KALABALIKTA YALNIZLIK

Marslı romanındaki ana karakterle, Mark ile ilgili söylenebilecek çok şey var. Elindeki imkanları en iyi şekilde kullanmayı bilecek kadar zeki olması, eğlenmeyi bilmesi ve umutsuzluğa kapıldığında bile onu bir şeyler yapmaya iten bir yaşama isteğine sahip olması verilecek örnekler arasında sayılabilir; ama bana göre bu söylenecek şeylerin arasından en önemlisi, kitapta bahsedilen bütün bu zorlu süreçlerden geçerken yalnız olmasıdır. Mark'ın durumunu iki farklı şekilde inceleyebiliriz. Birincisi, uydu anteni tarafından ezildikten sonra ekibinin Mark'ın öldüğünü düşünüp onu Mars'ta bırakmaları sonucunda yeme, içme gibi yaşam mücadelelerini yalnız başına sürdürecek olması. İkincisi ise bu yalnızlığın Mark'ta bırakacağı psikolojik etki. Belli bir zamandan sonra NASA ile iletişim kurmanın yollarını bulabilse bile Mark, o zamana kadar tamamen kendi başınaydı ve bir kez olsun pes etmedi. Acaba günümüz şartlarında başka bir insan buna benzer bir soyutlama karşısında neler yapardı? Şimdi yazacağım yazıda yalnızlık kavramından bahsetmek istiyorum. Yalnızlığın tanımını yapmak oldukça kolay aslında, fakat acaba bir insan yalnız olmayı ister mi, veya bir insanın bulunduğu şartlar onu yalnız kalmaya itiyorsa bu insan yalnızlıktan kurtulmak gibi bir arzuda bulunur mu? Bana kalırsa bu sorulara verilebilecek cevaplar -klişe olanlar ayrı bir yerde olmak üzere- oldukça göreceli olurdu. Eğer dünyaya şanslı birer birey olarak gözümüzü açmışsak, bebekliğimizden beri bizleri koruyan ve yetiştiren insanların arasında kendimizi hep güvende hissetmişizdir. Yalnız kalmadığımız gibi aile kavramının ve sonrasında kurduğumuz arkadaşlık ilişkilerinin beraberinde samimiyet duygusu da gelişmiştir. Çevremizdeki insanlara öyle çok bağlanmışızdır ki onlar olmadan ne yapacağımızı düşünmek bile istemeyiz. Belki de bizi biz yapanlar etrafımızdaki insanlardır. Ben kendi adıma konuşacak olursam bu bahsettiğim durumlardan hatta insanlardan mahrum kaldım, mahrum bırakıldım. Samimiyetimden ödün vermesem bile yalnızlığın zirvesine ulaştığım ve aklımı yitirme noktasına geldiğim zamanlar oldu. Ama daha sonrasında şunu anladım ki, yalnızlık o kadar da korkulacak bir şey değil. Etrafımdaki insanlar yalnızca menfaatleri için yanımda gibi görünüyorlarsa veya konuştukları zaman ortaya anlamsız bir cümle yığını çıkıyorsa neden bu tür insanlarla içli dışlı olmak isteyeyim ki? Sadece yalnızlığıma bir son vermek için mi? Hayır efendim, böyle bir durumda kendi düşüncelerimle baş başa bırakılmayı tercih ederim. Muhtemelen herkes saçma muhabbetlere girerken ve kendi aralarında gülüşürken ben bir kenarda sigaramı içiyor, çayımı yudumluyor olurum ve o anda hiç kimse benim olduğum kadar huzurlu olamaz. Diyelim ki böyle bir ortamdan kendimi soyutladım ve her şey istediğim gibi, yani tamamen yalnızım. Düşünmem için, kendimle vakit geçirebilmem için yalnız bir ortam hazırlamışım, neden bunu en iyi şekilde değerlendirmeyeyim ki? Benim için sıradaki şey lisedeki fizik öğretmenimin de deyimiyle, kendime "Ne yapıyorum ben?" şeklinde bir soru yöneltmek oluyor. Oturup insanları izliyorum, telefonumdan sözsüz bir müzik açıp kulaklığımla dinliyorum, sigaramı yakmış oluyorum ama bunları neden yapıyorum? Kendime neden vakit ayırdım? Cevabını şöyle verebilirim: Hayatımı, arkadaşlarımı, en yakın çevremi, ileride yapacağım şeyleri ve önceliklerimi aklımdan geçiriyorum. Bazen de moralim çok bozulduysa, canım bir şeye sıkıldıysa veya sinirlendiysem yalnız başıma kalmak sakinleşmemi sağlıyor. Vermem gereken zor bir karar olduğu zaman akıl danışacağım insanlarla konuştuktan sonra o kararı bütün detaylarıyla daha sağlıklı düşünebiliyorum. Yalnız başıma oturduğum zaman kendi hayatımın ve aklımın kontrolünün yine kendi ellerimde olduğunu bir kez daha anlıyorum, başkalarından etkilenmemem gerektiği bir kez daha pekişiyor kafamda. Bütün bunların yanısıra çevremde elbette ki iyi anlaştığım ve samimi olduğum insanlar da -azınlıkta olsa bile- bulunuyor, tıpkı her normal insanın hayatında bulunması gerektiği gibi. Onlarla her konuda uzun uzun konuşurum ve birlikte çeşitli aktiviteler yaparak eğleniriz. Bunun bir gereksinim olduğunu biliyorum ve buna hiçbir şekilde karşı değilim. Fakat benim bu yazıda belirtmek istediğim şey ara sıra bile olsa yalnız kalmanın bir insan için, en azından benim için önemidir. Bazı insanlar kalabalıkta veya arkadaşlar arasında huzur bulabilirler, ama bana göre bu huzur yalnızlıkta da bulunabilmelidir. Ayrıca yalnız kalmak insanın kendini tanıyabilmesine yardımcı olur diye düşünüyorum. Yunus Emre Düzağaç