Bir Cümlelik Hayatlar

Her gün onlarca insan biz farkında olmadan geçiyor birer birer hayatlarımızdan. Bazen bir bakışla, bazen bir kahkahayla, bazen ise hızlıca adımlarıyla bir şekilde yaşamımıza katılıyor insanlar tramvaylarda, meydanlarda, parklarda... Çoğunun hayatımızda hatrı sayılır bir anlamı yok, kimisiniyse ömrümüze katıyoruz kendi ellerimizle. Dost oluyoruz, aşık oluyoruz ya da sadece "kanımız ısınıyor" ve arkadaş oluyoruz. Sorsanız bir nedeni de yok çoğu zaman. Aşkın nedeni mi olur? Mantıklı bir sebep bulabilsek adı "aşk" olur mu? Ya da dostlarımızı küçük defterimize yazdığımız "kriterlerimize" göre mi seçiyoruz? Tabii ki hayır. Bir nedenden, iç ısıtan bir hissiyattan doğan samimiyetle tanıdığımız insanlar yıllarca hayatımızda kalıyor kimi zaman. Doğal gelişiyor aşk ve dostluk, doğallığın güzelliğini taşıyor. Bazen, özellikle de gece vakitlerinde, başka hayatların düşüncesini, imgelerini alır taşırım zihnime. Hayatı bir başkasının gözünden görmeye çalışır, şahsın mevcut hayatının hayallerine dalarım. Çocukluğumdan beri yalnız başımayken pencere başına tüneyip gelip geçen insanların hayatlarını zihnimde betimlemek bana ayrı bir tat vermiştir. Görüntülerinden, adımlarının hızından hatta mimiklerine kadar görebildiğim her ayrıntıdan bir anlam çıkarıp kurgularım zihnimde. Geçip giden insanların hayatına sahip olduğumu düşünüp, bir nevi empati kurup, hissetmeye çalışırım hissettiklerini. Düşündüm de, pek kimse yapmaz bunu. Yapmak istemez. Çünkü ağırdır her hayatın yükü... Birçok insan önce "Benim yüküm bana yeter." diye düşünür sonra da bırakır başka hayatların senaryosunu yazmayı. Tam da bu noktada başka hayatların yükünü alana, almayana Mario Levi "Bir Cümlelik Aşklar" kitabıyla göstermiş her gün yanımızdan gelip geçen hayatların boğucu sıradanlıklarının yanı sıra büyüleyici taraflarını. Her bir öykü öyle gerçek hayattan izler taşıyor ki sanki biri size dönüp, tanıdığınız biri hakkında bir hikaye anlatıyor. Hayatın farkına varmamız adına güzel bir özellik taşıyor yapıt. Mahallede her gün yanınızdan geçen esnafın kızı Ayşe, her sabah saat dokuz sularında ısrarla durakta karşılaştığınız iyi giyimli ama mutsuz görünen adam, camın önünde bekleyen yaşlı Semra teyze... Onların hayatını betimlememiz için birkaç kelime yetiyorken, aslında hiç de öyle olmadığını anlıyoruz. Mesela Semra teyze her gün çocuklarını, torunlarını bekliyor gelsinler de yüzlerini göreyim diye. Sonra umudu kesip akşama kadar dalıyor televizyon kanallarına. Ne yapsın kadıncağız? Semra teyzenin ya da Mehmet amcanın ya da yoldan geçen herhangi birinin dışarıya yansıttığının yanı sıra bir kişilik, bir hayat ve derin duygular taşıyabileceğini unutuyoruz çoğu zaman. Yüzeysel bakıyor, yargısız infazlara bayılıyoruz Türk toplumu olarak. Gerçi düşününce, herkes kendi hayatının derdine düşmüş durumda. İnsanlar evini geçindirip huzur bulana kadar çevresinde olup bitenleri düşünecek vakit bulamıyor. Gençler kafalarını telefonlarından kaldırmıyor, orta yaş grubu ise kazanıp evini geçindirecekleri paranın derdinden kendilerini unutmuş halde... Onca derdin, koşturmacanın arasında da insanların hayatı nasıl, kimler ne zorluklar ya da ne güzellikler yaşıyor diye düşünmektense kim ne giymiş diye bakmak toplumumuzun işine geliyor haliyle. Bu durum bizleri çevremize karşı duyarsız bireyler haline getiriyor. Komşularımızla selamlaşmaz, ihtiyacı olan insanlara yardım etmez oluyoruz. Özetle bencilleşiyoruz. Her hayatın kendine özgü problemleri, sevinçleri ve değeri vardır. Ve bu hayatların farkında olup, onları hissedebilmek eminim ki insanlara duyarlılık katacaktır. Umuyorum ki bu farkındalığın getirdikleri ile dünyayı ve hayatı algılayış şeklimiz değişecek, bencilliğimizi bir kenara bırakıp başka hayatların en az sahip olduğumuz hayat kadar değer taşıdığı düşüncesini benimseyeceğiz.