HAYATI ANLAMLANDIRMAK

Farklı siyasi görüşlere saygı duyabilmek benim biraz zorlandığım bir konu. Denemiyor değilim. Deniyorum ama olmuyor. Yalnız bu durumumla ilgili önemli bir detay var. İster aynı görüşleri paylaşayım ister taban tabana zıt olayım, inandığı fikirler ve değerler uğruna bedel ödeyen herkese büyük saygım var. Bu sebeple 12 Eylül zindanlarında, inandıkları fikirlerin uğrunda genç yaşlarda kurban giden sağcı Mustafa Pehlivanoğlu'nu da solcu Erdal Eren'i de rahmetle anıyorum. Geçtiğimiz günlerde hayatını kaybeden Fidel Castro ve arkadaşı Che Guevara da inandıkları uğrunda bedel ödediler. Başlangıçtaki idealleri faşist diktatör Batista'yı devirmekti. Başarılı olamadılar. Hapse girdiler, işkence gördüler ama vazgeçmediler. İnandılar ve en sonunda başardılar. Che için devrim Küba ile kalamazdı. Bütün Latin Amerika'yı sosyalizmle tanıştırmak için Küba'dan ayrıldı. Fakat hayalini gerçekleştiremedi. Bolivya'da CIA ve rejim güçlerinin birlikte düzenledikleri bir operasyonla yakalanıp öldürüldü. Artık her şey bitti gibi gözükse de onu öldürenlerin beklediklerinin tam tersi oldu. Che'nin ölümü tüm dünyada büyük bir tepki yarattı. Che'nin ismi, ünü, fikirleri Latin Amerika'yı aşıp tüm dünyaya yayıldı. Che'nin meşhur fotoğrafı 1968'de Avrupa'daki öğrenci hareketlerinde bayrak oldu. Sonuçta Che hayatını feda etmiş olsa da o kazandı ve onu öldürenler kaybetti. Arkadaşı Zülfü Livaneli'nin "Gözüyle Kartal Avlayan Yazar" adlı eserinde de Yaşar Kemal'in önce bir gözünü ardındansa babasını kaybetmesiyle başlayan zorlu hayatını ve inandıkları uğrunda bedel ödeyen bir yazar olduğunu okuyoruz. Fikirleri ve mücadelesi dolayısıyla askeri yönetimlerin ve bazı iktidar sahiplerinin sürekli hedefinde olan Yaşar Kemal, kendisine yönelen tehditler yüzünden uzun yıllar çok sevdiği ülkesinden uzakta yaşamış bir yazar. Yıllar sonra ülkesine döndüğündeyse aynı tehditlerin devam ettiğini, Yaşar Kemal'in asılsız birçok suçlamaya maruz kaldığını okuyoruz. Ama o son nefesine kadar barış istemekten vazgeçmedi ve ölümünün ardından milyonlarca kişi onun için gözyaşları döktü. İnandıkları uğrunda bedel ödeyen insanlara saygı duymamın sebebine gelince... Onlara saygı duyuyorum çünkü ödedikleri bedelin neticesinde ne olacağını bilmiyorlar. Cesurca bir belirsizliğin içine atılıyorlar. Che Guevara ölümü göze alıp bütün Latin Amerika'da devrim yapmak üzere yola çıktığında ölümünün ardından fikirlerinin, mücadelesinin tüm dünyaya yayılacağını bilmiyordu mesela. Erdal Eren de idamının ardından onlarca şarkıya ve şiire konu olacağını düşünmemiştir herhalde. Hele ki bu ülkenin demokrasi şehidi başbakanı Adnan Menderes, idam sehpasında son sözlerini söylerken bir gün milletinin kendisine iade-i itibar da bulunacağını ve kendisi için bir anıtmezar yaptıracağını aklından bile geçirmemiştir. Bir fikre, bir inanca ne kadar bağlı olduğunun ölçütü onun uğrunda ödeyebileceğin bedeldir. Bir insana duyulan sevgi için de geçerlidir bu durum. Eğer bir insanı gerçekten seviyorsanız gerektiğinde ondan vazgeçmeyi bileceksiniz. Mesela ben sevdiğim bir kızın hayatından ona zarar vermekten korktuğum için kendiliğimden çıkmıştım bir keresinde. Bu sezon başlayan "Vatanım Sensin" adlı dizide de benzer bir durum var. Dizide Albay Cevdet vatanı uğruna vatan haini damgası yemeyi göze alıyor. Benim gibi itibara önem veren bir insana göre Cevdet'in vazifesi, vatan için ölmekten daha kutsal. İnsan hayatının bir amacı, bir anlamı olmalı. İnsanlar seneler sonra kendilerine ben bu hayatta hangi yolda ne yaptım diye sorduklarında soruları cevapsız kalmamalı. Bu amaç sadece belli bir siyasi görüş yolunda gitmek değildir. Kimisi ailesi için çabalar, kimisi hayvanlar için, kimisi de bu namussuz dünyada namuslu kalabilmek için... Bunlar için de bedel öder insan. Önemli olan hayatınızda kendinizi adadığınız şeyin ne olduğu değil kendinizi adayacağınız en az bir şeyin olması. Hayatınızı anlamlı kılacak bir şey... Aksi takdirde yaşadığımız yetmiş-seksen yıllık süre biyolojik bir döngüden başka bir şey olmayacaktır. İzzet Egemen Elver