PANTANAL

Pantanal, Kaynak: Yeryüzü (BBC), III. Bölüm Tatlı Sular Yarışan değil yarıştıran olmayı seviyorum çok küçük yaşlarımdan beri. En çok da canlı varlıkları kendi belirlediğim kriterler doğrultusunda yarıştırıp kazananı izlemekten hoşlanıyorum tüm olan bitene tepki verebildikleri için. Tüm senaryosu her biri eşsiz yeteneklere sahip akılalmaz çeşitlikteki canlının rekabeti üzerine kurulu doğa belgeselleri bir şölene tanık oluyormuşçasına tatmin ediyor beni bu yüzden. Beni kendisinden bahsettirecek kadar heyecanlandıran, benim için tüm bu rekabet şöleninin doruk noktası sayılabilecek Pantanal adında özel olarak anlatmak istediğim bir yaşam alanı var. Döktükleri tüy sayısını kıyaslayarak ödüllendirdiğim iki muhabbet kuşum vardı ilkokula başladığım zamanlarda. Kıyaslamaktan, birini diğerinden bir şekilde daha öne çıkarmaktan, kendimce bir rekabet oluşturmaktan ayrı bir zevk alıyordum. Büyüdükçe iskambil kağıtlarından oluşturduğum bir çeşit labirente muhabbet kuşlarımı koyup hiçbir kağıdı devirmemek şartıyla çıkışa ilk ulaşanı severken diğerini kafese koymak gibi enteresan testler yapar hale geldim. Kazananı ödüllendirmek adil ve cömert olduğumu düşündürürken fazlasıyla tatmin ediyordu beni. Arkadaşlarım, ailem ve hemen hemen bu olaya şahit olan herkes acımasızca bulurdu bunu. Onların anlayamadığı şekilde belki yarışan iki özneye bakan üçüncü göz olmak beni özel hissettiriyordu ya da kendi kurallarımla yönettiğim bir rekabet dünyasının tanrısı olduğumu düşündürüyordu. Nedenini tam olarak anlayamamış olsam da o zamanlardan beri bu tarz bir rekabet oluşturmayı bir rekabete girmekten daha çekici bulurum. Kurallarını ben belirlememiş olsam da doğadaki amansız rekabet de böyle çekici geliyordu bana doğa belgeselleri izlemeye başladığımda. Tek amaçları nesillerini sürdürmek olan onca canlının av avcı ilişkisi içerisinde birbirlerine üstün gelmek için geliştirdiği gösterişli taktiklerine ve hiç bitmeyen enerjilerine tanık olmak fazlasıyla doyuruyordu beynimin bir şeyleri yarıştırmaya meraklı bölümünü. Esas öğünümü ise bu canlı dinamizminin yeryüzünde belki de en yoğun yaşandığı el sürülmemiş yemyeşil Amazon ormanları arasında kalmış, başka hiçbir yerde eşi benzeri olmayan görkemli canlı türlerine ev sahipliği yapan bir sulak alan olan Pantanal oluşturmuştu onu ilk defa Yeryüzü belgeselinde keşfettiğimde. Kuşlarımın ve yarışmalarıma, testlerime konuk ettiğim diğer küçük canlıların özellikleri alışıldıktı. Bir süre sonra nasıl tepki vereceklerini bile tam olarak tahmin edebilir hale, hatta o tepkileri direkt kendim kontrol edebilecek hale geliyordum. Pantanal'da ise olaylar farklıydı. Sadece Pantanal'ı izlemek ve araştırmak bile bana o doğal ortam rekabetlerindeki tahmin edilemezliği, sürpriz faktörünü tattırıyordu. Tüm gününü bir gölün altında pusu kurarak geçirip tek bir kaşık ağızlı iri kuşu ağaçtan düşürerek karnını doyurmaya çalışan büyük timsahlara rağmen hiçbir şeye aldırış etmeden yavruları için uçan balık kapmaya çalışan kaşık ağızlar vardı mesela Pantanal'da. O uçan balıkların da kaçmaya çalıştığını düşünürdünüz ama onlar da kendilerinden daha küçük balıkları kovalıyordu aslında. Tıpkı o küçük balıkların da gruplaşamayan karidesleri kovalaması gibi. Besin zincirinde yukarıdan aşağıya zincirlemesine uzanan bu kovalama ve bu kovalamanın doğurduğu kıpır kıpır bir rekabet vardı. Bunun her bir anından zevk alıyordum kitlenmiş şekilde dururken belgeselin karşısında. İşlerin çirkinleşmeye, kanlılaşmaya ve hareketlenmeye başladığı anlarda ekrana bakmamaya çalışırdı beraber izlediklerim. Ne yazık ki bu yüzden belgesele çok odaklanamazlardı Pantanal'da genelde işler tam olarak böyle yürüdüğünden. Hiçbiri itiraf edemese de insanların çoğu gibi onlara göre de doğanın gerçekliği doğaya kalmalı, biz insanlar sürekli şirin kısımları görmeliydik. Benim için o mücadelenin kazananını görmenin ne anlama geldiğini bilemezlerdi elbette. Ortamdaki ateşli rekabetin kendisi kadar rekabeti sonuca ulaştırıp günün kazananını belirlemek de tatmin ediyordu beni. Galip belirlenmeliydi ve Pantanal bu konuda hiç hayal kırıklığına uğratmıyordu beni. Durum öylesine tatmin ediciydi ki Pantanal'da sadece bir galip olmazdı çünkü sadece bir yarışma yoktu. Birden fazla avcılık yarışması birden fazla rekabet ortamına yol açardı ve bu da birden fazla galip demekti. Galip olmak için kamuflajdan felç eden zehirlere kadar çeşitlenen doğal silahları birbirlerine karşı kullanan canlılar ancak süper kahraman filmlerinde görülebilecek bir yetenek gösterisi izliyormuşum gibi bir coşku uyandırırdı içimde. Tüm bu olağanüstü yetenekler arasında her bir bölgenin galibini görmek ve aşama aşama onun nasıl kazandığını izlemek beni duygusal doygunluğa ulaştıran bir deneyimdi. Balta girmemişliğinin bozulmasını hiç istemesem de Pantanal'ı doğrudan gözlerimle izlemek için bir fırsatım olmasını isterdim. Her şeye değeceğini düşünsem de muhtemelen bir kere girdikten sonra oradan canlı çıkamazdım. Rekabetten zevk almama rağmen iyi bir rekabetçi sayılmazdım çünkü Pantanal'ın sakinlerine kıyasla. Gerçek mücadeleleri yaşatmaya ve izlemeye olan tutkum Pantanal'ı benim için böylesine olağanüstü bir yer yapıyordu işte. Bakmasını bildiğinde insan, tüm olağanüstü filmlerden daha olağanüstü bir gerçekliğin, doğanın içinde yaşadığını görebilirdi aslında.