GÖRMEK VE BAKMAK

Hayatı akışına bırakmalıyız der birçok insan. Çevremizdeki umutsuz ya da baskıcı durumlara aldırmadan yaşamalıyız diye düşünür. Ancak hiçbir zaman bir boşvermişlik hissinin ellerine bırakamaz kendini. Modern hayatta böyleyizdir işte. "Burjuva" olarak anılan sınıf, hayatın koşuşturmacasıyla öyle meşguldür ki, kendi iç dünyasını keşfetmeye vakit bulamaz. İç hesaplaşmalarını derinlerde yaşar, gizli arzularını en derinlerde saklar. Toplumun her kesimi için geçerli olabilecek bu düşünceler, burjuvalar için daha da bir geçerlidir. Çünkü her ne kadar kabul etmesek de bir "sınıf ayrımı" düşüncesi saklıdır zihinlerimizin ücra köşelerinde. Sınıf ayrımı, insanları belirli kalıpların içinde kalmak zorundaymış gibi hissettirir. Bu da olaylara müdahale edip durumu değiştirmeyi zorlaştırabilir. Peki neden asla hayatı tam olarak akışına bırakamaz insan? Günlük hayatta karşılaştığımız sıradan olaylara bazen takılıyor, bazense hiç üzerinde durmadan unutuyoruz o olayları. Zamanla bakış açımız da değişebiliyor tabii. Önceden yaşadığımız deneyimler, çevremizdeki insanların başına gelenler düşüncelerimizi etkileyebiliyor. Böylece sıradan olaylara verdiğimiz tepkiler şekil değiştiriyor. İşte bu noktada durup kendimizi sorgulamalıyız. Neden duygularımızı, hissettiklerimizi saf haliyle anlatamıyoruz? Neden hayatı olduğu gibi, gizlemeden yaşayamıyoruz? Çünkü insanların yargılamasından korkuyoruz. Bizi sahip olmak istediğimiz kişiliklerin dışında gördüklerinde eskisi kadar kabullenmeyeceklerini düşünüyoruz. Hayatı akışına bırakamıyoruz... Yargılanmak kadar eskisinden daha mutsuz olabilme ihtimalinden de korkuyoruz. Denemeye çalışmadan, incinmeden, çetin yollardan geçmeden mutlu olabilmenin çok muhtemel olmadığına inanmak istemiyoruz. Belki de etrafımızdakilere aldırmadan, kötü olaylara umutla bakmalıyız. Mesela her gün televizyonlarda, internet sitelerinde gördüğümüz savaşlar, çatışmalar, çocuk istismarları ne kadar üzücü olursa olsun, durumun değişeceğine inanmadan sorunun çözümüne yaklaşamayız. Bazense kendimizi bulunduğumuz durumun yeterince iyi olduğuna inandırırız. Her şey yolundaymış gibi davranmak düğümleri çözermişçesine... Burjuvaların durumuysa biraz daha karışıktır. Neredeyse hiçbir derdi tasası olmayan bu insanlar bile hayatlarının bir döneminde "Neden yaşıyorum, ne için varım?" sorularına cevap ararken bulurlar kendilerini. Genelde her şeye sahip insanlardan oluşan bu grup, maddi değerlerin getirdiği mutluluktan sıkılmaya başlar. Farklı zevkler bulmak isterler. Yeni arayışlara sürüklenir ve bir müddet sonra hep arayışta olurlar. Kendi iç dünyalarına olan yolculuğun ne zaman biteceği belli değildir. Bu yolculuğun yan etkileri de vardır. Arayışta olmak ruhsal gelgitlere sebep olur. İnsanın fikirleri, keşfettiği yeni düşüncelerle beraber değişir ve gelişir. Biraz da düşüncelerin nasıl değişip geliştiğinden bahsedelim. Sıradan bir olay, aynı Olağanüstü Bir Gece'deki subayı düşünmeye sevk ettiği gibi bizi de hayatımızı sorgulamaya itebiliyor. Sokakta gördüğümüz bir kedi, tesadüfen karşılaştığımız eski bir arkadaş, bize umulmadık bir şekilde anılarımızı anımsatan bir yabancı... Neye bakarsanız bakın, o görüntülerin bize vermek istediği mesajı görmek, sadece bakmaktan çok daha farklıdır. Ancak bizi düşünmeye iten bu görme eylemine herkes ihtiyaç duymaz. Bazı insanların kafasında şimşekler çakması için herhangi bir görüntüye, yaşanmışlığa gerek yoktur. Kendiliğinden düşünmeye, sorgulamaya başlarlar. İmkansız görünüyor olsa da bunun nedeni bütün hayatları boyunca biriktirdikleri tecrübeler olsa gerek. Zaten bütün hayatı boyunca yaşamını sorgulamış olanlar hep arayış içerisindedir. Bir kez arayışa girense asla tatmin olamayacağı için o da hep arayış içerisindedir. Her ne kadar herkes arayıştaymış gibi görünse de zor olan şey, bu döngüyü başlatmaktır. Aksi takdirde ruhsuz bir şekilde ne kadar devam ettirebilir hayatını insan? "Bir kez kendini bulmuş olan kişinin bu yeryüzünde yitirecek bir şeyi yoktur artık. Ve bir kez kendi içindeki insanı anlamış olan bütün insanları anlar." (Zweig 69) Farkındalığa ulaşmak yıllar mı sürer bir ömür mü? Yoksa hikayede geçen subay gibi bir gecede kendimizi yeniden bulabilir miyiz?