GÜZELLİKLER KIYISINDA

Ay ne kadar da güzel bir şeysin sen. Gözlerimi alamıyorum senden. Ben böyle bir güzellik görmedim. Bayıldım resmen sana. Bir çocuk. Bir kız. Belki bir çiçek. Çok düşük ihtimal ama belki de bir köpek. Muhtemelen bunlardan birinden bahsettiğimi düşünüyorsunuz. Aklınızda ilk canlanan şey bunlardan biri değil mi? Mümkün mü başka bir şey olması? Bir araba? Yok canım canlı bir şeyden bahsediyorsunuz işte. Peki öyle olsun. Peki ya bir erkek? Ay erkeğe güzel denir mi yakışıklı derdiniz o zaman. Bir tişört olamaz mı mesela? Bir tişörte de bu kadar iltifat biraz fazla. Siz ne düşündünüz bilmiyorum ama ben bir taştan bahsediyordum. Hayır o takıcıların sattığı rengarenk olanlardan da değil, bildiğiniz her gün yolda geçerken rastladığınız, belki arada ayağınızla şöyle bir vurduğunuz ya da ''Off araba da amma sallandı ne taşlı yolmuş'' diye feryat ettiğiniz ama güzellik kategorisinde düşünmeyi aklınıza bile getirmediğiniz taştan bahsediyorum. Garipsemeyin öyle. Herkesin ilk aklına gelecek ''güzelliklerin'' dışında bir şeye güzel demek suç mu? Hep herkes gibi düşünüp onların kabul ettiği doğruları mı benimsemeliyim. Çok yaygın bir inanış güzelliğin göreceli olduğu yönündedir. Güzellik göreceli deyince insanlar yalnızca güzelliğin kriterinin tartışılabilir olduğu algısına sahip. Aslında neye güzel demek istediğimizi de biz seçmeliyiz. Bir sandalye, bir köpekbalığı hatta bir havalandırma borusu bile biz istersek güzel olabilir. Bu algının olmayışının asıl nedeni güzelliğin yalnızca alışkanlıklardan ibaret olmasıdır bence. Eğer bir resim yerine bir pencereye güzel demeye alışmış olsaydık o zaman hep pencere sergilerine gidip hayran hayran pencereleri yorumluyor olurduk. Geçenlerde son yüzyılda değişen güzellik algısıyla ilgili bir video izledim. Videoda kadınların kıyafet ve yüz tiplerini değiştiriyorlardı. Videoyu hiç yadırgamadan izledim çünkü mutlak bir güzellik olduğu fikri benim de zihnime işlemişti. Daha sonra okuduğum ''Mucize (Palacio, 2012)'' isimli kitap bu konuyla ilgili bilinçaltımda oluşmuş olan tüm yapıları yıktı geçti. Hikaye aslında dış güzelliğin iç güzelliğin sınırlarını yıktığını göstermek için yazılmış. August adında on bir yaşında herkesten farklı görünen bir çocuğun kendini toplumun güzellik algıları çerçevesinde çirkin kabul etmesi ve bu duruma alışmasıyla insanlara iç güzelliğin önemini keşfettirmesini anlatıyor ancak ben bu konuya farklı bir pencereden bakmayı tercih ediyorum. Bence toplumun on bir yaşındaki bir çocuğa böylesine sabit bir bakış açısı kazandırarak kendini toplumun fikirlerince bir yerlere yerleştirmesine neden olmak çocuğun perspektifini kısıtlamaktan başka bir işe yaramıyor. August'un ''çirkinliğini'' kabul edip iç güzelliğe inandırılması yerine kendi farklılığının güzelliğini fark etmesi gerektiği ve ana fikrin bunun temeline kurulmasının daha sağlam bir mesaj vereceği kanısındayım. Böylece güzellik kavramının doğru kullanılışının herkesin güzel kabul ettiğinden ziyade öznel bir değişkenliğe sahip olduğu gerçeği daha net bir biçimde aktarılmış olurdu. Sonuçta güzellik bu kadar sübjektif bir kavramken onu genel geçer algılarla kısıtlamak çok çelişkili değil mi sizce de? August bu durumu çok basit bir şekilde açıklamış:'' Benim sıradan olmamamın tek sebebi kimsenin beni öyle görmüyor oluşu'' August toplumun algısının ona bir değer biçtiğini bilse bile bunu kabulleniyor. Toplumun kendince oluşturduğu güzellik algısı ise aslında kusursuzlaştırma dürtüsünden geliyor. Bu nedenle kusursuzluk ve güzelliği aynı kefeye koyuyorlar ama farkında değiller ki bir şeyin güzelliğinin kriteri kusursuzluk değildir. Neyi güzel olarak değerlendireceğiniz yalnızca size kalmıştır. Alışkanlıkların veya başkalarının sizi yönlendirmesine izin vermeyin. Kendi güzelinizi kendiniz belirleyin.