İYİ-KÖTÜ

Bitmek bilmeyen Pollyanna oyunlarından, iyilik serüvenlerinden... Evet, kimden bahsettiğimi biliyorsunuz: AYŞECİK. Hangimiz sıkılmadık ki bu olağandışı iyiliği karşısında Ayşecik'in. Hiçbir kötü düşünceye yer yoktu Ayşecik'in hayatında. Ne kadar ezilse de, ötekileştirilse de Ayşecik; iyi doğmuştur, iyi yaşayacaktır ve iyi biri olarak ölecektir. Erol Taş, Nuri Alço gibi isimler için ise her filmde itina ile tasarlanmış bir kötü adam figürü vardır. Katıksız kötüler... Kötü doğmuş, kötü yaşamış ve kötü biri olarak öleceklerdir. Gerçek hayatta böyle midir peki? İyi her daim iyi, kötü her daim kötü müdür? İyi ve kötü, siyah ve beyaz... Her daim birbiri ile özdeşleştirilmiş kavramlar... Siyah ile beyaz arasında milyonlarca farklı renk var iken iyi ile kötü arasında neden böylesi keskin bir ayrım var? Batman filmlerini çok seven biri olarak, beni hikayeye böylesine bağlayan şeyin ne olduğunu fark edememiştim ta ki uzun bir aradan sonra bir Yeşilçam filmine, bir Ayşecik filmine, rastlayana kadar. Bahsettiğim filmler, Batman filmleri, fantastik bir dünyayı anlatıyor. Ya hissettirdikleri? Tamamen gerçek. İçindeki hikayeler gerçek. Kimse iyi ya da kötü doğmuyor, sadece doğuyorlar. Hayatlarında aldıkları darbeler, yaşadıkları acı tecrübeler onların içindeki iyi ile kötü arasındaki dengeyi bozuyor yalnızca. Her birimizin hayatında "gerçekten" olduğu gibi... Kahramanımız Batman, filmin iyi adamı... Hikayesi ne peki? Bir hatırlayalım. Henüz çocuk iken ailesinin öldürülmesine tanık olur ve bu olay üzerine suça, suçlulara karşı savaşmayı amaç edinir kahramanımız. Kötülüğü, kötülüğün verebileceği zararı görmüş olan Bruce Wayne, içindeki iyi-kötü dengesini bozacak bir hamle yapar. 1997 yapımı Batman filmini ele alalım şimdi de. Kötü adamımız, Buz Adam... Gerçekten çok kötü şeyler yapmış olması ile birlikte, aslında eşini hayatta tutmak tek amacıdır. Harley Quinn... Kötü bir aile ortamına doğmuş ve psikoloji okumaya kara vermiştir. Psikiyatrist olarak Arkham Asylum'da çalışmaya başlamıştır. Bir başka kötü karakter olan Joker ile yaptığı seanslar sonucu bu adama yavaş yavaş aşık olmuştur. Aşkı için defalarca Joker'in Arkham'dan kaçışına yardım etmiştir. Tam bir kadın içgüdüsü ile... Her birimizin yapabileceği gibi... Batman ile Joker'in bitmek bilmeyen kaçma-kovalamacası sırasında yaralanmış bir şekilde Joker'in Arkham'a geri döndüğünü görür. İntikam duygusu her yanını bürümüştür ve Batman'e karşı duruşunda o da artık Joker ile birliktedir. Peki, kötü mü doğmuştur ya da şu anki hali ile bile "katıksız kötü" müdür? Bence hayır. Anlatmak için böylesine kıvrandığım husus şudur ki: Her birimizin içinde iyi ve kötü var. Karşılaştığımız olaylar, insanlar hayata karşı tutumumuzu değiştiriyor. Kendim için rahatlıkla söyleyebileceğim bir şey var ise o da asla tam anlamıyla "iyi" olmadığımdır. Kuralları yıkma isteği hepimizin içini kemirmez mi? Bomboş bir yolda 180 ile gitme isteği beni benden alır. Sizleri de... Biliyorum. PEKİ. NE DİYOR BU KIZ? Yeşilçam filmlerindeki bu kalıp karakterlerin hayatımıza bakışımızı olumsuz yönde etkilediğini düşünüyorum. Bununla alakalı olarak konuşulabilecek onlarca şey iken bunlardan üzerine en çok düşündüklerimi sizinle paylaşmak istiyorum. Millet olarak insanları etiketlemeye, sınıflandırmaya bayılıyoruz ve bunu inanılmaz bir hızla gerçekleştiriyoruz. Ben bunu ister istemez sinemamıza bağlıyorum. Cep telefonunun, internetin olmadığı bir dönemde, bir nesle dış dünyayı göstermesi gereken tek şey belki de sinema idi. Peki, ne gösteriliyordu? İyi-kötü, zengin-fakir, mutlu mutsuz... Asla orta yollu karakterlere, olaylara yer yoktu. Bu keskin karakterler için söyleyebileceğimiz diğer bir şey ise onları "onlar" yapan ne ise filmde... İyi ya da kötü oluşu mu derseniz, fakir oluşu mu size kalmış. Karakterlerimiz geri dönülemez bir şekilde sadece "onlar"dır. Bunun sosyal ilişkilerimize etkisi de tam olarak bu noktada başlıyor. İnsanları filmlerde gördüğümüz karakterler ile özdeşleştiriyoruz. İnsanlara bakıyor, onları görüyor ve etiketliyoruz. En ufak bir iyilik karşısında bile o insanın iyiliğinden öylesine emin oluyoruz ki... Ama hayat filmlerdeki gibi değil. Bunu deneyimleyip öğrenmek zorunda kalıyoruz, etiketi "iyi" olan bu insandan bir darbe yedikten sonra belki. Yanlış en ufak bir hareketinden dolayı "kötü" yaftası yemiş bu insanı, belki kendimizi korumak adına belki de çıkarlarımıza ters düştüğü için... Belki... Birçok sebepten ötürü... Ona kendini tanıtma fırsatı bile vermeden hayatımızdan çıkarıyoruz. Ya dünyalar tatlısı bir insan ise ve biz onu tanıma fırsatını kaçırıyorsak? Belki gerçekten bu insan ile ilgili "kötü" ya da "yanlış" olan tek şey bu değil. Ne çıkar? Değişimine vesile olacak insan sensindir belki. Söylediğim gibi, "geri dönülemez" bir şekilde sadece bir kimliğe bürünmüş karakterler Yeşilçam eseri bir düşüncenin ürünüdür. Hem bireysel anlamda hem de toplum olarak kaybediyoruz bu düşünce ile. Aslında öyle olmasa dahi "kötü" etiketi yapıştırılmış bir insan için, "iyi" olmak adına elindeki şansı ondan almadığımızı kim söyleyebilir? İlk örneğimize geri dönüyorum. Ayşecik. Teyzesi tarafından sürekli itilip kakılmış ve hep "iyilik" adı altında susmuş, sadece hoş görmüştür. Burada iyilik-kötülük adı altında değer yargılarımıza da gölge düşmekte. Pasif, hakkını savunamayan bir nesil var ise eğer ve bunun için suçlular aranıyor ise, ben sinemamıza bakmanızı öneririm. Her birimiz hem iyi hem kötüyüz. Durum böyle iken... Ey Türk sineması, kendine gel ve insanlara gerçekleri göstermeye başla. NOT: İzlediğiniz filmlere kendinizi benim kadar kaptıran biri değilseniz Türk sineması, Yeşilçam mükemmeldir.