Güçlü Zayıflıklar

Son zamanlarda içerisinde bulunduğum durumlar şunu fark etmeme neden oldu: Çoğu insan hırsları yüzünden mutlu olamıyor. Hayatlarında başarıya o kadar çok odaklanıyorlar ki kendilerine değer vermeyi tamamen unutuyorlar. Burada bahsettiğim "kendileri"; ne başardıkları, ne başarabilecekleri ya da hangi mevkide oldukları değil, özbeöz benlikleri. Biri zekasıyla övünürken öteki kendisini sahip olduğu şeyler için seviyor. Mutluluk ölçütleri yanlış olunca da asla tatmin olamıyorlar. Daha fazlası ve daha fazlası için kendilerine yükleniyorlar ya da sadece değerli hissedebilmek için kendilerine pahalı mülkler alıyorlar. Bunları sevilmek ve fark edilmek için birer yol olarak görüyorlar. Stefan Zweig'ın Bir Çöküşün Öyküsü kitabındaki Madam de Prie'nin sevgiyi gösteriş yaparak arayışı gibi... Sadece diğer insanları kendine hayran bırakmak, dillerde dolaşmak, zihinlerde iz bırakmak için kendi canına kıymış bir kadın Madam de Prie. Kaybettiği şeyleri geri alamamanın hıncıyla hayatına son vermiş biri... Onu bu derece mutsuz eden şey hayatının kötüye gitmesi değildi bence. Daima yüzündeki o gülücüklerin sahte olmasına bakılırsa, belki de Fransa'da daha mutlu bile değildi. Kontrolü dışında gerçekleşen bu değişikliği kabullenemiyordu sadece. Egosu, akarsuyun akış yönünü belirleyen rüzgar olmak yerine su taneciği olup kendisini suyun akış yönüne bırakmasına izin vermiyordu. Çoğu insanın yapmakta zorlandığı şey bu işte: gidişatını değiştirebileceği şeylerin sınırlı olduğunun farkında olmak. Elinden geleni yaptıktan sonra yapamadıkları için kendisini suçlamaktansa duruma adapte olup yeni bir rota belirleyebilmeli insan. Birey kendisini sahip olduğu şeylerle tanımlarsa onları kaybettiğinde kim olduğunu sorgular, ne yapacağını şaşırır. Ancak onlar bir ağacın dalları gibi asıl gövdenin birer uzantısı olarak kalırlarsa insan yine ayakta durmaya devam edebilir. Madam de Prie, bana son zamanlarda çok mutsuz olan bir arkadaşımı hatırlattı. Şu ana kadar hep zekası sayesinde bir şeyler başarmış ve bununla övünmüş bir çocuk... Kendisini zeki olarak tanımlayan biri diyebilirim özetle. Şimdilerde karşısına zorlandığı meseleler çıktıkça özgüveni kırılıyor, kendisine inancını kaybediyor. Sanki sahip olduğu, güvendiği her şey uçuverip gitmişçesine fırtınalar kopuyor içinde. Bu kadar kolay mı? En ufak zorluk bu kadar etkiler mi insanı? Benliğinin merkezine o kaybettiğin şeyi koyduysan evet. Aynaya baktığında gördüğün kişiye başına koyduğun sıfatlarla bakıyorsan evet. Buradan şunu çıkarabiliriz ki güçlü yanlarımız bizi zayıflatıyor aslında. Madam de Prie'nin serveti, bir çocuğun zekası veya bir genç kızın güzelliği, kısacası kişinin egosunu besleyen yönleri, gereğinden fazla değer verilince yıkılmaya hazır kılıyor insanı. Bu insanlara bu kadar özel olmak zorunda hissettiren nedir bilmiyorum. İlk akla gelen aileyi suçlamak olur her zaman. Çünkü genellikle kişiye, bildiği çoğu şey gibi, neye değer vermesi gerektiğini de ailesi öğretir. Hatta bazıları ailesinden yeterince ilgi ve sevgi göremediği için başlar bu takdir dilenciliğine. Küçükken sevimli ve eğlenceli gelen dikkat toplama gayreti; büyüyünce kendini beğenmiş, diğer insanları hor gören bir tavra dönüşür. Ya da bazen aileleri çok fazla üzerine titreyen insanlar dış dünyayla karşı karşıya gelince tökezler. Aynı şekilde başrol oyuncusu olmayı beklerler hayatın her sahnesinde ve öyle olmadıklarını görmek onları hırslandırır. Sebebi ne olursa olsun önemli olan bu durumun kalıcı olmak zorunda olmaması. Kimse elinde "hayat rehberi" ile gözlerini açmıyor dünyaya. Çoğumuz kolayca mutluluk formülünü bulacak kadar şanslı değiliz ve keşfedene kadar pes etmemeliyiz. Bir noktada durup bir şeyleri yanlış anladığımızın, yanlış değerlere yatırım yaptığımızın farkına vardığımız sürece, ipleri elimizden bırakıp hayatın akışında keyif alabiliriz.