"Körlük"ü Görmek

Yine bir akşam gayet yorgun, bir o kadar da stresli bir halde işten çıkıyorsunuz. Patronunuz size hem zihnen hem bedenen çok yükleniyor. Bir an önce eve gidip eşinizle vakit geçirmek, belki de sıcak bir duş almak istiyorsunuz. Arabanıza atlamış giderken kırmızı ışık yanıyor, mecburen bekliyorsunuz. Yeşil ışık yanmak bilmiyor, derken sarı ışık yanıyor ayağınızı frenden çekip gaza alıyorsunuz ve sonunda yeşil yanıyor. Ama o da ne! Önünüzdeki araba hareket etmiyor. Okkalı bir küfür savurup sürücüyle konuşmaya gidiyorsunuz. Kör oldum, diyor adam. Kör oldum! İşte "Körlük" bu... İlk kez bir adam, trafik ışıklarında beklerken her yeri bembeyaz görmeye başlıyor. Beyaz körlük, aynı bir hastalık gibi insandan insana geçerek tüm kente dağılıyor. Bu korkunç ortamda açlık, tecavüz ve cinayet hüküm sürüyor. Kitabı değerlendirirken kitabın çok özel bir kalem olan Jose Saramago'nun ürünü olduğunu unutmamamız gerekir. Vikipedi'nin İngilizce seçeneğinden öğrendiğim kadarıyla biraz ters bir adam. Portekiz gibi katı dindar bir ülkede yaşayan bir ateist, daha da fenası o sadece yaşamayan aynı zamanda yazan bir ateist. İsa'yı bir tanrı gibi değil, arzularıyla ve kuşkularıyla yaşayan bir insan olarak tanıtan kitabı "İsa'ya Göre İncil" nedeniyle Portekiz hükümetinin ve tabii ki Vatikan'ın hedefi konumuna gelmiş bir yazar. Bir anarko- komünist, "Görmek" adlı eseri bununla ilgilidir, o kendini sistem karşıtlığına adamış bir düşünür. Ölmez 2 "Körlük"te bize anlatmak istediği şey aslında gören körler olduğumuz. Işık dolu, bembeyaz bir körlük yaşıyoruz. Her gün haberlerde, sokaklarda gördüklerimizi, hükümetlerimizin bizim üzerlerimizde kurdukları baskıyı ve tamamen bizden geçinmeye yönelik düzenlerini kanıksamış vaziyetteyiz. Dünyanın dört bir yanında savaşlar sürerken biz son derece rahat biçimde günlük hayatımıza devam ediyor, hafta sonları Tunus servisine atlayıp güzel bir bira keyfi yapıyoruz. Bu sırada haklarımıza, güvencelerimize, geleceğimize yapılan tecavüzler açıkçası hiçbirimizin umurunda değil! Bakıyoruz, ama görmüyoruz. Bu, tam bir beyaz körlük durumu. Klasik körlük belirgin olmakla birlikte maalesef insanların beyaz körlük yaşayıp yaşamadığını anlamak o kadar da kolay değil. Kitabın başında, trafik lambalarında bekleyen adam kör olup doktora gidiyor. Doktor, adamın gözünde en ufacık bir kusur görünmemesine rağmen adamın kör olmasına çok şaşırıyor. Burada işte tam da benim bahsettiğim duruma vurgu yapılmış. Görme organımızı göz diye biliriz, tam anlamıyla doğru değildir. Görme beyinde gerçekleşir. Kitabın bir yerinde körlüğün nedenini tartışırlarken biri "Belki de beyine giden kanallarda bir sorun vardır" diyor. Bu fikir, doktora çok da mantıksız gelmiyor. Saramago'nun ana fikirle ilgili verdiği bu ipuçları hayranlık uyandırıcı. Kitapta bazı yerleri okuyucuya bırakmış Saramago. Mesela salgından kurtulan tek kişi olan doktorun karısının ne özelliği olduğu bilinmiyor. Ben, yazarın kendini doktorun karısıyla özdeşleştirmiş olabileceğini düşünüyorum. Körler ülkesinde gören biri, acaba gerçekten de kraliçe midir? Açlığı, sefaleti, sokaklardaki dışkı kalıntılarını, ölü insanların cesetlerini parçalayan köpekleri görmek hükümdarlıksa evet! Yazar da Ölmez 3 hayatı boyunca aynı bu şekilde yaşamış. Muhtemelen insanların cahilliklerini ve umursamazlıklarını görerek pek mutlu bir hayat yaşamamış. Doktorun karısı, kendisi hariç altı kişiye yol gösteriyor; onların yükü de onun sırtında. Aynı, tüm toplumun yükünün gören aydınların sırtında olduğu gibi. Saramago'nun okuyucunun doldurması için bıraktığı bir başka boşluk ise neden daha sonra herkesin yeniden görmeye başladığı. Yazar, sefalet son noktaya ulaşınca insanlar görmeye başlayacak umudunu taşıyor olabilir. Görmenin daha mı iyi olacağı da birçok insan için tartışma konusu olabilir. Sonuçta yaşamlarımız iyi kötü devam ediyor. Kitapta da işlerin kötüye gitmeye, insanların körlüklerinin farkına vardıklarında başladığını unutmamak gerek. Değerli okurum, söyleyeceklerim bu kadar. Umarım yazımdan keyif almışsındır. Bir dahaki bloga görüşmek dileğiyle...