Özgür İnsanlar

İki kardeş kuş düşünmenizi isteyeceğim sizden. Birlikte büyüyen iki kuş. Aniden bir insan kuşlardan birini alıp bir kafese koyuyor ve o kuş doğaya veda ediyor. Biri uçarak, diğeri ise kafesin içinde geçiriyor hayatının geri kalan kısmını. Biri özlem duyuyor bulutların arasında savrulmaya, kanatlarının ket vurulmaz çırpıntısına, diğeri ise düşünmüyor bunların hiçbirini, önemsemiyor kardeşi kadar bunların varlığını. Şimdi size bir sorum olacak: Uçan kuş mu bilir özgürlüğü, kafesteki kuş mu? Haykırdım hayatımın bütün kısımlarında çektiğim acılar yüzünden. Aynı romanımızın kahramanı Bjartur gibi. Bana bütün zorluklarımı hatırlattı bu adam. Evet, hep yeter diye feryat ettim. Fakat hepsi geçtikten sonra anladım ki kendimde sevebildiğim her şeyin kıymeti, benim acınası olduğum dönemlerde geçmiş elime. Sahip olamadığım her şeyin değeri o kadar artmış ki gözümde, şimdi sahip olduğum her şey benim için birer hazine değerinde. Elimde olmadan tutunuyorum bütün doldurduğum eksikliklerime çünkü biliyorum var olup olmamaları değil önemli olan. Önemli olan; insanın zor zamanlarında ihtiyaç duyduğu şeyin bütün bu boşlukların dolması olduğu. Sonra neden diyorum erken sahip olamadım şimdi sahip olduklarıma. Lanet ediyorum bir yandan bana bütün zorlukları yaşatanlara. Sonra durup düşünüyorum ve teşekkür ediyorum kıymet bilmem yolunda bana yardım eden gaddar insanlara. Mahkumiyetin varlığı değil midir bize özgürlüğün önemini kavratan? Bir yere ait olma korkumuz, birine ait olma korkumuz, birinin boyunduruğu altında yaşama korkumuz. Hepsi bizi özgürlükten uzaklaştıracak diye değil midir? Biz en çok yaşadığımızda biliriz bu korkuları. Bir insana sorumlu hissettiğimde anlarım özgürlüğümün zedelendiğini. Sonra bir çıkar yol bulmaya çalışırım. Bulduğumda ise rahatladığımı fark ederim. Sanki bir daha hiç yaşamayacakmışım gibi bu hissi ve hiç yaşamamışım gibi. Sonra özgürlük adına hiçbir şey yapmam. Peki özgürlüğe giden yol nedir? İnsanın özgürlüğe değer vermesi için illa mahkum olmuş olması mı gerekir? Burada özgürlüğün doğasına aykırı olan bir cevaba ulaşıyorum, eğer insan kendisinden önce başkalarını düşünebilme erdemine erişmişse, özgürlüğe sahip olsun olmasın, özgürlüğe giden her yolda bir savaşçı olur kanımca. Burada asıl önemli olan da benim için bu insanlardır. Birçoğu bu savaşın içinde kendini düşünüp özgürlüğün "insan ve kendisi için" olduğunu düşünür. Fakat geriye kalan kısım ise özgürlüğün "insana dair" olduğunu benimser. Bu iki fikir arasındaki ince çizgi insanların mutlu olup olmamalarıyla veya nelerin onları mutlu ettikleriyle alakalı sanırım. Romanımızın kahramanı hislerini kaybetmiş, yediği darbelerin acılarını bile hissetmeyen fakat ailesi için özgürlük savaşına devam eden bir adam. Onu mutlu edecek yegane his, ailesinin mutlu olduğunu bilmek. Bu yüzden romanda Bjartur yanlış yaparken bile kızamıyorum ona, çünkü o artık bir özgürlük savaşçısı. Kendisi bu savaşın sonunda hiçbir şey kazanmayacağını biliyor fakat bu savaşa devam ediyor. Çünkü artık o kendi bencil duygularından tamamen arınmış, evrende ufacık bir nokta bile olmadığının farkına varmış. Her şeyi kitaplardan öğrenemiyorum. Sorularımın cevapları bir insanın dilinden çıkacak nitelikte olmuyor bazen. Elime hayatımı alıyorum sonra, eskiden yeniye ilerliyorum adım adım. Tüylerimin diken diken olduğu yerlere geldiğimde anlıyorum ki orada bir zorluk yaşamışım. Önce o anının bana hissettirdiklerine bakıyorum, sonra o anının kendisini ele alıyorum. Şu an o zorluk sayesinde birçok şey önemli hale gelmiş benim için. Çünkü zamanında savaştım bütün bunlar için. Peki ben savaşıyor muyum artık benim sahip olduğum şeyler başkalarında yok diye? Savaşmıyorum. İşte o zaman anlıyorum ki hala bir romanın baş kahramanı olacak kadar erdemli değilim. Nuri Can Süncer