ALLEGRO, PİYANO, FORTE, KREŞENDO

Notaların isimlerinin nereden geldiğini biliyor musunuz? Bilmiyorsanız size söyleyeyim: Notaların isimleri Ut queant laxis isimli bir 8. yy İtalyan ilahisinin ilk yedi cümlesinin ilk heceleridir. Klasik müzik de aynı notalar gibi, eski kilise ilahilerinden doğmuş ve 8. yüzyıldan günümüze kadar geçen zaman boyunca değişmiş ve gelimiştir. Klasik müzik, bu değişimini sayısız besteci ve yorumcunun elinden geçmesine borçludur. Bu sonu belirsiz yolda klasik müzik, her durakta kendine yeni bir şey katmıştır ve yolculuğu aynı hızıyla devam etmektedir. Sadece 20. yüzyılda bile yüzlerce müzisyenin elinden geçmiş klasik müzik, diğer yüzyılları da eklersek kim bilir kaç yüz hatta bin müzisyenin elinde şekillenmişti. "Dünyanın en derin çukuruyla yarışacak deriniliğe sahip bir müzik türü!" İşte, Filiz Ali tarafından yazılmış Müzisyen Portrelerini okudukça kafamda beliren düşünce bu idi. Sizi bilmem ama ben bu çukurda dalış yapmayı dalmayı çok seviyorum. Onun içinde gezmeyi, onu keşfetmeyi, onu hissetmeyi... Muazzam bir seyahat, adeta müze gezmek gibi. Kocaman, içi çeşitli dönemlerden binlerce eserle dolu bir müze. Pek de zahmetli gezmesi, malum içindeki her eser özel ilgi istiyor. E hal böyle olunca, gez gez bitmiyor. Dürüst olmak gerekirse zaten bitmesini de istemiyorum. Aslında, benim klasik müzikle inişli çıkışlı bir ilişkim var. Kendisiyle ilk, üçüncü sınıfta piyano dersi almaya başladığımda tanıştım. Bir sene kadar az bir zaman süren bu derslerde elbette belli bir temel oluşturdum ama ders almayı bıraktıktan sonra klasik müziğin yüzüne uzun bir süre pek de bakmadım. Arada Beethoven'ın, Mozart'ın ve Çaykovski'nin kültleşmiş eserlerini dinlemek dışında bir ilişkim yoktu. Sanırım daha kendisinin güzelliğini anlayabilecek bir durumda değildim. Klasik müzikle, Frederic Chopin'ın etütlerini dinlemeye başladığımda tekrar buluştuk. Bu seferki buluşmamız, kısa bir zaman sonra bitecek bir arkadaşlık değil aksine uzun bir zaman süreceği belli olan bir dostluk doğurdu. Kendisine artık büyük bir şevkle bağlanmıştım, öyle ki evde tozlanmaya terkedilmiş piyanomun kapağını seneler sonra tekrar kaldırdım. Frederic Chopin'ın Eugene Delacroix tarafından çizilmiş portresi Etütlerin tekniğinin sağlam ve notalarının kompozisyonun karışık olmasına rağmen notalar öyle ince işlenmişlerdi ki müzik teorisinden çok anlamayan, nota bilgisi kısıtlı ben bile notaların armonisine kapılıp gitmiştim. Ah, bir de o notaların arasına serpiştirilmiş duygu parçacıkları vardı. Parçanın teknik kısmınının yanında ışıldayan insanlık tanecikleriydi onlar, onlar olmazsa zaten parçalar donuk nota yığınlarından farksız olurlardı. Neyse ki, kağıt üstünde belki zıt görünen bu elementler, birbirlerini eksiksiz tamamlıyordu ve benim kulaklarımda bir müzik ziyafeti veriyorlardı. Benim zaten klasik müziğin en sevdiğim yanı da eserlerde bulunan tekniğin ve duygunun bu muhteşem uyumu. Besteci, akademiyi hiçe saymadan, notları demir işleyen bir zanaatkarmışçasına kağıda işler fakat eserler sadece bunlarla sınır değildir. Besteci, her bestesine kendinden bir şey katar. Bestelerkenki ruh halini yansıtmıştır belki de veya bir uzun zamandır hasreti çekilen sevgiliye yazılmış bir aşk sonatıdır ya da insanların neşe ile dans etmesi için sanatçının kendi mutluluğundan kopan bir valstir. Seçenekler uzar gider, tek olan her eserin bestecinin kalbinden kopan parçalara ev sahipliği yaptığıdır. Eserleri eşsiz kılan teknikten ziyade zaten bu duygu kırıntılarıdır. Klasik müzikten aldığım bu zevk, diğer müzik türlerinden aldığım zevklere kıyasla birkaç seviye üstte. Dinlemeden önce ciddileştiğim ve her ayrıntısına kadar anlamaya çalıştığım bir tür klasik müzik. Diğer şarkılara meze dersek, klasik müzik eserleri ana yemek görevi görüyor demek abes olmaz. Dönem veya akım fark etmeksizin her eserden aldığım tat alabildiğince eşsiz ve yoğun ve artık eminim ki ruhuma dokunan bu aroma hayatımdan bir daha silinmeyecek. Miran Özalp