GERÇEĞİN PEŞİNDE

Yaşadığımız evrende gerçek bir hayat mı sürüyoruz yoksa başka varlıkların, cisimlerin faydalandığı ya da zevk aldığı birer eğlence malzemesi miyiz? Soruyu şöyle sorsam daha iyi olacak sanırım: Ya bunca yıllık yaşamımızda fark edemediğimiz bir kurgunun tam ortasında yer alıyorsak? Ya tüm hayatımız başkalarının isteklerine göre şekilleniyorsa? Ya her şey büyük bir oyunsa ve biz bu oyunun yapaylığı içinde kendi gerçekliğimizi unutuyorsak? İnsan, bir ömürlük hayatı boyunca bu tür soruları defalarca düşünür, bu sorulara çeşitli yanıtlar bulmaya çalışır. Bu yanıtlar başka cevapların kisvesi altında olabilir. Mesela, hepimizin cevap aradığı yaradılış ve varlık sorularına din ile cevap bulabiliriz. Aklımızdaki soru işaretlerini bu şekilde giderebiliriz. Din şemsiyesi altında, soru yağmurlarından kurtulabiliriz. Burada önemli olan şey bu daimi şemsiyenin varlığına inanabilmektir. İnanmışsak, kurtuluşa zaten ulaşacağız demektir. Ama ya inanmamış, inanamamışsak? İnanmamaya sebep olarak birçok şey gösterilebilir. Ama hepsinin özünde, bazı kalıplaşmış doğruları mantığa uyduramamak yatar. Senin şimdi sorduğun sorulara, binlerce yıl önce bir cevap bulunmuştur ve bu cevabı tekrar sorgulamana sıcak bakılmaz. Sonuç olarak, inanmak yerine ısrarla sorgulamayı seçersin ve bu sana kuşkucu bir kişilik kazandırır. Bu kişilik, birçok yönden, insana büyük faydalar sağlar. Aklındaki soruları öyle hemen kabullenmeyeceğin gibi attığın adımlarda, verdiğin kararlarda da seni diğerlerinden farklı kılacaktır kuşkuculuk. Düşünecek, kafa yoracak, ısrarla olayların görünmeyen yönlerine bakacak ve dehşetle idrak edeceksindir; yaşadığın hayatın, çevrendeki insanların ve dünyanın yapaylığını. Tıpkı Truman gibi. (The Truman Show 1998) Bazı şeyler, düşünmekten, sorgulamaktan alıkoyabilir insanı: Küçükken geçirilen travmalar, unutulması güç yaşanmışlıklar; kuşkuya gerek duyulmadan yaşanmış mutlu anlar, güzel insanlarla birlikte geçmiş musmutlu zamanlar... İnsan gerçekten, yaşamının büyük bir bölümünde, önüne ne gelmişse sorgulamadan kabul etmiş olabilir. Ama o gün muhakkak gelecektir ve bir şeyler bizi rahatsız etmeye başlayacaktır artık: Evrenin hala çözülememiş sırlarından, insanoğlunun karmaşıklığına; bu dünyadaki amacımızdan, içimizde gelişen ve değişen tarifsiz duygulara... Bir şey mutlaka çakacaktır kıvılcımı ve ondan sonra "cevap arama" süreci başlayacaktır. Truman, hayatının önemli bir bölümünü, yaşadığı adanın yapaylığından ve çevresindeki insanların sahteliğinden habersiz geçirmişti. Hergün geçtiği sokaklar yapaydı, yaşadıkları kurguydu, çocukluğundan beri tanıdığı insanlar, hatta annesi, babası ve karısı bile sahte kişiliklerdi. Yaşadığı adadan bunca sene boyunca ayrılmamasının sebebi ise çocukluğunda babasıyla çıktığı tekne turunda, yelkenlilerinin alabora olması ve babasının bu kazada ölmesiydi. Yani yaşadığı bir travma, Truman'ın bazı şeyleri sorgulamasına mani olmuştu. Fakat bir gün Truman'ın aklında bazı şüpheler uyandı ve o, ne pahasına olursa olsun gerçeğin peşinden gitti. Yaşadığımız dünya, Truman'ın küçük adasına çok benziyor aslında. Çevremizdeki insanlar, hatta en yakınımızdakiler bile sahte olabilir. Hergün içinden geçtiğimiz kalabalıklar, girdiğimiz ve çıktığımız binalar, bir şekilde temas ettiğimiz, duyumsadığımız her şey, büyük bir kurgunun parçası olabilir. Belki de başka bir gezegendeki varlıklar, içinde bulunduğumuz bu büyük şovu kahkahalarla izliyor. Belki de birileri hayatımızı istediği gibi yönlendiriyor ve biz bunun farkında bile değiliz; her şeyden habersiz, kendi küçük hayatımızı yaşıyoruz. Her sabah kalkıp bize verilen görevleri yerine getiriyoruz. Bizden beklenildiği gibi evleniyor, çocuk sahibi oluyor, yaşlanıncaya kadar çalışıp son 5-10 senemizi rahat geçirme temennisiyle yaşıyoruz. Ve tıpkı bizden istenilen gibi, tıpkı Truman'dan da istenildiği gibi, bunu hiç ama hiç sorgulamıyoruz. Doğrunun ve gerçeğin peşinden koşmuyoruz. Truman, ölümü bile göze alarak gerçeğin peşinden gitti ve onu elde etmeyi başardı. Sen, ben ve biz de bunu yapabiliriz. Önemli olan doğrunun ve gerçeğin varlığına inanmak ve cevapların peşinden koşmak...