MEHMET AKİF TÜR

İstanbul'un Hikayeleri İstanbul... Binlerce yıllık tarihi ve milyonları aşan nüfusu ile dünyanın en fazla hikaye barındıran şehirlerinden biri. Her insanın yüzünde, her mezar taşında, her duvarında, her köşe başında farklı bir hikaye gizliyor. Ve bu hikayeler belki de gün yüzüne çıkarılmayı bekliyor. İşte Livaneli'nin Konstantiniyye Oteli de tam olarak bunu yapıyor. Konstantiniyye Oteli Livaneli'nin son kitabı. Kitap İstanbul'un geçmişinin ve farklı simalarının hikayesini Konstantiniyye Oteli'nin açılış töreni üzerinden anlatıyor. Livaneli, oteli yapan şirkette çalışan Zehra'yı merkeze alarak açılış törenine katılan misafirlerin, otelin çalışanlarının, ya da bir şekilde alakası olanların hikayesini anlatıyor. İstanbul'da ne kadar çok hikaye bulabileceğinizi de göstermiş oluyor bu şekilde. Kurguda ve hikayede bazı aksaklıklar olmasına rağmen İstanbul'u ve insanlarını anlatma düşüncesi ve ortaya çıkan sonuç gerçekten takdire şayan. Aynı ortamda hasbelkader bir araya gelmiş insanların her birinin farklı bir hikayesinin olabileceği düşüncesi İstanbul'da yaşadığım süre boyunca sıklıkla aklımdan geçmiştir. Kitabın da böyle bir şeyden bahsediyor olması beni bu konu üzerine yazmaya sevk etti. Bir küçük köy kahvesinde bile onlarca, belki yüzlerce farklı hikayeyle karşılaşma imkanınız varken İstanbul'da karşılaşabileceğiniz hikayeyi saymak mümkün değil. Ayrıca mesele sadece sayı da değil; eğer küçük bir köy kahvesinde oradakilerden birinin hikayesini dinliyorsanız, ve o köyün insanıysanız, o hikaye mutlaka kıyısından köşesinden sizinle de alakalıdır. Belki de olayın bir parçasısınızdır. Ama kalabalık bir yerde, hele ki İstanbul gibi bir yerde, hiç tanımadığınız insanların, sizin başka zamanlarda yaşadığınız, belki de hiç yaşamadığınız, duyguları yaşadığını görünce ne kadar küçük olduğunuzu ve etrafınızda ne kadar farklı hikaye olduğunu görürsünüz. Mesela küçük yerde biri öldüğünde bu herkesin tanıdığıdır ve herkes o acının paydaşıdır. Büyük yerlerde ise hiç tanımadığınız insanlar yine hiç tanımadığınız birinin ardından ağlarken siz sadece geçip gidersiniz. İstanbul Türkiye'nin ve dünyanın her yerinden her çeşit insanı barındıran bir şehir. Bu sebeple İstanbul'da aradığımız her hikayeyi bulabilmek mümkün. Her düşünceden her kimlikten insan var İstanbul'da. Bu kimlik farklılıkları semtleri de etkilemiş. Mesela İstanbul'un en işlek metrolarından birinde seyahat ederken; iş merkezlerinin yoğun olduğu Levent'te, eğlence mekanlarının yoğun olduğu Şişli'de veya daha muhafazakar olan Fatih Vezneciler'de inenlerin kimliklerinin ve kıyafetlerinin değiştiğine şahit olabilirsiniz. Levent'te muhtemelen plazada çalışan bir beyaz yakalıdır karşınıza çıkacak. Şişli'de bir müzisyendir sohbet ettiğiniz. Vezneciler'de bir İslamcıyla karşılaşırsınız belki de. Farklı kimliklerin farklı semtlerde yoğunlaşmalarından öte benzer kimlikler farklı mekanlarda farklı özellikler kazanmıştır İstanbul'da. Fatih'in dindarlığı ile Üsküdar'ın dindarlığı; Beşiktaş'ın modern hayatı ile Kadıköy'ünki birbirlerinden farklıdır mesela. Hepsinde farklı bir havayı teneffüs etmek, çok kısa mesafelerde çok büyük değişiklikler görmek insanda hayret duygusu uyandırır. İstanbul'un hikayelerinin çokluğu isimlerin çokluğundan bile anlaşılabilir. Kimisi Yeni Roma demiştir ona, kimisi Şehirlerin Kraliçesi. Bazen Dersaadet olmuştur, bazen Bab-ı Ali. Konstantin'in şehri Konstantinopolis, Kostantiniyye olmuştur İslam'dan sonra. Kimisi sadece şehir demiştir ona "Polis". İstanbul ise aslında çok da anlamlı olmayan şehre doğru: stimboli kelimesinden türeyip sonrasında İslambol gibi farklı anlamlar bile kazanmıştır. Her isimle şehir başka bir özelliğini gösteriyor insana.(1) İstanbul'da binaların bile söyleyeceği vardır insana. Demir kiliseye bakarsınız mesela, neden demirden bina yapılır ki dersiniz. Bambaşka bir hikaye duyarsınız. Adalet Kulesi'ni görürsünüz karşıdan, Üsküdar'dan mesela. Ondan yüksek bina olmadığını farkedersiniz etrafında. Bazen ağlatır, bazen gülümsetir, bazen hayran bırakır bu hikayeler. Hikayesini anlatmak için bekleyen pek çok binanın yanından ise fark etmeden geçersiniz. Pek çok insan görürsünüz Eminönü'nde. Kimisi turist olarak gelmiştir İstanbul'a. Kimisi okulunu okuyup gidecektir İstanbul'dan. Kimisi de yıllardır İstanbul'dadır da hiç haberi yoktur İstanbul'dan. İşte bütün bu farklı simaları seyreder Yeni Cami. Her gün belki milyonlarcası gelip geçer. İstanbul'un bütün hikayeleri önünüzden geçip gider de, bazısını bilir, bir kısmını tahmin eder ama pek çoğundan haberdar olmazsınız. Bu kadar farklı hikaye arasında kaybolur, nicelerinin ne dertler peşinde koştuğunu görüp halinize şükredersiniz. Boğazı seyredersiniz Hisarüstü'nden. Onun bile söyleyeceği vardır. Etrafındaki bütün o betonlara rağmen nasıl bu kadar güzel kalabildiğini düşünürken sitem dolu bir tebessüm fark edersiniz. Her şeye rağmen güzel kalacağını fısıldar sanki. İşte bütün bu hikayelerin yanında milyonlarcasını daha barındırır bu şehir. Her gün binlercesinin yanından fark etmeden geçip gidersiniz. Belki de o hikayelerden birisi tam da ihtiyacınız olan hikayedir. Kim bilir?