Büyü ve Tembellik

Jonathen Strange ve Bay Norrel ise eski zamanlarda dünyadan silindiği sanılan büyünün tekrar ortaya çıkışı ve büyüye kendini adadıktan sonra fikir ayrılığına düşen iki büyücünün hayatını konu alan bir kitaptır. Büyü, insanoğlunun yüzyıllarca hayalini kurduğu o doğa üstü güçlere açılan bir kapıdır. Ne yazık ki kimse bu kapıyı henüz bulamadı. Ama hikayelerimizde, romanlarımızda ve filmlerimizde onlarca kez yer almıştır, belki de yüzlerce, binlerce kez, Jonathen Strange ve Bay Norrel de bunlardan sadece biri. Çok büyük bir hayranlıkla kurduğumuz bu hayal sandığımız kadar masum değil. Bu hayranlığımız, merakımız aslında, özetle, tembelliğimize dayanıyor. Çoğu insanın hayali rahat etmektir. Çalışmamak, işe gitmemek, kısacası sorumluluksuz olmak hemen herkesin hayallerini süsler. Büyü ise bu hayale açılan düşsel bir kısayol. Basit büyü kurgularından başlarsak kendi kendine evi süpüren süpürgeler, kendi kendine yıkanan bulaşıklar genellikle evde bu işle ilgilenen prenses ve kraliçelerimizin (abla ve annelerimizin) kurgularıdır. Belki biraz daha büyü-türsek işi (he he) ışınlanmak, ödevleri, taşıma işlerini yapacak, araştırmalara ve çalışmalara yardım edecek hizmetkarlar yaratmak da çok cazip ve büyülü öneriler. İnsanlar neden bu kadar tembel olmak istiyor sorusu çok da varmak istediğim yere gitmiyor ama onun yerine size sorum şu, insanlar neden tembel olamıyor? Neden herkes sadece kendi karnını doyuracak kadar çalışıp kalanında tembellik etmiyor? Tembellik etmek kolay, ve ucuz yolları da var, uyumak, televizyon karşısında yatmak... Sadece karınlarının tokluğu ve yatacakları bir yatakla izleyecekleri bir televizyon için çalışsalar, evleri sadece bu amaca hizmet edecek kadar büyük olsa, pahalı giysileri değil de bir mont, bir kaç gömlek ve tshirt, bir iki pantolonla, iki çift ayakkabı ömürleri boyunca yetse olmaz mıydı? Sanırım cevabımız hayır ve bunun yegane sebebi aç gözlülük. İnsanın her istediğinin, zevkinin temeli aç gözlülük. Şu güzel çanta benim olsa, şu güzel lokantada yemek yesem, şu güzel araba benim olsa gibi aç gözlülükleri sayesinde çalışıyor. Belki anne babalar, ben sadece çocuğumun en iyi yerlerde okuması ve en iyi yemekleri yemesi için çalışıyorum, diyecektir ve onlara da cevabım şu, siz de aç gözlüsünüz. Çocuğunuzu kendinizden önde tutmanız dünyadaki insanlar arasında sizi yine aç gözlü kılar ki hatta anne babaların aç gözlülükteki sınırtanımazlığını benden çok daha iyi, kendileri biliyordur. (Çocuğunuz için de öyle kalın, sorun değil). Çivi çiviyi söker dedikleri bu olsa gerek, iki duyguyu da ayrı ayrı incelerseniz aslında ikisi de İncil'de yer alan yedi büyük günah içerisinde, yani insanı kötüye iten en güçlü duygulardan. Fakat bu tehlikeli duyguların birbirlerine ters düştükleri bir sistemde yaşadığımız için iki günahtan yeterince işleyenler ya da yeterince az işleyenler, yani yeterince çalışan ve aynı zamanda yeterince yatan, televizyon izleyen, tembellik yapan mutluluk dediğimiz o kutsal halet-i ruhiyeye ulaşabiliyor. Şu fani dünyada günahsız bir kul olmasa da kulların mutluluğunun sevaplarına değil de, günahlarına bağlı olması, benim o kulların içinde yaşadığı anlayışlar ve kabuller karmaşasına hayranlık ve korku içinde bakmama sebep oluyor. En küçük çocuktan en yaşlı insana kadar her insanın geçmek isteyeceği bu kapının, insanların açgözlülüklerinin dallarından, tembellikleri tarafından inşa edilmişliği en büyük düşlerinin bile temelinin ne kadar karanlık olabileceğini gösteriyor. Dünyanın kalanıyla tanışmadan, doğuştan, içinden gelen aç gözlülük ve tembellik, insanları yanlışa iten yegane duygular değiller ve masum şekillerde kendini gösteren diğer duygular hayatımızı nası farkında olmasak da yönlendiriyor kim bilir.