AYDINLANMA ÇAĞI

Türkiye'nin sevilen dizisi "Çocuklar Duymasın"ın bölümlerinden birisinde, seksenler partisi düzenleniyordu. Seksenlerin ünlü gruplarından Alphaville'in şarkısı olan "Big In Japan"le dans eden dizi karakterleri , seksenlerin meşhur dans hareketlerini yapmayı ve giysilerini (deri ceketler , vatkalar , aslan yelesini andıran peruklar) giymeyi unutmamışlardı. Hepsi gençliğinde seksenlere tanıklık etmiş karakterlerdi ne de olsa. "Çocuklar Duymasın"daki parti ve bunun gibi birçok seksenler temalı partiler , bu zaman diliminin tesirinin göz ardı edilemeyecek olduğunu bize gösteriyor. Neresi güzeldi bu zaman diliminin, diyeceksiniz. Bazısına göre sadece müziği ya da sunduğu ilginç giyim tarzları. Bir diğerine göre her şeyi. Bana göre ise filmleri. On beş yaşında olmakla birlikte, bu yaşın verdiği arayış dürtüsüyle , kendime hitap edecek filmler bulmaya çalışıyordum. Bulduklarım, genellikle seksenlerde çekilmişti ve hepsi yabancıydı. Çoğu Hollywood yapımı olmakla beraber, temellerinde benim gibi liseli gençler vardı. Karakterlerin; okuldaki, aileleriyle ve kendi aralarındaki sorunları başka bir kültürün penceresinden ve zaman dilimden seyretmek beni seksenler temalı filmlere daha çok bağımlı yaptı.(Ayrıca seksenlerin o çok sevilen şarkılarını izlediğim karelerde duymak da cabası.) Hedef kitlesi, ergen kesme yönelik olduğu düşünülen ; fakat işlenen çatışmaların her yaşa yönelik olduğu bu filmler, genellikle John Hughes adında bir yönetmen tarafından kağıda dökülmüş ve çekilmiştir. John Hughes , Hollywood'da sevilen bir yönetmen olup, filmleri her zaman tanıtımından(bazı insanlar filmin tanıtımını izleyip ön yargılara kapılıyor) anlaşılamayacağı ölçüde derindir. O, genellikle zorbalığı ve ön yargıyı ele alarak, bu iki temanın en çok gözlemlendiği yer olan okullara dikkat çeker. Amerikan eğitim sisteminden hareketle, her türlü kısıtlamanın göndermesini yapar. John Hughes'un en sevdiğim filmi , Kahvaltı Klübü olmakla birlikte, bu film , demin saydığım tüm özellikleri barındırıyor. Müzikleriyle ve dans figürleriyle seksenlerin etkisini buram buram hissedebiliyorsunuz. Günümüzde çekilmiş her türlü gençlik filmi bu başyapıttan etkilenmiş gibi geliyor bana. Illinois'teki bir lisede geçen ve beni lise yıllarıma döndürüp, lisede hiç konuşmadığım, kalıplara sokup yakınlaşmadığım insanların aslında ne kadar çok olduğunu anlayıp, uykumu kaçıran Kahvaltı Kulübü, size gençliğinizden bir kesit sunar. Filmde çalan parçalardan tutun, söylenen repliklere kadar hepsi ilham vericidir. Özellikle bu film için hazırlandığını düşündüğüm, bu filmi izledikten sonra dinleyip, müptelası olduğum dönemin ünlü gruplarından "Simple Minds"ın "Don't You(Forget About Me)" şarkısının, ön yargılı herkese ders olmasını diliyorum:"Beni küçümseyecek, bana bakıp görmezden mi geleceksin; ama bil ki zaman geçiyor..."(Şarkıdan çıkarımlarıma göre çevirdim ;fakat asıl sözlerinin yerini tutamaz.) Filmden bu kadar bahsedip en sevdiğim bölüme değinmeden olmaz. Bu bölümde, filmdeki çatışmanın çözülmeye başladığını açık bir şekilde görebiliyoruz. Karakterler, yine çok sevdiğim bir şarkı eşliğinde dans ediyor:"We Are Not Alone", Karla Devito'nun şarkılarından bir tanesi ve karakterler de şarkının ritimlerine seksenlere özgü danslarıyla eşlik ediyorlar.(Siz de kendinizi tutamayıp ayaklarınızla ritim tutuyorsunuz bir süre sonra.) Dans sahneleri, seksenler, şarkılar bir yana; film bir o kadar da rahatsız edici geldi bana. Gruplaşmanın ve dışlanmanın nedenlerini araştırır oldum ve çevremdeki insanlara daha çok dikkat etmeye başladım. Bazıları, mağzadan elbise seçermişcesine arkadaş seçiyordu kendisine. Bu tür insanlarla sohbetimin ve arkadaşlığımın kısa sürdüğünü fark etmem uzun sürmedi. Bazı grupların; insanları, işe alım mülakatını andıran bir sürece tabi tuttuğunu, belli özellikleri barındırmayan bireyleri dışladığını öğrendim;fakat benim için en acısı da yıllarca aynı çatı altında olup simasına aşina olduğum insanların, daha büyük ve farklı bir ortama geçince yüzüme bakıp selam vermemeleri oldu. Neyse ki hayatın çok geniş bir yelpazesi var. Bu yönlere çok takılmayıp bardağın dolu tarafından bakmayı herkese öneriyorum. Sıkıldığınız bir anda mutlaka açıp seyredin. Pişman olmayacaksınız.