YETİMHANEDEN MUTLULUĞA UZANAN HAYAT

Charles Dickens'ın yazdığı "Oliver Twist" (New York: Dodd, Mead, 1941) kitabı beni en çok etkileyen kitaplardan biridir. Bunun nedeni hem küçükken de bu kitabı okumuş olmam hem de yoksulluk temasının kitapta ağır basmasıdır. Bu kitap 1800'lü yılların İngiltere'sini gözümüzde canlandırmakta ve bu dönemdeki yoksulluğun karanlık bir portresi olmaktadır. Romanda çok fazla ironiye sahip öğe var ve bu öğeler bize yazılanın tam tersini ima etmekte. Romanda genel olarak melodramlı, karanlık bir hava var bu yüzden kitap, okuyanı sıkça üzebilir ve drama sokabilir. Kitabın başkahramanı Oliver daha bebekken annesini kaybeder ve bunun sonunda bebekken yetimhanelerde yoksulluktan ve kötü kalpli insanlardan dolayı acı çekmeye başlar. Açlık, yoksulluk ve sefalet içindeki insanların getirdiği kötülüklerin sonucu ölümün bu devirde çok yaygın olduğunu ve ölümün Oliver'ın da hayatında kol gezmeye başladığını kitabı başlarından itibaren görüyoruz. Oliver'ın hayatında bazen şansı yaver gitse de genel olarak kader bakımından şanssız biridir. Oliver'ın yaşadıklarını okudukça, kendimizi onun yerine koydukça hem üzülüyoruz hem de kaderimiz bakımından şanslı olduğumuz için şükrediyoruz. Kitap aksiyon romanı olmasa bile, kitabın içindeki olayların akışı bizi heyecanlandırmakta ve okudukça bizi daha çok içine çekmekte bu yüzden de kitap rahatlıkla bir solukta okunabilmektedir. Oliver tamamen iyi niyetli, saf ve temiz biri olmasına rağmen gittiği yerlerdeki kötü koşullar, kötü insanlar ve kaçak hayatı Oliver'a ahlaksızlığı, çalıp çırpmayı ve kötülüğü diretmesine rağmen Oliver bunları asla yapamaz çünkü Oliver'ın mayasında kötülük kesinlikle yoktur. Buradan da insanın doğuştan gelen özelliklerinin, dışarıdaki tüm etmenlere rağmen kolay kolay değişemeyeceğini, insanın özünün hep aynı kalacağını görüyoruz. Ayrıca olaylar ilerledikçe, iyilik teması ortaya çıkmaya başlıyor ve iyi olaylar meydana geliyor. Kitapta kaderin insanı bu denli farklı olaylara götürebileceğini gördükçe insan hayret ediyor. Hayatta haksızlıklara rağmen kötülerin cezalarını bulduğunu, iyilerin de mutluluğu bulduğunu kitaptaki karmaşık olay kurgularıyla açıkça görüyoruz. Yine de Oliver'ın ve onun gibi insanların başına gelen kötü olaylar, bizi üzebiliyor ve keşke bunların hiçbirisi yaşanmasa diyebiliyoruz ama kitabın sonlarına geldikçe ve kitaptaki olayları bir bütün olarak ele aldığımızda aslında bütün bunların yaşanması gerektiğini görüyoruz. Romandaki olaylardan biri olmasa, kitabın sonu kesinlikle farklı olurdu ve belki de mutlu sonla bitemezdi. Dünya adaletlidir. Kötülükler ne kadar yoğun olsa bile iyilik hep vardır ve iyilik en sonunda kötülüğü mat eder. Hayatta en büyük acılar en büyük mutlulukları da ardında getirebilir. Kadere karşı gelemeyiz ama kaderin getirdiklerine karşı hep ayakta kalabiliriz, zorluklara göğüs gerebiliriz. Kitapta ağır basan karanlık tema, Oliver gibi iyi insanların dik durabilmesi sayesinde bir anda aydınlanmaktadır. 2 Hayatta başımıza neler gelebileceğin asla bilemeyiz. Kaderimiz kapalı bir kutudur. Kaderin kime ne zaman ne getireceği hiç belli olmamaktadır. Kötüyü de, iyiyi de yaşayabiliriz. Hayatta her şeye rağmen aşamayacağımız engel, zorluk yoktur. Asla pes etmememiz lazım ve özümüzü olduğu gibi tüm saflığıyla, iyiliğiyle korumamız lazım. En kötü anlarda bile hayat büyük sürprizleri karşımıza çıkarabilir. Sabır bize her zaman kazandırır. Bugün olmazsa da yarın her şey yoluna girecektir. İşte Oliver'ın yaşadıkları bize bütün bu derleri göz önüne sermektedir. Bu kitap bize hayatımız için kullanabileceğimiz çok güzel ve çok önemli dersler vermektedir. Charles Dickens edebiyatımıza çok önemli bir yapıt kazandırmış. Kitabın dili sade, olaylar akıcı, kitaptaki temalar etkileyici ve kitabın bize kazandırdığı hayat dersleri çok önemlidir. Romanda pek çok farklı duyguları bir arada yaşıyorsunuz ve kitabı okurken gerçekten büyük keyif alıyorsunuz. Dickens, bize hayatın içinden çok güzel ve değerli bir yapıt sunmuş. Hayatın her şeye rağmen devam ettiğini ve hayatta her zaman iyiliğin kazanacağını öğreniyorsunuz. Yazar bize hayatın her zaman yaşamaya değer olduğunu, sabırlı ve azimli olmanın her zaman önemli olduğunu ve kaderin ne zaman ne getireceğini bilmenin mümkün olmadığını akıcı ve anlaşılır bir üslupla anlatıyor bu da romanı etkileyici kılıyor. Kitaptaki toplumsal derslerin önemi, kitabın edebi niteliği ve olay örgüsünün kalitesinin her kitapta olmaması bakımından hayatımızda mutlaka okumamız gereken eserlerden olduğunu düşünüyorum. 3