Bir Satranç Öyküsü

Stefan Zweig 28 Kasım 1881 tarihinde Viyana 'da doğmuş olup, küçük yaşlarda kültür ve edebiyat alanında eğitim görmüştür. Üniversite hayatında ise felsefe öğrenimi görmüştür. 1. Dünya Savaşında gönüllü olarak Viyana Karargahında Savaş Arşivinde memur olarak çalışmıştır. Savaştan sonra konferansları sebebiyle birçok ülkeyi ziyaret etmiştir. Konferans vermek için gittiği Brezilya gezisinde "Satranç" isimli öyküsünü 2001'de kaleme almıştır. Üretken bir yazar olan Stefan Zweig, Satranç gibi birçok psikolojik eseri dünya edebiyatına kazandırmıştır. Kullandığı sade ve akıcı dil yapıtı bir adım daha ileriye taşıyor. Yazar Stefan Zweig 'in Satranç isimli öyküsünde vermek istediği ana fikir, yalnızlığın ve çaresizliğin insanlara karşı kullanılabilecek büyük bir silah olduğudur. Öykünün başkahramanları Dr. B ve satranç dünya şampiyonu Mirco Czentovic 'tir. Dr. B Viyana'da yaşayan varlıklı ve tanınmış bir ailenin oğludur. Hitler Almanya'sının Viyana'yı işgalinde, Dr. B elinde bulundurduğu arşivler nedeniyle tutuklanmış ve uzunca bir süre sorgulanmıştır. Sorgulanma sırasında tutulduğu odada yapabileceği herhangi bir faaliyet olmadığından, zaman geçtikçe yalnızlığa itilmiştir. Bunun yanı sıra birçok psikolojik sarsıntı geçirmiştir. Sorgulanma sırasında Alman askerlerinden birinin parkasından çaldığı satranç oyunları kitabı yalnızlığına çare olmuştur. Sorgulanmadığı sıralarda bu kitapla uğraşmıştır. Kitabı özenle incelemiş, birçok kez bitirmiştir. Belli bir zaman sonra, zihninden hem siyah hem de beyaz taşları oynatarak satranç maçları yapmaya başlamıştır. Benliğini ikiye bölmüştür, bu sebepten olsa gerek zihinsel problemler yaşamıştır. Diğer kahraman ise anlama güçlüğü yaşayan fakat bir satranç dehası ve dünya satranç şampiyonu olan Mirco Czentovic 'tir. New York'tan kalkan bir yolcu gemisinde karşılaşan kahramanlarımız zorlu bir satranç maçı yapmışlardır. Fakat kazanan olmamıştır, maç beraberlikle sonuçlanmıştır. Bunun üzerine ikinci maç yapılmış ve uzun süredir yenilgisi olmayan dünya şampiyonu Czentovic yenilgiye uğramıştır. Fakat psikolojik sorunlar yaşayan Dr. B'nin yasaklanmasına rağmen tekrar satranç oynaması kendisi için pek de hoş olmamıştır. Hastalığı tekrar gün yüzüne çıkmıştır. Satranç günümüzde yeteri kadar ilgi görmeyen fakat üst düzey stratejik içeriğe sahip olan bir oyundur. Karşılıklı olarak sıralı hamle düzenine sahiptir. İstenilirse zamanlı ya da zamansız olarak oynanabilmektedir. Yapılacak her hamlenin özenle planlanması gerekmektedir. Bu planlamada rakibin olası hareketlerini de hesaplamalısınız. En önemlisi oyunun ilerleyişine hakim olmanız gerekmektedir. Oyunu kazanmak için kimi zaman sizin için çok önemli olan vezirinizi feda etmelisiniz. Aslında hayatın kendisine benzemektedir satranç oyunu. Önünüzde seçebileceğiniz birçok olasılık bulunmaktadır fakat bunlardan sadece bir kaçı sizin için iyi olanıdır. En önemlisi ise yapacağınız hamleyi çok iyi düşünmeniz gerekmektedir. Bir kere satranç taşını oynattığınızda, artık geri dönüş için çok geçtir. Tıpkı gerçek hayatta yaptığımız tercihler gibi... Hiçbir zaman en iyi seçeneğin hangisi olduğunu bilemeyiz fakat gözlemlerimize, hislerimize ve en önemlisi mantığımıza en uygun olanı seçeriz. Satranç oyununun aksine rakibimiz hayat ile yalnızca bir kez oyun oynama fırsatımız vardır ve her zaman hayat kazanır oyunu her canlı gibi öldüğümüzde. Ek olarak hayat satranç oyunu kadar kolay değildir. Taşlarımızın yani seçeneklerimizin ilerleyiş şekli belirli değildir ve bunu sınırları belirli olan küçük kareler üzerinde yapmayız. Hayat daha genel bir anlayıştır. Hayatı sınırları olmayan bir satranç oyunu olarak betimleyebiliriz. Sınırlarını ancak oyunu oynayan kişi belirleyebilir. Buna rağmen bu oyunu kazanabilmeniz mümkün değildir. Yapabileceğiniz en iyi oyunu oynamalısınız. Belki de şah mat olmak tam olarak kaybetmek değildir. Bana göre yapabileceğinizin en iyisini yaptığınızda kazanan siz olacaksınızdır. Taha Alli 21302489 Türkçe 101 - 48