KALIPLARI YIKMAK

Bazı görüşler toplumda o kadar yaygın bir halde ki tartışmaya açık bir sürü konuyu sorgulamadan ve genel geçer bilgilermişçesine kabul ediyoruz. Bu görüşlerden sadece bir tanesi zenginlerin hissizleştiği, hayattaki hiçbir şeyden keyif alamadıkları ve herkesten yalnız oldukları görüşü. Bu görüşün Olağanüstü Bir Gece yapıtında da dolaylı yoldan aktarılması sonucu yıllar boyunca bu durumu bir gerçeklik olarak kabul ettiğimi ve ne kadar yanıldığımı fark ettim. Ben de dahil olmak üzere bir sürü insan büyük bir zenginliği tatmamış iken nasıl oluyor da bu konu hakkında bu kadar emin olabiliyoruz? Sorgulamıyoruz çünkü hazırı seviyoruz her yerde bize beslenen kısa ve akılda kalan anlamsız sloganları seviyoruz. Sorgulasak bile yüzeysel bir şekilde "zengin olunca istediğini elde edersin, istediğini elde edince heyecanlanamazsın, sonuçta duyarsızlaşırsın" iç çözümlemesiyle bir dakikadan kısa bir sürede sonuca varıyoruz. Sorgulamamak insanların hem kolayına gidiyor hem de kendilerine gerçeklikten bağımsız bir şekilde teselli etmelerini sağlıyor, aktörlere ve futbolculara bakıp sahip olduklarına imrenenler onlar aslında mutlu değil diyerek kendilerini teselli ediyorlar. Teyzemin bile magazin izlerken "ünlülerin hayattı aslında çok sıkıcı" demesi sonucu anladım ki insanlar bilinçsizce kendilerini ve birbirlerini kandırarak, yıllardır süregelmiş bağnaz düşünceleri yayarak bilinçsizliği her geçen gün besliyor ve yıkması zor bir hale getiriyorlar. Toplumdaki bilinçsizlik beraberinde 2 büyük ve yüzlerce küçük sorun getiriyor. Bu büyük sorunlardan bir tanesi bu bilinçsizliğin aynı anda sömürülüp pekiştiriliyor olması. Firmalar reklamlarında ürünlerini değil adeta mutluluğu pazarlıyorlar, meşrubat firmalarının içecekleriyle alakası olmayan "hayat paylaştıkça güzel" gibi alakasız cümlelerle beyinleri ele geçirmesi, yaşlı insanlar ve küçük çocukları kullanarak aile duygusunu sömürmeleri, toplumdaki bilinçsizlikten beslenen kapitalizmin küçük boyutlu bir örneği. Kapitalizm düşünceleri ve fikirleri orijinallikten uzak reklamlar ve sakız falından çıkmış cümlelerle tekdüzeleştirirken de farklı fikirlerin oluşması çok zor bir hale geliyor. Bu fikirler oluşsa bile bireyler toplumdan dışlanma korkusu ile bu fikirleri paylaşamıyor ve herkes gibi farksızlaşmak, dayatılan saçmalıkların bir parçası olmak zorunda kalıyor. Bunun sonucunda toplumun tekdüzeleştirilmesi orijinalliği ortadan kaldırdığıyla kalmıyor ve farklılığı aşağılar bir hal alıyor maalesef. İnsanların kişilikleri dışındaki değerler üzerine değerlendirildiği ve sınıflandırıldığı bir toplum ortaya çıkıyor. O zengin, o mutlu değil, bilgisayar mühendisinin yaptığını elektrik elektronik mühendisi de yapıyor gibi anlamsız ağızlara sakız olmuş bir sürü cümle bu tekdüzelikten doğuyor. Bu cümlelerle yapılan muhabbetlerin hepsi önceden binlerce kez yapılmış, insanlar sıradanlaştırılmış ve kategorilere ayrılmış... Bu sisteme karşı çıkmak da bir güvercinle satranç oynamaktan farksız olacaktır, hiçbir şey anlamayan güvercin-sistemin yıkadığı beyin-satranç tahtasına pisleyip şahınızı devirip kazandım diyecektir. Böyle bir ortamda ne yeni bir şey doğabilir ne de insanlar mutlu olabilir. Bu ortamda ancak son tüketim tarihleri gelene kadar ürünü oldukları sistemin raflarında yer kaplayan ürünlerin meydana getirdiği bir market elde edilebilir. Gözlemlerim sonucu anladım ki ulaşılması imkansız standartların dayatılması, insanların günlük hayatlarında dahi eksik ve yetersiz hissetmelerine neden olup hedeflerini değiştirmekte; yerleşmiş sistem her bireyi aynı şahıs olmaya iterek toplumda çeşitliliği azaltmakta. Reklamlarda yaratılan standartlar da bu sistemi besleyerek kısır bir döngü haline getirmekte ve yaratıcı düşünceyi yok etmektedir. Böylelikle doğru kabul edilen yanlışlar etrafımızı sarıyor ve farkında olmadan en akıllı kişi bile bu yanlışları sorgulamadan doğru sanabiliyor. Bu da değerli hayatların ve kıymetli fikirlerin harcanmak suretiyle önüne geçilmesi anlamına geliyor ve sistemi yönetenlerden başka hiç kimseye bir fayda sağlamıyor. Kimseye bir faydası olmayan bu saçmalığın, sorgulamaktan mağdur kimselerin farkına varamadığı çok basit bir çözümü var: Aklınızı kullanmak. Ege Özcan