1

İlkel yaşamda insanların üzerinde düşünebileceği, üretebileceği şeyler çok daha fazlaydı. Daha üretilmemiş çok şey vardı çünkü. Fark ediyorum ki zaman geçtikçe kısıtlanıyoruz. Düşündüğümüz her şey zaten önceden hayal edilmiş ve gerçekleştirilmiş oluyor. Örnek verecek olursak, bugün gördüğümüz bir standda bile yaratıcı düşünceler ile ilgili bir proje vardı. Eğer inovatif bir fikrimiz olsaydı bunu oraya yazacaktık fakat ne yazık ki öyle bir fikrimiz yoktu. Hatta hiç aklımıza gelmedi. Verilen örnek düşünceler; sakızı tekrar çiğneyebilmek gibi, o kadar minimal bir seviyedeydi ki zaten her şeyin düşünülmüş olduğuna kanaat getirdik. Demek istediğim bence yeni bir şeyler ortaya çıkarmak için biraz geç kaldık. En sonunda da ortaya çıkan şeyler de birbirine benzemeye başladı. Kafalarımızdakiler, birbirinin birer kopyası haline geldi zaman içinde. Her bakımdan; kültürel, sosyal anlamda da benzeşmeler var. Standartlaşan beyinler artık her yerde. Her insanın dinlediği bir müzik tarzı, bir giyim stili vs. vardır. Bir dereceye kadar değişkenlik gösterebilir bunlar elbette ama nasıl giyineceğimizi nereden öğreniyoruz? Dinlemek istediğimiz müziği neye göre seçiyoruz? Etrafımızdaki trendlerin bunlar üzerindeki etkisi göz ardı edilemeyecek kadar fazla. "Bazılarımız çağcıllığın koşuşturmacasından ve uyum sağlama baskısından kaçıp yalnızlığın keyfini çıkarsa da, bir süre sonra kaçınılmaz bir biçimde başkalarının desteğini ve arkadaşlığını arayacaktır." (Hood, 2016, s. 18). Kendi orijinalliğini daha iyi korumak isteyenler bile toplum baskısına eninde sonunda yakalanıyor ya da yakalanmasına bile gerek kalmadan kendi rızalarıyla giriyorlar bu toplumsallaşma süreci içine. Eğer farklıysan, insanlar seni dışlar, senden korkarlar ve seninle ortak bir nokta bulamamak toplumu ürkütür. Çünkü yabancısındır onlara. Sen de bu dışlanmaya maruz kalmamak için onlardan biri haline geliyorsun ister istemez zamanla. Peki bunu neden yapıyoruz? Yalnız kalmak neden bu kadar sorun bir insan için? Fikrimce toplumsal yaşamak, birlikte olmak, ortak değerleri paylaşmak insanoğlunun doğasında var. Her seferinde birilerinin yakınlığını yanımızda istiyoruz. Hayatımızdaki bazı özel bireylerin fikirlerini dinlemek, onlara danışmak içimizden geliyor; onların onayını almadan iş yapmak istemiyoruz. Bu durum belki de mükemmel olmayı istediğimizden dolayı gerçekleşiyor. En iyi olmayı herkes ister çünkü. En iyisi olabilmek de diğerlerinin gözündeki başarımızla doğru orantılıdır. Eğer toplum tarafından onanıp, takdir edilirsek ancak o zaman amacımıza ulaşmış sayılırız. İşte bu bakımdan her bireyin içinde bir beğenilme arzusu, takdir edilme isteği yatıyor ve günümüzde bunun için kullandığımız sanal medyalar da bunlardan bir tanesi. Kimi beğenilmek hoşuna gittiği için fotoğraf paylaşıyor yüzlerce, sebepsiz yere... Bazısı da sırf bu popülerliğe ayak uydurmak için sanal medya hesabı açıyor. Kişi uyum sağlamazsa arkadaşlarından geride kalacağını ve onlar tarafından dışlanacağını düşünüyor. Keşke çevrenin etkisine bu kadar bağlı kalınmasa ama ne yazık ki birey bunun üstesinden gelemiyor ve bu insanların fıtratında var. Dışlanmak meselesi sadece çağdaşlık ile ilgili olmayabilir; mesela kalıplaşmış kurallar. Bir çocuğun uygunsuz davranışı da anne baba tarafından cezalandırıldığında o çocuk da bir bakıma ailesi tarafından dışlanır. Hatta ve hatta fark edildiği takdirde akranları tarafından da. Uygunsuzluktan kastım, bir erkek çocuğunun oyuncak bebeklerle oyun oynaması belki anne babaya tuhaf gelebilir ve çocuğu uyarma gereğinde bulunabilir; amaç onu dışlanmasından korumaktır. Eğer uyarmazlarsa şayet, ilerde çocuk problemler yaşayabilir ve yabancı kimseler tarafından ikaz edilebilir. Bu yüzden toplumun belirlediği toplumsal cinsiyet kalıplarına girip, o şekilde davranmalı, konuşmalı ve görünmeliyiz. Değiştirilemeyecek bir yapıda olan bizler, topluma ayak uydurmaktan geri kalamayız. Bu yüzden her zaman bir taklit eden ve edilen bulunacak yaşantılarımızda. Bu sayede de trendler ortaya çıkacak ki toplum ortak bir noktada birleşsin. Senanur Akça