SESSİZ HAYKIRIŞ

Bir tarafta alarm yerine bomba sesiyle uyanan insanları düşünmek, diğer tarafta ise denize tatil için değil de, savaştan kaçarak hayatını kurtarmak için gidenlerin varlığının farkında olmak, içinde bulunduğunuz hayatı çokça sorgulatmıyor mu? Açıkçası benim üzerimdeki etkisi artık boğulma derecesine gelmiş durumda. Bu yüzden olacak ki, modern hayatımızın bunaltıcı kalabalığından, sağır edici gürültüsünden, nefes alışımı darlaştıran havasından kurtulmak için kendimi genellikle film izlemeye adarım. Her seferinde farklı hayatları bizlere aktaran filmleri izlediğimde görüyorum ki ufkum daha da genişliyor. Her birinde kendimi birden içerisinde hisseder ve filmden bir karakter olup çıkarım. Bazen hüzünlü, bazen sevinci içine sığmayan, bazen ise şaşkınlık içerisinde olarak filmden ayrılırım. Fakat en son izlediğim filmde ne kendimi bu filmin içine koyabildim, ne de acaba ben olsam ne yapardım sorusunu sorabildim. Filmin başından sonuna kadar gözlerimden süzülen yaşlar, boğazımın düğüm düğüm oluşu ve daha da önemlisi içime sığmayan öfke... Bu duyguları derinden hissetmemin sebebini büyük ihtimal çoğu kişi cinsiyetimle bağdaştıracaktır. Zaten problem de tam burada, cinsiyet ayrımında başlıyor! Beni bu kadar derinden etkileyen film Soraya'yı Taşlamak'tı. Soraya daha 13 yaşındayken bir inek ile takas edilerek Ali'ye veriliyor. Daha bu kısımda hüzünlenmeye başlamıştım. Biz küçükken rengarenk yapıştırmalarımız vardı. Başka arkadaşımızda beğendiğimizi, kendi bir yapıştırmamızla takas ederdik. Fakat bunu, Soraya için babasının yapmasını aklım almamıştı. Herkesin de bildiği gibi çok eşliliğin serbest olduğu İran'da, Ali bir eş daha almak ister kendine. Fakat maddi durumunun iki kişiyi karşılayamayacağının da farkındadır. Şehvetine yenik düşerek Soraya'yı elini tersiyle itip, genç bir kadını tercih eder. Soraya'ya tazminat ödemekten kaçmanın yollarını ararken, aklına çok kolay bir yol gelir. Bu yolu, Soraya'nın iffetine iftira atmakta bulmuştu. Çünkü bilir ki İran'daki din kurallarına göre namusuna laf getiren kadın taşlanarak öldürülür. Bütün köy halkının daha Soraya'ya böyle bir şey olup olmadığını sormadan onu yargılamalarını aklım almıyordu. Kendisi böyle bir iftiranın gerçek olmadığını defalarca haykırsa da, kimse onun sözüne değer vermiyordu. Onunkisi sessiz bir haykırıştı bence. Ne de olsa kadınların sözü oralarda değersizdir. Anlam veremiyorum ne günümüzde yaşananlara, ne de filmde izlediklerime. Nasıl kadınları değersiz bir varlık olarak görebiliyorlar? Çocuklarının annesi o, evini geçindiren o ama tek bir sözüne bile itikat edilmiyor. Her gün haberlerde kocası tarafından dövülen, sokağa atılan veya öldürülen kadınların haberini alıyoruz. Aklıma o kadar çok örnek geliyor ki, bu olayın artık tutulacak bir tarafını göremiyorum. Daha geçenlerde bir üniversitenin önünde eşine kurşun sıkan adam, sadece eşine değil, üniversitede okuyan kızlara, o şehirde yaşayan kadınlara ve hatta ülkedeki bütün kadınlara sıkmıştı o kurşunu. Fakat