Akvaryumdan Sevgilerle

Bazen düşünürüm neyi ne kadar biliyoruz diye. Hemen aklıma yaptığımız teleskoplar, parçacık hızlandırıcıları, uzay gemileri, roketler, süper bilgisayarlar ve nice müthiş buluşlar ve bu buluşları icat eden nice dahiler, bilim adamları geliyor aklıma. Sonra da aklımda bize en yakın konumda bulunan (Sadece 2. 5 milyon ışık yılı uzaklıkta!)komşu galaksi Andromeda'nın o ışıl ışıl görüntüsü canlanıyor kafamda. Bu soruları daha da alevlendiren bir kitap okudum geçen hafta. "Otostopçunun Galaksi Rehberi". İsmi hemen cezbetti beni. Düşünsenize Sombrero Galaksisi'ndeki bir gezegende Galaktik Taco (Evrendeki en iyi Taco. Meksikalılar bunu eğlenmek için oraya gelen bir gurup Sombrerolu'dan öğrenmişler.) yemek istiyorsunuz ama sadece Taco'ya yetecek kadar galaktik dolarınız var. Siz de NASA'da çalışan, görmüş geçirmiş, Betelgeuse'deki küçük bir gezegenden Dünya'yı incelemeye gelmiş Galaksi Rehberi'ne yeni anekdotlar eklemeye gelmiş bir otostopçu arkadaşa sahip olan gurme bir mühendissiniz. Arkadaşınızla bir uzay gemisine otostop çekip Taco yemeye gitmeye ne dersiniz? Çok çılgınca değil mi? Yıldızlar arası alışveriş merkezleri, uzay gemisi durakları, uzay barları, yıldızlar arası oteller, özel istek üzerine (zengin uzaylılar bence ancak böyle tatmin olur) üretilen ultra lüks gezegenler... Bunların hepsi kitapta olduğu gibi gerçekte de var olabilir. Ama biz bilmiyoruz. Bütün bu curcuna evrenin başka köşelerinde hatta Jüpiter'in içinde bile olabilir. Fakat insanoğlu bunu fark edemiyor. Acaba görmek mi istemiyoruz? Daha da tuhaflaştıralım kitapta bahsettiği gibi Dünya, aslında 7. 5 milyon yıldır evrenin amacını çözmeye çalışan süper bir bilgisayar(Derin Düşünce ki daha sonra onun adı Rus satranç dahisi Garry Kasparov'u yenen bilgisayara verilmiştir.) onun yapılmasını istediği için yapılmış yine evrenin sırrını arayan daha gelişmiş bir bilgisayar olabilir. Bizler de aslında deneklerimiz sandığımız farelerin denekleri olabiliriz. Kabul etmesi çok güç değil mi? Bana da çok saçma gelmişti ama artık farelere hatta bütün hayvanlara farklı bir gözle bakıyorum bu kitap sayesinde. Kitap beni çok etkiledi açıkçası sanki bir Bilim-kurgu filmi ya da evren hakkında bir belgesel izliyormuşum gibi hissetim kendimi. Kitabı ilk okuduğumda kitabın çok uçuk olduğunu ve Douglas Adams'ın hayal gücünün çok gelişmiş olduğunu düşündüm. Ama sonra bütün bunlar niye olmasın ki dedim. Köylerde muhtar, illerde vali, devletlerde devlet başkanı var. Küçükten büyüğe her birimi yöneten birileri var. Niye Samanyolu Galaksisi Başkan'ı olmasın ki değil mi ama? Peki varsa da biz niye bilmiyoruz? Tıpkı akvaryumda yaşayan balıklar gibi evreni olduğundan çok farklı mı algılıyoruz? Eğer böyleyse bu akvaryumdan çıkmamız ve dışarı kafamızı uzatmamız gerekebilir. Aksi takdirde gerçekler kendini bize çok acı ve korkunç bir şekilde gösterebilir. Akvaryumu kurtarmak için çok geç kalabiliriz ki kitapta akvaryum sanılan bu müthiş