Merhabalar, Konuşabilir miyiz?

Nasılsınız? İyiyiz. Geçen hafta izlediğiniz film nasıldı? İyiydi. Dün yediğiniz akşam yemeği nasıldı peki? O da iyiydi. Belki de bunların birkaçı veya hepsi kötüydü. Günlük hayatta karşımıza çıkan bu tarz sorulara verdiğimiz cevaplar aşağı yukarı böyle kısa cevaplar oluyor. Peki bu cevaplar bizi ne kadar anlatıyor? Elbette çok daha uzun cevaplar verdiğimiz de oluyordur. Mesela geçen hafta izlediğiniz film hakkında konuşalım desem saatlerce konuşabiliriz. Filmin beğendiğiniz yanları, eksikleri ve sizde yarattığı hisler üzerinden uzun uzadıya bir muhabbet edebiliriz. Peki o zaman sorun ne diyebilirsiniz. Sorunun ne olduğunu anlamamız için hepimizin hayatında bir şekilde karşı karşıya kaldığı "Konuşarak anlaşabiliriz." cümlesinin üzerinde düşünebiliriz. Size soruyorum şimdi: Konuşarak anlaşabilir miyiz? Osman Çakmakçı'nın "Konuşmanın İmkansızlığı Üzerine Bir Diyalog" adlı eserini okuduğum zaman konuşmanın düşündüğümden çok daha karmaşık ve tehlikeli bir eylem olduğunu anladım. Yazar konuşmada sadece konuşanların değil dinleyenlerin de en az konuşanlar kadar önemli olduğunu anlatıyor. Konuşurken seçtiğimiz kelimeler dudaklarımızın arasından çıktığı anda adeta denizdeki serseri mayınlar gibi konuştuğumuz kişinin çevresinde dolaşmaya başlar. Her an patlayabilir ve sonuç hiç istemediğimiz yerlere gidebilir. Bu tehlikeyi göz önünde bulundurarak sorumuza geri dönelim. Konuşarak anlaşabilir miyiz? Ne kadar tehlikeli olursa olsun, denemeye değer. Konuşmada kullandığımız araç olan dilin -organ olan dil değil- eksikliğini hissettiniz mi hiç? Eğer eksiklik hissettiyseniz, konuşarak anlaşmanın ne kadar zor olduğu konusunda bana hak verebilirsiniz. Bir örnek vermek gerekirse "sevmek" fillini ele alabiliriz. Bir insanın sevdiği birine söylediği, söyleyen kişinin kim olduğuna bağlı olarak bizi dünyanın en mutlu insanı yapabilecek o sihirli cümle "Seni seviyorum." Aslında çok basit iki kelimeden oluşmuş bir cümledir. Peki bu kadar insan için özel olan bu cümle aslında o kadar özel mi? Herkes için farklı anlam ifade etmesinin yanında, iki farklı kişiye söylediğiniz aynı seni seviyorum cümlesinin arasında bile dağlar kadar fark var. Hatta bir adım ötesinde, farklı insanlara ve varlıklara karşı duyduğunuz sevgi arasında bile uçurumlar var. Bu uçurumlara rağmen bütün farklı duyguları sadece sevgi sözcüğünü kullanarak tanımlıyoruz. O yüzden burda dilin eksikliği olduğunu iddia edebiliriz. Bu eksikliği ciddiye aldığımızda ise konuşarak anlaşmanın o kadar da kolay olmadığı kanısına varmak çok da yanlış olmaz. Bazı insanlarla ettiğimiz sohbetlerde ise -bu sohbetler herkes için çok keyiflidir bence- konuşarak anlaşmaya yaklaştığımız anlar olur. Hatta halk arasında kullanılan, aynı dili konuştuğumuz insanlar deyimi bu insanlarla bizim aramızdaki durumu çok güzel özetler . Mesela bir insan düşünün. Sizin keyif aldığınız şeyden keyif alıyor ve benzer bir sürü ortak yanınız var, sizin kurduğunuz cümlelere yüklediğiniz anlamları aynı frekanstan yakalayıp sizin duygularınızı paylaşabiliyor. Böylece biraz önce bahsettiğimiz gibi aynı dili konuşmuş oluyorsunuz. Bu durumda konuşarak anlaşma ihtimaliniz var. Bütün insanlarla konuşarak anlaşmak istersek zorluk burda başlıyor. Her insanın birbirinden farklı olduğunu düşünürsek söylediğiniz şeyi karşınızdaki her insanın tam olarak anlaması imkansızla eşdeğer. Peki konuşarak anlaşamayacaksak nasıl anlaşacağız. Belki konuşma dilinin de zamanla gelişmesi, sözcüklerin de herkes için aynı anlamı ifade etmesiyle mümkün olabilir. Ne yazık ki dilin evrilmesi kişisel emekle olacak bir şey değil ve kısa sürede olacak bir şey hiç değil. Elimizden hiçbir şey gelmediği için hayatımıza böyle devam etmemiz gerekiyor. Yani bu durumu kabul edip dilin eksiklikleriyle beraber yaşamamız gerekiyor. Benim dileğim ise hayatımızın geri kalanında kimseye "Beni yanlış anladın." veya "Aslında öyle demek istemedim." gibi cümleler söylemek zorunda kalmadan yaşamamız. Bir de bunun yanında çevremizde aynı dili konuştuğumuz insanlar ne kadar fazla olursa o zaman gerçek muhabbetin keyfine varabiliriz.