SADELİK VE NEFES ALABİLMEK

Üniversitede yurtta kalana dek güzel şehrim Konya'da kardeşimle aynı odada kaldım. Yirmi metrekare bir yerde; iki geniş yatak, üç büyük kitaplık, iki gardırop ve iki çalışma masası ile birlikte. Çalışma masalarının üzeri ders kitaplarından, defterlerden, kalemlerden; kitaplıklar da çeşit çeşit kitaplardan dolayı rengarenk... Biz ne kadar toplasak da bu renk çeşitliliği odayı daima dağınık gösterdi. Her zaman sakin bir görünüm istedim ve acaba bunu nasıl elde ederim diye düşünürken karşıma çıktı SADE, başucu kitabım. Sadece düzen ve eşya fazlalığını değil, insan ilişkileri ve hayattaki fazlalıkları da eleştiren bir kitap. Aşırı bir minimalliği en iyi olarak anlatsa da bu kitap benim hayatımda olması ve olmaması gereken şeyleri belirlememe yardımcı oldu. En azından beni konu hakkında düşündürdü. Kendime sordum, acaba bütün eşyalarım bana gerekli mi diye. Tüm kıyafetlerimi yatağıma, tüm kitaplarımı masama koyduktan sonra hepsine ihtiyacım olmadığına karar verdim. Ne kadar da fazla görünmüştü gözüme. Yıllardır elimin gitmediği giysilerimi, bir daha okumayacağıma emin olduğum kitapları ihtiyacı olana ayırdım. Tekrar yerleştirdikten sonra odamın rahatladığı gibi ben de rahatladım. Bence insanların çoğu benim gibi; hep satın alıyoruz ve biriktiriyoruz, sanki işe yarayacakmış gibi. Bir sergileme çabası hakim. Varlığımızı sahip olduklarımız zannediyoruz, ne kadar fazla eşyamız varsa biz de varız gibi geliyor. Ama aslında ne kadar verirsek ve hatırlanırsak varız, ne kadar hayatımızı yaşarsak varız. Eşyalarımız biz fark etmeden bizi boğuyor ve hayatımızı yaşamamıza izin vermiyor, yaşayacak alan bırakmıyor ki. Artık ben nefes alabiliyorum ve fazla eşyaları fark edebiliyorum. Sadelik benim vazgeçilmezim oldu, yazarın da dediği gibi: "Bir odaya, eve veya mekana girer girmez eksiklikleri değil de fazlalıkları görmeye başladığınız gün, sadelik artık sizin için de vazgeçilmez olmuş demektir." (Başoğlu, Erim, s. 52) Kendime sordum, acaba evdeki bütün eşyaları kullanıyor muyuz diye. Eve dikkatlice baktım ve gözüme batan çok fazla eşya oldu. Mesela herkesin evinde olan bir detay; vitrinlerin kullanılmayan bardak, tabak, çatal vb. şeylerle dolu olması. Bunlar aslında çeyiz adı altında eve giren ve pahalı olduğu için kırılacak diye gündelik kullanılamayan ama dantellerin üzerinde insanlar görsün diye ve arada önemli misafirler geldiğinde masalara dizilen eşyalar. Hepsinin biraz az gösterişsizi zaten mutfakta kullanılıyor. Ne gereği var hem onlara fazla para vermenin, madem çok az kullanılacaksa? Ama güzel görünüyor, diyor bazıları. O zaman sadece onları kullan, hem fazladan vitrin de satın almış olmazsın. Boş yere salon veya oturma odasında mobilya fazlalığı olmaz. Bilmiyorum, duygudaşlık kurmaya da çalışıyorum, "Çeyiz bu, gelenektir." diye ama olmuyor, anlayamıyorum. Bir de çeyiz sandıkları var tabii. Mesela neden sandıkta? Fazla bir alan kaplıyor. Bazıları içindekileri kullanıyor; battaniyeleri, örtüleri falan, bunlara çok da fazla bir lafım yok ama o danteller... Güzel göründüğünü düşünenler vardır elbette ama bence sadece görüntü kirliliği. Bir kere insanı geriyor. Koyuyorlar televizyonun üzerine, vitrinlerde o gösterişli çay takımlarının altına veya orta sehpalara; hemen kayıveriyor. İnsanda düzeltme isteği uyandırıyor. Düzelt, yine bozulsun; tekrar düzelt, yine... Usandırmaz mı? İnsan böyle böyle boğuluyor, biz eşyaları satın aldığımızı düşünürken onlar bizim hayatımızı satın alıyor. Ben artık kendimi kurtardığımı ve sadece kendi ruhumla, bedenimle yaşadığımı düşünüyorum. Benim varlığım gümüş bir tepsi ve üzerinde danteller, onun üzerinde de pahalı bir fincan takımı değil. İleride inşallah evim olursa sade yaşamak istiyorum ve şu an da yurttaki odamda sadece gerekli eşyalar ile yaşıyorum. Hayatımda sevdiklerim, ailem, arkadaşlarım olmalı; ben de hatıralarda olmalıyım. SADE ile karşılaştığım için çok şanslıyım. Sayesinde nefes alabiliyorum ve daha da almak istiyorum. Buse AKÇAY