EGONUN ZAFERİ

Alejandro Gonzalez'in 2014 yılında sinema dünyasına kazandırdığı ''Birdman (Cahilliğin Umulmayan Erdemi)'' filmini izlediyseniz kendinizi şanslı saymalısınız. Film, eserleri unutulan ve sinemada kendine yer bulamayan bir oyuncunun Broadway'de tiyatro sergileme sürecini ele alıyor. Riggan Thomson karakteri yeteneğinin ve başarılı kariyerinin tıkandığı bir noktada tekrar hatırlanmak adına elinden geleni yapmaktadır. Filmin pek çok sahnesinde karakterin egosu ve özgüveni toplum ve kendi benliği tarafından sorgulanır. Egolarından kurtulamayan bir adamın hikayesidir aslında filmin konusu. Riggan karakterini izlenmeye değer kılan en büyük faktörün kendi gerçekliğiyle yüzleşemeyen karakterin Birdman tarafından baskı altına alına bilinçaltı olduğunu söyleyebiliriz. Birdman Riggan'ın hayattaki pişmanlıklarını, kariyerindeki hatalarını ve geldiği son noktayı yüzüne vuran iç sesidir. Birdman, karakterin geçmişte canlandırdığı film karakterinin adıdır ve sürekli geçen diyalogları Riggan'ın yıllar önceki halinden çok farklı bir insana dönüştüğünün kanıtıdır. Unutulma korkusu sadece tiyatro oyuncularına, film yıldızlarına ya da yeni dönem fenomenlerine mi has bir duygudur? Bir öğretmenin, bir hemşirenin unutulma korkusu hissetmesi için bir sebep olamaz mı? Bu duygu aslında bütün insanlığa aittir. Biz hayatımızda yeri olan insanları unuturken, onların varlığına özlem duymazken onların bizi unutmasına katlanamayız. Egolarımız duyarlılıklarımızı ve mantığımızı körelttiği için değişen hayatımıza ayak uydurmak yerine bizi en üretken halimize geri dönmeye zorlar. Egolarından kurtulamayan bizler de bu kandırmacaya boyun eğeriz bilinçsiz bir çaresizlikle. Egolarımız aslında benliğimizin, bilinçaltımızın bir parçasıdır. Bu nedenle bizi herhangi bir dış etkenden çok daha fazla etkileyerek bilinçaltımıza hücum eder. Bu nedenle hiçbir insan egolarından tamamen soyutlanamaz. Kendi zararımıza yaptığımız pek çok hareket içimizde şüphe uyandırır, en sevdiklerimizin yararına olsa bile. Kendi çıkarlarımıza ters düşen fedakarlıklar egolarımızı sarsar. Öncelikli olarak kendimizi düşünmemize, unutulmayı reddetmemize sebep olan bu içsel güdülerdir. Egolarımız kontrolü ele geçirdiğinde bizleri bunalıma sürüklüyor ne yazık ki. Takıntılarımızın, özgüven sorunlarımızın en büyük sebebi egolarımızdır. Kendimizde beğenmediğimiz ne varsa bunları sürekli bize hatırlatarak, bunları değiştirmemizi isteyerek yaşamdan zevk almamızı engeller. Egolarıyla baş edemeyen insan kişisel bir buhranın içine düşmeye mahkumdur. Kendimizi ve hayatımızın gidişatını kabullenip sevmeyi öğrendiğimizde ise hayatımızın kontrolünü elimize almış oluruz. Bu kontrol pek çok insana olgunluğun ve hayat tecrübesinin beraberinde gelse de Riggan gibi genç ve üretken yıllarına özlem duyan insanlar için ulaşması zor bir aşamadır. Bunun nedeni Riggan'ın ünlü olması ve eski şöhretini kaybetmesi değil, kendinden hayatta ulaştıklarının ötesinde bir başarı beklemesidir. Yetenek bazen Picasso'nun eserlerinde olduğu gibi vaktinde hak ettiği değeri görürken bazen de Van Gogh'un eserleri gibi çağın sanat anlayışının ulaşamayacağı kadar evrensel değerlere sahip olabilmektedir. Yeteneklerimiz, şahsi başarılarımız toplumun sanat, başarı ve kariyer anlayışına uymasa bile başkaları tarafından reddedilemeyecek kadar şahsidir. Yoksulluktan birkaç kat tabloyu aynı tuval kağıdı üzerine yapan Van Gogh egolarına ve toplumun sanat anlayışına aldırış etmeden kendi benliğini pek çok kere ölümsüz eserlerine yansıtmıştır. Egolarımızdan ve toplumun bizi soktuğu başarı kalıplarından kurtulmadan benliğimizi yansıtmamız hayatın hiçbir alanında mümkün değildir. Özümüzü dışa vurmak için bizi sınırlayan bu yozlaşmış kurallardan kurtulmalıyız. Van Gogh gibi evrenselliğe ve sonsuzluğa ulaşmak için yaşarken unutulmayı göze almalıyız. Riggan egosuna yenik düşerek unutulmamak adına kendisine olan saygısını yitiren bir karakter. Birdman filmi seyirciye kendi hayatlarında da karşılaştıkları bir yol ayrımını gösteriyor. Ego ve özsaygı arasında bir seçim yapmak düşünüldüğü kadar kolay olmasa gerek...