Rutinli yalnızlık

Bir yıl boyunca sadece çizgi roman okuduktan sonra, "çevrem genişlesin" diye önce Kol manşetinde notlar'ı, sonra Bir cesedin otobiyografisi'ni seçerken kendimi akıllı bir karar almış zannediyordum. Eh, tabii, kitapları önce araştırmadan seçersen olacak şey bu ikisi de aşağı-yukarı aynı dönemi anlatıyor, ikisi de benim için depresif oldu. Ben önceden "Köpek kalbi Jack London tarzında insan ve hayvanın arkadaşlık hikayesi" diye düşünen insanım ama, er ya da geç olacaktı bu. Soru şu bir insan yalnız yaşayabilir mi? Ya da, insan yalnız nasıl yaşar? Sanırım Krjijanovski'nin üzerine yazdığı konu bu. Bir insan başka insanlarlarla etkileşime girmeden nasıl bir hayat sürdürebilir? Biyoloji bize diyor ki, dış etkenlere tepki göstermek canlı sayılmak için gereken özelliklerin olmazsa olmazı. Bitkiler bir gün boyunca yaprak ve çiçekleriyle güneşi takip edebiliyor (bu olaya da fotonasti deniliyor). Işığın vurduğu tarafta büyüme hormonları daha az salgılanıyor, o yüzden bitki güneşe eğiliyor basit açıklamalı, basit bir hareket (hareket bile sayılmaz belki). İnsanın da yaptığı benzer... midir? Fiziksel gereksinimleri şimdilik unutursak, sosyal etkileşimlere girmek de temel bir ihtiyaç mı? Çok sevdiğim bir çizgi roman Lucifer bir bölümünde insanların neden başka insanlara gerek duyduğuna dair bir açıklama sunuyor: tanrının Lucifer ve Michael'dan sonra diğer melekleri yaratmasının sebebi iki kardeşin bakabilecekleri bir ayna olmasıdır. Etraflarında başkaları olmazsa, kendilerini kiminle karşılaştıracaklar? Kimin için çalışacaklar? Gerekirse, kiminle birlikte devrim yapacaklar?Said SattarovSaid Sattarov Başka insanlar bizim için de bir ayna mı? Okulda spor yarışmalarını ne kadar sevmesem de, artık üniversitede yarış havasının faydalı olduğunu görebiliyorum. Tek başıma olsam kendimi geliştirme isteği duymazdım bir amacı olmazdı. Ya da tam tersi yaşamın amacının kendileri olduğunu düşünürlerse? Narkissos'un hikayesine böyle bakabilir miyiz? Onun kadar güzel bir insanla karşılaşsaydı sonu böyle olur muydu? Yalnızlığın bir başka tarafı, insanların yaşamak için bir sebep bulamamaları. Japonya'da yeni zamanlarda çıkan bir trend kodokushi bunun kara bir göstergesi. Yalnız ölen insanlar (bir çoğu erkek, orta yaşlarda) uzun süre boyunca öldükleri bile farkedilmeden kalabiliyor. Önceden düşünüyordum ki, "bu nasıl olabilir? Kendine iyi bakmak bir insanın doğasında yok mu?". Demek ki sosyal etkileşim olmadan o kadar da istekli olmuyor insan kendine bakmaya. Bunu kendim de yaşadım: annem uzun iş gezilerine giderken ben evde yalnız kalınca, normalde son derece leziz yemekler severken, abur-cubur ile geçinebiliyorum. İlk birkaç gün kendime yemek yapardım, sonra daha az (pizza sipariş ederdim), sonra ise tereyağlı ekmek ve çay. Yalnızken içimden yemek yapmak gelmiyor yapsam da yalnız mı yiyeceğim? Dizi izlerken yemek bile aynı değil. Oysa ki arkadaşlarım, ya da annem gelince hava hemen aydınlanıyor ve yaşam isteğim geri dönüyor. Büyükannem şu an yalnız yaşıyor. Kendisini yılda bir kez (daha sık, maalesef, gelmek mümkün değil) ziyaret etmeye geldiğimizde artık eskisi kadar titiz bir insan olmadığını farkediyoruz. Bir gün çöpleri çıkarmayı unutur, bir gün ise sadece çay ve kurabiye ile beslenebilir. Bizimle zaman geçirdikten sonra düzeliyor. Oysa onunla aynı yaşında olan eski diş hekimi arkadaşı, hiç günlük rutininden sapmadan yaşamına devam ediyor hem de yapayalnız. Buna bakarak annemin "düzenli bir günlük programı yap" söylemesi tamamen farklı, daha ilginç bir açıdan görünüyor. Kodokushi olmak için kendini en baştan mı yalnızlığa alıştrımamız lazım? Düzenli, Said Sattarov değişmeyen bir program yaparsam içinde değişkenlere yani dış etkinlere, başka insanlara yer kalmaz ki. Şimdi ne düşünmem lazım?