KABUL ET!

"Ortada sebep olduğumuz bir gerçek var ve bu bize oldukça ızdırap veriyor." Bu acıdan kurtulmamız gerek çünkü işimize gelmiyor. O zaman başa dönüp düzeltelim cümlemizi: "Ortada bir gerçek var ve bu ızdırap verici." Böyle daha güzel oldu değil mi? Cümle içindeki asıl özne yok olunca daha iyi hissettirdi şüphesiz. Ortadaki gerçek kimseye ait değil çünkü. Yani kesinlikle siz yapmadınız. Hayır buna imkan yok. Evet bu yeterince tatmin edici oldu. Ama bir noktaya kadar. Çünkü bu tam olarak aradığınız şey değil. Şöyle açıklayabiliriz bunu: ortada bir öznenin olmaması mantığınızın cümleye yine sizi yerleştirmesine sebep olacaktır. Ve bu tekrar başa dönmek demek. Pekala özneyi çıkarmaktansa değiştirmeye ne dersiniz? Bir de öyle deneyelim: "Ortada birinin sebep olduğu bir gerçek var ve bu oldukça ızdırap verici." İşte bu cümle kesinlikle olaydan sıyrılmamızı kolaylaştıracaktır. Böylelikle artık vicdanınız rahat yaptığınız hataların sorumluluğunu başkasına yüklemiş bir şekilde hayatınıza devam edebilirsiniz. Sorumluluktan kaçmak hep yaptığımız şey değildir midir zaten? Asıl suçun başkasına ait olduğuna kendimizi kabullendirmek için savaş veririz adeta. Wilhelm Reich, 'Küçük Adama Söylev' kitabında yaptığı eleştiriler arasında bu konuya da yer vermiş: "Biliyorum küçük adam, ne zaman bir gerçek işine gelmezse, hemen karşındakini deli diye damgalarsın ve sen kendini normal sayıyorsun! Delileri içeri attın dünyayı normal insanlar yönetiyor... O zaman bu kötülüklerden kim sorumlu? Sen değilsin biliyorum, sen görevini yapıyorsun, sen kimsin ki kendine ait bir görüşün olsun. " Yaptığımız hatanın yükümlülüğünü başkasına yıkmak yaptığımız en iyi savunmadır muhtemelen. Özellikle de eğer işin en tepesindeki asıl kişi değilsek bu durumlarda daha kolay olur her şey bizim için. İşin içinden sıyrılır ve kurtarırız kendimizi sonuçların sebep olduğu o katlanılmaz vicdan yükünden. Milgram deneyini bilirsiniz. Deneye katılanlardan tüm şartlara uymalarını ister ve bunun deney için önemli olduğunu söylerler. Bireylerden karşısındaki partnerine bazı sorular sorması ve bilemediği her soru için volt değeri giderek artan elektrik şoku vermeleri istenir. Bir çoğu, partnerlerinin acı içinde yaptıkları deneyin bitirilmesi taleplerini istemeden de olsa görmezden gelir ve neredeyse sonuna kadar götürerek 450 volta kadar elektrik şoku verir. Deneyden bir süre sonra tekrar çağrılıp deney için birinin canını yakmış olmaktan pişman olup olmadıkları sorulduğunda verdikleri cevaplar pek değişmemiştir: "Böyle yapmam istendi ve sonucunu düşünmesi gereken kişi ben değilim." Bu deneydeki insanların yaptığı nedir peki? Otoriteye boyun eğerek istenileni yapıyorlar. Ama sonuçları onları rahatsız ettiğinde ve her şey bitip asıl gerçekle yüz yüze geldiklerinde kendilerini, tüm suçun otoriteye ait olduğunu ve onların sadece birer aracı olduklarına ikna ediyorlar. Ve bu inandırıcı da oluyor onlar için. Çünkü bu ızdıraptan kurtulmak için yapabildikleri en iyi şey bu. Oysaki tek yaptıkları sorumluluktan kaçarak yaşadıkları iç çatışmalarını bir nebze olsun azaltmaya çalışmak. Böylelikle yaptıkları hatayı yine başkasına yıkmış bir şekilde rahat bir nefes alabiliyorlar. Aslında bizim de çoğu zaman yaptıklarımız bunlardan pek farklı değil. Belki her zaman hatalarımızın tepesine koyacak bir baş kahramanımız olmasa da kendimizi inandırdığımız kurgu içinde, yine de bir şekilde işin içinden sıyrılmayı iyi biliyoruz. Yetiştirilmesi gereken bir sunum var ve artık çok mu geç, dün akşam üstümüze yıkılan başka sorumluluklar yüzünden. Önceki günümüzün yoğun geçmesine sebep olanlar bugün yetiştirilemeyen sunumun sorumlularıdır. Biz değil asla! Mahkemede verdiğimiz yanlış karar sonucu idam kararıyla ölümüne sebep olduğumuz insanın tek sorumluları da yine bizi yanlış yönlendirenlerdir. Ayrıntıları iyice incelemeyip gördüğümüzle karar veren biz değil asla! Asla biz olmadık ki çünkü. Yapılan yanlışlar için kurulan cümlelerin asıl öznesi olmayı hak etmedik hiçbir zaman. Şimdiye kadar hep böyle oldu bu bizim için. Her zaman kaçtık kabullenmekten. Çünkü hataların sorumluluğunu üstlenmek, bundan kaçıp rahat bir vicdanla gezmekten daha kolay gelmedi bize. GÜNİHAL KORUK