AYDINLIKTAN KARANLIĞA

Hepimiz doğduğumuz andan itibaren müziğin içindeyiz. Yani etrafımız sürekli bir çeşit müzikle sarılı. Bu arabaların çıkardığı motor sesi de olabilir, bir sopranonun sesi de... Ben müzikle ne zaman tanıştığımı tam olarak hatırlamıyorum. Bu hafta sonu bir senfoni orkestrasının konserinde bulundum ve aslında bu konser bir açıdan müzikle nasıl tanıştığımı hatırlamama yardım etti. Bunun yanında nasıl hissettirdiğini de paylaşmak istedim. Sanıyorum tam olarak yapamayacağım ama deneyeceğiz bakalım. Konserin adı Karanlıktan Aydınlığa. Bu ad içerik ile biraz çelişkili. İlk bölümde orkestra; soprano Mojca Erdmann şarkılarını söylerken neşeli, umutlu, huzurlu şarkılar çalıyor Mozart ve Strauss'tan. Heyecanla ikinci bölümü bekliyorum, çalınacak parçayı biliyorum ve çok seviyorum, çok karamsar bir parça. Aslında konserin adı Aydınlıktan Karanlığa olmalıydı. Bu sayede insanlığın gidişatına küçük bir göndermede bulunurduk. Belki de karanlığın aydınlık, aydınlık sandığımız şeyinse asıl karanlık olduğunu belirtmeye çalışıyorlardı, bilmiyorum. Karanlık aydınlık ilişkisini sorgularken ilk melodiyi ne zaman kulaklarımda ya da beynimde hissettiğimi düşünmeye başladım. Bilmiyordum. Bildiğim şey bir hevesle yedi yaşında gitara başladığım sonrasında da en yakın arkadaşlarımdan birinin etkisiyle piyanoya yöneldiğim. Klasik müziği anlamaya çalışmaya başlamam da piyano çalmaya başlamamla paralel olarak gelişti. Bunları kafamda kurarken en ön sıranın ortasında gömlekli, papyonlu, yaşlı bir beyefendinin oturduğunu fark ettim. Çok dikkatimi çekti çünkü yanımda oturan bayandan her konsere aynı şekilde gelip, aynı yere oturduğunu öğrendim. Aslında ben de onun gibi olmak istiyorum sanırım. Yaşlandığımda her cumartesi konsere gitmek istiyorum. Aynı tebessümü kendi dudaklarımda görmek istiyorum. Sonra şef sahneye çıktı. Şef Avi Ostrowsky yanakları sıkılası bir adam gibi görünse de büyük ihtimalle çoğu orkestra şefi gibi aşırı sert. Piyano öğretmenim Yulduz Hoca'yı hatırlattı bana. Yulduz Hoca'dan piyano dersi alabilmek için mülakata girmem gerekti. Önüme notalarımı koyup çalmaya başlamıştım. Dördüncü sınıftayım, zaten çalabildiğim parça sayısı, katabildiğim yorum kısıtlı. Üstüne üstlük, müstakbel piyano hocam ailemle oturmuş beni izliyor. Ben de onlar beğensin diye çalıyorum. Sonradan fark ettim ki çaldığın şeyin sana bir şeyler ifade etmesi gerekiyor, bir başkasına değil. Başkalarının zevki için bir şeyler çalmak müziğin doğasına aykırı. Bu, stresle başlayan tecrübe, aslında olması gerekenden çok ama çok uzaklaşarak hep stresle devam etti. Müzik ve stres ne kadar farklı şeylerse ben de işte o kadar aynı tutuyordum. Piyano sınavlarına girmeye başladım. İçimden piyanonun bir rahatlama aracı olması gerektiğini düşünürken yaptığım tek şey sınav için çalışmaktı. Şu an fark ediyorum ki dördüncü sınıftaki bir çocuğun anlayamayacağı acı bir ironi bu. Hayatımızda neredeyse her alanda bulunan ve bir şeyi ne için yaptığımızı anlayamamamızdan