KAYIP EVİMİZ

Özgürlük tende hissedilebilir mi? Biraz durup düşünelim. Bizler dünyada özgürlüğün sonsuz, aynı zamanda sınırlı olduğu bilinciyle yetiştirildik. Köle olmak üzere doğmadık, özgür insanlar tarafından, özgür insanlarla bir arada olmak için... Her insana eşit saygıyı gösterebileceğimizi biliyoruz. Şanslı olarak Orta Doğu coğrafyasında özgür düşüncenin tahammül edilebilir olduğu asrın son demlerine yetişebildik. İçimizde ukteler var elbette, fakat söyleyebileceğimiz çoğu şeyi söyledik, yapacaklarımızı yapabildik. Ancak, biz özgürlüklerimiz elimizden alınırken neden susuyoruz? Biz neden aciz, çaresizmişiz gibi davranıyoruz ve kendimizi yalnızca bizim özgürlüğümüze kastediliyormuşçasına yalnız düşünüyoruz? Biz özgürlük kavramını anlamayan nesiliz zira. Bizim neslimizin bir şeylerin değerini anlaması için elinden alınması gerekiyor. Biz çoğunlukla sahip olduğumuz şeylerin bizden öncekilerin emeği olduğunu unutup ego denizlerinde kaybolan insanlardık ve söylediklerimizin, yaptıklarımızın hesabını ne kadar tuttuysak, yapmadıklarımızı o kadar görmezden geldik. Nazım Hikmet'in de dediği gibi, dünyadaki bu zulüm bizim eserimiz. Biz kimiz peki? Biz aslında dünyanın en bunalımlı, en huzursuz bir zamanının içine düştük. Yol göstericilerin çok ender ve unutturulmaya çalışılan olduğu, kaosun kutsandığı, insanlığın yeni bir kimlik arayışında olduğu, baskı, yasak ve savaş toplumlarının güç kazanıp diğerlerini kendi karadeliklerine çektiği, anlamsızca yaşamak üzerine eğitildiğimiz ve huzurun asla var olmayacağı bir coğrafyada yetişmekte olan, sesi asla duyulmayacak bireyleriz. Aşkın, özlemin, emeğin, duyguların en sahtesini, müziğin en adisini, edebiyatın en şekilsizini yaşıyoruz, dinliyoruz, okuyoruz ve görüyoruz. En önemlisi, insanlığın yok oluşuna şahit olup bunu normalmiş gibi her gün haberlerde görüp birkaç dakika hayret ediyor daha sonra unutuyoruz. Oysa biz özgürlükler için, çağdaşlaşma için, bir damla daha insanlık için hayatını defalarca riske atmış bir liderin, Atatürk'ün ve özgürlük için canını defalarca vermiş bir halkın mirasçılarıyız. Karadeliktekilere ayak uydurmak bize yakışmaz. Uyanmak zorundayız ve uygarlık, çağdaşlaşma ve ilerleme için çaba göstermeliyiz. Biz özgürlüğü yenilecek, içilecek veya giyilecek bir şey olmadığı için anlamıyoruz belki de. Ancak özgürlük de bir tüketim maddesidir ve yaşamımız çoğu zaman özgürlüklerimize bağlıdır. Hala çok geç değilse bunun farkına varmalı ve tutunduğumuz son dal ile bu dipsiz bataklığın içine gömülmekten kurtulmalıyız. Baskı, yasak ve savaş toplumlarının bize dayattığı her şeyi iliklerimize kadar çekerken, uygar toplumlara özeniyoruz fakat kendi hayatlarımızın içinde yalnızca seyirci olmayı çoktan kabullendiğimizden dolayı hiçbir şey yapmıyoruz. Evet, şimdi kadınların şiddete maruz kaldığı, koruma evlerinden zorla çıkartılıp sokak ortasında öldürülebildiği, vasıfsız, korku ve şiddeti meşrulaştırmaya çalışan kendine adam diyen yaratıkların tecavüzüne maruz kaldığı iğrenç ve kokulu bir çamur deryası içinde; kin ve düşmanlığın yüceltilip cahilliğin kutsandığı bir noktada, özgür olmadığımızı saniyeler içinde hatırlıyor, saliseler içinde unutuyoruz. Şimdi karadeliğe içeriden bakalım. Azadeh Moaveni, Amerika'da doğup büyümüş. "İslam Devrimi" yüzünden sürgüne giden bir ailenin kızı. Time dergisi için bir süre Ortadoğu'da muhabirlik yapmış ve o süre içinde İran'ın ailesinin eskiden bahsettiği güzelliğini belli sebeplerden dolayı asla doğrudan görememiş bir gazeteci. Tahran'da Balayı isimli kitabında, bu süre içinde yaşadığı kimlik krizinden, zorunlu aşk hayatından, baskı toplumundan, korkudan, yasaklardan, yani kısaca bahsettiğim karadelikten bahsediyor. İran İslam Devrimi, İran halkını kurulduğundan beri baskı, korku ve tehditler ile yöneten bir devletin kendini kurma şekliydi. Teokratik bir cumhuriyet ve baskı yolu ile "demokrasi"yi sonuna kadar yaşayan muhafazakar bir halk. Moaveni, anavatanına döndüğünde özgürlüğü ve demokrasiyi göremedi. Zulmü ve yasakları gördü. Saçını biraz fazla açtığı için recm edilen bir kadın gördü. İzole yaşamı kendi tercihi olmadığı halde silah zoruyla kabul etmiş olan, asla mutlu olmayacak, asla özgürlük yaşayamayacak bir toplum gördü. İran, Moaveni oradayken internet kullanımını kısıtladı, zaman zaman da tamamen yasakladı. Gazetecileri tutukladı, gazeteleri kapattı. Kadınlar alt olarak görülüp şiddete maruz kaldı, kendi özgürlüklerine yapılan tacize ses çıkardıklarında ölümle cezalandırıldı. Ve Moaveni bir şeyleri değiştirmeyi her düşündüğünde yalnız olduğunu gördü, fakat kendi düşüncelerine sahip olan insanların olduğunu, sadece onların çabalamadığını da gördü. Bugünlerde bizler de kısıtlamalara maruz kaldık. Tanıdık gelmiş olmalı anlattıklarımdan birkaçı. Biz özgürlüğümüzü bizden kaynaklı olmayan sebeplerden dolayı her geçen gün daha da kaybediyoruz ve yalnızca seyrediyoruz. Karadelik bizi de içine almak istiyor ve biz buna karşı koymuyoruz, kendimizi yalnızlaştırıyor, bizim gibi düşünen insanlardan, baskı nedeniyle uzak kalıyoruz. Buna dur diyebilecek miyiz?