artık o kadar alışıldı ki bu durumlara, insanlar bu zulümlere eskisi kadar tepki bile veremiyor. Duyarsızlığımız böyle devam ettiği sürece olaylar daha kötü sonuçlar doğuracak ama biz artık geç kalmış olacağız! Güya tek amaçları kaybettikleri namuslarını temizlemekti(!) attıkları taşlarla. Çevredekilerin attığı her bir taş, kendi insanlıklarına atılıyordu. Değersiz gördükleri kadınların aksine, aslında içlerinde vicdan adına hiçbir şey barındırmayan et parçaları asıl onlardı bence. Soraya'nın cansız bedeni en sonunda yere yığılmıştı. Çocukluk zamanlarımı hatırladığımda, aklıma o zamanların en sevilen aksesuarı olan fosforlu saatler geldi. Sınıfta kimin kolunda o takılıysa, o kişi sınıfın en popüleri olurdu. Ben de çok istemiştim babamdan. Nedenini bilmiyordum ama bana o zamanlar sihirli bir eşya gibi geliyordu, her baktığımda beni daha da heyecanlandırıyordu. Babam bir gün küçük bir kutuda saat getirmişti fakat görünüşü normal bir saatti. Heyecanı kursağında kalmak deyimini yaşamıştım. Saati bir kenara koyup içeri girmiştim. Gece kalktığımda, salonumuzun kapısından süzülen büyülü bir ışık demeti beni şaşkına uğratmıştı. O sıradan bir saat değil aksine fosforlu saatmiş fakat ben farkında değilmişim ki fosforlu saatin değeri karanlıkta belli olurmuş. Saatin değerini aydınlıkta anlayamadığım için ben kaybetmiştim. Bu örnek ile kadınların değeri aklıma geldi. Bence kadınların değeri karanlıkta değil, asıl aydınlıkta farkına varılmalı! Ali de, Soraya'nın değerini onu kaybettikten sonra, karanlıkta bulmuştu fakat çok geç kalmıştı. Fransız bir gazetecinin dilinden anlatılan Soraya'nın hikayesi beni derin düşüncelere sürüklemişti. Teknoloji durmak bilmeden gelişiyorken, çağımızın gittikçe daha da modernleştiği söylenirken, hala Soraya'nın yaşadığı gibi olayların varlığını bilmek beni çokça etkilemişti. Peki, bu vahşeti yapanlar kim diye kendi kendime sorduğumda, cevap olarak okumuş cahillerden başka bir şey bulamıyorum. Okullarda fen bilimlerinden tutun sosyal bilimlere kadar öğrencilere her şey öğretiliyor ancak unutulan tek şey insanlık dersi bence. Öğretilmesi en güç ama bir o kadar da önemli bir derstir insanlık dersi. Günümüzdeki tecavüz, şiddet veya ölüm sayılarının azaltmak yerine gittikçe artması ise bu derste kaldığımızın göstergesi. Bir yerde okumuştum, bir tohuma, büyük ve güçlü bir ağaç olması için verilen ilk suya can suyu denirmiş. İnsanın da yetişirken bir can suyu vardır bence. İnsanın vicdan barındırabilen, doğruluk içerisinde büyümesini sağlayan can suyu ise küçüklükten verilen vicdan dersiyle başlamalıdır. Her canlı doğduğunda masumdur, içinde kötülük barındırmaz. Eğer yapıyorsa bunları dışarıdan öğrenir. Fakat bir bireyi bütün kötülükten uzak yetiştirmek ne bizleri vicdan dersinde sınıfta bırakır, ne de Soraya'lar sessiz çığlığında can verir. Beni sorarsanız bu derste ilk öğrendiğim şey; cinsiyeti ne olursa olsun, hiçbir insan diğerinden ayrıcalıklı değildir! REFERANS: Nowrasteh, Cyrus. Soraya'yı Taşlamak. Amerika, 2008.