ÖZGÜRLÜK KOŞUSU

Aslında özgürlük mü, Türkiye'de kadın olmak mı, yoksa sadece kadın olmak diye mi başlayacağımdan emin olamadığım bir yazının başlangıcındayım. Öyleyse şöyle başlayayım yani benim tam başladığım yerden. İlk çıktığında gerek ülkemizde gerek de yurt dışında yankı getirmiş bir film "Mustang''. Sinemada izleme fırsatım olmamıştı o zamanlar. Sonra geçenlerde, bir boşluğumda, film arıyordum ki 2015'in iddialı filmleri başlığında Mustang'ı gördüm. İzleyeceğim şey hakkında biraz araştırma yaptım önemli midir bilmem Avrupa'da çokça ödül de almış fakat ülkemizde aynı ilgiyi görememesi beni biraz şaşırttı. Peki, nedir bu Mustang? Neden beni bu kadar etkiledi? Mustang atları, doğada özgürlüğü temsil eden atlardır. Yakalanması ve evcilleştirilmesi zordur; serbestçe koşarlar, istedikleri yerde otlarlar ve başka canlıların boyunduruğu altına girmek istemezler. İşte bu yüzden hırçın ve asi kabul edilirler. İnsanoğlu, bu atları yakalayıp ve terbiye etmeye çalışmıştır fakat atların doğası gereği bu konuda her zaman başarılı olamamıştır. Filmle bağlantısına gelecek olursak da bu filmde beş kız kardeşin özgürlük koşusu temel alınmış, aynı Mustanglar gibi. Hikaye şöyle başlıyor, babaanneleri ve amcalarıyla birlikte bir kasabada yaşayan beş kız kardeş vardır. Büyük küçük, çoğu lise döneminde olan bu kız kardeşler büyümeye başladıkları fark edildiğinde toplum baskısı yüzünden özgürlükleri üzerinde kısıtlamalarla karşılaşmaya başlarlar. Öncelikle terbiyelerini bozacağı gerekçesiyle, aslında çocukluk dönemlerinden bu zamana kadar izin verilmiş çoğu şey yok edilmeye veya yasaklanmaya başlar, ileriki dönemlerde de ev onlar için adeta bir hapishaneye dönüşür. Aileleri tarafından henüz çocuk yaşta olmalarına rağmen evlenmeleri için zorlanırlar. Kızlardan bazıları bunu kabullenirken bazıları da direnç gösterirler. Mustang atları da belirli bir yaşa gelinceye kadar özgürce yaşarken büyüdükleri fark edildiğinde hakimiyet altına alınarak insanların belirlediği yaşama tabi tutulur. Bazısı istediği yaşama sahip olur; örneğin bir çiftlikte rahat bir hayat sürmek gibi, filmde bunun örneğini ilk evlendirilmeye çalışılan kız kardeşte görürüz. Ona sunulan durum daha sonra onun için güzel bir fırsata dönüşür ve sevdiği çocukla evlendirilir belki de mutlu olur. Bazı atlar, istemese de kendini buna alıştırır, durumu kabullenir ve kendisine sunulan hayatı benimser bunu ikinci kız kardeşte görürüz. Bazısı, içinde bulunduğu durumu yaşamak yerine ona sunulan bu hayatı kabul etmeyip ve yaşamına son verir, bunu da üçüncü kızda görürüz. Son olarak bazıları da hangi şartta olursa olsun özgürlüğünden taviz vermek istemez ve içinde bulunduğu duruma isyan ederek kurtuluş yolu arar ve mücadele eder bunu da geriye kalan iki kız kardeşte görürüz. ''Biz hangisi olmalıyız?'' diye soruyorum kendime. Çevrenin bize dikte ettiği hayatı yaşayıp kabullenmeli mi yoksa kendi doğrularımızla yolumuzu mu çizmeli? Bana sorarsanız belki de doğduğum hayat için şanslıyım bunun için bu zamana kadar benim dünyamın dışında neler olup bittiğini, kızların doğduklarından itibaren ne tür baskılara ve yasaklara maruz kaldığını tam olarak kavrayamamışım. İnsan, içinde bulunmadığı, bizzat yaşamadığı bir durumun çaresizliğini de bu yüzden anlayamıyor sanırım. Ama belki biz kadınlar sadece geriye dönüp biraz düşünsek bu zamana kadar sırf baskı yüzünden isteyip de yapamadıklarımızı, söylemek isteyip de söyleyemediklerimizi hatta bize yapılan baskıcı tutuma sesimizi bile çıkaramadığımızı aslında filmdeki beş kız kardeşten çok da farklı olmadığımızı görebiliriz. Belki onlar kadar ağır sonuçlarla yüzleşmedik fakat yaşadığımız toplumun baskısı bize her zaman hayallerimizi, umutlarımızı ve amaçlarımızı tekrar sorgulattı. Bunu aşabilir miyiz bilinmez çünkü yaşadığımız çevrenin olgularını tek başımıza değiştirmemiz çok zor. Ama kabullenmek de bana, hayata bir sıfır yenik başlamak gibi geliyor. ''Senin için hangisi doğru, hangi seçeneği seçerdin?'' derseniz hemcinslerimin hayatını karartan kadın cinayetleri, çocuk yaşta zorla evlendirilen kızlar, aile içinde baskı, muhafazakar toplum dayatmaları gibi sorunlarla boğuşulduğu bir çevrede ne kadar olursa (!) o kadar özgür olmayı seçerdim.