Kadınların Sınıfı, Erkeklerin Sınıfı?

Hepimiz insanız. Eşit koşullara doğmalıyız. Hayatta kalmak en temel Derinay Evliyaoğlu hakkımız. Hayatta kalmamız, başka insanların kararına bağlı olabilecek bir seçenek değil. Bu, bir insanın hayatı. Bir insanın hayatı nasıl bir başkasının kararına bağlı olabilir? Yalnızca hayatta kalmak da değil! Çalıştığımız kadar gelir elde etmeliyiz. Elbette çalışacağız. İnsanlar tembel bir biçimde otursunlar, hazır yemek beklesinler diyemeyiz. Ancak emeğimizin karşılığında kazancımız olmalı ve o kazanç bize, kendimize ait olmalı. Yaşam hakkımızla gelir elde etme hakkımız, en temel insan haklarımızın başında gelenler. Bunlar tartışılmaz haklar. Ne bir efendi bir başka insanı köle haline getirebilir, ne de o köleyi kötü koşullarda yaşatıp tüm emeğini sömürmeye hakkı olabilir. Öte yandan temel insan hakları arasında var olan en büyük eşitsizlikler, cinsiyet ayrımına göre de belirlenmekte. Bu da kabul edilebilir bir eşitsizlik değil. İnsanın biyolojik olarak doğduğu temel cinsler arasında bir ayrım yapma hakkı kimsede, hiçbir karar alma mekanizmasında olmamalı. Ama ne yazık ki, tıpkı insanların yaşam hakkını elinden almak, emeklerini sömürmek gibi, onları cinsiyetlerine dayalı ayrımcılığa uğratmak da en büyük insan hakları ihlalleri arasında. Neredeyse on bin yıllık bir tarih boyunca insan hakları kıyımları süregelmiş. İnsanın uygarlaşma evrimi var, buna itiraz edemeyiz. Ancak bu uygarlık ne yazık ki kadınların olarak görüldükleri bir patriyarkal süreci de kaydetmiş ve on bin yıldır da vazgeçmemekte bu süreçten. (Kadın hareketinin önemli temsilcilerinden Simon de Beauvoir, kavramı ile ikinci cins kadınların uğradığı ayrımcılığı çok güzel ifade etmiştir.) Cinsiyete dayalı ayrımcılığa benzer biçimde yakın yüzyıllara kadar köle ticareti denilen ve tam bir ikinci cins insanlık vahşeti olan bir süreç yaşanıyordu. (Bugün de modern sonrası toplumlarda köle ticaretinin bittiği söylenemez, bu da ayrı bir insanlık dramı!) Aslında insan hakları ihlalleri birbirleriyle paralel giden süreçler. Bir eşitsizlik diğerini doğuruyor ve bir insan hakkı ihlali diğerini besliyor. Eşitsizlikleri birer canavar gibi görürsek ki öyleler- bu canavarlar birbirlerini besleyerek besleniyorlar. Örneğin köle ticareti, zaten efendinin kölesi üzerinde her hakka sahip olması demek. Bunun üzerine bir de toplumsal cinsiyet eşitsizlikleri ( ) nedeni ile kadınların köle olarak bedenlerine uygulanan vahşetin arttığını görüyoruz. Marksizm'e kulak verirsek, "kadınların sınıfını erkeklerin sınıfı belirliyor." Yani bir kadın, önce babasının sonra da kocasının gender sınıfının hakları ile sınırlanıyor. İşte tam burada dünyaca ünlü Afro- Amerikan yazar Toni Morisson'un ünlü adlı yapıtına başvurabiliriz. Morisson, kölelerin özgürlük gibi bir sözcükten haberdar bile olmadıklarını ortaya koyar. Yazar aynı zamanda kadınların ikinci cins olarak görülmelerini inceler ve kadınların hangi sınıfa ait Merhamet olurlarsa olsunlar farklı biçimlerde de olsa hep ezildiklerini örnekler. Gerçekten de kadınların sınıfını erkeklerin sınıf belirliyor ve o sınıf neredeyse hiçbir kadına özgürlük tanımıyor. Efendi sınıfına ait bir erkek ( ) hayatın tüm özgürlüklerini yaşayabiliyorken, aynı sınıfın sözümona soylu kadınları yine eviçine ( ) tıkılmış durumdalar. Köle kadınların ezilmeleri köle sınıfının yaşadıklarıyla belirlenirken, soylu sınıfın kamusal alanda kadınları da başka ezilmelere maruz kalıyorlar. Soylu bir kadının, evin efendisi özel alana erkek gibi bir banka hesabı bulunmuyor, evin dışına izinsiz çıkamıyor, kendisi ile ilgili kararları bile kendisi alamıyor. Demek ki insan hakları, eşit koşullara, eşit sınıfsal konumlara doğmuş olmakla da sağlanamıyor. Çözüm yolu tek: Bir yandan genel olarak insanların eşit koşullarda doğmaları, barınmaları ve çalışmaları sağlanmalı. Diğer yandan da cinsiyete dayalı her türlü ayrıma bir son verilmeli. Hem sınıf hem cinsiyet ayrımına birlikte duyarlı olunmalı. Yoksa gerçek anlamda bir özgürlük ne yazık ki çok daha ileri tarihlere kalacak.