YANLIŞ ANLAŞILAN KİTAP

Baba ve Piç Elif Şafak'ın en olaylı ve ses getiren kitaplarından biri. Korkusuzca Ermeni soykırımına değinen Şafak, Türkiye'de bu konunun hassas olmasından dolayı mahkemelik olmuştu fakat dava Elif Şafak'ın lehine sonuçlandı. Her ne kadar kitaptaki karakterlerinin ağzından soykırımı destekleyici yorumlarına katılmasam da, bir yazarın kitaplarından dolayı yargılanmış olması da hoş bir durum değil. Ki zaten dediğim gibi davaya neden olan satırlar Ermeni karakterinin ağzından söyleniyormuşçasına yazılmış. Bu sözlere karşılık olarak Türk karakter de kendi milletini savunmuştur ki bu da zaten günceldeki rutin bir konuşma metni sayılabilir. Kitabın davasını bir yana bırakıp içeriğine gelecek olursam hikaye fazlasıyla etkileyici. Kitabı okuyalı uzun zaman olmasına girişi cümlesi cümlesine aklımda. Bir kadının jinekolog koridorlarında gergin bekleyişi, o koltuğa otururken aklından geçen şüphe ve korkular... Çocuk aldırmak herhalde hiçbir kadın için kolay değildir ve bu olay okuyucuyu sarsa sarsa yansıtılmış desem abartmış olmam. Şafak kitaplarının iskeletini belirlerken çizgisinden hiç şaşmıyor. Yine birbirine bağlı karakterler parça parça ayrı bölümlerde anlatılıp, kitabın sonunda tüm bu hayatlar kesiştiriliyor. Diğer bölümlerde Zeliha'nın aldıramayıp babasız büyüttüğü Asya, Zeliha'nın ablaları ve onlardan ayrı yaşayan erkek kardeşinin hikayeleri yer almakta. Zeliha, Zeliha'nın ablaları ve annesinden oluşan Kazancı ailesi hiçte sıradan bir hayata sahip olamamışlar. Aile sanki lanetlenmiş gibi, hayatlarına giren her erkek belirli bir yaşı geçtikten sonra (40 ya da 50 tam hatırlamıyorum) Hakk'ın rahmetine kavuşmuşlar. Bu yüzden erkeklerine hep özlemle yaşayan bu dul bayanlar aslında sıradan bir Türk ailesi demek yanlış olmaz. Zeliha'nın babasız çocuk doğurması ailede büyük tepkilere yol açsa da Zeliha onlara hiçbir zaman çocuğun babasını söylemedi. Babasının kim olduğunu asla sorgulamamış belki de sorgulamasına fırsat vermeden büyütülmeye çalışmış olan Asya, isyankar bir karaktere sahip. Her ne kadar anne kız neredeyse aynı karaktere sahip olmasına rağmen anlaşamıyorlar. Zeliha kızıyla ne kadar iletişim kurmaya çalışıyorsa o kadar ters tepiyor her seferinde. Yazar bir tarafta da Mustafa (Zeliha'nın Amerika'da yaşayan kardeşi) ve ailesinin hikayesinden bahsediyor. Amerikalı bir kadınla evlenip Ermeni soyuna sahip bir üvey kıza sahip olan Mustafa ailesiyle bütün bağlarını koparıp Amerika'ya yerleşmiş. Bu durum hem okuyucu hem de Kazancı ailesi için kitabın sonuna kadar gizemini koruyor Zeliha hariç. Bu sır perdesi Armanuş'un (Mustafa'nın üvey kızı) İstanbul'u görmek için Kazancı ailesine misafir olmasıyla aralanmaya başlıyor. Kitabın işte bu kısımlarında Ermeni soykırımı fazlasıyla gündeme geliyor. Kitabın finaline geldiğimde ise saatlerce gözümü ayıramadan okudum diyebilirim. Her kitapta olduğu gibi karakterler bir araya geldi ve Zeliha'nın büyük sırrı belli olur. Eşinin ısrarlarıyla üvey kızını almaya İstanbul'a giden Mustafa, sanki ailenin lanetine yakalanmışçasına ani bir şekilde hayatını kaybeder. Yazar sanki karaktere olan kini azaltmak istercesine Mustafa'nın ölümü üzerine iki kardeşin hikayesini anlatır. Mustafa kardeşine tecavüz etmiş ve hamile bırakmıştır. Okurken tüm bunların gerçek olmasını dilediğim ve nefesim kesilerek kitap okuduğum nadir kitaplardan diyebilirim. Bir yandan durumu aklım, beynim, yüreğim dayanamayıp kitabı elimden bırakmamı söylerken, öbür tarafım biraz daha oku yanlış anladığın bir şeyler olmalı diyordu. Bilmiyorum herkes yapar mı ama ben genelde kendimi karakterlerin yerine koyup düşünmeye çalışırım. Fakat bu hikaye benim sınırlarımı fazla zorladı. Zeliha'nın hayata ve insanlara karşı isyankar tutumu ve babasız çocuk doğurmasını anlamlandıramazken bir anda gözümde çok güçlü bir karaktere büründü. Yani Elif Şafak yine beni şaşırttı. Bana sorarsanız kitapta ses getirmesi gereken şey Ermeni soykırımının değil, ensest ilişkinin günümüzde hala gerçekliğinin olup olmadığıdır.