KUZEYİN ISSIZLIĞINDA

Havaların gitgide soğuduğu bu günlerde, yapılabilecek en iyi şeylerden birisi kitap okumaktır. Hele ki kitabın yazarı Jack London ise bu zevk katlanıyor. Çünkü, Jack London kuzeyin soğuğunu ve kuzeydeki yaşamın zorluğunu en iyi bilen ve bunu en iyi aktarabilen yazarlardan birisidir. Kitaplarında, gençken gittiği altın arama serüveninde yaşadığı tecrübeleri de kullanarak, soğuğu iliklerimizde hissettiriyor. Karakterimiz ıssız ormanlarda yürürken çalının arkasından gelen bir sesle bizim de tüylerimiz diken diken oluyor. Kısa hikayelerden oluşan Ateş Yakmak kitabında da Jack London bu başarısını koruyor ve soğuk rüzgarlar eşliğinde bizi hayatın zor olduğu Alaska'ya götürüyor. Alaska'da birçok hikaye geçiyor ama hepsinin konusu aynı: İnsanoğlunun doğa karşısındaki çaresizliği. Şehirlerde belki doğanın gücünü fazla hissedemiyoruz ama kitabı okuduğumuzda insanoğlunun yenilmez ya da çok üstün bir ırk olmadığını anlıyoruz. Kuzeyde insanların tek üstünlüğü ateş yakmak için kullandıkları kibritleri. Peki kuzeyin ıssızlığında son kibritimizi kullanarak yaktığımız ateş sönerse? Kitapta bu durum çok güzel işlenmiş ve etkilenmemek elde değil. Karakterimiz artık yorgunluktan yürüyemez haldeyken varacağı noktayı görebildiği halde oraya gidememesi ve soğuğa karşı tek koruması olan ateşinin de sönmesiyle yaşadığı çaresizlik beni derinden etkiledi. Yapılabilecek her şey yapılmıştır, pes etmenin daha kolay olduğu bilindiği halde insanın içinde bir şey yine de pes etmez. İhtimaller tükenmesine rağmen yine de bir ihtimal arar, gözlerini bir aşağı bir yukarı kaydırır bir işaret veya bir mucize bekler. Zaman geçer ve insan artık zamanla gerçeğin farkına varır: Artık bitmiştir, her zaman güvendiği bedeni onu yarı yolda bırakmıştır. Çocukken olduğu gibi ona yardımcı olacak annesi ve babası yoktur yanında. Gece korktuğunda gittiği güvenli bir yer de yoktur artık. Belki de bu yüzden insanlar çaresiz olduklarında ailelerini özlerler. Sarılarak teselli bulacakları birini isterler yanlarında ama en çok da çocukluklarında onları her şeye karşı koruyan koruyucu meleklerini isterler yanlarında. Fakat her insan çaresizliğini tek başına yaşar, kimsenin haberi olmadan içinde kopan fırtınalarla. Ölüm ise en büyük çaresizliktir. Ateş Yakmak hikayesinde olduğu gibi insan hiçbir zaman ölümü kolay kolay kabullenemez. Çünkü ölüm insanın doğasına aykırıdır. Ölüm insanın tüm hayallerini, yapmak istediklerini ve sevdiklerini geride bırakarak bilinmeze doğru yol almasıdır. Ölüm, insanın iyi ya da kötü alıştığı hayattan vazgeçmesidir. Belki her şeyin çaresi vardır ama ölümün yoktur. İşte bu yüzden ölüm en büyük çaresizliktir. Kitapta nasıl kahramanımız tüm yorgunluğuna rağmen kan revan içinde sürünerek ışığa gitmeye çalışıyorsa insan da ölümden kaçmaya çalışır. Fakat sonu her zaman bellidir, nasıl yaşamış olursa olsun sonunda ne olacağı da nereye gideceği de bellidir insanın. İnsan sadece kaçınılmaz sonu erteler, ne kadar ertelerse ertelesin her insan hayatının sonunda çaresizliği hissedecektir. Tüm gururuna rağmen insan sonunda bu sefer olmayacağını kabul eder. Sonra ise insan bir şeylerin elinden kayıp gittiğini hisseder ve gidenlerin yerinde oluşan boşluğu ise çaresizlik hissi doldurur. Aslında sadece bir histir bu peki bir his insanı nasıl bu kadar derinden etkiler? Sadece bir his insanın tüm hayallerini geride bırakarak, gurunu bir kenara atarak ölümü kabul etmesini nasıl sağlayabilir? Bu his öyle güçlü bir histir ki Yaşamın Yasası hikayesinde olduğu gibi insana ölümü sanki en iyi arkadaşıymış gibi bekletir. Çünkü, tek çıkış yolu budur. İnsan artık zamanın geldiğini kabul etmeli, çabalamayı bırakmalı ve bu dünyadaki görevini başarılı bir şekilde bitirmenin verdiği mutluluğu hissetmelidir. Eğer insan bunu başarabilirse, hissettiği çaresizliğin çok tanıdık geldiğini fark eder. Çünkü, çaresizlik çarenin olduğu yerde de vardır, her zaman çarenin yanı başında durur, her zaman yanı başımızda durur. Peki son sefer de olsa insanlara bu tanıdıkları hissi kabul etmek neden bu kadar zor gelir? Günkut AĞABEYOĞLU Ateş Yakmak Jack LONDON