Renkli Düşünceler

Yaklaşık yedi milyar insanın yaşadığı bir dünyada, her insanın kaş renginden, göz şeklinden tutun, aile yapısı ve yaşadığı yerin iklim özellikleri birbirinden ne kadar farklıysa insanların düşüncelerinin de birbirinden farklı olması, yadırganacak bir şey olmasa gerek. Çünkü düşüncelerimiz sadece tek bir şeyden etkilenmez. Yaşadığımız yerden de okuduğumuz kitaplardan da ailemizden de pek çok şey öğreniriz, bazen onaylarız onları bazense onlara karşı çıkarız. Bunların bizde canlandırdığı imgelere göre düşüncelerimiz şekillenir. İnsanların deneyimleri birbiriyle örtüşebileceği gibi birbirinin tersi de olabilir. Ama yeryüzündeki tüm insanların düşüncelerinin aynı olması beklenemez. Peki zıt görüşlü insanlar nasıl aynı sınırlar içinde yaşayabilir? Karşılıklı saygı ile. Aynı zamanda sorgulayarak. Neden birbiriyle ters düştüğünü anlamaya çalışarak. Kendi fikirleriyle karşılaştırarak. Bir insanın her konuda haklı olamayacağını biliyoruz. Nitekim, farklı sesler işitmek, toplumun daha iyi bir statüye ulaşmasını sağlar çünkü sizin düşünemediğiniz bir şeyi bir başkası düşünür, siz de onların eksikliklerini tamamlarsınız ve herkes içinde bulunduğu toplumun bir ferdi olarak, toplumu daha ileriye götürmek için, daha güzel bir hayat yaşamak için katkı sağlamış olur. Buna olanak veren ise farklı düşüncelerdir. Herkesin yalnızca aynı şeyleri düşünebildiği bir toplumda herkes aynı yanlışları yapar, birinin düşünemediğini başkası da düşünemez. Böyle bir durumda daha iyi bir yaşamdan bahsedilebilir mi? Bir ressamın resim yapabilmesi için boyaya ihtiyacı vardır. Eğer sadece mavi renkle bir resim çizmek zorunda kalsa, okyanusu, denizi çizebilir ama ormanı, güneşi, çiçekleri yansıtabilir mi resmine? Peki biz insanlar, bu farklı renklerle yaşamayı başarabiliyor muyuz? Birbirimizi anlamaya çalışıyor muyuz, yoksa Ana'da olduğu gibi karşıt düşünceleri ayıklamaya, hatta yok etmeye mi çalışıyoruz? Kitapta bir grup gencin başkaldırısı anlatılıyor. Kimileri tarafından desteklenirken, kimileri tarafından tepki alıyorlar. Bu, sadece düşünceye verilen bir tepki olmanın ötesinde, o insanların varlığına tahammül edemeyecek bir nefrete dönüşüyor. Ve ne yazık ki 1906 yılında yazılan kitaptaki bu tepki günümüzde de devam ediyor. Biri bize doğru gelmeyen bir şey söylüyor ya da yapıyorsa o insana ister istemez bir antipati duyuyoruz. Oysaki insanların düşünce ve ifade özgürlüğü vardır değil mi? Çoğunluğun kabullendiği bir şeyi kabullenmek zorunda değiliz ama bunu ifade etmek pek kolay bir şey değil. İfade etme cesaretini gösterdiğimiz zaman ise çoğunluk tarafından hor görülme, küçümsenme ihtimalini göze almışızdır haberimiz olmadan. Onlar bize böyle davranabilir çünkü onlar çoğunluk, onlar güçlü olan taraf. Biz de ya çevremizde yaşananlara duyarsız kalırız, sesimizi çıkarmayız ya da ne olursa olsun inandığımız şeylerin peşinden gideriz. Pavel ve arkadaşlarının yaptığı tam olarak buydu. İnandıkları şeyin peşinden gitmek. Onlara sunulan sefil hayat, başka insanların cebini dolduruyordu ve yoksul işçiler bunun kaderleri olduğunu düşünüyorlardı. Üstelik düzenin değişebilme ihtimali akıllarının ucundan bile geçmiyordu. Pavel ve arkadaşlarının ise azınlık olarak başladıkları karşı çıkma girişimi, işçinin emeğini kullanan ama ona hak ettiğini vermeyen zihniyeteydi. Bu gençleri diğer insanlardan ayıran temel özellik ise kendi düşüncelerini yayma cesaretini göstermenin yanında, bunu yaparken kendilerine engel olacak insanlara da zarar vermek istememeleri. Onlar, insanlara ezilen kesimin de iyi bir hayat yaşaması gerektiği düşüncesini ulaştırmak isterken, bunu kabul etmeyen insanları incitmenin, onlara kin gütmenin, amaçlarının dışında bir girişim olduğunun bilincindeler. Ama yaptıkları şey bir mücadeleye dönüşüyor çünkü bu gençlerin düşüncesine ters düşen güçler, onları durdurmak için çabalıyorlar. Halbuki birbirimize karşı saygılı olmayı başarabilsek, yargılamadan önce dinlemeyi bilsek, sorgulasak neden bu insan böyle düşünüyor diye, belki hiçbir şey bu kadar karmaşık bir hal almayacak. Sonra istemezsek yine kabul etmeyelim, yine karşı çıkalım. Sen yanlışsın, diyelim. Ama kavga etmeyelim, birbirimizin canına kastetmeyelim mesela. İnsanın kendi düşüncesini savunması veya bunu yaymak istemesi, başka insanlarla mücadele etmeyi gerektirecek kadar zor bir iş olamamalı. Böyle olunca konu amacından sapıyor ve mesele şiddet, nefret, kan dökme noktasına bile geliyor. Bu yüzden bize fikrini kabul ettirmek isteyene düşman gözüyle bakmayalım. Kendi fikrimizi kabul etmeyeni de farklı saflardaymışız gibi ayırmayalım. Aksine bir eksiğimiz olsa bizi o insanın tamamlayacağını ve bu şekilde bir bütün olabileceğimizi unutmayalım. Diyeceğim odur ki her bireyin özgün bir fikri vardır ve kimse bu düşünceleri değiştirmeye, küçümsemeye, yok saymaya çalışmamalıdır. Bizim fikrimize uysun uymasın saygı göstermeliyiz farklı fikirlere, farklı renklere, yoksa bir ressam nasıl güzel resim çizebilir ki? Biz yaşadığımız yeri nasıl daha iyi bir yer yaparız ki onu renklendirmeden?