Ters Psikoloji

İnsanı başarısızlığa sürükleyen çevresinden destek görmesi mi, yoksa yeterli eleştiriyi alamaması mı diye düşündüren bir film. Damien Chazelle tarafından yazılıp yönetilen Whiplash bana yeni bir bakış açısı kazandırdı diyebilirim. Şunu belirtmem lazım ki filmi izlememin üstünden uzun bir süre geçmesine rağmen hala net bir fikre sahip değilim. Normalde insanlara zorbaca davranan birini eleştirmem çok kolay olurdu ama bu sefer öyle olmadı. J. K Simmons (Oscar'da aday gösterildiği "En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu" ödülünü kazanması beni hiç şaşırtmadı) öyle bir performans sergilemiş ki; kafamdaki karmaşanın en büyük sebebi olarak kendisini gösterebilirim. J. K. Simmons çok iyi bir iş çıkartmakla kalmamış, aynı zamanda filmin atmosferini gerçekten çok iyi yaratmış. Filmin beni kendi içine çekmesinin en önemli sebeplerinden birinin Fletcher karakteri olduğunu söyleyebilirim. Filmde olağan üstü bir akıcılık var. Özellikle son sahnenin ne kadar sürdüğüne dair hiçbir fikrim yok çünkü nefesimi tutmuş bir şekilde izledim. Filmin başından itibaren Fletcher korkutan bir karakter olarak sunulmuş. İnsanlara bir hiçmiş gibi davranan, diğer insanların ne düşündüğünü umursamayan, zorba ve zalim bir kişilik. Ancak bu filmin insana doğruyu ve yanlışı sorgulatan bir sona sahip olduğunu rahatlıkla söyleyebilirim. Ancak, insanlara bu şekilde tamamen zalimce davranmak geri dönüşü olmayan kötü sonuçlara sebebiyet verebilir. Bunu filmde intihar eden öğrenciyle de göstermişler. Peki davranış nasıl olmalı? Filmin bir sahnesinde Fletcher bir örnek veriyor. Efsane olmuş bir şarkıcıdan örnek veriyor(ismini maalesef hatırlamıyorum). Yarışmaya katılan efsane müzisyen diğer yarışmacı tarafından aşağılanıyor. Eğer onu eleştirmek yerine performansının iyi olduğunu söyleseydi(olmadığı halde) bunun bir sene sonraki yarışmada gelmiş geçmiş en iyi soloyu yapmasının mümkün olmayabileceğini belirtiyor. Bu görüşe tamamen katıldığımı söylemek zorundayım. Eğer sadece avutsaydı o günden sonra kendini adayıp tamamen bunun üstünde çalışmasaydı o soloyu asla yapmayabilirdi. Her eleştirinin mutlaka bir nedeni vardır. Ancak kötü eleştirilerin insanı kamçıladığına inanıyorum. Tabi bazı insanlar üstünde tam tersi etkide yapabilir. Bu yüzden bu kişiyi tam olarak neyin kamçıladığını iyi bir şekilde analiz etmek gerekir. Eğer kişi bunun kaldıramayacak yapıdaysa sonuç tam tersi olabilir ama gerçekten güçlü bir kişiliğe sahip bireylerde olağan üstü sonuçlar doğurabilir. Kimi kişiler yarışmacı veya rekabetçi ortamda kendini geliştirebilir kimisi çevresinden gelen destekle kimisi de insanların kötü eleştirileriyle. Günümüzde birçok kişi tarafından tek doğru olarak görülen olumlu veya pozitif yaklaşım birçok potansiyel yıldızın parlayamadan kaymasına sebep oluyor olabilir. Aslında burada önemli bir nokta var oda aslında filmde yapılan eleştirilerin Andrew üstünde ters psikoloji yaratması. Peki biz bunu günlük hayatımızda yaşamıyor muyuz? Eminim hemen hemen herkes bunu yaşamıştır. Bu bir arkadaştan kaynaklı veya bir öğretmenden kaynaklı olabilir. Yapabileceğinize inandığınız bir şeyin, diğerleri tarafından yapamayacağınıza dair yapılan eleştiriler insanlar üstünde hırs duygusu uyandırabilir ama yine bu tam tersi sonuçlara pes etmelere de sebep olabilir. Aslında bu konu hakkında net bir fikre sahip olmanın çok zor olduğunu söyleyebilirim. İki yol var ve bu iki yolda da kötü ve iyi sonuca çıkabilir. Buna karar verebilecek insan sayısının da fazla olduğunu düşünmüyorum. Şunu belirtmem lazım ki filmi izlemeden önce kötü eleştiriler hakkında fikrim çok farklıydı ve çıktıktan sonra bana tamamen farklı bir bakış açısı kazandırdı. Ne doğru ne yanlış tam olarak emin olamayız. Ancak şu bir gerçek ki ters psikoloji ve kötü eleştirilerde başarıya giden yolda çok önemli bir yere sahip olabilir. Beni bu kadar karmaşık düşünceler içinde bırakan Whiplash efsaneler içinde yer almayı kesinlikle hak eden bir yapıt olmuş ve herkesin izlemesi gereken bir film olduğunu düşünüyorum.