Polonya Senfonisi/Ege Berkay Gülcan

Düşünün, güzel bir gün geçirmektesiniz. Çalıştığınız radyoda Chopin'in Nocturne'ünü do diyez minörde çalıyorsunuz şevkle. Her şey güzel gitmekte. Dinleyicileriniz zevkle dinlemekte sizi. Daha iyi gidemezdi her şey. Sonra bir anda her yeri patlama sesleri sarıyor. Sizse eserinizi çalmakla ilgilenmektesiniz hala. Ta ki bir patlama sizi piyanonuzun başından atana kadar. İşte böyle başlıyor bizim Piyanistimizin hikayesi de. Nazi Almanyası Polonya'ya saldırırken İngiltere'nin gelip yardıma koşucağı haberiyle sahte bir mutluluğa kapılmış, olacaklardan habersiz bir sanatçının hikayesi... Herkes sever sanatçıları. Neden sevmesin ki! Sıkıcı ve yorucu günlerinizin ağırlığını üstünüzden alan, bütün yaşamınızın, kısa bir süre için olsa bile, tüm yükünü üstünüzden alan, ruhunuzla konuşabilen insanlardır onlar. Eğer ki 1939 Polonya'sında yaşayan bir Yahudi sanatçı değilseniz. O zaman değeriniz kaybolur insan olarak, sanatınızla beraber. Bir bakıma müzik yapabilen, resim çizebilen bir et yığınına dönüşürsünüz. Yarattıklarınız, belki de yaratacaklarınız tarih denen güzel kitapta bir dipnottan öteye geçemez duruma gelir, o da eğer şanslıysanız. Ki bir müzisyen olarak bundan daha kötü bir ceza asla varolamazmış gibi geliyor bana. Hele ki bunun beğenilmemekle ilgili değil, sadece doğumdaki bir şanssızlık(!) sebebiyle olması ise daha da beter hale getiriyor bu cezayı. Beğenilmemek bile çalışma arzusu aşılayarak ilerlemeye yol açıyor. Hayal denen güzel hanımın kollarına girelim şimdi. Bir piyanistsiniz. Hem de o zaman yaşayalar arasında en iyilerinden biri. Ve şimdi yeniden hayal edelim, bir daha asla ahşabına dokunamamayı, klavyesinde bir nehirde yüzer gibi süzdürememeyi parmaklarınızı, bir daha asla kulaklarınıza sıcak karamel gibi gelen o eşsiz tınıyı duyamamayı. Bırakın hayal etmeyi, en ufak düşüncesi bile ruhumda derin yaralar açmaya yetiyor. Bu yaraları kapatabilecek tek şeyin ise yaraları açan bıçak tarafından yok olması ise ruhumda asla dinmeyen kandan nehirlerin, her gece kabuslarla, ter ve titreme içinde uyanmama varlığına sebebiyet veriyor. Her ne kadar basit ve önemsiz gelsede çoğumuza müzik varlığımızı sürdürebilmenin önemli kaynaklarından biri ve asla yeri doldurulamaz. Bu sebeplerden ki piyanistimizin yaptığı gibi kovalamalıyız bu tatlı ezgiyi, açlık içindeyken bu akşamın yemeğini bulmaya çalışırmış gibi. Hırsla ve çaresizlik içinde... Bir yaşam mücadelesine dönüşmeli bu kovalamaca. Leyla'nız olmalı müzik sizin, Şirin'iniz olmalı. Onsuz yaşam anlamsız, siyah beyaz bir filme dönüşmeli. Ulaştığınızda ise renklenmeli hayat. Umut ışığınız olmalı aynı zamanda. Yaşam karanlıklaştıkça son alevlerini veren bir mum gibi daha da şevkle yükselmeli sesi içinizde. Karanlıktan kaçmak üzereyken ise en yüksek hale ulaşmalı, sanki senfoninin ortasında açığa çıkıcakmışsınız gibi gerçekten duymalısınız. Varlığınızla bir bütün olmalı kaçtığınız zaman ise. Bütün bu acı ve yaralanmanın içindeyse bir an var ki paylaşmadan edemeyeceğim. Piyanistimiz açlığa yenik düşmüş bir haldeyken bir konserve turşu bulur ve açmaya çalışır. Fakat şanssızlığı yeniden yakasına yapışır ve bulduğu konserve yere düşer, bir Nazi SS subayının ayakları dibine. Sorar subay ne ile uğraşırsın diye. Piyanistim diye cevap verir. Subay yanına çağırır ve bir piyano gösterir. Çal der. Ve biter o anda tüm acı ve hüzün. Başlar çalmaya Chopin'in Ballad'ını. Bittiğinde ise subayın ruhu sarsılmıştır. Onu bırakır ve gider. Bu işte müziğin gücü. En zıt kutupları birleştiren, insanlar arasında derin bağlar yaratan eşsiz bir güç... Öyle ki tüm amacı Yahudileri öldürmek olan bir SS subayının bile kalbini yeniden hissetmesini sağlayacak kadar kuvvetli. Böyle yaşıyor hayatının bir kısmını bizim piyanistimiz de. Acımasız Nazi rejiminin kollarında ayrı düştüğü yaşamını, hayatının anlamını yeniden arıyor. Bir gün yeniden elde edebilme umuduyla sıkıca sarılıyor hayata. Sefillik içinde, aşağılanmaya mağruz kalarak yaşıyor hatta kendi halkı tarafından bile dışlanıyor. Yine de umudunu yitirmeden savaşıyor her an kulaklarında bir senfoniyle. Tüm sevdiklerini kaybettiği bu yolda çabalar durur. Hepsi bize bir şeyin önemini anlatmak için. Doğru bildiniz müzik...