EN GÜZEL YALAN: HAKİKAT

Biz insanlar neden gerçeklerden kaçarız? Neden kendimizi yalanlara inandırmaya çalışırız? Hatta neden bu yalanlara inanıp ona göre davranırız? Bana kalırsa dünya üzerinde bu ilginç davranışları yapan tek tür insanlardır. Çünkü her canlı hakikati bilir, görür ve ona uygun yaşar. Ancak sadece insanlarda bunu değiştirmeye çalışan bir akıl ve bilinç vardır. Madem dünya üzerinde mutlak bir gerçeklik var, neden onu değiştirmeye, ondan kaçmaya uğraşıyoruz? Kim bilir, belki işimize böyle geliyor belki de gerçekler canımızı acıtacak. Sebebi ne olursa olsun insanoğlunun içinde hakikatten kaçma içgüdüsü her zaman var olmuştur ve var olacaktır. Geçen hafta elime geçen Bayan Ming'in Hiç Olmayan On Çocuğu adlı kitabı tam da bunu anlatıyor. Kitapta Bayan Ming kendini on tane çocuğu olduğuna inandırmış ve bunu öyle iyi yapmış ki onun hikayesini dinleyen adam bunun yalan olduğunu anlasa bile onu zevkle dinlemeye devam ediyor. Bu kısa ama sürükleyici kitap beni içinde bulunduğum dünyayı ve insanların davranışlarını sorgulamaya itti. Ve gördüm ki aslında hepimiz içinde bulunduğumuz gerçeklerden kaçmaya çalışıyoruz. Kimi zaman gerçekler hayal kırıklığı yaratıyor, kimi zaman yüzümüze tokat gibi çarpıyor, kimi zaman da bizi bir değişime zorluyor diye onlarla yüzleşmek istemiyoruz. Günlük hayatımızda sınavdan aldığımız nottan sahip olduğumuz eşyalara kadar her konuda gerçekten kaçma, onu saptırma, çoğunlukla da onu daha güzel bir kalıba sokma eğilimindeyiz. Gerçeği kendimize göre uyarlayınca kulağımıza daha iyi geliyorsa sorun yok diye düşünüyoruz. Ama unuttuğumuz nokta şu ki: Gerçeği kendimize göre şekillendirdiğimizde o artık gerçek olmaktan çıkıyor. Yani bir tür yalan oluyor. Kasti olarak yalan söylemek istemesek de sözleri saptırdığımız için o artık bir "yalan" haline geliyor. Gerçeklerden kaçıp onları değiştirmemizin en büyük nedeni ise eksiklikler ve baskı. Mesela Bayan Ming'in on çocuk hikayesi masum, içten ve saf bir yalan. Bana kalırsa bu yalanı söyleme nedeni Çin'deki tek çocuk yasasının onun içinde yarattığı çok çocuk özlemi. Yüreğindeki bu eksik duyguyu bir yalan uydurup, onunla kapatmaya çalışması. Düşündüm de hepimiz genellikle eksik olduğumuz ya da yoksunluğumuz olan konularda yalan söyleriz. Kendine güveni olmayan insanlar hep "Ben en iyisini bilirim", "Bu işi en güzel ben yaparım" gibi cümleler kurarlar. Ya da maddi durumu iyi olmayan biri sahip olduklarından, aldıklarından, fiyatlardan bahsedip durur. Yani insanlar eksikliklerini belli etmemek için hatta kendilerini olduklarından çok daha üstün göstermek için hakikatten kaçıp yalana yönelirler. Böylece daha özgüvenli, daha mutlu ve daha huzurlu hissederler. Ama bu iç rahatlığı çok uzun sürmez çünkü içten içe her şeyin yalan olduğunu bilirler. Kendilerini kandırsalar da bir yere kadar dayanabilirler yalanlara. Yani mutlulukları da geçici ve yalan bir mutluluktur. Öte yandan baskı da bizleri yalan söylemeye iten en önemli unsurlardan biridir. Nerede bir toplumsal, aile içi hatta kişinin kendine yaptığı bir baskı, bir kısıtlama ya da bir zorlama varsa orada bir yalan vardır. İnsan kendini korumak için, benliğini kabullendirmek için ya da olduğundan daha iyi gözükmek için gerçeklerden kaçıp, yalana başvurur. Bir nevi bir savunma mekanizması haline gelir yalan söylemek. Baskı dolu ortamlarda yalanlar çoğaldıkça çoğalır, adeta bir virüs gibi ele geçirir kişiyi. Zaman geçtikçe daha çok zarar verir insana ve en sonunda hasta eder. Bunun olmasını istemiyorsak özgür olabileceğimiz, kendimiz olabileceğimiz sağlıklı ortamlarda bulunmalıyız. Her koşulda cesaretimizi toplayıp gerçeklerle yüzleşmeli ve onlarla yaşamayı öğrenmeliyiz. Ancak bu şekilde kendimizle ve hayatla barışık bireyler oluruz. GAMZE NAZ ÖZTAN