İNTİKAM YOLUNDA YOK OLAN BİR AŞKIN HİKAYESİ: UĞULTULU TEPELER

İngiliz romanının başyapıtları bir çırpıda sayılacak olsa; ilk üçün içinde kesinlikle yer alır şeklinde bir değerlendirmeye tabi tutulması gereken bir kitaptır Uğultulu Tepeler. Klasik ve kült haline dönüşmesinde etken olan faktörlerin ne olduğu incelenecek olursa, ilk bakışta sınıfsal farklılıklar ve bu farklılıkların arasında filizlenen fakat uzun ömürlü olamayan bir aşkın hikayesiymiş gibi görünse de karakter içsellikleri başarıyla yansıtılmış, korkunç bir intikam romanı olmasıdır denebilir. Her insan içinde kendini bulduğu eseri sahiplenmeye, satırlarda gözünü gezdirirken zihninde oluşan imgelerin sıcaklığı kadar yakındır. Bu bakış açısıyla Brönte'nin söz konusu eseri ele alış ve karakterleri kurgulayış biçimi de okuru böylesine yakınlaştırmış, kendisinden bir şeyler bulmasını sağlayarak kitabı kültler listesine taşımıştır. Rüzgarın hiç dinmediği ve bayırlar arasında adeta yaşanmışlıkların öfkesini kusarcasına sesler çıkardığı bir yerde, iki malikane arasındaki ölümcül kavgayla son bulan bir aşktır konu edinilen. Diğer yandan, ana karakter olan Heathcliff incelendiğinde, bir çingene olan küçük çocuğun evlat edinildiği ailede geliştirdiği sevginin sınıfsal farklılıklara takılarak görünmez uçurumlar yaratması ve varoluşun temelindeki sevginin baştan aşağı yıkılarak, yerini maddiyata ve mutsuzluğa bırakmasının geniş bir tezahürünü görmek mümkündür. Kadın doğasının aksine erkeklerin daha ilkel dürtülerle hareket ettiği ve daha sert karakterli olmaya olan yatkınlıkları güçlü bir sembolizme kendini teslim etmiştir. Kibar ve temiz görünüşlü zengin sarışınların aksine, daha sert ve kolay öfkelenen bir yapıya sahip Heathcliff, gönlünü naif ve ince bir kadına kaptırır: Catherine. Bu aşkın onları nelere sürükleyeceğinden habersiz, aynı evin içinde şömineye odun atar gibi her yeni anıyla besledikleri bu sevgilerinin önündeki engelin para olması ve bu sınıf farklılığının günümüzün de popülist yaklaşımı olan davul bile dengi dengine sözünün somutlaşmış örneği haline gelmesi ise Heathcliff'i mahvoluşuna sebebiyet veren acımasız bir intikam duygusuna sürükler. Kitabın kalanında ise bu aşk hikayesine ve Heathcliff'in Catherine'den olma çocuğuna ve Lindon ailesine eziyet etmesine yer verilmiştir. Yukarıda anılan okurun kendinden bir şeyler bulması olgusu ve kitabın günümüzde dahi halen klasiklerden biri olarak addediliyor olmasının ise yegane sebebi, yaşam ve teknoloji ilerlemeye ve gelişmeye devam ettikçe, insani içgüdüler ile hırsların tamamen aynı yavanlıkla tekerrür ediyor olmasından kaynaklanmasıdır. Dünyanın en önemli görülen yerlerinden birçoğu ekonomi-hukuk zıtlaşması ve yakınlaşması ile oluşturulan ve kişilerin insani duyguların yerine daha sığ şeyler hissetmeye yönelmesi sonucunda birçok hissin yerine maddiyatın geçirildiği bir sistematiğe dahildir. Örnek vermek gerekirse, Amerika'daki Wall Street, yıkılması ile borsanın çöküşüne sebep olan ikiz kuleler, siyasetin ekonomi üzerindeki doğrudan bağlantısı ve adaletin günümüzde çoğunlukla parası olanlar için çalışması ilk aşamada sıralanabilir. Mutluluğun küçük şeylerde ve hatta yegane ruhun besini olan sevgide bulunmasını söyleyen ve ruhani felsefeyi, iyiliği ve kalbin huzurunu öncelik tutan Hindu inancının bulunduğu yerlerin sömürülmesi ve parasal açıdan dinin kullanılması da, sınıfsal farklılıkların insani değerlerin çok daha üzerinde bir konuma sahip olduğunu göstermektedir. İnsanoğlunun teknoloji çağına daha çok ayak uydurduğu günümüzde, insanların senede yasal olarak yalnızca iki haftalık bir tatillerinin olması ve ailelerine vakit ayıramayacak kadar çok çalışıyor olması, liberalizm ve özgürlük sloganları altında parası olanın fakirin umudunu sonuna kadar sömürdüğü söz konusu düzende, Heathcliff, Türk filmlerinden de aşina olduğumuz intikam duygusuyla geri dönen "Fakir ama gururlu genç" gibidir. Aşkını sınıfsal farklılıklara, insani duygularını öfke ve intikam gibi sığ duygulara değişen Heathcliff, yıllar sonra fakir ama gururlu genç olarak intikam almak için dönmüştür. Üstelik zengin olma arayışı ile çıktığı bu intikam yoluna, iki evin de sahibi ve yabani olarak dönen bu adam, bütün manevi değerlerini paraya kurban etmiş, kalbi kırık bir adamdan daha fazlasına dönüşmüştür. Abartılı bir tabirle barbar olarak nitelendirilebilecek bu adam, kendi kızını bile intikam yolunda feda eden, aşık olduğunu dile getirdiği kadının bıraktığı yegane mirası olan bu kızı önemsemeyen biri olmuştur artık. Belki de kitabın yıllardır vermek istediği mesaj hep yanlış yorumlanarak, teknoloji ve parasal değerlerin medeniyet değil aksine ilkellik ve barbarlık getirdiği düşüncesi kenara atılmıştır. Tarihe bakıldığında bütün savaşların da para, toprak yahut din yani diğer bir deyişle güç için yapılması da insanların medenileşme çabası altında ne kadar vahşileşebildiğini gösterir niteliktedir. Soluksuz okunan bu kitap bir aşk romanından daha derin anlamlar taşımaktadır ve herhangi bir okurun derinlemesine incelediği Heathcliff'in günümüzde yansıtmayacağı herhangi bir insan yoktur cümlesi de gelişen olaylar ışığında fazla iddialı olmayacaktır.