Ahmet Barış SOYSARAÇ

"Neden taşınıyoruz?" diye sormak aileleri sık sık ev değiştiren birçok çocuğun kendi kendine sorduğu ve çok azının buna karşılık aldıkları cevaptan gerçekten tatmin olduğu bir sorudur. Ekonomik sebepler, okul, iş gerekçeleri ve hatta bunların hepsinin toplamı bile çocukları ev olarak addettikleri binayı terk etmeleri için yeterli bir sebep gibi gelmez. Bu soruya dürüstçe cevap vermenin bir güçlüğü de çoğunlukla ailenin yetişkin fertlerinin de ister istemez taşınıyor olmalarıdır. Bir kere yerleşilen bir mekanda uzun süre kalındığı zaman oradan ayrılmak, herhalde çok az kişi için istemli veya tercih edilen bir seçenektir. Sırf kiralık olsa bile yerleşilen eve bağlanıldığında orayı terk etmek demek, genelde sahip olunana bir nesneyi arkada bırakmaya veya başkasına vermeye değil de sevilen birinden ayrılmaya benzer. Yer değiştirme, kendi başına yapılan bir şey olduğunda bile evden taşınmak, başka biriyle vedalaşamaya benzeyebilir. Taşınmanın olmazsa olmazlarından biri de geride bırakılan evde küçüklü büyüklü, ama illa ki bir şeylerin unutulmasıdır. Sadece mutfak takımı vesaire olursa sorun değil, alınır; bazen de önemli bir şey yeni evde açılan kutulardan çıkmaz, sorun çıkar. Öte yandan taşınmada taşınanlarla kaza eseri gelemeyip de arkasından en çok gözyaşı döktüren nesneler genelde atmaya kıyamadığımız ıvır zıvırlar olur. Kim bilir neden ama insanların sık sık bir işe yaramayan eşyalara diğerlerinden daha çok anlam yükledikleri olur, onlar gidince de daha çok aranırlar. Bu taşınma sırasında olduysa daha da kötü, önceki eve dair hatıraların olduğu bir eşya daha gitti. Üstelik bunlar işi bitince yerine yenisi alınacaklardan da değildi. Başkaları umursamasa da sahibi için değerli bir hatıralığı kaybetmek gibi. Değişim herkes için farklı derecelerde zordur. Herkes yeni yerlere başkaları kadar kolay alışamaz. Bazıları bir türlü eski evini unutamaz. Bazılarıysa henüz yeni geldikleri yerlerde hemen etrafı tanıyıp yerlilerle ahbaplık etmeye başlar, kendini oraya yakınlaştırır. Eski evini, daha önceden yaşadığı ve parçası olduğu çevresini özlüyorsa da belli etmez, iyi kötü orasıyla ilgili hatıralarını korur. Diğer kişiler için ise; taşındığı evi, insanları eskileriyle karşılaştırma, belki beğenmeme devresi daha uzun sürer. Bu hal, uzun sürebilir, ta ki zaman geçip de yeni, alışılmadık yerleri; bildik, sıradan görüntülere çevirene kadar. O zaman, tanıdık ve yakın gelen yer burası olur, eskisi geride kalır. Sürekli taşınma zorunluluğuyla yüz yüze olanlar olmazsa da bu böyle sürer. Aidiyet hissiyle evi bağdaştırmadan gidilen yerlere sadece kendisini götüren kişiler, önemli yer değişiklerinde bile çevrelerine daha hızlı uyum sağlayıp eskiyi geride bırakma yeteneğine sahiptirler. Yer değiştirirken eşyaların taşınması, gidilecek yerde tutulacak iş, kira maliyet hesabı yapılır ama nedense çok az kişi yeni eve geçerken bir yandan kendilerini de oraya götürdükleri gerçeğini hesaba katıp üstünde uzun uzun dururlar. Hayatlarındaki dertlerden kaçmak, o anki işlerinden sıkılan kişilerin çoğunlukla yer değişimini hava değişikliği gibi düşünüp, sırf iyi gelir diye başka yerlerde yaşamayı tercih ettikleri olmayan şey değil. Bu, her zaman olmasa da çoğunlukla, en iyisinden hayal kırıklığıyla sonuçlanır. Evlerinden, mesleklerinden, çevrelerindeki insanlardan sıkılan kişiler, yeni yerlere gidip de oraların daha iyi olmadığını düşündüklerinde hiçbir yerin bir diğerinden daha iyi olmadığı sonucuna varabilirler. Aslına bakılırsa bunun nedeni insanların etraflarındaki şeyleri tarafsız gözlerle değil, kendilerininkilerle görüyor olmalarıdır. Kendi sınırlı deneyimlerimle söyleyebilirim ki, yaşadığımız her yere kendi iç aynamızla bakarız. Çevremizin güzelliği her zaman içimizden gelir.