Bu Bakışlarımız Niye?

Hayatımızda dönemler olur liseden üniversiteye geçiş, öğrencilikten çalışma hayatına geçiş ve hatta bekarlıktan evliliğe geçiş. Yalnızca kadınlar için değil, bu geçişler erkeklerin hayatlarında da farklılık yaratır. Aslında her insan ilkokuldan üniversiteye kadar kendisine ve doğal olarak ailesine iyi bir gelecek için çalışır. Daha varolmayan çocuğunuz içindir bütün çabamız. Peki bir anne ve baba olarak başınıza gelebilecek en kötü şey nedir? Hayatınıza can katan, onun sağlığından mutluluğuna, başarısından başarısızlığına hayatınızın her dönemini beraber geçirmek istediğiniz evladınızın hasta olduğunu öğrenseniz ne hissederdiniz? Zamanınızı parklarda, oyun bahçelerinde geçirmek yerine doktor doktor, gerekirse ülke ülke gezmek ne kadar mutluluk verir bilemem ama bana kalırsa bir anne babanın başına gelebilecek en zor şeylerden biridir otizm. Manevi bir boyutu olan otizmin ayrıca yüklü bir maddi yönüde var. Okuduğum "Elveda Otizm" kitabında da bir ailenin maddi, manevi çektiği zorluklarını ve mücadelesini inceleme fırsatı buldum. Zorluklardan bahsetmişken, her gün yüzlerce engelli vatandaşımız hayatlarını belli bir düzen içinde sürdürmek için büyük bir mücadele içerisinde. Onların utanç kaynağı olarak görülmesinden daha çok, bu insanları topluma kazandırmak ve bunu çabalayan insanların olduğunu görmek isterdim. Bugün ailelerin engelli çocuklarını evlere tıktığını gördüğümde diğer insanlardan onlarla ilgilenmeleri konusunda beklentim düşüyor. Genelleme yapmak ne kadar zor olsa da şunu biliyorum ki bazı ebeveynler kendi egoları yüzünden engelli çocuklarını bir utanç olarak görüyorlar, bunu itiraf edemeseler bile içten içe onları evlere tıkmalarının ve insanlarla etkileşiminin azaltmalarının sebebi kendilerine bunu yedirememeleri ve toplum tarafından nasıl gözükürüm korkusu. Bugün baktığımızda fakirinden zenginine birçok ailede engelli çocuklar büyüyor. Ekonomik güçleri oldukları halde sırf kendi isimleri bu şekilde duyulmasın diye çocuklarına özgürlük tanımayan bu insanlara karşı inanın öfkem çok fazla. Bir yandan aileler farkındalık gösterdiklerini, engelli çocuklarını anladıklarını vurgulasalar bile, bizler yılda bir kez hatırladığımız duyarlılık günleri düzenleyerek engelli vatandaşlarımızın hayatında bir farklılık ne yazık ki yaratamıyoruz. Her yıl otizme ve down sendromuna farkındalık günü düzenliyoruz. Herkes yeterince farkında olduğunu, bu konuya önem verilmesi gerektiğini düşünüyor. Peki kaçımız onlarla zaman geçirmeyi, hayatlarına dokunmayı istiyor? Bugün down sendromlu bir çocuk sokağa çıktığında, insanların ona karşı bakışları gözünüzün önüne geldiğini görür gibiyim. Korkan, acaba bir şey yapar mı soruları kimin aklına gelmedi ki? Farkındalık günleri düzenlerken bile bakışlarımızla, sorularımızla onları toplumdan daha çok izole etmiyor muyuz? Kendinizi bir gün sokağa çıktığınızda garip bakışları üstünüze alırken düşünün, insanların yanınıza oturmaktan çekindiği zarar verme korkusu olduğunu hayal edin. Otizmli veya down sendromlu birisine neden bir birey gibi davranamadığımızı düşünün. Otizmin neden oluştuğunu nasıl baş edilebileceğini, ne gibi önlemler eğitimler alınabileceğini okuyun. Bugün içten içe yargıladığımız sokakta görünce çekindiğimiz o çocukların yarın sizin de evladınız olabileceğini, sizin de hayatınızın başına yıkıldığını görebilirsiniz. Büyük bir hüsran, hayal kırıklığı ve hatta korku yaşayabilirsiniz. Kendimden örnek vermem gerekirse her perşembe okulumun toplumsal duyarlılık projeleri adı altında gittiğim Ziçev yani Zihinsel Engelliler Vakfında üç saat engelli dostlarımızla ilgileniyorum. Onlarla iletişime geçebilmek ve sevgilerini kazanmak itiraf etmem gerekirse ruhumu dinlendiriyor. Üç saat boyunca hayatımda hiçbir şey düşünmediğim, onların bir ablası olduğum için yeri geldiğinde kendimle gurur duyuyorum. Ben Ziçev'de otizmin, down sendromunun veya diğer mental hastalıkların kişinin sonradan sahip olduğu bir hastalık türü olmadığını, genetik bir farklılık olduğunu derinlemesine öğrenme fırsatı buldum. Bu yüzden onları bir yük olarak görmektense sevgi vermek, iletişime geçmek beni iyi ve duyarlı bir birey yapmaya yardımcı oldu. Her perşembe gittiğimde adımı hatırlamaları bile inanın ne kadar muhteşem bir duygu anlatamam. Son olarak down sendromlu veya otizmli insanların insani değerleri yüksektir, siz kötülük yapsanız bile size olan sevgileri hep aynı kalır, kötülük nedir öğrenmemiş bu çocuklardan, genetikleri farklı diye bu bakışlarımızı ve korkumuzu artık yıkma zamanı gelmedi mi? Artık onlarla daha fazla iletişime geçme, daha çok sevgimizi verme zamanı değil mi? (Resim 1)