BERLİN'DE BİR YAŞANMIŞLIK ORMANI

1941-1945 Almanya'sında, Holokost'un diğer bir deyişle Yahudi Soykırımının en şiddetli zamanlarında Berlin'de bir Yahudi olduğunuzu hayal edin. Ben bunları hayal ettiğimde göğsümde bir yerlerde meydana gelen bir ağrı hissediyorum. Aslında sadece ben değil, biraz hayal gücüne ve bu konu hakkında bilgiye sahip olan hemen hemen herkes benimle benzer duyguları hissediyordur. Şöyle bir düşünelim ki yıllardır Berlin'desiniz. Sevdiğiniz, tanıdığınız tüm insanlar burada. Aileniz ile birlikte yaşıyorsunuz ama bir süreç başlıyor ki daha önce benzeri görülmemiş. En yakınlarınız sizinle iletişime geçmeye çekinir oluyor. Sırf dininiz yüzünden bazı kesimler sizi insan olarak görmüyor. Çevreniz, iyisiyle kötüsüyle yaşadığınız dünyanız bir anda cehenneme dönüşüyor ve artık hiçbir şeyin eskisi gibi olmayacağını anlıyorsunuz. Elinizden bir şey gelmiyor, içinde bulunduğunuz duruma anlam veremiyorsunuz. Şu anda, bahsettiğim bu durumu bizler sadece empati yaparak anlamaya çalışıyoruz ama öte yandan bu olayları gerçekten yaşayan insanlar var. Nazi Almanyasında Yahudilerin yaşadıkları işkenceleri, zorlukları, psikolojik travmaları burada ayrıntılı bir şekilde anlatıp ilk blog yazımı korku filmine dönüştürmek istemiyorum. Fakat, duyduklarımızın yarısı bile doğruysa, insanlık sınavından geçememişiz demektir. Aslında Almanya gezimin bir sebebi de bu insanlık dramının en yoğun olarak yaşandığı sokakları, meydanları görmekti. Çünkü o yerleri gezmek, o tarih ve ızdırap kokan havayı solumak, o talihsiz insanlarla aynı sokaklardan yürümek bambaşka bir deneyimdi. Bu duyguları yazılar okuyarak, filmler seyrederek ya da fotoğraflar inceleyerek hissedemezdim. Berlin'de, yaşanan çileleri bizlere hatırlatan onlarca eser gördüm ama bunlar arasında beni en çok etkileyen şüphesiz Holokost Anıtı, diğer bir deyişle Katledilen Avrupalı Yahudiler Anıtı olmuştur. Kısaca bahsetmek gerekirse bahsediyor olduğum anıt, irili ufaklı yüzlerce beton bloktan oluşan ve oldukça geniş bir alana yayılmış bir anıttır ki yerin altında müze kısmı da vardır. Benim bakış açıma göre anıt, içerdiği anlam dışında görsel olarak duygusal bir niteliğe sahip değil. Çoğu insan boş bakışlarla dolaşıyor o alanı, neredeyse iletişime geçtiğim herkes oraya daha orijinal bir anıt yapılsa daha iyi olacağını düşünüyor. Ama bu durum benim açımdan pek de öyle olmadı. Orayı gezerken attığım her adımda içimde bir şeyle sızladı. Gördüğüm her ''Stel''de gözlerimin önüne ya aşık bir Yahudi çift geldi ya da masum bir Yahudi ailesi... Bu güne kadar Avrupa'da pek çok başkent gezmişimdir. Viyana, Budapeşte, Prag... Ama beni duygusal anlamda en çok etkileyen yerin Berlin olduğunu rahatlıkla söyleyebilirim. Çünkü soykırımın en sancılı safhaları bu topraklarda yaşanmıştı. Berlinin meydanlarında yürürken, sokaklarından geçerken tüm o çileler bir bir gözlerimin önüne geldi. İzlemiş olduğum filmler, okumuş olduğum kitaplar... Hepsini fazlasıyla yaşadığımı hissettim orada. İnsan, böyle anıları olan mekanlarda dolaşırken istemsizce ''Amaçladığınız şeyler tüm bu acılara değer miydi?'' diye düşünmekten alıkoyamıyor kendini. Benim görüşüme göre her insan mutlaka buralara gelmeli ve bu konular hakkında bilgi sahibi olmalıdır. Çanakkale, Hiroşima, Berlin ve daha onlarca şehir. Hepsinin ortak özelliği ise en acı tarihi olaylara şahitlik etmeleridir. İnsanlar bu şehirleri gezmeli, buradaki havayı teneffüs etmeli ki aynı hatalar tekrarlanmasın, aynı acılar tekrar yaşanmasın. "Çok gezen mi bilir, çok okuyan mı?'' Bu soru için herkesin kendine ait fikirleri ve doğruları vardır ama ben inanıyorum ki öğrenmek duygularla birlikte olunca kalıcı olur. Bu nedenle tarihin gezilerek ve görülerek hissedilmesi taraftarıyım. Ben, bu hissi en güçlü şekilde Holokost anıtını gezerken yaşadım, oradaki yaşanmışlıkları hissedince boğazımda bir şeylerin düğümlendiğini hissettim. "Eğer sizin de yolunuz Berlin'e düşerse...'' diyerek klişe bir sözle yazıma son vermek yerine sadece şunu söylemek istiyorum: yolunuzun Berlin'e düşmesini beklemeyin, Berlin'i en kısa sürede gezin...