BİR ÇİFT HİKAYE

Ayakkabı meselesi öyle kolayca pabucu dama atılabilecek meselelerden biri değil, değilmiş daha doğrusu. Hayatımızın her anında bize eşlik ederler. Dost başa düşman ayağa bakar derler, bu da üzerimizde önemli bir ekti bırakıyor olsa gerek ki özenle seçeriz ayakkabılarımızı. Bir anlamda bizi temsil ederler. Markasına, modeline ve gittiğimiz ortamın çeşidine göre seçeriz ayakkabılarımızı ve sonra giyilmeyi beklemeleri için rafa kaldırırız onları. Benim ayakkabılarla ilgili düşüncelerim bunlardan ibaretti. Fakat ufkumun genişlemesine vesile olan bir tablo ile karşılaştım. Üstelik Amsterdam'da. Sanata karşı olan tavrım da ayakkabılara olandan ilgi alakamdan çokta farklı değildi bir noktada. Beğendim ya da beğenmedim diyerek geçip giderdim genelde ama Van Gogh'un "Bir Çift Ayakkabı" adlı tablosunun başında yarım saat durup şaşkınlığımı gizleyemediğimi hatırlarım. Bütün müzedeki insanlar Van Gogh'un en meşhur eserlerini görmek için kümelenmişlerdi ben ise 1 A Pair of Shoes, Vincent van Goghkız kardeşimle tablolara tek tek bakıyordum. Kız kardeşim keyi e her birinin yanındaki yazıyı okuyup bana aktarıyordu, renklerden ya da her birinin ne kadar güzel olduğundan bahsediyordu bense çıkıp dışarıda Amsterdam'ın eğlencesini yaşamak istiyordum. İçerisi her ne kadar boyalı, rengarenk tablolarla bezeli olsa da benim ilgimi çekmiyordu. Ta ki koyu tonlarda kahverengi bir tablonun önünde durana kadar. Kız kardeşim Van Gogh'un en beğendiği tablolarından biri olduğunu söyledi ve ben de onun heyecanını yarıda bırakmak istemediğimden dinlemeye başladım. İlk bakışta sadece bir çift ayakkabı idi fakat Van Gogh bu tabloda kafa karışıklığını ve hayatını yansıtmak istemiş. Ne kadar enteresan bir andı benim için. Ayağımdaki yeni ayakkabılarıma baktım ardından kafamı kaldırıp tabloya baktım. Ayağımdaki ayakkabıları ne zaman aldığımı anımsamaya çalıştım. Belki de biraz utandım. Tablodaki ayakkabılar öylesine eski duruyordu ki Van Gogh gibi bir deha böylesine ayakkabılar giymiş dedim kendi kendime sonra insan olarak ne zaman bu hale gelmişiz de onlarcasına sahip olduğumuz ayakkabılar bize "eşya" olmaktan başka bir şey ifade etmemeye başlamış dedim. Evet, karşımda bir eşyanın resmi duruyordu, yani kültürel bir nesne olan, doğadan ham maddesi alınıp insan eliyle üretilmiş bir çift ayakkabının. Bizlerin gözünde ayakkabı sadece bir nesnedir. Fakat Van Gogh onu işlemiş, bir yapıt haline getirmiş. Üstelik duygu ve düşüncelerini, hayatının işleyiş şeklini dahi içine katarak bir hikaye çıkarmış ortaya. Bağcıklarının düzeni her iki tekin de farklıydı. Ayakkabıların birbirine ait olması gereken çiftleri birbirinden öylesine uzaktı ki. Sanki aynı ayakkabıdan iki tane var ve iki farklı kişi giyip çiftleri bir araya getirmiş hissiyatı uyandırdı bende. Ama aynı kişiye ait olması tablonun anlattığı hikaye idi işte. Van Gogh'un sefalet içinde yaşadığını bilirdim hep fakat diğer tablolarında genelde duygularına şahit oldum ve zaten nasıl bir hayat yaşadığını da o güne kadar merak etmemiştim hiç. Ama bir çift ayakkabı o an için dile gelmişti ve bana bunun cevabını vermişti bana. Aslında Van Gogh tablodaki ayakkabılar gibi bir hayat sürmüştü, yalnız belkide dedim kendi kendime. Tablonun konumunu hatırladığımda en güzel köşesinde değildi ve üstelik kalabalıktan uzakta duruyordu bu yüzden yalnız ve kötü bir hayat olduğuna kanaat ettim. Oysa ki değeri paha biçilemeyen eserler bırakmış bir dehadan bahsediyorum. Hayal ettiklerini resmetmiş ve resmettiklerini hayal etmiş bir insan tıpkı bu tablodaki gibi yaşayıp ölmüş, ne yazık. Kalabalığın içinde çok ta fark edilmemiş. Oysa ki durup bir düşünülse o zamanlarda da Van Gogh, Van Gogh olurmuş değeri paha biçilemeyen, tıpkı eserleri gibi. Fakat belki de insanlar hep onu bir çift ayakkabısına bakmış ve ön yargı ile yaklaşmışlar. Bu yüzden kıymeti zamanında bilinmemiş ve resmettiklerini yaşayamamış... Bir çift ayakkabı beni böylesine etkilemişti işte. Bir ayakkabı, ütelik bir ayakkabı tablosu bakış açımızı değiştirebilirmiş. Aslında konu yalnızca Van Gogh ve ayakkabıları değil. Daha çok önyargı, önyargılarımız. Dışarı çıktığımda ayakkabılarıma baktığımı hatırlıyorum. Kaç defa karşımdakinin kılık kıyafetine bakıp ön yargıyla yaklaştığımı bilirim maalesef. Fakat insanın değerini biçen üzerinde ki kıyafetler olmadığını biliyor olmama rağmen bu hataya düştüğüm olmuştu. Fakat Van Gogh'un ayakkabıları bana iyi bir ders verdi demem çok yerinde bir deyiş olur. Gezmek için, eğlenmek için gittiğim eğlencenin başkenti olan Amsterdam bir çift ayakkabı sayesinde sanatın da kurucu başkenti oldu benim için. Kurucu başkenti çünkü artık sanata karşı gerçek bir ilgim var ve üstelik kendimi sorgulamama neden olan bir deneyim yaşadım. Üstelik bir çift ayakkabı ile. Yani ayakkabı meselesi öyle kolayca pabucu dama atılabilecek meselelerden biri değil gerçekten de. Bize ne hikayeler anlatabileceğine yahut ne dersler verebileceğine şaşıp kalabiliriz...