KİME GÖRE SAPIK?

Merhaba! Ben Bilkent Üniversitesi Endüstri Mühendisliği öğrencisi Ahmetcan Demirel. Türkçe 102 dersi kapsamında bir Mary Harron yapımı olan American Psycho(Amerikan Sapığı) filmini incelemeye çalışacağım. 1991 yılında Bret Ellis'in kaleme aldığı romanın 2000 yılında beyaz perdeye uyarlaması olan filmimizde Wall Street'te çalışan bir kahramanın yaşadıkları anlatılıyor. Christian Bale'in canlandırdığı ana kahramanımızın adı Patrick Bateman. Patrick babasından kalma şirkette çalışan(aslında sadece oralarda bulunan), çok zengin, oldukça bakımlı ve herkesin rüya olarak nitelendireceği bir hayata sahip. Tabii ki filmi sadece zengin bir züppenin güzel yaşamı diyerek anlatamayız. Aslında bununla alakası yok diyebiliriz. Tüm bu şatafat ve rahatlık içerisinde olan Bateman sürekli bir bunalım ve sıkıntı içerisinde. Tüketim bağımlısı olmuş bir düzen içinde olan ve o düzene uyan bir insan görüyoruz. Her sabah dakikalarca kişisel bakım ürünleri kullanan, vücuduna çok dikkat eden, en pahalı giysileri giyip, en pahalı yemekleri yiyen kahramanımız bunları mecburen yaptığını itiraf ediyor. Topluma uyum sağlamak için tüm bu çabalara katlandığını itiraf ediyor. Bu sözleri aracılığıyla günümüz dünyasının sahip olduğu en büyük hastalığı görüyoruz. Dışarıya iyi görünmeye çalışmak günümüzdeki birçok insanın en büyük gayesi olmuş durumda ve bu Bateman için de geçerli. Sürekli her şeyin en iyisini istemek, herkese iyi durumda olduğumuzu göstermek ve insanlardan sahip olduklarımız sayesinde saygı beklemek en kötü hastalığımız. Bir yandan kendini dışarıya iyi göstermeye çalışırken, öte yandan başkalarının da ne durumda olduğunu düşünerek kıskanmaya başlar Bateman. Çok basit bir kartvizit yarışı sahnesi görürüz filmde ama bence filmin en önemli sahnesi budur çünkü bu noktadan sonra delirmeye başlar kahramanımız. Basit bir ofis görüşmesinde kartvizitlerini göstermeye başlar herkes. Bateman'in kartviziti çok beğenilmişken başka bir iş arkadaşı "kabartmalı" kartvizitini masaya koyar ve herkesin ilgisi bu kartvizite yönelir. Bu andan itibaren Christian Bale'in yetenekleriyle de beraber kahramanımızın içi kıskançlık dolar ve sahip olduklarının hiçbir önemi kalmaz çünkü kartviziti beğenilmemiştir. Tıpkı hepimizin yaptığı nankörlükler gibi... Çok güzel bir hayatımız, evimiz, arabamız ya da her neye değer veriyorsak onlara sahibizdir ama sahip olmadığımız bir şey görünce onu en değerli yapar, ona sahip olanları kıskanırız. Hepimiz birer Patrick Bateman oluruz anında ve sadece yarışmaya başlarız başkalarıyla. Bu amansız yarışa başladıktan sonra kahramanımızın "tüketilişini" görüyoruz. Filmdeki en ironik durum da bu tükeniş olmalı. Doğumundan itibaren bir parçası olduğu, hatta belli bir noktadan sonra beslediği tüketim toplumu Bateman'i tüketmeye başlar. Önce az beğenilen bir kartvizit, sonra da rezervasyonu yapılamayan bir restoran derken egosunu tatmin etmek için insanları öldürür. İlk başta sadece kendi vücuduna bakım yaparak tatmin olan egosu, insanın doğası gereği, daha fazlasını ister. Dikkat çekici noktalardan biri ise insanları öldürürken bile aynada kendisini izlemeye vakit ayıran bir insanı izliyor oluşumuz. Kendini beğenmişlik ve kendini beğendirme durumu o kadar içselleştirilmiş ki, böyle delirme anlarında bile etkisini görüyoruz. Aslında her şeyi sadece uyum sağlamak için yapan bir insanın bu kadar kötü noktaya gitmesi çok doğal karşılanmayabilir ancak, günümüzde hepimizin şahit olduğu ya da tecrübe ettiği üzere, düzene uymaya çalıştıkça düzeni beslersiniz ve bir süre sonra düzenin bir parçası olursunuz. Her iyi işleyen makine gibi bu düzen de belli bir sürenin ardından eskimiş parçalarını çıkarır. İşte düzenin içine girmeye çalışırken birden eskimiş parça konumuna gelen insanların hikayesini çok iyi görebiliyoruz. Önemli olanın kendi isteklerimiz, kendi amaçlarımız olduğunu; herkesin hayattaki yerinin farklı olduğunu ve herkesin kendi hayatını yaşaması gerektiğini anlamamız gerekiyor. Başkalarına özenerek giriştiğimiz birçok iş sadece özentiyle kalıyor ve kendimize zarar vermekten başka bir işe yaramıyor. Sanırım yapılması gereken özenmek değil, kendimizi bulmak.