Tarz Seçimi

Kitaplar her insanın hayatında önemli bir yere sahiptir. Bazı insanlar kitaplara karşı çok büyük bir tutku beslerken, bazıları bir kitap gördüğü anda kaçmak isteyebilir. Kimilerinin duvar boyu kitaplığı vardır. Kimilerinin de dolabının kenarında kalmış üç beş kitabı... Kitap okuyan insanların da değişik tercihleri vardır. Her insan okumayı sevdiği türü bulmak için birkaç deneme yapar. Her türü dener ve sonunda neyi sevdiğine karar verir. Örneğin ben bu denemelerden sonra roman ve şiir türünde kitaplar okumayı sevdiğimi fark ettim. Ancak şuna da dikkat edilmelidir ki; her yazarın tarzı, anlattığı olaylar farklıdır. Belli bir türde bir kitap okuduktan sonra "Ben bu türü beğenmedim." demek doğru bir davranış değildir çoğu zaman da güvenilir bir karar olmaz. Her yazarın farklı bir anlatım tarzı vardır ve belki de o tarz hoşumuza gitmemiştir. Bu nedenle aynı türde birkaç farklı örnek okuduktan sonra o türü sevip sevmediğimiz hakkında yorum yapmak daha doğru olur. Geçen gün Mehmet Erte'nin Arzuda Bir Sapma adlı öykü kitabını okudum. Kabul etmek gerekirse başlığı ilk okuduğumda oldukça ilgi çekici gelmişti. Kitap kısa kısa birçok öyküden oluşuyordu. Kitabın başlığı gibi içindeki öykülerin de ilgi çekici başlıkları vardı. Ancak okurken; okuduğum öykülerden neredeyse hiç haz almadığımı, her öykü bittikten sonra "Belki bir sonraki daha iyidir, belki onu severim." diye başladığımı fark ettim. Belki bu durum öykülerin alışılmıştan farklı bir tarzda anlatılıyor olmasından kaynaklanıyordu. Bazı öyküleri okuduğumda sanki ortada bir konu yokmuş da bunlar öylesine yazılmış cümlelermiş gibi hissettim. Bir olay anlatılmaya başlanıyor ve okurda bir beklenti yaratıyor ancak daha sonra devamı gelmiyordu. Belki de bu öykülerde çok derin anlamlar vardı ve ben bunu göremiyordum, belki de gerçekten belli bir amaç dorultusunda yazılmadıkları için hiçbir şey anlayamıyordum. Mesela "Domates" adlı öyküde başlangıçta bir kahramandan bahsediliyor, yaşı falan anlatılıyor. Ardından kahraman geneleve giriyor ve öykünün geri kalanında içeride gördüğü şeyler betimleniyor. Tabaktaki domatesler, bir kadının çay koyması gibi olaylar ve cisimler betimleniyor ve öykünün sonunda kahraman oradan uzaklaşıyor. Bu öyküyü ilk okuduğumda gerçekten bunun neden yazıldığını anlamlandırmaya çalıştım ancak başaramadım. Bazı yazılar vardır; betimlemeler o kadar güzeldir ki, o betimlemeler bile başlı başına okuma isteği yaratır ancak buradaki betimlemeler o kadar da edebi ve okuma hevesi yaratacak betimlemeler de değildi. Tam kahraman içeri girdi betimleme yapıldı bir olay olacak diye beklerken öykü bitti belki de bu beni hayal kırıklığına uğratan unsurlardan biriydi. Kitaptaki bazı öykülerde ise değişik duygular işlenmişti. "Isırmaca" adlı öyküyü okurken sapkın düşüncelere şahit oldum. Adam karısının acı çekmesinden, onu hırpalayıp, dövmekten zevk alıyordu. Bunu anlamlandırmakta gerçekten çok zorlandım. Gerçek hayatta da böyle insanlar olduğunu biliyorum. Bu öyküyü yadırgamış olmam da belki o düşünce tarzındaki insanları anlayamıyor olmamdan kaynaklanıyor. İnsan sevdiği birinin canını nasıl bilerek yakar ve karşısındakinin bundan üzüldüğünü görerek zevk alır ki? Bazı öykülerde değişik bir tarzla karşılaştım ve bir noktada hoşuma gitti aslında. "İntihar" adlı öykü her ne kadar iç açıcı bir konuya sahip olmasa da değişik bir üsluba sahipti. Çocukların öğretmeni intihar etmişti ve doğal olarak çocuklar bu konuyu kendi aralarında konuşuyorlardı. Konuştukları şey öğretmenlerinin neden intihar ettiği değil bunu banyoda nasıl yapmış olduğuydu. Daha sonra yazar bunun garip bir durum olduğuna değiniyor ve okuyucuyla konuşur bir üslupla yazmaya başlıyor. Bu durum her ne kadar okuyucuyu öyküden uzaklaştırsa da yazar güzel bir noktaya değiniyor ve konuşur tarzdaki üslubu okuyucunun düşünmesine neden oluyor. Kitapta beğendiğim neredeyse sadece iki öykü oldu. Bunlar "Berduş" ve "Sözleşme" adlı öykülerdi. Bunları beğenme sebebim ikisinin de hayattaki önemli noktalara ve davranışlara değiniyor, bunun yanlışlığını bize gösteriyor olmasıydı. "Berduş" insanlara karşı olan davranışlarımızı bir kere daha değerlendirmemizi ,"Sözleşme" ise hayatı telaşla yaşadığımız gerçeğini fark etmemizi ve bunu durumu değiştirmemiz için bir şeyler yapmamızı amaçlıyordu. Kitabı okuduktan sonra çok memnun kalmadım. Başkalarına tavsiye edeceğim kitaplar arasına girmedi. Ancak öykülere karşı negatif tutum geliştirmemi sağlayacak bir kitap da olmadı. Daha önceden okuduğum farklı tarzda öykü kitapları olduğu için öykülere karşı kötü bir düşünceye kapılmadım ancak daha önce bir öykü kitabı okumamış olsaydım öykü türünü sevmediğime dair yanlış bir kanıya varabilirdim. Oysaki daha önce farklı öyküler okuduğum için biliyorum ki sevmediğim şey öykü türü değil yazarın üslubu.