TALİHSİZLİKLERİN KİTABI: KÜRK MANTOLU MADONNA

Merhabalar sevgili takipçilerim! Umarım beni özlemişsinizdir, ben sizi özledim çünkü. Biliyorum size eskisi kadar zaman ayıramıyorum fakat okulum şu aralar o kadar yoğun ki başımı kaşımaya zor zaman buluyorum. Ödevler, devamsızlıklar, yazılması gereken İngilizce makaleler yetmezmiş gibi bir de vizeler başladı. İnanır mısınız bilmem ama şehirlerarası otobüste Türkçe ödevimi bile yapmıştım. Neyse sizi daha çok dertlerimle boğmadan konumuza gelelim, bugün sizlere Sabahattin Ali'nin Kürk Mantolu Madonna romanından ve bendeki etkisinden bahsedeceğim. Kürk Mantolu Madonnayı ilk olarak liseye başladığım sene okumayı denemiştim, tabii o zaman üstümdeki cahillik ve biraz da fazlaca bulunan popüler kültür aşkından dolayı kitabın bildiğimiz pop müziğin kraliçesi olan Madonna hakkında olduğunu düşünüp okumaya kalkmıştım ama öyle olmadığını öğrenip yarısında bırakmıştım, iyi de yapmışım aslında çünkü muhtemelen o kafayla anlamayacağım ya da anlayamacağım olayların var olduğu bir esermiş çünkü kendisi. Ayrıca edebiyat öğretmenim yeterince eski Türkçe kullanıyordu, bunu da okumak fazla gelirmiş kesinlikle. Eğer siz de kitabın o Madonna hakkında olduğunu düşünüp okumayı planladıysanız bu kötü haberi verdiğim için üzgünüm ama bence kesinlikle okuyun. Ana karakterleri Raif Efendi ve Maria Puder arasında geçen aşk hikayesi ve yaşanan olaylar sizleri yer yer tebessümlere boğacakken yer yer de gözlerinizi dolduracak. Sonunun hüzünlü olduğunu söylememe rağmen gelin biz en baştan olayların kısaca nasıl geliştiğine bakalım. Raif Efendi genç yaşta babası tarafından sabunculuk zanaatını öğrenmesi için Almanya'ya gönderilir fakat kendisinin sabunculukla pek yakından ilgisi yoktur. Daha çok dil öğrenmek, kitap okumak ve resim, müzik gibi de sanat dallarıyla ilgilenen Raif Efendi bir gün gittiği bir sergide bir tabloya, daha doğrusu tablodaki kadının bakışlarına abayı yakar. Sonrasında uzun bir süre düzenli olarak bu sergiye gider ve dakikalarca bu resmi seyreder. Ta ki eseri yapan isim, Maria Puder, yanına gelip neden bu resme bu kadar taktığını sorana kadar. Eser otobiyografik olmasına rağmen Maria Puder'i tanıyamayan Raif Efendi o kadın da dahil olmak üzere ressamların kendisiyle dalga geçeceğini düşünerek sergi alanından koşarak uzaklaşır. Sonrasında sergiye bir daha uğramayan Raif Efendi büyük bir tesadüf eseri sonunda Maria Puder'le tanışmayı başarır. Başta Maria Puder sadece arkadaş olmak isterken, hasta olduğunda kendisine bakan ve onu sevdiğine gerçekten inandıran Raif Efendi'ye aşık olur. Birkaç ay kadar gayet mutlu giden ilişkileri Raif Efendi'nin babasının ölümü sonucunda Türkiye'ye dönmesiyle bozulmaya başlar, bir süre mektupla iletişim kuran ikili daha sonra Maria Puder'in mektuplara karşılık vermemesiyle sonlanır, Raif Efendi çok üzülür ve insanlara olan güvenini tamamen kaybeder. Üstelik kendisini de bir hiç saymaya başlamıştır, fakat bilmediği ve yaklaşık on sene kadar bir süre bilmeyeceği şey ise Maria Puder'in ikilinin çocuğunu dünyaya getirdikten kısa bir süre sonra hayatını kaybettiğidir. Kitabın bendeki en büyük etkisi ise hem Maria Puder'de hem de Raif Efendi'de kendimden bir şeyler buluşum oldu. Raif Efendi'nin insanlara güvenmediğinden dolayı kendisini başkalarına kapatması, Maria Puder'in insanların ona sevebileceğini inanmıyor oluşu bunların başındaydı. Her iki karakterin psikolojiisini de uzunca bir süre rahatça anlayabilmiştim fakat bir süre sonra yaptıkları şeyler saçma gelmeye başladı ve ben de "neden böyle yapıyorsunuz?" diye kızmaya başladığımdan kendimi onların yerine koyup okumak yerine sadece okumayı tercih ettim. Benim okuduğum baskıdaki Türkçe biraz eski olduğundan bazen anlamakta çok zorluk çektim, hatta anlamadan sadece okuyarak geçtiğim küçük kısımlar da olmuştu. Bir yıldaki ayların Arapçasını anlamasam da olur diye düşünmüştüm, hala da öyle düşünüyorum açıkçası. O yüzden sadeleştirilmiş ya da günümüz Türkçesine adapte edilmiş bir versiyonunu çıkartsalar bence daha çok ilgi çekebilecek bir kitap halini alabilir Kürk Mantolu Madonna. Ayrıca kitaptaki zaman aralıklarının net olmayışı da çok kafa karıştırıcı fakat onun için yayımcıların yapabileceği bir şey olduğunu düşünmüyorum. Keşke zamanında Sabahattin Ali ayrıntılara biraz daha özen gösterseymiş, demek yapabileceğim tek şey. Zamanlar bazen öyle sorunlu geliyor ki kafanızdan hesaplamaya çalıştığınızda mantıksız gelen olaylar da olabiliyor. Ya da dediğim gibi zamanların net olarak belirtilmemesinden kaynaklı bir hata olabilir bu. Maria Puder'in kısmen feminist bir karakter olarak yansıtılması ise çok hoşuma gitmişti. Özellikle olayların yaşandığı zamanı düşünürsek bayağı ileri görüşlü bir karakter gibi görünüyor Puder, ta ki kadınların birbiriyle cinsel ilişkide bulunmasına yaptığı kısmi homofobik yoruma kadar. Kadınların birbirleriyle sevişmesini estetik bulmaması kendi düşüncesi olsa da sonrasında söylediği "tabii olmayan şeylere karşıyım" demekle eşdeğerde olan cümlesi kendisinin o dönemde yaşayan insanlardan pek de bir farkı olmadığını gösteriyor bence. Bu karaktere karşı beslediğim sempatinin yok olduğu nokta tam burası olmuştu. Kitabı bitirdikten sonra keşke daha fazla işlenseymiş dediğim tek şey ise Raif Efendi'nin genel olarak psikolojisi olmuştu ama onun için ek bir kitap bile yazılabilirdi sanırım. Bana o kadar yoğun ve karışık geldi en azından, bir de kendisinin fazla takıntılı bir birey olması yer yer beni çok sıkmıştı. Beni en çok üzense ana karakterlerin ikisinin ölümüne de yeterli derecede yer verilmemesi olmuştu. Keşke arada Tanrısal bir bakış açısıyla neler olduğunu ve o sırada neler düşündüklerini ayrıntılı olarak öğrenebilseydik.