BASTIRILMIŞ DUYGULAR SENFONİSİ

Son zamanlarda izlediğim filmlerde aradığım bir özellik olmaya başladı rahatsız edicilik, seyirciyi bıktırma ve film bittikten sonra koltuğa çakılmışlık hissi. Böyle olunca bir şeyleri fark etmeye başladığımı hissediyorum, o zaman değer kazanıyor izlediğim film bende. İzleme sürecim sıkıntılı geçse de buna değdiğini anlıyorum film sonunda. Bahsettiğim tarzdaki filmlerden biri ise aslında Anthony Burgess'in yazdığı ama ardından 1971 yılında Stanley Kubrick tarafından beyaz perdeye uyarlanan Otomatik Portakal adlı film. Aslında bu filmde benim dikkatimi çeken bir kaç öge var; şiddet, cinsellik ve suç. Tamamıyla göze batansa değişen dünya düzeninin insan üzerindeki etkilerinin nasıl şiddete ve suça dönüştüğü. Bu süre zarfında devletin de etkisi göz ardı edilemez tabii. Film, 45 yıl önce çekilmesine rağmen bize bir şeyi çok net bir şekilde gösteriyor; her ne kadar teknoloji ve teknoloji tarzı şeyler ilerlese de insan hep aynı, hatta daha da kötüye gidiyor. Bunun tek sorumlusu biziz. Farkında değiliz hiçbir şeyin aslında, sadece bu acımasız dünyada bencilce yaşamımızı sürdürüyoruz. Bazen cezalandırılıyoruz, sanki çözüme kavuşturuyormuş gibi kötülüğü, vahşeti, şiddeti... Filmde Kubrick bunu bize çok güzel izah ediyor zaten. Filmin ilk kısmında ana karakter olan Alex ve onun çetesinden hiç ama hiç haz etmiyorsunuz. Kim yaşlıları döven ya da kadınlara tecavüz eden insanları sever ki zaten? Filmde hiçbir zaman yaptıkları bu kötülüklerden pişman olmuyor ya da vicdan azabı çekmiyorlar. Sinirleniyorsunuz karakterlere, uzun bir süre devam ediyor bu. Günümüzde o kadar yaygın ki bunlar alışmaya başlıyoruz aslında en kötüsü de bu. Sustukça, düşünmedikçe, kafa yormayınca devam edecek bu. Her gün onlarca insan acımasızca kanlı suçlara kurban gidiyor, genç kızlar ve çocuklarımız insan demeye dilimin varmadığı canlılarca tecavüze uğruyor. Ve insanlık sürdükçe devam edecek olması da çok acı. Filmin ikinci kısmında ise ana karakterimiz çete arkadaşlarının onu sırtından bıçaklamasına kurban gidiyor ve hapse düşüyor. Ardından devletin suçu azaltmak için uygulamayı düşündüğü bir deneye kobay oluyor ve içindeki kötülük daha farklı bir boyut kazanıyor. Aynı zamanda ana karakterimiz olan Alex'e acımaya başlıyorsunuz çünkü daha büyük acımasız kötülüklere maruz kalıyor. Aslında bu bölüm kısmen de olsa güzel geliyor çünkü kötülüğün cezalandırılması hoşumuza gidiyor. Sanki cezanın başka insanların gözünü korkutmasından başka bir amacı varmış gibi... Bence insana en büyük cezayı vicdanı çektirir, çektirmeli. Şiddet uygulayan birinin zihni id katmanındadır ve nefsini terbiye etmedikçe müebbet hapis bile yatsa hiçbir anlam ifade etmez. Değişim lazım, değişim... Cezalandırma kavramlarının yeni bir anlama kavuşması lazım. İşte bu ve benzeri konular sıklıkla aklımı kurcalıyor ve çözüm bulmaya çalıştıkça iyice kendimi kaybediyorum. Kendimi Alex yerine koymaya ve neden böyle şeyler yaptığını anlamaya çalışıyorum. Kısa sürüyor bu deneyişim çünkü iğrenmeye başlıyorum birden. Bir insan kendine nasıl böyle bir şeyi yakıştırır, aklım almıyor doğrusu. Ardından düşünüyorum, dünyaca kötü insan var ve Alex sadece bunlardan biri. Her gün kötülükler yapılıyor ve Alex'in yaptıkları bunlardan sadece birkaçı. Her sene onlarca film çekiliyor bu konu üzerine ama insanlar hala anlamıyor, anlasalar bile hayatlarında uygulamıyorlar. Devletimiz her şeyin bilincinde ama hala üç maymunu oynamaya devam ediyor. Bireyler empati yapma yeteneğini kaybetmiş çünkü, korkuyorlar gerçeklerle yüzleşmekten. Kötülük hepimizin içinde ve gitgide artmaya devam ediyor. Çünkü kötü olmak, iyi olmaktan her zaman çok daha kolay.