HALİDE EDİP ADIVAR VURUN KAHPEYE

Halide Edip Adıvar, Türk edebiyatında birçok alanda eser vermiş fakat romancı kimliği ile tanınan önemli bayan yazarlarımızdandır. 1926 yılında Amerikan kolejini bitirmiştir. Halide Edip Adıvar, kurtuluş savaşının çıkacağı kriz zamanlarında düşmanı eleştirmek ve kınamak için yazdığı ve yaptığı konuşmalar ile kendini ön plana çıkartmıştır. Aynı zamanda, kurtuluş savaşının ilk safhalarında Mustafa Kemal Atatürk'ün yanında olup, görev üstlenmiştir. Bir süre sonra katılmış olduğu Milli Mücadele mitinglerine İngiltere ve Fransa'da devam etmiştir. Döndüğü zaman İstanbul Üniversitesinde Batı edebiyatı profesörlüğü yapan Halide Edip Adıvar, daha sonra milletvekili oldu ve 1964 yılında İstanbul'da hayatını kaybetmiştir. Bu kitabı seçmemin en büyük nedeni eski zamanda yazılan ve kitabın bilgilendirme kısmında geçen olay örgüsünün şu an ki günümüze yaşanan birçok olay ile örtüşmesidir. Hatta karakterlerin gündemde bulunan şahıslar ile benzerlikleri ve bu benzerliklerin ortaya çıkartması. Aliye döneminin birçok insanına göre eğitimli, yol yordam görmüş bir insandır ve gittiği kasabada insanları eğitmeyi amaçlamıştır yani kasaba halkını bilinçlendirmek ve eğitim seviyesini yukarıya çekmektir amacı. Fakat, dönemin yobaz ve cahil insani Hacı Fettah, Aliye öğretmenin yüzü açık olduğu için az daha parçalatacağını anlatır. Günümüzün olaylarına baktığımızda, aslında tarihin tekerrürden ibaret olduğunu görebiliyoruz. Çünkü şuan yaşadığımız 21. yüz yılda Hacı Fettah gibi birçok insan dinin gereksizce boyunduruğu altına girerek insanları yargılamakta, kısıtlamaktadır. Bu durum insanların kişisel olarak, zihinsel olarak ilerlemesine engel olduğu gibi ülkenin ilerlemesini de engellemektedir. Kitapta da görüldüğü gibi aydın bir insanın kimsenin gitmek istemediği bir kasabaya giderek burada aydın beyinler yetiştirip ülkesine katkı sağlayıp, ülkesini ve insanlarını bir adım ileriye götürecek insanları yetiştirmeyi vazife etmiştir. Fakat görüldüğü gibi yobaz ve cahil olan Hacı Fettah bu olanağı insanların elinden çalarak kendi gibi cahil insanları da arkasına alarak kasabayı tamamen karanlığa hapsetmiştir. Bu kitabı okurken geçmişin zihninizin içinde canlanmasıyla beraber, günümüzde yaşanan bu tip olaylarla bağdaştırılmaması kaçınılmazdır. İleri atılımcı, yenilikçi ve aydınlatıcı insanlar özellikle vatanı için canını verebilecek birçok insan günümüzde Hacı Fettah'ın yapmaya çalıştığı gibi bu tür insanları bastırmaya, önlerini kesmeye hatta canlarını almaya başvurabilmektedir. Öğretmen Aliye'nin de dediği gibi ''Toprağınız toprağım, eviniz evim; burası için, bu diyarın çocukları için bir ana, bir ışık olacağım ve hiçbir şeyden korkmayacağım; vallahi ve billahi!'' (1) bu tür insanlar canını bile vermeye hazırken? Nedendir Hacı Fettah gibi insanların olduğu yerde durmak dini ve namusu bir peçeyle örtüştürmek? Bu yüzden bu kitabın arka yüzünde yer alan açıklamayı okuduğum zaman aklımda ilk canlanan günümüzdeki birçok olay ile örtüştüğü Halide Edip Adıvar'ın sanki bir mesaj ve bir şeyler ima edercesine bu kitabı yazmasıydı. Tarihin tekerrürden ibaret olduğu bu hayatta aslında bu tip insanların hayatımızın her köşesinde ve zamanında var olması ve ileriki zamanlarda da yine var olacağı önemli olanın sonu ne olursa olsun ümit ve Üstübal2 azim olduğunu hatırlatmasıdır. Unutulmamalıdır ki bugün bu kadar rahatça kitap okuyup, yazabiliyor, aydınlanabiliyor, öğrenebiliyor hatta bilgi alışverişinde bulunabiliyor ve yorum yapabiliyorsak Aliye öğretmen gibi fedakarlıkta bulunan ve bilgilerini bizimle paylaşabilen ileri görüşlü, aydın ve yenilikçi insanlar sayesindedir. Önemli olan şu an hayatımızda yer alan bu tür yenilikçi, aydın ve ileri atılımcı insanların değerini bilerek, aynı şeyi yaşattırmamak ve sahip çıkmaktır.