YİNE O CANAVAR

"Dişini kurcalamaktan vazgeçip, hiç kıpırdamadan oturdu; sorumsuz bir gücün yapabileceği çeşitli şeyleri kavramaya çalıştı." (Golding, 2001, s. 195) Issız bir adaya düşen çocukların nasıl "büyüdüğüyle" ilgili bir roman. Büyümekten kastım bedensel bir büyüme değil. Büyümek! Küçülmekle de ilgili biraz zihince. İnsanın kendine ve her şeye yabancılaşarak, körden daha kör olarak ve insan tanımını bir kuytuya sıkıştırıp üzerinde belli yobaz çizgileri kesiştirerek, sınırlanarak örülen duvarlardan kurulmuş karanlık bir şehir kurmak gibi büyümekten bahsediyorum. Bir uçak kazasının insanlığın varlığından bu yana inşa ettiği medeniyetsizlik tarihinde silbaştan ve görece masum yüzüyle bile nasıl yeni bir medeniyetsizlik daha oluşturabileceğinin kanıtıdır kitapta yazılı her cümle. Kişiler arasındaki büyük duvarların, egoizmin, narsizmin her türlü şekillenmesini ve insanın gelişme sürecinden bugüne nasıl bu duyguları içten bir arzuyla beslediğini fark edip kendimizden tiksinebiliriz bu kitabın ilerleyen cümleleriyle. Doğaya ve insana karşı olan modern vahşiliğimizin kökenini sorgulayabiliriz. Bilinmez olan şeylere dokunmanın korkusunu ve hazzını, içimizdeki vahşetin çağrısını, yabancılaşmayı, üstün olma arzusunu, çevremizden korkarken nasıl 1 Kadir Can Çelik 21300841 - 37 çevremizi korkuttuğumuzu ve talan ettiğimizi farkına varamayacak kadar gözümüzün vahşetle dönmüş olmasını, insanlığımızı maskeleyişimizi göreceksiniz adaya düşen çocukların gittikçe kirlenen yüzlerinde. "Dünyanın en pis şeyi nedir?" (Golding, 2001, s. 106) Nedir en pis şey? Diğer çocuklardan biraz mantıklı konuşan bir çocuğu kendine tehdit görüp domuzcuk ilan eden biri midir en pis şey? Yoksa insancıllığımızın kana susamışlığıyla yakıp yıkmadan geçen birkaç dakika mıdır en pis şey? Biraz içimize bakabilsek içinde köleleştiğimiz sistemin her gün kirlettiği o varlığı görebiliriz. Eskiden adı biraz da olsa insandı. Şimdilerde, insanlıktan uzaklaşmış, bir vampire dönmüş, dişlerini ezebildiği her şeye geçiren bir yaratık o içimizde. Sürekli bizi doyumsuzluğa iten bir varlık... Sonsuz çeşit insanlıktan uzaklığı ile bu kapitalist düzende üstün olmanın avantajlarını kazanmak için birbirimizin gözlerini oydurtabilecek dürtüleri damarlarımıza salan o serin kanlı kan emici... Doyumsuzluklarımızın bizi yönetişi bu olsa gerek. "Korkuyorum. Bizden korkuyorum." (Golding, 2001, 192) Belki içlerinden gelen sebeplerle, bir süre sonra adada günden güne gerilen çocukların sinirleri ayrışmalara ve birbirini boğmalara sebep olur. Saf doğayı ve güçsüzlüğü kontrol edebileceğinin baskınlığını hisseden birkaç kişinin eline geçirdiği iktidarla, kendilerinin ve yaşadıkları adanın yanıp kül oluşunu çiziyor romanında Golding. Roman; kurduğumuz siyasi yapıların ciddi bir eleştirisi, insancıl hırslarımızı yerden yere vuruluşlarıyla insanın tanımını yeniden yapıyor. İnsandır korkulması gereken ve onun hırsları. Bu noktaya gelişimizin kökenleriyle içimizin vahşiliğini kesiştirmiş ve bu noktaya da insanlığı yitirmek adını vermiş romanında. "Demek istediğim şu... Bizden başka canavar yok belki..." (Golding, 2001, s. 105) Adada bir grup çocuk yüzlerini boyayıp sürekli ava çıkıyor etle beslenmek için. Yüzlerinin, kimliklerinin gizlenmesi onlara daha çok cesaret veriyor öldürürken, yakarken, yıkarken. Domuzun üstüne atlayıp bıçağını daha cesaretli ve kolay saplayabiliyorlar. İnsan oluşumuzun doğasıyla mı ilgili bilmem ama belli noktalarda özelleşmiş kişiliklerimizden kurtulup doğaya ve çevreye karşı yalın insanlar olduğumuzda, yani maskeler takıp yüzümüzü siyahlara boyadığımızda, birçok kişiliksiz ve zalim gibi vahşice ve zalimce siyasetler üretebilir, kolayca tetiklere basabilir veya bastırabilir, kendinden olmayan düşüncelerin kafasını kesip futbol topu olarak kullanabilir ve yine kendinden olmayan düşünceleri iki bin odalı sarayların dışında aç ve zulüm içerisinde tutarken kendinden olanların karnını okşayabilir bir insan modeli ile sarmaş dolaşız. Golding'in romanı devam etseydi eğer çocuklar daha medeniyetsiz bir toplum daha yaratacaklardı şüphesiz. Birbirini yok eden gruplar sonra birbirini yiyecekti ve ölüm her yerde. Yine... 2 Kadir Can Çelik 21300841 - 37 "Hangisi daha iyi? Düzen ve kurtuluş mu, yoksa ava çıkıp her şeyi berbat etmek mi?" (Golding, 2001, s. 221) Hangi düzen doğru olanı insan için? Ütopyalarını kitaplaştırdığımız hangi düzeni kurabildik, hangi resmi çizebildik veya hangi anlayışa erişebildik ihtiraslarımıza yenik düşmeden? Sürekli birbirimizi kesmeye mecbur bırakıyor içimizdeki yabancıl besleme. Bu sistemin bir çocuğu o yaratık. Bu kitabı hiç eskimeyecek, küçümsenmeyecek, derin bir kitap kılan yanı; düzeni kuruşumuzun ve içimizin mide bulandırıcı eleştirisi belki de. Ordular kuralım, birbirimizi öldürmek için. Domuz avlamamız gerek. Açlıktan öleceğiz. Her şeye sahip olmalıyız. Güçsüzü yok edip her şeye el koymamız gerek! "Ama gene de bir ordu gerek. Avlanmak için bir ordu. Domuzları avlamak için." (Golding, 2001, s. 34) *Golding, William. "Sineklerin Tanrısı" Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 25. Baskı, 2001. Çeviri: Mina Urgan. 3