Edebiyat Alışverişi

Bir yazar, bir hikaye kitabı, okur ve okura kalanlar... Edebiyat alışverişine hoş geldiniz! Edebiyatın alışverişi olur mu demeyin. Neden olmasın? Alışveriş, bir almak ve vermek eylemi değil midir? Edebiyatta da yazar, eserini okuyucuya verir ve okuyucu da yazardan eseri almaz mı? Verir de alır da. Bu süreç, yazarın kitabı okuyucuya ulaştırmasıyla başlar. Yazar, yazdıklarını verir ve artık kitap okuyucunundur. Bir de kitabını okuyucuya verirken "Üstü kalsın." diyorsa değmeyin okuyucunun keyfine. İşte kitabını, üstü size kalsın diyerek okura ulaştıran yazarlardan biri de Cemil Kavukçu. Hikayelerden oluşan kitabı da Üstü Kalsın... Siz hiçbir alışverişte "Üstü kalsın." dediniz mi? Ben demedim sanırım. Ama bir edebiyatçının eseriyle bana, üstü kalsın demesi çok hoşuma gider dersem yalan söylemiş olmam. Yazar hem kitabını artık size veriyor hem de fazlası yine sizde kalsın diyor. Tıpkı bu hikayede olduğu gibi. Bir şeyler yazılmış ama yazılandan daha fazlası sizin hayalinizde. Adeta yazar "Size kağıt parçaları sunuyorum, yazdıklarım kocaman bir dünya. Alın, artık bu sizin. Tamam canım "üstü kalsın"! Üstü kalsın derken verdiklerim sadece kağıt parçaları değil, sadece bir dünya değil. Görebilene kocaman sonsuz bir evren..." demek istiyor bize. İnsanın nasıl hoşuna gitmez? Sanki kocaman bir dev aynasından başka diyarlara geçer gibi. Almak vermek eylemiyle var olan edebiyat, fedakarlık konusunda da cömertliğini koruyor. Bir alıp bin vermeye devam ediyor. Ama artık yaşam öyle bir hal aldı ki kimse kimseye bedava hiçbir şey vermiyor. Komşu komşunun külünü alırken acaba o bana ne verecek diye düşünür olduk. Neden o işi yaptığını bilmediğimiz küçücük avuçlu çocuklar, ellerini uzatıp yalvaran gözlerle baktığında bile bir çocuk gülsün yeter diyemiyoruz artık. Sadaka unutuldu, "Çalışsın onun da olur." sözü popüler oldu. Sadaka dursun bir yana hediye bile almıyoruz artık sevdiklerimize özel günler dışında. Hoş özel günlerde bile alamıyoruz bazen. İşte böyle bir dünyada bize hediyeler sunan kitaplar kaldı bir tek. Bir de yazarlar... Aldığınız şey bir kapak ve sayfalardan ibaret ama bize sunduğu hediyeler çok daha fazla. Çarşıdan aldım bir tane eve geldim bin tane misali. Bir de şu yanı var ki, verdikleriniz az ama aldıklarınız daha fazla. Bir esnafın ürününe biçtiği fiyattan daha fazlasını "üstü kalsın" ifadesinden dolayı kazanması gibi. "Üstü kalsın" diyebilen fedakar yazar; kitabını güvenle teslim ederken okuyucusuna, artık kitabın kendisinin değil okuyucunun olduğunu da bilir. Bilir ve bir kenara çekilir. Sayfalar arasına gizlediği kelimelerin onlara farklı pencereler açacağına da emindir. Öyle bir durum ki belki yazdıklarından daha farklı şeyler anlayacaklardır. Halbuki yazarın amacı anlaşılmaktır ama farklı anlaşılacağını da göze alarak bırakır kitabı okuyucusunun avuçlarına. Üstü kalsın deyişinin sırrı işte tam da burada. Kitaba yükledikleri verdiklerinden daha fazlası eder. Düşündüklerinden daha fazlası... Bu alışverişte aldıkların verdiklerinden daha fazla ama ne alan ne de veren bu durumdan rahatsız. Hatta veren, verdiklerinden daha fazlasını veremedi diye üzülür. Sizce de bundan keyifli alışveriş var mı? Eserler kaleme alınırken anlaşılmak gayesi taşır. İfade algısı bu yüzden önemli olmuştur yazar için. Yazar, düşündüklerini yazmak ister ve yazdığı şeylerin de anlaşılmasını ister. Fakat eser, öyle bir olgu ki oluşturulduğu şekilden çok farklı hallere girebilir. Bu alışveriş, alınanların verilenlerden fazla olduğu bir alışveriştir. Bu alışveriş, verilenlerin taşıdığı anlamdan farklı anlamlara büründüğü bir alışveriştir. Fedakar yazarlarla yapılan alışveriştir. İşte böyle sanatçılar, toplumsaldır. Ve inanın ki böyle toplumsal sanatçılarla edebiyat alışverişi çok keyiflidir. Almadan da verirler. Verdikçe çoğalır aldıklarımız. Üstünü de size bırakırlar ve sessizce kaybolurlar.