BİR ŞEHRİN MASALI

Her gittiğinizde, ne zaman orada bulunsanız size iyi hissettiren bir yer elbette vardır hepimizin hayatında. Benim için bu yer "İstanbul". Şüphesiz ki dünyada ki en güzel şehirlerden biridir. Ne zaman orada bulunsam sanki ilk defa gidiyormuşum gibi bir heyecan duyarım. Kalabalığı, şehrin gecesinin gündüzünün olmaması yani her zaman canlı olması, insanları, havası, boğazı, gez gez bitmeyen tarihi yerleri insanın heyecanlanması için gerekli sebeplerden birkaç tanesidir sadece. "İstanbul Mahallelerinde Bir Gezinti" okuduğum en iyi İstanbul'u anlatan kitaplardandır. Anlatımının sade olması da insanı kitabın içine alan yanlarından birisidir. Hagop Baronyan'ın tasvirleri çok canlı gibi. Okurken sanki o sokaklardan geçiyor, boğazı vapurla dolaşıyor, Balat sokaklarında yürüyor gibi hissediyorsunuz. İstanbul denilince hepimizin aklında ilk olarak betimlediği şey şüphesiz kocaman bir kalabalıktır. İnsanların sabah akşam bir koşturmaca içinde bir yerden bir yere yetişme çabasıdır akla ilk gelenlerden biri. Fakat böyle bir bu keş kemeye rağmen bir kez gitmiş olan biri bile sever İstanbul'u. İnsanı içine çeken bir büyüsü vardır İstanbul'un. "İstanbul Mahallelerinde Bir Gezinti" de Hagop Baronyan 19. yüzyıldaki insanların o zamanki İstanbul'da nasıl yaşadığını, kadınların, erkeklerin, çocukların gündelik yaşamlarını eleştirel bir bakış açısıyla kimi zamanda bir komedya olarak sunuyor. İstanbul'u çok seven ama sık sık bulunamayan biri olarak kitabı okurken Kadıköy'den, Pera'dan bahsettiğinde daha farklı bir bakışla bakabileceğim bir kapı açılmıştı artık. İstanbul da bulunduğum yerler kitapta bahsedildiğinde hayran bir şekilde yeni bir bakış açısına sahiptim. Kitabı okurken hiç görmediğim yerlerden bahsedildiğinde hemen gidip oraları görmeliyim diye düşünmüştüm. İçimi öyle bir heyecan kaplamıştı ki hemen yola koyulmak istemiştim. Bahsedilen yerlerde kendime ait anılarımın olmasını istedim belki de. Çünkü yaşadığımız veya gezip görmek için gittiğimiz yerleri anıların güzelleştirdiğini düşünürüm. Şehir ile aranda bağ kurma, bazı yerleri anılarla özel kılmak gerekir. Hayat bazen baş etmek için zorlaştığında anılar bu zorlukların üstesinden gelebilir. Ayrıca kitapta bahsedilen ermeni mahallelerine şuanda ulaşmak tabi ki mümkün değil ama oralarda bulunsam o günleri hissedebilecekmişim gibi bir heyecan duymuştum. Böyle hissetmemdeki en büyük etken bana göre Hagop Baronyan'ın İstanbul 'da sekreter, öğretmen olarak çalışmasıdır. Yani demek istediğim şey şudur ki Baronyan İstanbul'da ki hayatı her yönüyle gözlemlemiştir. Bunu okuyucuya en iyi şekilde aktarabilmiştir. Kitabı okurken bende farkındalık yaratan bir başka konuda o zamanki sokak hayatı ile şimdiki hayatın çok farklı olduğu olmuştu. Günümüzde insanlar şehirlerin dışına itiliyor, devasa binalarda oturmak için çoğumuz yaşadığımız mahallelerden oluyoruz. Bu samimi mahalleler yok oluyor, bakkalların yerini büyük marketler alıyor, sokakta oynayan çocuklar yerine artık her yerde arabalar oluyor ve biz sadece bu değişimi izlemekle yetiniyoruz. Artık çoğu şey devasa büyüklükte olan sitelerin arkasında, gerisinde yok oluyor. Gerçekleri o kadar mükemmel olan, sahip çıkıp koruyamadığımız tarihi yalıların hiç ama hiç güzel olmayan yenilerini icra etmeye kalkıyoruz. Bu olanlara bakınca sanki herkes imrenilecek bir hayat sürüyor gibi. Kendimizi bu samimiyetsizliğin içinde sürüklenip giderken buluyoruz. Kitap bize bu anılara, güzelliklere sahip çıkmamız gerektiğini anımsatıyor gibi adeta. "İstanbul Mahallelerinde Bir Gezinti" okurken düşünmemizi sağlayan, içimizde heyecan uyandıran bir kitap. Aynı zamanda okurken kendi kendine soru sormayı, yaşanılan olayları sorgulamayı ve gözünde canlandırmayı en iyi şekilde öğretir ve hatırlatır. Ama en önemlisi de bence sesleri, dokunmayı ve anıları yaşatmayı öğretmesidir.