Tabu

Hayatta birçok zıtlık vardır. Siyah ve beyaz, iyi ve kötü, güzel ve çirkin... Bunlardan biri de iyimserlik ve kötümserliktir. İyimserlik her şeye olumlu yönden bakmak, her zaman pozitif düşünmektir. Çevremden her zaman 'iyimser ol' veya 'iyi düşün, iyi olsun' gibi sözler duymuşumdur. Adı üstünde iyimser olmak iyi birşeydir gibi algılanır toplumda. Kötümser olmaksa hep hor görülür. Kötümserlik, kötü gibi görülür; aslında işler tam olarak öyle değil. Bence iyimser olmak bazen kendini kandırmak demek. Çünkü hayat filmlerdeki gibi değildir. Her zaman iyiler kazanmaz, adalet yerini bulmaz. Polyannacılık oynamak bizlere bazen kazanmamıza yardımcı olmaz, iyi şeyler getirmez. Kötümser olmak gerekir bazen. Pembe gözlüklerimizi çıkarıp hayatın çirkin ve acı yüzünü de görmemiz gerekir. Çirkinlik var olmadan, güzellik de var olmaz. Kötülüğün ne olduğunu görmezsek, iyiliğin ne olduğunu anlayamayız. Örneğin okul yıllarımızda kurmaya çalıştığımız arkadaşlıklar bizler için büyük deneyimlerdir. O yıllarda, kendimize bir kişilik oluşturmaya, toplumda bir yer edinmeye çalışırız. Ailemizin o güvenli, bizleri sürekli korup kollamaya çalışan, sıcak kollarından yeni yeni ayrılıp, hayata atılıp, bir birey olma çabasına gireriz. Deneyimimiz azdır, herkese ve her şeye iyi, olumlu yaklaşırız çünkü ailemzden gördüğümüz odur. Arkadaşlar edinmeye çalışırız. Bizlere iyi davrananlara yöneliriz. Yakın hissedince o kişiye başlarız sırlarımızı anlatmaya ve güvenmeye. Bir kez güvendiğimiz zaman, aklımıza bir kötülük yapacağı gelmez. Bir gün hiç beklemediğimiz bir anda, bir yabancıdan duyarız sırlarımızı veya kendimizi alay konusu olmuş halde buluruz. Başta kabullenmek istemeyiz ama gerçek bir tokat gibi çarpar suratımıza. O çok güvendiğimiz arkadaşımızdır sırrımızı herkese anlatan. İyimserliğin tatlı yüzü acıtır canımızı. Belki tek seferde belki de iki, üç defa daha aynısı başımıza geldiğinde başlarız kendimizi kötümserliğin acı ama güven verici kollarına atmaya. Kötümserlik, kulağa hoş gelmese de korur bizi. Tedbirli olmamızı sağlar, ayaklarımızı yere bastırır. Yanıldığımız bir diğer konu ise umuttur. İyimserlikle umudu bağdaştırırız hep. Eagleton'ın 'İyimser Olmayan Umut' adlı kitabında ele aldığı gibi umut iyimserlikle bir tezat halindedir. İyimser insanın umuda ihtiyacı yoktur. Zaten her şey yolundadır onun için. Ancak işlerin bozulmaması için umuda ihtiyacı vardır. İşlerin bozulma olasılığı için duyulan endişe de kötümser düşüncedir zaten. Kötümserin umuda ihtiyacı vardır. Lakin umutlu olmak incitebilir bazen. Çok umut ettiğimiz şeylerin tersi çıktığında duyulan hayal kırıklığı bizleri daha da çok kötümserliğe sürükler. Sınav sonrası güzel bir not alma umudu içinde olan bir öğrenci düşük not alınca duyduğu hayal kırıklığı onu o dersten uzaklaştırır, hevesini kırar. Tam tersi bir durumda, bir öğrenci düşük beklediği bir sınavdan yüksek not alınca daha çok sarılır o derse. Başarısı artar. Veyahutta, kanser hastalığı olan bir bireyin ailesinin çok iyimser ve umut dolu olması, olası bir ölüm halinde daha büyük bir yıkımı gösterir. Kötümser olmak gerçekleri gösterir. Gözlerimizi açar ve böylece rasyonel düşünürüz. Mantıklı ve işe yarar çözümler bulmamızı sağlar. Kötümserlik kötü bir şey değildir; kendimizi korumaya almak için başvurduğumuz bir iç güdüdür. Filmlerde, dizilerde, kitaplarda bizlere hep iyilerin kazandığı; kötülerin cezalandırıldığı bir dünya gösterirler. Kötü kalpli kadın veya adam en sonunda cezasını bulur; iyi kalpli kahramanımız ise sonsuz mutluluğa kavuşur. Biz de gerçek hayatta aynısını bekleriz, umut ederiz ama işler istediğimiz gibi gitmez. Bir yerden sonra kötümserlik devreye girer ve kendimizi korumaya alırız. En başında iyiliğin ve kötülüğün bir arada olduğunu hatta bazen birbirilerinden ayrılamadığını kabullenmemiz gerekir. Örneğin, bazı dizilerin ve filmlerin bu gerçeği yansıtmaya başladığını dşünüyorum. Ayrıca bu geçeği görebilceğimiz daha bir çok alan vardır ancak bence, bunu en güzel sunan diziler ve filmlerdir. Bizlerinde bu gerçeği sindirip, iyimserliği ve kötümserliği bir arada ele almamızın vakti geldi. Tabulara bağlı kalmamalıyız.