MODERN DÜNYANIN JANUS'U

"Çevrimiçi sosyal ağ tarihine bakarak internet topluluğunun anonim olarak karanlık çağlara mahkum olduğunu ve geleceği olmadığını gören Zuckerberg için aynı anda hem geçmişe hem de geleceğe bakabilen Janus mükemmel bir semboldü." (Beahm, 2017, 22) Bir mühendislik öğrencisi olan beni son derece etkileyen ve sosyal bir ağ tasarlamak için çalışmalara başlatan bu güzel kitap, bir yurt odasında kurulup, şimdilerde milyarlarca insan tarafından kullanılan, insanları birbirine bağlayan sosyal medyanın mavi devi Facebook' u ve kurucusu Mark Zuckerberg'i anlatıyor. Kitap Zuckerberg'in Antik Roma tanrısı Janus'a olan benzerliğiyle başlayıp, Zuckerberg'in vakıf ve hayır işleriyle bitiyor. Kitabın bu iki uç noktası da bana tamamen farklı bir bakış açısı sundu. Belki de beni bu kadar etkilemesinde ve bu satırları yazmamdaki en önemli sebeplerden biri de bu. Uzun süre boyunca Facebook'un sadece büyük kitleleri yönlendiren ama günün sonunda insanlığa bir katkısı bulunmayan bir site olduğunu düşündüm. Şimdi ise aslında gerçek marifetin büyük kitleleri yönlendirebilmek olduğunu anladım ve bu sosyal medya devine karşı olan düşüncelerim değişmeye başladı. Günümüzün büyük bölümünü internette geçirmeye başladığımız ve aldığımız beğeni sayıları ile sosyalleştiğimizi düşündüğümüz için insanların hayatlarına dokunulabilecek en iyi yerin sosyal ağlar olduğunu anladım. İşte bütün bunları düşünmeye başladığımda, Steve Jobs, Bill Gates ve Mark Zuckerberg' in aslında para kazanmayı amaçlayan, insanlara pahalı zevkler sunan insanlardan çok daha fazlası olduğunu fark ettim ve onların gittiği bu yoldan giderek insanların hayatına dokunabilmeyi ve insanların yüzündeki küçük tebessüm olmayı ne kadar çok istediğimi anladım. Günün birinde bilgisayar çağının öncüleri arasında adımın yer alması ya da Zuckerberg gibi milyarlarca insana ulaşmak çok uzun ve zorlu bir yol olabilir ama bu yolda çabalamak ve dokunabildiğim kadar insanın hayatına dokunmak benim için ve hayatına dokunduğum insanlar için güzel olacak, bunu biliyorum. Asıl güzellik yolculuğun nerede bittiği değil, yolun kendisi olacak. İşte bütün bu yapacaklarımız Janus' un geleceğe bakan yüzü olarak tanımlanacak, geleceği şekillendirmek ve bu yeni gelecekte insanlara yardım etmek olacak. Janus'un diğer yüzü yani geçmişe bakan yüzü ise tamamen farklı bir pencere açıyor benim içim. Bütün bu başarılı kişiler geliştirdikleri teknolojiler ve imza attıkları buluşlarla insanlığa çok fazla şey vermelerine rağmen kurdukları vakıflarla, katıldıkları sosyal sorumluluk projeleri ile örnek teşkil etmeye devam ediyorlar. Bill Gates küresel sağlık sorunlarına çözüm bulmak için çalışıp servetini, enerjisini ve zamanını harcarken, yeni yüzyılın Gates'i Zuckerberg de eğitim konusunda insanları bilinçlendirmeye ve herkese eşit eğitim hakkını sunmaya çalışıyor. Teknoloji çağının mimarı olan bu kişiler, açıkladıkları her çalışmalarıyla dünyayı değiştirirken aynı zamanda bizlerin hiç alışık olmadığı bir yardımseverlik duygusu ve alçakgönüllülükle daha da fazla insanın hayatına dokunmaya devam ediyorlar. Hayatlarına dokundukları bu insanlar, ne yazık ki modern dünyanın sağladığı tüm imkanların uzağında, bizlere göre çok zor şartlar altında, modern çağın gerisinde bir nevi geçmişte yaşıyorlar. Bütün bunlar ileriye bakan ve geleceği şekillendiren bu dahilerin geçmişe bakan bir yüzlerinin olduğunu gösteriyor. Gelecekteki nesillere iyi bir gelecek bırakmak için çabalayan bu insanlar aynı zamanda günümüzün sorunları ile de ilgileniyorlar. İşte onların yapmış olduğu bütün şeyler benim gibi büyük hayalleri olan gençlere ilham kaynağı olup bu yazıyı yazdırabiliyor. Yaptıklarıyla asıl meselenin para kazanmak olmadığını, onun insanlara yardım etmek için bir araç olduğunu gösteriyorlar. Zuckerberg'in kitapta en sevdiğim sözü olan "Para kazanmak için hizmet sunmuyoruz, daha iyi hizmet sunabilmek için para kazanıyoruz" (Beahm, 2017, 14) u hayatımızın mottosu haline getirirsek insanlara yardımcı olabileceğimizi anlatıyorlar. Bir yüzüyle Antik Dünya'nın en büyük başkenti olan Roma'ya girenleri, diğeriyle de çıkanları izleyen hem ileriye hem de geriye bakan Janus günümüzde sadece mit olsa da bize bıraktığı en büyük mirasla bir gözümüzü ufuk çizgisinden ayırmazken diğeriyle de şimdiki sorunlarımıza çözümler aramamız gerektiğini anlatıyor ve milyarlarca insanın hayatına dokunan Mark Zuckerberg bize bunu hiç beklemeden yapmamız gerektiğini yaşayarak gösteriyor. Sosyal ağların mavi devinin kurucusunun da dediği gibi "Bunun üzerine odaklanacak çok fazla zamanım olacakken neden 15 veya 20 yıl daha bekleyecektim ki? Fakat yeterli kaynağımız varsa bu işe şimdi girişmemiz gerekiyordu." (Beahm, 2017, 101)