NORMALLİĞİN ANORMALLİĞİ

Normal olmak nedir? Kime ve neye göre normal olunur? Toplumun normlarına en iyi sağlayan mı en normaldir, yoksa kendi insanlığını henüz kaybetmemiş olan mı? Bu soruların hepsi Meursault' un hayatının son anlarına tanıklık ederken ki düşüncelerim. Toplumun insanı duygularına göre değil de belli kalıplara göre hareket etmeye yönlendirmesinin yine toplum tarafından garip karşılanması durumu Meursault'un ki. Duygular ve mantık arasında sıkışıp kalırız çoğu zaman. Örneğin, çok fakir bir çocuğun ailesindeki hasta biri için ilaç çaldığını düşünelim. Yasalara göre bu bir suç ve cezalandırılmalı. Duyguları olan (şu anda garip olarak nitelendirilen) insanlar içinse çocuğun hiçbir suçu yok, bilakis çocuk haklı. Ama çocuk ailesine olan sevgisinin ve yardım etmek istemesinin kurbanı. Şimdi bir de Meusault'u değerlendirelim. Nedensiz yere bir adamı öldürmesiyle hapse giren Meursault, mahkemede annesinin cenazesinde gösterdiği duygusuzluk ve işlediği suçtan hiçbir pişmanlık duymamasından dolayı idama mahkum edilir. Yargıçlara göre o en kötü ve affedilmez bir suç işlemiştir. Ölüme bile bu kadar umursamaz tavır takınan bir adam nasıl olur da karşılarında durabilir. İki kişiyi karşılaştırdığımızda hangisi masum? İdeal bir insan olarak düşünülen duygusuz adam mı daha kötü, yoksa tamamen duygularıyla hareket eden mi? İşte bu ikileme dikkat çekmek için yazmış Albert Camus Yabancı romanını. Toplum insanı makineleştirmeye, sorgulamayan, hissetmeyen ve boyun eğen tek tip robotlara çevirmeye çalışıyor. Bu toplumun ne olduğu da ayrı bir konu. Bizimde bugün bu kitaptaki karakter olduğumuz bir gerçek. Bizi yargıçlar yargılamıyor davranışlarımızdan dolayı ama bugün bu dünyada o kadar çok acı yaşanıyor ki, bazılarımız farkındayız ama umursamıyoruz, bazılarımız bu sorunun bir parçası olmamak için olaylarla ilgilenmiyor bile. Onlarca insan açlıktan ölüyor, doğa katlediliyor. Hayatımıza hiçbir şey olmamış gibi devam ediyoruz. Yani bir problemin ucu bize dokunmuyorsa yaşamaya devam ediyoruz. İşin ilginç tarafı Meursault ölüm cezasına çarptırıldıktan sonra düşünmeye ve bir şeyler hissetmeye başlıyor. Korkuyor. Oradan çıkamamaktan ya da bir anda onu hücresinden alıp götürmelerinden korkuyor. Gökyüzüne bakıyor. Dışarıda yaşayabileceği hayatı hayal ediyor. Hapishanenin papazıyla görüşmek istemiyor. Çünkü o hiçbir şeye inanmıyor. Umudu yok. Umut etmekten korkuyor. Toplumun yarattığı robotu terk etmekten yani insan olmaktan, pişman olmaktan yani belki kendi kendinin canını yakmaktan korkuyor düşüncelere ve duygularıyla. Umut etmeyen, düşünmeyen, sadece çalışan, yemek yiyen, duygusuz bireyler. Peki, neden bu görevleri yerine getiren insanlar yine de toplum tarafından kötü görülüyor. Halbuki onlar sadece normal olmaya çalışıyorlar. Ve kitapta "normal" olmayanın en uç noktası anlatılmış. Bir köpek ve bir adam. Adı Salamona. Köpeğiyle beraber yaşıyor ve sürekli bağırıyor, ona hakaretler ediyor; yani dışardan bakılınca çok memnuniyetsiz bir hayat yaşıyor. Köpeğin tüyleri dökülmüş yani hasta. Ben bunları okurken köpeğe çok acıdım. Bir gün adam köpeğini yürüyüşe çıkartıyor ve onu elinden kaçırıyor. Meursault' tan köpeğini bulmasına yardımcı olmasını istiyor ve tüm bu okuması ıstırap dolu olaylar o zaman açıklığa kavuşuyor. Adam köpeğini karısı ölünce almış. Eskiden çok güzel bir köpekmiş ama hastalandıktan, bütün tüyleri döküldükten ve yaşlandıktan sonra aynı bir insan gibi aksi ve huysuz birine dönüşmüş. Köpek adamla sürekli kavga ediyormuş aynı karı koca gibi. Salamona karısının yerine aldığı küçük köpeği koymuş ona bebekler gibi bakmış, hastalandığında derisine merhemler sürmüş. İnsanların sevgiye ne kadar aç olduklarının bir göstergesi. Biri annesinin ölümünü umursamazken diğeri karısını yerini doldurmak için tüm hayatını değiştiriyor. Birbirlerine yabancı olan bu insanları sadece bir kapı ayırıyor. İşte toplumun bize yaptığı bu. İrem Beşe