ÖLÜMÜN FARKLI AÇILARI

Gabriel Garcia Marquez'in Mavi Köpeğin Gözleri adlı kitabı 12 öyküden oluşuyor ve genellikle ölüm temalarını işliyor. Ben "Üçüncü Teslimat", "Eva, Kedisinin İçinde" ve "Ölümün Öteki Kaburgası" adlı öykülerinden bahsedeceğim çünkü en çok etkilendiklerim bunlardı. Her bir öyküde, karakterler ölümü başka bir açıdan yaşıyor ve değerlendiriyor. "Üçüncü Teslimat", yaşayan bir ölünün hayatıyla ilgili, geçirdiği ağır bir hastalık yüzünden bundan sonra asla hareket edemeyecek olan bir çocuk, kendi tabutunun içinde büyüyor ve gelişiyor. "Eva, Kedisinin İçinde", güzelliğinden rahatsız, sevgilisinin ölümünden ve korkularından kaçmak isteyip, hayattan soyutlanmış ve yeni bir hayatı olan, fakat istediklerini yapabilmek için yeni bir beden arayan bir kadın ile ilgili. "Ölümün Öteki Kaburgası" ise kendi ikizinin acı içinde kıvranıp, ölümünü izleyen ve yapacak bir şeyi olmayan diğer ikiz hakkında. Bence, ilk öyküdeki yatalak genç, belki de sağlıklı bir insanın normalde yaşadığından daha çok yaşıyor çünkü yatalak bir hasta olmayıp da bir ölü gibi yaşayan çok fazla insan var. Yaşamak ile hayatta olmak farklı şeyler. Koşabilecekken koşmayan, sevebilecekken sevmeyen, kendini sevebilecek hisleri varken sevemeyen... Bu genç, bu konuda şanssız evet, hisleri var ve ifade edemiyor. Ama belki, illa da ifade etmek gerekmiyordur. Annesi için de yaşanabilecek bir hayatı olup da yaşayamayan oğlunu görmek çok üzücüdür. Ama bir yerde annesinin, onun için de yaşadığını düşünüyorum. Yani baktığı her şeye oğlu için de bakıyordur, dokunduğu her şeyi oğlu için de hissetmek istiyordur ve belki de oğluna, dokunmanın, koşmanın, konuşmanın neler hissettirdiğini anlatıyordur. Kendisiyle mezarı arasında sadece kendi ölümü olan bir gencin açısından ölümü görmek değişik bir duyguydu. İkinci öyküdeki gibi her şeyimizi geride bırakıp kaçmak, kendi ütopyamızda yaşamak aslında hepimizin bazen ihtiyaç duyduğu bir şeydir. Her insan güzel olmak ister ama güzelliğinden rahatsız olmak tuhaf, güzelliğini istemeyip kaçmak istemek daha da tuhaf. Onunla görüşen insanların güzelliğinden mi yoksa kendinin var oluşundan mı etkilendiğini bilemiyor ve bu da bir süre sonra sinir bozucu bir paranoyaya dönüşüyor. Ama bundan uzaklaşmak için beden değiştirmeye gerek yok, sadece güzellik ölçütünü değiştirebilir ve aynı gökkuşağına, başka bir güzelliğe, kendi güzelliğini düşünmeden bakabilir. Ayrıca yeni yaşamında da korkuları peşini bırakmıyor, kedi bedenine girerse eskiden korktuğu fareleri yeme arzusunun oluşacağından korkuyor, bir de üstüne yeni korkular ekleniyor. Demek ki kaçmak yerine korkularımızla yaşamayı öğrenmeliyiz. Şaşırtıcı bir sonla bitiyor, Eva'nın aslında üç bin yıl önce ölmüş olduğunu anlıyoruz. Büyük ihtimalle de korkularından dolayı, hayattayken yapamadığı ve içinde kalan şeyleri yapmak istediği için başka bir bedene girmek istiyor. Eğer onları takip edebilecek cesaretimiz varsa, her hayal gerçek olabilir. Eğer yoksa bütün algılardan ve hislerden uzak bir yaşamda istediklerimizi yapmak zaten mümkün olmayacaktır. Üçüncü öyküdeki karakter, ikizinin ölümünü izlerken, kendi ölümünü izler gibi hissetmiştir, bir anlamda, iki kere ölümü yaşayan bir insan gibi. Normalde ölümün neye benzeyeceğini bilemezken, aslında o görmüş oluyor. Bu, tahminen hayatını daha değerli kılmıştır, kardeşinin ölümünün yarası kabuklanmaya başlayınca, basit şeylere bile daha farklı bir gözle bakmaya başlamıştır. Kaç bahar göreceğini bilemez insan, dolayısıyla her bir bahar anlamlı yaşanılmaya mecburdur. Aslında hepimiz 1 BELDAĞ 2 öleceğimizi bilerek yaşıyoruz ama yaşarken bunu düşünmemeye çalışıyoruz, umutlu bir şekilde ertesi günün planlarını yapıyoruz, ertesi gün yaşayabileceğimizin hiçbir garantisi yokken. Ek olarak, bedensel aynılık artık olmasa da, ruhlarının aynılığının değiştiğini kim söyleyebilir? Ya da belki de ölü ikiz gibi, çok geçmeden yaşayan ikiz de yavaş yavaş ölmeye başlayacak ve fazla ayrı kalmadan yine buluşacaklardır, kim bilir? Kendi canının bir parçasını hatta aynadaki yansımasının ölümünü izleyen birinden, ölüme bakmak da ilginçti.