer. Kimse gelmek istemezdi herhalde belki de haklılar o yüzden gelmemekte ancak şatafatlı aydınlığımız bundan daha ışıltılı olabilir mi. Tüm bu korkuları duymak için ne kulağa ne ele ne de göze gerek var onlar içimizde ve her yere gelir bizimle. O yüzden bu son derece karanlık yapıtlar bize ışıldar yalnız bize görünür bize parıldar. Lakin, bakmak istemeyip dışa çeviriyoruz duyularımıza çeviriyoruz kendimizi, unutmak için. Özümüz silik bir portrenin çizgileri gibi parıldarken gibi tırsmış bir atın yaptığı gibi dörtnala uzaklaşmak daha kolay görünüyor ırak, aydınlık yerlere. O yüzden kendimizi tutuk bırakıyoruz mağaranın önünde bilgi çağının altında güneşlenerek, kaçabildiğimizi düşünerek. Sonra bazen , bir gün geliyor yıkılıyor fildişi kulemiz altında biz, sessiz ölümü bekliyor. Madame de Prie gibi çıkıyor sesimiz inildeyerek "Evde bir ölü var farkında değil misiniz" (36). Özümüz öylesine kabarıyor ki taşıyamıyor kocaman in, yerle bir oluyor ve yine ezilen biz. Dışarıda eğlence, aynılıklar kaldığı yerden sürüyor hiç olmamış. Unutulup gidiyor insan, hoş zaten kendi bile anımsamadı ya özünü. Tüketildi, hem de kendi tarafından bilinçsizce harcandı savruldu oradan oraya. İçkin olan o parıltıyı göremedi, yok saydı, kendi karanlığında bir çöküşün öyküsünü yaşadı zavallı insanlık, acınası biz. Eşiğinde yaşam geçirip boşverdiğimiz özümüz kendi başımıza göçünce ne kadar kesin oluyor değil mi? Demek ki keşik olmadan kesin olunmuyor, ölümü tatmadan özümüzü tanımak istemiyoruz. O bir anlık varoluşta kendi özümüzü yaşıyoruz. Bir ömür boyu geçirdiğimiz yapmacık yaşantı bizi yüzüstü bırakıyor, o an yalnızca özümüz ve biz. Göçerttiğimiz, ötekileştirdiğimiz kendi karanlığımız...