SERKAN İLHAN 21400770

Yalana Güzelleme Bana kalırsa yalan, insanlığın en büyük icatlarından birisidir. İnsanoğlu, diğer canlılardan farklı olarak, büyük çaplı örgütlenmeler gerçekleştirebilen sosyal bir memelidir. Böyle yaşamaya mecburuz çünkü bireysel güçlerimiz doğanın ve diğer insanların bize karşı saldırılarıyla baş etmemize yetmez. Geniş çaplı örgütlenmeler için de yalanlara ihtiyaç duyarız. Örneğin millet kavramını ele alalım. İnsanların farklı milletlere ait olduklarına dair hiçbir genetik kanıt yoktur ama dünya üzerindeki milyarlarca insan, yüzlerce farklı millete bölünmüş olduklarına inanır. Sadece milletler mi? Örneğin paranın değerli olması, Tanrıların varlığı, hümanizm, sosyalizm, ırkçılık gibi ideolojiler... Fiziksel dünyada hiçbir karşılığı olmayan bu kurgulara inanarak örgütlenip medeniyetler yarattık ve yaratmaya devam edeceğiz. Lafın gelişinden de anlayacağınız üzere bu yazı, bir yalan güzellemesi olacak. Sanıyorum işe öncelikle, toplumun kafasındaki yalan algısını düzelterek başlamak en doğrusu. Yalan denildiğinde pek çok insanın kafasında oluşan ilk imge, "maddi kazanç elde etmek amacıyla birilerini aldatmak için söylenen söz" oluyor. Ancak bu algının yanlış olduğuna inanıyorum. Her alanda, her bireyde, her olayda olduğu gibi yalanda da iyi ve kötü ayrımını yapmalıyız. İyi, en azından masum olan yalanlar bizle birlikte yaşayan, hayatımızın bir parçası olan yalanlardır. Günlük hayatta önemsiz bir konuda söylediğimiz rastgele bir yalandan tutun da 3 milyar insanın din adı altında inandığı Hristiyanlık'a kadar hayatımıza yön veren her şey birer yalandır. Bunlar hayatı daha yaşanılır kılarlar ve çoğu zaman mutluluğumuzun kilidi konumundadırlar. Madem ki yalanın onurunu temizledik, şimdi gelelim yalan övgümün asıl nedenine. Öyle ya bir şeyin kötü olmaması onun övgüye mazhar olduğunu göstermez. Yalan sadece masum olmakla kalmıyor, aynı zamanda insanlığın muhtaç olduğu bir şey olma özelliğini de taşıyor. Biz insanlar iki temel nedenden ötürü ona muhtacız: inanma içgüdümüzün varlığı ve yalanların gerçekliği daha katlanabilir kılıyor olması. İster hoşunuza gitsin isterse gitmesin, insanlar sürekli ulu bir kudretin varlığına, her şeyin iyi gideceğine inanma içgüdüsüne sahiptirler. Aksi takdirde hiçbir teori, milyarlarca insanın Ortadoğu kaynaklı antik yalanlara binlerce yıl boyunca inanmasını, bunlar için savaşlar yapmasını açıklayamaz. Ortadoğu yalanları insanların inanma içgüdülerine en güçlü cevabı verdiği için böylesine başarılı bir şekilde varlıklarını sürdürürler. Pek çok yerde insan mantığıyla çelişiyor olsalar dahi insanlık bunlara dört elle sarılır. Yalan ve inanma içgüdüsü arasındaki ilişkiyi Tommaso Di Carpegna, Kendini Fransa Kralı Zanneden Adam isimli eserinde gayet güzel ele alıyor. Kitapta, kendi halinde yaşayan bir tüccar saraya davet ediliyor ve kendisine gerçek Fransa kralının kendisi olduğu söyleniyor. Tüccar, ilk başlarda şaşkınlığa uğrasa da kısa süre içinde buna inanıyor ve kendi çapında uluslararası ilişkilere, savaşlara giriyor. Ortada tamamen bir yalan var ancak tüccarımız, bir şeylere inanmanın sağlayacağı kazanımlara ve dolayısıyla inanma içgüdüsüne yenilerek hayatını yalanlar üzerine inşa ediyor. Tabii ki bu kitabın konusunu uç örnekler oluşturuyor ama insanların inanma içgüdülerini tatmin etmek için yalanlara sığınmalarını gayet güzel açıklıyor. SERKAN İLHAN 21400770 Yalan övgümün diğer nedeni de yalanların gerçeklikle olan ilişkisidir. Yalanlar, gerçek hayatın yükünü bir nebze olsun azaltmayı, onu daha yaşanılır kılmayı sağlıyor. Ölümcül hastalığı olan bir insanı teskin etmek için söylenen yalanlar gibi... Üstelik sadece sahte bir mutluluk vermekle kalmıyor, belki de ölümcül hastalığını yüksek moralle yenen insanın örneğinde olduğu gibi gerçekliği olumlu yönde değiştirmemizi de sağlıyor. Sözün özü şunu demek istiyorum; yalanlara ve yalancılara doğrudan önyargı ile yaklaşmayın. Tamam bazı durumlarda yalanlar insanların maddi ve manevi kayıplar yaşamasına neden olabilir ama pek çok durumda da hayatı daha güzel, daha yaşanabilir insanları da daha mutlu kılar. Hepinize mutlu yalanlar diliyorum...