Beyaz Kanat

"Damızlık Kızın Öyküsü" nü bir arkadaşımın önerisi üzerine okumaya başlamıştım. Arka kapağında kitap bir feminist distopya olarak tanımlanıyor fakat distopya olmasına rağmen konunun, günümüzdeki kadınların uzak olmadığı bir gerçeğin ta kendisi olduğu yazıyordu. Konusu çok ilgimi çekti ve arkadaşımın "Bazen insanın okuyası gelmiyor. Ağır bir kitap." uyarısına rağmen çok zevk alarak bir solukta okudum. Gelecekte, kurgusal bir ülkede tek görevleri çocuk taşımak olan kadınların erkek egemen zihniyet altında yaşadıkları, aslında bugün yaşadıklarımızdan çok da farklı değil. Somut olarak yaşanan şeyler, örneğin kadınlara koyulan yasaklar farklı olsa da bu sonuçları doğuran zihniyet kadınlar olarak özellikle de Türkiye'de yaşayan genç, okuyan, sorgulayan kadınlar olarak benim kuşağımın yakından tanıdığı bir zihniyet. Kitaptaki kadınların toplumsal yeri, değeri, ne giymeleri, nasıl konuşmaları gerektiği devlet tarafından belirleniyor. Tabii ki bu günümüzde bize uygulanabilen bir tavır değil. Ancak, birçok devletin kadın ve kadın bedeni üzerinde bu tarz bir kontrole sahip olma isteği açıkça ortada. Türk siyasetçiler tarafından da kadın şöyledir, kadın şöyle olmalıdır, yarım kadın, tam kadın örf ve adetlere göre kadın gibi konuşmalar yoluyla bir çeşit kontrol sahibi olmak deneniyor. Herhangi bir ideolojiye indirgemiyorum bunu. Evet kimi politik görüşler açıkça erkek egemen fakat hemen hemen her ideolojiden bu tarz düşünceleri destekleyen erkekler çıkabiliyor. "Damızlık Kızlar" değiliz belki ama bu yaşadığımız gerçekliğe çok uzak bir kurgu değil. Günümüzün en tutkulu tartışmalarından biri kadının toplumdaki rolü ve hayatını yaşayış biçimi. Bir kadının çocuk sahibi olup olmamasına kadar söz sahibi olmak isteyen bir hükümetin gölgesinde yaşayan kadınlar olarak kitapta anlatılanlar yabancısı olduğumuz bir şey değil. Kitapta bu düzene ve yaşam biçimine karşı çıkanlar kolonilere gidiyor. Kolonilerdeki kadınlara "gayri- kadın" deniyor. Kolonideki erkekler ise aşağılayıcı bir sıfat tamlamasına sahip değil. Yaptığımız seçimler, politik görüşümüz, giyiniş tarzımız, yaşam biçimimiz gibi başlıklar üzerinden günümüzde de kadınlar çoğu kez gayri-kadınlar olarak adlandırılabiliyor. Bu sebeplere kahkaha atmak bile dahil. Savaşın eşiğindeki bu kurgusal ülkede kolonilere gidip sisteme baş kaldırmak çok cesurca ve yapması zor bir şey gibi görünüyor. Ancak, aslında erkek egemen sisteme ve toplum tarafından belirlenmiş demode normlara karşı gelmek de bizim kolonimiz olabilir. Kitapta ana karakter sık sık geçmişi hatırlıyor ve yeterince önemsemediği için kendine kızıyor. Ana karaktere göre geçmişte kadınlar durumun bu raddeye gelebileceğini düşünmemiş ve gereken önlemleri almamış. Bu yüzden günümüzde cinsiyetçiliğe ne kadar erken ve etkili tepki gösterebiliyorsak o kadar iyi olduğunu düşünüyorum. Kitapta beni şaşırtan noktalarda biri de bu sistemde kadınlara ne kadar saygı duyulduğunun anlatılmasıydı. Kadınlar her koşul altında korunuyor ve onları incitebilecek ya da rahatsız edebilecek her türlü davranıştan kaçınılıyor. Bu şekilde korunmak bazı insanların hoşuna gidebilir. Kişisel olarak bu beni rahatsız eden bir düşünce. Ben tek çocuğum ve babam bana her zaman kendi ayaklarım üzerinde durmam gerektiğini öğütlemiştir. Özellikle de bir kadın olduğum için. Babam çocukken hayal ettiği işi yapan şanslı insanlardan. Bu nedenle de bana da her zaman sevdiğim işi yapmamı söyledi. Ancak, sevdiğim, hayal ettiğim iş olmasının yanı sıra yükselebileceğim, kendimi geliştirebileceğim, sınırlarımı zorlayabileceğim ve maddi olarak getirisi fazla olan bir iş olmasını dilediğini de ekledi her zaman. Neden diye sorduğumda ise kardeşin yok ve tabii ki seni destekleyen büyük bir ailen var ama annene ve bana bir şey olduğunda kendi ayaklarının üzerinde durabilmelisin, benim senden tek isteğim bu demişti. Babamın bu konuşmasını hiç unutmadım ve unutacağımı da düşünmüyorum. Bir kadın olarak özgürlüğümün, bağımsızlığımın kaygan zeminde olduğunun farkındayım. Bu kitap her ne kadar kurgusal olsa da günümüze olan şaşırtıcı bağlantıları sayesinde bu konudaki görüşlerimi teşvik etti. Kitabı bitirir bitirmez babamla olan bu konuşmayı düşündüm ve noktaların birbirine bağlandığını gördüm. Kitap, bir kadın olarak ve her şeyden önce bir insan olarak beni çok etkiledi. Umarım okuyan herkese kendi hayatına yansıtabileceği değerler katmıştır.