Algıladıklarımızın Ötesi Ne Olabilir?

' The Matrix ' filmini ilk izlediğimde sadece 9 yaşındaydım. Böylesi bir felsefeyi anlamak o andaki ben için imkansızdı. Hatta böylesi bir başyapıta saçma diyecek kadar ileri gitmiştim. Yıllar sonra amcama bu film hakkındaki fikrini sorduğumda dünyanın en iyi bilim-kurgu filmi olduğunu söylemişti. O kadar sene sonra ilk defa izliyor gibi izledim ve şok oldum. İnançlarının engellemesine izin vermeden izlediğinde bu filmin sadece bir film olmaktan çıkıp çığır açtığını görmek çok da zor olmasa gerek. Yapay zekanın bulunmasından sonra insanın ve yapay zekanın birbirlerine nasıl karşılık vereceklerini herhalde herkes düşünmüştür. Hep robotların dünyayı ele geçireceği söylendi ama nasıl olacağını kimse düşünmedi. Bu yüzden bu film bir başyapıttır. Beynin de organik bir bilgisayar olduğunu düşünürsek, bilgisayar programında yaşamak fikri ayrı bir anlam kazanıyor. Uyuduğumuzda gördüğümüz rüyanın gerçek olmadığını sadece uykudan uyanırsak anlarız. Ama eğer o rüyadan hiç uyanamazsak ne olur? Bu film o rüyanın o kişi için gerçek olacağını söylüyor. Bilim-kurguyu bir kenara bırakacak olursak bu filmin gerçekte olabilirliği çok yüksek. Bugünlerde bilim insanları yapay olarak dokunma hissini oluşturabildiklerini söylüyorlar. Bunu öğrendikten sonra hayata farklı bir gözle bakmaya başladım. Doğru olduğu takdirde biri çıkıp kırmızı ya da mavi hapı seçmemi söylese acaba ne cevap veririm diye. Filmde ne kadar basit anlatılmış olursa olsun gerçeği öğrenmek kesinlikle cesaret gerektirir. Alıştığını bırakabilmek özellikle yaşça büyük insanlarda çok daha zordur çünkü insan ne kadar büyürse alıştığı şeylere o kadar bağlanır ve onlardan kopamaz. İçinde bulunduğumuz bu sistem içimize öyle bir işlemiştir ki çünkü yıllardır emekliliğini bekleyen ama olduğunda eski zamanları düşünmeden edemeyen insanlar haline getirmiştir bizi. Mutsuzuzdur ama bırakamayız çünkü korkarız. Oysa bir çocuğa sorsak merakı ağır basar ve gerçeği seçer çünkü onun kafasını bulandıran bir çevresi ve ön yargıları yoktur. Ben de bunun ayrımına varıp sistemden gerektiğinde vazgeçebilecek kadar ruhumu küçültmem gerektiğini düşündüm. Sonra aklıma bambaşka bir şey geldi. Böyle bir şeyin gerçek olmasını ummaya başladım. Dünyanın bu halinde zalim insanların masum insanlara yaptığı kötülüklerin karşılığının şu anda pek görülmemesi nedeniyle zalimlerin daha da zalim olması düşüncesini, bizi bitki gibi üretip enerji kaynağı olarak kullanan yapay zeka robotlarına tercih etmem. İkincisinde en azından düşman belli ve ayrı varlıklardır ama ilki tam anlamıyla mide bulandırıcı. Kendini tip1 uygarlığının merkezine koymak için aşağılık işler yapan ülkelerin bu yaptıklarının sadece bir hiç için olduğunu düşünmek bana çok daha rahatlatıcı geliyor. Sanırım bu noktada tip1 uygarlığından biraz bahsetmem gerekiyor. Bilim insanları uzayda yaşam ararken gelişmişliklerine göre medeniyet kavramını sınıflara ayırmışlardır(tip1, tip2 ve tip3) . Bir tip1 uygarlığında ( hayal etmek için hayal gücüne çok da ihtiyaç yoktur çünkü günümüze yakındır) dünyadaki bütün doğal olaylar kontrol edilebilir ve dünyada bir süper güç vardır. Bütün dünyada ortak bir dil, kültür ve ekonominin merkezi bir ülke vardır. Dünyayı bir insana benzetirsek bu ülke beyindir. Bilim adamlarına göre dünyamız tip0 ve tip1 medeniyetleri arasındadır. Ülkeler bunun farkında oldukları için bu olayı kendi avantajlarına dönüştürmeye çalışmaktadır ve bunun için her şeytanlığı yapmaktadırlar ki bütün dünya görüyor zaten. Bütün bunların bir hiç için olduğunu düşündükten sonra aklıma bundan çok daha korkutucu ve ürkütücü bir olasılık geldi. Bunu söylemek için filmdeki enerji kaynağına biraz değinmek istiyorum. Filmde robotların gerekli enerjiyi bulamaması için gökyüzünü karartan insanlar bunun yeterli olduğunu düşünüyorlardı. Sonrasında robotlar insanların vücut ısılarını enerji kaynağı olarak kullanıp onları bir bilgisayar programı içinde yaşatıyorlardı. Ya bu kötülüğü bize yapan yine insansa? Yapay zekalı robotlar değil de kendilerine sorun çıkaracaklarını düşündürten insanları bu şekilde kullanan yine duygusuz insanlarsa o zaman ne olacak? İnsanın insana yaptığı kötülük miktarını başka hiçbir canlıda göremezsiniz. Sevgiye verilen değer, insan dışındaki gelişmiş her canlıda çok yakındır. Ama ne zaman ki insanlara gelsek, sevginin ve duyguların bir kusur olduğunu zannedilir. Dünyada kötülüğün olmamasını da istemem çünkü herkes iyi olursa iyiliğin bir değeri kalmaz. Ama iyiliğin değeri o kadar düştü ki duyguları olan bir canlıdan git gide robota doğru gittiğimizi fark edemiyoruz bile. Sonra da diyoruz ki robotlar bizi ele geçirecek. Bence gerek kalmayacak çünkü bizler robot gibi yaşamaya itiliyoruz. Duygusuz, soğuk, sevgisiz robotlar gibi olmaya itiliyoruz farkında bile olmadan.