Semerkant ve Haşhaşinler

Küçüklüğümden beri Doğu Kültürü bana çok ilginç gelmektedir. Doğu'nun egzotik esintilerini araştırıp bu bölgeyle ilgili yazılar okumak en büyük hobilerim arasındadır. Doğu Kültürü'nü çok güzel bir biçimde yansıtan Semerkant isimli kitap Doğu'nun birçok gizemini içinde barındırmaktadır. Semerkant adlı kitapta genel olarak ünlü rubai yazarı Ömer Hayyam ve onun Rubaiyatı anlatılmaktadır. Bununla birlikte Dünya üzerindeki ilk terör örgütü olan Haşhaşinlere geniş bir biçimde yer verilmektedir. Haşhaşinler beni gerçekten derinden etkilemiş bir örgüttür. Yaptıkları eylemler ve düşünce tarzları sebebiyle bu yazımda onlardan bahsedeceğim. Nizamülmülk Ömer Hayyam'dan istihbarat teşkilatı türünde bir sistem kurmasını istemiştir ama Hayyam bu teklifi kabul edememiştir çünkü bu görevin kendisine uygun olmadığını düşünmektedir. Fakat bu görev için yolda tanıştığı arkadaşı Hasan'ı daha uygun bulmuştur ve Nizamülmülke onun adını önermiştir. Hasan Sabbah'a istihbarat teşkilatı kuracağı gerçeği hayal gibi gelmiştir ve kendisini çok şanslı hissetmiştir. Başlarda Hasan Sabbah'ın ileride çok önemli bir terör örgütü kuracağını düşünmek çok zordu. Fakat daha sonra herkesi yanıltarak zamanında tüm dünyaca tanınmış bir örgüt kurmayı başarmıştır. Hasan Sabbah'ın bu terör örgütünü kurabilecek ve yönetebilecek idari tecrübesi mevcuttu çünkü dünyadaki ilk istihbarat teşkilatını kurmuş kişiydi. Fakat burada asıl sorulması gereken soru bu denli donanımlı bir insan neden bu bilgeliğini ve tecrübelerini bir terör örgütü kurmaya adamış olmasıdır. Beni en çok etkileyen nokta da budur. Aynı performansı iyi yönde harcasaydı belki de dünya tarihi açısından olumlu yönde birçok olay gerçekleşebilirdi. Hasan Sabbah, din olgusuna dayatarak insanlara zorla birtakım şeyler yaptırmıştır. İnsanları etkileme, manipüle etme ve etkin yönetim becerileri yüksek olduğu için bu denli nam salmış birisidir. Başka bir deyişle Hasan Sabbah bilgeliğini kötü amaçlar için kullanmıştır. Onun gibi bilge bir adamın her zaman neden bilgeliğini bu yönde kullandığını hep merak etmişimdir. Belki de bunun sebebi Doğu'nun o egzotik esintilerinden kaynaklanmasıdır, insanı Doğu'nun havası kötü bir birey olmaya itiyordur belki de. Hasan Sabbah kısa sürede herkesin korktuğu biri haline gelmiştir ve onun adı duyulduğundan hissedilen tek şey çaresizlik duygusudur. Hasan Sabbah'ın yaptıklarını okurken ondan çekinmemek elde değildi. Önderlik ettiği örgüt, yani Haşhaşinler ölmekten korkmayan eylemlerini gerçekleştirdikten sonra hiçbir yere kaçmayan kişilerdir. Bu yüzden Hasan Sabbah'ın eylemlerden önce onlara Haşhaş verdiğine inanılmıştır fakat bu bilgi yalandır. Sonuçta burada önemli bir devlet adamından bahsediyoruz neden askerlerine Haşhaş verip onlara verdiği görevi zora soksun ki? Bana göre de bu bilgi yalandır çünkü Haşhaş insanları yavaşlatır ve savaşta ya da bir suikast de görevi zora sokar. Hasan Sabbah daha sonra örgütünü Alamut Kalesi adında bir yere taşımıştır. Alamut Kalesi sarp kayalıkları olan, çıkısı ve ulaşılması oldukça zor olan bir yerdir ve Essasinler burayı kendilerine üst edinmişlerdir. Bana göre bu kaleye çıkmaları onların örgütlerinin devamlılığı açısından daha iyi olmuştur çünkü ulaşım zor olduğu için onlara karşı olası saldırılar kolayca engellenmiştir. Esasinler yaptıkları eylemlerde oldukça planlıdırlar. Ölmeye çok özenirler, herkes bu özenişini Haşhaş yüzünden olduğunu söyler fakat hiçbir alakası yoktur bu özeniş ancak ve ancak çok kuvvetli bir inançla açıklanabilir. Birine ya da bir duyguya büyük bir inançla bağlanmayla açıklanabilir. Onları bu denli kendilerine bağlayan kişi de bağnaz liderleri Hasan Sabbah' dır. Hasan Sabbah kalesinden hiç çıkmamış ve geri kalan bütün yaşantısını bu kalede geçirmiştir ve Hasan Sabbah bütün eylemleri bu kaleden yönetmiştir. Alamut Kalesine doğunun en eşsiz ve değerli kütüphanesi yaptırmıştır. Belkide o kadar kötülük yaptıktan sonra dünyaya yararlı bir şey bırakabilmek için bu kütüphaneyi yaptırmıştır. Hasan Sabbah öldükten sonra Haşhaşinler varlıklarını etkileyici bir biçimde sürdürememişlerdir ve daha sonra bir Moğol istilasıyla yıkılmışlardır. Semerkant kitabında Dünya üzerinde varlığını gösteren ilk terör örgütü olan Haşhaşinler hakkında oldukça fazla bilgi vardır ve bende bu kitabı Doğu Kültürü'nü ilginç bulduğum için okumuştum. Doğu Kültürü'ne meraklı ya da Doğu Kültürü hakkında bilgi sahibi olmak isteyip kısa bir süreliğine de olsa Doğu'nun gizemli dünyasına girmek isteyenlere bu kitabı öneririm.