BELA-‐YI AŞK

Bir şair, gönül insanı düşünün; aşkı, ızdırabı, sevgiliyi ve Allah'ı anlatsın. İki saDrlık beyitlere koca bir dünya sığdırsın. Sevginin en yücesini, tasavvufun en derinini ve Allah aşkının en faziletlisini bizlere aktarsın. Tüm bunları eşsiz bir güzellikle başaran, Divan şairlerinin en büyüğü Fuzuli, bizlere yıllandıkça güzelleşen ve derinleşen eseri Fuzuli Divanı'nı bırakıyor ve bu sayede bizlere kendini anlaDyor. Fuzuli, her şeyden önce aşkın şairidir. Beyitlerinde, rubailerinde ve kasidelerinde hep aşkını anlatmışDr. Bu aşk, yalnızca maddi duyguların oluşturduğu kuru bir aşk değildir elbeSe. Fuzuli farklı ve derin bir aşıkDr. MaddiyaSan başlar, maneviyata geçer beyitleriyle. Her söylediği söz, aşkını yansıDr şiirlerinde, Beni candan usandırdı cefadan yar usanmaz mı Felekler yandı ahımdan muradım şem'i yanmaz mı (s. 141) Aşkın acısı adeta kıvrandırır onu, ancak o sevgiliye ulaşmaktan değil, onun hasreWyle yanmaktan zevk alır. Özlemini ve ızdırabını beyitlerine döker, gözyaşlarıyla şiirler yazar. Aşkından yanar, kül olur adeta; Mecnun ile birlikte yanan odur kızgın çöllerde. Leyla'dan geçip Mevla'ya ulaşan odur sessizce, Mende Mecnun'dan füzun aşıklık isA'dadı var Aşık- ı sadık menem Mecnun'un ancak adı var (s. 56) Fuzuli aynı zamanda bir ızdırap şairidir. Yaşamı ve aşkı; üzüntü, acı ve keder olarak görür. Onun şiirlerinde mutlu bir aşık portresi yoktur. Sevgiliye kavuşmayı, mutlu olmayı ve neşeyi istemez. Fuzuli'ye göre çekilen acılar insanı Allah'a yaklaşDrır ve olgunlaşDrır. Izdırap ile nefsini körelWr adeta, gözleri kan içer zülfüyarinden. Onun arzuladığı zevk ve sefa, sevgilinin de onu sevmesiyle mümkün olur ancak. O ızdırabını ve aşkını, karşılıksız yaşar. Kevser'den su içmenin talibi değil, en sevgilinin dudağının müştakıdır o. Fuzuli'yi eşsiz kılan diğer bir özelliği ise bu mana dolu şiirlerini, eşsiz bir sanat arz ederek yazabilmiş olmasıdır. Kendi deyimiyle, diken gibi sert bilinen bir Türkçe ile, gül yaprağı gibi şiirler yazmışDr. Hem manayı ve anlam bütünlüğünü sağlamış, hem aruz kalıbıyla yazmış hem de mazmunları ustaca kullanmışDr. Fuzuli'nin asıl ustalığı, mazmunları eserlerinde bir hasırın telleri gibi örülmüş giriZ bir yapıda kullanmış olmasıdır. İlk bakışta göze hoş gelen ve yüzeysel olarak bir mana ifade eden şiirleri, derinlere inildikçe daha da eşsizleşir ve anlaşılır. Yani, onun şiirleri her okuyana farklı bir derinlik ifade eder ve benzersizleşir. Fuzuli'nin eserlerindeki dil içten ve samimidir. Lirizmi doruklarına kadar yaşaDr şair. Sehl- i mümteni sanaDnın adeta piridir Fuzuli. Şiirleri anlaşıldıkça daha da derinleşir ve insanı adeta büyüler. Bir insanın nasıl bu kadar derin bir aşk hissedebildiğini ve bunu nasıl bu kadar ustaca ifade edebildiğini anlamakta zorlanır insan. O, vücudunu ruhunun hapsolduğu bir zindan olarak görür. Bu zindandan şiirleriyle kaçar adeta. En sevgiliye, peygamberine ve Rabbine ulaşır böylece. Öyle derin bir aşkı anlaDr ki Su Kasidesi ile, gözyaşları aşkının alevini daha da çok ateşlendirir, kendi ifadesiyle. En çok istediği şey ölmek ve sevgiliye kavuşmakDr beyitlerinde, Dest- busı arzusıyla ger ölürsem dostlar Kuze eylen toprağum sunun anunla yara su (s. 204) Ne anlatsak boş derler ya hani, Fuzuli'nin aşkı de öyle işte. Aşk bir Allah takdiri onun için. Aşk, meydeki hararet, neydeki sada olmuş onun için. Nasıl pervane ışığı görünce kendini aDp yakıyor, Fuzuli de sanki aşkın töresini pervaneden öğrenmiş; aşkıyla kavruluyor. Yanıyor ya, bizleri de yakıyor. ÇekWği derdi bir O, bir de Rabbi biliyor: Söylesem tesiri yok, sussam gönül razı değil. ÇekAğim alamı bir ben bir de Allah'ım bilir. (s. 64)