YASAKLAR

Hayatta ilerlememizi yeni şeyler keşfetmemizi engelleyen belli başlı yasaklar vardır. Bu yasaklar, birer kelepçedir aslında bize. Çoğumuz fark etmez bile aslında etrafımızın ne kadar çok yasak dolu oluğunu. Çünkü bir kapının önüne çekilmiş sarı-siyah şeritler ve "Girilmez" yazıları gibi birçok örnekten bağımsız olarak, yasakların da türleri vardır mesela. Biz de onlara sadece "yeteri kadar iyi olamama" veya "yetememek" gibi alışageldik ve depresif kalıpları giydiririz. Aslında yasakları çıplak ve yalın halleri ile göremeyiz. Ustalıkla günlük hayatımıza ve kabuslarımıza kamufle olmuşlardır. Her ne kadar korksak ve merak duygumuzu, soru sorma isteğimizi bastırmak istesek de bizi olduğumuz yere sabitleyen bu görünmez prangaları anlamanın tek yolu soru sormaktır. Örneğin, yasaklamamak da yasaklamak değil midir mesela? Evet, bir şeyleri yasaklamadan da yasaklamanın yolları vardır. Örneğin, birisine okuma öğretilmezse ona mektup yazmak yasaklanmış olmaz mı? Kitaplar, gazeteler okumak; hikayeler, romanlar yazmak... Ve bu insanın karşısına geçip "kimse sana yazmayı yasaklamadı ki" denirse, bu ne kadar yanlış olur? Vererek yasaklamak da yasaklamanın başka bir türü. Bir insana her şey bolca, zengin ve çeşitli bir şekilde verilirse o insanın tercih etme hakkı elinden alınmış olmaz mı? Çünkü o insan bir şeyi elde etmek karşılığında başka bir şeyi yitirmez. Onu da elde edebilir, ötekini de. Oysaki hayatı yaşamaya değer kılan şeylerden bir tanesi sahip olduğumuz şeylerin biçilen değerini ödeme mecburiyeti değil midir? Üzerine düşünülürse aslında, yasak koymanın en kalıcı metodu; sevgi ve aşktır. Dört dörtlük bir ilişkide, iki kişi birbirine hiçbir şeyi yasaklamaz. Ancak döndükleri her tarafta kendilerinden taviz verirler. Birbirlerine uyum sağlamak için ve bir diğerini üzmemek için kendi kişisel özgürlüklerini kısıtlarlar ve partnerlerini mutlu etmek için uğraşırlar. Bu tavizlerin hepsi aslında kendi kendimize bilerek ve isteyerek koymayı seçtiğimiz yasaklardır. Yasaklamadığını söyleyerek de yasaklayabilir insan. İçten içe yapamayacağını bilerek birisine "Ben yasaklamıyorum, hadi yap" demek ve yapamamasını izlemekten bahsediyorum. Örneğin bir sigarayı küçük bir çocuğa verip "Hadi iç, sana bunu yasaklamıyorum." dedikten sonra yeni ve çekiciliği olan bir şeyi yapacak olmanın verdiği heves ve heyecanla sigara dumanını çeken ve anında genzini, soluk borusunu ve ciğerlerini haşlayan yakıcı dumanın etkisiyle öksürük krizine sokulan çocuğa sonradan oluşması muhtemel bir tramvaya sebebiyet vererek yasaklamak olmuyor mu bu aslında? Bunun bir benzer türü de, tıka basa dolu bir insanın önüne en iştah açıcı, en güzel yemeklerle dolu bir masayı sunup "Hadi ye bakalım." demektir. Peki, ben bu yasaklamalardan neden bahsediyorum? Çünkü bir yargıyı kırmak istiyorsak eğer o yargının ne olduğunu, nelerden oluştuğunu tam anlamıyla anlamak gerekir. Yasak kelimesi korkutur insanı. Kötü bir şeydir ki yasak olmuştur o. Bu yasağı bozup da başını belaya sokmak istemez kimse. Belki de sonuçlarıyla uğraşmak istemezler sadece ve olduğu gibi kabul ederler, nedenini bilmeden. Stephen Hawking; hayatın ona koyduğu yasakları çiğneyerek bugünkü pozisyonuna sahip olmuş, benim değimimce "olağanüstü" bir bilim adamı. Bu adam hem ALS hastalığıyla mücadele ederken hem de bilimde çığır açacak teoriler buldu. Hawking'in yasağı da bu hastalık ama tüm vücudunun felçli olmasının kendine bir bahane olmasına izin vermiyor. O bu yasağından korkmuyor, aksine yoluna engel olmasına izin vermiyor. Bu yaşam hikayesi, filmlere ve kitaplara konu olmuş durumda. İstenilen doğrultuda ilerlemek için kırılması gereken kelepçeler, çiğnenmesi gereken yasaklar her zaman olur. Başarısız veya mutsuz bir hayat sürmemek için riskler alınmalıdır. Akıllı ve cesur olmak hayatta her şekilde ileri adım atmamızı sağlar. Çiğnenen yasaklar başarısız sonuç doğursa bile nedenini anlamamıza yardımcı olur. Başarısızlık olmadan başarının değeri tadılamaz. Merve Çetiner 21602541