Ahlak Düşmanı

Friedrich Nietzsche'nin felsefesi kendi içinde tutarlı olmakla birlikte kümülatiflik kavramından uzaktır. Bu yüzden her toplum tarafından bir "filozof" olarak anılmaz. Bu göreceli bir kavram. Fakat ben öyle düşünmüyorum. Tam aksine diğer "filozoflar" arasında tamamen farklı bir duruş sergiliyor. Geçmişteki düşünürlere baktığımızda bütün filozoflar bir şeyleri gözden düşürüp bir şeyleri yüceltmiştir. Nietzsche'nin felsefesinin farkı ise kendini burada belli ediyor. Yüceltmek kavramını alaşağı ederek bulunan bütün duygulara, bütün gücüyle ve inandıklarıyla(inanmadıklarıyla) saldırıyor. Nedeni ise kişisellikten tamamen arınmış ve ahlakın kısıtlamalarından kurtulmuş bir ruhun dünyaya uyum sağlayamamasından süregelmekte. Bu yüzden o ve onun hakkında olan bir kitaba dair yazacağım. İyi, kötü birbirinin zıddı olarak tanımlanan iki kavram. Aynı doğal ve yapay kavramları gibi. Ama bunları birleştirmeye kalktığımızda ise iyi ve kötünün yapayın iki alt başlığı olduğunu görmek çok zor olmamalı bence. Doğal olanın daha iyi ve özgür olduğu açık değil mi? Bence değil. Çünkü doğal olanı iyi veya özgür diye sınırladığımızda o kavram artık doğal olmaktan çıkar. Bu yüzdense ahlakın var olması yanlış diye bir şey söz konusu olamaz. İnsanın sosyal bir varlık olduğu reddedilemeyecek düzeyde ağır bir gerçek. Asıl sıkıntı insanın bunu reddedebilme gibi bir seçeneğinin olması. Koloni, sürü vb. halinde yaşayan bir sürü canlı çeşidi vardır. İnsan da bunlardan biri olmak üzere evrimsel süreçte yerini alıyor. Ahlak dediğimiz ve bizim oluşturduğumuz katı yasaların asıl ölümcül olduğu ya da eşdeğer yaralar verdiği nokta ise temel ihtiyaçları baskılama ve insanın kendi doğasına karşı durmasıyla meydana geliyor. Bir süre sonunda kendini buna öyle inandırıyor ki bunu bir alışkanlık olarak diğer nesillere gururla aktarıyor. Bunun doğurduğu milyonlarca zehirli beyin ise ahlakın ve hukukun yasalarına bugün bağımlı olmamızın yegane sebebi. Ahlakın yapaylığı ya da yanlışlığı görüşüne katılırken ne yazık ki onun sonuçlarından doğan hastalıkların insanoğluna zarar vermemesi için ahlaka olan bağımlılığımızı ve ihtiyacımızı reddedemiyorum. Üst insan kavramından bahsetmek istiyorum biraz da. Çünkü her ne kadar kendi dünyasının ideası olduğunu kabul etmese de Nietzsche'nin felsefesinin en öne çıkan kavramı bu kavram. Her kitabında izlerini bulabileceğimiz iki şeyden biri. Bir diğeri de umut ki bu çok gizli kalıyor eserlerinde. Her cümlesinde belki beni anlarlar umuduyla koyduğu fazladan bir kelime çok şey söyler onun hakkında. Üst insanı ise onu öldürerek aynı zamanda ölümsüz kılmıştır. Bu kavramın en önemli özelliği yalnız olmasıdır. İnsanın üst insana ulaşmak için başka insanların görüşlerinden uzaklaşması gerekir ki kendi erdemini oluşturabilsin. Kesinlikle bir lider olmamakla birlikte herhangi bir şeyin üyesi de değildir o artık. Süreklilik ise oyun gibidir onun için. Çünkü ruhunun belli bir şekli yoktur. Onun da belli bir duruşu yoktur zaten. Anlaşılmaması zarar vermez ona veya anlaşılması yüceltmez. Doğumundan ölümüne kadar yaşamaz. Bir tanrı varsa bile onun peygamberi değildir. Eğer çoğu inançta olduğu gibi bir cezalandırma ve ödüllendirme sistemi varsa, en ağır cezayı o alır. Çünkü ne kadar inkar edersek edelim günümüzde doğamıza uygun ve özgür diye tanımladığımız şeyler alışkanlıklardan başka bir şey değil. Nietzsche'nin üst insan kavramını oluşturmasındaki amacın ise yücelik kavramını kapaksız bir kitap haline getirmek için olduğunu düşünüyorum. Yücelik ve bir şeylere inanma isteği (olan veya olmayan) insanın bir iç güdüsüdür aslında. Fakat insan buna karşı koyduğunda insanın içinde bir kaos başlar ve bu kaos bitmek bilmeyen bir şekilde büyür. İşte bu noktada ölüm bir kurtuluş gibi gözükür insana. Bu noktadan sonra ise iki seçeneği vardır bu isyankar insanın: Biri ölüm diğeri ise yalnızlıktır. Çünkü kendi içinde savaş veren birey diğer insanlarla maskesini takmadan etkileşemez. Bu da ona daha fazla zarar verir. Doğal seçilim gibi bilimsel bir kavramın felsefi bir karşılığıdır biraz da bu olay doğasını kabul edemeyenler için. Nietzsche, Friedrich. Neden Bu Kadar Akıllıyım? İstanbul:Zeplin. Ekim 2016. Berat Mert Aktaş