Patisus, Panos, Patnos

Adıyla bir Yunan adasını andıran Patnos'a gitmek için harika bir fırsattı bayram tatili. Biletleri aldık, hazırlıkları yaptık ve yola koyulduk. Ankara'dan Ağrı'ya giderken bir buçuk saatlik uçak yolculuğunda göze çarpan en ilginç farklılıklardan biri "dağların heybetinin giderek arttığıydı". Öyle ki bizi tüm ihtişamıyla karşılayan Ararat insanın içini ürpertecek kadar heybetli ve gözlerimizi alacak kadar beyazdı. Zira onu bu beyaz örtüsü olmadan görmek imkansızdı. Uçaktan indikten sonra Ağrı'dan Patnos'a varmak için yaklaşık iki saatlik bir yolculuk yaptım. Murat Nehri'nin usul usul akmasıyla beraber, yolu çepeçevre saran dağlarda o yamaçlara nasıl çıktıklarına hayret ettiğim - koyun ve keçi sürüleri beliriyordu. Onların yanında ise emeği ve yorgunluğu yüzüne vurmuş çobanlar... Tek tük görünen karaağaçların çaresizliği ve yalnızlığı ise onları yapraklarını dökecek kadar üzmüştü anlaşılan. Bu kartpostalın içinden yavaş yavaş çıktıktan sonra Patnos Ovası ile başbaşa kaldık. Bu geçiş bana esaretten özgürlüğe geçmek gibi geldi. Az önce yanı başımda araçtan baktığımda zirvelerini göremediğim dağlar varken şimdi uçsuz bucaksız bir ovayı seyrediyordum. Özellikle güneşin ışıldattığı buğday tarlaları bozkıra farklı bir anlam kazandırmıştı. Bu yolun her iki yanına konuşlanmış irili ufaklı köyler bölge insanın çektiği sıkıntıları bu kez yakından görmemi sağladı. Öte yandan yolun bir yanından öteki yanına korkusuzca koşuşturan çocuklar ise yolculuk boyunda içimi ürpetiyordu. Ve nihayet gelmiştim Patnos'a. Bir metropolden ufak bir ilçeye gelmiş olmanın huzuru içimi kapladı. Şimdi sıra bu huzuru daha yakından hissetmeye gelmişti. Her sabah çekilen trafik çilesi belli bir süre olmayacak ve tabiri caizse derin bir nefes alacaktım. Yöresel olan tatlardan birini tanıyarak başladım bu seyahate. Herkes tarafından önerilen ve çok özel bir yemek olan keledoşu denedim. Gittiğim evdeki misafirperverlikle harmanlanan bu güzel yemeğin tam anlamıyla tadı damağımda kaldı. Çeşit çeşit dağ otlarıyla hazırlanan bu yemeği her gittiğim yerde ısrarla tavsiye edeceğime eminim. Yemek faslını bitirdikten sonra Patnos'un haşarı çocuklarıyla sohbet etmeye başladım. Gözlerimin içine bakarak meramlarını anlattıkları her an daha çok yaklaştım o çocuklara. Belki de geleceğe olan inancımı tazelediler kim bilir? Koyu bir sohbetten sonra onlarla da selamlaştım ve kalacağım otele geri döndüm. Varır varmaz geleneksel kültürün en önemli ögelerinden olan düğünlere tanıklık etme isteği uyandı içimde. Hemencecik otel çalışanlarından yardım istedim. Şansım yaver gitti ve yarın için programı hazırladık. Bir sonraki gün düğüne gitmek için yola çıktığımızda farklı bir kültürün sevincine tanıklık edecek olmanın heyecanı vardı içimde. Halayların coşkusuyla içim kıpır kıpır olurken, dengbej adı verilen uzun deyişleri dinlerken anlamasam dahi hüzne kapıldım. Derken şunu farkettim, en güzel halimiz sevinçte ve hüzünde ortaklaşan halimiz. Bu kısa gezinin sonuna gelmiştim artık. Son gün Patnos'un daracık sokaklarında kulak verdim buraların yaşantısına, toplumun derinliklerine ve sokakların sesine. Her geçen gün daha fazla sevsem de burayı, büyükşehirleri çoktan ele geçirmiş olan pragmatizmin buralarda da hüküm sürmesinden endişe ederek ayrılıyordum. Nasıl ki eskiden kültür ve içtenlik kokan İstanbul sokakları şimdilerde çeşitli düzenbazlıklara şahitlik ediyorsa, acaba gelecekte buralar da mı öyle olacak diye düşündüm. Bu düşüncelerle beraber uçağımın saati de yaklaştı. Malum belli bir süre yolculuk yapmak gerekiyordu havaalanına ulaşmak için. Yola çıkmadan önce eşyalarımı hazırlarken otel görevlisi kapımı çaldıktan sonra bunları sizler için hazırladık deyip yöresel ürünlerden oluşan bir çantayı yanıma bıraktı. Bu son olayı da yaşadıktan sonra Patnos'u artık hiç unutamayacağımı anladım. Patnos'tan ayrılırken derin bir mahcubiyetle ayrılıyordum. Hoşgörüyü, nezaketi ve içtenliği bu kadar somut görebileceğimi hiç düşünmemiştim. Hoşçakal sevgili Patnos. Seni şimdiden özledim sanırım. Muhammed Aykan Koçak