Kabil'in Soyu

Her insanın, yüreğinin bir gün kaburgaları parçalayıp dışarı çıkacak olmasının değişmez gerçeği misali, düzgüleri inkar edip kuralları yırtıp atacağı aşikar; en azından en az bir kere içinden anarşist haykırışların sessizliğinin gözlerine yansıyacağını garanti edebilirim. Edgar Allan Poe'nun hem 1800'lerin karanlık mum ışıklarında hem de üçüncü milenyumun elektronik kitaplarında hayat bulmasının temelinde yatan sebep de budur aslında: insanın Kabil'den beri kanında taşıdığı o içgüdüsel nitelikle boyunduruk altına alınamamazlık, kibir ve biraz akıl sağlığı bozukluğu. Poe ile tanışmam "Annabel Lee" şiiriyle gerçekleşmişti, karanlık ama büyüleyici idi, ama daha fazlasına ihtiyacım var diye geçirmiştim içimden. Kanla yazılı adının yanında yer alan donuk portresiyle neredeyse bin sayfayı barındıran "Bütün Öyküleri" kitabını inanılmaz bir şekilde daha çekici kılıyordu. İlk kez okuyuşumdan sonra (aslında tekrar tekrar okuduktan sonra) henüz ilk bakışta içimde derinlerde bir yerde uyuyan belki bir seri katile, belki takıntılı bir sapığa, belki intihar eğilimli içine kapanık bir aile babasına ya da amaçlarına paralel gelişen hırsları uğruna her şeyi yapabilecek birine... bir yabancıya dokundu, ama ben olan bir yabancıya. Poe cinneti o kadar ustaca kağıda yansıtıyordu ki (şiddeyin ürpertisini uyandırdığı için "ustalıkla" diye bahsedilen herhangi bir yazarın aksine) en cani, vahşet dolu sahnelerde bile okur soğukkanlığını koruyordu, içindeki karanlığı doyuruyordu. Her bir kan damlası, zihinde yankılanan kalp atışlarının bir anda avuç içindeki nemle karışık bozuk ritmleri, yavru kediciklerin yardım çığlıkları, kana Şahin 2 susamış insanın temel doğasından gelen gözüdönmüşlüğü tatmin ediyordu. Yazar tarafından uyandırılan hislerin "Testere", "Bir Sırp Filmi" gibi rahatsız edici şiddetten ayıran temel sebep ise nefretin doğrudan okuyucuya doldurulması ya da anlık öfke nöbetleri sonucu ana karakterlerin gözünü karartan perdelerin indirilmesi. Bütün bu doyurulmanın ardından neredeyse her olay örgüsünün sonunda yer alan "uyanış", "ayılma" motifi ise onca zamandır içerde hapis kalan vahşiliğin bir anlık bünyeyi ele geçirmesine ve sonra istediğini alıp tekrar uykuya dalmasına kanıttır. Cinnetin insanın gözlerine indirdiği kapkara perdenin ardından gelen uyanmanın ortaya çıkardığı pişmalık hissinin canlı örneklerini günümüz haber bültenlerindeki yer yer belirmesi aynı Edgar Allan Poe öykülerindeki gibi değil mi sizce de? Edgar Allan Poe'nun okurda dürttüğü içgüdüsel olarak gelen şiddet yanlılığının son yıllarda Edgar Allan Poe'nun bir ara popülerleşip kitaplarının elden ele dolaşması dışında başka bir yapıtta da gözlemlenmesi bu çıkarımların neredeyse bilgi sayılması gerektiğini kanıtlar nitelikte. Bahsettiğim yapıt "Batman" çizgi roman serisi ve Joker karakteri. "Kara Şövalye" filminin ardından Joker posterlerinin hiçbir yerden eksik olmaması, profil fotoğraflarını Joker makyajı yaparak değiştiren insanlarla dolması... En ufak kanıtı bu içimizde uyuyan yırtıcının. Örnek alınması gerekenin fedakarlıklar yapan süper kahramanımız olmasına rağmen Jokeri'in bu denli rağbet görmesinin tek açıklaması da insanın derininde yatan olağandışı olma isteği, düzgülerden çıkarak amaçsız yaşama dürtüsü, sebepsiz yere kendini doyurma hissiyatı zaten. Ayrıca, çocukların olumsuz etkilenebileceği düşünüldüğünden olacak ki beyazperdeye yansımayan fakat çizgi romanda yer alan, 17 yaşındaki bir çocuğun sopayla dövülerek Joker tarafından öldürülmesinin sayfalar boyunca katilin ağzından anlatılması ve diğer bir sahnede Joker'in kendi yüzünün derisini yüzmesi, aynı Edgar Allan Poe'nun vahşet çizimleri gibi ürperti uyandırmadan insanın içindeki Kabil'e Şahin 3 dokunmakta ve yalnızca temel isteklerinin doymasını sağlamakta, sonra da sarsılarak yapılan bir uyanış ya da uzun bir kahkaha sonrası pişmalığı doğurmakta. Yukarıda yaptığım analizlerden ve çıkarımlardan yola çıkarak ortaya koyabilirim ki Edgar Allan Poe'nun her dönemin insanına hitap etmiş olmasının sebebi, her insanın doğasından gelen ve şüphesiz bir biçimde bir gün bir öfke nöbeti sonucu bir şeyleri paramparça edeceğine dair barındırdığı duyguların okşanması, bir nevi doyurulmasıdır, insanların içlerinde gizledikleri bu suç dolu hislerin gizli tercümanı olmasıdır.