BİR CENAZENİN SON NEFESİ

İnsanoğlunun ezelden beri geleceği bilmeye dair şiddetli arzuları vardır. Bu arzu bilinmezlikten kaynaklanan bir korku ve endişeyle beslenir. Fakat bize "Ölüm tarihini bilmek ister miydin?" diye sorulduğunda tereddüde düşeriz. Ne zaman öleceğini bilen bir insan artık hayatından eskisi kadar lezzet alamayabilir ya da ona göre hayatına çekidüzen verip kalan zamanını değerlendirebilir. Ölüm tarihlerini neredeyse kesin olarak bilen yalnızca idam mahkumlarıdır. Filmlerde rastladığımız son bir ayı kalan insanlar çılgınca son isteklerini gerçekleştirmeye çalışması, şimdiye kadar yapamadığı şeyleri denemeleri ve bazılarının hayatın tadına yeni varması ölümü düşünmeden yaşadığımızın ve her şeyi ne kadar ertelediğimizin bir göstergesidir bence. Kendi hayatıma baktığımda ertelediğim çoğu şeyi keşke daha önce yapsaydım diyorum. Maalesef ertelemeye devam ediyor ve yaşamın bazı noktalarını kaçırıyorum. Yazın okuduğum Ölü Gömme Törenleri beni etkileyen kitaplardan biri oldu. Bir çırpıda okudum demek isterdim ama içinde barındırdığı yoğun ölüm fikri ve çaresizlik hissi kitabı ağırlaştırdı benim için. Nasıl günlük hayatta konu ölüme gelince ortama bir durgunluk hakim olursa, öyle devam etti hikaye boyunca. Sanki bütün bir kitap uzun süren bir cenaze töreni gibiydi. İdam kararı verilen bir mahkumun hissettiklerini iyi yansıtması kitabı derinleştiren etkenlerden biriydi. Aslında bu, idam kararı verilen birinin psikolojisi hakkında beni düşündüren ilk kitap değildi, Victor Hugo'nun Bir İdam Mahkumunun Son Günü benzer şeyleri hissettirmişti yıllar önce. "Zindancının yeterli olduğu yerde cellada gerek yoktur." demişti ölüme mahkum edilen karakter. Öldürmek neye yarar kime yarar diye düşünmeden edemiyorum. Belki bir katilse kişi, maktulün ailesinin öfkesini hafifletir ölünce. Peki ya idam mahkumunun ailesi? Ne kadar kötü bir insan da olsa, ağza alınmayacak şeyler de yapsa hala bir ailenin üyesi bu insanlar. Onları ölüme mahkum etmek sadece onları değil ailesini, sevdiklerini de etkiliyor elbette. Yaşanılmadan asla tam olarak anlaşılmayan durumlardan biri de bu sanırım. Öyle aniden vurulmak ya da bir araba kazasına kurban gitmek değil de çaresizce ölümü beklemek ve elinden hiçbir şey gelmemesi. "Kendi ölümlerine zorla sürüklenip götürülmeyen kişiler bu yüreğin nasıl sıkıştığını ve ağırlaştığını içinde yalnızca boş bir yumurta bulunan taşlardan örülü bir yuvaya dönüşene dek nasıl sertleştiğini anlayamazlar." diyor ölüme günden güne yaklaşan karakter. Elbette idama mahkum edilmiş olanlar hep masumdur demiyorum, fakat içlerinde masum olanları baş başa bıraktığımız o korkunç anları düşünmek bile istemiyorum. Masumluğu idam edildikten sonra ortaya çıkan insanların sayısı az değil. Ya da masum olmasa bile o insanın neler yaşayıp o duruma geldiğini merak ediyorum hep. Bir insanı sadece davranışlarıyla ya da verdiği tepkilerle tanıyamayız elbette. Çoğu psikopat gibi çocukluğunda ve genç yaşlarında problemler yaşayan, son nefesini vereceği tarih resmi kurumlar tarafından ilan edilen insanlar bunlar. Kimi gülerek karşılıyor, kimi çıldırarak. Belki önce inkar edip sonradan kabulleniyorlar sonlarını. Yabancı sinema filmlerinde sıkça gördüğümüz gibi idam mahkumlarına son yemeklerinde ne istediklerini sormaları hep ilgimi çekmiştir. Belki binlerce öğün yiyeceği elinden alarak onaseçmesi gereken son bir yemek sunuyorlar. Şimdi bana yarın sabah öleceğimi söyleseler ve benden son yemeğimi seçmemi isteseler sanırım karar vermek çok zor olurdu. Hayatımın son gününde ne yapacağıma karar vermek ise daha da zor. O kadar çok şey düşünüp o kadar azını yapıyorum ki geriye onlarca seçmediğim seçenek, gitmediğim yollar, söylemediğim sözler ve gerçekleştirmediğim hayaller kalıyor.