Ne Mektup Geliyor, Ne Haber Senden...

Empati, Türkçeleştirilmiş hali ile eşduyum. En basit tanımıyla kendimizi karşımızdakinin yerine koymak. Bir belgeselden, psikopatların beyinlerinde empati duymayı sağlayan bölümün olmadığını öğrenmiştim. Eğer böyle özel bir durum sizin için söz konusu değil ise, Ahmet Arif'in Leyla Erbil'e gönderdiği mektupların toplanmış olduğu bu değerli kitabı hüzünlenmeden okumanız biraz zor olacaktır. Her kitap yazarının iç dünyasına ayna tutar diyebiliriz fakat bu kitapta daha özel bir durum var. Şöyle ki, haddimizi aşarak Ahmet Arif'in özeline giriyoruz ve mektuplarını okuyoruz. Böylece yazarın iç dünyasına bir aynadan değil, doğrudan bakmış oluyoruz. Kitabı elime alır almaz arkadaşımın sözü geldi aklıma. Bu, "Ahmet Arif'in başına gelen, çiğ tavuğun başına gelmemiştir." gibi çok haklı bir sözdü. Şöyle bir düşününce, belki de kendisinden okuduğumuz bütün bu dokunaklı şiirlerin kaynağı başına gelen kötü şeylerdi. Biz de bu kitap ile kaynağın tutanağını elimize geçirmiş bulunduk. Hayırlı olsun! Bu kitaptan gözlemlediğim kadarıyla mektubun işlevi eskiden çok genişmiş. Ayrıca mektup insanların birbirlerine verdikleri değerin de bir göstergesiymiş. Ben, ne yazık ki mektubun işlevini bitirdiği ve kullanılmamaya başlandığı bir zamana denk gelmişim. Biz de bir şeyler yazıyoruz ama hep bir eksik var, samimiyet yok. Mesela bu kitaptaki mektuplar Ahmet Arif'in bir parçası, sevdası, kızgınlığı, mutluluğu. Mektuplar o kadar doğal ki doğuşlarını satır satır gözlerinizin önüne getirebiliyorsunuz. İnsana dair oldukları için gözünüz değer değmez bir parçanıza ulaşıveriyor. Ne yazık ki, bu kitapta sadece Ahmet Arif'in Leyla Erbil'e gönderdiği mektuplar var. Leyla Erbil'in ne göndermiş olduğunu bilmediğimiz için kendisine Ahmet Arif'in de dediği gibi "zalim" deyip geçmekle yetiniyoruz ama kendimizi Ahmet Arif'in yerine koyup da düşünürsek haksız sayılmayız. Ne var ki, kendisi Ahmet Arif'in şiir kaynağı da olabilir. Bu açıdan bakınca zalimliği sebebiyle kızsam mı yoksa teşekkür mü etsem bilemedim. Gerçi Ahmet Arif bizim gibi insanlardan değil, bir aşk adamı. Bu sebeple bu durum hoşuna bile gitmiş olabilir. Yukarıda şiirlerin oluşum tutanağını elimize geçirdiğimizi söylemiştim. Aslında biraz eksik çünkü Leyla Erbil'in mektuplarının nasıl olduğunu bilmiyoruz ama bununla da yetinebiliriz. Maalesef birkaç iç burkan nokta var. Anladığım kadarıyla Leyla Erbil, mektup konusunda Ahmet Arif kadar özenli davranmıyor. Ahmet Arif de neredeyse her mektubunun başında bu konuda Leyla Erbil'e sitem ediyor. Zaten mektuplarda genel olarak bir sitem söz konusu. Ahmet Arif'in durumunu anlamak, beynimin empati ile uğraşan kısmını çalıştırmak için kendimi bir an için onun yerine koymaya çalıştım. Para açısından zor durumdayım, beni çekemeyenler çok, hakkımda sürekli bir dava var, hapishanede ömrümün bir kısmı geçmiş, karşılık bulamadığım bir sevdam var ve bu kişi başkasıyla evlenmiş. Durum böyle olunca aklıma Sabahattin Ali'nin hapishaneden yazdığı şu dizeler geldi, "Dertlerin kalkınca şaha bir sitem yolla Allah'a. Görecek günler var daha. Aldırma gönül, aldırma." Zaten aldırmamaktan başka yapılacak bir şey de yok gibi gözüküyor ama bütün bu etkenler birleşince Ahmet Arif şiiri oluşuyor. Dertlerin sayısı da çok olunca dizeler kolaylıkla kalbimizde bir yer buluyor. Dikkatimi çeken bir diğer nokta ise Ahmet Arif'in yazdığı şiirleri Leyla Erbil'e yollayıp fikir sormasıydı. Bizim için ise, edebiyatımızın iki büyük ismi ve Ahmet Arif'in aşkı birleşince ortaya çıkan ürünün kalitesini tartışmak anlamsız geliyor. Bir başka nokta ise dostluklarıydı. Aralarında mesafe olmasına rağmen paylaştıkları duygular o kadar çoktu ki hayran kalmamak elde değildi. Bence bu mektubun bir işlevi, iki insan arasında kağıt ve kalem aracılığı ile gönül bağı kurmak. Bu açıdan bakınca mektup şimdi de olsaydı dedim ve gerçekten çok özendim. Bu kitabı okuduktan sonra daha iyi anladım: İnsanoğlu her daim dertlidir ve dertli kalacaktır. Bence, Ahmet Arif şiirinin bu kadar sevilmesinin altında yatan sebep tam olarak bu. Yukarıda da belirttiğim gibi, kendisinde dert çok olduğu için şiirleri bize yabancı gelmiyor. Biz onun yazdıklarını zevkle okurken Ahmet Arif, hasretinden prangalar eskitmiş, karanlık gecelerde kendinden geçmiş ama susmuş, suskun kalmış, güzel ve umutlu günlere yeşil yeşil bakmış ve ne kadar kendisi için iyi olmuş olduğunu söyleyemesem de iyi ki bu topraklardan geçmiş, bize kalbinden eşsiz duygular vermiş... Onat Kök 21400603