bilgisayar tam her şeyin sorusunun cevabını verecekken "Vogon" adı verilen bir ırk tarafından sözde galaktik otoyol yapılacağı için yok ediliyor. İnsanoğlu aciz bir şekilde anlaşmaya varmaya çalışıyor ama nafile. Kitap o kadar etkileyiciydi ki bütün bunları ve daha birçoğunu bu kitabı okuduktan sonra düşünmeye başladım. Ayrıca çok da sürükleyiciydi. Kitabın büyük bir bölümünü Ankara'dan Balıkesir'e dönerken otobüste iBook'tan okumuştum ve sekiz buçuk saatin nasıl da geçtiğini anlamamıştım bile! Gerçi bazı bölümleri anlamak biraz zordu özellikle sonsuz ve sonlu olasılıksızlıklar gibi birkaç farklı kavram kafamı bayağı bir meşgul etti. Bunun dışında birçok bilimsel terim olmasına karşın sanki o terimleri hep biliyormuşum gibi okudum kitabı. Tabi bu terimleri görünce yazarın çılgın insanları biraz da olsa eleştirmek ve onları düşündürmek için bu kitabı yazmış bir bilim adamı olduğunu düşünebilirsiniz benim gibi. Bu arada kitapta espriler de uçuşmuyor değil. Tabi bilimsel dozda. Böylece yazar sıkıcı konuları eğlenceli hale getirmiş ve kitabın anlaşılırlığını arttırmış bence. Şimdi en büyük isteğim bu kitabın diğer serilerini fırsat yaratıp okumak. Gerçi bütün bu serileri bitirince çok üzüleceğim sanırım. Çünkü yazarın anlatımı bana çok samimi geldi ve yazarı kendime çok yakın hissettim. Sanki beni bilgilendirmeye ve uyarmaya çalışan gerçek bir uzaylı otostopçu ile karşılıklı konuşuyoruz havasındaydı her şey. Ondan kopmak üzücü olacak benim için ki bir yazara hiçbir zaman bu kadar bağlanmamıştım. Bence içindeki terimlere rağmen herkesin mutlaka ama mutlaka okuması gereken bir kitap özellikle çocukken okunmalı bence. Böylece genç beyinlerin hayal gücü gelişecek ve çevrelerini daha çok sorgulayacaklar. Milli Eğitim Bakanlığı'nın mutlaka okutturması gerekir bu kitabı. Yaşadığımız evreni, bu dünyayı çok iyi sorgulayan bir kitap. Eleştirel düşünmemi ve olaylara farklı açılardan bakmamı sapladı bu kitap. Ayrıca biraz şüpheci olmayı da öğretti diyebilirim. Siz primatlar balık olmasanız da bir akvaryumda yaşıyoruz hep birlikte. Bu kitabı okuyun ve kendinize yeni ufuklar katın ki biz de çevremizde olan bitene kayıtsız kalmayıp oyuna girebilelim ve bu akvaryumdan bir damla su bile taşırmayalım. Belki bu işin farelere ait olduğunu düşünebilirsiniz ve onların bize bunu öğreteceğini de düşünebilirsiniz. Haklısınız da. Ama yine yapmaya değmez mi? Ne kaybedebilirsiniz ki? Hayatınıza bir anlam, bir amaç katın bence. Primatlığa, affedersiniz insanlığa, bir katkınız olsun istemez misiniz? Ben şahsen çok isterim ve sizin de bunu isteyeceğinizi düşünüyorum. Kitabı okuyunca yazarın da bunu istediğini göreceksiniz zaten. Ama ben gene de sizi vicdanınız ve düşüncelerinizle baş başa bırakıyorum. Kendinizi tartıp biçin. Hayallerimiz olduğu sürece hayatta kalabilir ve önümüze bakabiliriz. Kitaptan da anlayacağınız üzere çok değerli vaktinizi yazımı okumaya ayırdığınız için sizlere çok teşekkür ediyorum. Merve EREN