An Gelir

Edip Cansever gibi hayatımda büyük yer edinmiş bir yazar hakkında ne yazsam eksik kalacağını bildiğimden büyük bir huzursuzlukla başlıyorum yazıma. Onu anlatmanın ve İkinci Yeni hakkında birkaç söz söylemenin kendi içinde barındırdığı çelişkiler olduğunu biliyorum lakin onun anısı daha ağır basıyor. "Yeşil ipek gömleğinin yakası / Büyük zamana düşer/ Her şeyin fazlası zararlıdır ya/Fazla şiirden öldü Edip Cansever" diyor Cemal Süreya onun için; onu tanıma şansına erişmiş ve İkinci Yeni yolculuğuna beraber çıkarak ona uzun yıllar arkadaşlık etmiş kişilerden biri olarak. Edip Cansever, zor ve güzel bir yolculuk olarak nitelendirdiğim bu yeni akımda Turgut Uyar ve Cemal Süreya'dan farklı olarak tiyatroya ve teatral imgelere sıklıkla başvurmayı seçmiş ve yarattığı sahnelerde buna yer vermiştir. Önemli şiirlerinden olan Tragedyalar 'da özlemini duyduğu tiyatro sanatının inceliklerini kullanmayı başardığını rahatlıkla söyleyebiliriz. Belli bir kalıba sığmayan, hiçbir zaman şairin kast ettiğinin tam olarak anlaşılamadığı bir şiirdir Edip Cansever şiiri. Ağır ve alışılagelmemiş imgeler barındırır, sizi bambaşka yerlere götürür ve zihninizde yeni anlamlar oluşturur. Yeni insanlarla tanışırsınız, Yakup, Seniha, Kürk Tamircisi Yorgo hayatınızdaki insanlar haline gelir. Limonluktaki Yangın'a üzülür, her sabah "Ruhi Bey Nasılsınız?" sorusunu sorarsınız içinizden. Bir masanın taşıyabildiklerine şaşırırsınız. Edip Cansever sizi bambaşka bir kişiliğe büründürür, yaşamınızdaki güzellikleri fark etmeye başlarsınız. Onun imgeleri ve kullandığı dilinin sadeliği, şiirlerini eşsiz kılar. İlk bakışta umutsuz, yalnız, karamsar, yabancı ve topluma uyumsuz bir karakter gibi görünür ve şiirlerin aynı olumsuz duyguları barındırdığını düşünürsünüz. Bu kanı, Edip Cansever'i yeterince tanımamış insanların düşüncesidir. Onu daha iyi tanıyanlar aslında şairin naif ve sınırsız bir umudu olduğunu ve bunu dizelerinde sezdirmeyi çok iyi başardığını bilir. "İnsanın insana verebileceği en değerli şey yalnızlıktır." diyebilmek, anlaşılamama cesaretini göstermiş bir şairin kaleminden çıkabilir ancak. Onun şiirlerini okuyan insan kendi içine döner, kendini tanır, insanlara daha farklı bir gözle bakmaya başlar. Ne zaman başka bir şairle tanışsa, onu Edip ile karşılaştırır, ona ihanet ediyormuş gibi hisseder; dönüp dolaşıp yine onda bulur kendini. Edip Cansever okuyan insan kendini evrenin o zor anlaşılan melodisine kaptırır; kendi düşleriyle, bu zamana kadar insanoğlunun çektiği en büyük acılarla tanışır. Bazen tek bir kelime bazen tek bir imge bambaşka bir dünyanın kapılarını açarken kimseye anlatılamayan ve kimsenin anlamadığı duygular paylaşılır. Narin ve duyarlı bir insandır Edip Cansever; Kapalıçarşı'da baba mesleği antikacılığı yaparken, otuz yılını hiç çekinmeden şairliğe adamışken insanoğlunun modern düzende çektiği tüm acıları kendi yüreğinde hissetmiş ve dizelerine aktarmıştır. Bir yere, bir şeye, bir insana ait değildir hiçbir zaman. Zamanın ve mekanın bir noktasında insanlarla tanışma fırsatı bulmuş ve bu dünyaya ateş almaya gelmiş gibi uğramış bir seyyahtır. Bundandır "otel" imgesini sık sık şiirlerinde kullanması ve kendisinin de evden çok otellerde konaklaması. Tamamlanamamış özlemlerin insanı ve şairidir Edip Cansever. Eksik kalmış ve ulaşılamayan aşklar, sevgili gibi koluna girilen yalnızlıklar ve hüzün yüklü günlük telaşlar kokar dizeleri. En büyük aşkı Tomris Uyar'ı "uzun bir yolda yürürken hiç görmemiş", yalnızlığını her zaman yüreğinde taşıma cesaretini göstermiş ve sanki kendi sevgisini, umudunu insanlara aktarmayı, paylaştırmayı tercih etmiştir. Hüznün ve yalnızlığın büyük yoldaşı, imgelerin ressamı ve benim gibi sayısız insanın biricik şairidir. Anlaşılması ve anlatılması uzun yıllar, yaşanmışlıklar gerektirir. Hiçbir zaman kesin olarak da anlaşılamaz zaten ancak bazen an gelir, uzun bir yolda yürürken yanınızda belirir; bir sigara yakar ve siz tam o soruyu soracakken bir bakarsınız almış başını gitmiş. Bir düşünce, bir gülümseme bırakmış şairiniz içinizde ki bu size her zaman yeterli gelmiştir.