Zor Seçimlerin Dünyası

"Hayatta iki tür insan vardır." diye başlayan cümlelerden hiç haz etmem. Koskoca dünyada nasıl iki tip insan olabilir ki? Her şey siyah ya da beyaz değil sonuçta. Hatta grinin tonları çok daha fazladır bence. Ancak hayatta iki tip insan vardır(!): İdealistler ve mevcudu devam ettirmenin yeterli olduğuna inanan insanlar. Ben mi? Ben idealizmi savunan aslında hiç var olmayan grilerdenim herhalde. Kendimi tam bir idealist olarak tanımlamak isterdim ama idealizm tırmanması güç bir dağ gibi adeta. Dağın aydınlık zirvesi çekici görünebilir ancak zirveye giden yol sisli, dik ve zorluklarla dolu. Bundan dolayı zirveye giden yolu göze alamayan kimse kendine idealist diyemez bana kalırsa. Peki, zirveyi bu kadar ulaşılması zor yapan nedir ya da biz insanlar zirveye ulaşmak için çaba gösteriyor muyuz gerçekten? Neden iki farklı insan tipi, hiç düşündünüz mü? Çünkü insanlar genelde hayatlarında iki temel seçenekten birini seçmek zorunda kalırlar: Zor ama tatmin edici veya kolay, çoğu insanın dediği gibi "normal" seçimler. Bunlar pazardan alacağın portakalın cinsine, gideceğin okula, seçeceğin mesleğe kadar; sen çoğu kez farkında olmasan da hayatın her yerindedir aslında. Şöyle bir etrafıma baktığımda kolay yolu seçenler oldukça fazla bu günlerde. Hatta gerçek anlamda idealist birilerini bulmak büyük çaba gerektiriyor. Belki de bu durum yaşadığımız çevreden kaynaklanıyordur. Ne dersiniz? Çünkü hayatta kalmak insanların birincil amacı olduğunda idealist olmak hatta idealizm kavramı bile bir lüks olarak değerlendiriliyor. İdealizmin revaçta olmamasının diğer bir nedeni ise idealizmin fizik ve biyoloji kanunlarına karşı gelen yapısı bana kalırsa. Çünkü düşünmek, bir şeyler üretmek oldukça fazla beyin aktivitesi gerektiren uğraşlar. Ancak hayatta kalma içgüdüleri gereği, insan beyni kendisi için kıymetli olan enerjiyi korumaya programlanmış. İşte bu nedenle, belki de istemsiz olarak, düşünmeye ve çalışmaya pek fazla yanaşmıyoruz. Bence bu konunun fizik ile ilgili olan kısmı da şu şekilde. Nasıl masaya bir avuç bilye bıraktığımızda bilyeler rastgele dağılıyor ise evrendeki her şey de bu eğilimi gösteriyor. Aynı şekilde bilgi de böyle. Dağınık olan bu bilgiyi düzenli bir şekilde toplamak yani öğrenmek için bu düzensizlik yasasına karşı gelmek gerekiyor. Belki de ben fazla bilimsel yaklaşıyorum bu konuya. Ancak tartışma götürmeksizin ne kadar fazla düşünme gerektirse gerektirsin bir konuyu ancak bilimsel metotlarla incelediğimizde sağlıklı sonuçlara ulaşabiliriz. İdealistler ile karşıtlarına "tembeller" diyebileceğim bu iki grup birbirleri hakkında pek de iyi şeyler söylemiyor açıkçası. İdealistler tembelleri kolay yolu seçmekle, çaba sarf etmemekle; tembeller idealistleri ütopyalarda yaşamakla suçluyor. İdealizme çok daha yakın birisi olarak şunları söyleyebilirim ki bilgisayarların bir oda boyutunda olduğu zamanlarda insanlar, gelecekte sadece birkaç bilgisayar olacağını öngörmüştü bundan yüz yıl önce ise uçaklar yapılması imkansız makineler olarak tanımlanmıştı. Belki de şu an bizim ışınlama dediğimiz teknoloji yüz yıl sonrasının en yaygın ulaşım aracı olacak. Yani demek istediğim, ütopyalar sadece insanların kafalarında var olur ta ki idealist denilen insanlar bunları gerçeğe dönüştürene kadar. Her ne kadar imkansız kavramı bana fazla iddialı gelse de eğer ortada gerçekten imkansız bir fikir varsa bile bunu denemeden asla bilemeyiz. Ayrıca verdiğim örneklerde bahsettiğim gibi dünyamızı şu haline getiren kişiler kalıplardan farklı düşünen, çok çalışan, düşüncesinin arkasında duran gerektiğinde de yanlışını kabul eden insanlardır. Şundan eminim ki zor seçimlerden kaçmayan bu insanlar olamasaydı hiçbir devrim, hiçbir sanat eseri, doktrin ya da icat var olamazdı. Yusuf Salcan