SANATTA TÜRKĠYE GERÇEĞĠ

Bu yazımı aslında bir öykü hakkında yazmayı düşünüyordum ancak sabah haberleri okumamla birlikte kararım değişti. Geçtiğimiz günlerde ünlü müzisyen Fazıl Say'ın Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası bünyesinde vereceği üç konserin programdan çıkarıldığı haberini almıştık. Bu sabah Fazıl Say'ın bununla ilgili Türkiye Hükümeti'ne yazdığı açık mektubu okuduğumda geçtiğimiz Haziran ayında iki yakın arkadaşımla birlikte katıldığım ODTÜ Senato Özel Ödülü Takdim Töreni aklıma geldi. Ödül Fazıl Say'a verilecekti ve ödül takdim edildikten sonra bir mini resital dinleyecektik; ancak oraya varmadan önce programın içeriğiyle ilgili bilgi sahibi değildik. Bir Fazıl Say konseri dinleyeceğimizi sanıyorduk, ödül töreninden haberimiz yoktu ve açıkçası konser yerine mini resital dinleyeceğimizi öğrenince moralimiz biraz bozulmuştu. Glerleyen dakikalarda bu moral bozukluğunun yerini hayranlık alacaktı. Ödül töreni ODTÜ Kemal Kurdaş Salonu'nda yapılıyordu. Salona vardığımızda dağıtılan broşürlerden aldık ve o sırada konser yerine bir ödül törenine geldiğimizi anladık. Ardından yine de ufak bir konser olacağını öğrenince keyfimiz yerine geldi. Yerlerimize geçtik ve heyecanlı bekleyiş başladı. En başta Fazıl Say'ın hayatıyla ilgili ufak bir sunum izledik; çocukluğundan günümüze öğrenim ve kariyer hayatını anlatan bir sunum gösterildi. Türkiye'de ve dünya çapında aldığı ödülleri ve ulaştığı başarıları gördükçe gurur duymamak mümkün değildi. Özellikle de son dönemlerde Türkiye Hükümeti'nin bunu takdir etmemesi, tam aksine elinden geldiğince Fazıl Say'ı kısıtlaması beni derinden etkiledi. Sunumdan sonra kürsüye ODTÜ Rektörü Prof. Dr. Ahmet Acar çıktı ve ödülün veriliş gerekçesini açıkladı. Fazıl Say'ın günümüzde ülkemizi hem ülke içinde hem de dışında başarıyla temsil eden en değerli sanatçılardan olması, kültürel değerlerimizi evrensel bir şekilde, kendi müziğiyle, dünyaya tanıtması, ilkelerine bağlı, özgürlükleri ve demokratik değerleri savunan bir sanat insanı olması gibi sebeplerle bu ödüle layık görüldüğünü belirtti. Sayılan bu sebeplerden ötürü hükümetimizin de Fazıl Say'ı bağrına basıp desteğini göstermesi, sanatını icra etmesini engelleyeceğine teşvik etmesi gerekmez miydi? Bugün Fazıl Say'ın kendi cümleleriyle Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası programından çıkarılmasının üzerine yazdıklarını okuduğumda fark ettiğim en önemli şeylerden biri, o mektupta reddedilen, eserleri programdan bir anda, mantıklı bir sebep göstermeksizin çıkarılan bir insanın isyanı yoktu. Fazıl Say kişisel hırslarına yenik düşmemişti; tam tersine, eserlerinde olduğu gibi çok evrensel yaklaşmıştı duruma; ülkemizin bu "yasakçı" tutumunun kendisine ya da herhangi başka birisine değil, tam olarak ülkemizin kendi itibarına, hatta toplumun ta kendisine zarar verdiğinden bahsediyordu. Bence bu bir insanın kişisel hırslarından kurtulup olayları geniş çerçeveden yorumlayabildiğini, olgunluğunu gösteren bir işarettir. Fazıl Say'ın bu özelliğini ödül töreninde ödülünü aldıktan sonra yaptığı konuşmada da hissetmiştim. Asıl ödülün Türkiye için ODTÜ ve Gezi Parkı Olayları olduğunu söyleyerek yine alçak gönüllüğünü gözler önüne sererken aynı zamanda günün önemine bir giriş yapmıştı. Fazıl Say