SANAT GEMİSİ HİÇ BATMASIN

Fazıl Say'ı ilk dinlediğimde tahminen altı yaşımdaydım. Antalya'da, Aspendos Antik Tiyatrosu'nda... Genco Erkal altı yaşındaki bir çocuğun bilmeyeceği konular hakkında o kadar çoşkulu şiirler okuyordu ki içimde bir şeyler kabarıyordu her bir kelimede. Anlamadığım bir heyecan duyuyordum. Serenad Bağcan o zamana kadar duyduğum en duru sesle harika parçalar seslendiriyordu. O sıra henüz adını bilmediğim Güvenç Dağüstün, yine o sırada varlığından haberdar olmadığım büyüleyici bir sesle ki bu ses bariton olur- bir yandan içime korku salarak bir yandan da içimde bilmediğim duygular uyandırıyordu. O zamanlar her ne kadar orkestradaki enstrümanları seçemiyor olsam da her birinin çıkardığı ses karşısında ayrı, koronun içinde bulunduğu harmoniden ayrı bir şaşkınlık yaşıyordum. Oratoryonun son parçası olan çocuklar yani o zamanki yaşıtlarım- ise beni müzikle uğraşmaya heveslendirmişlerdi çoktan. Esen rüzgarın sesi, antik tiyatronun o doluluğu, havanın hafif serin hali... O yaşta bir çocuğun bile tüylerini diken diken etmişlerdi. Zaten bu günden sonra burada bulunan her sanatçı benim için farklı bir anlam ifade etmeye başlamıştı. Fazıl Say ile böyle tanışmıştım. Büyüdükçe sanatçıya olan ilgim arttı ve hakkında daha çok araştırma yapmaya başladım. Türk müzik dünyası adına büyük bir piyanist olduğu zaten inkar edilemez ancak benim için Fazıl Say'ın bestekarlığı piyanistliğinden az da olsa önde. Büyük ustalara gösterdiği saygı, bütün o eserleri harikulade bir şekilde besteleyebilmesi, o duyguyu hissettirebilmesi ve hatta o duyguya çok daha fazlasını katabilmesi... Yıllar önce de beni etkileyen unsurun büyük ölçüde beste olduğunu Sait Faik Resitali'nden sonra anladım. Nazım Hikmet Oratoryosu'nu nasıl bir huşuyla dinlediğimi hatırlıyorum, şiirler ve piyanonun uyumu, sessizlik çöktüğünde ansızın gelen notalar, ölü bir çocuk cansızlığıyla küçük bir kız çocuğu tarafından okunan şiirde arkadan ve inceden duyulan tınılar hepsi o kadar güzel ayarlanmış, o kadar güzel bir uyum içindelerdi ki... Bu denli bir uyumu yakalamanın ne kadar zor olduğunu anlamak için bir şey bilmeme gerek bile yoktu. İşte tam da bu sebeplerden Sait Faik Resitali'ne giderken bir yandan fazlasıyla heyecanlıydım fakat bir yandan da önceki hislerimi yaşayamama korkusu içindeydim. Hayal kırıklığına uğramak istemiyordum. Resital başlar başlamaz kaygımın ne kadar yersiz ve hatta belki de saygısız olduğu ortaya çıktı. Yine harika bir anlatıcı kadrosu, fazlasıyla güçlü vokaller, mükemmel bir orkestra, bütün ihtişamıyla Fazıl Say, konuya söylenecek söz zaten yok...''Stelyanos Hrisopulos Gemisi'' Sait Faik'in en güzel öykülerinden biridir benim için. Bu öyküyü bir de böyle dinleyince etkilenmemek elde değildi. Demet Evgar, Songül Öden, Esra Bezen Bilgin, seslerini çok etkili kullanıyorlardı ve mavili yeşilli uçuş uçuş elbiseleri minimalist bir deniz havası yaratıyordu. Serenad Bağcan, Zeynep Halvaşi hem güçlü vokaller olmaları yönüyle hem de tiyatrallikleriyle bütün salonu ele geçirebiliyorlardı. Serenad Bağcan'ın kedi taklidi yaparak söylediği bir solosu vardı ki benim lügatımda bunu anlatabilecek kelime olduğunu zannetmiyorum. Ve orkestra. Nereden başlasam? Çeşitliliği mi desem, uyumu mu desem? Bir arada kullanılacağı aklınızın ucundan geçmeyecek enstrümanlar birbirleri için yaratılmış gibiydi. Klasik müzik ve makamsal Türk müziği bir arada olmak için var olmuş gibilerdi. Bir tarafta kanunun ve kemençe ikilisinden beklemeyeceğiniz kadar hüzünlü, içli, yanık bir ses... Öbür tarafta henüz Trifon'un başına gelenler gelmemişken, daha Trifon gemisini inşa ederken oyunbaz bir havayla çalınan keman. Diğerinden bekleyeceğinizi öbüründen duyduğunuz bir orkestra yani. Fazıl Say ise sahneye çıkıp piyanosuna oturduğu an on iki sene önce olduğu gibi yine kendini kaybetmiş, çevresindekileri unutmuş, piyanosuyla bir olmuştu. Ve yine aynı tutkuyla, bütün kalitesini ortaya serercesine muhteşem bir performans sergilemişti. Sahnede olan her bir birey esere olan saygısnı inanılmaz performansıyla kanıtlamıştı. Sahne arkasındaki Özen Yula, yani yazar/yönetmen de övgüyü hak ediyor. Övmek her ne kadar üstüme vazife olmasa da bütün yazım boyunca elimden geldiği kadar beğenimi dile getirmeye çalıştığım için bundan da bahsetmek istedim. Öyküyü harika bir şekilde uyarlamıştı. Resitalden önce sahneye çıkıp yaptığı açıklama da o denli doğruydu ki bundan bahsetmeden yazımı bitirmenin bir ayıp olduğunu düşünüyorum. Ülkemizin içinde bulunduğu durumdan bahsedip bu kötü durumdan bizi ancak sanatın kurtarabileceğini söylemişti. Diyeceğim şu ki bu resital bir resitalden daha önemliydi. Benim için, evet, özel bir anlamı da vardı ancak herkesin bu güzel eserin bir yerinde, belki hikayede, belki içli kanun sesinde, belki şarkılarda özel bir anlam bulabileceğine düşünüyorum. Ve bahsettiğim bunca güzel sebepten sonra şunu da söylemek isterim ki buruk bir güzellik var bu eserde. Burukluğun sebebi ise hem bu harika organizasyona hem de bunca değerli sanatçıya gösterilmesi gereken ilginin gösterilmemesidir. Toplum olarak mı yoksa insan ırkı olarak mı orasını bilemeyeceğim ancak değerli herhangi bir şeye gerekli değeri vermemek denen bir hastalığımız var. Umarım gün gelir bu tür etkinlikler belli bir zümreye hitap etmekten çıkar, bu sanatçılar hak ettikleri ilgiyi görür. Ve yine umarım ki sanatçılarımız bütün bu zorluklara rağmen pes etmeden devam edebilirler. Çünkü ben gerçekten sanatın bir başkaldırı olduğuna inanıyorum ve Özen Yula gibi benim de sanatın bizi kuratarabileceğine olan güvenim de sonsuz.