İçi Kalaylı Kazan

Trabzon'u ilk kez ziyaret ettiğimde o zamanlar hangi yaşta olduğumu hatırlamayacak kadar küçüktüm. Saatler süren yol boyunca arabanın içinde çok sıkıldığımı hatırlıyorum. Henüz okuma yazma bilmediğimden, annem ve babamdan sürekli şehre kaç kilometre kaldığını yazan tabelaları okumalarını istiyordum. Yolculuk sırasında dedemlerin evinin Trabzon'un Vakfıkebir ilçesinde olduğunu öğrenmiştim. İlçe Trabzon'un merkezinin dışındaymış. Bu beni mutlu etmişti çünkü yolun kısaldığı anlamına geliyordu. Tabelalarda yazan mesafeden Vakfıkebir'e olan uzaklığı çıkararak ne kadar yolumuzun kaldığını hesaplamaya çalıştığımı hatırlıyorum. Sanırım matematiği hayatımda ilk olarak o noktada kullandım. Henüz çok küçükken Trabzon'da kazandığım izlenimlerin hayatıma yön verdiğini düşünüyorum. Vakfıkebir'e varmıştık ancak bu yolculuğun sonuna geldiğimiz anlamına gelmiyordu. Dedemlerin evi merkezden uzak bir köyde bulunuyordu. Bizim köyümüz de Doğu Karadeniz bölgesinde bulunan köylerin çoğu gibi birbibrinden oldukça uzakta konumlanmış evlerden oluşuyordu. Çocukken kafamda oluşturduğum köy imgesiyle bizim Trabzon'daki köyümüzün tek bir ortak noktası bile yoktu. O zamanlar köy denince aklıma bir köy meydanının etrafında konuşlanmış evler, büyükbaş ve küçükbaş hayvanlardan oluşan bir ortam geliyordu. Ancak Trabzon'daki evler birbirinden uzakta olduğu gibi, hayvancılık namına hiçbir şey yoktu. O zamanlar anlam veremediğim bu durumun sebebini lise yıllarında gördüğüm coğrafya dersi sayesinde öğrendim. Vakfıkebir'in merkezinden köye çıkan yolu düşündüğümde hala tüylerim ürperiyor. Yolun büyük kısmını gözlerim kapalı bir şekilde arabanın arka koltuğuna kapanarak geçirmiştim. Köy dağın eteklerine değil, direkt olarak dağ sırtına kurulmuştu. Keskin dönüşlerle dağa tırmanan, hiçbir güvenlik önleminin olmadığı, insanda sürekli uçurumdan aşağı düşecekmiş hissi uyandıran bir yoldan köye gittiğimizi hatırlıyorum. Bugünlerde yaşadığım yükseklik korkusunun temelinin o gün atıldığını düşünüyorum. Bugün içimde olan klasik araç tutkusunun da ilk Trabzon ziyaretimde başladığına eminim. Zorlu arazi şartlarından dolayı neredeyse bütün köylüler ulaşım için jip kullanıyordu. Tabii bu jipler günümüzdeki lüks benzerlerinden ziyade, 1950'li yıllarda üretilmiş, güçlü motorları ve engebeli araziye uygun yürüyen aksamlarıyla öne çıkan modellerdi. O zaman bu araçlara hayran kalmıştım. Şimdilerde bu hayralık klasik araç tutkusu olarak devam ediyor. Babam geçen sene Trabzon'a gittiğinde ona bu araçlardan bir tane alması durumunda aracı restore edip çok yüksek bir meblaya satabileceğimizden bahsettim ancak ikna edemedim. Şimdi düşünüyorum da, bu yaptığım hareket klasik araç tutkusuyla zaten ters düşüyordu. Trabzon'da geçirdiğim günler boyunca fıkralara konu olan Karadenizli zekasının kullanıldığı alanları bizzat gözlemledim ve hayretler içinde kaldım. Köylüler sosyal hayatın birçok alanında kullanmak üzere bir çok teknik ve araç geliştirmişti. Tarlalar ve evler arasına kurdukları teleferik mantığıyla çalışan ulaşım sistemini hala unutamıyorum. O yaşta bu sistemin mühendisliği üzerinde düşünmek yerine onu bir oyuncak gibi kullanıp tadını çıkartmakla meşguldüm tabii ki. Gördüğüm buna benzer araçların ve oranın yerli insanlarıyla kurduğum diyalogların yaratıcılığıma çok büyük katkı sağladığına eminim. Hayatım geri kalan bölümünde birçok kez daha Trabzon'a gittim. Her ziyaret benim için ayrı bir heyecandı. Oraya her gidişimde keşfedilecek yeni şeyler buldum, yeni insanlarla tanıştım. Yaşımın da ilerlemesiyle her gidişimde etrafı daha farklı gözlemledim. Haliyle şehrin bana olan etkisi de arttı. Her yaptığım ziyaretin hayatıma yön verecek etkiye sahip olduğunu düşünüyorum. Oradaki büyüklerden öğrendiklerim, gözlemlediklerim ve yaşadığım olayların psikolojim üzerindeki etkisi direkt olarak hayatıma yön verdi. Bu yaşantılar kimi zaman hayatımı olumsuz etkilese de yükseklik korkusu gibi-, çoğu zaman bana yol gösterecek etkiye sahipti.