ADSIZ KADINLAR

Edebiyatımızın klasiklerinden, Yaşar Kemal'in Dağın Öte Yüzü üçlemesinden ilki olan Ortadirek uzun ve çileli bir yürüyüşün hikayesidir. Pamuklar başka köylüler tarafından toplanmadan Çukurova'ya ulaşmak için verilen bir mücadeleyi anlatır. Anadolu'nun sesini duyuran, orada yaşanan sorunlara ışık tutan ve çeşit çeşit insan manzaralarıyla okuyucuyu buluşturan büyük bir eser. Bu yapıtta üzerinde durulan birçok konu var aslında. Geçim derdi, bilgeleşen insan figürleri, ülkemizdeki sömürü düzeni, aile içi ilişkiler... Bunlar sadece bahsedilen konulardan birkaçı. Benim kafamı kurcalayan kavram ise kitabın o kadar az bir bölümünü oluşturuyor ki, "bu kısma dikkat çekmek nereden aklına geldi?" sorularını şimdiden duyar gibiyim. Belki gündemdeki olaylardan, belki de her gün elime aldığım gazetede mutlaka bir kadına şiddet veya cinsel istismar haberi okuduğumdan toplumun kadına karşı edindiği bakış açısını okuduğum, izlediğim hemen her şeyde gözlemler, sorgular oldum. Yapıtta bir kıza yapılan cinsel istismar öylesine küçük bir kısımda anlatılmıştır ki, sanıyorum vurgulanmak istenen Türkiye'de kadınlara gösterilen saygının ve verilen değerin ne derece az olduğudur. "Bir kız" yazdığım dikkatinizi çektiyse eğer, hemen açıklayayım. Romanda tecavüze uğrayan figürün adına yer verilmemiş. Şüphesiz ki, bunun sebebi Türkiye'de kadınların o küçücük köyde kendilerine bir yer bulamadıkları, sahip çıkılmadıkları gibi, koskoca kentlerde de çoğu zaman bir kenara atılmalarıdır. Ne hakları korunur, ne de erkekler kadar değerli görünürler bu ülkede. Çoğu kişi için kadın "cinsel bir obje"dir, cinselliği hatırlatır. Asla narin, el üstünde tutulması gereken veya sonsuz saygıyı hak eden değildir. Saçının teline bile zarar gelmemesini sağlamak için korumaktansa, kadın dövülür Türkiye'de. Ve hatta öldürülür, yakılır, işkence edilir... Her geçen gün yozlaşıyor Türkiye. Her geçen gün, hem erkeğin kadına bakışı hem de kadının kendine bakışı biraz daha aşağılık bir hal alıyor. Kadınlara, sokağa çıkarken saldırıya uğramamaları için nasıl giyinmeleri gerektiği konusunda uyarılar yapılırken, onlara yapılan saldırıları önlemek için herhangi bir uygulama yapılmıyor. Hatta saldırının önlenmesini geçtim, saldırıya uğrayan kadının "açık giydiği için" ona yapılanı hak ettiğine dair imalarda bulunuluyor, mağdur olan kadın suçlu duruma düşürülüyor. Bu durumda Sezgin, 2 içimi en çok acıtan şeylerden biri ise, sadece erkeklerin değil, kadınların da çoğu zaman hemcinslerini suçlaması. İnsan düşünmeden edemiyor, kadınların bile, tecavüze uğrayan kadını suçladığı bir ülkede, hemcinsleri bile onu anlamazken, ona sahip çıkmazken, kadına kim sahip çıkacak, kim saygı duyacak? Daha ne kadar öldürülecek kadınlar? Daha ne kadar tecavüz edilip, dere kenarlarına atılacaklar? Daha ne kadar, sarhoş bir kocanın tokadını yiyecekler yüzlerine? Daha ne kadar, çöp kutularına atılacak bedenleri? Kaç Münevver daha kaybedeceğiz, daha kaç Özgecan'ın ölüm haberiyle uyanacağız yeni güne? Daha kaç kadın hayallerinden, ailelerinden, umutlarından koparılacak? "Bir ülkeyi tanımak istiyorsanız, o ülkede insanların nasıl öldüğüne bakın."1 demiş Albert Camus. Ne kadar doğru söylemiş... Ne zaman Türkiye'yi düşünsem, ne kadar dipte olduğumuzu görüyorum ancak. Ne zaman bir haber okusam umut değil içimi dolduran, uçsuz bucaksız karanlık. Bizim karanlığımız bu, bir türlü kurtulamadığımız. En' leri yaşıyor Türkiye. En adaletsiz, en cahil, en geride kalmış. 1960 yılında yazmış Yaşar Kemal Ortadirek'i. 55 yıl geçmiş üstünden ve Türkiye hala kadınların cinsel istismara, şiddete maruz kaldığı, saygı duyulmadığı, değer verilmediği bir yer. Hala adsız, kimsesiz kadınlarımız. Hala ne değer ne de saygı göremiyorlar. Türkiye yerinde bile saymıyor artık, daha da kötü bir hale geliyor. Dün aldık Özgecan Aslan'ın ölüm haberini. Yüreklerimize bir kor gibi düştü, kanımızı dondurdu yaşananlar. Onun anısına yazmak istedim, böyle durumlara karşı daha fazla suskun kalmamak adına. Ülkemizde yeterince sessizlik ve unutkanlık var zaten. Sizce de bu sükunete son vermenin vakti gelmedi mi? 1 Camus, Albert. Amerika Günlükleri. New York: Öteki Yayınevi, 1987.