Kuşku Zırhı

Güven, tanımlanması çok kolay olan bir kavram olmasına rağmen, bu duygunun hissedilmesi bir o kadar zordur. Güvenmek, üzerimizden hiç çıkarmadığımız zırhımızı kaldırıp bir sandığa koymak, teslim olmaktır bir nevi. Kalbimizin asma kilidini açmak ve güvendiğimiz insanların bize karşı hep dürüst olduklarına inanmaktır. Bu yüzden zordur güvenmek, risklidir ve bana göre hayal kırıklığı furyasından başka bir şey değildir. Özellikle makyavelist düşünce tarzının egemen olduğu günümüzde, yalan söyleme eyleminin giderek olağanlaşması, insanlara daha da zor güvenmeme neden oluyor. Yalan söylediği için diline acı biber sürülen neslin yerini''yalanın gerekli olduğu'' düşüncesiyle büyütülmüş, kendi çıkarları için yalana başvurmakta sakınca görmeyen bir nesil alıyor. Benim insanlara karşı olan kuşkularımı arttıran bu durum, kuşkuları ve güvensizlikleri daha da yoğun yaşayan insanlar için bir kişilik bozukluğuna dönüşüyor. Psikolojik bir rahatsızlık olan paranoid kişilik bozukluğu, insanlara karşı hissedilen abartılı güvensizlik duygusu olarak tanımlanıyor. Pek tabi bu psikolojik rahatsızlık, benim bahsettiğim güvensizlik duygusunun biraz daha abartılı halini ifade ediyor olsa da yalanın hayatımızın alışılmış bir parçası haline gelmesi ile birlikte, ben her insanın bu güvensizlik hastalığına yakalanmaya başladığını düşünüyorum. Yalanın insanları bir bataklık gibi içine çekmesinin, her bireyin kuşku zırhlarını kuşanmasına ve güven duygusunu hissetmekte zorlanmasına sebep olduğuna inanıyorum. Yalan ve güvensizliğin işte bu şekilde hayatımızın önemli bir parçası haline gelmesi, ne kadar kaçmak istesek de bunu başaramamamıza neden oluyor. Farkında olmasak da bizler de herkes gibi yalan söylüyoruz, yalanlara maruz kalıyoruz ve insanlara olan güvenimizi kaybediyoruz. Çoğu zaman insanların bize doğruları söyleyip söylemediğini merak ediyoruz, kuşkulanıyoruz. Paranoid kişilik bozukluğuna sahip olan insanlarında en çok bilmek istedikleri şey de bu oluyor, diğer insanların onlara yalan söyleyip söylemedikleri. 2009 yapımı Lie To Me (Bana Yalan Söyle) isimli televizyon dizisini izlemeden önce yalanın anlaşılmasının tek yolunun nabzı ve kan basıncını ölçerek yalanı tespit eden yalan makinesi olduğunu sanırdım fakat bu televizyon dizisini izledikten sonra fikirlerim tamamen değişti, yalanı fark etmenin başka yollarının da olduğunu gördüm. Başkahramanımız Dr. Lightman, yalan analizi üzerine kurduğu şirketinde insanların beden dillerini ve yüz ifadelerini inceleyerek yalanları analiz eden bir davranış bilimcidir ve bu tekniği sayesinde hiç hata yapmamaktadır. Kendi kızı ve eşi de dahil olmak üzere hayatındaki herkesin yalanlarını fark eden Dr. Lightman, bu özelliği yüzünden insanlara güvenemeyen biri haline gelmiştir. En ufak yalanı bile fark ettiği ve bu yüzden insanlara hep kuşkuyla yaklaştığı için eşiyle boşanmıştır. Başkahramanımızın yalanı fark etme özelliğinden dolayı yaşadıklarını izlerken aklıma şu sorular geldi ''Gerçekten yalanları fark etmek istiyor muyuz?'' ve ''Yalanları fark etmek güvensizliğimize çare olur mu?'' . Aslına bakacak olursak yalanları bilmeyi en çok isteyen paranoid kişilik bozukluğu olan insanlar bile, yalanlar ile yüzleşmeye başladıklarında bunun önceki hallerinden bile daha kötü olduğunu fark edeceklerdir. Önceden sebepsizce kuşku duydukları insanların aslında gerçekten güvenilmez olduklarını göreceklerdir çünkü günümüzde herkes ufak da olsa yalan söylemektedir. Yalanları fark etmek, insanların gerçek yüzlerini görmekten ve hayal gücümüzün ötesinde bir kötülükle yüzleşmekten başka bir şey değildir. Bu sebeple, bazen az şey bilmek iyi olandır. Yalanları fark etmeden yaşamak güvensizlik hastalığı olanlar için bile, insanlara güvenmek için bir umuda sahip olmaktır çünkü gerçekten fark etmeye başladığımızda görmezden gelme seçeneğimiz yoktur yani ne kadar az bilirsek, o kadar güvenme umudumuz olur ve o kadar rahat uyuruz. Az bilmemiz dileğiyle...