Bir Saat Bir İnsan

İnsanların çoğu zaman dönüp de birbirinin yüzüne bile bakmadığı bir dönemde yaşıyoruz. Hal böyleyken kişiler arası etkili iletişimin iyice bozulduğunu ve insanların birbirlerine verdikleri değerlerin düştüğünü, duygularının sahte olmaya başladığını çoğu yerde rahatlıkla gözlemleyebiliyorum. Benim bile bana değer verdiğini söyleyip aslında hiç umurunda olmadığım arkadaşlarım olmuştur. Bu değer vermeyişin altındaki sebeplerden birinin karşımızdaki kişiyi gerçekten değil de yüzeysel olarak tanımayı seçişimiz olduğunu düşünüyorum. Sonuçta yüzeysel bir tanışmayla hayatıma soktuğum bir insana ne kadar değer verebilirim ki? Biraz kafa yorulması gereken bir soru var bana göre; bir insanı ne kadar sürede tanıyabiliriz? Birinin yüzüne ilk bakışımızda bile ön yargıyla bakıyoruz ve genelde kimseye fazla şans vermiyoruz. Bunu mutlaka ben de yapmışımdır çünkü bazı durumlarda düşüncelerimi durduramam ve ön yargılarımın esiri olmaktan başka çarem kalmaz. Yine de bunu çok sık yapmam, yapmamaya da gayret ederim. Çünkü bana göre her insan ve her kişilik tanımaya değerdir. Bunun ilk bakıştaki yargılarımıza göre karar verilecek bir şey olmadığını düşünüyorum. Tek ihtiyacımız olan birbirimize zaman vermek ve ön yargılarımızla savaşmasını bilmek. Düşününce tüm yakın arkadaşlarımla ya okulda ya da ortak arkadaşlar aracılığıyla tanışmış olduğumu fark ettim. Yani tanışma öncesinde arkadaşlığımızın temelini oluşturacak halihazırda bir zemin bulunuyormuş. Bundan dolayı genelde tüm dostluklarım sıcak bir merhabayla kolayca başladı. İçten gelen ve samimi bir gülümsemeyle tamamlanmış bir merhabanın azımsanamayacak sihirli güçlere sahip olduğuna şahit oldum. İlk tanıştığımda hoşlandığım, samimiyetini hissettiğim insanları daha yakından tanıma isteği duydum hep. Yine de karşımdaki kişiyi tanışmamızın ardından hemen derinlemesine tanıyabilmem olanaksızdır. Peki, gerçekten karşımdaki insan hakkında aşağı yukarı bir fikre sahip olabilmem için ne kadar süreye ihtiyacım var? Bunu daha önceleri birkaç kez düşündüm. Tecrübelerime de dayanırsam eğer dış dünyayı umursamadan içine dalınan sohbetlerde biriyle bir saat geçirmek bana fikir sahibi olmak için yetiyormuş. Yani bir insana bir saatimi ayırdığımda bir kişi kazanmış sayılıyorum. Tabii ki bir saat sadece altmış dakikadan oluşuyor ve karşımdaki bireyin kişiliğiyle kıyasladığımda onu yeterince tanımama yetmeyeceğini biliyorum. Fakat yine de karşımdaki insanla uyuşuyor muyum veya ondan hoşlandım mı buna karar verebilmek için minimum bir saate ihtiyacım olduğunu düşünüyorum. Hem belki de normal şartlarda bir daha iletişime geçmeyeceğim bir insan hakkında düşüncelerim o ilk on dakikadan sonra koyulaşan ve bir saate dayanan konuşmamızdan sonra kıymetli bir hal alacak. Bu beraberinde bir dostluğu da getirebilir. Öyle olmasa bile kaliteli ve gerçek bir iletişim kurduğum için keyifli bir saat geçirmiş olurum ve bu da benim karım olur. Peki, karşı taraftan ne öğrenebilirim bu bir saatlik süre içerisinde? Kullandığımız genel tanışma kalıpları vardır; adını, soyadını, yaşını, doğduğu ve yaşadığı yerleri, ailesini, eğitim durumunu, varsa evcil hayvanını veya arabasını, evini sormak gibi. Bunlarla karşımızdakinin kişiliğine dair hiçbir yere varamayız ve bunların hepsi zaten ilk yirmi dakika içerisinde karşılıklı olarak sorulup tüketilecek başlıklar. Asıl bu aşamadan sonra sorulan soruların herkeste farklı olduğuna inanıyorum. Mesela ben bu kalıp soruların üstüne genelde acaba karşımdaki kişi ilgi alanlarımla uyuşuyor mu sorgulamasına girişirim. Örneğin karşımdakine sevdiği sanatçıları, şarkıları sorarım veya izlemekten zevk aldığı film ve dizileri. Kitap okumaya bayılan bir insan olduğum için karşımdakine en sevdiği yazarı ve sevdiği kitapları da sıralatmak isterim hep. Bunların sonucunda ortak noktalarımız çıkmışsa eğer aniden kanım kaynar, içim ısınır o kişiye karşı ve o kişiyle tekrar görüşebilmeyi isterim. Böyle kişisel zevklere yönelik sorular insanların kişiliğini daha çok yansıtıyor. Daha birçok şey sorulabilir ve muhabbet böyle sorularla koyulaşır. Toplum olarak ön yargılı ve karşımızdaki kişi hakkında çabuk kararlar veren bir milletiz. Bu yüzden yarım saatten çok daha kısa konuşmalarda kişiyi tam olarak anlayamadan yanlış yargılara kapılabileceğimizi düşünüyorum. Fakat bir kişiyi tanımak için vereceğimiz şans bu kadar az olmamalı. En azından o bir saatlik zaman dilimi kadar değer vermemiz ve çaba harcamamız gerekiyor yeni tanıştığımız insanlar için. Çünkü eğer ben bu şansı veriyorsam karşımdakine, geri dönüşü de aynı şekilde olacaktır bana. Bu yüzden insanlarla olan ilişkilerimizde sohbetlerimize daha fazla vakit ayırmamız gerektiğini ve karşımızdakini tanımaya özen göstermemiz gerektiğinin düşünüyorum. Her şeyin sahteleşmeye başladığı bu yıllarda en azından bireyler arası duygu ve düşüncelerimizi koruyalım, bunlara değer verelim. Sima ALKAN