VATAN GİBİSİ YOKTUR

Son yıllarda da yakından şahit olduğumuz göç dalgaları aslında tarihin tozlu sayfalarına bakarsak her çağda görebileceğimiz karelerdir. İnsanoğlunun kurduğu uygarlıkların aralarında çıkan anlaşmazlıklardan ötürü yaşanan savaşlar ve savaşların mağdur bıraktığı binlerce, milyonlarca insan. Kimisi yetim kimisi dul kalıyor, kimisi de evladını kaybediyor; kısacası hayatları altüst oluyor. Fakat bunların hepsinden de daha beteri var ki insanı ölmekten beter ediyor. Bahsettiğim şey tabi ki de vatanını kaybetmek, vatanını terk etmek zorunda kalıp başka topraklarda hayata tutunmaya çalışmak. Maalesef ülkemizde yeni kuşaklar vatanın önemini ve değerini yeterince anlayamamışlardır. Umarım vatan toprağının önemi onu kaybetmeden yeniden anlaşılabilir. Tam da bu yüzden, okurken beni çok etkileyen İrem Uzunhasanoğlu'nun ''Gitme Gül Yanakların Solar'' adlı romanını seçtim bir şeyler yazmak için. Yazar 1910 da başlayan Yunan mübadelesini işlemiştir. Yani kitapta vatanını kaybetmiş insanların nasıl zorluklarla karşılaştığını hikayeleşmiş bir biçimde görebildiğimiz için vatanın önemini anlamaya yardımcı bir kaynak olduğunu düşünüyorum. Vatansız kalmak veya vatanını kaybetmek başka hiçbir acıyla kıyas kabul etmez bence çünkü kendini ait hissettiğin bir yer kalmamıştır artık her şey yabancıdır sana. Her zaman bir yanın eksik kalacaktır. Vatan hem annedir hem baba. Baba gibi sahip çıkar, ana gibi şefkat gösterir. Vatan hem dosttur hem sevgili. Dost gibi arkandadır, sevgili gibi sevilir. İşte bu yüzden vatanı kaybetmek her şeyini kaybetmek demektir. Şu an en yakından tanık olduğumuz evlerini, tüm yaşanmışlıklarını bırakıp bizim yanımıza gelen Suriyeli mülteciler. Onları her yerde görüyoruz sokaklarda, parklarda, bahçelerde... Hepsi de yeni bir yaşama tutunmaya çalışıyor. Sokakta dilenen o insanların yanından aynı şeyin bizim başımıza da gelebileceğini hiç düşünmeden geçiyoruz. Fakat belki de o yanından çekinerek geçtiğimiz insanlarda kendi ülkelerinde tıpkı bizim gibi öğrenci, doktor, mühendis ve öğretmendi. Zengindiler belki de kendi ülkelerinde savaş her şeyi yakıp kül etmeden önce. Onlara her baktığımızda vatanımızın kıymetini daha iyi anlamalı ve onlarla aynı duruma düşmemek için önlemimizi almalıyız. ''Gitme Gül Yanakların Solar'' adlı romanda da göç etmeden önce zengin ama tüm servetini arkasında bırakmak zorunda kalan bir aile vardır. Yani nereden nereye gittiğinin hiçbir önemi yok her zorunlu göçte ister Yunanistan dan ister Suriye den ister Kırımdan eski koşullarını kaybedersin. Yetim bir çocuk durumuna düşersin. Ama kendi vatanın varsa ve sen hala orda özgürce ve güvende yaşayabiliyorsan zor durumda kalsan, fakir olsan bile hayat senin için daha kolaydır ve sırtını yaslayabileceğin bir güvencen vardır. Çünkü daha öncede söylediğim gibi vatanın bir baba gibi arka çıkar. Sen de kendini bir yere ait hissedersin. İnsan için temel ihtiyaçları yeme içme ve barınmadan sonra en büyük ihtiyaç aidiyet duygusudur. Kendini başka bir ülkede rahat hissedemezsin yalnız kalırsın. Çünkü senin düşüncelerin, kültürün, görgün etrafındaki insanlardan farklıdır. Kendi ülkendeyse durum tam tersidir. Herkes senin gibidir aşağı yukarı. Kim bilir daha kaç millet yaşadığı toprakları bırakmak zorunda kalıp sefil olacak ve eskide yaşanmış olanlar gibi kitaplar yazılacak, şarkılar söylenecek, filmler çekilecek. Eğer bizde bu tarz bir kitabın konusu olmak istemiyorsak vatanımızın kıymetini çok iyi bilmeliyiz ve çocuklarımızı da bu bilinçle yetiştirmeliyiz. Vatanımızın kıymetini yok olduğu ve terk etmek zorunda kaldığımız zaman anlarsak bizde yazılmış hüzünlü bir roman, bestelenmiş bir şarkı veya gişe yapan bir filmden ötesi olamayız. Yiğit Ergönen