BAŞARI YARIŞINDA!

Teknolojik ilerlemeler sonucunda, İnsanoğlu birçok şeyi gerçekleştirip, Bilgi Çağına girdi. Yaşam hızlandı, bilgi ve başarı yarışı başladı. Ama ne yazık ki bu bilgi ve başarı yarışı içinde insan, duygu- larından uzaklaşarak insani değerlerini yaşayamaz oldu. Yanlışı nerede, ne zaman, nasıl yaptı/yapıyor da insanımız; her geçen gün daha iyiye, daha güzele daha doğruya ulaşmak varken, neden daha kötüye, daha çirkine, daha yanlışa gidiyoruz? Neden birbirimize yaşanmaz kılıyoruz hayatı? Bombalar, patlamalar, taciz, tecavüz vb. olaylar günden güne artarak devam ediyor. Sokaklara çıkmaya korkar hale geldik. Bolca egzoz gazı soluduğumuz, son teknolojiyle yapılmış arabalarla dolu olan şehirlerde, zaten çıkacak bir bahçe, yeşil bir alan da bulamıyoruz. Yaşam boyu içinde hapsolacağımız, teknolojiyle donatılmış, çirkin yapılarla beton yığınlarına dönüştürüyoruz şehirlerimizi. Üstelik bu binaları, bu arabaları elde etmek için binlerce, milyonlarca lira para ödüyoruz. Bu parayı kazanabilmek için de iyi bir meslek edinerek, ömür boyu çalışmak, daha çok çalışmak zorunda kalıyoruz. Böylece, küçüklüğümüzden itibaren, "daha çok bilgi, daha çok başarı" yarışı içinde, doludizgin bir koşturmacayla, çark dönmeye başlıyor. Başarı ve para hırsıyla; duygular köreliyor, insani değerler kayboluyor. Stres ve kaygılar artıyor, çocukluğumuz, gençliğimiz yitip gidiyor... Bütün bu düşünceler içinde, Ayçe Ayyıldız'ın, otobiyografik tarzda yazdığı, 1970'li yıllardaki çocukluğunu, yaşadıklarını, ailesini, anılarını anlattığı, Biz O Zamanlar Baaçede Oynardık kitabını okuduğumda; yazılanların gerçekten yaşanmış olması, beni o zamana ve o zamanda yaşayan çocukların hayatına özendirdi. Açık havada, yemyeşil bahçelerde, neşe içinde oynan oyunlar... Yardımsever ve paylaşımcı komşuluk ilişkileri, empati, hoşgörü, insani ve etik değerlere verilen önem... En önemlisi de güven ortamı içinde geçmiş bir çocukluk... Benim yaşımdakilerin, ilk çocukluk yıllarından bu güne dek neler biriktirdiğine, hangi güzel anılarla çocuk- luğunu, gençliğinin ilkbaharını yaşadığına geriye dönüp şöyle bir baktığımda: Çocukları adına gelecek kaygısı ve çeşitli korkuları olan stresli bir aile ortamında, dört duvar arasına sıkışmış; okul dershane, sınav, puan dörtlüsünün koşturmacasıyla geçirilmiş bir çocukluk ve gençlik görüyorum. Çocukluğumuzda ilk öğrendiğimiz kelimelerden biri "kazanmak" sözcüğü oldu. Bu sözcüğü kavram olarak anladığımız, daha o küçücük yaşımızda, stresle tanıştık. Kazanmak, kazanmak... Ne kadar yıpratıcı olursa olsun, ne pahasına olursa olsun kazanmak... Karşılığında çocukluğumuzu, ilk gençlik yıllarımızı verdiğimiz, "kazanmak". Peki, ne kazanmak, neyi kazanmak... Büyüklerimiz tarafından beynimize kazınan; Gelecekte iyi bir meslek sahibi olup, rahat bir yaşam sürdürebilmek adına, çalışmak, çok çalışmak, daha çok çalışmak zorunda kaldığımız sınavları kazanmak! Düşünüyorum da, o kitaptaki çocuklar gibi ne bir ağaca tırmandım, ne de bir ağaçtan kendi ellerimle koparttığım tatlı bir