Ömer Uras

Ölmekte Olan Bir Edebiyat Türünün Ölümsüz Başyapıtı Öncelikle şunu söyleyerek başlamak isterim: "Mihver Devletleri 2. Dünya Savaşı'nı kazansaydı nasıl bir dünyada yaşardık?" sorusuna yanıt aramış ve bu soruya kendince cevap vermiş çok sayıda kitap var. En büyük ateiste bile "Allah korusun!" dedirtebilecek derecedeki bu distopik dünyayı anlatan bunca kitap içinden açık ara farkla Yüksek Şatodaki Adam benim favorim. Bu konuyu da bu kadar iyi işleyebilmiş başka bir kitap da an itibariyle mevcut değil. Açıkçası Philip K. Dick mezarından kalkıp bu konu üzerine başka bir kitap yazmadığı sürece de böyle bir kitap olacağını düşünmüyorum. 'Mihver Zaferi' konusunun popülerliği artıyor olsa bile günümüzde bu konu üzerine yazılan kitapların (birkaç istisna dışında) hepsi benim gözümde başarısız eserler. Bir de bu yeni kitaplar sanki yaraya tuz atar gibi yok olmakta olan alternatif tarih türünün hem kalitesini düşürmekte, hem de zaten dar olan konu yelpazesini giderek daha da daraltmakta. En sevdiğim tür olan alternatif tarihin günümüzdeki durumunu göz önüne aldığım zaman hem üzülüyorum, hem de Yüksek Şatodaki Adam'ı daha çok seviyorum. Bu kitabı bu kadar fazla sevmemin birçok nedeni var. Bunlardan hiç şüphesiz en önemlisi bir tarih hayranı olarak Philip K. Dick'in çok ufak tefek ve önemsiz gibi görünen olaylar üzerinde değişiklikler yaparak gerçekçi bir bir evren yaratmış olması. Alternatif tarih (ve fantezi) romanlarının en ilgi çekici yönünün o roman için yaratılmış olan evren olduğunu düşündüğüm için Yüksek Şatodaki Adam benim listemdeki yarışa bir adım önde başlıyor. Aynı konuyu işleyen diğer alternatif tarih kitaplarıyla karşılaştırıldığı zaman Yüksek Şatodaki Adam aslında sanıldığı kadar korkunç bir dünyada geçmiyor, en azından bana 1984 kadar rahatsız edici gelmiyor. Yüksek Şatodaki Adam'ın kendine özgü olduğununun ilk kanıtı olayların hepsinin Nazi Almanyası yerine Japon kontrolü altında olan bölgelerde geçiyor olması. Dick "bu kitabı 2. Dünya Savaşı'nın sadece Almanya'ya karşı yapıldığını sanan cahillere adıyorum" diyerek bir önsöz yazmış olsaydı kitabın benim gözümdeki tek eksiği de yok olmuş olurdu. Daha egzotik bir kültürü ele almış olması 'kitabın evreni' temasını büyük derecede zenginleştiriyor ve bu yüzden tartışmasız olarak kitabın en önemli taraflarından biri. İçinde "İkinci Adam" olan Japonya'nın da olduğu bir 'Mivher Zaferi' kitabı bana her zaman daha ilgi çekici görünür. Alternatif tarih romanlarının öncüsü ve şahı Yüksek Şatodaki Adam'ın da bunu ihmal etmemiş olması beni mutlu ediyor. Sanırım şimdiye kadar hiçbir zaman okumaktan sıkılamadığım, her okuyuşumda sanki ilk defa okuyormuşçasına zevk aldığım tek kitap Yüksek Şatodaki Adam'. Bu kitabı elime her aldığımda sevinç ve heyecan duygularını sanki ilk defa gibi yaşıyorum ve tek bir solukta okuyabilecek olmayı umuyorum. Olayları sırasıyla ezbere biliyor, karakterleri sanki en yakın arkadaşımmış gibi tanıyor olsam bile bu kitap her seferinde bir Avatar etkisi yaratmayı başarabiliyor (eseri her izleyişte/okuyuşta daha önce orda olduğunun farkına bile varmadığınız yepyeni birşey keşfetmenin yarattığı etki). Bu yüzden de benim kütüphanemdeki yeri çok ayrı. Yüksek Şatodaki Adam'ın üzücü bulduğum yanı ise çok kısa olması ve yaratmış olduğu harika alternatif evreni hakkında çok az bilgi vermiş, bizi gölgede bırakmış olması. Dick'de zamanı olduğu halde kitabın devamını getirmeden bu dünyadan göçüp gittiği için de bu yara hiçbir zaman kapanmayacak gibi. Ama tabii ki böyle önemli bir çıkmaza rağmen Yüksek Şatodaki Adam benim için her zaman alternatif tarih edebiyatının gözbebeği olarak kalacak. Bu yazıdan da anlaşıldığı gibi bu kitabı bütün tarih hayranlarına, edebiyatseverlere ve bir kayanın altında yaşamak istemeyen her insana şiddetle tavsiye ediyorum. Orjinal dilinde anlaşılması biraz zor olsa bile kısa bir kitap olduğu için herkesin okumasını öneriyorum, pişman olmayacağınıza inanıyor ve bu yazıyı okumaya vakit ayırdığınız için teşekkür ediyorum. İyi okumalar.