TARİHİ BAĞLAR

"Asya, Orta Asya, Altaylar, Taklamakan, Gobi Çölü, Kazaklar, Uygurlar, Türkmenler" gibi etnik yapılar, mekan isimleri, konular gelince önüme çeşitli duygular harman oluyor içimde. Çok etkileniyorum... Hatta zaman zaman rüyalarıma bile giriyor diyebilirim bu topraklar, bu bölgeler, bu ülkeler... Gittim mi oralara? Hayır, gitmedim, görmedim de oraları, ama merakımdan sanki hep oralarda dolaşıyorum gibi geliyor bana. Bu merak, ulusumuzun tarihi köklerinden daha çok, belki ailemizin kökleri, yaşamları, çalışmaları ve oralarda geçen zamanlarından kaynaklanıyor da olabilir. Evet, bu yüzden de bu konular aile içinde hiç eksik olmuyor. Konular, konuşmalar, sohbetler hep bu alanlarda ve daha önemlisi sayısız kaynak kitaplar. O kadar kitabın bulunduğu raflarda sanki bu konularla ilgili yazılmamış başka bir kitap kalmamış gibiydi, ta ki Gabriel BONVALOT'un "Orta Asya'da Seyahat" adlı kitabına ulaşıncaya kadar. Ancak ne var ki, bu, öyle benim merakımı, heyecanlarımı ayağa kaldıracak kadar yeni bir kitap değildi... Kitabın yazarı, Fransız kökenli olup 1853-1933 yılları arasında yaşamış ve arkadaşı Capus ile birlikte 1886-87 yıllarında Orta Asya ve Türkistan gezisine çıkmış ve bu yolculuğun sonunda da "Orta Asya'da Seyahat" adlı kitabını kaleme almış. Olay, neredeyse günümüzden 130 yıl öncesine ait. Ama ben kitabı okudukça sanki bugünü yaşıyor gibiydim... Evet, sözü edilen topraklar, binlerce yıl öncelerinden günümüze kadar gelen bir tarihin yaşandığı bölgelerdi, ulusal köklerimizin harman olduğu, binlerce yaşam öykülerinin yazıldığı, masalların, efsanelerin, türkülerin yakıldığı ve kültürümüzün ince ince oyalar gibi örüldüğü çöller, dağlar, ovalar ve ülkelerdi kitabın içindekiler... Evet, dediğim gibi çok da yabancısı olmadığım yerlerdi buralar. Aile içinde bu bölgelerde pek çok çalışma ve filmler yapılmış ve bu topraklarda uzun zamanlar geçirilmişti. 1970'li yıllarda TRT bünyesinde yapımcı olan ve daha sonraları kendi firmasında filmler, belgeseller yapan babam, 1988 yılında, "Türkiye'den çıkıp, Türkçe konuşarak, Türk dilinin kaynağına, Orhun Yazıtlarına" temalı "TURKUAZ" adlı dizi belgeseli yapmış, belgesel TRT Televizyonlarında 36 kez yayınlanmış ve devamında "KAF DAĞININ ARDINDA" adlı Kafkasya Dizi Belgeselini, onun hemen arkasından da Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Türkmenistan'ı içine alan "KÖPRÜNÜN ÖBÜR UCU" adlı Dizi Belgeseli gerçekleştirmişti. Ve bu belgeselin çekimi sırasında, 25 yıl önce, Kazakistan'ın o zamanki Başkenti Almaata'da annemle tanışıp evlenmişlerdi. Yani yaşamımızın her noktası nerdeyse bu topraklarla ve bu tarihi süreçlerle ilgiliydi. Bu anlamda Gabriel BONVALOT'un 130 yıl önceki seyahati ve eseri, aile yaşamımızın bir tarihçesi gibiydi sanki... Evet, orası Asya... Asya, sanki bir masal ülkesi... Olaylar, efsaneler, hikayelerle dopdolu. Ama, gerçekte bir masal değil de, bir tarih, kültür ve yaşam merkezi. Atalarımızın en eski yaşam çabaları orada, Asya'da. Yolların açıldığı dağlar, Altaylar, yakılarak açılan dağ geçitleri, kadınların önderliğindeki göç kervanları, gökteki Gök Tanrıya, Umay Anne'ye yakarmalar, Kav'lar, Şaman'lar... Ve atalarımızın huduttan hududa yolculukları. Binlerce yıl öncesinden günümüze kadar süren yaşam serüveni. Evet, orası Asya... Asya'nın ortası... Orta Asya... Burası da Anadolu, burası da Asya... Yani kısaca Ön Asya... Binlerce yıldır bu geniş coğrafyada yaşam sürüyoruz, devletler kurarak, imparatorluklar var ederek. Dilimizle, kültürümüzle, inançlarımızla yaşam mücadelemize devam ediyoruz. Adları farklı olsa da, kimileri kendilerine Uygur, kimileri Kazak, Özbek, Kırgız, kimileri Azeri, kimileri Türk dese de, işte biz hepimiziz... Bu biziz... Bunca geniş bir zaman dilimi içinde, bu varlık büyük bir başarıdır. Bu günlerde zor koşullar içinden geçiyor olsak bile binlerce yıl öncesi "Orta Asya'da" başlayan bu "Seyahatin" devam edecek binlerce yılda da, sonsuza kadar devam etmesini diliyorum. Bunun için çok dikkatli ve çok çabalı olmak zorundayız. Dileğim öyle olalım... Hakka, hukuka ve insanlığa saygılı olarak bu varlık mücadelemizi sürdürelim.