teşekkürlerini ilettikten sonra mini resitalde çalacağı eserle ilgili bilgi vermeye başladı. Bu eser, Gezi Parkı için bestelediği üç eserden biriydi. Diğerleri orkestralar ve başka çalgılar için bestelenmiş farklı yapıda eserlerken az sonra dinleyeceğimiz Fazıl Say'ın kendi çalmak için bestelediği bir piyano konçertosuydu. "Direniş Geceleri", "Gaz Bulutunun Sessizliği", "Berkin Elvan" ve "Umutlar Hep Yüreğimizdedir" adlı dört bölümden oluşan eser Türkiye'de ilk defa çalınacaktı. Daha önce Viyana'da çalınmış olmasına rağmen yine hükümetin bu konudaki tutumu sebebiyle ülkemizde kimse bu eserlerin çalınması için herhangi bir destekte bulunmuyordu. Türkiye'de dinleyen ilk insanlardan olacağımız için çok heyecanlıydık, bir yandan da aslında ne kadar üzücü bir durum olduğunun farkına varmak bizi şaşırtıyordu. Fazıl Say konuşmasını bitirip piyanonun başına geçtiğinde nefesler tutulmuştu. Bizim için bu resital herhangi bir tarihi olayı anlatan bir eseri dinlemekten çok farklıydı; anlatılanları bizzat yaşadığımız ya da yakından takip etme imkanı bulduğumuz için notalar bizi anılarımıza götürüyor, o anları tekrar yoğun duygularla yaşamamızı sağlıyordu. Ben de müziğin bana hissettirdiklerini tamamen yaşamak için arkama yaslanıp gözlerimi kapadım. Fazıl Say, eserin bölümleri arasında geçiş yaparken birkaç saniyelik aralar veriyordu ama vermeseydi bile o sırada hangi bölümü dinlediğimizi duygu geçişlerinden çok rahat anlayabilirdim diye düşünüyorum. Kafamda oluşan imgeler zaten bölüm adlarıyla ölçüşüyordu. Eserin "Direniş Geceleri" adlı ilk bölümünde duygular tırmanıyor, bölümün sonunda gaz bombaları patlıyor adeta insanlar kaçışıyordu. Gkinci bölüm "Gaz Bulutunun Sessizliği"ni yaşatıyordu dinleyenlere. Ortamda gaz bulutundan başka hiçbir şey kalmamış, oradaki tüm canlılar kaçışmış ve sanki o gaz bulutunun önce yoğunlaşmasını, sonra yavaş yavaş dağılmasını seyrediyorduk. Eserin üçüncü bölümü duyguları en yoğun anlatan bölümüydü bence, benim gibi birçok insanın gözlerinden yaşlar süzülüyordu. Sanırım bunun gibi durumlarda bazen kelimelerdense notalar istenileni çok daha güzel anlatıyor. En çok beğendiğim bölümse adından da anlaşılacağı üzere umudu işleyen "Umutlar Hep Yüreğimizdedir" adlı son bölümdü. Tüm kayıplara, alınan yaralara rağmen umudun hiç tükenmeyeceğini, hep içimizde olacağını ve içinde yaşamak istediğimiz dünyayı kurmak için her zaman elimizden geleni yapmamız gerektiğini vurgulayan, bunlar için de destek ve şevk veren notalarla resital bitiyordu. Gözlerimizde yaşlarla Fazıl Say'ı hayranlıkla dolu bir coşkuyla alkışladık. Konserden sonra tekrar farkına vardım ki böyle yetenekli bir sanatçımızın azim ve çalışkanlıkla elde ettiği başarısının hükümetimizce desteklenmemesi, o konserin bile seyirciyle buluşmasının engellenmeye çalışılması, ilk gösteriminin eserin doğduğu topraklarda değil de bambaşka bir yerde yapılmış olması ülkemiz adına çok hüzün verici ve düşündürücüydü. Aradan dört ay geçti ve bu sefer başka eserleri için Fazıl Say yine hükümetimizce engelleniyor. Fazıl Say besteleriyle olduğu gibi bugün yazdığı mektupla da duygu ve düşüncelerini çok güzel ifade etmeyi başarmış ve okuyanları da düşünmeye sevk etmiştir. Umarım yetkililerin de dikkatini çeker ve onların da düşünmelerini, anlamalarını sağlar.