Deniz Mahsüllü Kürk Mantolu Metafor Kapatması Tarifi Frederich Leighton Balıkçı ve Siren, tuval üzerine yağlı boya, 1856-58 Sen de haksızsın Sabahattin, en az "batıl hükümlerine isyanın en iyi şeklini cinsi arzularını başıboş bırakmakta bulduklarını zanneden genç kızların halini sahiden hazin"1 bulan Raif kadar, kendisini boğan insan deryasını dahice betimlerken en mühim muhatabı olan kendisini gözardı eden Raif gibi. Boşuna değil ya, kölelerin şairi Alves'in ve basın özgürlüğünün mendireğindeki babaları söktüren kapitalistlerin adına ödüller verdiği Pulitzer'in doğduğu yıl, bir Narodnik 1 Sabahattin Ali, Kürk Mantolu Madonna isimli kitabından. sordu: Suçlu Kim?2 Senin zihni tezahürün kendi parlattığı yardım fişeğini göremeyen Eristik Diyalektik'tir, kazanımın yalnızca öbür senin kaybıdır. "Özgür deniz, dinleyen evren, çırpınan düşünce Tanrıdan haber salar bu yana Ne korsan teknesi yelkenliler, ne buhar gemileri Ne homurdanan uçaklar kulaç kulaç Gül yaprağından hiçbiri sağlam değil Fındık kabuğundan fark etmez. İnsanoğlu da sağlam değil İnsanoğlu sayrı, insanoğlu çökmüş... Bir kurşundur umut, attığın yere gitmez..."3 Papa, Echo, Sierra! Echo, Tango! 4 Sabahattin... Senin Madonna'n bahriye kitaplarında gaip mağrurca fısıldarken Raif'in kulaklarına "İleride arkadaşlığımızı bulandırması ihtimali olan şeyleri açıkça konuşmaktan çekinmemeliyiz. Bu gibi meselelerde korkaklık zararlıdır... Ne olur? Anlaşamayacağımızı anlarsak veda eder ayrılırız... bu kadar mühim bir felaket mi? Hayatta yalnız kalmanın esas olduğunu hala kabul edemiyor musunuz? Bütün yakınlaşmalar, bütün birleşmeler yalanadır. İnsanlar ancak muayyen bir hadde kadar birbirlerine sokulabilirler, üst tarafını uydururlar"5 diye enginlerin sonunu, İbrail'de "Muhabbet, merhamet, sevgi ve isyanla dolu olarak kalbini, yani bütün varını sunmaya gelmiş, halbuki tecrübeli bir arkadaş ona bu kalbin bir işe yaramayacağını söylüyor"6 azarıyla haykırarak aslında "kalbinizle haritalarınız müsavi" demeye çalışan liman işçisi öleli çoktan beş yıl olmuştu. 7 Ve sen unuttun, nasıl kafa sayısı kadar düşünce çeşidi varsa kalp sayısı kadar da sevgi çeşidi vardır, diyen ve malını fukaraya dağıtıp sevginin elini son kez zatürreden tutanı. 8 Adını sen koydun sevginin Sabahattin, sanını suç maneviyatından seçen sendin. " Olup bitenleri, duygularımızdaki gelişmeleri adlı adınca anmadığımız için mi güzeldi her şey?"9 " Sana güzel gelen her şeyi öper misin?"10 2 Suçlu Kim?, önsosyalistlerden Aleksander Herzen'in kitabıdır. 3 Cahit Külebi'nin Batı isimli şiirinden. 4 Denizcilikte uluslararası kodlama, baş harfler alınır. 5 Kürk Mantolu Madonna'dan. 6 Panait Istrati'nin Uşak isimli kitabından. 7 Sabahattin Ali, Istrati öldükten 5 yıl sonra Kürk Mantolu Madonna'yı yazmaya başladı 8 Söz konusu kişi Tolstoy'dur, sözler ona aittir. 