MÜZMİN MUTSUZLUK

Süreyya Berfe'nin Her Gölge Titrer adlı şiiri şöyle başlar: Mutlu hissediyoruz kendimizi veya mutsuz... İdeal insan yaşamından güzel günleri barındırdığı gibi kötü günleri de barındırdığı, mutlu hissettirdiği kadar mutsuz da hissettirdiği beklenir ancak bir noktadan sonra insan her sabah mutsuz kalkıyorsa yataktan, bu bir sorun demektir. Bir insan neden sürekli mutsuz hisseder? Dünyada gerçekten mutlu insan var mıdır? Peki mutluluk var mıdır? Şiiri okuduğumda aklımda canlanan sorulardan bazılarıydı bunlar. Kendime cevap verebilmem için de öncelikle insanları mutsuzluğa iten temel sebebi belirleme, sonra da mutlu ve mutsuz insan betimlemelerini enine boyuna karşılaştırma ihtiyacı duydum. Toplum yani sosyete denilen grup iğrenç bir oluşumdur. Her zaman kişinin ne yiyip ne içeceğini belirleyen, nerde nasıl davranması gerektiğini belleten, neyin doğru neyin yanlış olduğunu öğreten, rol modeller sunan ve her bireyin bu modeller gibi olmasını öngören bir oluşumun içinde zaten nasıl mutlu olmak beklenebilir ki? Kurallarla neyin nasıl yapılması gerektiğini çerçeveleyen bu çılgın yapının içinde mutluluk profilinden bahsedilemez bile kanımca. Bir de toplumun sözde ihtiyaçlarının, bütün bu saçmalıkların alasının sergilenebileceği bir eğitim sistemi var. Bu sosyeteye uyup sürekli bir şeyleri empoze etmeye çalışan, kendilerince her zaman en mükemmeli amaçlayan ve bu yolda insanların beynini yıkayan bir sistemden de hayır gelmeyeceği inancındayım. Toplum ve eğitim sistemi birleşerek insanları açgözlülüğe itiyor, her zaman daha fazlasını istemeyi ve eldekiyle yetinememeyi normalleştiriyor. Bu sistemden çıkan, bu toplumda yer alan insanları da başarılar asla tatmin etmiyor. Süreyya Berfe'nin de belirttiği gibi "Yan yana dizilmiş zaman parçalarını bitmeyen tükenmeyen isteklerimizle ufalıyoruz". Dahası ulaşamadıklarımızı düşünüp dertlerimize dert katıyoruz. Evet, insanları mutsuzluğa iten temel sebep toplumun kendisi ve oluşturulan eğitim sistemidir. Gelelim yine toplumun tasvir ettiği klasik mutlu ve mutsuz insan tiplemelerine. Sözde mutlu insanlar sıkıntılarının geçici olduğunun farkındayken ve "bu sadece kötü bir gün, kötü bir hayat değil" mottosuyla yaşarken mutsuz insanlar ters giden her işten genellemeler çıkararak hayatın kötülüğünden dem vururlar. Bir diğer klişe mutlu insan profili, onların bardağın dolu tarafını görürken mutsuzların bardağın boş tarafıyla kafalarını bozması yönünde. Bu söylemler insanlar üzerinde "doğru olanın" ilki yani mutlu insan profili olduğu, mutsuz insanların ise kötümser olduğu izlenimi bırakır. Oysaki hayır, mutsuz insanlar kötümser değil gerçekçidir. Mutsuz insanların kötümser olduğuna başka bir örnekleme, kafalarında hep geleceğe dair endişelerin, soruların olması; işlerin istedikleri gibi gitmeyeceğini düşünerek kendilerini daha da bunaltmaları ve bir noktadan sonra kendilerini de buna inandırmaları. Öte yandan mutlu insanlar için de gelecekte işlerin kötü gitme ihtimali olmasına karşın onların ellerinden geleni yaparak bunu engellemeye çalışmaları savunulur. Cevabım yine hayır, mutsuz insanlar tedbirlidir, boş hayallere tutunup savrulmazlar. Pembe gözlükleriyle sahte dünyaya bakan mutlu insanların yanında gayet ayakları yere basan, çok daha inandırıcı bir tutum sergilerler. Örnekleyebileceğim son belirgin karşılaştırma ise şu şekilde: mutlu insanların pozitifliklerinin de getirdiği açık fikirlilikle diğer insanlara daha çabuk alışıp kaynaşması ancak mutsuz insanların toplumun geri kalanının güvenilmez olduğunu düşünerek iletişim becerilerini kendi kendine köreltmesi, bir nevi kendi dünyalarında yalnız kalmaları. Tahmin edin cevabım ne? Bildiniz, tabii ki hayır. Mutsuz insanlar gerçeklerin farkında olduğu halde kişiliklerinden taviz vermeyen insanlardır, mutlular ise gerçekleri gördüğü anda korkup rol yapmaya başlayan eksik kişiliklerdir. Doğru zamanda doğru yerde olmanın mutluluğun temeli olduğunu bize empoze edenler sayesinde, insanlar da doğru zamanda doğru yerdeymiş izlenimi verebilmek için olmadıkları karakterlere bürünerek mutlu hale geliyorlar. Sonuç olarak ben mutsuzluğun doğuştan gelmediği; içinde bulunulan toplum, yetiştirilme tarzı ve daha birçok etkenin karakteri etkileyerek onu şekillendireceğini düşünüyorum. Yukarıda bahsettiğim sürekli açgözlülük ve eldekiyle yetinememe aslında insanları hayata bağlayan şeyin ta kendisi. Bu durumda Her Gölge Titrer şiirinin "Mutlu oluyoruz veya mutsuz..." dizesine katılamayacağım. Kimse mutluluk, huzur, saadet aradığı için yaşamıyor. Herkes hep daha fazlasını istediği için ve yapabileceği şeyleri göstermek için günlük mücadelelerine devam ediyor. Bu durumda arzuların, hedeflerin ve tatminsizliklerin sonu hiç gelmediğinden insan da her zaman mutsuz kalmaya devam ediyor. Bütün bunlar da gerçek mutluluğu yalan kılıyor.