Sözde Farklı İnsanlar

Her insan kendine özgüdür, birdir, tektir. Peki, gerçekten öyle miyiz? Toplum bize olmamız gerekeni söylerken ne kadar kendimize özgü, ne kadar diğerlerinden farklı olabiliyoruz? En ufak bir aykırılığımız herkes tarafından, ailemiz tarafından bile ayıplanıyorken ne kadar kendimiz olabiliyoruz? Diğerlerinin ne düşündüğü önemli değil diyoruz ya, gerçekten diğerlerinin ne dediğinin önemsemeden hareket edebiliyor muyuz? Bu düşüncelerimizin de davranışlarımızın da hepsini daha küçükken ailemizden öğrenmiyor muyuz, peki niye kendimiz olduğumuzda en çok tepkiyi ilk onlardan alıyoruz? Bunlar Rainbow Rowell'in Eleanor&Park kitabını okurken aklıma gelen soruların bazıları, tabii ki kitabı okudukça soru sayısı bu kadarla sınırlı kalmadı, cevabına ulaşamadığım bir sürü soru oluştu kafamda. En mutlu olduğumuz, kimseyi dert etmediğimiz zamanlar bebeklik zamanlarımız sanırım. Yapabileceğin şeyler zaten motor becerilerin gelişmediği için sınırlı, onları her yaptığında da çevredekiler seni alkışlıyor. Küçücük bebekten ne kadar ne beklenebilir ki bir şeyi yapamıyoruz diye eleştirsinler. "anne" demeyi öğreniyoruz ,"baba" demeyi öğreniyoruz, ilk adımlarımızı atıp ilk defa koşuyoruz ve hepsi için alkışlanıyoruz. Sonra azcık daha büyüyoruz, bebeklikle çocukluk arası bir yerde alkışlar kesilmeye, yerini "Ben sana yapma demedim mi!" sözleri almaya başlıyor. Kızların etek giyip bebeklerle oynaması, erkeklerin sokaklarda koşuşturan yaramaz çocuklar olması bekleniyor. Kendi hayal dünyamızda olanları anlatmaya, yaşamaya çalıştığımızda "Öyle şeyler gerçek değil, normal davran." deniyor, kendimize özgü hareketlerimiz oluşmaya başladığında "Neden diğerleri gibi değilsin.". Biz daha farkına varacak yaşa gelmeden bu yargılar aklımıza işleniyor. Zamanla aslında herkesle aynı olan, sözde farklı kişilere dönüşüyoruz. Eleanor öyle değildi; evet, o da herkes gibi bu sözlerle büyümüştü ama belki yeterli durumları olmadığından belki de kendi istemediğinden herkesle aynı olmuyordu, o kızıl saçlı, kilolu ve tuhaf giyinen kızdı. Hepimizin etrafında en az bir tane bulunan o tuhaf kız. Kitabı raflarda ilk gördüğümden beri "Klasikleşmiş aşk hikayesidir, okumam çok da gerekmez" deyip duruyordum, listede adını görünce de fikrim çok değişmemişti ancak o sıralar uzun zamandır kitap okuyamadığım için "klasik aşk hikayesi okumak iyi gelir, yazısını yazmasam da olur." diye düşündüm. Kitap tıpkı düşündüğüm gibi ortama uyum sağlayabilen oğlanın yeni gelen tuhaf kız Eleanor'la olan ilişkisini anlatıyordu. Yine de bu ilişkinin yanında tuhaf kızın tuhaflıklarının da oğlanın ilk birkaç asiliğinin de çevrelerinden aldıkları tepkileri görebiliyorduk. Demin dediğim gibi "tuhaf kız" Eleanor herkesle aynı değildi, ne görünüşü ne de aile yapısı buna izin veriyordu. Çevrenin tepkilerini gerçekten umursamadan, ya da umursamıyormuş gibi yaparak, hayatına bir şekilde devam ediyordu. Belki de hepimizin yapması gereken şey bunu yapabilmek, kimseyi umursamadan kendimiz olabilmek. Ben o kadar umursamaz olabilir miyim diye düşünüyorum, daha soruyu kafamda tamamlamadan içimdeki sesler susturuyor bu soruyu. "Peki, hayatımdaki en sivri kişi bu kadar rahat bir şekilde kendisi oluyor mu?" diyorum, onun bile "İstiyorum ama yapmayalım, tuhaf olur." dediği zamanları hatırlıyorum. İşte o anlarda, başkalarının düşüncesi kendi isteklerimin önüne geçtiği anlarda "Madem herkesin davranışlarını çevre belirliyor, biz nasıl kendimiz olabiliriz ki." diyorum. Kitabı okuduğumdan beri hepimizin kendimize özgü insanlar olduğumuza inanmıyorum. Sadece aynı kişinin birbirinden biraz farklılaşmış varyasyonlarıyız. O çocukluğa geçiş zamanlarımızda belirleniyor kimliğimiz ve yeni yeni ne yaptığımızı öğrenir halimizle bizim pek bir söz hakkımız olmuyor bu konuda. Hiç birimiz Eleanor kadar tuhaf olup, kendimiz olup, kimseyi umursamıyorum diyerek yaşayamıyoruz; ne yaparsak yapalım o birilerinin diyecekleri hep aklımızda oluyor. "ben umursamıyorum" diyenlerimizin bile öyle ya da böyle içine işlenmiş oluyor bu algılar. Ne yaparsak yapalım "sözde farklı" olmaktan daha ileriye gidemiyoruz.