ÇARESİZLİĞİN SONU

Aileniz açlık ve sefalet yüzünden acı çekse ne yapardınız? Şimdiden hepinizin böyle bir durumdan kurtulmak için "Elimizden geleni ardımıza koymayız" dediğinizi duyar gibiyim. Aslında bakarsanız Kaptan Phillips filminde olaylara bu açıdan bakılmaktansa zamane korsanların gemileri kaçırıp mürettebata yaptıkları kötülükler baz alınmıştır. Ancak bana göre günümüzde yaşanan korsanlık olaylarına ön yargılı yaklaşmaktansa cereyan eden bu olayların iç yüzüne odaklanmak gerekmektedir. Bir başka şekilde anlatmak gerekirse korsanları engellemenin yeni yolları üretileceğine, korsanları nasıl olur da bu işe mecbur bırakmayız diye düşünülmelidir. En nihayetinde emin olun hiç bir insan zevk olsun diye korsanlık yapmaz, son çare olarak korsanlığı gördüğü için bu işe kalkışır. Kaptan Phillips filminde de görüldüğü gibi bu tür korsanlık vakaları genellikle Afrika'nın az gelişmiş ve açlıkla boğuşan bölgelerinde görülmektedir. Somali ise bu yerlere verilebilecek en güncel örneklerden biridir. Korsanlığı anlamanın en iyi yolu Somalili korsanlar'ın bakış açısından olaylara yaklaşmaktır. Örneğin Somali gibi az gelişmiş bir ülkede yaşıyorsanız eğer ailenizin ve sevdiklerinizin yaşamasını istiyorsanız en azından onlara yiyecek ve temiz su sağlamanız gerekir. Ancak bildiğiniz gibi Afrika'nın iklim ve coğrafik şartlarından dolayı tarım oldukça sınırlı ve verimsizdir. Bunların sonucunda da Somalide açlık insanların en büyük düşmanı olarak karşımıza çıkar. Tabii Somalililer de buna karşın ellerinden gelen tek şey olan korsanlığa yönelip ailelerine yiyecek ve temiz su kaçırıyorlar. Günümüzün en tartışmalı konulardan biri olan etik değer algısı burdan ortaya çıkıyor. Etik olarak yanlışı yapan; bu çaresiz insanlar mı, yoksa bu insanları bu hale getiren diğer ülkeler mi? Bana kalırsa hiç bir zaman eşit tutum sergilemeyen bencil ülkeler bu işin asıl sorumlularıdır. Tabii bu ülkelerde doğrudan kendilerini ortaya çıkarmıyorlar ve bir çok temelsiz bahane ile kendilerini suçsuz göstermeye çalışıyorlar. Bu temelsiz ithamlardan en çok öne çıkanı ise Afrika'daki kuraklık yüzünden yeterince yiyecek sağlanamadığı söyleniyor. Düz ve sığ bir mantıkla yaklaşınca dediklerine hak verenler olabilir. Ancak eğer iklim yüzünden yiyecek bulunamadığı söylenince insanın aklına yılın en az dokuz ayı buzlar altında olan İskandinav ülkelerine nasıl yiyecek temin edilebildiği geliyor. Yani iklim madem okadar önemli İskandinav ülkelerininde de ozaman açlıktan dolayı korsanlığa başlaması lazım. Demek ki iklimin elverişsiz olması o ülkeye yiyecek verilememesi anlamına gelmiyor. Bir başka temelsiz düşünceleri ise dünyada herkesi doyuracak kadar besin üretilemiyor. İşin komik yanı ise bu fikri en çok savunan ülkesinin de dünyanın en yüksek besin israfı oranına sahip olması. Eminim hepiniz hangi ülkeden bahsettiğimi anlamışsınızdır. Amerika son yirmi yılın en yüksek israf miktarına sahip ülkesi olarak bir günde yapılan toplam besin israfı ile Somali'de bir yılda tüketilen besin miktarı birbirlerine neredeyse eşittir. Yani hem bir yandan dünyada yeterince besin yok diyeceksin hem de yediğin yemekten çok israf edeceksin. Tabii bunun yanında "Afrikada ki insanlar eğitimsiz, cahil, kontrolsüz" gibi ithamlarda da bulunuyorlar. Ancak asıl sebebi ordaki insanlar aç; aç bir insanın da asla ilk önceliği okula gitmek veya kültürlenmek olamaz. Kaptan Phillips filminin genelinde korsanları saldırgan birer düşman gibi gösterilmektedir. Seyircileri hali hazırda olan ön yargılarını bir kez daha perçinleyip sorunun asıl kaynağından ve çözümünden oldukça uzaklaştırmıştır. Bana kalırsa bu tür yapıtlara karşı işin iç boyutunu gösteren tarafsız filmler milyonlarca insanın fikrini değiştirip onlara aslında korsanlığın mecburiyetten yapıldığını göstermesi gerekir. Eğer bu farkındalık yaratılırsa eminim dünyanın hiç bir yerinde yoksulluk yüzünden böyle olaylar yaşanmaz. Ahmet Batıkan ÜNAL