ZAMANIN KÖLESİ OLMAK

Sürekli olarak kullandığımız o müthiş kavramı, "zaman" ı tam olarak tanımlayabilir miyiz? Birçok tanım gelse de aklıma hiçbiri onu tam olarak açıklamaya yetmiyor. Zaman, hayatımızı daha düzenli yürütmek için bulduğumuz bir kavram olabilir mi? Zamanın bizim düzenli olmamızı sağladığını kabul etmeliyim. Zaman kavramının olmadığını düşünmek bile zor geliyor bana. En basitinden derslerime gideceğim "zaman" ı bile bilmiyor olacağım ve hayatımdaki birçok şeyi düzene koyamayacağım. Hayatımızdaki o kargaşayı engellediğinden eminim ama diğer güzel bir özelliği de yaşadıklarımızın farklı zamanlarda olduğunu anlamamızı sağlaması. Her şeyi aynı anda yapmıyoruz ve zaman yaptıklarımızın farklı anlarda olduğunu beynimizin anlamasını kolaylaştırıyor. Bir Son Duygusu adlı kitapta da zamanla ilgili yaptıkları felsefi tartışmalar benim konuyu kendi içimde tartışmama neden oldu. Kitapta geçen "Zaman içinde yaşıyoruz, zaman bizi tutuyor ve kalıba döküyor. (8)" cümlesi de zamana farklı bir açıdan bakmamı sağladı. Acaba zaman bizi yönetiyor muydu, zamanın kölesi haline mi gelmiştik? Zamanını iyi yönetemeyen insanların bu soruya kölesi haline geldik cevabını vermesini beklerim ama benim için kölelik güçle alakalıdır. Örneğin geçmiş zamanlarda güçsüz olan, risk almaktan korkan, toplumun alt kesiminde yer alan insanlar köle olarak nitelendirilirdi. Köle olmak hayatını yaşayamamak anlamına gelmeli çünkü hayatını senden güçlü olan kişinin emirlerine göre yönetiyorsun. Ben kölelik olgusunu bu bağlamda zamana benzetiyorum. Eğer zamanın senden güçlü olmasına izin verirsen evet zamanın kölesi olmuşsun demektir ama sen zamandan daha güçlü olduğunu ona kanıtlayarak onu kölen yapamaz mısın? Nasıl kanıtlanabilir peki? Zamanı iyi yöneterek ve planlı bir hayat yaşayarak demekten kendimi alamıyorum. Sanki büyük dalgaları barındıran bir okyanusta salla yolculuk yapmak gibi aslında. Dalgalar haşinliğiyle, acımasızlığıyla aynı zamanın insanı kölesi yaptığı biçimde salı kölesi yapmak istiyor. Okyanusta sala hakim olmak ne kadar zorsa zamanı yönetmek de o kadar zor. Ama o salı bir kez okyanusta kullanmayı öğrendiğin zaman onun kontrolünü denizlerde, göllerde asla kaybetmezsin. Kendi hayatımdan örnek vermek gerekirse şu an bu üniversitede yer almamı sağlayan şeyin sınav senemde zamanımı iyi planlamak yani zamanı kölem yapmak olduğuna inanıyorum. Beni zorlayan binlerce dış etkenin olmasına rağmen paniklemek yerine zamanımı doğru planlayabildim. Bu tecrübem zamanı planlamanın önemini bana bir kez daha kanıtladı. Emin olamadığım şey ise sınav senem benim okyanusum mu, değil mi? Bana tecrübe kattığı aşikar ama zamanımı planlamanın daha zor olduğu durumlarla da karşılaşabilirim. Geçtiğim her göl ya da deniz de beni okyanusumla karşılaşmaya hazırlıyor. Zamanı planlamanın artılarını düşündüm hep ama zamanı planlamak zamanın tadını çıkarmamızı engelliyor mu? Yazarın da bir noktada savunduğu "Rüzgar ne yandan esiyorsa o yana git.(51)" gibi anı yaşamanın her anı planlayarak yaşamaktan daha güzel olabileceğini bir an düşünüyorum ama daha sonrasında fark ediyorum ki planlı yaşamak eğlenmeyeceğin anlamına gelmiyor. Hatta zamanımı planladığımda daha çok anın içinde yer alıyorum çünkü planlayarak yaşadığım için boşa geçen zamanlarım azalıyor. Plansız yaşıyor olsam boşa geçebilecek zamanlarda da kendim için bir şeyler yapma fırsatı buluyorum. Yine sınav seneme ufak bir dönüş yapmak gerekirse, birçok arkadaşım ne çalışacaklarına karar vermekle zamanlarının çoğunu kaybederken ben önceden planımı yaptığım için basketbol oynamak, dizi izlemek gibi beni mutlu eden aktivitelere vakit ayırabiliyordum. Anı yaşıyorum diyerek aslında zamanın kölesi olan ama bunu fark etmeyen insanlar olduğunu görüyorum ve bence kendilerini kandırmak yerine zamanı yönetmedikleri sürece zaman tarafından yönetilmeye mahkum olduklarını fark etmeliler. Bunlardan yola çıkarak zamanın benim için doğru olan tanımını yapmak istiyorum. Zaman, doğru yönettiğimizde yaşamımızın her anının daha verimli geçmesini sağlayan ve bu sayede yaşamımızı kolaylaştıran bir dost iken; akışına bırakıp, anı yaşamak(!) istediğimizde bizi kölesi haline getirebilecek bir düşmandır. Özlem Yıldız