Bana Masal Anlatma

Modern zamanlarla beraber önemini yitiren bir kavram "mahalle". Mahalle kültürü hayatımızdan yavaşça uzaklaşıyor ve kimse de bunu engellemeye uğraşmıyor. Her geçen gün mahallenin bir parçasından daha da uzaklaşıyoruz. Bakkal Salih Amca, yerini Migros Market'e çoktan teslim etti. Berber Mehmet Ağabey, Cool Hair Design'a dükkanı devretti. Hem de müşterileriyle! Peki, niye kimse "mahalle" katliamının önüne geçmiyor? Mahalle dostluğunu neden apartman suratsızlığına çevirmeye çalışıyoruz? Gerçi artık apartmanlar da "apartman" değil. Eskinin 3 4 katlı apartmanları kalmadı. 25 30 katlı rezidanslar, bulutlarla beraber mahalle hayatımızın içtenliğini de delerek göğe yükseliyorlar. Dolmuş durakları uzaklara taşınıyor, taksi durakları köşelere itiliyor ve yerlerine devasa binalar yapılıyor. Bakkallar, sucular, kıraathaneler birer birer kepenk kapatıyor. İnce belli bardaklara konulan tavşan kanı çaylardaki demir kaşıkların seslerinin, masalarda karıştırılan okey taşlarının seslerini bastırması neden artık sıradan bir olay değil? Ben "mahallede büyümüş olma"nın özlemi içerisindeyim. Mahalle de benimle beraber büyüdü sanki. 40 yıllık mahalle fırınımız ben küçükken sadece simit ve ekmek satardı. Dün, 4. şubesini Tunalı'ya açtı, kafe camiasında bilinen bir zincir artık. Veterinerimiz, eskiden çalıştığı yerden ayrılıp kendi veteriner kliniğine geçti. Fast food zincirleri ara sokaklarımıza girdi. Ankara'nın neredeyse her yerinden görülen kocaman (32. kattan sonra sayarken yutkunmakta zorlanıyorsunuz) bir binamız da var artık. Yakında bizim binalarımızın da "kentsel dönüşüm"e uğrayacağını söylüyorlar. Peki ya biz istemiyorsak? Bize bunu soran olmuyor açıkçası. Bu civarı yenilemek için satın alacak olan müteahhitler karar verecek. Peki müteahhitler bina kurabildikleri kadar dostluklar da kurabilecekler mi? 20 kişilik apartmanı 200 kişilik yaptığında, bu binadaki soğukluğu merkezi sistem ısıtmayla düzeltebilecek mi? Bu "dönüşüm" işlemini durdurmayı deneyenleriniz oldu mu hiç? Büyük ihtimalle yasal yolların ya hepsi kapalıdır, ya da siz açık buldukça kapatılacaklardır. Kaba kuvvete başvurmayı denediğinizde de "haksız duruma düşecek"sinizdir. Mahallenin bütünlüğü için kavga etmekten asla karlı çıkamazsınız, çünkü bu sadece masallarda ve filmlerde olur. "Bana Masal Anlatma" filminde olduğu gibi. "Bana Masal Anlatma", çok sürreal olmasının verdiği şaşkınlığın yanında birçok düşünceye de sevk ediyor insanı. Mahalle kültürünü adeta orada yaşarmışcasına hissediyorsunuz bu filmde; sanki siz de Suriçi'nin bir sakini oluveriyorsunuz. Filmin konusu için Dolmuş şoförü Rıza'nın aşk öyküsü mü desem, yoksa Suriçi Muharebesi mi tam emin olamıyorum. Bu film muazzam bir komedi filmi. Buna rağmen verdiği mesajlar kesinlikle esprilerin altında kalmıyor. Filmdeki ilk mesajlardan biri baba sevgisi. Mahalleyle "baba sevgisinin" ne alakası var ki diyebilirsiniz. Bir daha düşünün. Mahallelerimiz bize babalarımızın, dedelerimizin, amcalarımızın emaneti değil midir? Filmde de bu şekilde anlatılıyor zaten. Rıza'nın muhabirle röportaj sahnesinde anlatılan olaylar tamamen buna yönelik. Rıza, bütün itibarını babasından kazandığını söylüyor. Haklı da. Ben de mahallede tanınırlığımı babam ve dedem sayesinde elde etmişimdir. Mahallenin kasabıyla ilk dedem tanıştırmıştı beni. İlk defa mahalle berberine babam götürmüştü. Suriçi'nde de Rıza'yı kıraathane ve tamirciyle tanıştıran babası. Rıza, muhabire çocukluğunu anlatırken şöyle diyor: Benim küçüklüğümü zaten onlardan başka kim anlatabilir? Ne kadar doğru aslında, biz kendi yaptığımız her şeyin farkına varamasak da etrafımızdakiler mutlaka varıyorlardır. Filmdeki diğer bir önemli konu ise mahalleyi koruma güdüsü. İngiliz müteahhit ve onun getirdiği "gardiyan"larıyla olan mücadele sahnesi uzun zamandır izlediğim en komik film sahnelerinden birisiydi. Burada imgesel olarak anlatılan şey aslında mahalleyi korumak için mahallelinin işbirliği içerisinde çalışabileceği. (Bu sahne aslında filmin "masal" bölümüne de katkıda bulunuyor, ama bu tam olarak konumuz değil. Yine de izlememiş olanlar için belirtmek gerekli yoksa manasız bir sahne olacak.) Bütün mahallenin elele verip Rıza'nın önderliğinde mahalleyi koruması, içimdeki kardeşlik duygularını depreştirdi. Benim kendi kardeşlerim yok. Mahalleden edindiğim kardeşlikler var. Mahalle de bir çeşit büyük ölçekli kardeşlik değil midir zaten? "Bana Masal Anlatma" bir filmdi ve Suriçi Mahallesi açısından mutlu sonla bitti. Peki ya hayatımız, gerçek mahallemiz için son ne olacak? Pek parlak bir gelecek göremiyorum açıkçası. Şu an mahalle sakinleri olarak Ankara il sınırları içerisindeki boşlukların dolmasını bekliyoruz. Şehrin her bir dönümü devasa yapılar tarafından işgal edildiğinde; gözler "eskimiş", yani yeterince modern olmayan muhitlere yönelecek. O zaman mahalleler için kaçınılmaz yok oluş başlamış olacak. Filmden bir sahneden alıntıyla bitirmek istiyorum, bence filmdeki en çarpıcı kısımlardan birisiydi (her ne kadar Rıza suyunu çıkartsa da): "Şehirler de insanlar gibidir. Doğar, büyür ve ölürler. (...)