Savaş Asla Değişmez / Alptuğ Albayrak

İnsanoğlu olarak hep daha fazlasını isteriz. Durumumuz iyi de olsa kötü de olsa bu böyledir. Tüm savaşlara bakarsak hepsinin başlıca sebeplerinden biri budur. Bu bir içgüdü olabilir mi? Daha fazlasını isteme içgüdüsü. Hiçbir şeye yetinememe, daha fazlasına sahip olma dürtüsü. Bu durum bazı kitap, film ve oyunlarda çok güzel bir şekilde dile getiriliyor. Mesela Dmitry Glukhovsky, nin yazdığı Metro 2033 adlı kitapta Dünya bir nükleer savaş sonucunda harabeye dönmüştür. Çok az kişi hayattadır ve hayatta olanlar yeraltında yaşamak zorundadır çünkü yeryüzünde radyasyon ve radyasyon sonucu oluşan canavarlar vardır. Böyle bir durumda beklenen nedir? Eğer mantıksal olarak düşünürsek insanların yapması gereken şey geçmişten ders alıp hiç olmadığı kadar birbirine tutunmasıdır. Ama bunun yerine insanlar yine savaşı seçmiştir. Daracık metro tünellerinde birbirleriyle savaşmayı. Ama bu bir kitap, gerçekte böyle olmaz diyebilirsiniz. İyimser bir yaklaşım olur bu. Ne yazık ki ben hiçbir zaman iyimser olamadım. Ve gelecekte de böyle bir savaşın kaçınılmaz olduğunu düşünüyorum. Bu savaş istiyorum anlamına gelmesin. Ben de herkes kadar nefret ediyorum savaştan. Ama döngünün değişmediğini de biliyorum. Belki de bu yüzdendir ne zaman Fallout'taki "War, war never changes."(Savaş asla değişmez.) lafını duysam tüylerim diken diken olur. Çünkü günümüzde de durum çok farklı değildir. Eğer şöyle bir bakarsak savaşların ana konsepti aynıdır. Özellikle günümüzdeki savaşlar için geçerli olan bir şey de çıkar uğruna yapılan savaşlardır. Bir toplumun çıkarı değil; bir veya birkaç kişinin çıkarı için. En kötüsü de bu birkaç kişi uğruna savaşanların durumdan bihaber olmasıdır. Onlar büyük bir değer uğruna savaştıklarını sanarlar. Çöldeyken görünen sanı gibi güzel gelir ama aslında gerçekte hiç de öyle değildir. Ne yazıktır ki kolaydır insanları kandırılması. Hitler'in propaganda bakanının da söylediği gibi: "Yalan ne kadar büyük olursa, inanan da o kadar fazla olur." Bu konularda söylenen yalanlar da senin, benim söyleyeceğim yalanlardan çok çok daha büyüktür. Peki, nedir bizi savaşa sürükleyen. Her savaş için farklı bir neden söylenmiştir değil mi? Her tarafın farklı bir idealı vardır. Herkes haklıdır kendisine göre. Bazıları ise ne için savaştığı bilmez, sadece emre itaat eder. Burada çok önemli bir şey çıkıyor ortaya. Herkesin sorması gereken bir soru: "Neden?". Bu soru benim gözümde diğer sorulardan çok daha önemlidir. Bir insanın kendisini sürekli bu soru ile sınaması gerekir. Çünkü insan düşünmesi gereken bir varlıktır. Düşünmediğimiz zaman insan olamayız. Bu soru da düşünme yolundaki en büyük engeli kaldırır. Yaptığı işlerde bir neden aramayan insanların bir robottan farkı kalmaz. Peki ya "Savaş barıştır."(1984, George Orwell) diye sloganı olan bir partinin yönetimine ne demeli? Savaşı barışla aynı tutmak ve bunu tüm insanlara inandırmak işlenebilecek en büyük suçlardan birisidir herhalde. İşte buradan da yola çıkarak bazı insanları kandırmak kolaydır. Birkaç kafası çalışan, gerçeği kavrayan kişiden kurtulduktan sonra işler çocuk oyuncağıdır. Ve işin kötüsü bu sadece bir bilim kurgudan ibaret değil gibime geliyor. Beynin yıkanması, mantığın yok edilmesi gerçekte de olması olağan şeyler. Yani insanı insan yapan şeylerden ayrılması. Sadece insan görünümlü bir et parçası, bir kukla haline getirilmesi. İşin en kötüsü de bu süreci anlayamamak ne hale geldiğini kavrayamamak. Savaş, aslında içinde olmadan anlaşılamayacak bir şey. Ne kadar kitap okursak okuyalım, ne kadar araştırsak araştıralım asla yaşamadan hissedemeyeceğimiz bir şey. Sizleri bilmem ama ben pek de hissetme taraftarı değilim. Oyunlarda, filmlerde gördüğüm; kitaplarda okuduğum yeter de artar benim için.