Ölümü Anlamak

Bir gün mutlaka öleceğinizi sık sık düşünür müsünüz? Ya da ölümünüzün nasıl gerçekleşeceğini? Şu an rahat rahat içinize çektiğiniz nefesi bir gün zar zor alacağınızı, sonra da hiç alamayacağınızı hiç düşündünüz mü? Hepimizin bir gün bu "iki kapılı hanın" çıkış kapısına varacağımız malum. Peki, bu ölüm gerçeğini kabullenebiliyor muyuz? Aslında bu sorunun cevabı belli: Kabullenebilsek böyle yaşamayız ya! Hepimiz öleceğimizin farkındayız da, ölümün ciddiyetini aklımızın ucuna dahi getirmeme gayreti içerisindeyiz. Ölümü tiye alıyoruz. Öyle ki, ölüm bizim gibi refah içinde yaşayan insanlar için bir eğlence aracı olmuş. Filmlerimizin başrol oyuncusu haline gelmiş "Ölüm". Hani bir komedi filminde ölüm üzerinden espriler yapılır da kahkaha ile güleriz ya, sanki sadece filmlerdekiler ölümlüymüş gibi. Mesela bir komedi filminde gerçekleşen saçma bir ölümü izlerken yanımızdakine "Pisi pisine gitti niyazi" deyip gülebiliriz; ölen karakterin yerine kendimizi koymadan, sonumuzun o karaktere benzeme ihtimalini düşünmeden. Sonuçta atalarımız demiş ya "Ölenle ölünmez" diye, biz de bize söylenileni yapıp yaşama tutunuyoruz işte! Bir süre önce izlediğim Şanslı Slevin adlı bir filmde kan davalısı olan iki karakter dikkatimi çekmişti. Bu iki karakter birbirlerinden korkmalarından mütevellit, karşı karşıya inşa etmiş oldukları binalarından yıllar boyunca ayrılmadıklarını söylüyorlardı. Sırf ölümün korkusuyla, kendilerini taş duvarların arasına hapseden bu iki karakter, ölüm korkusunu tasvir ediyordu. Bu bilhassa, refah seviyesi yüksek olan toplumlarda monoton ve sakin bir yaşam süren insanlara son derece uzak bir figürdür. İşten eve, evden işe giderek yaşayan; sessiz ve sakin bir vaziyette yaşayan insanlar nasıl ölümü düşünebilir ki? Kendimizi bu süslü hayatın kollarına bırakmışken, dünyanın farklı bölgelerinde yaşayan ve sürekli ölüm tehdidi altında bulunan insanların sürekli ölüm korkusu ile yatıp kalkan düşünce yapısına nasıl sahip olabiliriz ki. Belki onlar gibi genç yaşta, sefalet içinde tanışmayacağız ölümle ama mutlaka öleceğiz biz de. Sanki hiç ölmeyecekmişiz gibi üzerine titrediğimiz her şeyden koparacak bizi ölüm. Para-pul, makam-mevki, çoluk- çocuk, dost-düşman ne varsa veda edeceğiz. Fakat öyle ani bir veda olacak ki doya doya vedalaşamayacağız bile arkamızda bıraktıklarımızla. Cahit Sıtkı Tarancı'nın bir şiirinde "Yaş 35 yolun yarısı" deyip yolun diğer yarısını 11 senede tamamlaması gibi ölüm ile ilgili hesaplarımız tutmayacak belki de, "Daha önümde uzun bir ömür var" deyip yapmamız gerekenleri de yapmak istediklerimizi de yapamayacağız ruhlarımızın bizden habersiz bedenlerimizden ayrılıvermesiyle. Aynı, tüm ödevlerini son güne bırakan öğrencinin yetiştiremeyeceğini anlayıp yapmaması gibi yapamayacağız istediklerimizi. Yapmamız gereken şey ölümün farkına varmaktır, sürekli ölümü düşünmek değil. Sürekli ölümü düşünmek çıldırmanın eşiğine getirir insanı. Çünkü bir gün yerine her gün ölmek istemez kimse. Yaşadığımız hayatı zehir etmek olur sürekli ölümü düşünmek. Öte yandan ölümü yalnızca son nefeste hatırlamak da uğruna yaşadığımız, sanki hiç ölmeyecekmişiz gibi tükettiğimiz ömrü boşu boşuna harcadığımızı hatırlatarak son nefesi zehir eder bize! Eğer ölümle ilgili farkındalık geliştirirsek her günü doya doya geçiririz. Mesela bu farkındalıkla, ölümümüzün uzun ve acı verici bir süreç olmaması için sağlıklı yaşarız her günü. Diğer yandan; aşık olarak, eğlenerek, öğrenerek, keşfederek hayatın güzelliklerinden istifade ederiz. Bizi birer ölümsüz haline getirecek eserler bırakırız dünyaya. Kimi sanatını, kimi bilimini, kimi de evladını bu dünyaya miras bırakır. Kısacası, bir gün öleceğimizin farkında olmak, hem hayatı dolu dolu yaşamamızı hem de öldükten sonra iyi bir iz bırakmamızı sağlar.