Wagner'in Hikayesi Gözlerimi Açtı.

Bir gemi batarsa ne olur? Bu olaya bir facia denir. Herkes üzülür. Kalan sağlar hikayelerini anlatır, yaşanılanların korkunçluğunu. Haber araçları yorumlar yapar; olay hakkında uzman kişiler yapılan hataları, pişmanlıkları dile getirirler. Sorumlular yargılanır. Peki ya bir gemi batırılırsa? Buna sebep olan devletler yüzlerce masum insanın canına kıymayı haklı gösteremedilerse? Unutulur, unutturulur. Her devlet katildir ve bu durumda o her devletin kendi cinayetlerini nasıl örtmeye çalıştığı en iyi şekilde gözlenir. 1941 Struma Olayı'nda da farklı bir şey olmamıştır. Bu olay hakkında ben de hiçbir şey bilmiyordum. Bir kez bile adını duymamıştım bu olayın. Adını duymuş olsaydım bile muhtemelen önemsemezdim. "Tarihteki bir gemi kazası, olmuş bitmiş, ölenler huzur içinde yatsın." deyip geçiştirirdim herhalde. Ancak iyi bir yazarın konuyu çok iyi işlemesiyle ve o olaydaki duyguları insanlara aktarması kişinin bakış açısını çok ciddi bir şekilde değiştirebiliyor. "Serenad"dan bahsediyorum. Zülfü Livaneli'nin yazdığı harika kitaplardan biri. Olayların İstanbul'da geçiyor olması ve benim bu kitabı İstanbul'a giderken okumaya başlayıp İstanbulu gezerken bitirmiş olmam da beni etkilemiş olsa gerek. Sonuçta yaşanılanları okumak kadar yaşanılanları görmek, yaşanılan yerlerin içinde bulunmak, yaşanılanların olduğu yerde yaşamak da insana o derin duyguları yaşatmakta çok önemli. Prof. Maximilliam Wagner'in onca yıldan sonra gelip gördüğü yerleri ben de kendi gözümle görmüş oldum. Bu, anlattığı ve kitapta geçen Struma felaketinin ne kadar gerçek olduğunu bana hissettirdi. Bir insanın hayatının aşkını nasıl kaybettiğini, açıkta demirlemiş gemide yıllardır görmediği eşinin onu beklemesine rağmen ona nasıl ulaşamadığını yüreğim burkularak okudum. 87 yaşında bir adamın ölümüne çok az kala, 50 yıl önce bir gemi kazasında kaybettiği sevgilisini son kez ziyaret edişini gördüm. Bu beni çok etkiledi ve eğer kitabı okumamış olsam hiç ilgilenmeyeceğim bir konuyu hiç de olsa biraz araştırmaya teşvik etti. Sonuçta en azından öğremeliydim; Maximilliam Wagner gerçek mi? Bu olaylar geçekte yaşandı mı? Yoksa olanların hepsi kurgulanmış mıydı? Araştırmalarımdan anladım ki Struma gerçekti. Olaylar gerçekten olmuştu. Maximilliam Wagner ve eşi Nadia kurguydu elbet ancak bunu öğrenmem hislerimi değiştirmedi. Çünkü bu olay gerçekten yaşanmıştı ve onlar yaşamamış olsa bile onlar gibi o gemide olan yaklaşık 800 yolcu bütün bu olayları yaşamıştı. Hiçbir devlet tarafından kabul edilmemeyi; açık denizde hayvanların bile yaşamayacağı, pis, bozuk, yetersiz bir gemide canları uğuruna 9 hafta boyunca barınmayı; 9 hafta sonunda da bir Rus deniz altısı tarafından katledilmeyi yaşamışlardı. Aklım almamıştı. Nasıl olmuş da Karadeniz'in ortasındaki ağzına kadar insan dolu bir gemiyi , bir ya da iki devlet değil, bütün devletler belirsizliğe hiçliğe, ölüme, terk edebilmişti. Hele Türkiye, vatanım, nasıl böyle bir vicdansızlık yapabilmişti kıyısına umut ve çaresizlikle gelen bu gemiye? Tabi ki 2. Dünya Savaşı'ydı cevap. Devlet adamları savaşa girebileceklerinden korkmuş, Almanya'nın baskısı ile gemiyi reddetmişlerdi. Üstüne üstlük olay örtülmeye çalışılmış, önemli bir şey olarak görülmemiştir. Dönemin başbakanı Refik Saydam "Türkiye başkaları tarafından arzu edilmeyen insanlara mekan olamaz." demiştir. Struma için ilk resmi anma dönemi de 24