BİR FİLMİ YAŞAMAK

Nereden geldiğini ve nereye gideceğini bilmediğimiz şeyler bazen bir tesadüften öteye gidebiliyor. "Good Bye Lenin!"le tanışma sürecim de bu şekilde gelişti. Odamda, masamda oturup bir solukta izleyiverdim. Bitirdiğimde kalp atışlarım hala hızlıydı. Fakat yine de o gün, hayatımın filmini izlediğimin farkında değildim. Good Bye Lenin, 2003 yapımı duygusal-komedi bir Alman filmi. Almanya'nın belki dünyayı değiştiren belki de dünya ile değişen tarihinden önemli bir kesiti sunuyor: Berlin Duvarı'nın yıkılışı ile artık hafızalarda yerini alacak olan Doğu Almanya'nın başkenti Doğu Berlin... Sosyalizm'e hayatını adamış anne 8 aylık komadan çıktığında Doğu Berlin kapitalizm ile tanışmıştı bile. Annesinin bu şoku kaldıramayacağını düşünen Alex sahte televizyon yayınlarından, konserve turşulara kadar bir DDR (Alman Demokratik Cumhuriyeti'nin Almanca kısaltması, yazıda böyle geçecektir) hayatı kurgular. İşte bu yazı ben hayatımda DDR izlerini deneyimlerken yolumun bu filmle tekrar kesişmesini anlatıyor olacak. Fil bize anatizme kaçmadan hem DDR'ın baskıcılığını hem Kapitalist düzenin dayattıklarını gösterir . Tesadüf bu ya, CocaCola'yı annesine yeni bir sosyalist içecek olarak tanıştıran Alex'in kardeşi yeni açılan McDonald's'ta çalışırken vakti zamanında Batı Berlin'e gidip dönmeyen babasını görür ama "Afiyet Olsun. Bizi tercih ettiğiniz için teşekkür ederiz" demekle yetinebilir. Hayırlı evladın vücut bulmuş hali olan Alex annesi komada iken onun hemşiresi ile tanışır. Alex'e destek olmakla beraber annesine sahte bir hayatı yaşatmasını eleştirdiğini fark ettiğimiz Lara'nın hastane odasında anneye ne söylediğini size bırakayım. Benim iz bırakan sahneleri ile ünlü bu filmle ikinci kesişimim tüm bu olayların başrol oyuncusu Berlin'de hatta Berlin'in doğu tarafında annenin koma süresince kaldığı hastaneye birkaç yüz metre uzaklıkta yaşarken oldu. İlk izleyişimden üç yıl sonra liseden mezun olup üniversite kaydımı dondurarak gittiğim YFU öğrenci değişim programında Alman gönüllü bir ailenin yanında yaşayıp bir Alman lisesine devam ediyordum. Eski Doğu Berlin'de gündelik hayatımı sürdürüyor olmak yeterince nefesimi kesiyorken tarihi sinema Kino International'in 50. yılı kapsamında "Good Bye Lenin!"i göstereceğini gördüm. Ertesi gün Alman babam ile kahvaltıda iken gazetede yeni bir "DDR'da Günlük Hayat Sergisi" haberini okuduk. Böylece DDR sergisinin ilk gününde oradaydım. Çok beğendim, çok şey öğrendim, çok da eğlendim. Ayaklanmalardan, fişlenmelere, toplu konut inşaasından, gri süpermarketlerine, DDR'ın efsanevi arabası Trabi'den, Levi's' a alternatif jeanlere... Oradan çıktıktan sonra DDR'ın gözde sineması Kino International'e Doğu Berlin sokaklarında bisikletimi sürerek gittim. Muhteşem bir zerafetle döşenmiş buram buram tarih kokan sinemayı yaşlı küçük çok keyifli bir kalabalık doldurmuştu. Gösterim esnasında üç yıl önce odamda izlediğim sahnelerin geçtiği yerlerde yaşadığımı fark ettim, gözlerim doldu. Filmi izledikten sonra anne rolündeki Katrin Saaß sahnede biraz konuştu ardından da etkileyici sesi ile şarkı söyledi. Yerine döndüğünde yanına ilk giden bendim. Kendi koltuğum ile onun koltuğu arasındaki mesafeyi nasıl aştığımı hatırlamıyorum. Hem heyecandan hem o zamanlar çok hakim olmadığım Almanca bilgim ile aşağı yukarı "Üç yıl önce filminizi Türkiye'de izledim. Şimdi burada sizinle konuşuyor olmak rüya gibi" dedim. Hemen bir fotoğraf çektirdik. Ayrılırken gayet içten sarıldı. Mutluluktan ölebilirdim. Arkamdaki kalabalığı fark etmemiştim. Mutluluktan eve gerçekten koşarak gittim. Benim Good Bye Lenin maceram şimdilik böyle sonlanırken (Hala arada bir ah Alex rolündeki Daniel Brühl de hatta tüm kadro da orada olsaydı diye iç çekmiyor değilim. Kim bilir belki bir Berlin ziyaretimde karşılaşırız.) filmin sonundan da bahsetmek lazım. Alex'in yatağın başucunda uyuya kaldığı bir gün anne sokağa çıkar ve yarısı kopmuş Lenin heykelinin sökülüşünü görür ve Lenin ile göz göze gelir... Anne, Alex'in kameramanlığını yapıp dostunun sunduğu haber bültenini oğlu ile izlerken artık televizyona değil belki minnettar belki manidar gözlerle oğluna bakmaktadır...