MATEMATİĞİN MÜZİĞİ

Matematik... Ne heybetli bir kelime değil mi? Günlük hayatımızın sizce ne kadarını alakadar ediyordur? Eğitim-öğretim hayatımızın neredeyse her aşamasında karşımıza kaçınılmaz bir ders olarak çıkıyor. Gözlerinizi kapatıp bir dakika boyunca aklınıza gelen tüm matematiksel bilgilerizi hatırlamaya çalışın. Öğrendiklerimizin ne kadarını günlük hayatımızda kullanıyoruz? Ya da ne kadarı kullanılıyor? Yanlış anlamayın, hayatımızda kullanmadığımız ya da kullanamadığımız formülleri neden öğrenmek zorunda kalıyoruz filan demeyeceğim. Aksine ben her matematiksel bilginin hayatımız ile bir bağlantısının olduğunu düşünen biriyim. Matematikle sandığımızdan çok daha fazla iç içeyiz. Matematik her yerdedir. Biz de hayatı anlamak için o matematiği ortaya çıkarmaya çalışıyoruz. Şöyle örnek vereyim: Newton yerçekimini formülize etmeden önce de yerçekimi vardı veya iki dik kenarın kareleri toplamı Pisagor'dan önce de hipotenüsün karesini veriyordu. Onlar sadece gerçeği matematiksel olarak ifade ettiler. Yaptıkları şeyler aslında hayatı keşfetmekti. Gezegenler kendilerine verilen matematiksel yörüngelerde dönmüyorlardı. Aksine, gezegenler kendi yörüngelerinde intizamlı bir şekilde döndükleri için biliminsanları matematiksel yörüngeleri keşfediyordu. Bu keşifler doğrultusunda insan hayatını kolaylaştıracak icatlar yapılıyordu. Yerçekimi formülleri olmadan bir uçak dizayn edilemez, ya da pisagor teoremi kullanılmadan binalar dikilemezdi. Bunlar herkesçe bilinen matematiksel bulgular. Şimdi matematiği daha derinden incelemek için bir kavramdan bahsedeceğim: Müzik. Evet, evet yanlış okumadınız, matematik ve müzik. Bu iki sanat dalı arasında ne gibi bir bağlantı olabilir diye düşünmeyin. Okumaya devam edelim, bakalım bu iki sanat arasında bir bağlantı var mı yok mu? Pi ( ) sayısının rakamlarını notalarla eşleştirerek piyanoda çalarsak nasıl bir müzik elde edebileceğinizi hiç düşündünüz mü? Ya da sanatsal bir ürünün ortaya çıkacağını düşünüyor musunuz? Eğer daha önce dinlemediyseniz kesinlikle dinlemenizi tavsiye ediyorum. Şu an internet sitelerinde mevcut. Hatta yazımın geri kalanı okumayı şimdilik bırakıp internet üzerinden müziği dinlemenizi istiyorum. Sanırım siz de benim gibi pi sayısının büyülü ritmine kapıldınız. Peki pi( ) sayısı matematik değil midir? Şüphesiz bir şekilde matematiksel bir ifadedir diyeceksiniz. Piyano tuşlarına rastgele bastığımız zaman böyle bir ritim yakalayabilir miyiz? Tabi ki hayır. Rastgele sayılar oluşturup müzikal notalara çevirdiğimiz zaman da özel bir ritim yakalayamayız. Olay matematikte çünkü. Daha öncede bahsetmiştim zaten, matematik hayatı anlamak için bir araç. Eğer biz hayatı matematiksel olarak yorumlayabiliyorsak, matematiği de müziksel olarak yorumlayabiliriz. Pi sayısının müziğini anlamlı kılan aslında hayattır, hayatın müziğidir. İşte bu yüzden rastgele girdiğimiz sayı dizilerinden anlamlı bir müzik çıkmaz. Tüm matematiksel ifadelerin müzikal bir ritmi olduğunu düşünüyorum. Sonsuza kadar devam Euler (e) sayısı, dizin olarak kabul edilen Fibonnaci ve Taylor serileri veya diğerler matematiksel ifadeler... İnsan ruhunu okşayan ezgileriyle, hepsinin kendine has müzikal bir ritmi olduğunu göreceksiniz. Matematik olduktan sonra taş ile çalmaya kalksanız bile ortaya gerçekten güzel şeyler çıkacaktır. Bu uygulamadan yola çıkarak ilginç şeyler geliştirilebiliriz. Mesela hayatımızın müziğini çıkarabiliriz. Nasıl mı? Herkesin hayatın önemli olarak gördüğü özel günleri vardır. Doğum günü, okula başladığı ilk gün, lise mezuniyeti, hayatının aşkı ile tanıştığı gün, yurtdışına çıktığı ilk gün... gibi kişiye özel tarihleri bir araya getirip bir sayı dizisi çıkarabiliriz. Ortaya sanatsal bir eser çıkar mı bilmiyorum. Denemeye değer. Kendisini tekrar tekrar dinleten bir müzik de çıkabilir, tek seferlik dinleyip bırakacığınız bir şey de olabilir. Nasıl yaşadığımıza göre değişecektir sonuç. Eğer matematik sadece ev, köprü gibi alanlarda kullanılanılır diye düşünüyorsanız, matematiğe haksızlık etmiş olursunuz. Matematiğin sadece müzik değil aynı şekilde resim, edebiyat, tiyatro gibi sanatlarla da güçlü bağlantıları var. Hatta aşk ile ilgisinin bile olduğunu düşünüyorum. Matematik bildiğimizden ve düşündüğümüzden çok daha fazlası... Matematiksiz olmaz, Matematiksiz olmasın. Matematiksiz olmaz da zaten...