Bölüm Başına Yüz Elli Bin Türk Lirası Almayanlar

Belki birçoğunuz Zorba filmini izlemişsinizdir ya da belki de aranızda kitabını okuyanlar vardır, bunlardan hiçbirini yapmadıysanız bile kahraman Zorba'nın ününü duymuşsunuzdur, değil mi? Peki hiç Zorba'yı bir bale sahnesinde izlediniz mi? Eğer cevabınız hayırsa, üzgünüm ama şunu söylemek zorundayım: Bence çok şey kaçırmışsınız. Mesela ne kaçırmışsınızdır biliyor musunuz? Hüzün ve keyif duygularını aynı anda hissetme şansını kaçırmışsınızdır. Şu an 92 yaşında olan Mikis Theodorakis'in elli üç sene önce bestelediği, benim şu an bu yazıyı yazarken arka fonda dinlediğim o meşhur sirtaki müziğini canlı olarak Ankara Devlet Opera ve Balesi orkestrası tarafından icra edilmesine tanık olamamışsınızdır. O müziğe, ayağınızla tempo tutarak eşlik de edememişsinizdir. Üzerindeki emek her noktasından belli olan bir koreografiyi, emeğin inşaatında kan ter içinde çalışan işçiler olan dansçıları izleme fırsatını, belki de hemen yanı başınızda, Ankara'da sahneye konmasına rağmen kaçırmışsınızdır bana göre. Ama hiçbir şey için geç değil değil mi? Neden bu kadar ısrarcıyım bir şeyleri kaçırdığınız konusunda biliyor musunuz? Çünkü farklı şeyler hissedeceksiniz. Zorba balesini gidip izlemelisiniz diyorum çünkü inanın bana tazelenmiş hissedeceksiniz. Bunu bir bahar temizliği olarak düşünebilirsiniz. O iki saat ruhunuzu havalandırmanız için bir fırsat olacak. Sahiden ihtiyacınız yok mu buna? Benim çok vardı, sorumluluklarımın enkazında sesimi duyurmaya çalıştığım bir dönemde, Zorba, bir kurtarma ekibi gibi yetişti imdadıma. (Fotoğraf Tarkan Serengül tarafından çekilmiştir.) Sanat eserleri her zaman bir yoldur sanatçılarının kendini ifade edebilmesi için. Öyle yol dediğime bakmayın, aklınıza hemen ağaçlar arasından geçen, huzurlu dümdüz bir yol gelmesin aklınıza. Zordur bu yolda araba sürmek, sürücü olmak. Emek ister, çabalamak ister. Yeri geldiğinde frene basabilmeyi gerektirir, kimi zamanda vitesi beşe takmayı. Zordur yani sanatçı olmak. Maddi güçlüklerle doludur genelde, bazı ülkelerde saygı bile duyulmaz kendilerine ama bence dünyanın en değerli mesleklerinden de biridir. Çünkü aynadır her sahne, seyirciye seyirciyi anlatır. Tıpkı Zorba'da olduğu gibi. Hepimiz yaşamışızdır Zorba'nın, John'un ya da Marina'nın yaşadığını, yaşıyoruz. En kötü senaryoyla bile karşılaşsak kendi hayatımızın sahnesinde, hep bir yerden destek alıp kalkmaya çabalamıyor muyuz? Zorba ve diğer karakterlerde işte sirtakiden alıyor bu desteği, müziğin enerjisinden alıyor. Ben de o enerjiyi sahnedeki balet ve balerinlerden aldım oturduğum yerde. Şunu da gizleyemeyeceğim; bazen çok zor tuttum kendimi kalkıp dansa eşlik etmemek için. Çünkü hissettim o duyguyu. Zaten eğer seyircinize geçirebiliyorsanız kendi duygularınızı, anlatabiliyorsanız fikirlerinizi işte budur gerçek sanat ve görevi de budur aslında. İnsanı olduğundan bir adım ileriye taşır bana göre. İşte bu yüzden son yıllarda sanatın değerini aileme, arkadaşlarıma, baledeki minik öğrencilerime, tanıdığım herkese anlatmak için çok çabalıyorum. Çünkü fikir rehberim Mustafa Kemal'in de dediği gibi "Sanatsız kalan bir milletin hayat damarlarından biri kopmuş demektir" deyişine tüm mantığımla ve kalbimle inanıyorum. İnanıyorum çünkü sanatla iç içe büyümüş bir çocuk, bir genç olarak farkı gördüm. Sanatın insana nasıl saygı duymayı öğrettiğini gördüm, karşınıza çıkan her canlı ya da cansız varlığa, her fikre ve her dine. Eminim mesela Zorba ve sirtaki başka bir kültürün simgesi diye rahatsızlık duyanlar da vardır ama eğer bu insanlar sanatın içinde büyümüş olsaydı, bu fikir akıllarına bile gelmezdi mesela. Çünkü bence sanat insana, duygularını ki bu duygu nefret de olsa kin de olsa kimseye zarar vermeden yansıtmayı öğretir, sakin olmayı öğretir. Ve bu şu anda ülkemizin en çok ihtiyaç duyduğu şey değil mi? Sakin olabilmek, farklılıklara saygı duyabilmek. İşte bu yüzden izleyin Zorba'yı, içinizdeki farkı hissetmek için, kendinizi bir adım daha ileriye itmek için izleyin. Oturup iki saatlik çok farklı konulu (!) Türk dizilerini izlemek yerine, Opera Sahnesi'nin Ankara şartlarındaki başarılı mimarisinde, gerçekten işine emek veren ve bölüm başına yüz elli bin türk lirası maaş almayan bale sanatçılarını izleyin. (Fotoğraf Tarkan Serengül tarafından çekilmiştir.)