Hayallerim

Küçükken ilk izlediğim macera filmi Indiana Jones idi. Çok beğenmiştim çünkü Bay Jones maceradan maceraya atılıyor ve kötülerle savaşıyordu. Elbette ki tarihi değer barındıran eşyaları korumak için oradan oraya gidiyordu. O günden sonra arkeolog olmanın nasıl olabileceğini tahmin etmeye çalıştım. O mesleği seçen biri ne yapabilirdi? Veya en önemlisi ne için yapardı? Şimdi yavaş yavaş anlamaya başlıyorum. Tarih bizim bir parçamız çünkü aynı zamanda biz de onun bir parçasıyız. Onu oluştururken bıraktığımız parçalar var, izler var. Duvardaki oymaları sadece bir oyma olarak görmemeliyiz çünkü oranın bize eskiyi anlatacak bir potansiyeli var. Mesleğime yönelik ilk gezimde etrafımda görebildiğim tek şey çukurlardı açıkçası. Sonradan fark ettim ki onlar başka kültürlerin bıraktığı izlermiş. Gavur kalesini özellikle her arkeolog ziyaret etmelidir çünkü orası Bizans, Pers ve Roma dönemlerine ait birçok yapı barındırıyor. Gezide ilk yaptığımız iş, dik bir yamacı olan ve tarihi bir iz bırakan o tepeye çıkmak olmuştu. Düşündükçe oraya ciddi ciddi nasıl tırmandığımı kestiremiyorum. Biraz dik idi hatta belki de hatırladığımdan daha da dikti çünkü geriye dönüp baktığımda ağızım açık kalmıştı. Elbette tepede, kayalara oyulmuş tanrı figürlerine hayran kaldım. Çünkü el işçiliği muhteşemdi. Beni büyüleyen şey ise eski insanlar neden tanrı figürleri çizmek istesinler? Eğer çizmişlerse bu tanrıları neden insana benzer şekilde yapılmış ve ellerini neden kılıçla kuşatılmış? Belki de bunları savaş tanrısı olarak tasvir etmek istemişlerdir. İşte tarihin en güzel kısmı burasıdır, yani tahmin veya teori yürütme aşaması. Eskiye bakarak bir olay örgüsü çıkarmaya çalışmak ve hayal gücünüzü zorlamak bence tarihçiler için çok önemli bir unsur. Aynı zamanda da en mükemmel yanıdır zihninizde bazı şeyleri canlandırmak. Çünkü bu şekilde orda olamasanız bile ordaymış gibi davranmak ve ortaya çıkan eserler için kendinizi eski insanların yerine koymak, sizin empati yeteneğinizi de geliştirmeye yönelik ve tarihi daha iyi anlamanız için yapılan bir iştir. Ardından Gordion müzesi'ne geçtik. Müze de bulunan eşyaların çoğu hatta hemen hemen hepsi farklı tarih ve farklı kültürleri barındırıyormuş. Bulunanların çoğu çömlek işiydi ki çömlek işçiliğine hayranımdır. Ama sıradan Şeyda Üzmez çömlekler değil elbette. Bir kaçının üzerinde hayvan motifleri vardı. Çizimleri görünce bayıldım açıkçası. Özellikle kırmızı, siyah ve bazen de beyaz renkler kullanılmış idi. Hepsi de ince detaylar barındırıyordu. Çizimleri görünce sanki ince uçlu fırça kullanmışlar gibi bir hisse kapıldım. Benim küçükken resim dersinde çizemediğim kadar ince figürleri milattan önce çömleklerin üzerine çizmişler. Şaşırdım tabii. Ama en çok büyülendiğim yer kocakulaklı Midas'ın mezarı olduğu inanılan o harika mağara. Mağara'nın sonunda ise metrelerce yükseklikte olan taş bir yapıt görüyorsunuz. Veya görmeye çalışıyorsunuz çünkü kapıları ziyaretçilere kapalı. Fakat başka kaynaklardan bakıldığında bu uzun ve büyük taş yapıtı incelerken, ne kadar emek sarf edildiğini ilk bakışta anlamıştım. Çünkü o zamanlarda taşları birbirlerine tutturmak için bir madde bulunmamış ama gel görün ki metrelerce uzunluğunda ki bu olağanüstü mezar büyük bir çabayla birbirlerine geçirilmiş gibi duruyor. Tabii ki de tüm merakımı ve ilgimi çekmişti ve bir kez daha büyülenmiştim. Biraz da açık alanda bulunan yanmış şehirden bahsetmek istiyorum. Çok geniş bir alanı kaplıyor. Yerin 8-10 metre altında taştan yapılmış ev temelleri bulunuyor. Amaçlarını anlayabilmiş değilim pek ama belki de Midas'ın altınları sakladığı yerdir ya da bir aile için odalar bile olabilir. Belki de tek kişilik mezar bölmeleriydi. Her halükarda anlaması çok zordu benim için. Açıkçası, yaşadığım en güzel maceraydı. Belki de geleceğimle ilgili olduğu için beni bu kadar mutlu etti. Çünkü o gün o dik tepeye çıkarken hiçbir korku hissetmedim, aksine bütün damarlarımdan geçen bir elektrik vardı sanki. Beni mutlu edip, canlandıran bir elektrikti. Küçüklüğümden beri yükseklikten çok korkmama rağmen o tepeye yine de çıktım ve ve her bir adımda yerden uzaklaştıkça inadına arkama dönüp arkama baktım. Sonunda korkum gitmişti. Gezimizin her adımında biraz daha iyi hissettim, sanki kendimle ilgili olan korkularım bir anda kaybolmuştu. Tam neden bilmiyorum, belki de artık 'gerçek beni' keşfetmişimdir ya da tam olarak ne yapmak istediğimi. Tarih, istediğim her şey. Şeyda Üzmez