DAMLA NUR ÇETİNKAYA

Sürdürülebilir Bezginlik Tüketmek... Ne kadar da garip bir kelime, değil mi? Kim bilir neleri barındırıyor içinde? Bu dünyada neler tüketilebilir? Ağaçlar, su, doğal kaynaklar, enerji, para ve daha nicesi... Peki ya hedef? Peki ya umut? Peki ya hayaller? Hiç böyle bir açıdan bakmamıştınız değil mi tüketime? Mustafa Kutlu'nun Vitrinde Olmak kitabında bahsetmişti yazar, neleri tükettiğimizden, umutlarını söndürdüğümüz gençlerden. Hep kötü bir eğitim sistemimizin olduğunu farkındaydım ama bu sistemin beni ve içinde bulundurduğu her bir öğrenciyi tükettiğini fark edememiştim ta ki bu kitabı okuyana kadar. Tahmin ediyorum ki hiçbirimiz umutların ya da hedeflerin tüketilebilir olduğunu aklımızın ucundan geçirmemiştik. İlk okuduğumda ben de sizin kadar şaşırmıştım aslında. Umutların bittiği, hedeflerin tükendiği bir dünya ne kadar da korkunç? Halbuki gerçekten de öyleymiş. Dışarıdan kendime ve çevreme bakabildiğimde anladım. Okula başlama yaşınıza geldiğinizde başlayan içine girdiğimiz bu bitmek tükenmek bilmeyen at yarışı hayallerimizi tüketmiş bizim. Biz kim miyiz? Türkiye'nin eğitim sistemine maruz kalmış olan yediden yetmişe herkes. İçinde yoğurulduğumuz eğitim sistemi öğrencilerine önce birlik, beraberliği sonra birlikte beraber yaşamayı öğrendiğiniz arkadaşlarınızla savaşmayı öğretir. Böyle bir kısır döngü içinde de sizi tüketir. Öyle bir hal almış ki tüketim çılgınlığımız, tüketilecek maddi herhangi bir değerimiz kalmayınca sırayı maneviyatlarımıza vermişiz. Başta da gençlerin hedeflerini, umutlarını hatta hayallerini tüketelim, demiş sanırım büyüklerimiz. E eğitim sisteminde oynamak da yeterli olmuş bunun için. Muhteşem(!) eğitim sistemimizde kesin kurallar vardır mesela. Hepimiz matematiği yapabilmek zorundayızdır. E olur da yapamazsanız hiçbir yere gelemezsiniz. İlgi alanınız farklıdır, başka derslerle ilgilenmek istersiniz ama yapamazsınız. Olur da her şeye rağmen ilgilenirseniz bunu söylediğim için çok üzgünüm ama sistem sizi dışlar, sizi değerlendirmeye bile almaz. Tabi bir de muhteşem(!) ve eşsiz(!) değerlendirme sistemimiz var. Öyle bir değerlendirme sistemi düşünün ki sadece matematiği iyi yapabilmeniz üzerine kurulmuş, sosyal bilimlerin hiçbir zaman önemi olmamış, matematik yapamayanların önüne matematik yapabilenler geçmiş ve bu döngü içerisinde müzik, resim, sanat yok sayılmış. Eğer ki Türkiye'de eğitim görüyorsanız, fark edersiniz ki her şey başkalarını geçerek en tepede olmakla ölçülür ya da ezkaza tepede değilseniz en tepedekiyle kıyaslanarak eğitilirsiniz, ona göre de değerlendirilirsiniz. Hani demiştim ya okul hayatının başlarından itibaren bitmeyen tükenmeyen ama çocuk yaşlarda içine aldığı her genci bitiren tüketen bir at yarışındasınız diye, işte tam da bu Türkiye'deki başarı değerlendirmesi. Eğer küçüklüğünüzden beri hayalini kurduğunuz mesleğe kavuşmak istiyorsanız sizden iyi olanları geçmek zorundasınız. Ne kadar da güzel değil mi? Sizin sevinmeniz başkalarının üzülmesine bağlı. Bütün eğitim süreciniz boyunca size öğretilen bencil olmamanız gerektiği bütün geçerliliğini kaybetmiş gibi duruyor. İçler acısı... Eğitim, değerlendirme sürecine girildiğinde kendi içerisinde çelişiyor. E iyi yanları da yok değil aslında. Eğitim sistemimiz başarılı olabilmek için hırslı olmamız gerektiğini aşılar bize. Hem bencil olmamızı hem de başkalarından arkada kaldığımızda onları kıskanmamız hatta onların başarılarından üzüntü duymamız gerektiğini hissederiz çünkü onlar bizi geçmiştir ve biz de onların arkasında kalmışızdır. Bir de eğitim sistemimiz bize verilen her bilgiyi sorgulamadan ezberlememiz gerektiğini öğretir. E tabi bu da Türkiye'deki öğrencilerin ezberleme yeteneklerini doruklara çıkarır. Hatta ezberi en kötü olan öğrencinin bile dünya üzerindeki diğer ülkelerdeki öğrenciler arasında sıralamaya girebileceğine dair iddiaya bile girebilirim. Türkiye'deki eğitim sistemi ve başarı değerlendirme sistemi içinde barındırdığı birçok öğrenciyi tüketti, ne yazık! Ama nasıl? Merak etmeyin hiçbirimiz ölmedik -gerçi bu ağır sürece dayanamayıp ölenler de olmadı değil ama konu bu değil- ama tükendik, tüketildik. Bu kocaman kısır döngünün içinde kaybolduk, yolumuzu şaşırdık, hayatımızın hatasını yaptık. Bir eğitim sistemi nasıl umutlarınızı, hayallerinizi tüketir, biliyor musunuz? Hedeflerinizi tüketerek. Üniversite sınavına hazırlanan birçok öğrencinin "Hangi bölümü okuyacaksın?" sorusuna verdiği yanıt genelde aynıdır "Puanım nereye yeterse.". Peki, şimdi size soruyorum hayatının geri kalanı boyunca uğraşacağı meslek dalını puanına göre seçmek zorunda olan hangi insan hedeflerini tüketmeden, umutlarına ve hayallerine sarılarak yaşayabilir? Hiçbiri... Tüketilen onca hedef, sistem içerisinde kaybolmuş onca umut, çiçeği açmadan soldurulmuş onca hayal... Daha hayatının en çılgın çağlarında bu tüketim çağına uymak zorunda kalmış onca gençten hangi biri bezmez ki hayatından? Mustafa Kutlu demiş ki " Gençleri bezgin olan bir ülkenin istikbali karanlıktır." ve ben de umuyorum ki bir gün bu sürdürülebilir bezginlik son bulur da ülkenin istikbali aydınlığa kavuşur.