Tozpembe İstanbul

Zaman çok çabuk geçiyor. Okullar açılalı nerdeyse bir ay olmuş. Dersler giderek zorlaşıyor, midtermler yaklaşıyor... Hukuk fakültesinde günlerdir bir sağa bir sola koşturuyorum ben de. Çok yoruluyorum, canım çıkıyor. Tam artık düzenimi oturttum, okula alıştım derken hiç hesapta olmayan bir haber aldım geçen hafta. Cumhuriyet Bayramı dolayısıyla 28 Ekim Cuma günü ders yapılmayacakmış. Çarşamba öğleden sonramın boş olduğunu, perşembe günü de hiç dersimin olmadığını düşünürsek, hafta sonuyla da birleştirince benim için dört günlük bir tatil demek bu! Bu koşuşturmacadan biraz olsun çıkıp dinleneceğim, sonunda kendime vakit ayırabileceğim diye çok sevinmiştim ki ailem sağ olsun sevincim kursağımda kaldı. İstanbul aşığı ailem bu boşluğu fırsat bilmiş, hemen bir tatil programı yapmış. "Hazırlan Cansu, haftaya yine İstanbul'dayız." Yazın üç ayla yetinmeyip her bayramı, yılbaşını, hatta bazı hafta sonlarını tatile dönüştüren bir aile benimkisi. Ders programımın uygun olduğunu görünce beni de dahil etmişler bu son İstanbul kaçamağına, uçak biletlerini almışlar bile. Gitmesem olmaz, mecbur gideceğim ben de. Tatile gitmekten şikayetçi değilim, sakın yanlış anlamayın. Beni asıl bıktıran ailemin özel olarak İstanbul'a duyduğu abartılı hayranlık, hatta hayranlıktan öte aşk diyebilirim. Tipik İstanbul aşıkları işte... Her fırsatta İstanbul'u överler, birkaç günlüğüne bile olsa bu şehre gitmek için can atarlar. Bırakın başka şehirleri, Ankara'yı bile kıyaslarlar İstanbul'la. Denizi yok diye hor görürler Ankara'yı, "Bu nasıl şehir?" derler. Bazen televizyonda İstanbul silueti görünce, bazen bir şarkıda adı geçince İstanbul'un bir ah çekerler, "Şimdi boğazda olmak vardı..." diye söylenirler. Açıkçası anlayamıyorum ben bu aşkı, içimde hissedemiyorum. Nedir bu şehri bu kadar özel kılan? Taşı toprağı altın mı gerçekten? Giden neden dönemiyor memleketine, neden bu kadar bağlanıyor bu şehre? Bugünün işi değil bu tabi, yüzyılların meselesi. Byzantion, Konstantinopolis, Konstantiniyye, Dersaadet, İstanbul... Yalnız Türkiye'nin değil dünyanın göz bebeği. Boğazın boydan boya ikiye böldüğü koca İstanbul... Dünyadaki en eşsiz manzaralardan birine sahip bu koca şehir. Öyle eşsiz bir manzara ki bu; uğruna tüm dünya birbirine girmiş. Geçmişte ne çok savaş çıkmış ne çok kan dökülmüş. Adına yüzyıllardır nice şarkılar, kitaplar, şiirler yazılmış. Dile kolay üç yüz bin yıllık bir geçmişi var bu şehrin. Üç yüz bin yıldır dünyanın ilgi odağı. Roma'sından Osmanlı'sına kimler gelip geçmemiş ki boğazın iki yakasından? Her gelen de başka bir iz bırakıp gitmiş arkasında, güzelliğine güzellik katmış bu şehrin. Günümüzde pek çok kişi İstanbul'un sadece bu güzel taraflarını görüp aşık oluyor ama madalyonun diğer yüzünden kimse bahsetmiyor. Yeşilin, mavinin, tarihin içinden geçen asfalt yollar, vinçler, gecekondular, her memleketten türlü türlü insan, düzensizlik, kargaşa... Ulaşım sıkıntılı, yaşamak pahalı, hırlısı hırsızı, dolandırıcısı, teröristi fazla. Milyonları aşan ve giderek artan bir nüfus var bir kere. Malum, bir gören bir daha bırakamıyor bu güzelliği. Güzelliğinden kuşku yok elbette ama maalesef herkes için güzel değil bu şehir. Herkese adil davranmıyor. Birbirinden kopuk yaşanan bambaşka hayatlar var burada. Bir tarafta karnını doyuracak ekmek dahi bulamayan, dilenen, çöpleri karışıran küçük çocuklar; diğer tarafta vergi rekortmeni babanın boğazdaki yalısında büyüyen biricik oğlu var. Semtler arası büyük uçurumlar var bu şehirde. Bebek, Etiler, Nişantaşı... Yanıbaşında Fatih, Eyüp, Tarlabaşı... Yarım saat yol gidince semt değil ülke değiştirmiş gibi hissediyor insan. Dağı taşı, havası suyu, insanı bile bambaşka buraların. Zıtlıklar şehri bu İstanbul. İyi-kötü, güzel-çirkin, zengin-fakir bir arada burada, arası yok. Hafta sonu bir kitapçıda öylesine gezinirken tam da bu karmaşayı çok güzel anlatan bir kitap geçti elime: Amerikalı yazar Brendan-John Freely'den "Galata, Pera, Beyoğlu". Okudukça gördüm ki yukarıda bahsettiğim İstanbul hakkındaki görüşlerim yazarınkilerle büyük oranda paralelllilk gösteriyor. Adından da belli olacağı üzere, Freely yazısında çoğunlukla Beyoğlu ve çevresi üzerinde yoğunlaşmış ancak özü bakımından kitapta yazılanların bir bütün olarak İstanbul'u çok doğru bir şekilde resmettiğini söyleyebilirim. "Bölgenin gelişimini ve sosyal tarihini, Haliç'teki ilk yerleşimlerden Taksim ve çevresindeki son yerleşimlere kadar, sadece mimarisiyle değil, katillerinden mafyasına, fahişelerinden bankerlerine, diplomatlarından sosyetesine kadar, bütün sakinlerini de inceleyerek sokak sokak takip ediyor." diye yazılmış kitabın arka kapağına. Bahsettiğim zıtlıkların bir arada bulunduğunun altını çiziyor yazar, Beyoğlu üzerinden. Meşhur Galatasaray Lisesi'nin olduğu yer eski bir Avrupa kentini anımsatırken, birkaç sokak arkasında yer alan kenar mahaller şehrin bambaşka bir yüzüyle buluşturuyor bizleri. Hala "Ne güzel şehirsin sen İstanbul!" diyorsanız bu kitaba boş bir zamanınızda göz atmanızı tavsiye ederim. Hiçbir şeyin ortası bulunmayan bu koca şehre derin bir hayranlık besliyorsanız okuduktan sonra bakış açınız biraz olsun değişir, gerçek İstanbul'la tanışırsınız diye okuyun diyorum. Belki biraz olsun hak verirsiniz bana. Son olarak da kitabı bitirdikten sonra kendinize bir sorun derim; öve öve bitiremediğiniz, asla kopamadığınız, büyük bir aşk ile bağlandığınız bu şehir hangi İstanbul? diye. Kitabı bitirdiğinizde cevabınızın ve tozpembe İstanbul'a olan bakışınızın değişeceğinden eminim. Hepinize keyifli okumalar...