İNSANLARIN ZAYIFLIKLARI

İnsan, biyolojik olarak evrimin tırmanabildiği son basamak olmasına karşın duygusal yönüyle en savunmasız ve kavraması güç bir varlık. "Savunmasız" lafını kullanmamın başlıca sebebi insanların karşılarındakine duydukları güven. Hayvanlar içgüdüleriyle hareket eder, onların genlerine kodlanmıştır bu. Genetiklerinde ne varsa, hayatta kalmak için ne gerekliyse onu yaparlar, keyiflerine göre seçimler yapamazlar. İnsan ise farklıdır. İnsanlar yaşamlarını sürdürmek için içgüdü yerine zamanla edindikleri tecrübelere ve akıllarına bağlıdırlar. Fakat insanların bu iki özelliği yanıltıcı olabilir. Bir hayvan kokunuzdan veya çeşitli özelliklerinizden sizinle ilgili bir şeyler sezebilir. İnsanlar ise yanılabilir. Tanıştığınız bir insanın usta bir oyuncu olmadığından emin olamazsınız. Bu yüzden karşınızdaki kişi size kendini nasıl tanıtırsa onu öyle tanırsınız. Stefan Zweig "Bir Kadının 24 Saati" adlı eserinde bunu anlatmış. Kitapta, kısaca, kumar bağımlısı bir insana yardım etmeye çalışan iyi niyetli bir hanımefendi ve onu feci şekilde yüz üstü bırakan kumar bağımlısı anlatılıyor. İnsanların kolay kandırılabileceklerini, çok ani duygu değişimleri yaşayabileceklerini, kolayca güvenebilip kolayca yüzüstü bırakılabileceklerini gözler önüne seriyor bu eser. 24 Saat içinde, yaptığı seçimler, güvendiği kişiler yüzünden bir kişinin hayatı ne kadar değişebilir? Cevap inanılmaz derecede. Başta da değindiğim gibi, insan kandırılmaya müsait bir varlıktır. Bunun yanı sıra bağlanmaya da çok açıktır. Kandırılma durumu, çoğu zaman insanın bir diğer zayıflığı olan iyilik duygusundan faydalanılarak meydana gelir. Tıpkı kitapta olduğu gibi, içinizdeki iyilik duygusu ağır basar ve bir şeyler yapmanız gerektiğini hissedersiniz. Burada önemli olan şey iyilik yapmaya çalıştığınız kişinin gerçekten sizin iyiliğinizi hak edip hak etmediğidir. Kendini "insan sarrafı" olarak tanımlayan birisi bile karşısındaki insanın birkaç saat içinde sergilediği davranışlardan onu tam manasıyla tanıyamaz. Burada iki seçeneğiniz vardır. Ya bir risk alıp karşıdakinin iyiliğinizi hak ettiğini düşünür ve yardım edersiniz ya da biraz daha garantici bir yaklaşımla iyilik yapmamayı seçersiniz. İkinci seçenek garanti olmasına karşın aklınızda hep seçmediğiniz ve seçseydiniz neler olacağını merak ettiğiniz bir yol olarak kalacaktır. İnsanı en çok yaralayan şeylerden biri belki de yaptıklarının karşılığını alamamak, boşa kürek çektiğini fark etmektir. Kitabımızda, ana karakter kendini iyilik yapmak zorunda hissetmişti ve bu hissi "esrarlı bir kudret, bir irade" olarak tanımlamıştı. Sonuç olarak da kumarbaza yardım etmeyi seçmişti. Ana karakter bu yaptığının feci sonuçlarını aşamalar şeklinde yaşadı. İlk olarak, kumarbazın yatağında uyanmasından olacak, korkunç bir şey yaptığını ve neden bu işe kalkıştığını düşündü. Ardından, kumarbazın birkaç saatlik tatlı diline ve davranışlarına kanıp ne kadar iyi bir iş yaptığını düşündü. İşte insanın zayıflıklarına örnekler. Tatlı bir dil ve baştan çıkaran davranışlar karşısında rasyonel düşünmenin rafa kalkması ve ani fikir değişimleri. İnsan bu tür durumlarda hemen eski fikirlerini çöpe atıp ileride çok önem taşıyacak kararları aniden verebiliyor. Ana karakter son olarak da yaptıklarının aslında bir hiç için olduğunu, kumarbazın ondan gelen yardıma, başta muhtaç gibi görünmesine karşın, şimdi hiç aldırış etmediğini görüyor. Bu evrenin insanda bir "çöküş" etkisi yaratması muhtemeldir. İnsanlar hayatlarında olup bitenlere karşın bir şekilde hayatlarını sürdürürler. Karakterimiz, bu olaydan aylar sonra kumarbazın intihar ettiğini öğrenir. Yaşadıkları, kumarbazın ona yaşattıkları artık soğuklaştırmıştır onu. İntihar haberini alınca kılı kıpırdamaz, hatta içten içe memnuniyet duyar. İşte insanın çok önemli bir diğer zayıflığı da burada boy gösterir. İntikam duygusu. Yaşadıklarından sonra insanı değerlerinden yoksunlaşmıştır karakter ki o insanın ölümünden memnuniyet duyar. Hayat denilen bu uzun yolculukta bana kalırsa insanların amacı bu yolculuğu en az hasarla atlatmaktır. Zayıflıklarının farkında olup gerekirse hatalar yapıp daha güçlü olmayı hedeflemelidir insan.