BEŞ PARASIZLIĞIN KİTABI

Paris şehrinin hepimize anımsattığı bir kartpostal fotoğrafına benzeyen romantik ve ihtişamlı bir çağrışımı vardır, hafızalarımızda yer eden. Bir kitapta okuduğumuz, bir filmde gördüğümüz Paris sokaklarının, Eiffel manzarasının büyüsü karşımıza ilk çıktığı andan itibaren bizi etkisi altına almayı başarır. Paris kadar romantizmi çağrıştırmasa da Londra'nın da asil ve biraz da kibirli bir duruşu vardır diğer şehirlere kıyasla. Benim için Ankara'nın kuru ve gri gökyüzüne değil de Londra'nın kasvetli ama şık sabahlarına uyanmak daha motive edici olabilirdi, yeni bir güne uyanırken. Paris sokaklarında gezebilecek kadar şanslı olmasanız da dinlediğiniz her Fransızca şarkıda bu serüveni hayal dünyanızda zaten yaşıyorsunuz. Sadece Londra ve Paris mi bizi büyüleyen şehirler? Birçok metropol hatta çoğumuz için İstanbul en yaşanılası şehirdir. Kalabalığı, karmaşası bizi şehrin girdabına daha çok çeker. Sırlara, tarihe, umutlara tanıklık eden bu şehirler insanlığın temel taşları gibidir. Uygarlığın konukları değil, ev sahipleridir bizi ihtişamıyla büyüleyen pek çok şehir. Uygarlığın gelişimine insanlıktan daha çok katkıları vardır. Eski uygarlığın kalıntılarını yok eden, yağmalayan halklara karşı dik ve sağlam durarak uygarlığın gelişim aşamalarını bize ulaştırmak için büyük bir çaba sarf ederler. Bu çabanın karşılığını göremediklerinden olsa gerek birçok metropol insanlıktan intikam alıyor günümüzde. Bu intikamın kurbanlarından bir tanesi de George Orwell. Paris ve Londra'da Beş Parasız kitabında bu iki büyülü şehirde geçirdiği yoksul yıllarının anılarını paylaşıyor yazar. Yoksulları görmezden gelen toplumlara ve şehirlere eleştiri niteliğinde sert bir dille kaleme alınmış bir roman Paris ve Londra'da Beş Parasız. İnsanların üzerine basıp geçtiği bir sefaletin hikayesi bu kitap. Şehirlerin bile buz tutan sokaklarında barındırmak istemediği, her köşe başından def etmeye çalıştığı yoksul insanlar, yer edinmeye çalıştıkları toplum tarafından her seferinde yok sayılıyorlar. Bu da günümüzün acı gerçeğini okurun yüzüne vuruyor. Toplum iki kutuptan ibaret günümüzde; yoksul ve zengin. Bir tarafta açlık ve sefaletin sonsuz karanlığı ara sokaklarda volta atarken öbür yanda hepimizin ulaşmaya çalıştığı bir para ve güç yarışı var. Yüzyıllardır süren bu çekişmeye tanıklık eden şehirler ise yine başrollerde... Yoksulluk her köşe başında, her zenginin yanından geçen dilencide, ucuz pansiyonlarda kısacası her solukta ensemizde beliren bir karabasan. Toplumsal sorunların en büyük sebebi ise yoksulluğun kardeşi olan adaletsiz gelir dağılımı bir diğer adıyla kapitalist düzen. George Orwell kitabında gerçek hayatın içinden sahnelerle eleştirdiği kapitalizmin çirkin yüzünü gösteriyor okuyucuya. Para ve ihtişam yarışına, kalabalık insan kitlelerine ev sahipliği yapan metropollerin gösterişli hayatları günümüzde kapitalizmin oyuncağı olmuş durumda. Gece hayatları, lüks ve suni yaşam tarzları sunan bu şehirler insanları uyuşturup açlık, yoksulluk gibi gerçek ve hayati meselelere karşı bağışıklık kazanmalarına sebep oluyor. Bu yolla da kendilerine yapılan zulmün intikamını alıyor aşık olduğumuz şehirler. Peri masallarıyla göz boyayan bu muhteşem şehirler bizi türlü oyunlarla kendilerine muhtaç ve topluma duyarsız hale getiriyorlar kapitalizmin yandaşlığını yaparak. Yeni bir yere gittiğinizde, bir şehri dinlerken gözlerinizi kapatıp şu soruyu sormaktan korkmayın: Bu şehir bana neyi öğretti? Nelere göz yumdum ya da nelerin farkındalığını kazandım? Şehre olan güveninizi sorgulayın çünkü Paris gibi nankör bir şehir sizi aldatmak ve hayata karşı uyuşturmak için fırsat kollamaktadır. Şehirler de yalan söyler biz farkına bile varamadan... George Orwell da kendi tanıklık ettiği ihaneti anlatırken okuyucuya şehri ve toplumu daha iyi tanımak adına ışık tutuyor. Aynı zamanda ara sokaklarda yaşanan yoksulluğu da birinci elden anlatan yazar en derin sırlarını paylaştığı Londra ve Paris'i okuyucuya şikayet ediyor adeta.