YALNIZLIK VE BİRLİKTELİKLER YAHUT SEÇİŞLER VE VAZGEÇİŞLER

"Sözün bitim yerini olay ya da konu seçmez, söz seçer. Başlangıcını da olduğu gibi." (Asaf, 76) Şiiri aza indirgeme ustası, bir kelimeye bin anlam yükleyen şair Özdemir Asaf böyle yazmıştır "Dokuza Kadar On"un ortalarına doğru. Bu kitaptaki şiirler okunduğunda hemen anlaşılabilmeleri olanaksızdır. Beklemek, sindirmek gerekir ikilikleri, dörtlükleri içe ve sindirilen yere doğru bir yolculuğa çıkmak gerekir ki okurun içi şairin içiyle bağdaşsın ve insan sade kelimelerden böylesine kült cümleler oluşturabilmenin sırrına vakıf olabilsin. Özdemir Asaf şiirlerini kısa ve yoğun bir dille yazar, bir kelimeye bin anlam yükler yüklemesine fakat anlatmaya çalıştığı varlık herkesçe aşina olunan bir varlıktır, insanoğludur. İnsanı tüm yönleriyle görebildiğimiz bu kitapta, bu karmaşık varlığın en çok vurgulanan yanı yalınlığı ve yalnız oluşudur. Zaten insan denilen varlığa anlam katan öncelikle onun kendi yalnızlığı ve bu yalnızlığındaki duruşu, sonra da başkalarıyla olan birlikteliği değil midir? İnsanın tüm hayatı yalnızlık ve birlikteliklerden meydana gelmez mi? " ... Bak yüzüme, bak sözüme, Dünya kaçtı gözüme; Çıkamaz."(Asaf, 21) Her insan bir dünyadır aslında ve bu üzerinde yaşadığımız dünya her insandan birer iz taşır. Dünyada olup biten ne varsa insanın öncelikle içinde yankı bulur, sonrasında dışına yani sözlerine yahut davranışlarına yansır. Doğumlar vardır yeryüzünde bir o kadar hatta belki daha fazla ölümler... Doğumlarda sevinci yaşar insan ve bayramı aynı zamanda içinde, ölümlerde hüzünlerin en karası dağlarken içini, gözlerine kaçan dünya tam da bu anlarda doldurur onları yaşlarla. Diğer bütün duygularda da bir içte yaşanılan taraf bulunur, bir de dışa vurulan taraf. İşte yalnızlık hep ilk tarafı yaşamaktır her duyguda, yani bir bakıma tüm duyguların insanın içinde başlaması ve orada bitmesidir. "Yalnızlık paylaşılmaz.. Paylaşılsa yalnızlık olmaz." (Asaf, 96, 97) Şairin yalnızlık için koyduğu tek koşul onun paylaşılmaması koşuludur. Yalnızlık tanımının geri kalan kısmının küçük betimlemelerini yapıp onun nasıl yaşanması gerektiği konusunu okura bırakmıştır. Yalnızlık konusunda bir tanım yapmak gerekirse eğer, sanıyorum ki tüm tanımlar eksik kalacaktır, fakat yalnızlığın bir seçim olduğu çoğunluğun onayını alabilecek bir gerçekliktir. Yalnızlık bir seçiştir ve bilindiği üzere her seçiş bir vazgeçiştir. İnsan yalnızlığı seçtiğinde, yaşayabileceği birlikteliklerden de vazgeçmiş demektir. Yapılan bu seçim her zaman mutluluğu getirmeyebilir fakat unutulmaması gereken bu seçimin bilinçli yapıldığıdır. Sonucunda pişman olunabileceği ihtimali göz önünde bulundurularak yapılan bu seçim birçok sorumluluğu ve fedakarlığı da beraberinde getirir. İnsan yalnızken, tek kişi gibi yaşayabileceğini düşünüyorsa yanılıyordur çünkü yalnızlık tek bir insana dev bir kalabalık misyonunu yükler, yükler ki yalnız birey yaşadığı hayatın her alanına yetebilsin ve vazgeçtiği birlikteliklerin getirdiği eksiklikleri kapatabilsin. "Yaşam öyküleri, sanıldığınca karışımsız değil, karışımlıdır. Her bir yaşam öyküsü öbür yaşamların parçacıklarıyla tamamlanır." (Asaf, 88) Yalnızlığa yaptığı vurgunun yanı sıra, yaşam öykülerinin her zaman diğerlerinden izler taşıdığını da söylemeden edemez şair. Sahiden herhangi, basit bir yaşam diğerini tamamlayabilir mi? Herhangi bir yaşam öyküsü bir diğerini tamamlayabilecek güce nasıl ulaşabilir? Bu soruya verilebilecek en güzel yanıt, bir insanın öncelikle kendi yaşamının hakkını vermesi gerektiğini içermelidir. İnsan önce kendi yaşamını mükemmele yakın hale getirmeye çalışmalıdır. Bu uğraşında gerekirse uzun yıllar yalnızlığı tatmalıdır, eğer bu kişi yalnızlığıyla barışıksa onun için söylenecek bir söz yoktur. Fakat daha kendi yaşamındaki sorunların üstesinden gelemeyen ve kendine tahammül edemeyen bireyin bir diğerinin hayatına giriş lüksü yoktur. Elbette ki hayatların birbiri ile kesişmesi somut bir şekilde durdurulup devam ettirilebilen kavramlar değildir çünkü yalnız bir insan bile hayatının birçok yerinde diğer insanlarla iletişim halindedir. Fakat bir başkasının hayatını tamamlamak ve onun yaşamına yük olmak arasında büyük bir fark vardır. Kendisini bir diğerinin hayatını tamamlamaya hazır hisseden hatta diğerinin yükünü de omuzlayabileceğini düşünen birey adımını birlikteliğe atabilir. Henüz kendisine yetemeyen bireyin herhangi bir birlikteliğe atacağı adım, getireceği heyecandan çok yaşama sevinci götürmez mi? Her okunduğunda ayrı bir tat alınan Özdemir Asaf şiirleri, insanın yalnızlık ve birliktelik karşısındaki tavrının da en güzel özetini yapmıştır. Hayatta her şey, her durum, her seçiş ve aynı zamanda her vazgeçiş de insan içindir. İnsan yaratılışı gereği seçimler yapmak, vazgeçişlerde bulunmak ve hayatının her alanında bu iki keskin durumun sonuçlarına katlanmakla yükümlüdür. İnsanoğlu, kendisi için doğru olan seçimleri yapmaya ve vazgeçişlerinden en az yarayla kurtulmaya çalıştığı müddetçe olgunlaşacaktır ve hayatta hak ettiği ya da hak ettiğini düşündüğü mutluluğa da bu sayede ulaşacaktır.