HAYALLERİ ÖRTEN KIRMIZI KARANLIK

Merhaba! Size bu yazımda Sweeney Todd'un müzikali hakkında bilgi vereceğim. Tam ismi Sweeney Todd: Flet Sokağı'nın Şeytani Berberi olan 2007 yapımı filmin başrollerinde Johnny Depp ve Helena Bonham Carter bulunuyor. Tim Burton'ın yönetmenliğini yaptığı bu müzikal tarzındaki film, korku ve gerilim sevenler için bulunmaz bir fırsat. Aynı zamanda her rengin, melodinin, sözün arkasında başka anlamlar arayan sembolistlerin de Sweeney Todd'a bayılacağına eminim. Film, izlediğinizde haftalarca aklınızda kalacak, hayatınıza anlam katan bazı fikirler aşılayacak kadar güçlü; o nedenle herkese öneririm ancak izlemeden önce kanlı ve ürkütücü sahnelere hazır olmanızı da tavsiye ederim. Peki, bu Sweeney Todd'u diğer filmlerden farklı kılan nedir? Öncelikle müzikal olması! Şiirsel konuşmalar, karakterlerin ruh hallerine göre hızlanan, vahşileşen veya durulan melodilerin yerini ne tutabilir ki? Müzikallere özgü danslara ne demeli! Sadece bunlar bile filmi, günümüz filmlerinden ayırıyor. Eşi benzeri görülmemiş kıyafetler ve ağır makyajlar da filme kendine özgü bir hava katıyor. Karanlık, gotik havasıyla ilk izlenildiğinde klasik bir Tim Burton filmi olarak yorumlanabilir; ancak, bu eserde Burton havasından çok daha fazlası var. Bu, müzikalin 1846-47 yıllarında yayımlanan "The String of Pearls" adlı edebi eserden gelmesinden kaynaklanıyor olabilir. The String of Pearls diğer bir deyişle Sweeney Todd: Flet Sokağı'nın Şeytani Berberi, güçlü ve zalim bir hakimin haksız yere sürgün ettiği saf Benjamin Barker'ın hayatından bir kesit sunar. Benjamin Barker yıllar sonra Londra'ya dönünce kızına hakim tarafından el konulduğunu, karısının ise kendini zehirleyerek intihar ettiğini öğrenir. İntikam ateşiyle tutuşan Barker işte böyle Sweeney Todd'a dönüşür. Onun her şeyi olan ailesi elinden alındığında Benjamin Barker ölmüş, yerini kızının ve eşinin hayalinin yanısıra Yargıç Turpin'in ölümünün hayaliyle yaşayan Sweeney Todd almıştır. Zaman geçtikçe nefreti onu kör etmiş ve sadece ailesinin dağılmasından sorumlu olanlardan değil, tüm insanoğlundan nefret etmeye başlamıştır. "Herkes ölmeyi hak ediyor." diyerek genç yaşlı demeden tıraşa gelenleri kesmeye başlamış, acımasız Bayan Lovett'in böreklerine et sağlamıştır. Genel olarak konuyu da ele aldığımıza göre şimdi bu mükemmel sanat eserini daha detaylı inceleyebiliriz. İlk olarak filmdeki renkleri göz önüne alalım. Film boyunca duyguları, karakterleri ve düşünceleri yansıtan renkler filmi incelerken belki de en çok dikkat edilmesi gereken unsur. Renkler ve duygular arasındaki bağlantı filmin en başında, Sweeney Todd'un geçmişini anlatırken, eşini ve kızını düşünürken görülebilir. Filmin geneline hakim olan puslu, gri havanın aksine sarının ve turuncunun yani güneş ışığının yoğun olduğu bir sahne görüyoruz. Hatıralarındaki canlı renkler, bize sadece umut aşılamıyor aynı zamanda ana karakterimizin o zamandaki mutluluğunu ve iç huzurunu da sembolize ediyor. Renkler ve karakter yapısı