Acını Seçmekte Özgürsün

Evrim teorisine göre tüm canlıların yegane amacı hayatta kalmaktır, sahip oldukları her şey de bu amaç için lüzumlu araçlardır. Arzular hayatta kalmayı kolaylaştırmak için var olan itkiler olarak tanımlanır teoriye göre. Yeme arzusu yaşamak için gereken enerji için, sevişme arzusu türün devamlılığını sağlamak için, arkadaş edinme arzusu ise beraber hayatta kalmak daha olası olduğu için doğmuştur teoriye göre. Arzularsa Stephen Zweig'in her öykü ve kısa romanında da büyüleyici şekilde anlattığı gibi hayatımızı oluşturan temel parçalardır. Fakat hayatı deneyimleyen her bireyin fark edebileceği gibi arzular her daim hayatta kalmaya yaramaz, hatta bazıları bizi yıkıma sürükler. Bu durum birçok insanın dikkatini çekmiştir elbet. Malum, eğer arzularımız hayatımızın amacını ve gidişatını belirler. Bazılarımız pek aldırmadan yaşamaya devam etmiş, düşünür dediğimiz insanların bazıları ise bu çelişki üzerinden gidip kendilerine yeni hayat amaçları bulmuştur. Mesela Nietzsche, popüler bir düşünür olduğu için ondan örnek vermek gayet makuldür sanıyorum, tüm arzuların güç istemine bağlı olduğunu, kadınların amacının doğurmak ve yetiştirmek, erkeklerin amacınınsa güçlenmek olduğunu söylemiştir. Lakin bilindiği ve beklendiği gibi bu düşünce de toplum tarafından kabul görmemiştir, tıpkı diğer düşünürlerin düşünceleri gibi. Çünkü herkesin arzuları farklı farklıdır ve henüz hepsini kapsayacak bir felsefe sistemi bulunamamıştır. Nasıl bulunabilir ki? Ölmeyi arzulayanlar da vardır, hayatta kalmayı da; arkadaş arayanlar da vardır, insanlardan fellik fellik kaçanlar da. Arzularımız hiçbir şeye hizmet etmez, bize bile. Bizi çeşitli yerlere sürüklerler, bazen tüm dostlarımızı bizden azat eder, bazense tüm maddiyatımızı yok ederler. Bizi mutlulukların kendilerinde olduğuna inandırırlar, ellerinden tutup gideriz onlarla, bir anda yok olurlar sonra, kalakalırız yaptığımız fedakarlıklarla. Anlamadan hiçbir şeyin derinlerini yaşarız ve ölürüz en sonunda, tıpkı kullanılıp atılan bir kukla gibi. Bu insanlık varolduğundan beri yaşanan tüm hayatların özetidir. Biraz önce bahsettiklerimiz acı gerçeklerdir. Değiştirilemezler, değiştirilmesi teklif edilebilir konumdadırlar ama bunu deneyenler hayatın sillesini yer ve bir daha değiştirmeye çalışmamaya and içerler. Durum pek umutsuz ve karanlık görünüyor fakat bu karanlıktan çıkış hala mümkün. Gerçek önemlidir lakin, onun kadar önemli olan başka bir şey de onun görünüşleridir. Aynı gerçek farklı bakış açılarından binlerce farklı şeye dönüşebilir, kaçınılmaz bir işkence dünyanın en büyük lütfuna dönüşebilir. O yüzden çaresizliğe düşmeden önce boylu boyuna düşünmekte her daim yarar vardır. Düşünmek için örnek gerekir ve Stephen Zweig Bir Kadının 24 Saati isimli eserinde üzerinde düşünmek için mükemmel iki örnek vermiştir: Kumar ve aşk. İkisi de güçlü arzulardandır, sınır ya da limit bilmezler, eninde ya da sonunda kaybettirmesiyle bilinirler. Kumar nedir peki? En basit anlatımla kumar insanın kendi mal varlığını kaybetmeyi riske ederek mislini kazanmaya çalışmasıdır. Eller dağıtılır, kişi olasılığa dayalı bazı seçimler yapar ve sonuçları yaşar. En sonunda kumar tamamen şansa bağlı bir şeydir. Düşünüldüğü zaman pek tanıdık geliyor, hayatı anımsatıyor sanki. Biraz mantık, çokça seçim ve sonuçları yaşamak... Evet, kumarla hayat en basit mantıkta birbirinin aynısıdır. Kim bilir belki de kumarın sevilmesinin sebebi ile hayatın sevilmesinin sebebi aynıdır. Kumarla hayatın benzerliği bize önemli bir soru getirir: Sonuçlardan şikayet edebilir miyiz gerçekten? Bu sorum önceki söylediklerimle çelişir gibi duruyor. Arzulara karşı kukla gibiyiz demiştim. Hala aynısını düşünüyorum, arzuların elinde kukla gibiyiz. Fakat bir farkımız var, bizi çeken binlerce ip var. İçimizde hem aşık olma arzusu vardır, hem de mevcut düzeni bozmama. Zıt yöne çeken iki farklı iptir bunlar ve hangisine gidileceği bu sefer kuklanın eline bırakılmıştır. İsyan etme hakkımızı elimizden almıştır özgür olmamız, bu yazımızın başını da anlamsızlaştırmıştır. İçimizde hala isyan etme arzusu kaldıysa ona şu soruyu sormak gerekir: "Bir kumarbaz kumardan şikayet ediyorsa ona ne demeli?"