BABAYA AŞK / Zehra Ebrar Kıcıroğlu

Baba deyince, bir sessizlik oluşur beyinlerde. Anne gibi değildir, hemen duygulandırmaz sizi. Daha ağır, daha derin, daha ayakları yere basan duygular hissedersiniz. Ve her insanın babasıyla farklı bir ilişkisi vardır. Kimi biraz resmi, kimi çekingen, kimi öfkeli, kimi kırgın, kısacası çok nadir bir kısım babasıyla arkadaş olmayı başarabilir. Bu rolü genelde anne üstlenir çünkü. Eskilerden gelen 'evin direği' yakıştırması maalesef o kadar sabitleşti ki, babalar artık sadece ev işleriyle ilgilenir oldu. Anneler çocukların her kusurunu örtüp onları her daim desteklerken, bunu hata yapma lüksü olarak görmemeleri için gerçekçi, baskın, sözünü geçirebilecek bir otorite lazımdı. O da babalarımız oldu. İşte bu yüzden babalarımız bize sarıldığı zaman, annelerimizde olduğu gibi alışıldık bir duygu hissetmeyiz. Daha kıymetlidir, daha değerlidir, daha derinden etkiler insanı. Fakat Kafka'nın babasıyla olan ilişkisi hepimizinkinden çok daha başkadır herhalde. Aslında ilişkilerin karşılıklı olarak yaşandığını düşünürsek, Kafka'nın münasebetleri hep tek taraflıydı diyebiliriz. Kendi doğumuna, varlığına, bu dünyaya gelmesine sebep olan kişiye bu kadar uzak olması nasıl anlaşılabilir bilemiyorum. Yukarıda belirttiğim gibi keskin duygular besleyemiyor hiçbir zaman. Korkuyor, çok korkuyor ama aynı zamanda hayranlık duyuyor. Nefret ediyor, ama kızamıyor. Başına gelen bütün talihsizliklerde ondan bir parça, onun etkisini, kabahatini görüyor ama suçlayamıyor. Kafka'nın bu çaresiz çelişkisini ilk fark ettiğimde aşk geldi aklıma. Çünkü böyle büyük, içinden çıkılmaz ikilemler ancak aşık biri tarafından yaşanabilir. Her kusurunu, her hatasını, ayıbını görmesine rağmen hala haklı sebepler bulmaya çalışmak, hala onun yüceliğini korumak istemek... Kafka babasına aşıktı bence. Hayatının merkezine onu koydu, hiçbir zaman onu göklere çıkarıp kendini aşağıladığı için pişmanlık duymadı, üstelik kendini küçülttüğünün farkındaydı da. Babasının hatalarını ondan gizli bir şekilde düzeltmeye çalışıyor, onun kırdığı kalpleri kendisi onarmaya çalışıyor, yaptığı terbiyesizlikleri mantıklı açıklamalara oturtmaya çalışıyor, onun yüzünü güldürmek bir yana, sadece yüzünün güldüğü anlara şahit olmaya bile razı oluyor. Ondan ayrılmak istedikçe kendini daha yakınında buluyor, onun gibi olmamaya çalıştıkça daha çok benziyor, ona öfkelendikçe daha çok bağlanıyordu sanki. Aşk değil de nedir bu? Baba sevgisinden uzak, aslında babasından tamamen uzak, baba-oğul ilişkisini bilmeyen Kafka için aile o kadar kutsal, o kadar yüce bir kavram ki, böylesine köşeye sıkışmış bir adamın tek hayalinin bir gün baba olmak istemesi, acımadan başka bir duygu uyandırmıyor insanda. Ne yapmayı planlıyordu ki? Kendi babası gibi olmayıp, çok şefkatli, sevgi dolu, sürekli evladının arkasında duran, onu destekleyen, en azından varlığını fark eden, ona zaman ayıran, hayatının en kıymetlisi yapan bir baba olup, babasını mı cezalandıracaktı aklınca? Yine babasına bir şeyleri kanıtlamaya mı çalışacaktı? "Senin yapamadığını ben yaptım, bak iyi bir baba oldum. Artık gör beni ne olur." mu diyecekti? Maalesef Kafka'nın baba olma isteği, gerçekten içindeki yüce aile kavramından değil, her düşüncesinde olduğu gibi kendini babasına gösterme çabasından kaynaklanıyor bence. Bazen kitabı okurken, hışımla sallayıp "Aptal mısın, nesin? Adamla iki kelime edemediğin için kendi babana mektup yazıyorsun. Seni dinlemediği için, kendi kendine onunla konuşuyorsun, ama hala seni fark etmesi için uğraşıyorsun. Mecnun musun anlamıyorum ki!" diyesim geliyor. Ne kadar zor, ne kadar yıpratıcı, ne kadar güç bir şeydir küçük mutlu anıları kafanızda tekrar tekrar canlandırıp onlarla yetinmeye çalışmak. Kafka'nın yaşadığı da buydu. Artık babasıyla hiçbir paylaşımının olmadığını, anılar biriktiremediklerini kabullendi. Onun yerine, evlilik çağına geldiğinde bile hala çocukken yaşadığı birkaç küçük mutluluğu kendine hatırlattı durdu. Belki de bu yüzden büyüyemedi Kafka. Yaş almasına rağmen, sürekli babasını yüceltip kendisini küçük görmekten vazgeçmedi. Kafka'ya kızmak mı, yoksa onun bu durumuna üzülmek mi daha doğru bilemiyorum. Yoksa aynı ev içinde baba-oğul olmayı başaramamış bu iki insanın arasında kalan annesinin derdine mi düşmeli? İkisinin de zaafı oydu aslında. Belki de tek ortak noktaları. Hatta belki de bu yüzden Kafka bu kadar düşkündü annesine. Babasına o kadar uzaktı ki, babasına ait değerleri, ona ait parçaları annesinde arıyordu. Çünkü babasının şu dünyada gözünden sakındığı, gerçekten değer verdiği tek kişi hiç şüphesiz oydu. Kafka annesine her baktığında, acaba gerçekten annesinin gözlerini mi görüyordu, yoksa babasının baktığı iki çift göz olarak mı bakıyordu onlara? Kafka'nın babasına olan aşkı, bana bunu bile sorgulattı en sonunda. Her baba, evladının gözünde bir kahramandır. Kafka tüm hayatı boyunca kahramanı tarafından fark edilmek istedi, onu hayatının merkezi yaptı, yaşadığı her kötü tecrübede onu suçlasa da, yine de hep onun yanında olmak istedi. Fakat unuttuğu bir şey vardı. Kahramanları kahraman yapan, onlara her istediğimizde değil, sadece gerçekten ihtiyaç duyduğumuzda ulaşabilmemizdir. Kafka ulaşılmazı istedi ve bu yaptığı en büyük hata oldu.