Çöküş

Zenginim, hem de çok, en üst makamların sahibi benim ya da meşhurum, tanımayan yok beni. Belki de çoğunuzun erişmek istediği hayatı yaşamakla meşgulüm. Her şey istediğim gibi, cebimde hayli büyük bir meblağ, yanıma güzeller güzeli bir dünya tatlısı. Aşçılar, uşaklar, yollarda bana eşlik eden korumalar, şoförler... Mutluyum, istediğim her şeyi yapıyorum ve çok seviliyorum. Ancak bir şeyler oluyor, ansızın kaybediyorum tüm varlığımı, saygınlığımı ve unutuluyorum. Çevremdeki tüm insanlar kayboluyor. Normal şartlardaki bir hayatı bile yaşamıyorum, yepyeni ve bana hiç benzemeyen insanlarla var artık etrafımda, onlara katlanamıyorum. Sonunda peri masalım bitiveriyor. Harika peri masalı, ne yazık ki acıyla son buluyor. Aslında bu masalın ne ilk hali ne de son hali benim hayatımı yansıtmıyor. Peki bu hayata gerçekten sahip olmak ister miydim? Neden olmasın ki, çoğu insanının hayatı boyunca erişmek isteyeceği, belki de erişebileceği son safha. Ancak son durumu göz önüne alınca böyle bir düşüşe de katlanabilir miyim bilemiyorum. Ancak her ne kadar zenginliği kaybetmekten çekinsem de, masal hayatını yaşamaktan hayli memnum olurdum. Maalesef, bu masallardaki hayatı yaşayan sayısız insan benim gibi düşünmeyip bu durumdan zevk almak yerine durumlarından sızlanmaya başlayabiliyorlar. Zaman zaman gazetelerden veya televizyonlardan karşılaştığım kadarıyla, bu kişiler sahip olduklarını çoktan unutmuş ve hayatlarındaki çeşitli problemlerden yakınmaya başlamışlar. Peki, bu problemler neyle ilgili? Genel itibariyle paranın huzur getirmediği, yüksek makamlarda insanların kendine zaman ayıramadığı, meşhur olunca sokakta bile rahatça gezilemediği. Ben bu klişe ve popülist düşünceleri tabi ki de samimi bulmuyorum. Mutlaka, insanlar hangi standartlarda yaşarlarsa yaşasınlar bazı problemlerle karşılaşabilir, bu çok doğal fakat biraz da sahip olduklarıyla tatmin olmalılar. Unutulmamalıdır ki, günümüzde birçok zengin aldığı yanlış kararlar veya başka bazı sebeplerden ötürü tüm sahip olduklarını kaybedebiliyor. Bu durumu Thomas Mann, Dolandırıcı Felix Krull'un İtirafları adlı kitabı da çok güzel betimlemiş. Hikaye yüksek burjuvaya mensup bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen karakterin, tüm zenginliğini kaybedip sonunda hırsızlık yapmaya başladığı bir çöküşü anlatıyor. Kitapta geçen bu çöküş hikayesi ışığında acaba çok zengin hayata sahip olsak da, bir gün tüm bunları kaybetmeyeceğimizin bir garantisi var mı? Peki, bu durumu göz ardı edersek ve ayrıcaklı hayatı bir yaşam felsefesine dönüştürürsek, bir gün ansızın sahip olduklarımızı tümüyle kaybettiğimizde nelerle karşılaşacağımızdan haberimiz var mı? Ne yazık ki, ben bu bilince sahip olduğumu zannetmiyorum ve maalesef, günümüzde insanların gezdikleri, alışveriş yaptıkları, yemek yedikleri yerleri çoğunlukla ekonomik imkanlarına göre seçtiğini ve ister istemez toplumlarda ayrışmaların burada başladığını düşünüyorum. Dolayısıyla bu farklı kesimlerde yetişmiş insanların hal ve hareketleri birbirlerinden hayli farklı olabiliyor ve hatta aynı toplumdaki farklı kesimlerin davranışları diğerlerince komik, kaba veya banal karşılanabiliyor. Bu durumda bu sınıflar arası geçiş yapan insanların bocalaması da hayli normal. Özellikle de varlıklı bir ailenin, yoksullukla karşılaşması ve baş etmeye çalışmasının ciddi problemleri ortaya çıkaracağı kanaatindeyim. Bu tip insanlar bir alışma sürecine girip davranışlarını değiştirmeye çalışsalar bile bu süreç uzun ve sancılı olabilir. Hatta durumun katlanılamaz bir hale bile gelebileceğini düşünüyorum. Mesela, ben ulaşımımı önceden sürekli hususi bir araç ve şoför ile sağlasam, sonradan da toplu taşımaya mecbur olsam gerçekten zorlanırdım. Çünkü burada ciddi bir kültür farkı yaşanılacağı çok açık veya herkes tarafından tanınan, sevilen bir insan olduktan sonra insanların tanımadığı sıradan bir insan olmaya mahkum olmak, yani insanların alışmış oldukları hayat standartlarındaki köklü değişiklikler, insan hayatını zorlaştırıp ve çekilmez hale getirebilir. Tabi ki insanlar sahip oldukları imkanları gerektiğinde kullanmalı ancak bu durumdan hoşnut olmayı da unutmamalı ve imkanlarına göre yaşarken tüm yaşamını bu ekonomik kriterlere bağlı kalarak şekillendirmemeli. Yemek yerken, alışveriş yaparken gittikleri yerleri, ekonomik nedenlere bağlı kalmaksızın seçebilmeli ve bir gün tüm varlıklarını kaybetse bile davranışlarını değiştirmek zorunda kalmamalı. Mustafa Feyzi Belviranlı