Beyaz Kuğu Olmaya Çalışmak

İnsan özünde kötü müdür yoksa kötülük dışarıdan mı gelir insanın özüne? Black Swan bu felsefi soruya karamsar bir bakış açısıyla bakıyor. Yönetmenin önceki filmleri Requiem for a Dream ve The Fountain de benzer şekilde görünene değil asıl olana, öze dokunan filmler. İnsanlığın iyi mi kötü mü olduğu yoksa çevresi ve iradesi etrafında gelişen nötr varlıklar mı olduğu hep çok uzun süredir üzerine düşünülen ve tartışılan bir konu. Çevremizi ve kendimizi incelediğimizde de bu soruyla belki de çok rahatsız olarak karşı karşıya kalabiliyoruz. İnsan kendini toplumdan soyutladığında çevreyi eleştirmesi hiç zor olmuyor. Fakat eleştirdiğimiz topluluğun üyelerinden biri olduğumuzu anladığımızda asıl eleştirdiğimiz topluluk değil kendimiz oluyor. Dünyadaki her kötülük ve ve her iyilik veya her tercih yaşantımızı ve düşüncelerimizi bir şekilde etkiliyor. Film iyi ve naif bir karakter sergileyen Nina etrafında gelişiyor. Saf iyi karakter yani beyaz kuğu(White Swan) ile kötü, bencil karakter siyah kuğunun(Black Swan)çarpışmasını izliyoruz. Filmin bu kadar saf iyi bir karakter etrafında gelişmesinin bir nedeni var. Eğer Nina gibi birisi bile içinde kötülük barındırıyorsa kötülüğün bütün insanların içinde olma ihtimali de vardır. İyilik veya kötülüğün doğasından bahsediyorsak öncelikle anlamlarını araştırmamız gerekiyor. İyiliğin tanımını yapalım, etrafımızı, çevremizi düşünelim ardından. Ben iyiliğin insanın bilincini terbiye etmesi olarak yorumluyorum. Bilinç bencildir, sadece kendini düşünür, bütün sevgisi kendi içindir. İlişkileri, düşünceleri, sözleri kendini yüceltmek, hayatta kalmak içindir. İngilizce'de buna ego, İslam Felsefesi'nde ise nefs denir. Amaç ise ortaktır; onun terbiye edilip, dengelenmesi. Bilinci bizden farklı bir şey olarak düşünmenin zorluğunun farkındayım çünkü bu zorluğu ben de yaşıyorum. Fakat ya bilincimizse bizi kötülüğe, bencilliğe sürükleyen? Günaşırı televizyonlarda, internette gördüğümüz haberler insanlar hakkında bize neler söylüyor? Mesela Filistin'deki insanlara yapılanlar, Suriye'deki kadınlar ve çocuklar mesela, göçmenleri ülkelerine almamak için para vermeyi teklif eden Avrupa ülkeleri mesela... Bunları düşündüğümüzde insanlığın ortak çıkarlarını, paylaşmayı görebilmemiz mümkün değil. Kendi hayatını diğerlerinin üstüne koymak için insanların yapamayacağı şey yok. Bütün bu savaşları, sefaleti, yoksulluğu insanlığın bencilliği olmadan açıklayabilmek mümkün değil. İnsanlığa umudumuzu kaybetmemiz bundandır belki de. Peki ya biz bu çevrenin bir parçası değil miyiz? Toplumun bir parçasıyız. Kapınızın önünü süpürmeden dünyayı temiz tutamayacağımız gibi kendimizi düzeltmeden, iyiye yöneltmeden de dünyayı iyiliğe götüremeyiz. İyi olmak kötülük yapmamak demek değildir. İyi olmak iyilik yapmak demektir. Hayattaki amaçlarımız için yaptıklarımızı düşünelim. İyi olmak için neler yaptığımızı düşünelim. İnsanlığın özünün kötü olduğundan bahsetmiyorum. Aksine insanı yönlendirenin iradesi olduğunu ve insanın bu iradeyi iyiliğe yönelmek için kullanabileceğinden bahsediyorum. İnsanlığın büyük potansiyelinden bahsediyorum. Kuyuda mahsur kalan bir köpeği kurtarmak için gecesini gündüzüne katan insanlardan bahsediyorum mesela. Gördüğü evsize yardım etmek için kendi yemeğini paylaşan çocuktan bahsediyorum mesela. Başkalarının ihtiyaçlarını kendi isteklerinden önce gören iyi insanlardan bahsediyorum. Bu insanlar doğuştan iyi değiller. Kalplerinde bir iyilik ile doğmadılar. Onları yönlendiren kendi iradeleri. Tıpkı Nina'yı amacına ulaşmak için kötülüğe dönüştüren irade gibi. Hayattaki amaçlarımızın benliğimizi dönüştürmesine izin vermeyelim. En iyimizin içinde bile kötülük, en kötümüzün içinde bile iyilik olabilir. Asıl sorun onu ortaya çıkartmak için uğraşmakta. Bilincin terbiyesi tam da bu noktada karşımıza çıkıyor. Bilincimizi irademizi iyiliğe yöneltmek için kullanırsak yani onu terbiye edersek insanlık iyiliğe ulaşacaktır. Kötülük insanın özünde olan bir şey değildir. Kötülük de iyilik de dışarıda kendine ulaşacakları bekliyor. Unutmayalım siyah kuğu olmak da beyaz kuğu olmak da bizim elimizde. Umalım da iradesini beyaz kuğu olmak için kullananlar dünyayı kaplasın. Çağrı ÇAVUŞ