Kalabalığın Ardında

Karışık kafalardan oluşan topluluklar. Seviyeli seviyesiz insanlar. Zengin fakir aileler. İçedönük dışadönük ilişkiler. Toplum denilen olgu bundan ibarettir zaten. Dış görünüşe bakarız ilk başta. Ben bakmıyorum, ben iç güzelliğe önem veririm diyenler de elbette çıkıyor. Yalancısınız diye bağırmak istiyorum suratlarına. Bağıramıyorum. O ayrı. Aynen canım ben de deyip yalanlarına ortak oluyorum. Diğer tarafta, azınlıkta olsalar da gerçekten dışa önem vermeyenler de var. Onları takdir ediyorum. Bir ortama zorunlu olarak girmek durumunda olduğumuzda ilk olarak ne yapılması gerektiğini düşünürüz. Orada bulunmamızın nedeni ve gereklerine göre davranırız. Ben ikinci olarak çevreme bakınmayı tercih ediyorum. Mesela lokantadaysam, konsepte, masalara, renklere, düzene bakıyorum. Beğendiysem kafamda onayı veriyorum, rahatça devam ediyorum. Beğenmediysem veya istemeden orada bulunuyorsam, gerginlikle ne yapacağımı şaşırıyorum. İnsan profili de benim gözümde sonra geliyor. Kalburüstü mü değil mi tartıyorum kafamda. Çünkü o tür insanların yanında beklenen havada asılı görünmez kurallar vardır. Bakışlarla anlaşılır. Omuz silkmeler, göz devirmeler... Akşam evde konuşulacak konular biriktirilir. Kim ne kadar kazanmış? Hangi yemeğe davet edilmiş? Herkes gibi değillerdir. Benim gündelik konularım geçinme gibi daha yaşamsal iken onlarınki hep yukarılarda dolaşır. Bunun en güzel anlatımı ise başarılı yazarımız Zülfü Livaneli'nin Mayıs 2015'te yayınlanan kitabındadır. Yedi yıldızlı Konstantiniyye Oteli'nin açılışında otelin sahibinin yardımcısı Zehra'dan İstanbul'un yüzyıllık konumuna ve orada daha önceden yaşamış ve hayatını kaybetmiş insanların hikayelerini dinliyoruz. O da orta sınıfta, benim gibi. Para kazanmaya çalışıyor. Ben de bir zaman sonra bunun için uğraşacağım. Kimsenin bilmediği yaşamlara tanık oluyoruz kitapta. Hayatta dili bile olmayan ya da olmadığını sandığımız karakterler var. Yazar, bu ayrıntıları biraz da hayal gücü ve tarih bilgisiyle bize sunuyor. Yüksek statü alçak statü farkları kitaptaki gibi büyük davetlerde her zaman göze çarpar. Daha doğrusu bazılarımız o davetlere katılamaz bile. O zaman diliminde orada bulunanların da kendilerinden çok etrafla ilgilenmekten gözleri yorulur. Pamuk dertlerine bir de bu eklenir. Ben de uzaktan yorum yapıyorum tabi ki. Hangi mertebede olursa olsun onların da gizli yaşamları bilinmez bazen. Sadece görüntüden nasıl anlaşılır ki bir insanın tüm hayatı. Önyargıyla yaklaşmak kolay. Bir de ayrıntısıyla o insanın yaşamına girmek var. Benim gördüğüm kadarıyla zenginler dürüsttür. Burunlarından kıl aldırmazlar. Ama her zaman dürüstlerdir. Kim inanır? '' Çünkü kime sorulsa dürüsttür, namusludur, bu durumda ülkedeki yolsuzluğu Mars'tan gelen yeşil küçük adamlar yapıyordur herhalde.''(163) Paranın yalanı örtemediği de bir gerçek. Paramız onlardan biraz daha az diye onlardan salak olduğumuzu düşünenler var. Varsın düşünsünler, kendileri bilirler. Yüzyıllardır tipler değişerek ama kafalar çoğu ölçüde aynı kalarak devam etti; statü sebebiyle kendimizden daha alçakta olan insanları yok sayma cahilliği. Nesiller atlıyor, yeni binalar yapılıyor, şehir değişiyor, insanlar doğuyor. Fikirler sabit kalıyor. O davetlerde sadece davetliler olmaz mesela. Komiler olur, garsonlar olur, güvenlik görevlileri olur. Organize edenler etraftadır hep. Kaçmasın gözden en ufak ayrıntı bile diye. Aşçılar hazırlamaya başlamışlardır bile davetlilere ikram edilecek az pişmiş etleri. Ama herkes sona bakar. Nasıl oldu demez, iyi oldu der. Yiyip içip kalkarlar. Birkaç güzel söz, yapmacık gülüşler ve bitiriş öpücükleri... Ardında akan tere kimse bakmaz. Ancak hayatta olan seviye farkı, ölümde olmaz. Çünkü ölüm kime nasıl geldiğiyle değil de sonuna bakar. Krallar, kralların atları, imparatorlar, imparator uşakları, şairler, yazarlar, siyasetçiler, gurbetçiler, sürgündekiler, ayrımcılar, sevgililer ve daha nicesi... Hepsinin sonu aynı yoldur. Ölülerin dili aynıdır. Şair Nazım ''Hiç ölünmeyecekmiş gibi yaşa'' der. Kitap da ölümden dönen Zehra'ya erkek arkadaşının '' Gelecek yılbaşı hangileri nekropoliste olacak acaba? Ya da hangimiz.'' diye biter.(476)