RÜYA GÖRÜNÜMLÜ KABUS

İnsan bazen ister istemez "izlenme" duygusuna kapılır. Sanki yaptığı her hareket, düşündüğü her fikir, hissettiği her duygu başkası tarafından anlaşılıyormuş, takip ediliyormuş gibi gelir. Adeta bir kameranın varlığını hisseder her bir yanında. "The Truman Show" un temelinde de insanın belki içinde yaşadığı bu garip ama içgüdüsel hisse yer veriliyor. Film bir bakıma aslında zaman zaman insanın hissettiği bu duyguyu somut bir şekilde sunuyor bizlere. İzleyicinin çoğu kez, hatta film boyunca, karakterin yerinde birebir kendini gördüğü; kendini, hayatını, en önemlisi de çevresindeki insanları sorgulamasına yol açan bir konuyla karşımıza çıkıyor. Bu kadar ses getiren ve konuşulan bir film olmasının en önemli sebebi ise filmde geçenlerin insan hayatına bu kadar kolay aktarılabilmesinden kaynaklanıyor. Günlük hayatta herkesin farklı yer ve zamanlara göre farklı maskelerle oynadığı bu dünyanın, bir üst seviyeye çıkarılıp filmde gösterilmesi insanlar tarafından garipsenmiyor. Çünkü insan tiyatro sahnesinde kendinin de oynadığı rollerin olduğunu çok iyi biliyor. Her gün farklı maskeyi takıp, evinden çıkan ve eve gelene kadar hatta şanssızsa evinde bile o maskeyle dolaşan insanlar, yani bizler , hem rol yapmaya hem de bize karşı rol yapılmasına o kadar alıştırmışız ki bünyemizi, Truman Show'u kendi hayatımızla bağdaştırmak hiç de zor gelmiyor bizlere. Hemen etrafımıza çevriliyor gözlerimiz filmden sonra, yanımda oturan annem, arkadaşım, sevgilim, eşim, arkamda oturan adam, önümdeki çift... Acaba bunlar gerçekten göründükleri insanlar olmayabilirler mi? Acaba tüm o üzüntüler, sevinçler, kızgınlıklar bir senaryodan mı ibaret? Acaba benim dışımdaki herkes ve her şey, tüm bu dünya bir kurgudan, bir oyundan oluşmuş olabilir mi? İşte tüm bu korkunç ama bir o kadar da olası sorulara cevap ararken buluyor insan kendisini. Yaşadığına, gerçeğe, çevresindeki insanlara inanmak istiyor. Truman, bu inanma isteğini gerçek dünyaya kaçarak gerçekleştirmeye çalışıyor. Hayatının profesyonel bir kurgu ve yalandan ibaret olduğunu fark ettiği andan itibaren sıkıştırıldığı bu sahneden bir an önce ayrılmak için yola çıkıyor. Tıpkı Truman gibi, izleyiciler de böylesine bir yapaylığı hissettikleri zaman bir tür kaçış istiyorlar içlerinde. Yaşadığı şeylerin gerçekliğinden, gerçekten insanca yaşadığından ve hayatının doğallığından emin olma ihtiyacını hissediyor. Her ne kadar Truman'ın dünyası güzel bir kadın, güzel bir ev, prestijli bir iş ve diğer bir sürü olumlu özellikleriyle adeta bir "Amerikan Rüyası" olsa da insanlar tüm olumsuzlukları, çirkinlikleri ve zorluklarına rağmen gerçeği ve hayatı yaşamayı yeğliyor. Truman'ın hayatı, bir rüya gibi görünmesine rağmen, izleyiciler kendini onun yerine koyduğunda huzursuzlukla doluyorlar. Bu his ise insanların aslında fark etmedikleri bir tutkularını ortaya koyuyor: Gerçek hayata olan tutkularını. Her şeye rağmen şu anda yaşadıkları hayatlarını, gerçek olmayan bir kurguyla değiştirmek istemiyorlar. İstememekle kalmayıp bu düşünceden korkuyorlar da aynı zamanda. Kendi hayatlarında karşılaştıkları maskeler bile onları rahatsız ederken bir de bu maskelerle dolu hayatta yaşayacaklarını düşünmek, maskesiz kimsenin olmayacağını, sürekli bir sahne içinde bulunacağını düşünmek adeta tüylerini ürpertiyor. Çünkü insanlar yalnızca sevinçlerinin, mutluluklarının ve heyecanlarının gerçekliğini değil; aslında tüm üzüntülerinin, korkularının ve kızgınlıklarının da gerçek olmasını istiyorlar. Biliyorlar ki her türlü duygu ve olay bizi biraz daha olduğumuz insan yapan ve tam anlamıyla insanca yaşamamızı sağlayan unsurlar olarak yer ediyorlar hayatımızda. Tüm bu izlenme ve takip edilme duygusu, çevremizdeki bazı insanların taktığı maskeler kısacası her şeyin bir yalan üzerine kurulmuş olma olasılığı bile fazlaca rahatsızlık veriyor. İnsanlar ne olursa olsun en sonunda gerçeğe ve hayatlarına sonuna kadar sahip olmak istiyorlar. S. İrem AKIN