meyveyi ağzıma attım... Ne bir sobayla ısınmanın keyfine varabildim, ne de üzerinde patlatılmış kestane yedim. (Fatura tutarı fazla gelecek diye, belki ısınmaktan bile korktum...) Ne bir kurbanlığın gözüne uzun uzun baktım, ne de o zamanlarda anlatıldığı şekilde bir bayram yaşadım. Bizim için bayram sadece tatil demekti. Kurbanlık ise, belli yerlerde kesilmiş, dağıtılanı dağıtılmış geriye kalanı eve getirilen bir parça et, olarak düşündüğüm bir olgu olmuştur. Doya doya "Baaçede" oynadığım da söylenemez. İzin verilmezdi, çünkü ortam kötüydü, ne olur ne olmazdı! Haberlerde bir sürü çocuk kaçırma olayları duyuluyordu... Şimdiki çocukları gözlemlediğimde gördüğüm; yine tüm anne babalarda, çocukları için çeşitli korkular ve onlar adına gelecek kaygısı. Yine tüm çocukların sırtında bir kambur gibi okul, sınav, dershane, puan dörtlüsü... Başarı için yine gerilimli koşturmaca... Kendilerinin kurgulayıp yönettiği oyunlar yerine, dört duvar arasında, teknolojik aygıtlarda oyun oynayan; değil bir ağaca, 'baaçeye' bile çıkamayan mutsuz, umutsuz, obez çocuklar... Bunları düşünürken, şu anda ne durumdayım diye kendime şöyle bir baktığımda; benliğimi saran başarılı olma heves ve kaygısıyla, okul kampüsünde, derslikler arasında savrulup giden bir gençlik görüyorum... Bu koşturmacanın içinde bazen yemek yemeyi unutuyor, bazen sabahlamak zorunda kalıyorum. Güvenlik kaygısıyla (patlamalar vs.), zorunlu olsam bile şehir merkezine gitmekten çekiniyorum. Yaşıyorum yaşamasına ama başarılı olma zorunluluğu içinde, ancak bir robot gibi... Benim almadığım, alamadığım kararlarla; içine düştüğüm bu çarkın dişlilerinde çiğnenip, ezilmekten korkarak, bir kısır döngü yaşıyorum. Bu kısır döngüden kurtulmak için de yine, çalışmam, çok çalışmam, daha çok çalışmam gerekiyor. Doğal bir yaşamdan yapay ve sanal bir yaşama geçmeye başlayan günümüz insanı; makineleşmeye doğru yol alıyor. "Başarı yarışı" içinde, hayalini kurduğu şeylere ulaşmak ve geleceğini kazanmak isterken, duygularını, insani değerlerini ve güvenini kaybediyor... Hep bir adım öteye ulaşmak isteyen doyumsuzlukla, doludizgin bir koştur- macanın içinde, şimdisini, şu anını, yaşayamıyor. İnsani ve etik değerleri göz ardı ederek, kendi yazıp yönettiği kötü bir senaryoda başrol oynuyor ve bedelini de yine, ne yazık ki kendisi ödüyor... Oysa hayat bazen durmayı gerektiriyor. Kurulan hayallerin temelinde mutlu, huzurlu, güvenli ve neşeyle geçi- rilecek bir ömür olduğunu unutmadan; duyguların farkına vararak, insani değerlere önem vererek, etrafa bakmayı, anı yaşamayı, bulunduğu andan zevk almayı gerektiriyor. Koşarken kırların içinden geçtiğini, etrafındaki çiçekleri, böcekleri, hayvanları tanımayı, ağaca çıkabilmeyi... Salt yolun sonundaki kurdeleye ulaşmayı değil. O kurdelenin sonsuzluğa kadar uzandığını, sonunun bir türlü gelmeyeceğini sezinleyip, hayatın hiçbir dönemini ıskalamamak gerekiyor... Gençliğimizin, çocukluğumuzun, güvenimizin ve insani değerlerimizin yitip gitmesini hangi meslek ya da hangi para miktarıyla ölçebiliriz ki?