Cansızlar

İnsanoğlu kendisini dünya üzerindeki her şeyim hakimi olarak görüyor. Aslında böyle görmesini de yadırgayamayız, dünyaya ayak bastıktan sonra kimi hayvan türünün soyunu tüketip kalanları da nasıl evcilleştireceğini öğrenip kontrol altına almayı başarmıştı çünkü. Bundan sonra zaten hakimiyet için rekabet edecekleri bir tür de kalmamıştı. Yerlerinden bile kıpırdayamayan, toprağa bağımlı halde yaşayan zavallı bitkilerin ve etrafında olup bitenden haberi bile olmayan cansız varlıkların güç savaşına girecek halleri de yoktu zaten... İnsanlar bunu bildikleri için, güçlerinin farkında oldukları için her zaman etraflarındaki canlı, cansız her şeyi kötü kullandılar. Canlılara zarar verdiler; bazen onların haykırışlarına kulak asmadan canını yaktılar, bazen de onlara işkence ettiler. Belki de daha yeni yeni bu duruma karşı ses çıkarmaya başladı bazı insanlar. Hayvan hakları için yürüyüş yapan; bitkileri, ağaçları, yeşil alanları korumaya çalışan insanlardan bahsediyorum. Onların da hakları olduğunu, onların da korunması gerektiğini yeni yeni dile dökmeye başladılar. Hala farkında olmadığımız, unuttuğumuz bazı şeyler var. Bu dünya sadece insanlar, hayvanlar ve bitkilerin dünyası değil. Sadece canlı varlıkların dünyası olsaydı, sadece canlı varlıkları barındırırdı zaten. Bu dünya cansız birçok varlığın da dünyası. Evlerimiz, arabalarımız, kıyafetlerimiz... Her eşyamız ve çevremizdeki her nesne de bu dünyaya ait olan şeyler. Onların da bu dünya üzerinde bazı hakları olmalı. Canlı değiller diye onları hor kullanmaya hakkımız olduğunu düşünmek çok anlamsız değil mi aslında? Etrafımızdaki cansız varlıklar olmadan yaşamımızı idame ettiremeyeceğimizin bilincinde olsak, belki de o eşyalarımıza daha düzgün davranırdık. Sinirlendiğimizde bir bardağı yere atıp kırmak kolaydır, nasılsa canı yanmayacaktır, ağlayamayacaktır veya o da sinirlenip bir tane vurmayacaktır size. Peki ya, sinirlendiğinizde bir insanı da kaldırıp kolayca yere atabilir misiniz? Tabii ki bunu yapamazsınız, karşılığında alacağınız tepki yüzünden, belki canının yanacağından korktuğunuzdan; sebebi ne olursa olsun bunu yapamazsınız. O zaman o hiçbir suçu olmayan zavallı bardaktan ne istiyorsunuz? İnsanların kendi yaşamlarını kolaylaştıran eşyalara karşı saygılı davranmamalarının kendilerini saygısı olmamasından kaynaklandığını düşünüyorum. Kendisine saygısı olan insan, soğuktan donmaması için üzerine giydiği kazağa da saygı duymalı bence. Yaralarını dışarıdaki mikroplardan koruyan yara bandına karşı da saygılı olmalı. Saygılı olmaktan kastım tabii ki önünde hürmetle eğilmek değil, o eşyalara düzgün davranmak yeterli olacaktır. Onlara bilerek zarar vermemek, temiz tutmak gibi her insanın kendisine olan saygısından bile yapması gereken şeyler bunlar aslında. Ama insanoğlu her şeyin sahibi olduğu için bunları önemsemeyecek kadar önemli bir varlıktır. Aslında düşündüğümde, bu hayatımızı kolaylaştıran varlıkların insanoğlunun üzerinde bir etkisi olsa insanların onlara karşı böyle davranamayacağı sonucuna ulaşıyorum. Eğer kendisini temiz tutmadığınızda bir kazağınız ayaklanıp gidecek olsa veya çatalla biraz sert dokunduğunuzda tabağınız size küsüp koyduğunuz yemekleri kabul etmese onlara böyle davranamazdınız mesela. Daha dikkatli, daha narin davranırdınız. Kısacası, herkesin farkına varması gereken şey bu aslında. Ölümlü Nesneler'i okuduğumda daha önce etrafımdaki nesnelere bu açıdan bakmamıştım, onların bize tepki vereceğini düşünmemiştim. Onun için ambargo zamanında kendisini sürekli benzin istasyonuna götüren arabayı da, insanlar kendilerine kötü davrandığı için bir devrim yapıp yavaş yavaş tüm bir şehir yok olana kadar kaybolan eşyaları okumak da benim için çok etkileyici oldu. İnsanlar olarak etrafımızdaki varlıkların farkında değiliz, onların kıymetini bilmiyoruz. Kaybedince değerini bilsek de, yerine koyunca tekrar unutuyoruz. Belki bu okuduklarım sayesinde artık etrafımdaki her şeyin değerini daha iyi bilirim.