MASKELİ DEVRİM

Voila! Evet, kendisini gayet iyi tanıyoruz. Dünyanın neresinde iyi ya da kötü amaçlı bir devrim ya da var olan düzeni yıkma çabasında olan insan varsa hepsinin yüzlerindeki maskelerde görüyoruz onu; gerek haber bültenlerinde, gerek gazetelerde, gerekse sokak eylemlerinde... Kendisi, günümüz dünyasının despotizm ve baskıyla savaşı için, başka birçok soyut söylem ve basmakalıp ideolojik kaygılardan ziyade, daha evrensel, daha somut bir maskot, bir idol. Ve gerçek adını bile bilmiyoruz. Onu sadece sarfetmiş olduğu tek bir rumuzla tanıyoruz: V. Peki sırrı ne? Adını, yüzünü bile bilmediğimiz, kurgusal bir karakter olduğunun farkında olduğumuz maskeli bir adamın, insanlar üzerindeki tüm bu nüfuzu nereden geliyor? Bu soruya sağlıklı bir yanıt bulabilmek için, her ne kadar kendisi daha eski ve ilk formu yine İngiliz Alan Moore ve David Lloyd'un yarattığı nispeten meşhur çizgi romanın baş karakteri olsa da, kendisinin dünya ile en büyük çaplı etkileşimine bakmamız gerekiyor: James McTeigue'nin epik filmi V for Vendetta'ya. Filmin konusu, esasen 2020'li yılların sonunda kaotik bir dünyada, halkı terör ve salgınlardan kurtulmak için despot ve faşist bir yönetimden medet uman karanlık bir İngiltere'de, içten içe memnuniyetsizlik duyan ancak baskıdan korkan Evey isimli bir kızın, gizemli, sofistike ve hayatının tek bir amacı olan, ismi V olan bir adamla tanışması ve hayatının bu tanışıklık sayesinde geçirdiği radikal değişim. V, Evey'i kurtarıyor, ona yeni bir yol gösteriyor, ve ona acı çektirerek korkusuzluğun gerçek bedelini öğretiyor. Gerçekten de, elindekileri takdir etmeyi bilen, korkusuz, özgür ve bir şeyleri değiştirme gücüne sahip bir birey ya da bir toplum ancak acı, yokluk ve bunalımla harmanlanabiliyor. Ne yazık ki biz, günümüz insanları olarak çoğunlukla hayatı bilinçsiz bir bakış açısıyla irdeliyoruz ve bize edilen kötü muamele ve dayatılan yaptırımlara sırf toplumun huzuru bozulmasın diye ses çıkarmıyoruz. Ancak savaşlarımızda bu kadar seçici olmak iyi değil; filmde de açıkça gördüğümüz gibi, düzene ve barışa kavuşmak uğruna bizi insan yapan temel duygu ve özgürlükleri göz ardı edebiliyor ve onlara saygı duymayanlara ses çıkarmayı gerekli görmeyebiliyoruz. Ta ki bıçak kemiğe dayanana dek; peki ya o zamana kadar hakkını aramadıklarımız sonunda onları aradığımızda artık orada değilse? Filmin, ve o maskenin nüfuzunun bu denli etkili olmasının sebebi, bu sorunu adamakıllı, dolandırmadan ele alması ve çözüm yolunu göstermesi. Çözüm aslında basit: "Dayatmalardan ve onları dayatanlardan korkmayın, onlar ancak sizin izin verdiğiniz sürece varlar.". Filmdeki despot iktidar bunun mükemmel bir örneği. Sözde birliğe ve düzene ( korku asla gerçek bir birleştirici amacı olamaz zira) bir saldırı tespit ettiği anda onu bastırmak için bildiği tek davranış şekline başvuruyor: şiddet, sansür ve yıldırma. Ancak bu nihayetinde Marangoz - 2 onun sonu oluyor, çünkü tüm bu eylemler korku yaratmak için var, ancak korkunun kaynağını gören ve onu defedenleri korkutmaya çalışmanın faydası ne olabilir ki? Silahlarla korkutmaya çalıştığınız insanlar korkuyu asıl yaratanın silahın içindeki kurşunlar olduğunu, onlar bitince savunmasız kalacağınızı biliyorsa onlara karşı ne yapabilirsiniz? Elbette böyle bir düşünce yapısını benimsemek kolay değil, yukarıda belirttiğim gibi buna giden yol acılar ve zorluklarla dolu. Ancak ödülü paha biçilemez; zira ancak bunu başardığınız an tamamen özgürsünüz ve hiçbir sınır tanımıyorsunuz demektir. Maskesindeki mistik, alaycı gülümsemenin altında acı çeken ve sadece kendisi için değil, acı çekmiş ve küçük düşürülmüş tüm yol arkadaşları için insanlık adına intikam alma isteğiyle yanıp tutuşan bir adamın ironisi en sağlam bu şekilde anlatılabilir ve anlaşılabilir. Ve siz de kendsinin izinden gitmek, onu ilham almak istiyorsanız, sizi sonuna kadar takdir ediyor ve bir gece 1812. Overtür eşliğinde, havai fişekleri izlerken o maskeyi değil, onun altındaki kurşun geçirmez fikirleri görmenizi diliyorum.