MASALLARA İNANMAK

"anlatsam inanmazlar oğul, masal derler; Masala inanmazlar, masalı yalnızca dinlerler, sanki hakikati bilirmiş gibi, sanki hakikatin sırrına ermiş gibi, masala inanmayan gerçeğe inanır mı ? " Masalları hep çocuklar için zannederdim. Büyüklerimizin bize uyurken okudukları kitaplardan ibaretmiş benim için masal kavramı. Yanılmışım, masallar sadece çocuklar için değil, yetişkinler için de yazılırmış. Murathan Mungan yazmış, Lal Masalları yazmış, Azer ile Yadigar'ı, Muradhan ile Selvihan'ı, Ulak ile Sadrazam'ı yazmış... Murathan Mungan'a olan hayranlığım şiire olan ilgimden geliyordu. Herkes gibi ben de onu "Yalnız Bir Operası" ile tanıdım. Sonrasında diğer bütün şiirlerini okuma isteği ile dolmuştum ve birçoğunu okuma şansım oldu. Ne var ki Murathan Mungan'a olan hayranlığımı şiirleriyle kısıtlamışım. Her ne kadar kendimi bu konuda değiştirmeye çalışsam da öykü türüne karşı her zaman kendimi uzak hissetmişimdir. Kütüphanede "Lal Masallar" karşıma çıktığında bu nedenle tereddüt ettim. Şimdi Lal Masallar bitmiş bir halde masamın üzerinde ve ben o gün kütüphanede öyküye olan inadımı yenerek bu kitabı aldığım için çok mutluyum. Çünkü fark ettim ki her yazarın kendine has bir yazım tarzı var. İmza gibi de değerlendirebiliriz bunu, kişiye özel ve her yerde tanıyabileceğiniz. Lal Masallar, herhangi bir öykü kitabının şiire en yakın hali sanki. Her satır Murathan Mungan diye bağırıyor. Şiirle öykü arasındaki o ince çizginin tam da üstünde. Ne tam anlamıyla bir öykü, ne de şiir kitabı. Lal Masallar Murathan Mungan'ın imzası. Mungan "Lal Masallar "da, birbirinden güzel üç hikaye anlatıyor bizlere, üç ayrı masal kendi deyimiyle. Her masal gibi bunların da olay örgüleri, kahramanları ve olağan üstü detayları var. Ama Mungan, olay örgüsünü kitabın odağı haline getirmemiş, aksine olay örgüsü arka planda devam ederken biz her satırda daha ince ayrıntılarla kendimizi bu masalın içinde buluyoruz. Betimlemeler detaylı olduğu kadar da masalsı. Bu betimlemeler okuyucuyu sıkmıyor, aksine gözleriniz bir kelimeden diğerine atlıyor ve kendinizi tutamadan büyük bir hızla devam ediyorsunuz. Normalde de hızlı bir okuyucuyumdur ama Mungan'ın akıcı anlatımı Lal Masalları bana 2-3 saatte bitirtti. Masallarının içeriğinin yanı sıra sözcük seçiminin, bu akıcılığı sağladığını düşünüyorum. Mungan, şair kimliğini de ortaya koyarak düz yazısını, özenle seçilmiş ve birbirleriyle uyumlu sözcüklerle süslemiş. Öyle ki bazı bölümleri tekrar tekrar okumaktan kendimi alamadım ve her okuduğumda bir daha büyülendim. "yağmur süzülür sonbaharla birlik, su tutmaz köşkün duvarları, yağmur değmez sanki--gene de bir ferahlık, bir arınmışlık duygusu taşır. Köşkün uzun, sivri kuleleri vardır. (Ay ardına saklanır.) Uzun kuleler dört bucağa dağılmıştır. (Ay bunların arasında köşe kapmaca oynar.) Yuvarlak, tılsımlı kubbeleri vardır.(yankı gizler, giz gizler) Kemerli pencerelerinde uzun kandiller(soluk, titrek) dolaşır." (Mungan, Lal Masallar, sf 56) Her kitap farklı bir şeyler fısıldar okuruna, her okur için farklı duygular uyandırır. Lal Masallar'ı okurken aslında Mungan'ın masal olarak adlandırdığı hikayelerin başkalarının hayatlarından belki de bizim hayatımızdan birer kesit olabileceğini düşündüm. Azer ile Yadigar'ın hikayesinde aşklarını tehlikeye atmamak için sazı, en büyük tutkusunu bir kenara atan Azer'in fedakarlığı, Yadigar'ın babasının baskısı sonucu aşkları uğruna beraber ölüme gitmeleri sadece masalın birer parçası değil, aslında günümüzde başka koşullar altında, başka isimlerce yaşanan olaylar bir bakımdan. Mungan'ın anlatımıyla süslenmiş de olsa masallar aslında gerçeğin ta kendisi. Aynı durum Selvihan ile Muradhan, Ulak ile Sadrazam için de geçerli. Mungan'ın içten anlatımı, okuma sürecimde beni bu figürlere yakın hissettirdi. Yaşadıkları olaylara onlarla beraber şaşırmış, üzülmüş veya sevinmiş olduğumu fark ettim. Kendimi masalın içinde, masala inanırken buldum. Kitap hakkında konuşup da başlığını atlamak olmaz. Bu çok dikkatlice seçilmiş bir başlık. "Lal", TDK'nın açıklamasına göre iki anlamlı; konuşamaz duruma gelmiş kimse ve billurlaşmış, kırmızı, değerli bir taş. Mungan'ın bu konuda herhangi bir açıklaması yok. Zaten bence yazarlar kitaplarını yazdıktan sonra kitapla okuyucu arasına girmemeli, anlamını okuyucuya bırakmalı ve her insan o kitapta kendinden bir şey bulmalı. Bana göre Lal sözcüğü iki anlamının olduğu bilinerek seçilmiş. Lal Masallar, çünkü aslında her masalda bir figür karşımıza "lal" olarak çıkıyor. Lal Masallar, çünkü Mungan kitabında susmuş olan masalları, susmuş olan aşkları dile getiriyor. Lal Masallar, çünkü bu kitaptaki her masal lal gibi billur; akıcı ve duru bir o kadar da değerli.