Güne Söylediklerim

Sanatın, çağımızda geldiği noktada, üzülerek söylenebilecek bir şey de artık yeni ve kaliteli eserlerin ortaya çıkmıyor olmasıdır. Dünyaya yön veren tiyatro yazarları genelde ülkemizin dışında yaşamıştır. Tanzimat Dönemi'nden sonra ülkemize gelebilme fırsatı yakalamış tiyatroda yazar bulmak çok zor bir durum haline gelmiştir. Ülkemizde elbette iyi yetişmiş yazarlar vardır lakin bunlar hem bir elin parmaklarını geçmeyecek sayıdadır hem de dünyaya yeterince açılamamışlardır. Geldiğimiz noktada anlaşılmıştır ki, tiyatro yapabilmek ve dünyaya söz söylemek adına yazarlara çok ihtiyacımız vardır. Ülkemizdeki sanat kurumlarının eğilimleri de iyi yazarlar yetiştirmek üzerine olmuştur. Murathan Mungan da bu ülkenin yetiştirdiği nadir başarılı insanlardan biridir. Oyunları dünya çapında oynanmış ve büyük ses getirmiştir. Kendisiyle aynı dönemde yaşamış olmaktan büyük şeref duyuyorum. Kendisini yetitiren insanlardan duyduğum övgülerle, nasıl başarılı olduğuna dair süreci çok iyi bilmemle, kendisine hayranlık duymamam mümkün değildir. Ülkemizi yabancılara tanıtmak kısmında da ismini zikretmekten şeref duyduğum ve yaptığı işleri, yazdığı oyunları gururla anlattığım bir sanatçıdır. Bu noktada yazdığı bu yeni kitabı görür görmez son paramı vererek heyecanla aldım ve hiç vakit geçirmeden okumaya başladım. Bu kitap, daha önce yazdığı yazıların bir araya getirilmiş hali fakat bu tarzda yazılmış diğerler kitaplardan farklı olarak dağınık, savurgan bir öykü derlemesi olmamış. Konuşmalarını ve yazılarını belirli bir düşünsel mantık etrafında toplayıp kitap haline getirmiş. Öyle ki, okurken acaba konuşurken ya da öykü yazarken, bir gün bunları kitap haline getiririm ona göre yazayım mı demiş acaba diye düşünmekten alıkoyamadım kendimi. Çağımız sanatçılarının yaşadığı anlatım zorluklarını yaşamadığını düşünüyorum. Bazı yazarlar çağın gerektirdiğince serbest yazım ölçülerine çok fazla inerek edebi bir metin büyüsünü kaybediyorlar bunun bir seçim olduğunu biliyorum fakat benim tercih edeceğim bir durum değil- ama Mungan'ın kelimeleri bir nakış gibi işlemesi edebiyata nasıl önem verdiğini de bir kez daha gösteriyor bu kitabında. Bu güzel eser iki bölüme ayrılıyor; "İstediler Yazdım" ve "Güne Söylediklerim." "İşlerin ve günlerin akışında ansızın çıkageldiğini" söylüyor bu kitabın Mungan. İlk bölümü ise şöyle özetliyor: "Bazen bir kitaba, bir fotoğraf albümüne, bir sergi kataloğuna önsöz niyetine, bazen de bir derginin, gazetenin isteğiyle günün anlamına, hazırladıkları dosya konusuna uygun olarak kaleme alınmış, 'elimdeki iş' diye nitelendirdiğim yazılardır bunlar". İkinci bölüm olan Güne Söylediklerim'i ise şu cümlelerle açıklıyor: "Kitabın 'Güne Söylediklerim' başlıklı ikinci bölümü bazı özel günler nedeniyle yaptığım konuşma metinlerini içeriyor. O gün nedeniyle söylenmiş, o gün için söylenmesi gereken sözleri içeriyor." Belki bunu söylemek doğru olmayacak ama kitabı tam bir sosyalist bakış açısıyla yazmış ve ezilen tüm insanların, elinden geldiğince, sesi olmaya çalışmış. Örneğin, Dünya Kadınlar Günü için yazdığı yazıda kadınların ne kadar değerli olduğunu, onları nasıl üst sınıfa çıkarabileceğimizi falan değil de toplumda ne kadar ezildiklerini, hor görüldüklerini, erkek hegomanyasının onları nasıl etkilediğini çok iyi bir şekilde ortaya koymayı başarmış ve buna bir de çözüm yolu sunmuştur. Kendisine çok özel bir saygı duyduğum için mi bilmiyorum ama bir insanın sanatın neredeyse her dalında başarılı olduğunu görmek, imkansızın sınırlarını zorlayabileceğimi anlatıyor bana. Kitabın bir kısmında fotoğraflarla anlattığı hikayeler, bu sanata da yeteneğini ve ilgisini gözler önüne seriyor. Bunun yanında 'Ezidlerin' hikayesini anlattığı bölümde çektikleri acıları, işkenceleri, çileleri öyle anlatmıştı ki bir an yerimden kalkıp buna dur demek için bir şeyler yapmak geldi içimden. Kendimi, kendisiyle tanıştığım ve oyunlarını oynayabileceğim, fikirlerini yayabileceğim bir meslek sahibi olacağımdan ötürü şanslı addediyorum. İyi kitapların, dürüst insanlar kadar az olduğu günümüzde böyle güzel bir eserle tanışmak fevkaladeydi. Yazımı Mungan'ın Cumhuriyet Gazetesine yazdığı "Köprüler Çoğalmalı" adlı yazısından bir alıntı yaparak, tabiri caizse bir manifestoyla bitirmek istiyorum. "Türkiye doğusuyla, batısıyla, aslında kendisiyle barışacaksa, demokratik ve laik değerler esası üzerinde yükselen bir arada yaşama kültürü inşa edilecekse, bu ancak köprüdeki kadınların çoğalmasıyla, toplumsal ve siyasal yaşama daha etkin katılımıyla mümkün olacaktır." Ahmet Kılıç