AH O ESKİ GÜNLER

İnsanlık tarihinin son 500, 100 hatta 50 yılı incelendiğinde hayatımızın eskilere nazaran çok farklı bir doğrultuda ve hızda ilerlediğini görebiliyoruz. Günümüzdeki teknolojik, bilimsel ve ekonomik gelişmeler ile birlikte dinamik, sürekli bizi değişmeye zorlayan ve değişmeyi başaramayanları acımasızca ardında bırakan bir düzenin parçaları haline geldik. Bu gelişmelerin, çoğu zaman hayatımızın yaşanabilirliği adına bize pek çok avantaj sunduğu tartışılmaz bir gerçek fakat bizim toplumumuz gibi gelenek ve göreneklerine bağlı, kültürünü korumayı ve gelecek nesillere aktarmayı önemli bir amaç haline getirmiş toplumları kendi özünden uzaklaştırdığını da kolaylıkla gözlemleyebiliyoruz. Bundan dolayı bugünlerde "kuşak çatışması" denen olgunun çokça gündemimizde yer aldığını görüyoruz. Peki bu kadar kısa zamanda, yaşam tarzımızı ve kültürümüzü inanılmaz büyüklükte değiştiren etkenler nedir? Aslında durumun komplike olmasından dolayı etkenlerin de karışık olmasını bekleyebilirsiniz ama özellikle bizim toplumumuzu doğru bir şekilde gözlemlerseniz, etkenlerin aslında hemen dibimizde olduğunu kolaylıkla görebilirsiniz. Yemyeşil bahçeler içinde beştaş ve misket oynayan, bayramlarda sokak sokak dolaşıp şeker toplayan, okula simsiyah okul üniformaları ile giden, aile ekonomisi için erken yaşta çalışmaya başlayan çocukların yerini artık betondan binaların arasına sıkışmış, bilgisayar ve telefondan kopamayan ve ebeveynlerinin onların rahatlığı için yaşadığını düşünen çocuklar aldı. Ayçe Ayyıldız 'ın "Biz O Zamanlar Baaçede Oynardık" isimli kitabında bulunan kesitler ve kendi tecrübelerim sayesinde iki jenerasyon arasındaki bu farkı belirgin bir şekilde görebildim. Özellikle son 20 yıl içerisinde inanılmaz bir hızla gelişen teknolojinin o dönemlerdeki eksikliği, ülkemizin o dönem içinde bulunduğu yoksulluk ile beraber insanlara hem avantaj hem de dezavantaj oluşturmuş. Günümüzde elimizin altında bulunan ve hayatımızı büyük ölçüde kolaylaştıran birçok alete o dönemde sahip olamayan bu insanlar, maddi anlamda da büyük zorluklarla mücadele etti. Maddi zorluklar sayesinde azla yetinmeyi çok iyi öğrenmiş eski kuşak, bugünün insanlarının aksine küçük değişiklikler ile mutlu olabiliyordu. Öte yandan bütün zorluklara karşı insanların elindeki tek gücün aralarındaki birlik duygusu olması, aralarındaki sevgi ve samimiyeti de güçlendirdi. Dede ve ninelerimizin bugün en çok samimiyeti ve sadeliği aramasının en önemli nedeni de bu olsa gerek. Televizyonun hayatımıza dahil olmasıyla insanlar, hayatlarını televizyonun aktif olduğu saatlere göre ayarlamaya başladı. Öte yandan cep telefonlarının, akrabasıyla 1-2 dakika konuşabilmek için 1-2 saat sıra beklemek zorunda kalan o dönemin insanları için ne kadar inanılmaz bir buluş olduğunu anlatmama gerek yok herhalde. Bu iki önemli aletin insan hayatına hızlıca dahil olması ve buna paralel bir biçimde ülkemizin düzelen ekonomik şartları, insanımızın düşünce yapısını ve yaşam tarzını önemli ölçüde değiştirdi. 