İÇERDEKİ İNSAN

../.. Kuş öldü Küçücük bir yorgunluk ölmeden önce Öldü, kim ısıtır artık onun ellerini Suların aynasında üşüyen ellerini Suların saygısıyla üşüyen ellerini İsmet Özel Kuşun ölümü (1962) 6. 000 Zeytin ağacı yaklaşık bir hafta önce katledildi. Danıştay kararı durdurmuş. Bunu biraz dinle ilişkilendiriyorum, dinde de böyle yürüyor işler: 6. 000 tane zeytin ağacı katledildikten sonra Danıştay kararı durdursa ne olur ki? Din: 9 yaşındaki çocuğunu oklavayla döven baba, olayın üzerinden geçen 50 yıl sonra cehennemde yansa ne olur ki? Çocuk o dayağı yedi bir kere. O konu orada kapandı. Tanrı, bu bir çocuğu önce kırıp, sonra da bir şekerle kandırmaya çalışmaya benzer. Kırılgan çocuklar için bir zehirden farkı yoktur o şekerin. Dostoyevski'nin de dediği gibi: Bir çocuk bile mutsuzsa bu yeryüzünde, tanrı yoktur. Dolayısıyla Allah, eğer varsa, kendisinin de belasını versin! İnsanın doğayla ve diğer türlerle ilişkisi hep tartışılır ve bu gidişle tartışılmaya da devam edecek. "Sanayi devrimi kuşların ölmesidir." Kırılgan bir yorum. Diğer yönden "Sanayi devrimi olmasaydı aydınlanma olur muydu?" Mantıklı bir soru. Alternatif maliyet! İşte bu çözülemiyor bir türlü ki ben de bilmiyorum: örneğimizden yola çıkarsak, kuşlarla aydınlanmayı bir teraziye koyuyorum. Hangi taraf daha ağır sizce? Buna ben bir cevap bulamıyorum. Lanet olsun, bu kahrolası ölüm neden var? Başka bir türle temas ettiğimizde ilk ve aslında tek yaptığımız şey: onu anlamaya çalışmaktır. Bunu insan dışında her tür için yaparız. Acılarımız biraz da bundan değil mi? Bir hayvanı anlamaya çalışırız çünkü onu bizden daha aşağıda görürüz. Bir kedi ya da köpek sahiplenirsiniz. Sonra da günleriniz onu anlamaya çalışmakla geçer. Kediye oranla köpek çok daha basittir bu anlamda. Kediler ise klaslarını koruyorlar. Bir canlının yaşamını devam etmesi size bağlıysa, orada bir sorumluluk ve duygu da vardır. Her iyi insan bilir ki, herhangi bir canlının yaşama hakkı çok önemlidir. Zamanla ilişki her ne kadar kediyle yüz göz olmaya kadar gidip, gülünçleşse de, kedilerin insana öğrettiği çok fazla şey vardır. "Kedilerle olan ilişkim, beni ölümcül, yaygın bir cahillikten kurtardı." W. S. Burroughs Burroughs'un İçerdeki Kedi isimli eserini 3. Kez bitirdim geçenlerde. Burroughs'u hepimiz biliyoruz, egemen sınıf paranoyasına sahip ki bunun bir paranoya olduğu tartışılır, benim için bir gerçekliktir- Ece Ayhan'ın tabiriyle kuyruğu her zaman dik gezen bir otorite düşmanı. Beatler'in diğer üyeleri Burroughs'un ciddiyetinden pek uzaklar. Burroughs'u ayrı kılan da bu zaten. Onun orijinalliği her şeyin farkında olmanın ötesine geçip, olayları temellendirmesi ve savaşını farkındalığın ötesindeki bu alanda vermesi. Burroughs'un içindeki insanı anlamak için onun doğa ve diğer canlı türlerine olan bakışını bilmek gerekir. Kedisinin suratına kitapla vurduğu bölümde, "aslında kendi canımı yakıyordum." diyor. Sonrasında gördüğü rüya: "Sonra bir çocuğun bana kanayan parmağını gösterdiği rüya, hınçla bunu kimin yaptığını sordum. Çocuk beni karanlık bir odaya çağırdı ve kanayan parmağıyla beni gösterdi. Bağırarak uyandım, 'Hayır! Hayır! Hayır!'" İşte Burroughs özünde budur; Tanrı'nın kandıramadığı kırılgan bir çocuk. İnsan dünyanın kanseriyken, doğa ve diğer türlerle olan ilişkimiz tartışılırken hepimizi utandıran bir şey de oluyor bu sırada: insanoğlunun korkunç vahşeti. Auschwitz'den sonra şiir yazılamaz da, Yırca köyünden sonra yazılabilir mi? Burroughs'un kitabın arka kapağında bu koyula ilgili güzel bir sorusu var, onunla baş başa bırakayım sizleri: "Porsuk sadece sıçrayıp oynamak istemişti ve devlet malı bir 45'likle vuruldu. Ona dokunun. Onunla bütünleşin. Onu hissedin ve kendinize sorun, kimin hayatı daha değerli? Porsuğunki mi, yoksa kahrolası bir bok parçasının mı?"