BAHSEDENLER VE BAHSETMEYENLER

Ülkemizde kimi yazarlar, şairler ya da sanatçılar medyanın göz bebeğidir, kimilerini ise ancak kendi çabalarınızla okuyabilir ya da dinleyebilirsiniz. Özellikle son yıllarda hükümet yanlısı olmayan sanatçılarımıza karşı büyük bir karalama politikası başlatılmış durumda. Günümüzde nasıl Uğur Dündar, Yılmaz Özdil gibi yazarlar ve köşe yazarlarını birtakım asılsız suçlamalarla yok etmeye çalışıyorlarsa geçmişte de aynı bugünkü gibi Sabahattin Ali, Nazım Hikmet ve Can Yücel için karalama politikaları boy göstermiştir. Bizim kuşak ise devletle sorunları olduğu için hiçbir zaman okul müfredatlarında öğretilmeyen gerek Nazım'ı gerek Ali'yi kendi kendine öğrenmeye çalışmıştır. Bu açıdan Ali'nin yeri bende hep ayrı olmuştur. Sabahattin Ali'nin Yeni Dünya adlı kitabındaki beş öyküden benim en çok beğendiğim Ayran olmuştu. Çok sürükleyici ve etkileyici bir öykü olan Ayran'da Hasan isminde babasız bir çocuğun, çocuğun annesinin ve kardeşinin hayatı anlatılıyor. Hasan'ın annesi, başka köylere, Sabahattin Ali'nin tabiriyle "el yanına" çalışmaya gider ve iki üç günde bir ancak eve gelir. Hasan ise kardeşlerine bakmak NAKIŞLI, 2 için köye iki saat uzaklıkta bulunan istasyona ayran satmaya gider. Yine tren yolcularına ayran satmaya istasyona gittiği soğuk bir kış günü, sabahtan akşama kadar hiçbir şey satamadan geri dönmek zorunda kalır. Sabahattin Ali kitabında, Hasan'ın dönüş yolculuğunu şöyle anlatıyor: "Küçük Hasan dizlerinin artık kendini taşıyamayacağını hissetti. Korku her tarafını bağlamıştı. Çıplak ayaklarının cıvık çamura her batışında çıkardığı ezik ses, sırtına bir kamçı gibi iniyor ve korkusunu birkaç misli arttırıyordu. Boğazına bir şeyler tıkanmıştı. Çatlak elleriyle gözlerini silerek ileri bakmak isterken dizlerinin üstüne yuvarlandı." (Bütün Öyküleri-PDF, Ali, 25) Ayran'ı okurken Ali'nin üstün betimleme tekniği sayesinde yoksul köy hayatının zorluğunun, mutsuzluğunun ve çaresizliğinin içimde uyandırdığı üzgünlük ve acı gerçek anlamda dayanılmaz olmuştu. Ben, kendi halinde geçinen, orta seviye, memur bir ailede büyüdüm, ancak gözlerimi kapatıp çocukluğumu düşündüğümde annemin ne kadar üzerime titrediğini hatırlıyorum. Karanlık olduktan sonra evin etrafından ayrılmama asla izin vermezdi, sabahları okula yürümemi istemezdi. Bir de Hasan'ı düşünüyorum, Hasan benim gözümde öyküde geçen, hayali bir kişilik değil, gerçek hayatta var olan, eğer şanslıysa kar boyunun iki metreyi geçtiği soğuk kış günlerinde terlikle okula gitmeye çalışan, şanssızsa kilometrelerce yürüyüp soğukta, karanlıkta peçete satmaya çalışan biri. Hasan gibilerin hayatlarını düşündükten sonra gerçekten kendi çocukluğum mükemmel ve sorunsuzmuş diyorum. Sabahattin Ali'yi ve onun öykülerini sanırım bu yüzden çok seviyorum. Gerçekleri, çok acı da olsa, en saf haliyle önüme serdiği için, ezilenin sesi olduğu için, popülaritenin değil, yoksulun yanında olduğu için çok seviyorum. Ayran, benim çok sevdiğim bir örnekti sadece. Ali, tüm öykülerinde mutlaka ezilmiş, sindirilmiş, bastırılmış, yoksul, geçinemeyen kesimden söz eder. NAKIŞLI, 3 İşin en garip yanı ise bin dokuz yüz kırk üç yılında yazdığı Yeni Dünya'da bahsettiği hemen hemen tüm sorunlar günümüzde aynen duruyor. Daha da acısı bugün onlardan bahsedilmiyor bile... Kimimiz kaç odalı olduğu belli olmayan bir sarayda altın varaklı bardaklarından zemzem suyunu yudumlarken, kimimiz ise yazın sıcakta eriyen asfaltta, kışın karda buzda, yalın ayak su bulmaya çalışıyor. Bizim görevimiz ise Sabahattin Ali gibi toplumsal gerçekleri net ve yalın bir şekilde gözler önüne seren yazarları okumak, anlamak ve anlatmak olmalıdır. Her ne kadar çoğu otuzlarında, kırklarında öldürülmüş olsalar da mezarlarında rahat etmelerini sağlamak için düşüncelerinin ölmediğini göstermeliyiz. Bin dokuz yüz kırk üç yılında olduğu gibi iki bin on dörtte de ezilenin yanında birilerinin olduğunu göstermeliyiz.