arasındaki ilişkiye ise en iyi örneğin Adolfo Pirelli olacağını düşünüyorum. Kıyafetleriyle filmin gri havasını bölerek göz kamaştıran Pirelli, tam bir gösteriş meraklısı. Sweeney Todd ile iddiaya girdiklerinde bile insanlara şov yapmaktan, işini doğru düzgün bitiremeyen bu karakter belki de renkler sayesinde filmin en dikkat çeken simasıydı. Filmde renklerden sonra dikkat edilmesi gereken ufak tefek semboller de bulunuyordu. İlk izleyişte gözden kaçabilecek bu detaylar da filme ayrı bir değer katıyordu. Mesela, Sweeney Todd'un hatıralarında bir tane bile fare görmememize rağmen filmin geri kalanında şehrin her yerinin farelerle dolu olduğunu görüyoruz. Bu belki de Sweeney Todd'un geçmişte, dünyanın kötü taraflarını değil de sadece güzelliklerini yani ailesini gördüğünü ima ediyordur. Benim diğer bir yorumum ise Todd'un ailesinin elinden alınması, onun için dünyayı çürümüş ve kokuşmuş insanlarla dolu bir mekan haline getirmiş olmasıdır. İlgi çeken başka bir sahne de Bayan Lovett'in, Todd'a acele etmemesini söylediği sahneydi. Şarkı boyunca Sweeney Todd'un usturalarına bakması onun tek düşünebildiğinin intikam olduğunu anlatırken, Bayan Lovett'in de durmadan Todd'a bakması ona karşı bazı hislerinin olduğunu açıkça ifade ediyordu. Diğer bir detay ise Todd'un kızı Johanna'yla tanıştığımız sahnede yer alıyordu. Kuşların orada ötmediğini, şarkı söylemediğini anlattığı sahnede Johanna'nın yanında bulunan kafesteki kuş, Johanna'nın da aslında özgürlüğe hasret bir kuş olduğunu sembolize ediyordu. "Hayat yaşayanlar içindir." (Sweeney Todd:Flet Sokağı'nın Şeytani Berberi, Tim Burton, 2007) Yazımızın sonuna gelmeden önce filmin en sevdiğim ve duygulandığım kısmı hakkında da yorumda bulunmak istiyorum. Müzikal boyunca herkesi uyarmaya çalışan fakir, evsiz kadının ölüm sahnesi... Sweeney Todd'un, berber dükkanında yakalayarak boğazını kestiği hiçbir suçu olmayan bu kadının ölümü, filmdeki dönüm noktalarından biri. Bu sahne, bir zamanlar tek hayali ailesini bir arada görmek isteyen bir adamın nasıl kendi hırsına düşerek kör olduğunu gösteriyor. Kendi eşini, hayatının anlamını tanıyamayacak ve öldürecek kadar şeytana dönüşmüş bir adam. İntikam ateşiyle yandığından kendi hayallerini de geleceğini de yakan adam. Bir berber dükkanı düşünün. Bir koltuk, usturalar ve bir sandıktan oluşan. Koltuğun önünde fakir, üstü başı perişan, boynu kesilmiş bir kadın. Tam karşısında kana bulanmış bir şeytan. Sandığın içinde ise saklanan, erkek gibi giyinmiş bir genç kız. Bu sahnede hangisi daha korkunçtu bilemiyorum. Eşinin Sweeney Todd'a son sözünün "Sizi tanımıyor muyum bayım?" olması mı yoksa Todd'un Johanna'yı, kızını sandıkta bulduğunda öldürmeye kalkması mı. Nefreti ve intikam ateşi Todd'un gözlerini her gün kullandığı o önlükler gibi örtmüş, hayalinin gerçekleştiğini göremeyecek kadar kör etmişti. Korkutan, hüzünlendiren ama aynı zamanda da gülümseten bu müzikal bana çok güzel dizeler, düşünceler kattı. Ben çok beğendim. Sizin de beğenmeniz dileğiyle. Deniz KIZILELMA