Ölümün Tatlı Fısıltısı

Her kitabın okurunda bıraktığı lezzet farklıdır. Kimi romantizmi aşılar bedenimize, kimi hüzne boğar bizi sevdiklerimizin ölümleriyle. Peki bizzat ölümün gölgesini Sisifos Söyleni ile hissetmeye ne dersiniz ? Bir kitap düşünün ki ölüm adeta ballandırıla ballandırıla anlatılıyor. Bir gün canımız sıkılıyor ve ne okusam derken bu kitaba rastlıyoruz. Bırakın zihnimizi boşaltmayı, bize hayatımızın ne kadar boş olduğunu gösterip, ne için yaşadığımızı ve gereksiz hayatlarımızın bizi ne kadar rahatsız ettiğinin farkına varmamızı sağlıyor. Bununla beraber bundan kurtulmamız gerektiğini öğütlüyor. Haksız sayılmaz aslında Albert Camus, hayatımızda kayda değer ne var ? Sevdiklerimiz mi ? Bizi bir gün terk edecekler. Mal varlığımız mı ? Mezara ne kadarını götürebilirsek. Hayatımızdaki en büyük hırsız hayatımızın ta kendisi olabilir mi ? Yaşantılarımızın bizlerden aldıklarına bir bakın, hakettiğimiz bu mu ? Bu "absürd" yaşantının sonucunu hepimiz biliyorken sebebini hiç düşündünüz mü ? Camus bize bu soruları kendimize dolaylı yoldan sordurmayı istiyor ve adeta kendimizi bir sorgu odasına kilitlenmiş halde bulmamızı sağlıyor. Cezayir asıllı yazarın hayatını okuduğumuzda bu soruları kendisine sordurtanın hayatın ta kendisi olduğundan şüphemiz kalmıyor. Babasını genç yaşta kaybetmesi, yoksul bir yaşam sürmesi onun özgürlüğüne düşkünlüğünü köreltmeye yetmemiştir. Evinden ayrılıp üniversitede öğrenim görmek için çabalayan ve hayatının bu dönemlerinde futbol kaleciliği yapan Camus, verem hastalığına yakalanarak sporu bırakmak zorunda kalmıştır. Hayat ona kolay kolay gülücükler saçma imkanı vermemiştir ki, katıldığı siyasi partiden atılmış, ilk eşinin sadakatsizliği sebebiyle ondan ayrılmış, kurduğu tiyatro kapanmış ve son olarak 1939'da tekrar vereme yakalanarak orduya kabul edilmemiştir. Hayatı bunca talihsizlikle dolu bir adam için, hayatı absürd olarak tanımlamanın zor olmadığını görebiliyoruz. Bilindiği üzere Sisifos tanrıları kızdırarak bir kayayı oldukça yüksek bir dağın tepesine çıkartıp, dağın üzerinden yuvarlamak üzere Tanrılar tarafından cezalandırılmıştır. Bununla beraber bu gereksiz ve boş işi sonsuza kadar yapmak zorundadır. İşte kendimizi sorgulamamızın başlangıcı burası olabilir. Rutin dediğimiz herşey aslında Sisifos'tan farkımızın kalmadığının göstergesi değil midir? O taşı yukarı çıkarırken biz sabahları kalkıp işlerimize gidiyoruz. Bu rutinden, bu absürd yaşamdan kurtulmanın yolu nedir? Cevap olarak ölüm dersek Camus bizlere cevabını "Yaşama nedeni denilen şey aynı zamanda çok da güzel bir ölme nedenidir de"(22) olarak verecektir. Bu sözler bizlere neden ölmediğimizi sorgulamamıza sebep olabilir mi ? Kafamızı fazla yormamız gerektiği üzerine bilgece bir tavsiye bu sorunun hemen ardından geliyor ve "Düşünmeye başlamak için için yenmeye başlamaktır" sözleriyle bizleri uyarıyor yazar. Absürd yaşamdan kurtulmanın yolu eğer ölüm değilse ölüm nedir ? Hayattan kaçmaya çalışmaktır. Hayattan kaçmak aslında ilk akla geldiği kadar zor değildir. "Ölümcül sıvışma umuttur. 'Hak edilmesi' gereken bir başka yaşam umudu ya da yaşamın kendisi için değil de onu aşan büyük bir düşünce için, en yüce olan için yaşayanların hilesi, ona bir anlam verir ve ona 'ihanet eder'".(26) Eğer en yüce olan tanrı ise bizlere göre, bir annenin çocuğunu bisiklet sürerken izlemesi gibiydi tanrının kulları üzerindeki gözlemleri. Bilirsiniz çocukken annemiz bize bağırırdı bisikleti hızlı sürme yoksa düşersin diye, işte yaratıcımız da bizlere bağırıyor yapma yoksa yanarsın ! En yücenin ihaneti ebedi ateşken ve herkesin üzerinde umut edebileceği bir konu varken, bizim umut konumuz hayatımızın tamamı oluyorsa eğer biz hayatı yaşamaktan çok ondan kaçıyor olabiliriz. Her kural bize yaşamı sınırlandırmayı öğretir, Tanrı'nın kuralları bile. Camus bizlere adeta reçete ile satılması gereken bir kitap sunuyor. Bir felsefecinin yazarlık yeteneğiyle donatılmış olmasının en büyük örneklerinden biri olmuştur Albert Camus. Bu özelliklerin birleşiminden ortaya çıkan şaheser bizlere hayatı çelişkili biçimde öğütlerken "Bir mutluluk kitabı yazma isteğine kapılmadıkça, absürdü bulamaz insan"(140) diyerek hayatın pembe tozlarının, mutluluğu aradıkça hızla kaybolabileceğini adeta kendi hayatıyla ispatlamıştır. Ve bununla beraber kendi hayatının temel amacının absürdü yenmek olduğunu "Gölgesiz güneş yoktur ve geceyi tanımak gerekir"(140) sözleriyle acı cekmeden, dibe vurmadan absürdün yenilemeyeceğini vurgulamış bulunmaktadır. Chuch Palahniuk'un da dediği gibi "Tüm umudunuzu kaybetmek özgürlüktür". Hayattan kaçmayarak ve onu yaşayarak absürd ile sonuna kadar mücadele etmek insanın nihai erdemi olmalıdır. Bibliography Camus, A. (1997). Sisifos Söyleni. İstanbul: Can Sanat Yayınları. Palahniuk, C. (1996). Fight Club. New York: Owl Books.