9 Suçlu Kim?'den. 10 James Joyce'un Sürgünler isimli kitabından. Senin itirazların denizde sürgünlerden değil, suçluysa verilecek cevapların berisinde. Nefesini tutmayı tercih eden gemi işçisinin katlanan basınçla usulca çatlayan kalbi sana ne öğretti?11 Bu sorular hep sana, hepsi senin için. Mamafih, ısrarla, "Her şey güzel! Çok güzel! Güzel olması gerek, Balıkçı kız ve şarkısı için böylesi gerek,"12 ... demektesin, Raif kadar umudunun kaynağını güzellikte arar ve Raif gibi bunu sebebini bilişini hasıraltı edersin. Denizi hasır edip altına girmeye ne dersin? Yoo, hayır, bencilsin Avrupa'da hayaleti gören sakallı adamın söylediği gibi13 ve Raif'i onlarca yıl nihai kararını vermekten alıkoyacak kadar. "Denizdi bakan sabaha, yorgun, ağır, derin, kırışık, eskimesiz, çoğalmayan ve çoğaltmayan. O bile ölürdü ha? Sokuldum ısıyı oluşturan, dokunan, dokunabilmeyi bilmez ellerine"14 ... ölümün, diye bitebilsin diye bu cümle, onlarca yıl ölümlülüğe sevinme yalanı ha Sabahattin! "Ölümlülüğe sevinmek yalanı, ölümsüzlüğe vurgunluk aldanısını yanında daha mı yiğitçe, sağlam, düz, gerçeğe en yakın gerçek? Menekşeler yinelenmesin mi peki? Ama ne diyormuş Pavese: 'Topraksın, ölümsün sen, mevsimin karanlık, sessizlik senin. Yaşayan hiçbir şey ağaran güne daha uzak olamaz senden.' Neden, birçok kez neden, 'ödünsüzlükte', 'yoklukta', 'yokluk öncesi'ndeyim sararmışlığı, anlat bana. Nasıl bir yansımasın sen? Ya da yanılsama mısın? Niçin oyunun içindesin de, oyunla oyunlaşmıyorsun? Sıcaklığını neden bu kadar eriyik duymak? Anlat... kendi ellerindir tuttuğun de. Biz bizi birbirimize vermedik de. Biz deme... ben eşit, ben de."15 İstersen hemen şimdi, birlikte... Söyle artık. Papa, Echo, Sierra! Artık biliyorsun, sevgi sevenden önce öldürülmemeli. Ve biliyorsun, Madonna kürk mantosuyla açıkdenizde aranmamalı, yoksa serin suları sundurma edinmek işten değil, bekletilmemeli hatta. Bir kurşundur umut, attığın yere gitmez. Sen de, Raif gibi, en az Raif kadar haksızsın. Şimdi, suçlu kim Sabahattin? Bir kadın öleli elli küsür yıl olmuş Sabahattin Ali ile sohbet ettirebiliyorsa sizi, o kadın ne güzel kadındır, ondan uzak olmak aynı seviyede acı. Bunun suçlusunu ararken doğan yaratıcılığı sevinçle karşılamak utancı bir haksız ararken bencili bulmaktan başka şey olamaz. 11 Jack London'ın Martin Eden isimli kitabında Martin Eden'in intiharı. 12 Arthur Rimbaud'un Çengi Midir? isimli şiirinden. 13 Karl Marx, Manifesto'ya "Avrupa'da bir hayalet dolaşıyor" ile başlar ve 1844 Elyazmaları isimli kitabında "Sevgi yalnız bir insana bağlılık değildir. Bir tutumdur. Kişinin yalnız bir sevgi nesnesine değil, bütünüyle dünyaya bağlılığını gösteren bir kişilik yapısıdır. Kişi yalnız bir tek kimseyi seviyor, başka her şeye karşı ilgisiz kalıyorsa sevgisi sevgi değil, genişletilmiş bencilliktir" der. 14 Vüsat O. Bener'in Buzul Çağının Virüsü isimli kitabından. 15 Buzul Çağının Virüsü'nden.