Bir dakikanızı ayırıp dinleyebilir misiniz?

"Duymak ve dinlemek arasındaki fark nedir?" sorusu hayli yaygın ve cevabı da son derece bariz bir soru. Duymak, sesleri algılamak gibi basit bir işlemken dinlemek duyduklarımızı gerçek manada değerlendirebilmek anlamına geliyor. Yani dış dünyayla kurduğumuz bağlantının temel noktası çünkü dinlemediğimiz takdirde insanları anlamamız ve iletişim kurmamız imkansız hale geliyor. Bu noktada dinlemek, var olmak bana göre. Dinlemeden varlığımızı sürdüremezdik diye düşünüyorum; dinledikçe öğreniyor, gelişiyor, böylece var oluyoruz. Bu yüzden sanılanın aksine "Ben de varım!" demek her zaman fikrini belirtmek demek değil, dinleyerek benliğimize katkı sağlamak, böylece varlığımızı büyütmek. Aksi takdirde yalnızca konuşarak, diğerlerini önemsemeden yalnız kendi fikirlerimizi göz önünde bulundurarak kendimizi tekrar eder, yeni fikirlerden uzak bir kısırdöngü içinde varlığımızı önce sıradanlaştırır sonra da yavaş yavaş sindirirdik. Çok basit gibi görünse de dinleme eyleminin hayatımızda ne kadar büyük öneme sahip olduğunu, üzerinde biraz düşündüğümüzde anlamak mümkün. İnsanoğlu bu eylemi düzgün şekilde gerçekleştirebildiği için bugüne kadar gelmiş görünüyor. Aksi halde, iletişim kopukluğu yaşayan toplumların zamanla sosyal çatışmalar içinde yok olduğunu ya da bölünüp başka toplumların egemenliği altına girdiğini tarih bize gösteriyor. İçinde bulunduğumuz yüzyılda ise çoğu zaman hayatın akışına kendimizi öylesine kaptırıyoruz ki zihnimiz daima bir şeylere yetişmekle meşgul oluyor. Ne başkalarına ayıracak vaktimiz ne de farklı fikirlerle biraz odağımızı değiştirmeye toleransımız oluyor. Çoğu zaman dinlemeyi unutuyoruz, böylelikle fark etmesek de kendi zihnimizin kapanına kısılıp kalıyoruz. Karşımızdakini dinlemeye vakit ayırdığımızda bile gerçekten dinliyor muyuz yoksa sadece duymakla mı yetiniyoruz, tartışılır. Yalnızca biz konuşalım istiyoruz, biz anlatalım, karşımızdaki dinlesin ve mutlaka yorum yapsın. Eğer bir sorunumuz varsa çözüm önersin, güzel bir şeyler yaşamışsak ne kadar sevindiğini ya da imrendiğini belirtsin, moralimiz bozuksa bizi motive etsin. Sonrası çok da önemli değil, karşımızdaki neler yaşamış, hayatı nasıl gidiyor, yardıma ihtiyacı var mı, kulak vermesek de olur. Halbuki burada yatan dinlenilmeyi ne çok istediğimiz halde karşımızdakine bu fırsatı vermememizin, onda bu hakkı görmememizin getirdiği ironi ne kadar bariz. Oysa Esen Akdenizli Eryiğit'in Dinlemek Esenliktir'ini okuduktan sonra daha da iyi anladığım üzere dinlenilmek, fikirlerini insanlara sunmak herkes için bir ihtiyaç. Eryiğit'in fikirlerinin üzerine düşündüğümde aslında sadece dinleyerek bile birbirimizi mutlu edebileceğimizi fark ediyorum. Pek fark etmesek de dinlemeye de dinlenilmek kadar ihtiyacımız var. Ben kendimi ruhen yorgun, içinde bulunduğum işlerle uğraşmaktan bunalmış bulduğum zamanlarda gerçekten başkalarını dinlemeye ihtiyaç duyuyorum. Biraz kendimden uzaklaşıp başka düşüncelere yönelmek, karşıdaki insanın kalıplarına girmek zihnimi rahatlatıyor. Bu noktada dinlemenin insana hayli huzur veren bir eylem olduğunu düşünüyorum. Susup sadece karşımızdakini dinlemek, başka bir zihnin, başka bir dünyanın kapılarını aralamak... Bir süreliğine kendi zihnimizin karmaşasından uzaklaşıp biraz soluklanmak, hem kendimize hem karşımızdakine fırsat tanımak... Böylece, tıpkı Esen Akdenizli Eryiğit'in Dinlemek Esenliktir kitabında değindiği gibi diyorum ki, evet, dinlemek en büyük esenlik kaynaklarımızdan. Ayrıca dinlemek, tam anlamıyla gerçekleştiği takdirde, sandığımızdan daha işe yarar sonuçlar getiriyor. Bazen karşımızdaki insan sorunlarını bizimle paylaştığında aslında içinden çıkamadıklarını bir dinleyene karşı tekrar etmekle çözümü yine kendisi buluyor. Biz ise sadece dinleyerek onun daha iyi şekilde sorunlarının farkına varmasına fırsat tanıyoruz. İyi bir dinleyici olmanın faydası, birçokları için bunu sağlayabilmek. İnsanlar iyi bir dinleyici bulduklarında sık sık ona danışmak, fikirlerini ve sorunlarını onunla paylaşmak istiyor. Böylelikle aslında onlar için kendini dinleme olanağı sağlamış oluyoruz. Sonunda kendime diyorum ki, düzgün gerçekleştirildiği takdirde, hem anlatan hem de dinleyen taraflar için olumlu sonuçlanan dinleme eylemini günlük hayatımızda her ne kadar basite indirgesek de ilişkilerimizin temeli olduğunu unutmamak, karşımızdakini dinlemeyi bir zorunluluk olarak değil, esenlik kaynağı olarak görmek gerekiyor. Akdenizli Eryiğit, Esen. Dinlemek Esenliktir. Ankara: Harf Yayınları, 2017.