Dr. B'yi dinle...

Sürgünde geçen küçük bir hayat ve beraberinde getirdiği sancılı sessizlik ve kızgınlık duygusu... Belki de yaşayana dek ne demek isteğini tam olarak anlayamayacağım bir cümle. Kağıt üzerindeki masum duruşuna karşın güçlü bir adamı yok edebilen bu kelimeler belki de hepimizin içesinde bir yerlerde yeşermek için doğru zamanı bekliyor ve en kötüsü bunların kontrolü bizde değil... İşte Dr. B de bu kelimelerin kurbanlarından biri. Kitabını okuduğum zaman boyunca ona sormadan edemedim: hayatının dönüm noktası olan çöküşün başladığı günün nasıl geçti? Bunu bekliyor muydun? Ülkene olan böylesi bağlılığının kaynağı ne? ve daha bir çoğu... Belki de sorularımın hepsine cevap veremedi ama yazısı açıkça bu soruların bir kısmının cevaplarını adeta haykırıyordu... Biraz sessizlik ile sanki kendini başkaları içinde yaşatmak istercesine uzaklardan birkaç kare belirdi... 1934'ün monotonlaşmış sessiz bir sabahı hayatının çöküş dönemine gözlerini açtığından habersiz bir şekilde rutin işlerini yapmaya başladı. Bir şeyler atıştırdı. Kafasının bir yerine sıkışmış bir düşüncenin çığlıkları onun dikkatini çekmeye çalışıyordu sanki ama o sakindi çünkü yaptığı işler sahip olduğu sıradan hayatının bir parçasıydı. Bu sıradan birkaç karenin ardından belki de kaçınılmaz son: gestapo belirdi... Gestaponun gelişiyle onu ve düzenini adeta yerle bir eden kıvılcım zaman kaybetmeden aleve dönüşmeye koyuldu ve hayatındaki en kritik anlardan biri karşı koyamayacağı bir süreci başlattı. İşte bunlardı o kısacık görüntüde gösterilmek istenenler. Daha doğrusu Dr. B'den arta kalanlar. Artık hiçbir şey eskisi gibi olmayacak. Bu hüzünle beraber bir şeyler değişti bende. Artık ben de satırlara karşı aynı olmayacaktım belli ki. Bir an için cam kenarına gidip seçebildiğim en uzak noktaya bakmaya başladım ve kendime sordum ben neredeyim? bir yerlerde birilerinin hayatı (şimdiden bahsediyorum) mahvolurken nasıl bu kadar rahat bir şekilde devam edebiliyorum? Sanki bir şekilde yardım çığlıklarını duyuyor gibiyim. Hafif bir irkilmeyle artık bir an için uzaklaştığım yerden olmak zorunda olduğum bedenime geri döndüm. Artık karşı koyamadığım merakım Dr. B için sonra diye haykırıyordu. Göz ucuyla saatime baktım ve Dr. B'yi çok bekletmemek için hızlıca okumaya geri koyuldum. Belki duymuşunuzdur en bilindik felsefe klişelerinden birini: her son aslında bir başlangıçtır. Bu cümleye her ihtiyacım olduğunda ondan yeni bir şey öğreniyor ve her seferinde onu daha iyi anladığımı düşünüyorum. Yine aynı şekilde çağrışım yaptım ama bu seferki beraberinde bir başka soruyu da getirdi: Dr. B ve ben bu yeni başlangıcı gerçekten istiyor muyduk? Sanırım cevabımız hayır ama ne yaparsınız hayat her zaman bize tercih hakkı tanımıyor. Basitçe bizden istediği tek şey ona ayak uydurmak. Sanırım Dr. B de bunları düşünüyordu sancılı birkaç ayını geçirdiği Metropol oteldeki odasında tavandaki garip desenleri çözmeye çalışırken. Neredeyse yetişkin olmaya aday bir delikanlının ömrü kadar süren o birkaç ay Dr. B'den çok şey götürüyordu belli ki. Hikayesini size yaşatırken ona ne kadar yakın olsanız da aslında sizi kendinden o kadar uzaklaştırıyor ve ona yardım etmenize izin vermiyor Dr. B. Sadece onu anlayan, içinde yaşayabileceği birileri istiyor belli ki. Sonunda ışığı görmesiyle yaşadıklarından kaçmak için gidebileceği en uzak noktalardan birine yolculuğa çıktığında sanki içinden kısık sesle haykırıyordu: Başardım, geçmişimden kaçtım... Birden tatlı bir esinti onu düşünce denizinden çıkartıp benimle göz göze getiriyor ve gözlerinin aslında onunla aynı fikirde olmadığını, ne kadar kaçarsa kaçsın duygularının onunla geleceğini biliyor gibiydi. Bu soğuk bakışma birden kesildi ve bana doğru gelmeye başladı. Neden? Nasıl? Beni nereden tanıyordu? derken kulağıma eğilerek "Ben Zweig" dedi... Aslında artık hiçbir şeyin eskisi gibi olamayacağını, yaşadığı birkaç ayın ondan kendi benliğini çaldığını fısıldadı. İşte o an düzelme umudunu yitirmeye yakın bir adam olduğunu istemese de kabul etmiş oluyor. Zaten bundan sonra da geriye tek bir şey kalıyor: hayat denilen bu oyundan çıkış... Dr. B rolünde Bay Zweig AAÇ