Sınırlara Bağlı Kalma

Bir insan doğduğu millete ne kadar bağlı olmalı? Sırf o topraklarda doğdu diye varını yoğunu ortaya koyup o ülke için ölmeli mi? Bin yıllardır süre gelen bir anlayış var aslında. Eğer bir ülkenin suyunu içiyor, aşını yiyor, toprağını ekiyor, havasını soluyorsan; o ülke için ölebilmesin düşüncesi mevcut. Ancak bu tarz düşünceler her zaman olumlu bir sonuca varmıyor bence. Her devletin, her ırkın ve her ülkenin vazgeçemediği ve günden güne de körüklemeye çalıştığı bir akım bu. Bizim ülkemizde de bu tip şeyler yaşandı ve bu sadece son yüzyılın mevzusu değil. Bin yıl önce de vardı milliyetçilik, bin yıl sonra da olacak. Liah Greenfeld'in yazmış olduğu Milliyetçilik: Moderniteye Giden 5 Yol kitabı milliyetçiliği, iyisiyle ve kötüsüyle, derin bir şekilde işlemiş. Ancak bence herkes için, kabullenmesi gereken en doğru görüş bu değil ve daha evrensel olmak zorundayız. Bu millet, onlarca devlet, binlerce darbe ve ihtilal ve sayısız devlet başkanı gördü. Ancak birçok kişinin birleştiği ve tek kuvvet olduğu şey her zaman Türk olma olgusu oldu. Milliyetçilik, Türk insanı için yıllardır süregelen ve bizi bir bakıma birbirimize bağlayan bir kavram oldu. Belki de bu sayede tüm kıtalara hükmeden bir imparatorluk oluşturabildik ya da sırf milliyetçilik duygusundan ötürü Kurtuluş Savaşı'nı kazanabildik. Ancak böyle gurur duyabileceğimiz olayların yanı sıra, bir de bizi ve milletimizi üzen olaylar da yaşanmadı değil ve onların sebebi de yine milliyetçilik duygusunun bir tarafta baskın olmasından kaynaklıydı. Sağcısından solcusuna, güneylisinden kuzeylisine, köylüsünden şehirlisine herkes, bu ülkenin refaha ermesi ve gelişmesi için uğraşıyor fakat yöntemleri birbirinden değişik. Son yılların en kanlı ve büyük olaylarından biri, 1980 darbesinin de çıkış noktalarından biri olarak gösterilen ve ülkeyi kana bulayan, ardı arkası kesilmeyen 'sağ sol' çatışmaları ve kavgalarıydı. Bunun temelinde de her iki tarafın da bu millet için ortak bir amaç için uğraştıkları fakat yöntemlerinin farklı olduğunu, büyüklerimin bana anlattıklarından çıkardım. Ancak yeni yüzyılın ve gelişmiş teknolojinin getirdiği düşünce yapısıyla milliyetçilik akımı ne kadar işlevsel kaldı tartışmaya açık. İşte bu yüzden -yeni yaşam biçiminden dolayı- insanların milliyetçilik gibi küçük çaplı akımları bırakması gerektiğini ve olaylara daha geniş perspektiften yaklaşmalarını düşünüyorum. Artık daha geniş yaşıyoruz. Millet kavramı neredeyse ortadan kalkacak. Geçmişte bu kavrama tutunmak ve ona göre yaşamak kolaydı, ancak günümüz dünyasında buna gerek olduğunu sanmıyorum. Çünkü artık herkes her yerde... Ankara'da olan bir olay saniyeler içinde Pekin'de duyulur oldu ve artık bu kadar üstün yaşarken, insanların algısının kendi milletlerini savunmak ve milliyetçilik gibi bir kavrama tutunmak kadar düşük olabilmesi beni üzüyor. Yani her ne kadar Greenfeld, milletçilik akımını modernize ederek anlatmış olsa da bu durum, kısa bir süre sonra varlığını yitirecek. Birçok siyaset bilimci veya sosyal bilimci, artık küreselleşme dedikleri ve tüm dünya milletlerini ortak gördükleri bir akıma yönelmiş durumdalar. Benim için de en mantıklı ve doğru gelen şeylerden birisidir bu. Çünkü artık bir şeyler üretmek istiyorsak bunu birkaç bin kilometre karelik bir alanı düşünerek yapamayız. Evrensel olmalı ve dünyanın öbür ucundaki insanların düşüncesini de ölçüp biçerek yapmalıyız. Günümüz dünyasında milliyetçilik düşüncesi o kadar da baskın olmamalı. Artık "ülken ve milletin için fethet ve yönet" mantığını bir kenara bırakmalı ve dünya milleti olma yolunda ilerlemeliyiz. Bunu sadece Türk milliyetçiliği üzerinden düşünerek de söylemiyorum. Fransalısı, Ugandalısı, Kanadalısı, Pakistanlısı... Eğer küresel olmak istiyorsak sınırların ötesine geçmeyi tüm dünyaca bilmeliyiz ve modern dünyanın bizden beklentisinin, kendi milletin için çalış ve üret olmadığının farkına varmalıyız. Ve bana kalırsa insanoğlu artık bazı şeyleri daha evrensel ve bütün olarak görmeyi öğrenmeli ve ilkel akımları bir kenara bırakmalı.