SAVAŞSIZ YAŞANMAZ

Savaş tarihi neredeyse insanlık tarihi ile aynı yaştadır. İnsan nereye giderse gitsin, kavga edecek birilerini mutlaka bulmuştur, bulamasa da kendisi kendine hayali düşmanlar yaratıp onlarla savaşmıştır. Savaşın böylesine insanla birleşmiş olması, savaşın insan ruhunda, doğasında var olduğunu düşündürüyor. Öyle olduğunu kabul etsek bile, peki hangi sebeplerden çıkıyor bunca savaş, hangi sebep uğruna ölüyor sayısız insan? Dünya tarihi iki büyük cihan harbinin yanında sayılamayacak derece irili ufaklı savaşlarla doludur. İlk savaşlar bireyler arasındaki küçük kavgalardan çıkmış olsa da bunları kabileler arası ve daha sonra ülkeler arası savaşlar takip etmiş ve nihayetinde dünya savaşları bütün dünya halklarını kasıp kavuran bir fırtına haline gelmiştir. Kişiler arası ilk kavgaların kıskançlıktan, hırs ve ihtirastan çıkmış olmasının muhtemel olması ile birlikte kesin sebeplerini belirlemek mümkün değildir. Fakat kavgaların büyümesi ve savaşlara dönüşmesi, artık toplumların veya ulusların olaylara dahil olduğu anlamına geldiği için birçok savaşı bazı sebepler üzerine oturtmak mümkün oluyor. Örneğin kabileler arası ilk savaşlara bakıldığında, yaşam alanı, doğal kaynakların paylaşılması ya belirli bir bölgeye hakimiyet kurma gibi sebeplerin savaşlara yol açtığını görmek mümkün. Dünya nüfusunun artmasıyla birlikte bu kabileler arası savaşlar yerini daha büyük çapta ülkeler ya da milletler arası savaşlara bırakmış ama sebepler büyük bir değişikliğe uğramamıştır. Daha önceleri sadece yaşam alanı olarak seçilen topraklar için savaşlar yapılırken, devletlerin ortaya çıkmasıyla birlikte topraklarını mümkün olabildiğince artırmak için savaşlar yapılmaya başlanmıştır. Toprak zenginlik demek olduğu içindir ki uğrunda arkasında çok ciddi enkazlar bırakan savaşlar yaşanmıştır. 1206 1368 yılları arasında yaşanan, Avrupa ve Asya kıtalarını kapsayan Moğol istilaları ardında otuz milyon ölü ve yakılıp yıkılmış iki kıta bırakmıştır. Savaşların veya savaş içeren olayların fetihler, işgaller- etkisi insanlık tarihi üzerinde öylesine etkili olmuştur ki bugün hala tarihi çağlara ayırırken onları kullanırız. Orta çağı kapatıp Yeni Çağ'ı açan İstanbul'un fethi, Yeni Çağ'ı kapatıp Yakın Çağ'ı Fransız Devrimi insanlık hafızasında sağlam yer edinmiş bu olaylara birer örnektir. Barış ve toplumlar arası uzlaşı, tarihte hiçbir zaman olmadığı kadar, bugün ön plana çıkarılmaktadır. Fakat bunun savaşları ya da toplumsal anlaşmazlıkları önlediği söylenemez. Yakın tarihte gerçekleşen Kırım olayları, bugün hala devam etmekte olan Suriye iç savaşı, terör örgütlerinin sonu gelmez vahşi eylemleri savaşların insan var oldukça devam edeceği gerçeğini tüm çıplaklığıyla gözler önüne sermektedir. Yazar E. Hemingway'in Silahlara Veda isimli kitabında da belirttiği gibi "Dünyada olup da öldürmemenin ya öldürülmemenin olanağı yoktur." Yazarın kendi gerçek hayatını hikayeleştirdiği bu romanda aslında çoğu savaş mensubunun neden savaştığı hakkında bir düşüncelerinin olmadığı açıkça vurgulanmakta. Romanın ana karakterinin gönüllü olarak II. Dünya Savaşı'na katılması fakat savaşın getirdiği yıkımla karşılaştığında ne denli yanlış yaptığını anlaması, savaş yanlılarının bile gerçekte savaşmak için bir nedene ihtiyaç duymadığının bir kanıtıdır. Bu da demek oluyor ki insanın aslında savaşmak için bir sebebe ya da itici bir güce ihtiyacı yoktur, eline bir silah aldığı zaman yanındakini dost karşısındakini düşman olarak görecek kadar basit bir ruh yapısına sahiptir insan. Her ne kadar barıştan, refah ve mutluktan konuşursak konuşalım, istediğimiz önlemleri alıp istediğimiz anlaşmaları imzalayalım; tarih gösteriyor ki savaş insanlığın ayrılmaz bir parçasıdır. Dünya üzerinde tek bir insan kalana dek savaşlar, yıkımlar, acılar ve ölümler devam edecektir.