HAYATA DAİR

Deneme türündeki kitapların bende bıraktığı tat ve iz bambaşkadır. Her deneme okuduğumda benim için başka bir dünyanın kapıları açılır ve farklı görüşlerle tanışma fırsatı bulurum. Montaigne'den başlayarak bu zamana kadar birçok yazarın denemesini okuma fırsatı buldum ve bunları okurken adeta zaman kitapların akıcılığı nedeniyle su gibi akıp geçti. Öteden beri Cumhuriyet gazetesindeki makalelerini büyük beğeniyle okuduğum bu "Dev Çınar'ın" denemesini okumaya başlamak benim için ayrı bir hazzın başlangıcı oldu. Oktay Akbal'ın Yazmak Yaşamak adlı kitabı da bende bıraktığı etki açısından diğer denemelerden farksızdı çünkü kitaptaki her başlık beni başka dünyalara götürdü. Kendimi kimi zaman 1800'lerin Fransa'sında kimi zamanda 1900'lerin Anadolu bozkırında hissettim. Bunların en önemli nedeninin ise yazarın cumhuriyetle yaşıt olup büyük bir tecrübeye ve bilgi birikimine sahip olmasına bağlıyorum. Örneğin yazar bazı denemelerinde Türk Edebiyatının çok önemli isimlerini enine boyuna perde arkasında kalmış halleriyle anlatıyor. Kitapta anlatılan o isimler Oktay Akbal'ın dost meclisini oluşturan insanlar yani yazar kendi arkadaşlarıyla olan anılarını anlatıyor aslında. "Ölüm Bir Şey Yapmaz Orhan Kemal'e." ve "Onger'in Ardından" adlı denemelerde yazar hep kendi arkadaşlarından bahsediyor ve belki de bu arkadaşları hakkında kimsenin bilmediği veya gündeme getirmediği şeyleri mercek altına alıyor. Kitabı okurken daha önce hiç karşıma çıkmayan bilgilerle karşılaşmak beni çok etkiledi. Örneğin "Talipler Yenilmez" denemesinde ünlü yazar Talip Apaydın'ın adını nerden aldığının ilginç hikayesini ve "Virginia Woolf'u Tanımak" denemesinde ise Virginia Woolf'un hayatına kendisinin intihar ederek son verdiğini öğrenmiş oldum. Kitabı okurken bazen de kendimden neredeyse 70 yaş büyük bir insanın kitabının nasıl benim iç dünyama bu kadar hitap ettiği kafamda soru işareti olarak kaldı. Kitabı bitirdiğimde ise yazarın ele aldığı konuların evrenselliği ve günümüzle olan bağlantılarının bunun en büyük nedeni olduğu kanısına vardım. Diğer büyük nedeninin ise yazarın ayaklarının Türkiye topraklarına basması olarak görüyorum. Demek istediğim yazarın kendini Türkiye sorunlarından hiçbir zaman soyutlamaması. Ayrıca Oktay Akbal'ın bence Türkiye'nin yaşadığı bütün değişim ve dönüşümlerin içinde olması onun her yaştan insana rahatlıkla hitap edebilmesine ve yazdıklarının her kuşak için taze olmasına yol açıyor. Bu nadir bulunan özelliği nedeniylede okura ulaşma konusunda birçok yazardan bir adım önde olduğunu düşünüyorum. Bu kitap hakkında atlamam gereken önemli bir detay ise "Odyssseia" destanını bana güzel bir örnekle anlatması ve beni bu destan hakkında aydınlatması oldu. Kitabı bitirdikten sonra yakın tarihimiz hakkında ne kadar aydınlandıysam "İki Penelope" denemesi sayesinde ise eski çağ tarihi açısından o kadar aydınlandım diyebilirim. Yazmak Yaşamak kitabında şu ana kadar bende olumlu etkiler bırakan başlıklardan bahsettim fakat ne yazık ki bazı başlıklar bir o kadar beni olumsuz olarak etkiledi ve içimi parçaladı. Benim için en çarpıcı örneği ise "Bir Seher Vardı" denemesindeki 18 yaşında öğrenci olan Seher'in intihar etmesiydi. Onu intihara iten sebep ve aydınlık yarınlarının bir anda kaybolması beni derinden etkiledi ardından böle acı olayların ülkemizde ne yazık ki sık sık yaşandığını bir kez daha anımsadım. Oktay Akbal, bence bu denemesiyle aslında Türkiye'nin acı gerçeklerini su yüzüne çıkarıyor ve çıkarılacak dersleri okurlarına aktarıyor. Son olarak Yazmak Yaşamak bana göre tartışılmayacak derecede özel bir kitap bunun başlıca sebebi ise kitabın adıyla doğru orantılı, yazar kitabı diğer yazarlardan farklı olarak bana göre yazmış olduğu gibi hem de yaşamış. Ege Katırcıoğlu