Farklı Kimlikler, Aynı Durumlar

Bu kitabın, gerçekten dünyada şu an yaşanan kimlik problemleriyle ilgileneceğinin farkında değildim sadece yazarı sevdiğimden dolayı seçtim. Fakat daha sonra seçtiğime memnun oldum çünkü içerdiği konular o kadar geniş ki, on farklı kitap daha yazılabilir. Hayli ince olmasına rağmen, birçok farklı meseleyi içinde barındırmayı başarmış. Asıl mesele olan kimlik konusu, ülkemizde de aşırı hassas bir konu olduğundan, okuyup neden bu problemlerinin yaşanıyor olabileceği konusunda bilgi edinmek gerçekten aydınlatıcıydı. Kitabın dört kısmı var ve ilk kısmında tek bir kimliğe ait olma konusunu ele alıyor ve yazar bunun kendisi için mümkün olmadığını çünkü kendi kimliğini açıklamak için bütün aidiyetlerini sayması gerektiğini söylüyor. Ben de kendisinin bu düşüncesine katılıyorum. Okulda tanıştığım insanlar sürekli nereli olduğumu soruyorlar. Yabancı birine Türk'üm diyebilirim fakat Türklere hangi şehirden geldiğimi belirtmek çok zor, aynı durum ailem için de geçerli. Ben Erzurum doğumluyum fakat babam Sivaslı, annem Erzurumlu. Ben büyürken çok gezdik. İstanbul, İzmir ve Bursa'da uzun süreler yaşadık. Ben ne Erzurum'u ne de Sivas'ı biliyorum. Bir iki kere, bir haftalık ziyarete gittiğim yerlere memleketim diyemem. Aynı durum ablalarım için de geçerli. Ailem şu an Bursa'da yaşadığı için Bursalıyım diyorum ama beni tam olarak açıklıyor mu bilemem. Benimkisi ırk problemi değil fakat bir yerlere aidiyet hissetme konusunda empati yapabiliyorum çünkü şu an kendimi Ankara'ya ait gibi hissetsem de, mezun olup taşınacağım yere de aynı hisleri beslemeye başlayabilirim ve bu yer kendi ülkemin topraklarında olmayabilir. Yazarın kitapta bahsettiği bir başka konu da bununla ilgiliydi, göçmenlik. Sanırım ülkemizdeki insanlar artık bu konuda bazı şeylerin farkına varmaya başladılar. Suriye'de yaşanan savaş nedeni ile ülkemize mülteci olarak gelen Suriyelilere, Türk insanının tepkisi çok değişken. Ben, en başta gerçekten şu anki hallerine çok üzüldüm ve anlayış göstermeye çalıştım. Ülkemizde olaylar geliştikçe benim düşüncelerim de anlayıştan paniğe dönüştü çünkü ülkemizin fazladan iki milyon aç ağzı doyuracak durumunun olmadığının farkına vardım. Hepsi aç açıkta olmayabilir ama ülkemiz kendi açını doyuracak durumda değilken bir başkasının emanetini nasıl besleyecek. Yani bu da demek oluyor ki ya bu mülteciler evsiz dilenciler olacaklar ya da hırsız kaçakçı olacaklar. Kitapta göçmenlik konusunda iki kavramdan bahsediyor. Biri ülkeyi boş bir sayfa gibi görüp, istediğini yapmak ya da gelip ülkenin her şeyine yabancılık hissedip, sonsuza dek göçmen olarak yaşama. Ve kendisi bu iki kavramı da yanlış bulduğunu söylüyor. Gerçi biz Suriyelilerin temelli burada kalıp kalmayacaklarından emin değiliz ama Ortadoğu'da yaşanılan durumlar pek olumlu durmuyor. Eğer iki milyon Suriyeli topraklarımızda yaşayacaksa bir şekilde ortak yol bulunmalı ve herkesin memnun bir şekilde, dışlanmadan, ayrımcılık yaşamadan, yaşayabileceği bir ortam yaratılmalı. Kitapta bolca dinler ve dinin bir kimlik olarak gösterilmesi üzerinde durulmuş. En geniş olarak İslam'ın ilk başta aydın bir din olarak başlamasından ve daha sonra yobazların dini olarak görülmesinden ve bunun tam tersinin Hıristiyanlıkta yaşanmasından bahsetmiş. Yazar Müslüman kökene sahip bir Hıristiyan bu yüzden iki dinin de gereksinimleri ve adetlerini bildiğini düşünüyorum. Fakat kitapta geçen bir cümle sanki Batı'nın gelişimini Hıristiyanlığa bağlamış gibi hissettirdi. "... tek bir sorun var; neden evrim Batı'da bu kadar olumlu gelişti de, Müslüman dünyasında bu kadar düş kırıcı oldu." Bu cümlesi bana, Batı'daki Hıristiyanların sayısının giderek düşmesi ve kendini dinsiz olarak tanımlayan bir neslin ortaya çıktığını hatırlattı. Avrupalılar birbirlerine bakarak farklı kültürler görüp özendiler. Böylece birbirlerini geliştirdiler fakat bu sırada daha büyük bir varlığa olan ihtiyaçlarını, buldukları bazı cevaplardan dolayı kaybettiler. Fakat doğu her zaman İslam bölgesiydi, ülkelerin kültürleri birbirlerininkine benziyordu bu yüzden hepsi ortak kimlik olarak dinleri seçtiler. Benim ailemde de annem ile babam kendilerini Müslüman diye tanımlayabilirlerken, en küçük ablam kendisini dinsiz biri olarak tanımlıyor. Ben de Bilkent'e gelene kadar kendimi annem kadar inançlı bir Müslüman olarak tanımlayabilirdim fakat şimdi Protestan Müslüman diye tanımlamak istiyorum. Hala yüce bir varlığa inanıyorum fakat dinimin gereksinimlerini tamamen yerine getirecek inancı kendimde bulamıyorum. Bu değişim Bilkent'te yaşadığım farklı deneyimler sonrası yaşandı. Aynısı ablam için de geçerli oldu. Avrupa gibi farklı kültürlerden etkilenmeyen İslam dünyasının, batıdan gelen her türlü yeniliğe düşmanca bakması da bu sebeptendir bence. Sadece iki kısmı hakkında konuşabildiğim bu kitap, gerçekten üzerine onlarca makale yazılabilecek konuları içermiş. Bir başka yazımı da bu kitap üzerine yazabilseydim çok güzel olurdu. Kitabın sonunda yazar, torunların yazdığı bu eseri okuyup, bu konuların konuşulmasının bile saçma bulunabileceği bir gelecekte yaşamalarını dilemiş fakat bence bu kitap her zamana ait bir kitaptır ve gelecekte de geçerli olacaktır. Ülkemizde herkesin okuması gerekir.