TUTUNAMAYANLARIN HİKAYELERİ

Farklı hikayelerin toplandığı bir kitap, tek bir konuyu anlatan sürükleyici bir roman gibi bir çırpıda okunulup bitirilebilinir mi? Oğuz Atay'ın hikayeleriyse, evet. Çünkü öykülerinde anlattığı melankolik insanların bunalımlı hayatları ve kendini toplumdan uzaklaştırmış, kim olduğunu unutmuş bireylerin dünyaları bizlerden ve hayatlarımızdan bir parça aslında. Yaşadığımız umutsuzlukları ve karamsarlıkları öykülerinde belirli kahramanları kullanarak anlatıyor bize Oğuz Atay. Beyaz Mantolu Adam'da yalnızlıktan kaynaklanan bir iletişimsizliği anlatıyor bize. Adam ne konuşuyor, ne de kendisine yapılanlara tepki veriyor. Yaşamaktan öylesine bunalmış, hayattan öylesine sıkılmış ki ona yapılan hakaretleri bile umursamıyor. Yazar, adamın neler yaşayıp da bu hale geldiği hakkında bir bilgi vermiyor. Fakat sürekli bir kalabalıktan söz ediyor. Beyaz mantolu adam ve diğer insanlar, yani kalabalıklar... Kalabalık diyerek Beyaz Mantolu Adam'ın etrafında olup da sadece izleyen boş suratları kastediyor aslında. Çünkü insanlar, beyaz kadın mantosuyla dolaşan bu adama acımaktan ziyade ondan yararlanmaya çalışıyorlar. Hatta öyküde biraz abartı da olsa, beyaz mantolu adamı satışları artırmak için manken olarak kullandıklarını anlatıyor yazar. Adamın tepkisizliğinden faydalanmak ve belki de biraz adamın acizliğiyle eğlenmek istiyorlar. İşte yaşadığımız dünya bu kadar acımasız. İnsanların zayıflıklarından yararlanmaya çalışan o kadar çok insan var ki... O insanlara yardımcı olmak yerine, sadece acımak ve geçip gitmek daha kolay geliyor çoğu kişiye. Halbuki yapmamız gereken, o insanla iletişim kurmaya çalışmak, yalnızlığını gidermeye çalışmaktan başka bir şey olmamalı. Beyaz Mantolu adamın içler acısı ruh hali, yaşadığı hayal kırıklığının ve hayata tutunamadığının bir göstergesi bize. Aslında, etrafımızda bu halde olan o kadar çok birey var ki... Sadece görmek istediğimiz şeyleri görüyor, insanların yaşadığı bunalımları ve isyankarlığı görmezden geliyoruz... Oğuz Atay bunu anlatmak istemiş bize bu öyküsünde. Unutulan adlı hikayesinde ise bir kadının yıllardır çıkmayı unuttuğu tavan arasında eski sevgilisinin cesedini bulmasını anlatıyor. Hikayenin daha ilginç olan kısmı, kadının, eski sevgilisinin tavan arasında olduğunu bildiği halde, yaşamın yoğunluğunu ve koşuşturma içince olduğunu öne sürerek tavan arasına çıkmaya bir türlü vakit bulamadığını söylemesi. Elbette ki Oğuz Atay bu hikayesinde insanların duyarsızlığını ve acımasızlığını sorguluyor. Tunç 2 Hayata ve modern yaşama ayak uydurayım derken, insanın özünden nasıl uzaklaştığını vurguluyor. Kendi evinin tavan arasında ölmüş ve orada unutulmuş eski bir sevgili ne kadar sıra dışı gelse de, anlatılmak istenen mesaj bir hayli açık aslında: İnsanların farkında olmadan giderek duyarsızlaşması. Psikolojik olarak insan hayatında büyük bir sorun aslında bu. Çünkü duyarsız insanlar, hayata hiçbir zaman tutunamazlar ve yaşama ayak uydurayım derken yavaş yavaş kaybolup giderler. Bir diğer öykü ise Demiryolu Hikayecileri. Yazar yine Dünya yaşamına tutunamayan ve bu yüzden melankolik bir hayat yaşayan insanlardan bahsetmiş bize. Hikaye yazarak ve demiryolunda satarak geçimini sağlamaya çalışan 3 insanın yaşadığı zorlukları anlatmış. Çaresizliğin diz boyu olduğu şartlarda yaşayan yazarların biri en sonunda yapayalnız kalıyor ve tutunacak bir dal bulamıyor. Bu kırgınlıkla, bir mektup yazıyor ve birilerine ulaştırmak, bir yere göndermek istiyor. Fakat yazar gerçek hayattan o kadar uzak ki, ne bir adres biliyor, ne de kime göndermesi gerektiğini. Bu yüzden mektubunun sonunda "Ben buradayım sevgili okuyucum, sen neredesin acaba?" diyerek yalnızlığını vurguluyor. Bir yazarın zaman içinde eriyişini ve yıkımını anlatıyor bize bu öyküsünde Oğuz Atay. Toplumumuzun yaşadığı sorunları ve hüzünleri hatırlatmak istemiş aslında... İşte böyle dile getirmiş "tutunamayanların hikayesini" meşhur yazar. Melankolik, umutsuz, kimliklerini kaybetmiş insanların aslında toplumumuzun içinde, bizden biri olduklarını anlatmaya çalışmış. Bu insanları kendi yerimize koyarak acılarını, hüzünlerini paylaşmamız gerek, onları anlamaya çalışmamız gerek. Hor görmek, dalga geçmek insanlık suçundan başka bir şey değil. Tutunamayanlar bizler olabilirdik, bunu unutmamak gerek...