1990 yılında tanıtılan ilk akıllı telefonlar ile birlikte insanlık tarihi için önemli bir döneme yani "Akıllı Teknoloji" dönemine girdik. Bunun akabinde televizyonlardaki kanal sayısının artması ve Web 2. 0 teknolojisinin üretilmesi sayesinde bilgisayar, cep telefonu ve televizyon, hayatımızın ayrılmaz parçaları haline geldi. Teknoloji hayatımıza hızla ve gizlice girdi ve koca bir toplumun yaşam tarzını tümden değiştirdi. Çocukların sokaklarda oynamak yerine dört duvarın arasına sıkışıp bilgisayar oyunu oynadığı, yetişkinlerin saatler boyunca televizyon karşısında zaman öldürdüğü ve nedeni bilinmeksizin insanlar arasındaki samimiyetin kaybolduğu ilginç bir zaman dilimine girdik. Sözde "sosyal" medya bizi sosyal yapması gerekirken yalnızlaştırıyor, "Akıllı" telefonlar özellikleriyle bizi gereksiz zaman kayıplarından kurtarması gerekirken bütün önemli zamanımızı öldürüyor. Öte yandan insanların maddi durumlarının önemli bir düzeye yükselmesi de kuşaklar arasındaki farkın oluşmasında büyük rol oynuyor. Eskiden okula gitmek isteyip ailesinin zor durumundan dolayı okuyamayan eski kuşağın torunları, okulu bir angarya olarak görüyor. Çocuklara bayramdan bayrama elbise alındığı dönemlerdeki çocukların mutluluğuna, bugün bir dediği iki edilmeyen çocuklar ulaşamıyor. Zorluklar içerisinde yaşayan ve bu zorlukları birlik ve beraberlikle aşan samimi insanların yerini teknolojinin başkasına muhtaç bırakmadığı bir ortamda yetişen bencil ve egolu bireyler alıyor. İnsan ilişkileri adına büyük önem taşıyan samimiyet ve karşılıklı saygı kavramlarını da bundan dolayı günümüzde maalesef kaybetmiş bulunuyoruz. Gelenek ve göreneklerimiz adına yapılan birçok işi yapmıyor veya samimiyetten yoksun ve isteksizce yapıyoruz. Bundan dolayı toplumumuzun temel yapıtaşı olan kültür ögelerinin çoğu unutulmuş veya unutulmaya yüz tutmuş hale geldi. 19 yaşında hayata atılan yeni bir birey olmama rağmen kendimi, 10 yıllık zaman aralığında toplumumuzun nasıl hızla değiştiğine şahit olmuş ve bunun nedenini anlayabilmiş şanslı kişilerden sayıyorum. 1500 yıl önce yaşamış biriyle 500 yıl önce yaşamış birinin düşünce yapıları arasında çok büyük fark olmamasına rağmen günümüz insanı, ebeveynlerinin hayatına dahi yabancı kalabiliyor. Bunun nedenin yazımda çokça bahsetmiş olduğum teknolojinin aslında bir de göstermek istemediği bir yüzünün olmasındandır. Bugünlerde sıklıkla duyduğumuz narsisizm, dogmatizm gibi toplumumuzun temelini çürüten kavramları, teknolojinin ayaklarımıza taktığı birer pranga olarak görmemin yanı sıra jenerasyon farkının da en büyük nedenlerinden biri olduğunu düşünüyorum. Güçlü bir rekabet ve önyargı ortamının oluştuğu acı bir gerçek ve bu gerçek, kaynağını gelenek ve göreneklerden alan güçlü bir toplum yerine toplumdan ayrı bencil bireyler oluşmasına neden oluyor. Bu tehlike karşısında herhangi bir önlemin alınmaması duruma hala gereken önemin verilemediğini gösteriyor fakat yoksul hayatlarına rağmen mutlulukları eksilmeyenlerin yerini psikolog sıralarında bekleyenlerin alması, yürüdüğümüz bu yolda yanlışlıkların olduğunu ve bunu düzeltmemiz gerektiğini gösteriyor.