Ev Denen Yer

Colm Toibin'in Brooklyn adlı kitabı İrlandalı genç Eilis Lacey'nin 1950'lerde Amerika'ya göç etmesini anlatıyor. Hikaye Eilis'in doğduğu ve büyüdüğü Enniscorthy isimli küçük kasabada başlıyor. 20'li yaşlarında olan Eilis, burada annesi ve ablasıyla yaşıyor, abileri ise babalarının ölümünden sonra çalışıp para kazanabilmek için İngiltere'ye göç etmişler. Hep hayalini kurduğu gibi bir muhasebeci olabilmek için dersler alan Eilis, yaşamının sonuna kadar bu kasabada yaşayacağını düşünürken, ablası, Amerika'ya göç edip kendine daha iyi bir hayat kurmaktan vazgeçerek bu fırsatı Eilis'e sunuyor. Eilis, ablasının bu fedakarlığı karşısında, biraz da zorunda hissettiği için, ailesi, arkadaşları ve tüm hayatını geride bırakarak Brooklyn'e göç ediyor. Burada yeni hayatına başlayan Eilis, büyük bir mağazada tezgahtar olarak işe giriyor ve geceleri bir üniversitede muhasebe dersleri almaya başlıyor. Brooklyn'de çoğu İrlanda'dan gelen başka göçmen kızlarla bir evde kalmaya başlıyor. Fakat bir türlü geride bıraktıklarını, eski hayatını, unutamıyor, bunun üzerine evden gelen her mektup onu daha da yalnız daha da mutsuz hissettiriyor. Ta ki bölgede gençler için düzenlenen bir dansta İtalyan göçmen bir çiftin oğlu olan Tony Fiorello ile tanışına kadar. İki genç kısa sürede birbirlerine aşık oluyorlar ve bundan sonra Eilis yeni hayatına alışmaya başlıyor. Yavaş yavaş, okulu, işi ve arkadaşlarına alışmaya başlayan Eilis, Brooklyn'deki yeni hayatını kabullenmeye, hatta sevmeye başlıyor. Aniden, Eilis ablasının ölüm haberi üzerine İrlanda'ya dönmek zorunda kalıyor ve çok kısa bir sürede eski hayatına geri dönüyor. Bu sırada Jim Farrel adlı delikanlıyla tanışıyor ve onunla bir ilişkiye başlıyor. Bir karar vermesi gerekiyor; Enniscorthy'de Jim ve ailesi ile kalıp eski hayatına mı dönemli yoksa Brooklyn'e geri dönüp Tony ile birlikte kurduğu hayatı mı sürdürmeli? İki erkek arasında karar vermesi gereken Eilis'in hikayesi yüzeyden bakıldığında sıradan bir aşk üçgeni hikayesi gibi gelebiliyor. Ama bu kararın altında aslında çok daha önemli bir soru yatıyor. Eilis aslında evinin neresi olduğunu, kendisinin nereye ait olduğunu bulmaya çalışıyor. Kitapta asıl sorulan soru, 'Evim neresi?'. Bu aslında çok evrensel bir soru. Er ya da geç, herkesin hayatında bunu sorguladığı anlar oluyor ve bu soruya doğru cevabı bulmak kolay görünse de aslına bakılırsa o kadar da kolay değil. Bu sorunun cevabını bulabilmek için öncelikle kendimize sormamız gereken başka bir soru var, o da 'Ev nedir?'. Ev kelimesinin sözlük karşılığı 'Bir kimsenin veya ailenin içinde yaşadığı yer, konut veya hane.' Tamamen nesnel bir bakış açısıyla konuya yaklaşıldığında bu tanım doğru oluyor. Kime sorarsanız sorun ev deyince akıllarına çatı, duvar, kapı gibi kelimeler gelir. Peki, neden bazı yerler, ne kadar uzun süre yaşarsak yaşayalım bize ev gibi hissettirmezken bazen de yaşamadığımız yerler evimizde gibi hissettirir? Evimiz olmayan yerlerin hepsi gurbet midir? Veya neden bazı insanlar için ev olan yerler bazılarına hiçbir anlam ifade etmez? Çünkü ev aslında sadece somut bir yapı değildir. Ev, bu fiziksel yapıların çok ötesinde bir şeydir. Ev bir duygudur. Bir yeri ev yapan şey sizin orada hissettiklerinizdir. Duvarlar, kapılar, odalar... Bunların hiçbiri tek başına bir anlam ifade edemez ama o duvarlara asılan fotoğraflar, o kapı eşiklerine senelerdir işaretlenen boy çizgileri, o odalarda edilen sohbetler, atılan kahkahalar... İşte bunlar değer katar bu yapılara. Bu yüzden bazı gurbetler bir süre sonra eve dönüşür. Kısacası, ev hep bahsedildiği gibi yaşadığımız binanın ötesine geçen bir kavram. Ev, o yerlerin içinde yaşanan hayatlardır.