Kararıyoruz

Yirmi birinci yüzyılın gençleriyiz. Daha öncesi hakkında, büyüklerimden duyduklarım, fotoğraflardan gördüklerim dışında fazla bir bilgim yok. Ama o edindiğim bilgileri şöyle bir harmanladığımda; o dönemlerde insan ilişkilerinin daha samimi ve bağların daha güçlü olduğu, maneviyatın maddiyattan daha ön planda tutulduğu ve değerlerin şimdiki gibi hızlıca tüketilip de bir yenisinin aranmadığı zamanlar olduğu şeklinde fikir yürütebiliyorum. Nitekim, büyüklerimin de hep eksikliğini hisettikleri ve bunu dile getirdikleri, yeniden canlandırma çabasında oldukları eski değerler bunlar. Anlayabiliyorum, maddiyat maneviyatın yerini alsın istemiyorlar, maneviyata verdikleri değeri maddiyata veremiyorlar, içlerinden gelmiyor. Birkaç sıcak aile ziyaretini, en pahalı hediyelere tercih edecek insanlar onlar. Ne zamandan beri bu böyle süregeliyor, nasıl başladı bu gidişat, neden böyle, sorulacak çok fazla soru var. Sanayileşme ve onun beraberinde gelen tüketim çılgınlığı, bize bencillik, bireysellik ve materyale bağımlılık mı aşıladı? İnsanların eşya içinde boğulduğu, eskiyenlerinin anında atılıp yerine yenisinin alınabildiği, kalıplarla binlercesi üretilen nesnelerin o maneviyat boşluğunu doldurmasının hedeflendiği bu yeni dönem neden bizi böylesine mutsuz insanlar haline getirdi? Bize teknoloji ve ucuz sanayi ürünleri verirken karşılığında paradan fazlasını aldı çünkü. Dünya küçüldü, hayat hızlandı, insanlar çabuk sıkılır oldu. Değerli olanın bile, kendisini ispatlayabilmek için şekilden şekle girmesi, ilgi çekebilmesi, sürekli değişim ve gelişim halinde olması gerekti. Yoksa an meselesi olurdu değerini kaybetmesi. Çünkü insanlar harcamaktan, kaybetmekten korkmaz oldular. Yaşamı bir katman daha yüzeysel yaşayıp derinleri kurcalamaktan kaçındılar. Düşünme, sorgulama, hissetme fonksiyonlarını da yavaş yavaş devre dışı bırakmaya başladılar. Ne kadar reddetseler de; sorgulamadan, bir şeyleri değiştirmek adına tüm kapasitelerini kullanmadan kabullendikleri hayatı ve onun getirilerini yaşadılar, hala da yaşamaktalar. Karakterlerini ve kişisel özelliklerini de bir kenara bırakıp kodlanabilir, yönlendirilebilir, mutlu veya mutsuz edilebilir tek tip robotlar haline gelmekteler. Elbette hepsi aynı anda gerçekleşmiyor. Bir domino taşı dizisi gibi, hepsi bir sonrakinin sebebi oluyor sırasıyla. Fakat en baştaki taşın ne olduğunu kestiremiyorum. Sebebine bütünüyle inmedikçe bir çözüm üretemiyorum. Sadece, kendimdeki ve diğer insanlardaki boşluğu dolduracak olanın yeni bir kıyafet, son model bir telefon veya bir araba olmadığını biliyorum. Onlar yalnızca zihnimizi oyalıyor, boşluğun önüne geçiyor ve böylelikle bir süreliğine o boşluğu görmüyor, onun varlığını unutuyoruz. Dolayısıyla da değeri, o boşluğun üzerini örttükleri için onlara layık görüyoruz. Derken, bir yerden sonra onlara da alışıyoruz ve eskisi kadar opak olmamaya başlıyorlar zihnimizde. Yavaş yavaş yeniden beliriyor boşluk. Ardından, bir önceki yöntem tekrarlanıyor. Yeni bir materyal, yeni bir nesne gerekiyor. Opaklığının daha kalıcı olması için tercihen daha pahalı bir nesne ve sonunda ne olacağı, önceden kestirilebilen ve sürekli kendini tekrarlayan bir senaryo içinde dönüyoruz. Bu girdapta döndükçe de, kararmaya başlıyoruz. Kendimize has özelliklerimizi yitiriyor, sonucunda da kendimize yabancılaşıyoruz. Bu gidişatı başlatan neydi, bilmiyorum; ama kendi kendine son bulmayacağını biliyorum. Ona ancak özgür iradenin son verebileceğini düşünüyorum. Ilgın Seymen'in eseri, bütün bu düşünceleri zihnimde oluşturabildiği ve içimde oluşan farkındalığın peşinden gitmemi sağlayabildiği için son derece anlamlı geldi bana. İnsanları çekici kılanın artık, yüzlerindeki makyaj katmanı, sıktıkları parfüm veya kullandıkları bakım ürünlerinin başarısı olması, dillendirilmediği müddetçe eminim ki kimse tarafından garipsenmeyecektir. Aşık olunan insanın kokusunun onun ten kokusu değil de; her kozmetik dükkanında bulunabilen bir parfüm olması, doğallığın rağbet görmemesi, görmesi halinde bile yine kimyasallar ile sağlanması da muhtemelen kimseye ironik gelmeyecektir. Dilerim ki bu böyle sürmez, büyükler maneviyatın değerini yeni nesillere kavratmayı başarabilir. Umarım ki günün birinde, mutluluğun maddiyattan ziyade maneviyatla sağlanabileceği anlaşılabilir.