ECEL KORKUSUNUN FAYDASI

Emile Zola kitabı "Kim Nasıl Ölüyor?"da beş farklı sosyal sınıftan insanın toplum içindeki itibarlarının ve maddi durumlarının cenaze törenlerinin şatafat miktarına, gidişlerine üzülmüş taklidi yapan insanların sayısına etkisinden bahsediyor. Benim içinse anlamı şuydu bu kitabın, soyun sopun, cinsiyetin, maddi durumun ne olursa olsun sonun aynı. İster ipek yorganlara sarılı, ister soğuktan donar halde, o son nefes veriliyor. İşte o son nefesten sonra arkandan kaç kişi gözyaşı dökmüş, kaç gün yas tutulmuş, cenaze törenin için kaç lira masraf yapılmış ne önemi var ki. Böyle basit matematik problemleri için fazla donuk, hareketsiz yani fazla ölü olacaksın. Ölüm her zaman kaçmaya çalıştığım, ben kaçmaya çalıştıkça gölgem gibi arkama takılan bir konudur. Yalnız bir gecede ayı izlerken, belki bir yürüyüşte sabahı koklarken bir anda kafamda beliriverir. Bir arkadaşım el falıma bakmıştı, kısa yaşayacakmışım, öyle demişti. Tamamen uydurduğunu söyleyene kadar günlerce "Neyin var? Niye moralin bozuk?" gibi sorulara maruz kalmamın sebebi olmuştu bu küçük oyunu. Onun küçük oyunu benim büyük korkumdur çünkü. Nedir ölümü bu kadar korkunç kılan? Aklıma gelen ilk şey belirsiz oluşu. Belki hayatın her rengini görmüş, her duygunun tadını almış, deneyimlerinin kucağından taştığı bir yaşta kırlaşmış saçların yastığına dağılmışken huzurlu uykunda bulacak seni, belki de gelecek günlerin planlarını yaptığın, mesela önündeki Perşembe için konser bileti aldığın günün akşamı. Gelecek planı yapan birinin aklında sona gelme düşüncesi yoktur. Ölüm düşüncesinin soğuk rüzgarı gelecek düşlerimin parlak ışığını titreştiriverir bir anda aklıma gelince, ben de konseri düşünmeye, ölüm korkusunu kilimin altına süpürmeye çalışırım. Ancak ölümün bu belirsizliği akıl sağlımızı korumamız için gereklidir de. Son nefesimiz için geriye sayarak yaşayacağımız daha da kötüsü sevdiklerimiz için de geriye sayarak yaşayacağımız bir hayata hayat denemezdi herhalde, adı olsa olsa "ölüm öncesi" olurdu. Ölüm düşüncesini çekilmez kılan başka bir sebep de erken ölme olasılığıdır. Ünlü şairimiz Cemal Süreya'nın bu konuda çok haklı bir tespiti vardır: " Her ölüm erken ölümdür." Sanmıyorum ki mental problemleri olmayan hiç kimse "Tamam, ben artık yolun sonuna geldim, gitmemin tam vaktidir" desin hatta daha da garibi ölüme geç kaldığını hissetsin. İnsan yaratılışı gereği her an geleceği düşünür. Devamlı olarak bunun bilincinde olmaz ancak yalnızca geleceği hesaplamakla görevli bir bölümü vardır beyninin (frontal korteks) ve durmaksızın çalışır. O halde geleceği hesaplayan bu beyin bir sonun geleceğini kabul etmez. Ölüm geldiğinde de bu bir kabulleniş olmaz çünkü beyin işlevini yitirmiştir artık. İşin bilimsel boyutu bir yana, her zaman eksik kalmış bir kucaklaşma, söylenmesi gereken bir söz, ta derinine doğru birkaç saniye daha bakılması gereken bir çift göz vardır. Çarpılarak kapatılmış, tıklanarak geri girilip gönül alınması gereken kapılar; hep açmak isteyip de bir türlü cesaret bulamadığımızdan açamadığımız birkaç gönül kapısı vardır. Biz bu kapıları daha açmayaduralım kendi kapımızın ardından bir ses gelir "Ben Azrail, aç kapıyı!". Kimse nasıl öleceğini düşünüp kendi senaryolarından korkmaz, korktukları şey zamansız ölmektir: yaşamak istedikleri hayatı yaşayamadan, olmak istedikleri kişi olamadan. Madem öleceğimizin bilincindeyiz ve bundan kaçışımız yok, neden kısıtlı zamanımızı daha iyi değerlendirmiyoruz? Sonsuza dek yaşayacakmışız gibi karşısında saatlerimizi geçirdiğimiz televizyon mesela, yeterince çalmadı mı vaktimizden, ailemizle edilebilecek güzel sohbetlerden? " Her gününü son gününmüş gibi yaşa " minvalindeki kişisel gelişim zırvalarından bahsetmiyorum. Demeye çalıştığım korkunun ecele faydası yoksa ecel öncesine faydası olsun, şöyle bir silksin omuzlarımızdan tutup ve desin ki " Öyle bir yaşa ki yolun sonunda daha az keşke olsun."