Büyük Şehirler, Küçük Manzaralar

Büyük şehirlerde yaşayan, küçük manzaralı insanlara sesleniyorum! Hiç mi özlemediniz o alabildiğine bayırları, denizleri? Hiç mi merak etmediniz uğruna bunca edebiyat yapılan bu manzaralar neymiş, nesi varmış bu manzaraların ki insanların en güzel duygularını kabartıp o satırları yazdırıyormuş? Hiç mi istemediniz çocuklarınız da doğanın içinde, doğayla birlikte büyüsün? Selim İleri'nin Deniz Sevdalısı adlı denemesini okuyunca, bir İstanbullu olarak, tadını çıkaracağım yıllara geç kaldığım deniz manzaraları geldi aklıma. Ben o manzarayı hep gezip gördüğüm başka yerlerde keşfettim. Dönüp odama girdiğimde her zaman, denize bu kadar yakınken ondan bu kadar uzak olmanın hüznünü yaşadım. Deniz önemli bir varlıktır benim için. Küçüklüğümden beri canım sıkkınken ya da gerginken hep deniz kenarına iner, içinde bulunduğum kalabalıktan soyutlanmaya çalışırken içimdekileri denize dökerdim. Hayır, yanlış anlamadınız, ben gerçekten denizle konuşurdum. Bir köşem vardı, sessiz sakin, bazıları için de ıssız sayılabilecek bir köşe... Çevresindeki gökdelenleriyle, çöpleriyle, "modern"liğiyle çirkinleştirilmiş kıyı şeridini görmezden gelmeye çalışarak huzuru arardım, bir avuç denizin içinde. Çoğu zaman da bulamazdım, en azından İstanbul'da, o karmaşanın içinde bulamadım. Hiçbir zaman kulaklığımdaki müziği kapatma isteği duymadım. Ne gerek vardı ki, dalganın dinginleştiren geliş ve gidişini duyamadıktan sonra? Onun yerine kulağıma saçma sapan, "dilim var, o halde konuşayım" mantığındaki insanların anlamsız cümleleri çalınacak, ben yine sinirleneceğim. Ya da bitmek tükenmek bilmeyen o korna sesleri olacak yine sinirimi zıplatan. Aradığım huzuru, Mersin şehir merkezine yaklaşık bir saat uzaklıkta olan yazlığımızda buluyorum. Orası bile son birkaç yılda insanların bu "modernleşme" çabası içinde keyif kaçırmaya başladı ama şimdilik elimdeki en iyi seçenek. Torosların güney kesimini oluşturan yükseltilerin, Akdeniz'in maviliğiyle buluştuğu yerdir Mersin. Bir tarafınız tepesi karlı dağlarken, diğer tarafınız sanki güneşin hiç batmadığı, sakin denizdir. Yazlığımız, küçük bir koy içinde, kendi halinde bir takım insanlardan oluşur. Yazlıkta genç olmak güzeldir, 16-25 yaş aralığında olmak. Akşamları sahil boş ve sessiz olur. Bir şezlonga uzanıp gözünüzü kapadığınızda kıyıya çarpan dalgaları, denizin anlattığı bir masalı dinlersiniz. Gözünüzü açtığınızdaysa uzaklık hesabını sadece bilim adamlarının yapabildiği o yıldızlar sanki yanı başınızda gibi size parlak gülücükler atar. Hele bir de saat 22. 00-23. 00 civarıysa, turuncu bir ay vardır sizi büyüleyen, tam karşınızda. Ona bakar ve düşünürsünüz. Mesela özlediğiniz bir yakınınızı yaş aralığından yola çıkarak, bu yakının 'o kişi' olma olasılığı yüksektir- düşünürsünüz, "O da bakıyor mudur şimdi bu güzelliğe?" dersiniz. Aynı ayın altında olmanızın verdiği teselli ve umutla, gözlerinizi kapatıp hayale dalarsınız. Sonra birden, hayal bulutunuzu darmadağın etmek suretiyle, dibinizde Ayşe teyze ya da Mehmet amca beliriverir, bir arkadaşınızın büyük annesi ya da büyük babası. "Evladım" der, "Sen hala bu saatte burada ne yapıyorsun, gidip uyusana evden merak edecekler seni". Anlamaz onlar, şehirden kaçıp da bu huzur içinde boğulmayı beklediğiniz ayların nasıl büyük sabırsızlıkla geçtiğini. Nerden bilsinler ki? Onların yaşadığı dönemin koşulları nerde, sizinkiler nerede. Hatta içinizden "Onlara hava hoş tabii, hayatlarının en güzel yıllarını dört duvar bir metropolde tıkışarak geçirmemişler" dersiniz kıskançlıkla. Adeta elinde büyüdüğünüz, zamanında teknesine çok bindiğiniz ya da reçelini çok severek yediğiniz o fahri anne/babanın içini rahatlatır, birazdan eve gideceğinizi söylersiniz. Ne zaman ki ruhunuzun dinlendiğini, yarış pistinden uzaklaşıp bulutlarda süzülür gibi olduğunu hissedersiniz, işte o zaman kalkıp eve gidersiniz. Bu düzenden yakın bir zamanda çıkıp yine kalabalık şehir sokaklarında yıpranacağınız gerçeğiyle yüzleşme işini ise olabildiğince ertelemeye çalışırsınız. Yazlık böyledir işte. İnsanı büyüler, sarsar ve sonra bir anda bakmışsınız ki yine, kendi şehrinizde, apartmanın 10. katındaki yatağınıza doğru gidiyorsunuz. Aklıma bir şarkı sözü geliyor hep deniz denince: "Denize kıyısı olmayan insanları hiç sevemedim". Tam olarak düşüncemi bulabildiğim bir söz. Betonlar içinde yaşayan insanların, düşünme ve yargıya varma konusundaki esnekliğini, bir betona benzeyerek, yitirdiğini düşünüyorum. Bu nedenle, insanların şehir içinde kalmasına da üzülüyorum. En çok da hayatı o kalabalığın içinde öğrenmek zorunda kalan çocuklara... Günümüz koşullarında şehir yaşamının kaçınılmazlığı kabul edilse bile, yıl içinde en azından 2-3 ay çıkıp gidebileceğiniz, kendi dengenizi ve dinginliğinizi tekrar kurup doğayla buluşabileceğiniz bir sığınağınız olsun mutlaka. İster deniz kenarı, ister dağ başı... Yeter ki bir doğada kendinize ayırdığınız bir vakit, betonarmeden bir kaçışınız olsun.