SONSUZ ODALAR

Bazı vakitler gelir ya hani, iç sesiniz arka fonu olur hayatınızın. Her hareketiniz kendi öykünüzün bir satırı olarak kaydına geçer bilinçaltınızın. Kafanızdaki ses sizin her eyleminizi rapor eder en son okuduğunuz yazarın üslubuyla, havasıyla. Böyle zamanlarda yalnızlık hakimdir, belki biraz da hüzün ama rahatsız etmez bu sizi; çünkü adeta kendi öykünüzü yazmadan yaşamaktasınızdır. Kareler, olaylar, neticeler gözünüzün önünden geçer, sizse çok uzaklardasınızdır zihninizle. Uykuya dalmadan hemen evvelki o dakikalar ya da sabah ağız kuruluğuyla kalkılmış rüyayla gerçek arasında kararsız kalan insanı- o zamanlar, o bulutsu, ipeksi anlara benzer bir hülyada dolaşırsınız. Baktığınız basit bir yaprak rüzgara hem kendini hem sizi katar, kim bilir nerelere sürüklenir sonra. Hayat ayaklarınızın dibinden büyük bir iştahla önüne geleni kendine katarak ilerler, sizse aldırmayan adımlarınızla, umarsızca, bir baştan bir başa geçersiniz yaşam nehrini. Size de olmaz mı böyle, en içbükey haliniz çalmaz mı kapınızı zaman zaman, dışarıdan çok kafanızın içindekilerle meşgul olmaz mısınız saatlerce, nihayet bu hava da her şey gibi gelip geçtiğinde, bir öğleden sonra uykusundan uyanmış gibi mahmurlukla ama kaldığınız yerden devam etmez misiniz eski hayat temponuza? İşte bir öyküsü yeter çoğu zaman Tezer Özlü'nün bu ruh haline kavuşmaya. Özlü'nün öyküleri öyküden ziyade birer sanrı gibidir bazen, özellikle bizi eski bahçesine davet ettiği bu eserindeki ilk dört öykü: Dönüş, Eski Bahçe, Kar ve Nanova Alanı. Hikayelerde bir konu aramak sonuçsuz olduğu kadar manasız. Hani bazı şarkılar vardır ya, dinlediğinizde karnınızın derinliklerinde, göğüs kafesinizin biraz aşağısında kocaman bir delik açılmış gibi olur, rüzgar içinizden sizi delip geçer sanki; öyle bir ağrı, öyle bir serinlik verir. Hisleri dolu dolu yaşatmasına rağmen sözlerinden zerre mantıksal bir ilişki çıkaramazsınız şarkının. Aşktan mı bahseder, ayrılıktan mı, sevgiliden mi, dosttan mı bilinmez. Bazen müzisyenlere de sorar patavatsız röportajcılar, bu şarkı sözleriyle ne KARKILI 2 anlatmak istediklerini, o yahut şu imgenin ne anlama geldiğini. Bu soruyla kitabın ilk dört hikayesinin konusunu, anlamını araştırma çabasının varacağı yer aynı muhtemelen: Müzisyenin/yazarın sabırla tebessümü. Çünkü bu ilk dört hikayeden herhangi birini okuyunca anlamaz, hissedersiniz. Tezer Özlü sizi kendine değil, kendinize çevirir. Kendi hissettiklerinize döner, kendi içinize göz atarsınız, muhtemelen uzun bir aradan sonra, hatta belki ilk defa. Kafanızın içinde bir Tezer Özlü konuşmaya, yorumlamaya başlar etrafınızda olan bitenleri kendi gözüyle ya da kendisinin size kazandırdığı gözle-, kısalmış cümleleriyle ya da cümlelerinizle-. Özlü, iç sesiniz olur, kafanızın içi onun fotoğrafları gibi kahverengi olur, sonbahar olur, karnınızı delen rüzgar geçer gene o boşluktan. Siz günlük hayatın önemsiz bir ayrıntısına takılıp da onun öykülerini unuttuğunuzda uyanırsınız ancak ya da uyursunuz-, belirsizlik korunur, zıtlıklar kaynaşır hayatınızda, tıpkı onun öykülerinde sıkça rastlandığı gibi. Kar, üçüncü hikayesi yazarın bu kitabındaki, ilk dört içinden belki de en etkileyen. Bir rüyayla başlıyor, sanki öykülerinin bizzat kendisi birer hülya değilmiş gibi. Ölüm, yalnızlık, korku baş çekiyor öyküde. "Ve biz o koca evde, birlikte uyuduğumuz uykuda ne değin yalnızdık. Ölümümü anlamadan büyüdüm. (23)." Şeklinde en tanıdık çocukluk sanrılarıyla karşı karşıya getiriyor sizi Özlü. Büyük odaları, karanlık odaları, eski, yalnız, ama hep geniş mekanları sıkça kullanması, içlerinde hep yalnız olması bir başka dikkat çeken ortak imgelerinden yazarın. Sizi de kendi içinize sevk ettiği gibi o da sürekli gezindiği iç dünyasındaki halini böyle mi ifade ediyor, diye düşünülüyor. Belirsizlik hala korunuyor. Anlam çıkarmaya çalışırsanız, o anlattığı karanlık, büyük, dipsiz odalara siz de davet ediliyor, kayboluyorsunuz. Hissediyorsunuz; sonsuz odaları, büyük odaları siz de hissediyorsunuz. Ama anlamıyorsunuz. Yazar kitabın sonunda öldü mü anlamıyorsunuz. Kendisi de anlamıyor. Şu son sözlerle ifade ediyor her zaman etrafa serpiştirmekten vazgeçemediği belirsizliği: "Uyandığımda kendimi annemin koynunda mı bulacağım? Yoksa bambaşka bir boşlukta mı? KARKILI 3 (24)". Son darbeyle gene kendi içinizde, kendi büyük odanızda; çocukluk korkunuzla, ölüm korkunuzla, uyuma korkunuzla, uyanma korkunuzla baş başa bırakıyor sizi yazar. Kendi belirsizliğinizle yalnız kalıyorsunuz. Yazarın fotoğrafları gibi rüzgarlı, kahverengi, sararmış içe yolculuk serüveniniz, tıpkı bir rüyanın nasıl başladığının hatırlanmaması gibi, nasıl bittiği de anlaşılmadan, aynı esintiyle süzülerek ayrılıyor. Öykü, ya da öyküler, bittiğinde yazarın en sondaki bocalamasının aynısını siz de yaşıyorsunuz. Hayatınızın göbeğine mi düşeceksiniz en gerçek haliyle, yoksa bir başka boşluğa mı savrulacaksınız? Belirsizlik gene şaşırtmıyor, varlığını sürdürüyor. Büyük, boş odanızdan çıkıp, dışınızdaki boş odaya adım atıyorsunuz. İçinizden çıkıp dışarıya yöneliyorsunuz. İçinizle dışınız bir oluyor. Hayatın karmaşasıyla bir öykü kitabının sizi alıp götürebildiği o yalnız ancak kesinlikle kasvetli olmayan evren arasındaki fark ve hemen ardından bastıran hayal kırıklığı, hayatın sarsıcı hızı, başınızı döndürüyor, içinizi dışınıza çıkarıyor.