Hayallerini Gerçekleştiremeyenler

Fareler ve İnsanlar... John Steinbeck'in bu eserini hala okumamış olmanın verdiği utancı hissettiğim yıllarda hep kendime sorardım, fareler ve insanların canlı olmalarının yanısıra bir başlığı paylaşabilecek kadar ne alakalarının olacağını hep merak ederdim. Romanın ilk sayfalarında karşılaştığım bir cümle hem bu merağımı gidermemin, hem de oldukça derin düşüncelere dalmamın önünü açmıştı. "İnsanlar ve fareler hiçbir zaman hayallerini gerçekleştiremezler". Düşünsenize, her gün içinde bulunduğumuz koşuşturmacaların sonucu olmalarını umduğumuz sonuçların, yani hayallerimizin tamamının bir çıkmaz sokağa çıktığını kabullenebilir miydi pek aciz insanoğlu? Hayallerimiz, kim olumsuz bir durumu hayal eder ki? Dolayısıyla hayallerimizdeki, en azından benim hayalimdeki herşey mükemmel olmalıydı. Peki bu mükemmeliyet ne kadar gerçekçi olabilirdi ki? Bu düşüncelerime romanda bir yorum ararken, Steinbeck'in kurguladığı karakterlerden George'un bir deha olmasına ragmen oldukça çelimsizolması; aynı zamanda diğer ana karakter Lennie'nin yapılı, geniş omuzlu bir adam olmasına rağmen oldukça saf ve unutkan olması bir insanın gerçekten hiçbir zaman mükemmeliyet şeklinde tanımlayabileceğimiz hayallerine ulaşamayacağının bir kanıtı gibiydi. Belki de yazar karakterleri kurgularken bunu düşünmemişti, ancak mükemmel olmayan bir okuyucu olarak karakter betimlemelerinden bunu çıkarabilirdim, çünkü bir insan olarak benim de hata yapma payım vardı, dolayısıyla Steinbeck de bu şahsımca eşsiz eseri ortaya koymasına ragmen mükemmel olmayabilirdi. Her ne kadar bizim sürdüğümüz hayatla bire bir aynı olmasa da, Steinbeck'in kurduğu dünyada da insanların hayallerine yaklaşabilmek için yenmek zorunda oldukları zorlukların olduğunu farkettim. Benim bu yazıyı yazmadan arkadaşlarımla kantinde çay içmeye gidemeyeceğim gibi, Lennie de tarlayı sürmeden pek sevdiği George adlı karakterin yanına boş boş laflamaya gidemeyecekti. George fiziksel güç gerektiren işlerde Lennie'ye muhtaçtı, tıpkı Lennie'nin George'un zekasına kendi özel hayatında dahi kendi yarım fikirlerinden daha fazla güvenmesi gibi. Bu size de kendi yaşantınızdan bazı gerçekleri yansıtmıyor mu? Her işi kendimiz yapamıyoruz, sağlıklı olabilmek için annemizin çorbalarına, doktorun iğnesine; mutlu olabilmek için sevdiklerimizin omzuna ve bize sarılmaya her an hazır olan kollarına ihtiyacımız yok muydu? En azından benim vardı ve eğer cevabınız hayır ise bu tamamen benim düşünce tarzımdaki çarpıklıktan, yani mükemmel olmamamdan kaynaklanıyordu. Ben mükemmel değilim çünkü annemin çorbaları ile yediğim o pek acıtan iğneler olmasaydı şu an sağlıklı olmayabilirdim, ya da sevdiklerimin desteği ve sevgisi olmasaydı şu an bu kadar dik duramazdım hayallerimin peşindeyken karşıma çıkan tüm zorluklara... Evet sevdiklerim dedim, onlara da mükemmel denemezdi aslında, çünkü her insan gibi onlar da bana zarar verebiliyorlar zaman zaman, tıpkı Lennie adlı karakterin farkında olmadan, sevip okşarken boynunu kırıp öldürdüğü patronunun gelini gibi... Ne tuhaftır ki ben de tıpkı George gibi bütün bu olaylardan onları suçlu tutamazdım, çünkü sevdiklerim insanların hayallerime ulaşamamamın sorumluları olmalarını kabul etmek kendimle çelişmek anlamına gelirdi, ve kendi ile çelişen bir insanın hayallerinin tutarlı olması da beklenemezdi. Biraz sorgulayınca sevdiklerimizi, zaten yerlerini onları kaybedince doldurmaya çalışmıyor muyduk farkında olmadan? Zaten onların da bizden isteği bu yönde olmalıydı, çünkü bir insanın sevdiklerinin onun yanında olup mutluluğunu temenni eden insanlardan oluşması gerekirdi. Bu düşünceyi romanda tarayacak olursak eğer, George'un tüm olaylarının ardından hayatlarında oluşan tüm zorluklardan sıyrılmak adına, Lennie'nin de iyiliği için (en azından George böyle düşünüyordu, o da mükemmel değildi; en basitinden çelimsizdi) onu öldürmüştü, üstelik ona hayal kurdurarak... İşte hayallere ulaşmak bu kadar zordu, hayalsiz yaşamak ise uğruna vazgeçilecek hiçbir şeyin olmadığı koca bir boşlukta sürünmekten ibaretti, tıpkı fareler gibi...