DOĞA VE BİZ

Japon kültürünü oldum olası sevdiğimden animeler benim için birer çizgi filmden çok daha fazlası. Geçtiğimiz haftalarda animasyon filmlere merak saldığımdan, izlenecek güzel filmler aramaya başladım. Karşıma Hayao Miyazaki'nin ünlü Prenses Mononoke'si çıktı. Studio Ghibli'nin büyük bir hayranı olarak Prenses Mononoke'yi, Miyazaki'nin hayal gücüne ve yeteneğine hayran kalarak izledim. Mistik bir yaklaşımla doğa ve insanın sonsuz savaşını anlatan bu filmi izlerken ister istemez doğanın hayatımızdaki önemini düşündüm. Acaba bu amansız savaş bir gün barış içerisinde çözülebilir miydi? Yaşadığımız çağ itibariyle sanayiden ve teknolojiden vazgeçebilmemiz mümkün görünmezken yerküreye verdiğimiz zararın haddi hesabı yok. Bir nevi elimizdeki bütün imkanları kullanarak, doğayı yapabileceğimizin en iyisini yapmak için zorlarken kendi ellerimizle kıyametimizi hazırlıyoruz. Teknoloji üretmek için artık elimizde hiçbir şey kalmadığında ya da ürettiğimiz teknolojinin hiçbir zaman doğanın yerini tutamayacağını anladığımızda ise her şey için çok geç olacak. İnsan, sanayi devriminden önce doğadan ve getirdiği belirsizliklerden korkardı. Gelişen endüstri ile birlikte bu durum değişti. Silahların icadıyla ve sanayinin ormanın içlerine bile girmesiyle birlikte endişelenecek bir şey kalmamıştı. Doğanın tek ve gerçek efendisi artık insanoğluydu. İstediğini yapabilir, diğer canlıların yaşamlarını yok sayabilirdi. Film, bu dönüşümün ne kadar vahşi bir şekilde gerçekleştiğini oldukça çarpıcı bir şekilde anlatıyor. Demirden silah üretebilmek adına ormanın ruhunu öldüren insanlar, başlarına gelen her türlü sıkıntıya katlanmak zorunda kalıyorlar. Günümüz insanın da başına gelenler bunlardan farksız değil. Doğanın bir parçası olduğumuzu unuttuğumuzdan günden beri pek çok sorunla uğraşıyoruz. Daha önce tıp literatürde olmayan hastalıklar, küresel ısınma, çevre kirliliği ve içilecek temiz su ihtiyacı devletlerin hala çözüm getirmekte zorlandığı problemlerin başını çekiyor. Çözüm şu andan itibaren insanoğlu olarak tüketmeyi tamamen bırakıp, ilk insanlar gibi yaşamamız mıdır? Elbette, bu mümkün değil. Doğaya verebileceğimiz maksimum zararı yüz yıllar içerisinde zaten vermiş bulunmaktayız. Hali hazırda buzulları eritecek, iklimleri ve mevsimleri değiştirebilecek kadar büyük bir tahribat yaratmışken, böylesine radikal bir değişimin olumlu sonuçları ancak yüzlerce yıl içerisinde gözlemlenebilir. Peki, elimizdeki gelişmiş teknolojiyi doğa için kullanmayı denesek? Aralıksız tohum ekebilecek, fabrikaların bacalarından çıkan gazın içeriğini kontrol edebilecek, insanlara doğanın tahrip oluşunun getireceği muhtemel tehlikeleri anlatabilecek teknolojiye sahibiz. Eğer elimizde var olan teknolojiyi ve bilimi, sadece tüketmek ve yok etmek yerine değil eş zamanlı olarak üretmeye de çevirebilirsek, insanlığın kaderini değiştirebilmemiz mümkün. "Kaderinizden kaçamazsınız ama onu karşılayabilirsiniz." (Miyazaki) diyor Ashitaka filmde. Gelişen uygarlığın elbette doğayı çıkarları için yönlendirmesi olası bir durumdu ama tükettiğimiz kadar üretmediğimiz için var olan denge bozuldu. Dengeyi bulmak, yaşamın temeli olan doğanın devamı yine insanoğlunun elinde. Doğanın amansız düşmanı olmak yerine, kendimizin de doğanın bir parçası olduğunu çok geç kalmadan fark etmeliyiz. Doğa varlığını hiçbir zaman insanoğluna borçlu olmadı ama ona gelebilecek en ufak bir zarar bile bizlerin hayatını alt üst edebilir. Sahip olduğumuz teknoloji bizi yok etmemeli, gerçek amacına yönelik olmalı yani geliştirmeli. Dünyamıza gereksiz yere verdiğimiz zararlar yüzünden sonumuzu hazırladığımızı şimdiden görebiliyorsak, yaşadığımız çevrenin kirliliği sağlığımızı bozuyorsa, ormanlar artık kendilerine ancak şehirlerin dış kesimlerinde yer bulabiliyorsa bu gidişe bir dur demeliyiz. Bu değişiklik, hayatımızı tamamen değiştiren radikal bir değişiklik olmak zorunda değil. Eğer tükettiğimiz kadar hızlı üretebilir, ürettiğimizi de çeşitli şekillerde geri dönüştürür bir de bunda kalıcılığı yakalarsak, insanın ve doğanın isteklerini dengeleyebilir, ortak bir paydada buluşabiliriz.