MODANIN ESARET ÇARŞAFI

Son birkaç yüzyıldır toplumun maddi durumu orta ve ortanın üzerinde olan kesimlerde var olan moda, ilk olarak giyim çatısı altında görülmeye başlamıştır. Önceleri giyim, insanların örtünme ihtiyacından doğmuş ve insanların örtülü ya da giyinik durumda iken kendilerini güvende hissetmeleri giyimi hızla yaygınlaştırmıştır. Her coğrafyanın kültürüne bağlı olarak giysinin kalınlığı ve yapımında kullanılan malzemeler değişiklik Malzemesi ne olursa olsun, g göstermiştir. iysi, ilk kullanımının üzerinden zaman geçtikçe kirlenir, yıpranır ve eskir. Bu süreç insanların ikinci bir kıyafete ihtiyaç duyma durumunu doğurur. Dolayısıyla ikinci kıyafetin eskisinden daha sağlam ve daha farklı olması beklentisi de beraberinde gelir. Bu daha iyisini bekleme hali o dönemlerde adı böyle anılmasa da aslında modaya ilk adım atıştır. Zaman geçtikçe her birey kıyafetine kendinden bir parça katarak farklı ya da daha iyi olma yönünde modayı ilerletmiştir. Giderek toplum içerisinde bu işe yatkın olanlar terzi, diğerleri ise müşteri sınıfı haline gelmiştir. Moda genelde toplumun daha geniş kitlesine hitap edebilen şahsiyetler aracılığıyla yönlendirilmiştir ve bu yön verenler genelde kral ve kraliçeler ve onların veliahtları olmuştur. Örnek vermek gerekirse, guatr hastalığını saklamaya çalışan İspanyol Kraliçesinin 'ruff yaka' kullanarak bunu moda haline büründürmesi ya da Kastilya Kraliçesi Portekizli Juana'nın hamileliğini gizlemek için kullandığı 'çember eteğin' moda oluşu. Modanın beraberinde getirdiği her yeni fikir tümüyle benimsenmiştir denemez ancak her birinin kabul gördüğü bir topluluğun olduğu gerçeği de inkar edilemez. Moda ile güzellik anlayışının birbirleriyle dolaşır hali ise özellikle kadınları tepkilerin hiç birine aldırış etmeden daha güzele ve daha farklıya giden yollarında adeta tam yol ilerletmiştir. Kadınlar artık moda devrimleri yaratmaya ve bunları ticari amaçlarla tüm dünyaya yaymaya başlamıştır. Konu daha çok maddiyata dökülmüş ve ilk zamanlarında birkaç kişinin öncülük ettiği moda, akımlar halinde yayılarak büyük tekstil firmalarının stilistlerinin bayrağı devralması durumunu gün yüzüne çıkarmıştır. Modanın popülerleşip büyük bir sektör haline gelmesiyle birçok insana ekmek kapısı oluşuna karşın maddiyata dönük seri üretimler sonucunda asıl olan farklı, özgün ve kullanışlı olma amaçlarından uzaklaşan moda kavramı ile insanların yedikleri, içtikleri, giydikleri, yani hoşlandıkları neredeyse her şey aynılaşmıştır. Moda, her türlü sınıf farklılığına da öncülük ederek bir simge halini almıştır ve toplumda sözü dinlenen her insan bu durumdan hoşnut olup olmadığına bakılmaksızın akımlara ayak uydurmak durumunda kalmıştır. Modanın çoğu bireysel hayata yön verişi bir bakıma standart bir toplum yaratmıştır. Moda, kalıplaşmış kişiliklerle kar amacı güden kitlesel medya programlarına konu olmuş ve içler acısı bir şekilde bu gibi programlara talep gitgide artmıştır. Tam da işte bu noktada çok anlamlı olacağını düşündüğüm bir Beyonce şarkısından alıntılar yapmak istiyorum: Kafandakilerin önemi yok. Sadece ne giydiğin önemli... Mükemmellik insanlığın hastalığıdır. Aslında plastik ameliyata ihtiyacı olan ruhtur. Televizyon daha büyük daha iyidir der. Vogue daha ince daha iyidir der. Şarkıda da gördüğümüz ama buna gerek dahi kalmadan hepimizin bildiği bir durum 'moda' kavramının tuzaklaşmış etkileri. Gerek bilinçaltımıza gerekse cüzdanlarımıza kasteden reklamcılık anlayışları da modanın popüleritesini kaçınılmaz kılmakta. Tabiri caizse moda sektörü o kadar kötüye gitti ki toplum, sadece doyumsuzca alışveriş yapmaları için hipnotize edilmiş köleler haline getirildi. Belki de modayı bu kadar cezbedebilir kılan şey ulaşılabilirliğidir, kim bilir? Her yerde, her an, gözümüze ilişebilirliği... Bu sektör dünyayı tekdüzeliğe itmiştir. Örneğin, binlerce senelik Çin Uygarlığı günümüzde "Qipao'' adlı tarihi giysisini unutmaya yüz tutmuştur. Tüm bu tutsaklıkla yaşayan insanların içerisinde kendimizi birden geri çekemeyiz belki ama, bunu azaltabilmek için farkındalık oluşturmalıyız. Ancak bu şüphesiz hızlıca yayılmayacaktır. Bireyden bireye, teker teker... Umarız. BAHSİ GEÇEN ŞARKI: Beyonce-Pretty Hurts : https://www.youtube.com/watch?v=LXXQLa-5n5w