NİHAİ HÜKÜM

İvan İlyiç öldü. Her gün gazetelerde sayfalarca verilen ölüm ilanlarından bir farkı yok gibi bu haberin. Sevdiğimiz birini kaybettiğimizde, dünyamızı ateşe veren bir nefret ve en canlı renkleri solduran bir keder olarak tanıdığımız ölüm üzerine hiç kafa yordunuz mu? Eğer tenezzül etmediyseniz bunun için sizi suçlayamam. Yaşam, ölümü hatırlamaya izin vermeyen bir hızla akıp gidiyor çünkü. Hayatı önündeki duvara doğru süratle ilerleyen bir araca benzetebiliriz. Yüzümüze vuran rüzgarın verdiği keyifle sarhoş olmuşken yol bir çırpıda geçiverir. Çarpma anı ise üzerine hikayeler yazılacak kadar uzun gelir bize. O göz açıp kapayıncaya kadar son bulan süre; şaşkınlık, heyecan, korku ve tanımlayamadığımız daha nice duygu ile yüklüdür. Nasıl ki madde, uzay-zamanı gerer, büyük bir gezegenin yanında zaman yavaşlar; duyguların yüreğimize, düşüncelerin zihnimize hücum ettiği anlar da uzar, diğerlerini gölgede bırakır. Öyle ki bazen geriye baktığımızda yaşamımızın bu belli başlı anlardan ibaret olduğunu sanarız. Bazı hayatlar vardır ki, böyle anlarla dopdoludur. Bu şekilde sadece kendisine tanınan süreyi değil asırları dahi aşar, günümüze uzanır. Bazen insanlığın böyle birkaç kişiden oluştuğunu zannederiz, diğerleri onların parıltısında fark edilemez. Çoğu unutulup gider, kimileri daha kendilerine verilen süre dolmadan hafızalardan silinir. Unutulan birey, umutsuz bir çaba içinde kendisini reddeden hayata dönmeye çalışır. Ancak, artık çok geçtir. Bitmek bilmez o son anların ıstırabıyla kıvranarak cevapsız soruların yükü altında can verir. İnançları ve değerleri uğruna bir ömür harcamamış mıydı? Farklılıklarıyla ve sımsıcak hatıralarıyla, tek ve özel değil miydi? Nasıl bu kadar kolay vazgeçebiliyorlardı ondan, nasıl? Ölümün soğuk ve dipsiz uçurumunda kaybolmak için miydi hepsi? Sartre'ın dediği gibi uzamaya gelmeyen serüvene anlam veren ölümse, niçin ölümle birlikte hayat anlamını kaybediyor? Belki de sandığımız kadar farklı değilizdir birbirimizden. Uzayın ve zamanın örtüsünü üzerimizden attığımızda, adımıza eklenen unvanlardan arındığımızda, şaşırarak aynı kişi olduğumuzu görürüz. Öncelikle tercihlerimizin bir özgürlük yanılsaması içerisinde yapıldığını anlarız. İdam edileceği yönteme kendi karar veren kişinin kaderini kendi belirlediğine inanmasıgibi. Yargı yetimizin temelinde yer alan değerlerimizi hiç sorgulamamış olduğumuzu fark ederiz sonra. Daha doğrusu sorgulayamayacağımızı. Çünkü hakikat, içinde yaşadığı devre ve topluma dışarıdan bakabilenlerce kavranabilir ancak. Biz ise, at gözlüklerimizle kayıtsız şartsız teslim olduğumuz toplumun işaret ettiği yönü görürüz sadece. Özgürlük hissimiz bile öğrenilmiştir, aynen ne zaman sevinmemiz veya üzülmemiz gerektiğinin bize ezberletildiği gibi. Başkaları tarafından belirlenen rolümüzü, ölüm bizi bulana kadar oynamaya hazırızdır artık. Sahte ifadeler taşıyan maskeler ve yalanlarla süslenmiş dekorlar arasında oynadığımız bu oyunda düşünmek için vaktimiz yoktur. Rolümüzü iyi yaptığımız sürece, bizi duyarsızlaştıran egomuzu şişirme hakkını buluruz kendimizde. Ölüm nihai hükmünü verene dek. O kaçınılmaz sonla barışmanın bir yolu var mı peki? Evet, başkaldırmak. Parçası olmamız istenen oyuna, düstur edinmemiz istenen yalanlara başkaldırmak. Sağduyumuzun sınırlarını aşmak, maskelerimizi çıkararak insanlardan maskelerini çıkarmalarını istemek. Gözleri kapalı yaşayanları uyandırarak başkaldırmak ve hakikati; kendi ruhumuzun ve başkalarının inceliklerinde, şu ana kadar ihmal ettiğimiz güzelliklerde aramak. Hissetmek ve düşünmek; çünkü yalnız yüce duygular ve büyük fikirler, kısıtlı var oluşumuzun ve içine hapsolduğumuz bedenimizin ötesine geçmemizi mümkün kılar. Böylesine duygu ve fikirlerle aydınlanmış bir insan sadece tüm zamanlarda değil, aynı anda her yerdedir de. Doğan güneşle onun ışıkları da vurur bize. Tatlı bir şarkı onun ince ruhunun esintileriyle okşar kalbimizi. Ölüm ise sadece onun sonsuzluğa erişmesinin önündeki tek engeli kaldırır. O insan gerçekten özgürdür artık.