Ahmet Barış SOYSARAÇ

İnsan niçin seyahat eder? Ne için yabancı yerler düşler; uzaklara, bilmediği yerleri gidip öğrenmeye heves eder insan? Hiç şüphesiz işin içinde iş seyahatleri, yurtdışında okuma, göç gibi sebepler olabilir ama her yıl görünüşte hiçbir sebep olmadan bir yerden bir yere giden insanları, ancak her kişide olan ve sebebi açıklanamayan bir gezme arzusunun varlığı anlam kazandırabilir. Çocuklarda uzaya ya da hayali mekanlara gitme isteği, yetişkinlerin tatillere veya emekliliğe sakladığı yurtdışına çıkıp dünyayı gezme düşleri, belli bir yaşı geçince hiç gezmemiş olmaktan dolayı hayıflanmak... Gerçekten görünüşe bakılırsa çok az kişi hayatının tamamını aynı sınırlı yerlerde geçirerek tatmin olabileceği fikrinde. Basitçe yabancı bir mekanda eğlenmek üstüne kurulu tatil turizmi ve kültür, bilgi, para edinmek için yapılan gezilerin arasında veya onların ötesinde, insanların seyahat tutkusunun daha derin bir anlamı var mıdır? Kimi zaman yolculuklarımızı kendi başımıza yaparız. Bazense dostlarımızla veya tanışmadığımız kişilerle turlarda yola çıkarız. Hepsinin ayrı bir değeri vardır. Kendi başlarına ayrı ayrı güzellerdir. Mesela yalnız seyahat etmek insanın kendisiyle yalnız kalıp kendisini bulmasına yardımcı olur. Yalnız görülen yerler hep daha bir huzurlu gelir, kalabalık olsalar bile; herhalde kendimizle birlikte daha az kişiyle birlikte, geldiğimiz yerden daha az düşünce getirdiğimiz için. Çevreyle kendi aramızda güçlü bağlar, kendi içimizde olumlu duygular keşfetmenin de ancak tek başına gezerek elde edilebilecek deneyimler olduğunu düşünüyorum. Aynı sükunete sahip olmaları zor olsa da yakın arkadaşlarla birlikte yapılan yolculuklarda daha çok eğlenileceği kesindir neredeyse: Yollarda birbirlerini uyutmayacak, farklı güzergahlar önerip kaybolacak, etraftakilerin dönüp bakmasına sebep olacak şekilde önemsiz şeylere kahkahalarla gülmek... Ve en önemlisi sonra birlikte, eğer ayrılınırsa birlikte olmayı hatırlayıp gülümsenecek anılar. Belki en güzeli de yolculuğa tek kişi olarak başlayıp dostlardan oluşan bir grupla bitirmektir, kulağa her ne kadar zor gelirse gelsin. Seyahat, en saf halinde basit deniz turizmi ve iş seyahatlerinden çok daha fazladır. İnsan sadece dinlenmek ya da çalışmak zorunda olduğu için değil, gezme eyleminin kendisi için gezer. Seyahate çıkmak üzere olanlara "neden" sorusu sorulduğunda çoğunun cevaplamakta zorlandıklarını hayal ediyorum. "Yeni yerler görmek için, yabancı dil öğrenmek istiyorum," gibi cevaplar geveler çoğu kapıdan dışarı fırlamadan önce. Pek çok seyyarın bazı sanatçıların üretmeden yapamadıklarını söylemelerine benzer şekilde gezmeden yapamadıklarını düşünmek mantıksız olmaz. Gerçi eğer mesele zorunluluk hissi ise, kimin arada sırada yerinde duramadan olmadığı zamanlar olmamıştır ki? Yaptıkları gezilerin insanları değiştirdiği düşünülürse bu çoğu kişide bir değişme isteği olmasına da bağlanabilir. Gerçekten de evine kapanıp hiçbir yere gitmek istemeyen kişiler ekseriyetle kapalı fikirli olurlar. Kendi bedenimizi dünyaya açmak bir anlamda aklımıza da aynı şeyi yapma fırsatı verir. Seyahat etmenin insanların ufkunu açtığını söylemek de yanlış olmaz. Beyin göçü, eğitim gezileri bir kenara bırakılırsa sadece gezerek öğrenilebilecek, akla önceden gelmeyecek pek çok şey vardır. İnsan kendi geldiği yerin değerini anlıyor her şeyden önce. Farklı kültürlerle, insanlarla, dillerle karşılaşmak zorunlu olarak ansiklopedik bir bilgi kazanımı anlamına gelmese de farklılıkların farkına varma ve kabullenme konusunda insanı olgunlaştırabilir. Gezilen yerlere bir daha aynı gözle bakılamayacağı da kesin olarak söylenebilir. Tanımadığımız bir yere gitmek, sadece orayı görmekten fazlasıdır doğal olarak; ondan sonra tüm dünyayı birden fazla kere değişmiş bir bakış açısıyla görmektir. Bir kapak açmadan kitap okumak, hayatı kitaba çevirmektir. Sonuçta güzel şeydir seyahat etmek. Dünyayı gezip görmek güzel şeydir.