FORMÜLSÜZLÜK

İstemsizce gözlerimizi açtığımız şu kısacık hayatımızda, çölde susuz yürüyen bir gezgine benzetirim aslında bizi. Bazen küçücük bir bulutun peşinde koşarız, bazen de cılız bir ağacın gölgesine kaçarız. Bulut dağıldığında, ağaç rüzgarla devrildiğinde, vücudunun daha yakıcı, daha keskin bir sıcakla kavrulacağını bilmeden, kalan hayat enerjisiyle umutları kovalayan bir gezgin. Paulo Koehlo'nun Aldatmak romanında Linda karakteri de sürekli mutlu olmak için bir şeyleri kovalayan ama kendini asla memnun edemeyen gezgin gibi. Bir gün kalıcı mutluluğu bulurum diye uğraşan bir gezgin. Daha küçücük bir çocukken başlarız heveslerin peşinde koşmaya, elma şekeri yemek isteriz mesela, mutlu olmanın formülü elma şekeridir o yaşlarda, her şeyi yaparız onun için. Sonra biraz büyürüz, biraz ama istediğimiz sayıda elma şekeri yiyebilecek kadar. Okula başlarız, upuzun bir öğrenim serüveni başlar, derslerimiz iyi olsun, başarılı olalım... Eskiden mutlu olabilmenin formülü olan elma şekeri artık o kadar da memnun etmez bizi, istediğimiz kadar yesek de mutluluğun formülü çoktan değişmiştir. Sonra bir bakarız o upuzun gelen yol bitivermiş, başarılı olmak da yetemez olmuş artık, formül mutluluğu sağlamamıştır. Bir gün aşık oluruz mesela. Dünyanın rengi değişir gülümseyince, bir gün o da gülümser. Dünyanın rengi, gülümsemesi sıklaştıkça normal rengine dönmeye başlar. Hatta artık ne size sarılmasının, ne elinizi tutmasının sabah yediğiniz tosttan farkı kalmamıştır. Hem tostun sabahları nefesi öyle kokmaz. Dünyanın rengi normale döndükçe formülün değiştiğini anlarız. Sonra başka bir heves buluruz kendimize, yeni bir formül üretiriz çok para kazanmak isteriz mesela, yeni bir ülke görmek isteriz, yeni bir şeyler öğrenmek... Listelerimizi tamamlamak için günlerimizi, aylarımızı, yıllarımızı tüketiriz. Sonra ne günlerimizin ne aylarımızın ne yıllarımızın sonsuz olmadığının farkına varırız. Peki ya mutluluk? Hiçbir formüle sığdıramadığımız mutluluğun her seferinde kalıcı ve kesin bir formülünü aradık. Üstelik formülün sürekli değiştiğini ve zorlaştığını göre göre. Kalıcı bir mutluluk var mıdır sahiden, ya da mutluluğun kalıcı olması gerektiğini nerden biliriz? Uzun bir yola çıktığımızda, güzel bir mekanda mola vermek bizi rahatlatır ve mutlu eder. O molanın hiçbir anında şikayet etmeyiz. Peki ya o mola yerinde kalıcı olduğumuzu düşünsek, orda kaldığımız her anda mutlu olur muyuz? Hayır, artık o da günlük yaşamımızın bir parçası haline gelmiştir. İlkbaharda çıkan yaprakların hiç dökülmediğini düşünün mevsimler boyunca, yeni yapraklar çıktığında yaşadığımız coşkuyu ve mutluluğu hatırlayamayacak hale geliriz. Yaşamın içinde mutluluk da böyledir. Gerektiğinde ağacı sarsmak gerekir. Beklemek gerekir sabırla yeni yaprakları. Ağaç öldüğünde, ömür de biter. İnsan ancak ve ancak mutluluğun kovalanması gerektiğini fark ettiğinde kendini memnun edebilir. Her sıkıntıya o kısa zamanlar için katlandığını bilerek. Mutluluğunun kalıcı olduğuna inandığı her emeğinin ve katlandığı her sıkıntının sonunda hayal kırıklığına uğrayacaktır. Oysaki mutluluğun kalıcı olduğunda mutlu etmeyeceğini bilse başından her anını doya doya yaşar ve yeni bir mutluluğu yaratmak için yeniden yola koyulur. Oturuyorsunuz, bu sizi mutlu eden bir eylem değil aslında. Koşmaya başlarsınız, dizlerinizin ağrısı arttıkça oturduğunuz an yaşayacağınız rahatlamanın mutluluk etkisi de artacaktır. Ve birkaç dakika önce yapmaktan gocunmayacağınız koşma eyleminin yoruculuğunu fark edeceksiniz. Tıpkı bu örnekteki gibi mutluluk ve sıkıntı birbirlerine sıkı sıkıya bağlanmış iki kavramdır. Birbirlerinin varlığından sorumludurlar. Mutluluğu tatmadığımız sürece sıkıntıyı fark edemeyiz. Aynı şekilde sıkıntı hissetmediğimizde mutluluk kavramından habersiz yaşarız. Paulo Coelho'nun Aldatmak romanındaki Linda karakteri de günümüzde neredeyse her insanın düştüğü memnuniyetsizlik ve mutsuzluk çukurunda bulur kendini. Farklı arayışlar içine girer, elma şekeriyle başlayan formül serüvenini yeni bir sevgili ve ihtiras duygusuyla tekrar yazmaya çalışır. Bir süre sonra formülü tutmaz. Ve adına "sevgi" dediği yeni formülünü hayatına mutluluk getirmesi için uygular. Peki, şimdi hiçbir şey değişmezken önceki hayatına dönüp mutluluğu yakalayabilecek midir? Bir süre sonra sevmekten bile sıkılır insan asıl formülün formülsüzlük olduğunu fark eder. Mutluluk yakalandığı an elinde eriyen kar tanesidir, peşinden koşarken eğlenirsin güzel kristallerin. Ellerine aldığın an erir gider.