İNSAN SOSYAL BİR VARLIK OLMAK ZORUNDA MI?

Bilinen tarihin başlangıcından itibaren insan hiçbir zaman yalnız bir varlık olarak tasvir edilmemiştir. "Yaradılış" konu başlığını taşıyan her hikaye, yapılan her resimde insanın yanında en az bir tane partner yer alır. İnsanlar çok uzun yıllardır bir arada yaşayarak hayatta kalabilmişlerdir. Birlikte tarım yapmışlar, sırt sırta savaşmışlar ve bu birlikten doğan kuvvet ile insan ırkı günümüze kadar gelmeyi başarmıştır. Bana göre, bugün bile insanların çok büyük çoğunluğunun bir arada yaşıyor olması hayatta kalma içgüdüsünün bir ürünü. Bunların ışığında, uzun zamandır söylenegelmiştir ki insan sosyal bir varlıktır. İnsanın sosyal bir varlık olduğu söylendiğinde kendi başına hayatın bir anlamının olmayacağı, ancak bir arada, başka insanlar ile birlikte yaşanan ömrün hayatı anlamlandırabileceği sonuçlarına ulaşılabilir. Geçenlerde Andy Weir'ın Marslı adlı yapıtını okuduktan sonra insanın sosyal bir varlık oluşu veyahut bu şekilde adlandırılışı hakkında daha çok düşünmeye başladım. Yapıtta, Mars'a insan gönderme projesiyle Mars'a ulaşan ancak bazı aksaklıklar nedeniyle Mars'ta tek başına kalan bir astronotun hikayesi konu ediliyor. Astronotun önünde ise iki seçenek var, ya arkadaşlarının hayatlarını tehlikeye atarak onu kurtarmalarını bekleyecek ya da tek başına hayatta kalmayı başarıp kızıl gezegenden kurtulmanın bir yolunu bulacak. Yani, ya sosyal insan olma özelliğinin getirisi olarak edindiği arkadaşları ona yardım ederek hayatta kalmasını sağlayacak, ya da kendi kendine yeterek hayatta kalmaya gayret edecek. Bana göre, insan hayatında her şeyi kendi başına gerçekleştirebilir. İnsanların kapasiteleri değil, potansiyelleri vardır ve potansiyelini ne kadar yukarı çekebileceği insanın kendi elindedir. İnsan kendi başına hayatta kalmayı öğrenebilir ve kendi kendine her zaman yetebilir. Bence, insanın etrafında aile bireylerinin veya arkadaşlarının olması belli bir yaştan sonra ihtiyaç değil, birer lüksten başka bir şey değildir. İnsan, hayattan kalmak için bir başkasına ihtiyaç duymaz, yanında yer alan kişiler, insanın hayatını güzelleştiren kişiler bir kişi için ancak lüks olabilir. Bunlar olmasa da olur, ancak eğer olurlarsa, hayat daha yaşanabilir, daha anlamlı bir hal alır. Tabii, insanın başkalarına ihtiyaç duymadan hayatını idare edebiliyor olması, hayatını yalnız geçirmesi gerektiği anlamına gelmez. Yalnız olmaktan hoşlanan insanların aksine ben, insanın ailesinin ya da dostlarının olmasının her zaman yalnız olmaktan daha iyi olduğunu düşünmüşümdür. Yalnızlık, insanı yiyip bitirebilen ve insan ona bir kez alıştıktan sonra hayatını kökünden değiştirebilen bir durum. Yalnız olmayı seven insanların genelde o yalnızlığa alıştıktan sonra insanlarla iletişime geçmekte problemleri olduğunu tecrübelerimle de gözlemledim. Buna ek olarak, yalnız olmayı seven insanlar zor bir duruma düştüklerinde ve gerçekten de yardıma ihtiyaçları olduğu durumlarda başkalarından yardım almayı reddedip kendi başlarının çaresine bakmaya çalışıyorlar, belki de gurur yapıyorlar. Ben her ne kadar insanın tek başına her işini halledebileceğine, kendi kendine bakabileceğine inansam da, yalnız geçen bir hayatın anlam kazanamayacağı kanaatindeyim. Bence, insanın sosyal bir varlık olarak tanımlanması aslında insan doğasının gereği. Çünkü hepimiz zora düştüğümüzde içten içe bize bir yardım elinin uzanmasını bekleriz. Ne kadar güçlü karakterlere sahip olduğumuzu düşünürsek düşünelim, birilerinin bize destek olmak için yanımızda olduğunu bilmek bizi rahatlatır. Ne var ki, hayat acımasız bir yoldur ve bu yolda yanımızda başkalarının da olması o yolun daha keyifli geçmesini sağlayabilir. Kızıl gezegende mahsur kalan astronotumuza gelirsek, Mark Watney Mars'ta tek başına kaldığı süre boyunca kendisine yetmek ve hayatta kalmak zorunda ama onu düşünen ve kurtarmaya çalışan arkadaşlara da sahip. Burada görüyoruz ki, insanın sosyal bir varlık olmasının yararlı bir sonucu olarak Mark'ı arkadaşları kurtaracak. Görünen o ki, insan sosyal bir varlık olmak zorunda değil; kendi kendine de yetebilir ancak insanın yanında ona destek olacak ve hayatını anlamlı kılacak kişilerin olması her zaman daha iyi.