Bir İnci Bir Hayat / Çağıl KOKOL

İnsanoğlu ne kadar açgözlü ne kadar doyumsuz... Ben insanların ne fakir ne de zengin, hiçbir ayrım yapmadan doyumsuz olduklarına inananlardanım. Eğer bir insan istediği bir şeyi elde ettiyse bir sonraki aşamada çok daha fazlasını isteyecektir. Bu durumu hepimiz için oldukça tanıdık öyle değil mi? Belki de bu, yaşadığımız dünyanın bir kanunu ya da kamçılayamadığımız duygularımızdır. Geçtiğimiz günlerde bir kitap okudum. Yazarı John Steinbeck ve kitabın adı İnci. Romanı rafa kaldırdıktan sonra bir süre daha etkisinden kurtulamadığımı fark ettim. Bu kitap sayesinde yaşadığımız dünyayı kafamda hatta kalbimde her yönüyle bir kez daha sorguladım. İnci adlı bu kitap diğer romanlara göre oldukça kısa fakat anlatmak istediği şeyler, vermek istediği mesajlar o incecik sayfaları arasında devleşmiş adeta. Okurken sanki okumuyorum da kitabı yaşıyormuşum gibi bir ruh halindeydim. Daha da ötesi beyaz perdede duygusal bir film izliyormuş tadı... Beni bu kadar etkilemesinin sebebi belki de yaşanılan olayların gerçeklikle bağlantısıdır. Kitap hakkında söylemem gereken bir şey daha varsa o da kitapta yer alan tasvirlerden müthiş bir haz alıyor ya da alacak oluşunuzdur. Yazar betimlemeleri öyle güçlü yapmış ki kendinizi her sayfasında renkli baskılar, renkli resimler bulunan bir kitap okuyormuş gibi hissediyorsunuz. Roman Kino adında yoksul bir denizci ve ailesinin bugüne kadar eşi benzeri görülmemiş bir inci bulması ile hayatlarının ne denli değiştiğini anlatıyor. Kino'nun akrep tarafından sokulan bebeğini daha önce fakirler diye tedavi etmeyen bir doktorun, inci bulunduktan sonra ailenin ayaklarına kadar gelişi kadar gerçek ve acımasız bir dünya anlatılmış. Doktorun "Yerli çocukların akrep ısırmasını tedaviden başka işim mi kalmadı? Doktorum ben, baytar değil." sözleri kitabı okuduğum süre boyunca aklımın bir köşesinde hep takılı kaldı. Maddi durumu iyi olmayanların ya da daha kaba söylemi ile fakir insanların veya çocuklarının insan olarak görülmemesi, tüm insanlık adına ne kadar yıkıcı ve üzücü bir durum öyle değil mi? Bu kitapta gözünü para hırsı bürümüş insanların en güçlü silahlardan daha tehlikeli olduğunu görüyoruz. Roman sürükleyici olduğu kadar okurken insanın içinde ince bir sızı bırakacak kadar da etkili. Buldukları inci ile bebeklerini tedavi ettirip gelecek için çok güzel hayaller kuran Kino ve ailesinin başına gelmeyen kalmadı maalesef. Eseri okurken birçok bölümde olaylara müdahale etmek de istiyorsunuz aslında. Kapitalizm ve sınıf ayrımını gözler önüne seren bu güzel eser okuyucuyu derinden etkilemek için yazılmış gibi. Mesela kitapta yer alan zengin doktor üst sınıfı nitelemekte. "Karıncalar çalışmaya başlamışlardı bile. Kimileri büyük, parlak ve kapkara gövdeli, ötekiler küçük, daha açık renkli, ama hepsi tez canlıydılar. İri bir karıncanın kazarak hazırladığı kum tuzağından kaçıp kurtulmaya çalışan küçük bir karıncayı izlerken Kino düşünüyordu. Tanrı karıncaları yaratırken bile ayrım gözetmişti." satırlarından da anlaşılacağı gibi sınıf ayrımı o dönemde çok büyük bir sorun. Belki de insanları bu derece hırslı yapan unsur da bu ayrımdır. Aslında her şey doktorun hırsı ve açgözlülüğü yüzünden yaşandı. Bu yüzden kitabı okurken doktor karakterinden nefret etmekten alıkoyamıyorsunuz kendinizi. Kitabın sonlarına doğru aile her şeyden kaçmak ve yeni bir hayat kurmak için yola koyuluyor ama nafile... Para hırsı içinde yanıp tutuşan, kapitalizmin pençesine yakalanmış zalim insanlar ailenin peşini bırakmıyor ve kitap bebeğin ölmesiyle birlikte trajik bir şekilde bitiyor. Birçok okuyucu kitabın mutlu sonla bitmesini bekliyordu belki de fakat gerçek dünyanın acımazlığını tokat gibi yüzümüze vuran bu romanın mutlu son ile bitmesi gerçeklik çizgisinin dışına çıkıldığını gösterirdi böylece de eser vuruculuğundan ödün vermiş olurdu. Bu inci insanlara umutla beraber yıkım da getirmişti aslında. Kitapta verilmek istenen asıl mesajı kitabı okuyan herkes rahatlıkla anlayabilir. Bu incecik romanın sayfaları arasında yaşanan dünya gerçek ve bir o kadar da zalim. Monotonluktan sıkılıp yepyeni dünyalara yelken açmak isteyenler için masal tadında atıştırmalık bir kitap.