Kafamızdaki Yasalar ve İnançlarımızın Etkileri

Kafamdaki kısıtlamalar, sınırlar ve kendime koyduğum yasalar sadece beni mi ilgilendirir? İç dünyamda olup bitenlerin, inançlarımın toplumsal bir boyutu var mıdır? Soğuk bir kış gecesi Çocuk Yasası'nı okurken on yedi yaşındaki bir çocuğun hayatıyla ilgili cesur kararını okuduğumdan beri bunları sorgularken buluyorum kendimi. İnançlarımın şekillenmesinde toplumun etkilerinin farkında olmama rağmen bu toplum algısının kimler tarafından şekillendirildiğini hiç düşünmedim. Sonradan fark ettim ki, halkın bir parçası, geleceğe ışık tutan bir genç olarak toplum algısının inşa edilmesinde herkesle birlikte bir kaç tuğla da ben atıyormuşum meğer. Bütün bunları göz önünde bulundurduğumda sapkın düşüncelere sahip, etik değerleri oturmamış insanların da bu temelin atılmasındaki etkilerini düşünüp ürkmeye başladım. Üstümüzde bu denli etkili olan, davranışlarımızı ve kararlarımızı belirleyen normların yaratıcıları maalesef ben ve etrafımdakilerden çok gözü dönmüş fanatikler. Dini mücadele adı altında cinayetlerin işlendiği, evlerin yakıldığı bu dünyanın bir parçası olmama rağmen inançların barındırdığı tehlike ve potansiyele gözlerim yıllarca kapalıydı. Bu tür olayların kaynağı benim için tedavi edilmesi gereken bir hastalık, bir türlü sonu gelmeyen cehaletti. Ancak kaynağın sadece bireylerin hayat felsefesi olduğunu keşfetmem, benim için göreceliliğin olmadığı tek yerden şüphe duymama sebep oldu; kendi kafam. Fark ettim ki, saf gerçeklik olarak kabul ettiğim kurallarımı o kadar normal görüyordum ki, doğru ve yanlış kavramları kendi inançlarım söz konusu olunca anlamsızlaşıyordu. Kendi doğrularımın bir başkası için delilik olabileceği ihtimalini göz ardı ederek yaşadığımı düşününce Adam'la ortak bir noktamızı bulmayı başardım. Herkes gibi biz de inançlarımız doğrultusunda hareket edip, kafamızdaki kuralları takip ediyorduk. Bu, aslında hepimizin hem en güçlü hem de en zayıf noktasıydı, inanç denizimizin içinde o kadar derinlerdeydik ki ne dışarıdaki gerçekliği görebiliyorduk ne de boğulduğumuzu fark edebiliyorduk. Ülkemde kaos yaratan insanların hayat felsefelerini göz önünde bulundurduğumda derinlerdekilerin aynı zamanda toplumu en çok etkileyenler olduğu kanısına vardım. İçimizi yakan cinayet, tecavüz ve soygun haberlerinin hepsinin arkasındaki insanlar kendi inançları ve doğruları yüzünden kör olmuş kimseler değil miydi zaten? Bunları düşününce kendi doğrularımı yaşarken başkalarında derin izler bırakmaktan korkmaya başladım. Ailem, arkadaşlarım ve sevdiklerimi bilinçsizce kötü etkiliyor olma ihtimalim beni yeterince gererken bir yandan tanımadığım insanlara yapılan zulümlere sessiz kalarak katkım olduğunu düşünerek endişeye boğuldum. Bu bağlamda bence inançlarım sadece bana huzur kattığı ve insanlara somut faydalar sağlamama destek olduğu sürece güzel. Bu zorlu empati maceramda değişik duygular yaşarken içine dalıp çıktığım düşüncelerin ve soruların kafamda toparlanması zaman aldı ancak en sonunda kendime doğru dersleri çıkardım. İlk defa kendimi ve doğru bildiklerimi sorguladım ve benim de herkes gibi inançları için yaşayan bir birey olduğumun farkına vardım. Ayrıca öğrendim ki her ne kadar din ve inanç kavramlarının bireyin iç dünyasının bir parçası olduğuna kendimizi inandırmaya çalışsak ta bu kavramların sosyal boyutları göz ardı edilemez. Kendimize getirdiğimiz kısıtlamalar, koyduğumuz sınırlar ve kafalarımızdaki yasalar toplum düzeninin işleyişini şekillendirmekle kalmayıp, etik, yasal ve sosyal bir sürü sorunu ve sorumluluğu da beraberinde getiriyor. Bu açıdan düşününce içinde diğer insanlara veya kendime zarar vermenin bulunmadığı bir dini inanç ve kültürle yetişmediğim için çok şanslıyım. İnançlarımız, kişiliğimiz, toplumdaki yerimiz ve dünyaya bakış açımızın temeli. Bu durumun tehlikeleri yüzünden ne kadar derinde olursak olalım arada bir kafamızı sudan çıkarıp dışarıdaki gerçekleri görmeliyiz. Bu, hiçbir zaman yüzememek anlamına gelse bile.