SONUÇ VE SEBEP

Günlük hayatın her alanında yeni insanlarla tanışırız ve görür görmez onlar hakkında bazı fikirler üretiriz. Mesela kişinin kıyafeti, saçı veya konuşma tarzına göre o kişinin karakteri hakkında yorumlar yaparız. Bu yorumlar olumlu olduğu kadar, çoğu zaman olumsuz da olabilmektedir. Fakat insanları tanımadan yargılamak ne kadar doğrudur? İlk intiba için batılılar 'ikinci bir ilk intiba yaratma şansınız olmayacak' derler. Güzel bir söz vardır; " insanlar kıyafetlerine göre karşılanır, konuşmasına göre de uğurlanır " etkileyici bir kıyafetin insanlara bıraktığı ilk izlenimin önemini belirten. Çok bilinen Nasrettin Hoca'nın 'ye kürküm ye' fıkrası da bu görüşü desteklemektedir. Ön yargılı olmak - eğer ön yargımızda isabetli olursak- bazen işe yarayabilir; bir tehlikeyi yaşamadan kazasız belasız atlatabilir ve kendimizle gurur duyarız: " Ben zaten onun nasıl birisi olduğunu gözünden anlamıştım." Özgürlüğünden vazgeçerek para kazanmaya çalışan bir kadını yargılarken ilk olarak kötü düşüncelere kapılabiliriz ama aslında o paranın hasta çocuğu için gerekli olduğunu kim bilebilir ki? Sabahattin Ali, Kürk Mantolu Madonna adlı eseri aşk romanı olmasına rağmen insanlara önyargıyla baktığımızı şu cümleyle destekliyor: '' Niçin ilk defa gördüğümüz bir peynirin evsafı hakkında söz söylemekten kaçtığımız halde ilk rast geldiğimiz insan hakkında son kararımızı verip gönül rahatlığıyla öteye geçiveriyoruz?'' (s. 38) Yazar, bu eserde sessiz, sakin ve ailesi tarafından önemsenmeyen Raif Bey'in hayatındaki trajik aşk geçmişini anlatmaktadır. Eserin diğer karakteri olan Rasim Bey, Raif Bey ile aynı odada çalışırken, Raif Bey'in çekingen kişiliği dikkatini çeker. Tam yakın bir arkadaşlığa başlarlarken, Raif Bey hastalanır ve günlüğünü Rasim Bey'e bırakır. Asıl hikaye burada başlar. Günlükte; Almanya'ya çalışmak için giden Raif Bey, bir resim sergisinde gördüğü bir kadın portresine aşık olur ve bu kadının gazinoda çalıştığını öğrenir. Tanışıp çok iyi arkadaş olduktan sonra sevgili olurlar. Bir süre sonra kader bunları ayırır ve aynı zamanda onlar için bir sürpriz hazırlamıştır. Raif Bey uzun süre haber alamadığı sevgilisinin bebeğini doğururken öldüğünü öğrenir. Doğrusunu söylemek gerekirse kitabın başlarında Raif Bey'e gıcık kapmıştım, itiraf etmeliyim ki, Raif Bey'e davranışlarından dolayı önyargılı yaklaşmıştım. Fakat ilerleyen sayfalarda karakterin geçmişte yaşadığı aşkın şu anki sessizliğini nasıl etkilediğini görünce bu önyargımın yanlış olduğunu fark ettim. Mesela Raif Bey'in resme bakarken terslediği kadının, Kürk Mantolu Madonna olduğunu öğrendiği kısım beni çok şaşırttı ve etkiledi. Çünkü karakterimiz resme, burnunun dibindeki gerçeği göremeyecek kadar hayranlık duyuyordu. Bu da benim Raif Bey'e olan bakışımı olumlu yönde değiştirdi. Birbirinden farklı iki insanın aşkını anlatan bu kitabı bitirdiğinde insanın gözleri dolmuyor değil. Günlük hayatta da karşılaşmıyor muyuz sonu kötü biten aşk hikayelerine? Birbirlerini sevmelerine rağmen başlık parasını ödeyemedikleri için kavuşamayan insanları bu devirde bile duyuyoruz. Kimileri de kitapta olduğu gibi ayrı yerlerde yaşamak zorunda kalıyorlar. Hz. Mevlana'ya ait çok güzel bir sözü paylaşmak istiyorum yeri gelmişken : ''Dediler ki: Gözden ırak olan gönülden de ırak olur. Dedim ki: Gönle giren gözden ırak olsa ne olur." Aşkın mesafeyle asla ölçülemeyeceğini, gözle değil gönülle olabileceğini tüm insanlığa çok hoş bir şekilde açıklanmış. Bu kitap aslında iki kısımdan oluşuyor: İlk kısım bir insanın iki hayata sahip olabileceğine ve her insanın davranışlarının bir nedeni olduğuna en iyi kanıtı sunuyor bizlere. İnsanlar hakkında karar vermeden önce iki hayatını da bilmemiz gerektiğini söylüyor. Sessiz bir adam Raif Bey.. Ailesi, arkadaşları, patronu tarafından ezilmeye göz yuman bir adam. Peki, ama neden? Sabahattin Ali, kitabın ikinci kısmında Raif Bey'in geçmişine ışık tutuyor. Çoğu insana kitabın sonunu en başta öğreniyormuşuz gibi gelebilir ama bence kitabın sonu Raif Bey'in aşkını kaybettiği kısım. Normal hayatta gördüğümüzden bambaşka masum bir aşk sunuyor okuyucuya. İnsanlarla iletişim kurmak yerine, kitap okuyup oradaki karakterlerle arkadaş olan, daha önceden tanışmadığı hatta görmediği bir kadına aşık olan bir adam ve insanlarla ilişkileri iyi olan ama bu sahte ilişkilerden sıkılmış bir kadın. İşte bu noktada insan kendine sormadan yapamıyor. Aşık olmak için tanımaya ihtiyaç var mıdır? Birine aşık olurken neye bakarız? Aşık olan iki insanın birbirine benzemesi gerekir mi? Ama bu soruları ne kadar kolay soruyorsan cevabını bulmak da o kadar güçleşiyor. Bazen anlamlı bir bakış, bazen de sıcacık bir gülümseme değil midir aşık eden insanı. O zaman aşkı niye kısıtlıyoruz?