kaynaklanan bir ironi... On birinci sınıfın sonunda artık piyanonun son sınavına girecektim. Belki dördüncü sınıftaki bir çocuk ironinin farkına varmayabilir ama ben on birinci sınıfta hala neden müzik yaptığımı anlayamamış bir biçimde müzik yapmaya çalışıyordum. Sonuçları bir hayli ağır oldu. Bir yıl boyunca çalıştığım sınavdan kaldım. Sonra da piyanoya küstüm. Kalmamın sebebi yeteneksizliğim ya da çalışma eksiği değildi, kafamı kurcalayan zorunluluk hissiydi. Sınavlar benim için her zaman bir işkenceydi. Her zaman, her şeyin ortasında onlar vardı, parçaları kendileri için değil sınav için çalıyordum. Başka bir şeye ulaşmak için araç olarak kullandığımız çoğu uğraşımızda başarısız oluyoruz. Ben huzur bulmak için çalmalıydım. Müziğin doğuşu insanın kendisini keşfetme isteğine dayanıyor ve insan kendini keşfettikçe huzur buluyor. Ben bu sürecin önüne ket vurdum. Sonunda anladım. Sekiz senemi aldı ama piyano ile barışmakla kalmadık arkadaş olduk. Artık sınavlardan önce çalıyorum piyanoyu. Beni rahatlatabilecek çok nadir şeylerden biri olduğundan, başına oturduğumda beynimde hiçbir endişe kırıntısı kalmadığından... Aslında Karanlıktan Aydınlığa başlığı bu anlattığım hikaye için uygun olabilirdi. Konserin birinci bölümü boyunca bu saçma sayılabilecek düşüncelerde gidip geliyordum. Sonra ikinci bölüm başladı. Shostakovich, 10. Senfoni. Hislerimden başka hiçbir şey düşünemedim. Sadece birkaç duygu... Size bir şey ifade ediyorlar. Anlaşıldığınızı hissediyorsunuz. Belki de anlıyorsunuz. Konsere gitme amacım bu işte. Anlamak, anlaşılmak. Konuşmadan, hareket etmeden, hiçbir şey yapmadan, yapmamıza gerek kalmadan duygularımızla anlaşmak. Birinci bölümdeki saçma düşüncelere rağmen on dakika sonrasında hiçbir şey düşünemeyecek hale gelmek. Müziğin türü sizi farklı anılarınıza, farklı düşüncelere götürüyor. Bazen tamamen bağımsız bir şey, bazen çalınan parçanın nasıl, ne koşulda yazıldığını düşünüyorsunuz, bazense demin anlattığım gibi: düşünmüyorsunuz. İzole olabiliyorsunuz, bir an için dünya üzerindeki tek insanmışçasına yalnızlaşıp sonrasında dünya üzerindeki yedi milyarla bir olabiliyorsunuz. Kendinizi bir insan, hayvan, bitki, cansız bir varlık ya da dilediğiniz herhangibir şey gibi hissedebiliyorsunuz. Müziği bu yüzden seviyorum. Sizi olmak istediğiniz şey yapıyor ya da ne olmak istediğinizi bilmiyorsanız farkına varmanızı sağlıyor. İnsanlara bakıyorum, bazıları ilk geldikleri ana göre büyük ölçüde rahatlamış, yüzlerinde hafif bir tebessüm, birbirleriyle konseri beğenip beğenmedikleri hakkında konuşuyorlar. Herkes en azından bir şey hissediyor. Küçük bir anlığına da olsa dünyadaki iğrençliklerden sıyrılabilmişler. Bir gün, bir roman okudum, hayatım değişti der Orhan Pamuk, Yeni Hayat'ta. Belki de bir müzik dinleriz ve artık hayatlarımız değişmiştir. Müzik hakkında pek bir şey bilmem ama şunu söyleyebilirim ki birtakım notaların birleşiminden oluşuyor olmasına rağmen o notalar kendilerinden çok daha büyük bir amaca hizmet ediyorlar.