SON KURŞUN

Belinde silahı, sırtında kamburu, topallayan adımlarla peşimizden geliyor. Tutuculuğu ve kuralcılığıyla üzerimize korku salıyor. Aklına estikçe silahını çıkarıyor, sürgüsünü çekiyor, güvenliğini kapatıyor. Tamamen amaçsız, üzerimize bir sıkıyor, iki sıkıyor, üç sıkıyor... Bizler, onun bu davranışındaki suçun ne olduğunu bilmemize rağmen barışın üstüne süzülen kurşunların darmadağın ettiği hayatları ve yitirttiği umutları içi boş gözler ve soluk bir yüzle; öte yandan vicdanımızın yüzsüzlüğüyle izliyoruz. Bahsettiğim kişinin kim olduğunu soracak olursanız o kişi doğuda töre cinayetlerine sebep olan, sokaklarda sevgiye ve yemeğe aç sokak çocuklarını barındıran, çingenelerin alnına hayatları boyunca hor görüleceklerini yazan toplum kurallarımız ve önyargılarımız. Sevgi Soysal, Barış Adlı Çocuk adını verdiği öykü kitabı ile kamburu çıkmış toplumsal kurallarımızın hayatlarımızla nasıl oynadığını ve bize yapıştırılan etiketlere sessiz kalma eylemine nasıl boyun eğdiğimizi gösteriyor. Sevgi Soysal'ın usta kalemi bize gerçeklikten ve yaşanmışlıklardan fazlasını sunmuyor ama öykülerindeki yoğun dili, öyküden öyküye değişen bakış açılarıyla toplumumuzun her kesiminden bireyin, toplumun yaşantısıyla olan savaşını anlatıyor. Sadece içindeki özlü gözlemlerinin bile Barış Adlı Çocuk'u kütüphanede mutlaka bulunması gereken bir kitap yaptığı düşüncesindeyim. ERDEMOĞLU 2 Delikli Nazarlık farklı sınıflardaki insanların kendilerine ve çevrelerine olan bakışlarını anlatıyor. Sevgi Soysal, yazısını Roman ağzından şekillendirerek öyküsünün altına başarılı bir imza atıyor. Onun öykülerinde absürt gerçekliği bulabilirsiniz. Nice bireyler vardır, Necip gibi iyi bir aileye doğmuşlardır ve bu nice insanlar toplumun insanlardan beklediği davranışlardan muaftırlar. Nice insanlarda doğdukları andan itibaren ailelerinin, arkadaşlarının ve çevrelerinin haksız hor görmeleriyle karşılaşırlar. Delikli nazarlıktan süzülen gözler "değivermez" insanlara; önyargılarımızın ve yaşadığımız olumsuzlukların üstümüze sıktığı kurşunlardır canımızı yakan. Beni en çok düşündüren soru niye nazarın hep mazluma değdiğidir. Nazarlığı Necip delmiş olmasına rağmen, nazar Roman çocuğa değmiştir. Gerçek hayatta da suçu güçlünün işlemesine rağmen günah keçisinin mazlum insanlar olduğunu görüyorum. Böylece hayat ve toplumsal kuralların güçlü için çalıştığı çıkarımına varıyorum. İlk öyküden bir çıkarım yapmış olmanın verdiği cesaretle, karakterlerin gözünden tecrübelerini edinmeyi, hayatın adaletsizliği hakkında farklı bakış açılarını görme umuduyla başka bir öyküye atlıyorum. Deli Tank ve Çocuk gün batımı manzarası, serin rüzgarları ve yılbaşı akşamının ruhu ile beni içeriye çekiyor. Yoksul çocuğun kirli tırnaklı ve yoksul eli kalbime dokunuyor. Yılbaşında bir oyuncağa erişme umuduyla, mutlu olabilme umuduyla, cam vitrinin önünde dikilen çocuğu üstündeki karı delmeye çalışan bir kardelene benzetiyorum. Bu kardelenin üstüne basarak yürüyen insanları gözümün önüne getirebiliyorum, kardelenin üstüne her basılışında insanların çehreleri daha da silikleşiyor. Ufuktaki tank yok olan insanlığın ve insanlığı yok eden normların, davranışlara bir tepki olarak deliriyor ve bütün nefretini gündelik hayatın üstüne kusuyor. Sevgi Soysal kirli ellerinde temiz bir yürek tutan çocuğun erişilmez hayallerini ve insanların duyarsızlığını anlatarak beni içinde yaşadığım toplum adına bir kez daha utandırıyor. Barışın üstüne süzülen kurşunlar bir çocuğun hayallerini erişilmez kılıyor, başka bir insanın hak etmediği suçlamalara ve önyargılara mahkum olmasına neden oluyor. ERDEMOĞLU 3 Toparlamadan önce size Hanife'den ve onun temsil ettiklerinden bahsetmek istiyorum. O on beş yaşında, büyük bir insan olma hayalleri olan genç bir kız çocuğu. O, töre cinayetine kurban giden, bazı insanların koyduğu kuralların üstümüze sıktığı kurşunların gerçek hayatta da bizi öldürdüklerinin en çarpıcı örneği. Kadına verilen değerin ne kadar ayaklar altında olduğunu görmek beni ne yazık ki çok üzüyor. Hanife'nin tek suçu içinde bulunduğu kültüre aykırı yaşayıp kendisi olmaktı. Sırtında kamburuyla töreler, ilahi bir suç işlediğine inanmışçasına bütün kurşunlarını üstüne sıktı da sıktı. Hanife'nin canı çıktı da çıktı. Öldürüldüğünü gören masum küçük çocuk ağabeylerini taklit etti ve ölünün başına taşı attı da attı. Zamanında Diyarbakır'da yaşamış biri olarak Hanife'yi okumayı bitirirken gözümden bir yaş süzüldü. Bunun sebebi bütün bu insanların yaşadıklarını başımdan geçirmiş olduğumdan veya bizzat onların yaşantısına şahit olduğumdan veya Sevgi Soysal'ın öykücü damarının beni etkilemesi değildi. Bunun sebebi bu öyküleri okumadan önce hayata bunları hissedemeyecek kadar boş gözlerle bakmamdı. Şu an kulağımda Shakespeare yankılanıyor: Sıyrıldığımız zaman yaşamak kaygısından Ne düşler görebilir insan, düşünmeli bunu. Bu düşüncedir felaketleri yaşanır yapan. Yoksa kim dayanabilir zamanın kırbacına? (...) Yüzsüzlüğün bu kadar çabuk yürümesine Kötülere kul olmasına iyi insanın (...) Bilinç böyle korkak ediyor hepimizi: Düşüncenin soluk ışığı bulandırıyor Yürekten gelenin doğal rengini. (Shakespeare) ERDEMOĞLU 4 Toplumumuzun kurallarını hep yanımızda topallayan, kamburu çıkmış, usa sığmayan davranışlara sahip, önüne gelenin ruhuna silahlarıyla korku salan bir insana benzetebiliriz. Ama inandığım şey, çevremizde barışı ve mutluluğu istiyorsak, son kurşunu "yaşamak kaygımıza" sıkmalıyız. Yaşamın içinde ama onu dışarıdan gözleyen bir kitap Barış Adlı Çocuk. Son kurşunu sıkabilmiş olan usta yazar Sevgi Soysal'ın kaleminden... ERDEMOĞLU 5