Umut Eli

Hayata ya da başka bir olaya karşı umutlu olmanın ne kadar güçlü bir durum olduğunu bilmek için biraz şanslı olmak gerekiyor. Galibiyete, zafere giden yolda karşımıza çıkan olumsuzlukların bizi yıldıramadığı sürece umudumuzu kaybetmemiş oluyoruz. Tek başımıza kalıp tüm sorumluluğu üstlenmemiz gerekse bile kendimizden bir şeyleri eksiltmediğimizi düşünebildiğimizde bir amacımız olduğunun farkına varıyoruz. Toplumda bir şeylerin üstesinden gelen kişiler olarak gösterilenlerin de bu yollardan geçtiğini dinlediğimizde eksiklik yerine fazlalık bile biriktirdiğimizi hissedebiliyoruz, amacımıza yaklaşabiliyoruz. İnsanların arasında yaşamayı, sosyalleşmeyi seven insanlar vardır toplumda çokça. Bir de tam tersi olan, yalnız olmayı hayat felsefesi haline getirmiş insanlar vardır. Çok normal olan bu iki insan tipi dışında bir de seçimi olmayanlar vardır, yalnız bırakılmış olabilirler mesela, çaresizlerdir. Hak ederek ya da etmeyerek tek kişilik hücreye atılmışlardır, belki de insanların içinde yalnız kalmaya mahkum edilmişlerdir. Mark Watney için durum biraz daha farklı. Görev için gittiği Mars'ta tek başına kalan biri o, diğerlerinden daha yalnız. En yakınının bulunduğu ülke küçüklüğü yüzünden görülemeyecek kadar uzaktaysa o kişi yalnızdır, sadece bu da değil, çaresizdir, mahkumdur. Bir kişinin yalnız kaldığını anlaması için birçok şeyin farkında olması gerekir. Kendine bile belli etmeden ağladığı gecelerin sabahında gözlerini ailesini görme umuduyla açmaz mı yalnız kalan insan? Onlar, birinin gelip onları o bataklıktan kurtaracağı anı bekleyen insanlardır. Tek başına geçirdikleri her an için kendilerine farklı sözler verirler. Kurtulacakları günü sabırsızlıkla beklerken üstlerine düşen görevi tamamlamakla yükümlülerdir, var olan umudu boşa harcamamak... Yaşamakla hapsolmak arasındaki o ince bağlantıya umut deniyor. Birçok zaman umut karşımıza bir yardım eli olarak çıkıyor. Mars'taki astronotumuz Mark Watney'e de bu "yardım eli" çok uzaklardaki tanıdıklarından geliyor. Bazen o eli uzatanın tek bir sözü hatta tek bir kelimesi bile o mahkum yaşayan kişiye bir amaç uğruna savaşma yeteneği katabiliyor. Bu yardıma ihtiyacımızın olması için bizim de astronot olmamız gerekmiyor. Mesela, kötü geçeceğini tahmin edebildiğimiz bir dersin sınavına çalışırken bir yakınımızdan ya da öğretmenimizden gelecek tek bir söz, onların diyeceği tek bir umut verici kelime bile dönüm noktasına ulaşabilmemizi sağlayabiliyor. Umut, bulaşıcı bir hastalıktır. Birinin başarısının bir diğerine ilham kaynağı olduğuna şahit olabiliyoruz çokça. Düzenli olarak her hafta bu türde yazılmış yeni kitapların raflara eklendiğini görebiliyoruz. Okulunu yarıda bırakıp tesadüflerin ve kararlılığın sonucu olarak teknolojide çığır açanlar, inancının arkasından koşup dibe vurduğunda gelen yardım eliyle başarıya kavuşanlar... Bu örneklere en sevdiğim yazarlardan birinin çok önceden duyduğum hikayesini de eklemek istiyorum. Henüz yazacağı çok roman, kazanacağı çok ödül olmasına rağmen şimdiden efsaneler, klasikler arasında yer bulabilen Stephen King'in yazarlığa başlama hikayesi de birçok kişiye umut verebilecek cinsten. Yazar, yayınevlerinden defalarca ret cevabı aldıktan sonra pes edip eserini çöpe attığında yazarın eşi o eseri alıp birkaç kere daha şansını denemesini sağlamış ve bu durum, yazarın uzun ve şöhret dolu yola adımını attığı ilk etken olmuş. Tabii, bu ve benzeri hikayelerin amacı yardım elinin sizi bulacağının garantisini sunmak değil, amacı, insanları içlerinde her zaman bir umut bulundurmanın gerekliliğine inandırmak. Nerede olursa olsun, bir aile ortamında ya da uzayda... Andy Weir, elle tutulabilir ilk dağıtımı 2014 yılında yapılan bu kitapla bir yazılım mühendisine göre fazlaca ün yapmışa benziyor, bence hakkının karşılığını da almış. İnancımızı kaybetmememiz gerektiğini yolu Mars'a düşüp tek başına kalan bir botanisti romanın ana karakteri yaparak çok güzel anlatmış. Yeri geldiğinde duygulanıp yeri geldiğinde heyecandan gözümü bile kırpmadan okuduğum bu romandan çıkarabileceğim birçok sonuç var. Kendimize bir amaç belirlediğimizde bütün rakiplerimizle aynı yerden başlıyoruz, dezavantajlarımızı kendimiz belirliyoruz. Aslında, umudumuzu kaybetmediğimiz sürece yarışın içindeyiz hepimiz, bu yarışta tek kişi olsa bile.