Nur Topu Gibi Bir Şamdan

Korkularımız... oksijensiz yaşayamamamız kadar absürt, yaz ortasında güneş ışınları kadar kavurucu, gecenin ayazında bir kazığa çakılmış gibi ayaküstü, bize şah damarımız kadar yakın gerçekliklerimiz. Bizi biz olma yolunda bir tarafı çok keskin, diğer tarafı çok körpe, anadan kalma bir testereyle bileyen ustalarımız. Yeni yetme olmasına rağmen asırlık bir çınar gibi her darbeye direnen, her değişime kafa tutan Cengiz Han'ın ordusuyla da karşı konulsa ne yapıp edip insanoğlunu kıskıvrak alt eden Yedi Kocalı Hürmüz. Varlığa mı yokluğa mı susadığı belli olmayan bir çoban çeşmesi. O kadar çok çevriliyiz ki korkularımızla... Dünya gaz ve toz bulutu olmadan önce bile korkuyormuşuz sanki. Aşık oluruz, duygularımıza karşılık bulamamaktan korkarız. Yüksek bir yerden aşağıya bakarız, düşmekten korkarız. Zifiri karanlıkta kalırız, iç sesimize tahammül edememekten korkarız. Gribe yakalanırız, ölmekten korkarız. Biri ansızın elini sırtımıza koyar tüm sıcaklığıyla, o kişinin bilinmezliğinden korkarız. İyi de nereden geliyor bu korkular? Kim yerleştirdi bunları tüm duygularımızın merkezine? Nasıl oluyor da hiç karşılaşmadığımız bir durumdan korkabiliyoruz? Metropol hayatı kaçımıza bir timsahı ya da yılanı kendi doğasında görme fırsatı verdi de bu hayvanların adlarını duyunca ürperiyoruz? Korkularımızın anasına "ölüm korkusu" desek bile kaçımız öldük de ölümden korkuyoruz? Diyar diyar gezmek istiyoruz ama hiç bilmediğimiz bu diyarın korkusu çoğumuzun aklını başından alıyor. Ya bu korku kulaktan dolmaysa ya korkmak bize yemek yemek, bisiklet sürmek, büyüklere saygı göstermek gibi öğretilmiş bir davranışsa? Hasan Ali Toptaş'ın Heba (İletişim Yayınları, 2013) adlı romanında Ziya ve Kenan hayatlarını bıçak sırtında geçiriyorlar. Kuş uçmaz kervan geçmez tepelerde, ateş hattı sınırlarda kah düşmanla savaşıyorlar kah devriye atıyorlar. Umutlarını kara trenlere sessiz sedasız yükleyip hiçbir zaman sahibine ulaşmayacak mektuplar yazıyorlar. Gerçekliğin burunlarını sızım sızım sızlattığı koğuşlarda kolonyayla hayal dünyasına uyanmaya çalışıyorlar. Farkında olmadan benliklerini yitirip yeni kişiliklere bürünüyorlar. Günün birinde korku barınamaz hale geliyor bu yerde, terk ediyor bahtsızları. Aşıyor sınırları, arkasına bakmadan koşuyor, koşuyor ama yakayı ele veriyor zağar. Getirip ait olduğu yere koyuyorlar korkuyu ama o yine bir yolunu bulup kaçıyor. Öyle bir hayat düşünün ki, korku bile korkuyor kendinden. Bir sonraki firarında yanında aklı da götürüyor. Akıl bedeni terk ettiğinde ne olur bilirsiniz, o andan itibaren hayat kopuk bir film şeridine dönüyor. Bir gün yatağında uyanıyor Ziya bir kuşun cama tıklatışlarıyla, ertesi gün "hooop" sesleriyle bir nöbet kulübesinde, kara kışlada... Ziya romanda öyle bir tasvir edilmiş ki, emin olamıyor insan aklının sınırı aşıp aşmadığından. Su niyetine yudumladığı kolonyası sadece haki yeşiline değil sanki tüm sayfalara sinmiş, okudukça daha bir soluk görünüyor sayfalar, hayatlar... Çözmesi güç bulmacalara dönüşüyor kahramanlar. Gurura yenik düşen yaşamlar kör bir bıçağa saklanmış korkunun pençesinde can veriyor. Giden gitmekle kalmıyor arkasındaki hayatlara ne olduğu belirsiz bir gölge düşürüyor. Bu gölge elmayı yurt bellemiş bir kurt gibi içten içe insanları yiyip bitiriyor, çürütüyor ömürleri, heba ediyor son birkaç umuduna sarılıp ayakta durmaya çalışan gencecik bedenleri. Korku, fakirliğimizde sırtımıza yapışıp kalmış bir çul gibi. Eprimiş kumaşının gölgesinde besliyor bizi. Gümüş işlemeli elbiselerimiz de olsa günün birinde, insan kıyıp atamıyor doğduğu günden beri sırtında taşıdığı bu müride. Gün gelip erince mürit kemale, yerini devrediyor umut ve ümide. Çarçur olmuş gibi görünen bir hayat, kalaylanınca altından bir şamdana dönüşüyor, alev almayı bekleyen fitiline kızıllığını ekleyip nicesinin karanlığına nur topu gibi doğuyor.