KAHVE ÖNÜ SOHBETLERİ

(Güler, İstanbul Fotoğrafları) Her gün olduğu gibi yine aynı saatte evden çıkıyordu. Dakik olmaya özen gösterirdi ve karşısındaki insandan da aynı özeni beklerdi. Üstünde özenle ütülenmiş beyaz gömleği ve onun üstünde de her zaman giydiği kahverengi ceketi vardı. Ayakkabıları cilalıydı. Fötr şapkasını da unutmamak lazım. Fötr şapkası olmadan asla evden çıkmazdı. Ona göre özenli ve güzel giyinmek çok önemliydi. Mahallede dolaşacak olsa bile giyimine özen gösterirdi. Mahalle demişken bugün mahalle kahvesine gidiyordu; normalde bu saatte gitmezdi kahveye. Önce işlerini halleder, biraz yürür, ardından kahveye giderdi. Ama bugün farklıydı, hayatında ilk defa belki de son defa- bu rutinini bozuyordu. Kendine göre haklı sebepleri olmalıydı. Yoksa böyle yapmazdı o. Kahvenin önüne geldiğinde iki arkadaşıyla karşılaştı. Daha doğrusu iki dostuyla. Bu iki adam onun can dostuydu. Yedikleri, içtikleri ayrı gitmezdi yıllardır. Bu dostlar, mahalle kahvesinin önünde oturup sohbet etmeye bayılırlardı. Herkes onunla sohbet etmeye bayılırdı. Çok bilgili ve kültürlüydü çünkü. Gelen geçenle sohbet eder her şeyle ilgili konuşurlardı. Zaten bu iki adamdan başka da dostu yoktu. Arkadaşları vardı elbet ama böyle değildi onlar. Dostları farklıydı. Ama dostları ve dostları dışındaki herkes bu kültürlü ve orta halli yaşlı adamı severdi. Onu tanımayan yoktu. Onun iyiliği dokunmamış birisi de yoktu bu küçücük mahallede. Kahvede çalışan çırak çocuk da onu severdi, mahalle bakkalı da , mahallenin muhtarı da. İşte böyle bir kişiydi o. Hepimizin aklında canlandırabildiği o kültürlü, orta halli , herkesin tanıdığı iyi yürekli kişi Ara Güler'in İstanbul fotoğraflarının bir tanesinden bize el sallıyor adeta. Kendimizi o zamanların İstanbul'unda hayal ediyoruz bir anlığına. Mahallenin yokuşundan aşağı iniyoruz. Köşedeki bakkalı geçince tabii bakkal amcaya selam veriyoruz mutlaka- mahalle kahvesine varıyoruz ve o kültürlü, iyi yürekli adamla karşılaşıyoruz. Her an halimizi hatırımızı soracak ya da bize bu ay nerede balık tutulması gerektiğini söyleyecek gibi bakıyor sanki... Bu iyi insanla uzunca sohbet ediyoruz. Ondan bir şeyler öğrenmek daha doğrusu eskiyi, hayatı ve İstanbul'u öğrenmek çok farklı bir deneyim oluyor bizler için. O eski yıllara ait ne varsa hepsini bilmek, bir an önce öğrendiklerimizi hafızamıza kaydetmek istiyoruz. Bu yüzden de İstanbul'la ilgili anılarını soruyoruz bu yaşlı insana. O da hiç sıkılmadan anlatıyor bize İstanbul'la ilgili ne varsa anılarında. O da bilmek isteyen bizlere değer veriyor çünkü anılarının yok olmasını asla istemiyor. Bu fotoğrafa baktıkça eski İstanbul mahallelerini, o zaman var olan o samimi dostlukları, kahveleri çok merak ediyorum doğrusu. Şimdiki zamanda olsalar nasıl olurdu? Eski samimi havalarından yoksun olurlardı bence. Çünkü artık o küçük mahallelerdeki gibi insanlar birbirlerini tanımıyor, selam vermiyor. Bazen bir günaydını esirgiyorlar birbirlerinden. Bir mahallede yaşayan insanların çoğunun birbirini tanıması ve birbirine selam vermesi ne güzel bir şey olmalı. Şimdi ise bunu görebilmek, yaşayabilmek oldukça zor. Peki böyle bir zamanda ne yapabiliriz? Bu sorunun cevabı eskiyi hatırlamak olabilir. Tıpkı bu fotoğrafa bakıp geçmişi hayal etmemiz, o kahvenin önündeki insanları oldukları gibi aklımızda canlandırabilmemiz gibi. Başka bir şekilde o ruhu yakalayamayız zaten. İşte bu yüzden fotoğraflar bizim geçmişe yolculuklarımızda bir numaralı yardımcılarımız. Onlar sayesinde hayal gücümüzü sonuna kadar kullanıp zamanda yolculuklar yapıyoruz. Eskiyi ve şimdiyi hayallerimizle birleştirip ortaya farklı anlamlar çıkarıyoruz. Ara Güler'in bu eski İstanbul fotoğrafı da bizim zaman yolculuğumuz için bizlere bir yol gösterici oluyor. DURU BAŞAK KUTLU