Yaşam ve Kabullenme

İnsanların beklentileri, hayalleri ve gerçekleri var. Doğası gereği doymayan bir varlık olduğumuzdan ötürü bazı noktalara ulaştığımızda bile kendimizi durduramıyoruz, yeni çıtalar koyuyor, yeni engeller çıkarıyoruz. Diğer bir yandan hepimizin bir ideali, olmak istediği ya da olmaya çalıştığı bir profil, başka bir insan kalıbı yok mu? Örneğin, takip ettiğimiz bir oyuncu, başarılarını hayranlıkla izlediğimiz bir sporcu ya da en basitinden hayatımızdaki bir kişi. Sanki o kişi olsak, kendimizi daha fazla sevebileceğiz, kendimize olan saygımız en üst seviyede olacak ve doygunluğa ulaşacağız ama bu durum sadece yeni bir hedef belirlememizle son bulacak bir serüven gibi. Bence aslında olay da burada, özümüzü kabullenmemizde başlıyor. Sonuçta bizi biz yapanın iyisiyle kötüsüyle yaşadıklarımız ve yaşayacaklarımız olduğuna inanıyorum. Hayatımızın iyi ve kötü günleri oluyor ve olacak, hatta birçoğumuz için kötü iyiden daha ağır basıyordur. Daha fazla hayal kırıklığı, daha fazla başarısızlık ve daha fazla hüzün doğuyor ama asıl bizi geliştirenler de bunlar olmaz mı diye düşünüyorum. Çok sevdiğim bir söz geliyor aklıma Samuel Beckett'dan: "Hep denedin, hep yenildin. Olsun. Gene dene, gene yenil. Daha iyi yenil." Bence devam etmek için itici bir güç arayanların baş ucu sözü olabilir. Peki, tüm duygusal yıkıntıların yanında; üstüne düşünerek kendimizi yenilememize, bir seviye daha üste çıkabilmemize etken olanlar, yani yenilgi olarak nitelendirdiklerimiz, nefretle andıklarımız olmaz mı? Onlar sayesinde bir daha ki sefere kaybetsek bile daha iyi kaybederiz diye düşünüyorum. Diğer bir yandan, öğrendiklerimizle kendimize yeni bakış açıları ve fikirler katarak toplum yargılarının onayladığı bir insan olma özelliği geliştiririz. Her aşamamızda tecrübelerimizi tekrar gözden geçirebilmemiz ve bunun üzerinden olaylara normalin dışında bakabilmemizin bizi özel ve değerli yapacağına inanıyorum. Mesela, geçirdiğimiz ağır bir kaza sonrası iyileşme sürecimizde olaylara ve insanlara bakış açımızın değişmesi ve birçok şeyi sorgulamaya başlamamız bizi daha açık görüşlü bir insan yapar. Tüm kötüler, tüm bu üzüntüler çok harika şeyler de bize çok fayda sağlıyor şeklinde bakmaya çalışmıyorum aslında olaya, asıl değinmek istediğim nokta: Bir gün geldiğinde bunların faydasını görebilmek. Aslında, "O gün çok nefret etmiştim ama beni şu yönde çok geliştirdi." diyebilmekten bahsediyorum, başka bir yere taşınmak zorunda kaldığımızda oradan nefret etsek bile oradaki yaşamımızın bize çok farklı şeyler kattığını düşünmemiz gibi. Bizi oluşturan şeyler, yani tecrübelerimiz de karşımıza çıkanlar ya da tercihlerimizle oluşuyor ne de olsa. Sonuçta, insan daima doğru kararlar verebilen bir varlık değil, nasıl daima doğru olabilir, nasıl hatasız ve mükemmel bir mantık yetisine sahip olup ilerleyebiliriz? Yaptığımız hatalarla karakterimizi oluşturarak ve her şeye rağmen pişman olmadan devam edebilmek bizi daha güzel yapmaz mı? Aslında benim gözümdeki ideal insanın oluşması da bu noktada çıkıyor olsa gerek. Bence oturmuş bir kişilik, yaptığından ve tercihlerinden pişmanlık duymayan bir insan olabilen ve yaşadıklarından maksimum fayda ile çıkabilendir. Düşününce, bir gün geldiğinde birine geçmişte bırakmak istediklerimizi açtığımızda, onunla paylaşım yaptığımızda pişmanlık değil rahatlama hissedebilmeyi hangimiz istemeyiz ki? Aslında Stefan Zweig'in Bir Kadının Yaşamından Yirmi Dört Saat kitabında Bayan C. için bu çaresizliği görüyoruz. Bizim kabullendiklerimize birçok insanın ayıplayarak ya da acıyarak bakacağını bilmek çok yaralayıcı oluyor. Sadece doğru kişileri bulduğumuzda paylaşabileceğimiz şeyler, cesaretli olduğumuz halde bizi cesaretsiz bir tavır sergilemeye sokan durumlar bütünü, bence dünyamızın en üzücü parçasını oluşturuyorlar. Ancak dışarıda her karakterden ve düşünceden insan olduğunu bilmek bir nebze rahatlatıcı olabilir. Karşındakinin göz devirmelerine, alttan alta laf söyleme çabalarına maruz kalmadan, kendimize olan güvenimizi zedelemeye çalışmayan bir kişi ile karşılaşma ihtimalimiz de yok diyemeyiz. Aslında burada başka bir düşünce de ortaya çıkıyor: Kendinden utanıyor musun ya da pişmanlık mı duyuyorsun da böyle bir insan arayışına giriyorsun temalı bakış açısı. Fakat bu bakış açısının kanaatimce oldukça kusurlu ve sinir bozucu olmasının nedeni insanı suçlayıcı bir özellik taşıması ve insan psikolojisi üzerine olan anlamsız yargısı olabilir. Maalesef bir şeyi kabul etmek, ona karşı olan tavırları görmezden gelebilme özelliğini bize vermiyor, bu yüzden de insan ve toplum seçimimiz kendi ruhsal sağlığımız açısından oldukça önemli bir hal alıyor. Sonuç Tuğba Tandoğan olarak, daimi rasyonel bakış açısına sahip ve kusursuz yaratıklar olamayacağımızdan ötürü kendimizi kabullenmeliyiz. Stefan Zweig'in mükemmel bir incelikle yazdığı Bayan C. gibi bir gün içinde hayatımızı tamamıyla değiştirebilecek kararlar alsak bile bunları bir parçamız olarak kabullenme yetimizi geliştirmeye odaklanmamız gerektiğine inanıyorum, en azından kendimiz için. Çünkü bunları başardığımızda gerçekten özgürleşebileceğiz. Tuğba Tandoğan