Ahlak Denince

"Piyasanın erdemleri" artık ahlaki değerleri yok sayar hale geldi. Ekonomik olarak kazanç sağlanılan yolda çekilen çile kutsaldır tarzı bir anlayış ortaya çıktı. İnsanların en büyük ve en önemli hedefleri para kazanmak oldu ne yazık ki. Ne oldu da biz bu hale geldik? Neden o güzel ve hayatı anlamlı kılan gerçek erdemlerimizden feragat ettik? Yüzyıllar boyunca ahlaki değer olarak çok ileriye gitmiş olmamıza rağmen, şu son yüzyılda neredeyse bütün bu faziletlerden vazgeçme yolunu seçtik. Neden ve niçin yaptığımızı düşünmeden, belki de sadece sürü psikolojisi mantığında çıkarlarımız uğruna her şeyi yapmaya başladık. Yaşlı ve yolda kalmış bir dedenin, lokantadan bir bardak su istemesi ve kazanç elde edemeyeceği için bu zavallıya bir bardak suyu çok gören işletme sahibinden sonra anladım ben durumun vahametini. Sadece bir bardak suydu verilecek olan, maddi değere döksen dahi bir anlam ifade etmeyecek bir bardak su. Hayır duasıyla bereketlenmek yerine, bir bardak suyun zararının hesabını yapma utanmazlığı... Evet, piyasanın erdemleri öğretti bize bunları. Maddi çıkarımız olmayan durumlarda kılımızı dahi kıpırdatmamayı öğretti. Bütün ahlaki değerleri bir yana koyup para kazanmayı öğretti. Paylaşmanın ortaya çıkardığı birlik ve sevgi duygusundan mahrum kalıp kalplerimizi karartmayı öğretti. Her gün o kadar acımasız olaylarla karşılaşıyorum ki anlatmak bile moralimi bozuyor. Yolda kalmış dede misali; yüreğimi bir hüzün kaplıyor ve üzülüyorum, benim de insanlığın da geldiği duruma üzülüyorum. Bir iyilik yapmadan önce kar hesabı yapar olduk. Çok canımı yakıyor bu. Maddiyat sevgisinin, puta tapar bir hal almasına sinirleniyorum. Asıl sevginin anlamını dahi bilmeden yaşanmasına şahit oluyorum ve düşünceleri bile kaplamaya çalışan maddiyatın gözü dönmüşlüğüyle karşı karşıya kalıyorum. Çoğumuz sadece böyle bir sistemde doğup büyüdüğümüz için belki de olayların farkına bile varamıyoruz veya çıkar ilişkimize uymadığı için kalbini kırdığımız insanların. Bilinçaltımız bununla kaplanmış çünkü, temeli ekonomi olan bir bina dikilmiş zihinlerimize ve sorgulamıyoruz bunu. Kazanç uğruna yapılan her şey mubah fikriyle büyütüldük yıllarca. Belki de orda suyu vermeyen adam dahi farkında değildi ne yaptığının, belki onun da içi kan ağladı, çaresiz bir adama yardım elini uzatamazken. Uzatamazken diyorum çünkü insanlar farkında bile değiller yozlaşmışlıklarının bence. Bir durup düşünebilseler, çevrelerinde olup biteni eleştiri süzgecinden geçirebilseler; onlar da durumun farkına varacaktır diye inanıyorum. Çünkü en ağır eleştirilere maruz bırakılması gereken temeli, kimse kınamaya çalışmadı veya varlığının farkına bile varmadı. Bundan dolayı da her ilişkinin ilk önceliği çıkar oldu ve kimse anlamadı bile, ahlakın kıymetini. Ahlak... Ahlak güzel şey aslında. Ahlaki değerlere sahip insanlara ben hayranımdır. Onlar benim farkıma varmasalar bile, ben büyük bir sevgi beslerim onlara karşı. Ahlak, piyasanın erdemleri tarafından ninniler söylenip uyutulan içimizdeki sevgiyi, kardeşliği uyandırır. Ahlak, kendinden başkasına da güvenmeyi; başkasının derdine, kendi derdinmişçesine çare aramayı öğretir. Çıkar sağlamayı değil, gönlü hoş tutmayı öğretir. Birisine karşılıksız olarak yardım edince aldığım hazzı tarif etmem mümkün değil. Dünya birden daha neşeli ve eğlenceli bir hal alır. Etrafa daha bir sevgiyle bakmaya başlarım ve maddiyatla katılaşmış kalplerin yumuşadığını hissederim. Anlamsızlığını anlarım, küçük çıkarlar uğruna insanları incitmenin veya erdemden vazgeçmenin. Ne yazık ki, uzun süre devam ettiremem bu düşüncelerimi. Belki bir gün, belki de daha o günün akşamına varmadan eskiye dönerim bende. Tam olarak eskiye denilmese de, kazandıklarımı korumada güçlük çekerim. Nasıl yapılır, nasıl çözülür bu sorun bilmiyorum ama, en etkili şekilde, bu gözü dönmüşlüğün yolunun kesilmesi gerektiğini düşünüyorum. Yıkılan ahlaki değerler yeniden inşa edilmeli ki dünya daha yaşanılır bir hal alsın. Ahlakın tadına varıp, birlikte yol alınsın. Ömer YILMAZ