YAŞANANLAR VE HATIRLANANLAR

Hayatımız hatırladıklarımızdan ibaret denebilir mi? Bir gün, bir hafta ya da bir sene içinde unuttuğumuz bir anı yaşamış sayılır mıyız? Evet, teknik olarak yaşadık lakin bir anlam ifade eder mi? Yaşıyoruz, hiç durmadan, ara vermeden devam ediyor hayat fakat gün sonunda elimizde yalnızca hatırlayabildiklerimiz kalıyor. Günler, aylar, yıllar geçiyor ve aslına bakarsanız çok azını yaşamış gibi oluyoruz. Az bir kısmını hatırlayabiliyoruz çünkü. Sürekli olarak bir şeyleri kayıt altına almaya çalışıyor, bunun için yeni yollar geliştiriyoruz. Unutmayı sevmiyor, daha doğrusu istemiyoruz. Günlük tutuyor; fotoğraflar, videolar çekiyor, bir yolunu buluyor ve önemli her anımızı kaydediyoruz. Bu çaba kimi zaman eleştirilse de, gereksiz sayılmaz. Evet, kaydetme hevesi içinde yaşadığımız ana odaklanmayı unutuyoruz kimi zaman ama kalıcı hale getirmiş oluyoruz. Unutmamak, tekrar tekrar yaşayabilmek için bütün bu çabamız. Peki, bunun kolay bir yolu olsaydı, nasıl olurdu? Sürekli olarak bir kamera taşımadan kaydedebilseydik her şeyi? Düşünün, yaşadığımız her anı, gördüğümüz herkesi, tanık olduğumuz her dakikayı bir sistem kayıt altına alıyor olsa nasıl olurdu? Gözlerimiz mesela. Gördüğü her şeyi aynı zamanda kaydetse? İstediğimiz kadar izleyebilsek, tekrar tekrar yaşayabilsek, kaçırdığımız bütün detayları görebilsek... Kulağa güzel geliyor ama kaldırabilir miydik? Yoksa delirtir miydi bizi yavaşça? Güzel bir günü, bir saati her istediğimizde tekrarlayabilmek harika olurdu gibi. Olmaz mıydı yoksa? Geçmişe takılır kalır, ilerleyemez miydik, acaba? Peki, kötü anılar? Ya da anlamını irdeleyip durduğumuz ayrıntılar? Nispeten zayıf hafızalarımızla bile ufak, önemsiz ayrıntılar bizi deli edebiliyor, günlerce üstüne fazla düşünmemize, sinirlerimizin bozulmasına sebep olabiliyorken böyle bir imkanımız olsa iyice delirmez miydik? Her bölümü kısa bir film niteliğinde olan Black Mirror [Kara Ayna] isimli dizinin bir bölümünde insanların gördüğü her şeyi kayıt altına almalarını sağlayan bir teknoloji anlatılıyor. Bölümde bütün bu sorulara cevap aranıyor ve kulağa büyüleyici gelen bu teknolojinin aslında pek de büyüleyici olmayacağı gözler önüne seriliyor. Geçmişe saplantılı yaşayanlar, kötü bir günün ayrıntılarında boğulanlar... Kaydettiklerini izledikçe başka bir ayrıntıya takılıyor, başka bir şeye sinirlenmeye başlıyor odaklanılan karakter. Yavaş yavaş delirme söz konusu. Böyle bir teknoloji gerçek olsaydı, çoğumuzun benzer bir durumda olacağı aşikar. Yaşadıklarını unutmayı kimse istemez. Birçoğumuzun en büyük korkusu bile olabilir bu, zamanla her şeyi unutmak, yavaşça silinmek... Tanık olduğumuz her şeyi kaydeden bir sistem bu korkuya kesin bir çözüm olabilir gibi dursa da böyle bir güç, böyle bir imkan pek de sağlıklı olmayabilir, özellikle de psikolojimiz için. Neşeli anları dönüp dönüp izleyebilmek, hiç unutmamak güzel gerçekten ancak böyle bir imkana sahip olmak insanı hayatı geçmişte, bir kayıtta, bir nevi bir illüzyonda yaşamaya itebilir. Güzel anıları tekrar yaşayabilmek varken neden hayatın zorluklarıyla, dertleriyle uğraşalım ki? Geçmişe saplanmanın, hayatı devam ettirememenin sağlıklı olduğunu da savunamayız, bu çok açık. Sürekli aynı şeyleri izlemenin insanı delirteceği de ortada. Geri dönemez, bir şey düzeltemez, değiştiremezsiniz ancak durmadan izliyorsunuz. Düşüncesi bile iç bunaltıcı ve yorucu. Bu çıkarımlar ister istemez beni hayatı hatırladığım kadarıyla kabullenmeye itiyor. Evet, her şey zamanla silinip gitmese, daha çok yer açabilsem güzel anılara harika olabilirdi fakat fazlası tehlikeli. Ne kadar istemiyor olsak da unutmalı, unutabilmeliyiz. Geçmişte, anılarda boğulmaktan önümüzü göremeyecek hale gelmektense birkaç anıyı feda edebilir, yolumuza devam edebiliriz. Hayat gözlerimizin önünde akıp gidiyor; eski kayıtları izleyerek, her ayrıntıyı inceleyerek yaşayamayız, değil mi? Brooker, Charlie. Kara Ayna. 2011-. Netflix.