İstanbul ve İki Yüzyıldır Değişmeden Kalan Şeyler

On dokuzuncu yüzyıl İstanbul'unun otuz dört mahallesini İstanbul Mahallelerinde Bir Gezinti adlı anlatısında içten ve çarpıcı bir şekilde kaleme alıyor Hagop Baronyan. Yalnızca İstanbul'un mahallelerini değil, burada yaşayan insanları, kendi halkını ve İstanbul'un belki de birçok kişi tarafından bilinmeyen yönlerini açığa çıkarıyor yazar. Hagop Baronyan, şehre ait gözlemleriyle hem geçmişteki İstanbul'u kafamızda canlandırmamıza hem de insanların yaşam tarzlarını anlamamıza yardımcı oluyor. İlginç tespitleri, eleştirel unsurları ve mizahi yönüyle zaman geçirmek ve on dokuzuncu yüzyıl İstanbul'unu yakından tanımak için herkesin okuması gereken çok güzel bir gezi yazısı İstanbul Mahallelerinde Bir Gezinti. Gitmek için herhangi bir sebebimin olmaması ya da şanssızlığım nedeniyle yolumun hiç düşmediği ancak birçok insanın dilinden düşürmediği İstanbul'u çok güzel anlatan bu eser, bana ilham verdi diyebilirim. Her ne kadar iki yüz yıl öncesinin mahallelerinde gezintiye çıkmış olsa da insanlar arasındaki anlaşmazlık, yozlaşma ve adaletsizliği çok güzel gözlemlemesiyle beni etkileyen bir eser oldu İstanbul Mahallelerinde Bir Gezinti. Bir gezi yazısından çok daha fazlasını içinde barındırması, örneğin eleştirel ve mizahi bir üslupla insanları çok güzel bir şekilde gözlemlemiş olması hem sarsıcı hem de gerçekçi bulduğum yönüydü bu anlatının. İnsanların yaşantısı geçmişte ve günümüzde çok farklı olsa da aramızda bir türlü gerçekleştiremediğimiz uzlaşmayı ve her fırsatta farklı şekillerde karşımıza çıkan toplumsal çatışmayı ele alan eser, bana da gerçekten geçmişten geriye kalan şeylerin başında bu çekişmenin olduğunu düşündürdü. Aynı zamanda, günümüze dek değişmeden gelen şeylerden diğerlerinin de fakir ve zengin arasındaki uçurum ve adaletsizlik olduğunu bir kez daha bana hatırlattı bu eser. Tüm bunları mizah ve hicvi bir araya getirip anlatarak kendi kendime soru sorup ardından cevaplarını aramaya teşvik etti diyebilirim. Hiç bilmediğim bir kültürün, yaşantının ve toplumun sorunları hakkında da fikir yürütmeme yardımcı olan İstanbul Mahallelerinde Bir Gezinti, her bir adımda farklı bir öyküye mekan olan İstanbul hakkında benim için son derece aydınlatıcı oldu. Söylediğim gibi, daha önce gitmeye fırsat bulamadığım İstanbul'u, bu eseri okuduktan sonra gözümde canlandırdığımda geçmişteki ve günümüzdeki halinin her ikisi de bana bir şekilde ürkütücü geliyor. Şu anda da büyük bir şehirde yaşamama rağmen İstanbul gibi daha büyük bir şehirde insanların, duyguların ve şehrin yapaylığına, yalnızlığına ve samimiyetsizliğine daha sık rastlayacak olmak beni endişelendiriyor. Yazarın kitapta bahsettiği gibi yaklaşık iki yüz yıl öncesinden rengini ve soluğunu kaybetmiş ve yozlaşmış bir İstanbul ile karşılaşmak beni her zamankinden biraz daha düşündürüyor bu eserden sonra. İnsanların giderek sorgulamak ve kendisine soru sorulmasını istemeyerek yaşamını devam ettirmek istediği bir dünyada her ülkede, her şehir ve sokakta adaletsizlik, yozlaşma ve çatışma var aslında. Bu olayın bir örneğini okuduğumuz bu gezi yazısında olduğu gibi İstanbul da bunlardan sadece bir tanesi. Bu sebeple bence, sorulması gereken soru da şehirlerin neden böyle olduğu değil, insanların niçin bu hale geldiği olmalı. İstanbul Mahallelerinde Bir Gezinti de bende bu farkındalığın oluşmasına katkıda bulundu. Hem yergi hem de güldürüyü bir araya getirerek yazarın İstanbul'unu ve önemli tespit ve gözlemlerini bize sunan İstanbul Mahallelerinde Bir Gezinti, şehrin duyulmamış yönlerini çok güzel anlatan bir eser. Geçmişi yorumlamak ve bugünün yaşantısıyla ilişkilendirmek için okunması gereken yararlı, gerçekçi ve çok iyi bir yapıt. Hagop Baronyan, insanı ve şehri birlikte ele alarak okuyucuyu hem eğlendiriyor hem de keskin gözlemleriyle bizlere düşünmeye giden yolda ışık tutuyor.