EVLİLİK HER ŞEY Mİ?

Geçmişen günümüze kadın figürü, toplumlar için pek çok farklı bakış açısıyla değerlendirilmiştir. Bazı toplumlar kadınları yüceltmiş, bazıları ise aşağılamıştır. Kadınları hor gören toplumlara bir tepki olarak da feminizm akımı ortaya çıkmıştır. Mona Lisa Gülüşü adlı filmde de 1950'li yıllardaki kadın figürünü ve toplumun yapısını izleyicilere aktarmıştır. Bu filmi, Sosyoloji'ye Giriş Dersi hocamız bizden, ödev olarak izlememizi istedi. Filmin ilk sahnelerini izlerken sıkılacağımı düşünmüştüm. Fakat, Mona Lisa Gülüşü adlı filmin ele aldığı kadın figürü ve fildeki kadın figürlerin yasadıkları toplum düzenine karşı mücadeleleri filme karşı olan önyargımı ortadan kaldırdı. Mona Lisa Gülüşü adlı film, 1950 yıllarındaki kadın figürünü muhafazakar kız üniversitesine yeni gelen, Sanat Tarihine Giriş dersi hocası Katherine Watson ve birbirinden farklı düşünce yapısına sahip öğrencilerini ele alır. Filmde, dünya'nın en iyi üniversitelerinden birisinin 1950'li yıllarda öğrenci yetiştirme tarzlarının daha çok sosyo kültürel değerleri geliştirme ve evliliğe hazırlanış olduğunu fark ettim. Günümüzde birçok toplum, kadınların sadece dünyaya evlenip çocuk doğurmak için geldiğini savunmakta. Filmde de öyle. Filmin 1953 ve 1954 yılları arasında öğrenci figürünü izleyicilere göstermesi benim ilgimi çok çekti. Çünkü, o dönemde günümüzde çok ünlü, köklü ve başarılı üniversitelerinin öğrenci profilini görmek, üniversite hayatı hakkında aklımdaki bazı soruları ortadan kaldırdı. O dönemlerde kadınlara ikinci sınıf insanmış gibi davranılmaktaydı. Günümüz ve geçmişi karşılaştırdığımızda, o dönemde Yale Üniversitesine sadece beş adet kız öğrenci alınmaktaydı. Bu demek oluyor ki, o dönemde kadınlardan sadece evlenip eşlerine iyi birer eş olmaları bekleniyordu. Ne kadar zeki olursan ol, üniversite eğitimi ve aile kurma bir arada sürdürülmez diye bir düşünce vardı. Filmi izlerken bu düşünce tarzlarına şahit olduğumda içimden o zamanda yaşayan kadınlara karşı acıma duygusunu ve bu düşünce yapısını ortaya çıkartıp sürdüren topluma karşı öfke hissettim. Benim gibi öfke duyan insanların ortaya çıkardığı feminizm, herhangi bir toplumda bütün kadınların toplumdaki yerlerini ve haklarını korumak amacıyla ortaya çıkmıştır. Filmde, Betty adlı muhafazakar bir ailede büyüyen genç kız, kadınların hayatlarındaki tek görevi evlenip bir yuva kurmak ve iyi bir ev hanımı olmak olduğunu düşünür. Hayatının sonuna kadar gelecekteki eşine tüm hayatını adar. Bu sahneleri gözümün önüne getirdiğimde "Peki eşin de sana kendini adayacak mı?" sorusu aklıma geldi. Erkekler de biz kadınlar gibi bu kadar çok önem veriyor mu? 1950'li yıllarda da, günümüzde de hala toplumdaki kadın figürü hep ikinci planda kalmaktatır. Erkekler, hatta pek çok muhafazakar düşünce yapısına sahip kadınlar, toplumda kadınları hor görmüş ve onları değersiz görmüşlerdir. Feminist düşünce yapısı da tabiki bu nedenle çıkmıştır. Günümüz Türkiye'sinde de kadınların toplumdaki yeri, erkeklere oranla daha alt seviyededir. Ata erkil bir toplumda yaşayan her kadın hayatının sonuna kadar kendi hayatını hiçe sayıp, eşlerine adamaktadır. Halbu ki, kadınların eğitim ve iş hayatlarına önem vermeleri gerekmektedir. Hala günümüz Türkiye'sinde haberlerde eşini, nişanlısını, sözlüsünü, kız kardeşini, annesini ve kız arkadaşını döven ya da öldüren bir çok erkek var. Bu nedenle bu film toplumdaki kadın ve erkek eşitsizliğini ortaya koyan bir film. Benim düşünceme göre filmde, kadınların toplumsal yeri tamamı ile sosyal güce ve maddi güce bağlı. Halbuki en iyi okulllardan biri olan Wellesley College'nin, erkeklere uygun eşler yetiştirmek yerine, öğrencilerinin eğitim ve öğrenim hayatını ele alıp o konular üzerinde çalışmalar yapması gerekirdi. Hayatımızın sonuna kadar evli kalacağız diye bir gerçek yok yeryüzünde işte bu argüman örnek olarak otuzlu yaşlarını geçmiş yeni Sanat Tarihi dersi hocası Kathrine Watson, öğrencilerine, eğitimin daha önemli olduğunu ve hayatın sadece evlilikten ibaret olmadığını, bu iki ayrı durumu beraber yürütebilme imkanımızın olduğunu bana da iletmiştir. Geçmişten günümüze kadınlar her zaman hor görülmektedir. Bu nedenle ortaya birbirinden farklı düşünce yapıları ortaya çıkmıştır. Mona Lisa Gülüşü adlı filmi izlerken de birbirinden farklı kadınların evlilik kurumu üzerine olan farklı farklı düşüncelerine şahit olma fırsatını yakaladım. Hem filmi izlerken hem de izledikten sonra kadınların toplumlar üzerinde çok büyük bir rol oynadıklarına şahit olma şansını elde ettim .