Işıklara boğulmuş bir kasvet

Şehrin kendini sessizliğin karanlığına bırakmış sokaklarındayım bu gece. Belki hüznünden belki sukunetinden susmayı seçmiş kaldırımlar. Saat gece üç olmuştur şimdiye; belki de insanlarından yorulduğu için sessizdir bu sokak, insanlardan ve savaştan. Hava soğuk, hafiften esen rüzgar kulaklarımı acıtıyor. Bu yakıcı soğuktan yahut yalnızlığın verdiği tattan dolayı aşığım gece turlarına. Az önce yanımdan geçen bir kedi ve ışığı sokağa vuran bir iki dükkan dışında geceye meydan okuyan kimseler yok gibi. Belli ki uyuyor insanlar evlerinde. Perdeleri de kapalı evlerin. Ayakkabılarımın çıkardığı seslerin yankısından başka ses duyamıyorum boş sokaklarda. Derken geceyi aydınlatmayı başarmış bir kahve dükkanı çarpıyor gözüme. Büyük camlarından süzülen ışık değil de içerideki sıcak ortam aydınlatıyor sanki. Bu kadar az insan için oldukça büyük bir mekan yine de davetkar görünmüyor beşinci bir kişiye... Bir resmin içine girip onun dünyasından bir parça olmayı hep sevmişimdir; ince detayları ve karakterleri içinde kaybolabilmek hem ruhumu hem de zihnimi dinlendiren bir aktivite. Hem kitaplardan, şiirlerden ya da filmlerden daha gizemlidir resimler. Sana sadece bir parça verir. İster hayattan ister kurgudan olsun, bir "an" dır öylesine. Dünyası daha kapalıdır diğer sanat türlerine oranla ya da belki de dünyası anlıktır dersek daha doğru olur. Sadece o an ile var olmuştur, arkası dönük kahraman asla yüzünü göstermeyecektir mesela ve belki kendisi bile yüzünün nasıl olduğundan haberdar değildir. Ressamın o tuvale döktüğü hayallerin hepsine ulaşamasa bile insanlar; renkler, şekiller ve fırça darbeleri arasında kendi hayallerini bulur bazen. Bu hayallerin kimi huzur veriyor bana, kimisi daraltıyor ruhumu ama hepsi yeni dünyaların kapısını aralıyor bana. Bu sefer kendimi içinde bulduğum dünya ise Edward Hopper'in "Gece Kuşları" isimli yağlıboya tablosu. Çoğu kişiye göre tabloyu özel kılan pek bir unsur yok, sonuçta normal bir kafenin normal bir resmi gibi görünüyor. Fakat bu resim şu ana dek gördüğüm resimler arasında beni en fazla etkileyen resimlerden birisi. Bu etkileyiciliğinin nerden geldiğini tam olarak bilmiyorum, resimdeki kafe izleyiciyi dışarda tutmak ister gibi bir havada olsa da sanki resmin dokusu ve ruhu beni içine çekiyor. Düşünceleri arasında kaybolmuş bu gece insanları, dışarısı ne kadar karanlıksa inadına o kadar aydınlanan floresan lambaların tüm çabasına rağmen karanlığa ayak uydurmuş gibi kasvetli ve sessizler. Kafe sahibi, müşterisi olduğundan memnun ya da yorgun belki. Aynı bu koskoca kafenin 4 insan ile dolup başka kimseyi istememesi gibi, resim de ilk bakışta sade dursa da başka unsur istemiyor gibi. Dikkatli bakınca yokluk içinde ne kadar çok detay var: Kahve makinalarındaki kahvelerin ne kadar kaldığı bile gözüküyor. Belki ilk bakışta bıraktığı sadelik izleniminden, belki de aydınlıklar içindeki kasvetli ortamından bu tablo diğer çoğu tablodan daha gizemli geliyor bana. Acaba kalan kahveleri ne yapıyordur kahveci? Döküyor mudur ki? Döküyordur muhtemelen. Ne düşünüyor bu insanlar? Peki ya kafenin sokağa açılan kapısı neden yok yoksa bu kapısız bir kafe olabilir mi? Belki de kafe sahibi müşterileriyle sonsuza kadar orda yaşamaya mahkum edilmiştir, kim bilir. Aslına bakarsanız karakterlerin düşüncelerinden ve hatta dökülen kahvelerin nereye gittiğinden daha çok Hopper'ın hislerini merak ediyorum. Hopper, Gece Kuşları'nı bir yerlerden esinlenerek mi yaptı yoksa hayal dünyasından kopup gelmiş fırça darbeleri bütünü müydü diye düşündüğümde öyle emindim ki kurgu olduğuna; gerçek bir kadefen esinlendiğini öğrendiğimde hayal kırıklığına uğradım diyebilirim. Yine de orda bulunmayı isterdim. Bir tablonun içinde yürüyüp nefes almak çok farklı olurdu eminim.