BİR METAFOR KÖRLÜK

Körlük Jose Saramago tarafından 1995 yılında yazılmış bir romandır. Körlüğü metafor olarak kullanan Saramago, bu romanında bir sürü olaya parmak basmıştır ve okuyucuyu olaylara farklı açıdan bakmasını sağlamıştır. Körlük bilinmeyen bir ülkede, bilinmeyen bir şehirde, yeşil ışığın yanmasını bekleyen bir kişide görülür ve çok hızlı bir şekilde yayılır. Körlüğün yayılmasını engellemek için insanlar hastane adı altında hapishanede karantina altına alınırlar. Ancak bu çözüm yararlı olmamış, tüm insanlar kör olmuşlardır. Körlük romanda bir metafor olarak kullanılıp, gördüğümüz olayları görmemezlikten gelerek ve sesimizi çıkarmayarak hayatımıza devam ettiğimizi göstermektedir. Bir bakıma körlük, günümüz dünyasında insanların yarattığı liberal demokrasiyi tenkit etmek için kullanılmıştır. Körlük yayıldıkça insanların hapishaneye götürülmesi ve burada yaşanan olaylar insanların özgürlüğünü ellerinden almaktır. Çözüm olarak görülen bu olay daha çok kaosa ortamı oluşturacaktır. İnsanlar ne kadar kör insanları görmezden gelsede, onlarda bu hastalığa yakalanacak ve herkes yemek ve su için birbirlerini öldürmeye başlayacaktır. Devlet ne kadar sorunu çözdük diye düşünsede, olaylar ortada devlet diye bir kavram kalmıyacak kadar ilerlemiştir. Etrafımızda bu kadar olaylar yaşanır iken, bizim bu olayların görmezden gelmemiz ve sadece "Bize bir şey olmasın gerisi önemli değil" mantığı ile yaklaşmamız, bizide er ya da geç etkileyecektir. Misal olarak hemen sınır kapımızda yaşanan olaylara bakabiliriz. Bir süre "unsur" olarak adlandırılan terör örgütünün yaptıklarını görmezden geldikten sonra sınır kapımıza kadar dayandılar sonra kendi şehirlerimizde kaos ortamı yaratmaya neden oldular. Romanda hapishanede bulunan insan sayısının çok fazla artmasından dolayı isyanlar başlar ve insanlar dışarı çıkmak ister. Çıktıklarında karşılaştıkları ortam tam olarak bize kaos ortamı ile karşılaşırlar. Herkes kördür. Şu anda orta doğunun bulunduğu durum bundan farksızdır, herkes kördür ve bir amaç(!) doğrultusunda birbirlerini 1 [Type text] öldürmektedir. Ancak kitabımızda bir karakterimiz kör değildir ve bu karakter diğerlerine öncelik etmektedir. Bu olay insanın aklına acaba bizde böyle bir kahraman mı bekliyoruz sorusunu getirmiyor değil. Bu kahramanın bize yıllar önce geldiğini ve gitmemiz gereken doğru yolu yıllar öncesinden çizdiği gerçeğini göz önünde bulundurmazsak, bir kahramana ihtiyacımız var ve ya bizim zaten sahip olduğumuz kahramanın yolundan gitmeye ihtiyacımız var tıpkı romanda insanların, kör olmayan kahramanın gösterdiği yoldan gitmeye ihtiyaçları olduğu gibi. Romanda ki kör olmayan karakter, olayların patlak vermesinden itibaren geçen tüm süre zarfında kör olan insanların yanında kalmıştır ve gerek hapishanede gerekse dışarda yaşanan olaylarda bu insanların tabiri caizse gözü olmuştur. Romanın sonunda yaşanan olay ise bize umut vermektedir. Kör olmayan karakterimiz kör olacağını düşünmeye başladığı sırada körlük bir anda biter ve herkes eskisi gibi görmeye başlar. Kendimize acaba bu körlük dünyada ne zaman geçecek, ne zaman insanlar birbirlerine yardım etmeye başlayacak, ne zaman haklının yanında olacaklar. Dünyadan önce bunu kendi ülkemiz için düşünmemek elde değil. Belki de kör olmayan yeni bir kahraman bekliyoruzdur. Romanın en güzel yanlarından birisi, romanda hiçbir karakterin ismi bulunmamaktadır. Doktor, hırsız ve ya doktorun karısı gibi sıfatlar kullanılmaktadır. Bu bize romanın sadece bir bölgeyi değil, tüm dünyayı kapsadığını, kitabın ne kadar evrensel olduğunu göstermektedir. Jose Saramago, körlüğü çok güzel kullanarak dünyada yaşanan olayları nasıl görüpte görmezden geldiğimizi en etkileyici yolla anlatmıştır ve bu kitap yaklaşık olarak 20 sene önce yazılmıştır fakat hala insanların durumunu gayet güzel açıklamaktadır. 2