06/04/15

Yıl İki bin yüz bilmem kaç... İnsanoğlu makinelere yenik düşümüş, makineler insanları matrix denen sanal dünyada yaşatırken onların enerjisinden faydalanarak büyük imparatorluğunu kurmuştur. Ana karakterimiz Neo, bu işte Matrix, Makineler, Osmanlı bir terslik var deyip bu Matrix rüyasında yaşadığını farketmiş, Morpheus amca ve Trinity yengemiz vesilesiyle gerçek hayata, döndürülmüş ve insanların acınası "gerçeğini" gözleriyle görmüştür. Sadece Neo insanlığı robotlardan kurtarabilir, çünkü o "seçilmiş kişidir", çok zekidir, hızlı öğrenir, çabuk karar verir filan. İşin aslına baktığımızda insanlık kendi eseri olan robotlarla mücadele etmektedir. Yıllar yılı boyunduruğu altında tutup türlü türlü zor işler yaptırıp emeğinin karşılığını vermediği, zaman zaman hor gördüğü, işkence ettiği mağdur robotçuklar isyan edip insanlarla savaşmıştır ve galip gelmiştir.( Bu kısımlar filmde değil filmden sonra çıkan anime Animatrix'te gösteriliyor.) Nihayetinde klişe bir şekilde gene insan kendi sonunu kendi getirmiştir. Bu bağlamda bir soru beni paranoyaklaştırmadan edemiyor. Robotların Matrix denen fantastik dünyayı icat etmelerinin gereksizliği aşikar, onlar bizim sonumuzu getirecekse gerekli enerjiyi başka kaynaklardan da pekala elde edebilir veya bu sanal dünyayı oluşturmadan da bizi emebilirler, bunu bir kenara bırakırsak gerçekten makinelerin bir gün birlik olup bizi alt etmesi mümkün mü? Robotlar bir gün insanlardan nefret etme, kin duyma, onları alt etmek isteği gibi düşüncelere sahip canavarlara dönüşebilir mi? Böyle bir ihtimalin varlığından söz etmek bunun bir şekilde gerçekleşeceği anlamına gelir. Peki bir gün bunlar başımıza mutlaka gelecekse, bilimde yapılan her ilerleme, teknolojide yapılan her yeni icat, insanlığın her adımı her şekilde bu tatsız sona biraz daha yaklaştımıyor mu bizleri? Zaten bu güne yapılan buluşların dünyaya yararından çok zarar getirdiği aşikar bir şey. Ozon tabakamız deliniyor, kutuplar eriye eriye bir hal olmuş, iklimler zaten kendini şaşırmış, sahi bu teknoloji o kadar da iyi bir şey değil mi yoksa? Böyle düşünmek de pekala yanlış olacaktır, örneğin tıptaki buluşlar sayesinde birçok salgın hastalık önlenmiş, bir çok derde deva bulunmuştur. Fizikteki keşifler sayesinde dünya, uzay, hayat daha iyi anlaşılmış ve pek çok yeni buluş icat edilmiştir. İnsanlık uydular sayesinde birbiriyle haberleşebilmiş, dünya küresel bir köy haline gelmiş ve ülkelerden biri zor duruma düştüğünde yardım alması kolaylaşmıştır. Bu gibi örnekler çoğaltılabilir. Sonuç olarak teknolojinin insanlığa etkisinin gene insanlara bağlı olduğu söylenebilir. Teknolojiyi kullanarak yenilenebilir enerjilerden tam verimle yararlanmayı öğrenmek elimizde. İnternet, televizyon, telefon gibi vakit öldürme potansiyelli araçları verimli bir şekilde kullanarak vakit kazanmak da elimizde. Genel tabloya baktığımızda teknolojinin şu ana kadar yararımıza işlediği söylenebilir, fakat bundan sonrası bizim gelecekteki hal ve hareketlerimize kalmış bir şey. Yıllar yılı atalarımızı kötüledip durduk... Ibn- i Sina'yı, Ali Kuşçuyu, Piri Reis'I ve beş on tane daha başka ismi saymazsak bilim adına dünyaya pek bir katkı veremediğimizden yakındık. Elin Newton'u yerçekimini bulurken Pasteur kuduz aşısını icat ederken bizim Takiyüddin Rasathanesi'ni bağnazlar yüzünden yıktırdığımızı söyler dururuz. Ufak bir araştırma yapacak olursak, başka bir deyişle şöyle bir "google'larsak" bunun sebebi olarak hep bu bağnazlık, gericilik olduğu hususunda birleşilmiştir. Çünkü "medreselerde muspet ilim okutulmasına gerek yoktur" diyen fetvadan tutun da şeytan icadıdır diye matbaanın 200 yıl kadar geç gelmesine kadar kendisini bilime ve teknolojiye kapamıştır Osmanlı. Fakat belki de tek problem bu değildir. Mesela Osmanlı'nın yükselme dönemi sonrası yaşadığı büyük rehavet olabilir. Zira, geniş topraklar ve güçlü ekonomisiyle zafer sarhoşluğu içindeki Osmanlı, Avrupa'nın rönesans ve reformuna izleyici kalmış ve kendini geliştirmeyerek devletler arası mücadleelerde geri kalmıştır. Bu şekilde olaya farklı pencerelerden bakmak, yeni bakış açıları geliştirmek lazımdır, hiçbir olay tek nedene endeksli değildir.