Bir Duygudan Öte

Tüm duygularımız arasında en güçlüsü sorulduğunda ilk vereceğimiz cevap büyük ihtimalle "sevgi" olur. Güçlüden kastım diğer duygular arasındaki baskınlığı ve insan üzerinde bıraktığı etki. Aslında duygular arasındaki baskınlığın herkeste aynı olduğuna inanmıyorum. Bence herkes kendi içinde duygularını istemli veye istemsiz olarak farklı sıralar. Peki, sevgi duygusuna bu kadar aşırı değer biçilmesinin sebebi ne? Öncelikle sevgi isimli çok genel olan bu kavramı biraz indirgemek lazım. Hayvan sevgisi, insan sevgisi, memleket sevgisi, hatta küçük bir eşyaya duyduğumuz sevgi bile bu konunun içine girer. O yüzden ben bu kavramın en karmaşık alt kümesi olan insan sevgisi üzerinde durmak istiyorum. Neden mi en karmaşık olanı? Bir hayvana veya bir eşyaya duyduğumuz sevgiye karşılık beklemeyiz fakat işin içine insan girince tek taraflı sevgi bazen yeterli olmuyor. İnsanın hissedebileceği en güzel duygu olarak görülen sevgi bir anda insanın gözüne uyku sokmayan bir acıya dönüşebiliyor. Belki de sevginin bu kadar güçlü görülmesinin sebeplerinden birisi budur. Bu duygunun tam olarak hissedilmesi için bir başkasından karşılık görmek gerekiyor. Yani bir nevi duygularımızın kontrolünü başka bir kişiye devretmiş oluyoruz. Bunu aynı bir iş ortaklığı gibi de düşünebiliriz. Normal olarak iş ortağımı güvenilir olması, işinde becerikli olması gibi belli özelliklere sahip olup olmamasına göre seçerim. Aynı bir insanı kişilik özelliklerine göre sevmek gibi. Sonrasında ortak olunduğunda o kişiye işimi emanet etmiş olurum. Ortaklığın nasıl devam edeceğinden asla emin olamadan elbette. Her ne kadar karşıdaki kişinin bize karşı ne hissettiğinden asla emin olamayacak olsak bile iki insanın birbirini karşılıklı severek bu duyguyu tamamladıklarını varsayalım. Yine de sıkıntı bitmiyor. Bu sefer de sevginin bağlayıcı gücü ortaya çıkıyor. Sevdiğimiz insanın duyguları ve düşüncüleri bizim için daha da önemli olmaya başlıyor ve ne kadar sevdiğimizle doğru orantılı bir şekilde artıyor. Bu da doğal olarak bir tehlike arz ediyor çünkü yine bir şekilde başkasına bağlanmış oluyoruz. Sevgi duygusu bu şekillerde baskınlığını hissettirebiliyor. Sevgiyi gözümüzde bu kadar büyütmemizin bir diğer sebebi de bana göre çevremizin bu duyguyu gözümüze aşırı derecede sokması. Ne zaman bir dizi veye film açsam, herhangi bir sohbet ortamında bulunsam insanların birbirini sevmesiyle ilgili bir konu geçiyor. Sanki hissedenden başkası bu hissi anlayabilecekmiş gibi hep sevgiden bahsediliyor. Benim düşüncem, her yerde bu duygunun lafı kulağımıza gelince klasik bir popüler kültür objesi haline geliyor ve böylece istemsizce bilinç altımıza bu duygunun önemi abartılı bir şekilde yerleşiyor. Bunun sonucunda da gerçek bir sevgi yaşadığımızı zannederken çoğu zaman göstermelik sevgi yaşıyoruz. Peki, bizi böyle güçlü bir duyguya iten nedir? Yalnızca ihtiyaçtan olduğunu düşünmüyorum. Bu konuda sevgiyi sadece aşk gibi ele almaya gerek yok. Arkadaşlık sevgisi, aile sevgisi vb. de bu konuya dahil. Sadece, yaşamımızı sürdürebilmemiz için başka insanlara ihtiyacımızın olması bizi diğer insanları sevmeye zorluyor olamaz herhalde. Mesela, anne ve babamızı sırf küçülüğümüzden beri bize bakıyorlar, bizim ihtiyaçlarımızı gideriyorlar diye sevmemiz kulağa çok saçma geliyor. Hatta karşı bir tez üretmek gerekirse anne ve babalar çocuklarını her şeyden çok severler. Halbuki bir insanın hayatta kalmak için çocuk yapmaya ihtiyacı yoktur. Örneğin, Kayıp Balık Nemo filminde baba balığın Nemo'yu bulmak için her türlü yolu katedip her türlü zorluğu aşmıştır. Film böylece gerçek sevgiyi bize tattırmış oluyor. Bu sadece kurgu değil tabii ki. Bana sorsanız baba olunca çocuğum için kendimi feda edeceğimi söylerim. Veya bir anne olsam daha görmeden karnımdaki çocuğu çok sevdiğimi söylerdim. O halde sevgi bir içgüdü mü oluyor? İlk var olmaya başladığımız zamanlarda sevgi kavramı şu an olduğu kadar önemli değildi. İnsanların modernleşmesiyle beraber daha göze çarpmaya başladı. Bu duruma bakarak da ben sevginin sonradan öğrenilmiş bir kavram olduğunu varsayarım. Böyle diyince de bir duygunun sonradan öğrenilmesi kulağa saçma geliyor. Sonuçta duyguları doğduğumuzdan beri hissederiz. Fakat geçmişle günümüzü kıyasladığımızda tek mantıklı gelen sevmeyi zamanla öğrenmemiz. Üzerine ayrıca çevrenin de empoze etmesi sevgiyi iyice farklı boyutlara taşıyor. Sevgiyi nasıl hissedersek hissedelim bizim gözümüzde hep bir gereksinimmiş gibi önemini korumaya devam edecektir.