BAMBAŞKA İNSANLAR, AYNI TÜRKİYE

Kendini dünyanın en zeki insanı zanneden kibirli bir profesörden, köyünden İstanbul'un göbeğine yeni gelmiş bir gence çok iyi okullarda eğitim görmüş bir otel sahibinden, eğitimsiz, cahil ve sonradan görme eşine kadar toplumun hemen hemen her tabakasından insanın anlatıldığı bir kitap, Konstantiniyye Oteli. Zülfü Livaneli'nin diğer kitapları gibi, bu kitabı da sade, abartmalardan ve ağır sözcüklerden oldukça uzaktır. Bir otel açılışında, bir salonda yer alan insanları anlatıyor yazar teker teker. Hepsinin hayatlarına, yaşayış biçimlerine, bulundukları sınıfa değiniyor ve sonucunda bir odada bile ne kadar farklı kültürden olan insanların bulunduğu ortaya çıkıyor. Kitabı okuduktan sonra, yazarın gözünden düşünmeye başladım ben de etrafımı. Aslında çevremizde çok farklı insanların olduğunun farkına vardım. Aynı okulda okuyor olsak da, aynı arkadaş grubunu paylaşsak da birbirimizden çok farklı geçmişlerimiz var. Birimiz Türkiye'nin bir ucundan geliyoruz, başka birimiz öbür ucundan. Birbirimizi daha önce görme, tanıma olasılığımız sıfıra yakın. Ama hayat, aynı kitapta olduğu gibi bizi bir araya getiriyor ve ortaya rengarenk bir tablo çıkıyor. Bambaşka düşüncelere sahibiz, hayata bakış açılarımız belki birbirimizden çok ayrı, ilgi alanlarımız, boş zamanlarımızda yaptıklarımız çok değişik ama bir şekilde hepimiz birbirimize uyum sağlayabiliyoruz. Birbirimizi etkiliyoruz, kavga etmek yerine yanımızdakini anlamaya çalışıyoruz. Herkesin derdi, sıkıntısı, mutluluğu birbirinden çok farklı, ama tam da bu şekilde hepimiz tablonun bir rengini oluşturuyoruz. Yazar da aslında kitapta bunu anlatmaya çalışıyor. "... İki kıtaya yayılmış olan İstanbul şehri, metal, kükürt, kurşun, egzoz gazı ve karbon fırtınasına tutulmuş; on binlerce otobüs, metrobüs, vapur, taksi ve arabayla seyahat eden on bir milyon yolcusuyla, tehdit edici soluklarını gizlemeye çalışan bir yanardağ sanki. On bir milyon yolcu, on bir milyon küçük hikaye taşıyor eve dönerken. Milyonlarca tutku, milyonlarca dert, milyonlarca geçim sıkıntısı, milyonlarca dua, milyonlarca sevda, milyonlarca korku, milyonlarca özlem..."(Livaneli, 19). Aynı benim etrafımı gördüğüm gibi, aslında yazar bu durumu bir şehre bakarak yapıyor. Benim etrafımdaki birkaç kişidense o, milyonları görüyor. Yine okuduktan sonra kafamda oluşan ikinci bir soru ise, bu karmakarışık toplum yapısının bizim ülkemize mi ait olduğu? Tabii ki Amerika gibi çok büyük ülkeleri kastetmiyorum, ama Avrupa ülkeleri gibi küçük ülkelerde bir salonda bu kadar faklı insan aynı anda bulunabiliyor mudur acaba? Çünkü bizim ülkemizdeki bu durum sürekli olan bir durum. Bir kafeye gittiğimizde, yolda yürürken bir sokakta, bir alışveriş merkezinin tuvaletindeki hemen hemen her insan birbirinden çok ayrı hayatlar yaşıyor, hepimizin geçmişi birbirimizden çok farklı şekilde oluşmuş oluyor. Acaba bu ülke mi bizi bu duruma getiriyor, yoksa diğer ülkelerde de durum aynı mı? Bunu oranın bir vatandaşı olmadan anlamamız çok zor. Belki de her ülkenin, her kültürün kendine göre böyle bir karmaşası vardır, ama ne boyuttadır, yaşanmadan bilinmez. Ama bence Türkiye'nin bu karmaşık ülkeler sıralamasında kesinlikle başlarda yeri var. Sonuç olarak, Konstantiniyye Oteli, toplumun hemen hemen her tabakasındaki bir insana değinerek ülkemizin, özellikle de İstanbul'un ne kadar karmakarışık bir şehir olduğunu anlatıyor. Birbirinden çok farklı insanların bir araya gelişlerini ve bir şehirde yaşamaya nasıl çalıştıklarını anlatıyor. Zülfü Livaneli, toplumu çok güzel bir şekilde izlemiş ve yorumlamış, bu yüzden gerçek hayata baktığımızda da yanı tip insanları, aynı toplum sınıflarını çok rahatlıkla ayırt edebiliyoruz. Okumayan herkesin, okuması dileğiyle.