EKSİLTEN KAYIP

İnsan hayatı boyunca ondan eksilenleri ve ona eklenenleri tecrübe eder. Bazı eklenenler sonraları kayba dönüşür, eksilenlerden olur çıkarlar. Herkesin kayıpları olur. Her kayıp insandan bir şeyler de alır götürür. Birinin kalemini kaybetmesi bile hayatından bir şeyin çıkmasıdır. Bazıları zamanla kişiliğinden değerli vasıfları kaybeder mesela. Bu da ömrün geri kalanında ulaşılamayan bir kayba dönüşür. Biri hayatından birini kaybetmiş olabilir. Geri gelmeyecek bir kayıp... Zaman bile kaybedilir. Zaten yaşamak biraz da zamandan eksiltmek demek değil midir? Durmadan kaybedilen, eksilen kavramdır zaman. Her şey kaybedilebilir. Herkes kaybedebilir. Bu kayıpların geri dönüşü olmayabilir de. Kaybetmek insanı eksiltir. Kalemini kaybetmiş bir insan düşünürsek o kaybolan kaleminin yerini doldurmak ister. Hayatındaki eksikliği kapatmayı istemek son derece doğal bir davranıştır. Kim eksik kalmayı tercih eder ki? Neyse ki kalem yenisi alınabilecek bir kayıptır. Maddi kayıpların yeri her zaman doldurulabilir. Bu kayıp ne kadar büyük olursa olsun belki yerini doldurmak daha zor olur ama asla imkansız değildir. Batmış bir şirket yeniden kurulabilir. En dipteki konumundan yine eski konumuna getirilebilir. Zordur, sıkı çalışma gerektirir belki ama imkansız değildir. Kumarda kaybedilen milyon dolarlar mesela... Yeri doldurulabilir bir kayıptır çünkü paranın kaynağı vardır. Maddiyatın nereden geldiği bellidir. Ne yazık ki her kaybın yeri doldurulamaz. Manevi varlıklar yeri doldurulamayacak kayıplardan olabilirler maddiyatın aksine. Bebekken kullandığın o kokusu hiç eksilmeyen pembe battaniyenin yerini hangi battaniye doldurabilir ki? Pembeyse yine pembe, yumuşak, çiçek kokulu bir battaniye mesela o boşluğu doldurmak için yeterli olur mu? Daha da kaliteli bir tane bile dolduramaz ki. İçinde, kokusunda anılar biriktirmiş bir nesnenin yerinin hiçbir şey dolduramaz. Bir battaniyenin yeri bile doldurulamayabilir yani. Peki ya hayatında, anılarında yer etmiş bir insan gittikten sonra onun yeri doldurulabilir mi? Hayır. Kimse onun yerini dolduramaz. Onun verdiği anıları içinde taşıyacak olan sen nasıl başkasını onun yerine koyabilirsin ki? Bazı kayıplar geri kazanılamaz, ne kadar istesen de. İçgüdü olarak, eksilen yanını doldurmak insanın doğasında vardır. En azından doldurmayı denemek... Bir anne öbür tarafa geçmiş çocuğunu geri getirmek istemez mi? Elinde büyümüş, hayatının her alanında hep önceliği olmuş bir insanın gidişi nasıl kabullenilebilir? Bu gidişin o annenin hayatında, kalbinde, geleceğinde bıraktığı etki, o boşluk illa ki doldurulmak istenir. Colm Toibin'in eseri olan Brooklyn adlı kitap da aynı böyle acılı bir anne içermekte. Kitapta büyük kızını kaybeden anne derin bir acı içine girer. Doğal olarak bu kaybın kendinde açtığı boşluğu doldurmak ister. Küçük kızını kaybettiği kızının yerine koymaya çalışır. Kaybının acısını böyle gidermeye çalışan anne kızını ablasının çalıştığı yerde işe bile başlatır. Küçük kızını ablasının kıyafetleriyle giydirir. Maalesef manevi kayıpların yeri hiçbir zaman dolmayacağı gibi bu anne de kaybettiği çocuğunun yerini dolduramaz. Onun yerine birini koyamaz. Çünkü bunu denemesi aslında küçük kızını da kaybetmesine yol açar. Kaybettiği çocuğunu küçük kızında yaşayan anne küçük kızını kimde yaşayacak? Görüldüğü üzere bir şeyler bir kere eksildi mi hep eksik kalır. Kayıp iki çeşitte vardır: yeri doldurulabilenler ve doldurulamayanlar. Maalesef birinin yerinin doldurulamayacağının bilinmesi yine de umut etmeyi durdurmaz. Aynı o anne gibi kimse manevi kayıplarının ardından eksilmeyi kabul etmez. Fakat bunu kabul etmemek ya da umudu kaybetmemek gerçeği değiştirmez. Manevi bir kayıp eksiltir ve geriye kalanın yapması gereken bırakılan boşlukla yaşamayı öğrenmektir.