TUHAF BİR VARLIKTIR AŞK

Aşk deyince hepimizin beden dilinde bir garipseme olur, ses tonumuz değişir ya da üslubumuz başkalaşır. İnsan her şeye bir anlam yüklemiş doğada, aşka da anlaşılmazlığı. Kime sorsanız aşkı bir anlaşılmazlık koyar lafın arasına. Zülfü Livaneli'nin Kardeşimin Hikayesi yapıtı da aşkın anlaşılmazlığını ortaya serer. Etrafını rahatlıkla çözebilen Ahmet bile tam anlayamaz kardeşi Mehmet'in hikayesini yaratan aşkı. Bu anlaşılmazlığı hep sorgulamışımdır. Nedir aşk, nereden gelir? Kimyasal mıdır biyologların ve doktorların dediği gibi, yoksa daha mı soyuttur şairlerin romancıların yazdığı gibi? Hangisi olduğunu bilmiyorum ama hepimizin hayatında bir etkisi vardır aşkın. Kimimize bir delilik yaptırmış, kimimizi kurtarmıştır aşk. Aşkı bilimle uğraşan birine sorun, size akşama kadar dopamin, serotonin, oksitosin hormonlarını anlatır. Acaba aşk sadece kimyasal bir olay mıdır? Serotonin reseptöre bağlanınca mutluluğu açıklıyor mu ya da oksitosin kadınlardaki bağlanma isteğine cevap mı? Acaba Ahmet'in dediği gibi hipofiz bezimizin kölesi miyiz? Belki de bu hormonlar olmasa robot gibi yaşayıp gideceğiz. Ben buna pek inanmıyorum. Aşk kendisine yüklediğimiz anlaşılmazlığıyla tanımsız bir hale geliyor, aşk içinde mantık kurmamızı engelliyor. Mantık dediğimiz zaten insanın bir kavramı çözümlerken kullandığı yöntemdir. Aşkı anlaşılmaz olarak kurgulamak mantığı aşkta geçersiz kılıyor. Eğer aşk tamamen kimyasal olsaydı mantık merkezimizi kapatırdı, aşık olduğumuzda başka konular hakkında da mantık kuramazdık. Ancak aşk bizi mantık kurmaktan alıkoymuyor, aşk varken düşünebiliyoruz. Yalnızca kendi hakkında kurdurmuyor mantık. Bu da bana aşkın insanın kendi yarattığı bir olgu olduğunu düşündürüyor. Onu kendimiz yaratıyoruz ve insanın algısını yüksek kaliteli bir uydu görüntüsü olarak düşünürsek aşk burada sansürden ötürü gözükmeyen kısım konumuna düşüyor. GÜRGÜNOĞLU 2 Böylelikle kendi kendimizi alıkoyuyoruz aşk hakkında mantık kurmaktan çünkü aşkı mantığın kullanım alanından dışarı çıkarıyoruz. "Tuhaf bir varlıktı bu. 'Varlık' diyorum, çünkü insan diyemeyeceğim kadar değişik, başka bir şeydi. Koridorda yanan loş ışığın altında, Olympos Dağı'ndan biraz önce inmiş bir tanrıça gibi ışıldıyordu. Yuvarlak floresan lambanın altında duruyor, başının üzerinde hale bulunan bir Hristiyan azizesi gibi görünüyordu. (...) Her yer zifiri karanlık olsa da bu 'varlık' kutsal ışığıyla yine ışıldatacaktı ortalığı. (...)" (Livaneli, 2013: 179) Aşk kimyasal doğamızın bir parçası da olsa, aklımızda bir yanılsama da olsa hayatımıza etki ettiği kesin. Sadece karşı cinse duyulan aşktan bahsetmiyorum; iş aşkı, öğrenme aşkı... Bunlar hep hayat düzenimizi oluşturuyor. Örneğin koşmaya aşık bir insan koşmayı açıklayamayacağı bir şekilde sever ve her gün koşar. Eğer bir insan karşı cinsten birine aşıksa günlük programını o kişiye zaman ayıracak şekilde ayarlar. Bazılarında ise aşk beslenmeyi de çalışma alışkanlığını da etkiler. Ancak aşk sadece günlük alışkanlıklarımızı etkilemez, verdiğimiz kararları da etkiler. Buna örnek olarak sevgilisinin yanında kalmak için yurt dışından gelen burs teklifini reddeden öğrenci modeli gelir aklıma hemen. Kendime bazen sorarım acaba değer mi bir kişi için bütün geleceğini istemediğin bir yöne çekmek? Böyle düşününce çok mantıksız geliyor ama acaba o öğrencinin yerinde olmak farklı düşündürür müydü? Çünkü aşk mantığımızı tamamen etkilemese de karar verme yetimizi etkiliyor. Kararlarımız da hayatımızın gittiği yönü belirliyor. Zaten Mehmet de Olga'ya duyduğu aşk ile tüm dünyayı perme perişan gezip hayatını sıradan bir elektrik mühendisininkine göre bambaşka bir yöne çekmiyor mu? GÜRGÜNOĞLU 3 Bunca bilimsel çalışmaya rağmen aşkın nereden geldiği ve neden hayatımızda bu kadar etkili olduğunu hala çözemedik. İnsanoğlunun yaptığı tüm çalışmaların merkezinde insan beyni, insani düşünce yöntemi var. İnsanoğlunun ilerlemesi bu yöntemle yürüyor. Aşkın oluşumunun temelinde ise insani düşünce yöntemiyle anlaşılamayacağı varsayımı yatmakta. Bu yüzden insan beynini ne kadar keşfedersek keşfedelim, aşkı anlaşılmazlığın merkezi haline getirirsek onu çözmemiz pek mümkün değil. Bu durum ise hayatta aşkla alınan kararları anlaşılmaz kılıyor ve bu şekilde alınan kararlar dışarıdan bakan ve aşık olmayan insanlara anlamsız geliyor.