Pando Mazi, Ta Vri Stomaste, Pando Mazi

İnsanların yapmacık dünyasından beni sıyırıp olağanüstü bir dünyaya taşıyan Alemdağ'da Var Bir Yılan eseri, bana içtenliğin güzelliğini ve insanlığın gerçeklerini gösterdi. Birinci tekil şahıs anlatımının yazarla bütünleştiği bu öykü hazinesini okumaya başladığımda, daha ilk saniyeden bir sinemadan çıktığımda yağan yağmur yüzünden kendimi yalnızlığın ortasında buldum. Ardından köpeğim Arap ve en iyi arkadaşım Panco ile tanıştım. Sait Faik, öyküleriyle hayal gücümü genişletti, sonlarını kendim tamamladım, çünkü betimlemelerle beni dünyasının içine çekti. Aramızda lafını etmekten çekindiğimiz, insana özgü tüm özellikleri, iyisiyle kötüsüyle olaydan olaya, mekandan mekana atlayarak yansıtmış. Nasırı, yağmuru, çamuru, kusmuğu, küfrü, her şeyi çekinmeden kaleme almış. Önyargılara karşı gelip, mekanına yabancılaşmış. Alkole esir olmuş, yalnız hissettiğinde de Panco ile konuşmuş, dertleşmiş. İstanbul'u eleştirmiş, pisliğini dahi en zengin üslupla anlatmış. Bu üslubun destekçisi beş duyu organımızdır ve Sait Faik, bu zenginliği yakaladıktan sonra belli bir olaylar zincirine ihtiyaç duymamış. Kısa kısa öyküler olsa da beni sorgulamalara yönelten betimlemeler ve bir hayal gücü karşı karşıya kaldım. Atikali! Atikali! Sait Faik beni "Öyle Bir Hikaye"de Atikali'ye götürdü. Sonra hayat arkadaşı Pakize'yi öldürmüş olan Hidayet karakteri ile tanıştım. Hidayet Pakize'den başkasını görmezmiş. Çok aşıkmış ona. Nasıl sevmiş Hidayet Pakize'yi biliyor musunuz? Deli gibi sevmiş, onun kokusunu bir dakika duymadan durmamış, günün kararmasını da ağarmasını da onunla yaşamış, onsuz bir şey yiyememiş. Belki de sevgisi takıntıya dönüşmüş, dayanamayıp kalbinde öldürmüş Pakize'sini Hidayet. Az sevmek diye bir şey yoktur zaten. Hangimiz Hidayet gibi değiliz ki? Mesela ben sevgiyi tattıysam tüm şarkılar bana sevdiğim kişiyi hatırlatır. Fatih Parkı'na götürdü sonra Sait Faik beni. Islak yerde oturmuş adamın biriyle tanıştım. Soğuk havada ıslak yere oturmak beni ne kadar rahatsız etse de o adamın anlattıklarından sonra ferahlık duygusunu hissettim. Karısının, kızının ve oğlunun kokularından, sümüklerinden rahatsız olan bu adam, huzuru kainatın altında yatmakta ve cigarasını yaktığında uçuşan dumanların özgürlüğünde bulmuş. Adam, anlatıcıya bunları anlatırken, yağmura saçım bozulacak, üstüm ıslanacak derdiyle çıkmamanın ve müziğimi açıp dinlerken yağmur tanelerinin düşüş ritmine adımlarımı uydurarak yürümenin keyfini yaşamış kadar oldum. Özgürlüğü bu adam gibi tatmaya çok hevesli tüm insanları her haliyle ele almış Sait Faik. Ardından Atatürk Köprüsü'nde Haliç'e öğüren sarhoş bir adama yardım etmiş anlatıcımız. Onun sarhoş adama söylediğine göre içmeliymişiz... İçince çok içmeliymişiz. Gülsüm Güdükbay 21401148 Sonra esere adını veren öyküyle Alemdağ'a götürür Sait Faik bizi. Alemdağ'ı uzunca anlatır. Bu sefer de tiyatrodan çıkışta kar ile karşılaşırız. Bembeyaz. Evinde birini bekler umutla. Evini anlatır, evi dünyadan çok ötededir. İzolasyonun yaşattığı yalnızlığı gösterir bize. Beş duyu organımıza hitap ederek anlatır Alemdağ'ı. Simitçinin sesini duyup havanın ılıklığını tenimizde hissederiz. Peki ya İstanbul? İstanbul pistir, sokakları çamurlu, köprüleri balgamlı, geceleri kusmukludur, aynı yatakta yatanları ise yalnızdır. Kızılay'a gittiğimde gözlemlediklerim de böyle. Kimin yüzüne baksam o yalnızlığı, hangi sokağa baksam o pisliği, çamuru görüyorum. Alemdağ'a geri dönüyorum. Keçi, keklik, tavşan ve bir yılanla oynarken buluyorum kendimi. Birden bir vahşilik dönüyor ortalıkta. Sonra yılanı, kekliği, keçiyi ve tavşanı ise kahvede bir adamın kürkünden anımsıyorum. En vahşi hayvanın da en uysal ve tatlı hayvanın da sonunun ölüm olduğunu görüp, gücün ya da görüntünün güzelliğinin o canlının öleceği gerçeğini değiştirmeyeceğini anlıyorum. Balıklar genelde parlak pullu ve rengarenk olur değil mi? Sait Faik'in "Dülger Balığının Ölümü" öyküsünde anlattığı dülger balığı öyle değilmiş maalesef, balıkların en çirkiniymiş. Efsanesi de varmış, Akdeniz'in balıkağasıymış. İsa bir tanesinin kulağına bir şey fısıldadıktan sonra bir daha ahkam kesmemiş Akdeniz'de. Oltaya takıldı mı dehşete düşüyormuş. Hangimiz ölümden korkmayız ki? Dülger balığının oltaya takıldığında dünyasına küsmesini okuduktan sonra yaşamla ölüm arasındaki ince çizgiyi fark ettiğim anlardan biri aklıma geldi. Daha dört yaşındayken eski evimizin bulunduğu apartmanın bahçesine oyun oynamaya inerken asansörde kalmıştım iki saatten fazla. Işıklar sönmüştü ve asansör kat arasındaydı. İki saat bana iki yıl gibi gelmişti ve küçüklüğümün verdiği korkuyla kafamda öleceğime ve hayatımın geri kalanını orada geçireceğime dair senaryolar kurmuştum. Kurtulduğumda belki de doğumumdan sonra ilk defa özgürlük hissini tatmıştım ve on yedi yaşıma kadar tek başıma asansöre binememiştim. Sait Faik'in bu eseri bana incecik bir kitabın birçok dünyaya kapılarını açabileceğini açıkça gösterdi. Kısa kısa öyküler; bilinç akışları, kaybolmuş zaman algıları ve gerçeküstücülük ile hayal gücümü muhteşem bir şekilde kullandırdı bana. Fatih parkında sarhoşluğu ve özgürlüğü hissettim. Yalnızlığı, sevgiyi, ölüm korkusunu ve mutluluğu tattım İstanbul'da. Alemdağ'da hayvanları izledim, Akdeniz'in eski balıkağası Dülger balığıyla tanıştım. Dahası, anladım ki "Sevmek, bir insanı sevmekle başlar her şey."