Anıları Satmak Mümkün Müdür?

Bazı sözcükler vardır, her insana anlattığı şey farklıdır bu sözcüklerin. Bu tür sözcükleri duyduğunuz zaman arkasından ne geleceğini bilemezsiniz. Bir de tahmin edilebilen sözcükler vardır elbette. Anı sözcüğü de bu şekilde tahmin edilebilen türde bir kelimedir bence, çoğu insana aynı şeyleri veya benzer şeyleri çağrıştırır. Bu nedenledir ki, herhangi birinden bana bir anısını anlatmasını istersem, bana anlatacağı şeyleri az çok tahmin edebilirim. Ya geçmişte yaşadığı bir olaydan bahsedecektir ya gittiği bir mekandan bahsedecektir ya da hayatına girip çıkan bir kişiden bahsedecektir çünkü bunlar oluşturur anılarımızı. Herkes için benzerdir bunlar, kolay kolay değişmez. Anının kelime anlamı çoğumuz için benzer olsa da, hepimiz için değişen bir şey vardır. Anıların nerelerde yaşatıldığı, nerelerde saklandığı değişir. Kimisi gerçekleştiği yerde yaşatır anıyı, kimisi duyduğu sözde, kimisi de kalbinde yaşatır. Okuduğum bir kitapta, Emrah Öztürk'ün Limon Yağmuru isimli kitabında bir karakter vardı. Anılarını gerçekleştikleri mekanda yaşatan bir kişiydi diye tahmin ediyorum, bu mekanlardan bahsederken anılarım diye bahsediyordu çünkü. Kitapta anlatılan kısa hikayede bu kişinin sattığı, daha doğrusu satmak zorunda kaldığı evlerden bahsediliyordu. Bu evlerden bahsederken de o evlerde yaşadığı anılarını sayıyordu birer birer, sonra da anılarını sattığını söylüyordu. Bu satırları okuduğumda yazılanlar, anlatılanlar biraz garip gelmişti bana. İlk aklıma gelen şey anılar satılabilir mi sorusu oldu. Tamam, bu kişi yaşadığı, hayatının önemli bir bölümünü geçirdiği evi satmış olabilir ancak neden anılarını satmış olsun ki? Anıları hala onunla birlikteydi aslında, o sadece anıların yaşandığı evi satmıştı. Hikayedeki bu düşünce yapısı üzerinde durup biraz düşününce bu durumun toplumun genelinde yaygın bir şekilde görülebildiğini fark ettim. Tıpkı anlatılan hikayede olduğu gibi, anılarındaki anlamı maddi nesnelere yüklemeye meyilli insanlar görmek mümkün toplumun içinde de. Böylece bu kişiler için anlam yükledikleri nesne artık onlar için anının yerini tutmuş oluyor, anlam yüklenen nesneyi kaybettiklerinde veya kaybetmek zorunda kaldıklarında ise anıların kendisini kaybetmiş kadar üzülmeleri de muhtemeldir. Bu nedenlerden dolayı, anılarını nesnelleştirmeye eğilimli kişilerin bu davranışları ile anılardaki manevi anlamı yok ettiklerini düşünüyorum. Toplumda yaygın olarak gördüğüm düşünce tarzının aksine, ben anıların maddi nesneler ile özdeşleştirilmesine ve bu şekilde manevi anlamının kaybedilmesine karşıyım çünkü benim için önemli olan anının nerede yaşandığı değildir benim için ifade ettiği değerlerdir. Benim bu konudaki düşünce tarzıma göre anı insanın içinde yaşatması gereken bir şeydir. Bu nedenle bir anıyı hayatın bir parçası olarak tutabilmek için anının manevi anlamını kalpte yaşatmak yeterli olacaktır diye düşünüyorum. Eğer insanlar anıları mekanlarda veya kişilerde değil de kalplerinde saklamayı başarabilirlerse o zaman bu anıları bir nesneyi kaybettikleri kadar kolay kaybetmeyeceklerdir. Aslında anıların hayatın içinde ne şekilde saklandığından bahsettikten sonra tekrar küçük hikayedeki karakterin düşüncesine geri dönersek, anıların birer nesne olduğunu veya nesnelleştirilmesi gerektiğini düşünmediğim gibi satılabilir olduklarını da düşünmüyorum. Anıların satılabilir olması için onları sattıktan veya kaybettikten sonra o anılardan geriye hiçbir şey kalmamalı insanın hayatında. Fakat anlattığım gibi anılar böyle değildir, yaşamaya devam ederler. Gitseler bile mutlaka bir iz bırakırlar arkalarında. Anıların yaşandığı mekan artık olmasa da, anıları bize yaşatan kişiler artık yaşamasa da anılar vardır, sonsuza kadar dururlar yanımızda. Nesneler ise ancak anılardan izler taşır, bu nesnelerin satılması veya kaybedilmesi de anıların satıldığı anlamına gelmez. Bu nedenle anılar satılamaz, satılamamalıdır çünkü.