MESELA

Düşünün, "İyi ki yapmışım!" dediğiniz şeyler mi; yoksa "Bunu niye yaptım sanki?"dedikleriniz mi daha çok? "Keşke yapmasaydım!" demeyi mi, yoksa "Keşke yapsaydım!" demeyi mi tercih edersiniz?1 İskender Pala İnsan her daim bir sorgulama ve eleştiri içerisindedir. İnsanlar şimdiyi ve geleceği sorgular, eleştirir. Fakat daha çok geçmiş, geçmişte kalan anılar, hatıralar, unutulamayan yaşantılar sorgulanır. Çünkü;her ne kadar insanın bir çeşit hayvan olmasına katılmasam da insan bazı büyük düşünürlere göre bir hayvandır fakat düşünen bir hayvandır. Geçmişi, geleceği, kendisini ve diğer insanları sorgulayan ve eleştiren bir varlıktır insan. Bu özellik diğer varlıkların, canlıların sahip olduğu bir özellik değildir. Sadece insana has bir durumdur bu sorgulama ve eleştirme yeteneği. İskender Pala Mesela adlı hikaye kitabında bu sorgulama işini işler. Bu işi de sadece iki kavrama indirger. İki gayet özet ve bitirici kavramlar: mutlaka ve keşke. Mutlaka, anlayacağınız üzere insanların yaptıklarından dolayı pişman olmadıkları eylemler için kullanılır. Bu tarz eylemler "Yine olsa yine yaparım." gibi cümlelerleifade edilir. Bu tarz, mutlaka dedirten eylemler herkes için değerlidir. Bunlar aslında bizim güzel anılar, günler, arkadaşlıklar diye bildiğimiz geçmişimizdir. Bizimle kaldıkça bize huzur verirler. Bu, benim olduğu kadar birçok insanın da derdidir ya da düşündüğü bir durumdur herhalde: torunlarına anlatacak hikayelerinin olması, hayatını güzelce yaşadığını gösteren belgeler. İşte mutlakalar bize bunu hediye eder. Geçmiş yaşantımızı özetleyen ikinci bir kavram ise keşke dir. Bazı insanlar, hatta geçmişten ziyade günümüzü düşünecek olursak, bu günün dünyasında çoğu insan mutlakadan çok keşkeyi kullanır geçmişten ve anılardan bahsederken. Bu, insanların pişmanlıklarının olduğunu gösterir. Sürekli keşke diyen bir adamın yüzünde mutlaka diyen bir adamınkinden daha çok kırışıklık ve daha çok yaşlanma belirtisi vardır. Çünkü pişmanlıklar insanı yıpratır. Keşkeler insanın hapsidir. Hapisten kaçılamadığı gibi mahkumiyet de değiştirilemez. Eğer hapse girdiyseniz artık bir mahkumsunuz yani belli bir mekana mahkum bir insan. Keşkeler de bence böyledir. Onları değiştiremeyeceğimiz için ve geçmişe ait oldukları için bizi mahkum ederler. Kitabın ismi ve yazının da başlığı olması hasebiyle mesela deyip bir örnek vermek isterim. Ben küçükken, yaşımı hatırlayamıyorum, uzunca bir yokuşun başındaydı evimiz. O yokuşu hergün inip çıkmak benim için tamamen bir eziyetti. İnerken altı ya da yedi dakika, çıkarken ise neredeyse on beş dakika ömrümden çalardı bu yokuş benim. İlkokulda okuyordum ve mahallede arkadaşlarımla yeni yeni bisiklete binmeyi öğreniyordum. Birçok çocuk gibi önce korktum bu alete binmekten, iki tane yardımcı tekerle başladım işe, sonra attım onları ve iki teker üzerine gitmeye başladım. Bilindiği üzere bisiklet kullanmada kendini geliştiren çocuklar daha da zor ve tehlikeli şeyler denemeye başlarlar. Mesela; bisikletin gidon tutacağından yani direksiyonundan tutmadan bisiklet kullanmaya çalışmak gibi. Zar zor da olsa bunu da öğrendim ve artık mahallede kolaylıkla ve istediğim gibi bisiklet kullanabiliyordum. Fakat muziplik işte bizdeki. Acaba bizim yılların dev gibi yokuşunda bisikletimle ellerimi bırakarak inebilirmiydim? Tahmin edeceğiniz üzere denedim ve yine yıllar sonra anlatmamdan çıkarabileceğiniz kadarıyla başarısız oldum. Bazı arkadaşlarımın beni poh pohlamalarına kanarak denedim bu tehlikeli işi. Aslında başlarda gayet iyi gidiyordu herşey ama neyse ki sonlara doğru oldu bu. Bir anda dengemi kaybettim ve düştüm. Biraz yuvarlandım. Sonra zannedersem çok bir yara almış olamayacağımı düşündüm. Çünkü yerde çok fazla kan yoktu. Fakat insanın bir yerlerini kırınca kanının akmadığını bilmiyordum. Sağ kolumu kırmış sol kolumun kemiğini ise çatlatmıştım. Şimdi keşke diyorum o aptalca hareketi yapmasaydım ve bugün sağ kolum olması gerektiği kadar kuvvetli olabilseydi. Bu keşkem değiştirilemez bir anıdır benim için ve anıların hissettirebileceği iki farklı duygudan birisini yani pişmanlığı bana hissettirir. Mutlakalarımız ve keşkelerimiz bizi biz yapan en önemli şeylerdir. Biz her daim yanı başımızda onları hissederiz ve onlarla yaşarız. Bu yüzden onlara ayrı bir önem verilmeli. İnsanlar bunların farklarına varmalıdır.