Hayat Dediğin Mechulden İbaret

Hayat sorulardan, cevap aramaktan ve bulunan cevaplardan ibaret bence. Sizce de öyle değil mi yani insan etrafında sorularıyla var olup cevaplarda kendini bulmaz mı? Cevaplarının peşinde koştururken bir çocuk gibi terleyip, belki tüm cevaplara ulaşamadan yaşlanmaz mı? Hayatın doğrularının ve anlamının sorularla arandığı bilincime değdiğinde, Filiz Özdem'in Aşk Mechule Yürür romanının ilk satırlarına henüz göz gezdiriyordum. "Bir hayat, kendisiyle birlikte pek çok hayatın kardeşi olan bir hayat, neresinden tutup da anlatılır? İlk nereden başlanır? Hangi an en doğru andır?" (Özdem 9) soruları aklıma takıldı. Arka arkaya sorulan ve aklın derinliklerine nüfuz eden bu sorular, bana gerçek gibi görünen bilinmezliklerle, kafa karışıklıklarıyla ve araflarla dolu bir roman ile karşı karşıya olduğumu hissettirmişti. Sadece bana özel sandığım bazı düşüncelerimi başkasından duyacak olma fikri, tüm bedenimin heyecanla kaplanmasına sebep olmuştu. Anlatıcının sesine kulak verdikçe kendi yankımı duyar gibi oldum desem yeridir. Hayatımı yönlendirirken duygularımdan asla vazgeçmedim. Fark ettim ki anlatıcı da öyle. Anlatımında etrafındakilerle paylaştığı hislere değinirken kullandığı "anlamak" ve "hissetmek" (Özdem 14) kelimeleri aracılığıyla, bir okuyucu olarak yazarla çok şey paylaştığımızı fark ettim. Bu kez sanki o beni anlıyor ve hissediyordu. Bu iki kelime aslında kelimelerin çok ötesinde. Hayır, gerçekten felsefe yapmaya çalışmıyorum. Ciddiyim. Bakın mesela şöyle söyleyeyim. Saatlerce derdinizi bir yabancıya ifade edebilirsiniz. O sizi anlamaz. Ama bir dostunuza dertlerinizin arasından kocaman bir gülümsemeyle başınızı uzatıp "iyiyim" deseniz bile, gülüşünüzün arkasındaki göz yaşlarını, "iyiyim" derken nasıl büyük bir yalan söylediğinizi anlar o. Hisseder çünkü. Bazı insanların bazı şeyleri anlaması için ne başkasına ne de kelimelere ihtiyacı vardır. Hisler kelimelerin yerini aldığında, gerçek anlam ortaya çıkar. Romanın başlığından da anlaşıldığı gibi, mechule gidilen, siyah ve 1 beyaz diye haykırırken gri bulutlar arasında boğulduğumuz hayatlarımızda, Revna Cebeci 21600837 başka bir kalbin bizi anlaması büyüleyici. Yaşam dediğimiz şey insanı yalnız hissettirmeye o kadar müsait ki. Çünkü yaşam zıtlıklardan ibaret. Iyi ve kötü, güzel ve çirkin, hayat ve ölüm, aşk ve nefret. İçimizde, dışımızda her yerde. "Neşe ile keder, korku ile cesaret, varlık ile yokluk arasında gidip gelen..." (Özdem 29) insanlarız hepimiz. Bu zıtlıklar o kadar yakın ki birbirine. Yani hem yakın hem de uzak. Nasıl biliyor musunuz? Mesela bir insana en uzak yer sırtıymış. Nasıl insanın vücudunun bir parçası kendisine en uzak olabilir? Oluyor işte. Olmuş. Aşk ve nefret gibi. Aşkın bir adım ötesi nefret ve nefretin hemen içinde duruyor aşk. Ne kadar zıt ve uzak görünseler de, biri tükenmeye başladığında, yerini diğeri alır. Ya aşkın ışığını nefretin karanlığı kapatır, ya da nefret dolu gecelere aşk bir güneş misali doğar. Zıtlıkların en etkileyicisi aşk ve nefret belki de. Tam bunu düşündüğüm sırada zihnimde öyle bir ifade yankılandı ki, aşk ve nefretin gücünü bir kez daha sorguladım. "İnsanı en çok inciten şeydir aşk." (Özdem 21) Nasıl olabilir değil mi? Aşk nedir ki insanı en çok o incitebilir? Belki bir çocuğun annesinin kollarında bulduğu huzurdur aşk. Hayatına bir anda giren birinin, hayatının merkezine yerleşmesi; sesini duyduğunda kalp atışlarının hızlanması; kokusunu ciğerlerine hapsetmek için alınan en derin nefestir aşk. Gözlerin gözlerine değdiğinde her şeyin anlamsızlaşması, koskoca dünyada başbaşa kalmak. Korkmak; incinmesinden, kırılmasından, üzülmesinden, korkmasından korkmaktır aşk. En güzel keşkelerdir: "keşke hep birlikte olsak", "keşke onu bir tek ben görsem." İnanmaktır aşk, güvenmektir. Ve evet insanı en çok inciten şeydir aşk. Çünkü çocuk annesini kaybettiğinde, huzurun varlığını bile hatırlamaz. O kişi hayatının merkezinden gittiğinde, geçmişini de götürür, geleceğini de. Konuşmayı kestiğinde, diğer tüm seslere sağır olursun, bir daha asla hızlanmaz kalp atışların. En çok aşk incitir çünkü kokusunun ciğerlerinden yavaş yavaş gideceğini anladığında, yeni bir nefes almak istemezsin. O gözler birbirine son kez değdiğinde, asıl o zaman tüm anlamını kaybeder yaşam, koskoca dünyada bir başına kalırsın. İncitmekten, kırmaktan, üzmekten korktuğun kişi paramparça ettiğinde seni, bütün korkularınla yalnız kalırsın. "Keşke böyle olmasaydı", "keşke gitmeseydi" dediğin an çok geç olmuştur zaten; en çok aşk incitmiştir. Artık ne inanabilirsin 2 başka birine ne de güvenebilir. Aşk çok incitir, vazgeçildiğinde, terk Revna Cebeci 21600837 edildiğinde en çok aşk incitir. Bunu bilmiyorsan eğer, kimse gitmemiştir senden. Mesela gitmek mi sanıyorsun? Mesele gitmek değil, mesela ısrarla sevebilmek. "o gitmedi. O beni ısrarla sevdi." (Özdem 42) demiş Ziya, aşkı Meltem için. Umarım ben de kurabilirim bu cümleyi, sen de. Bu cümlenin içten içe yarattığı kıskançlık, kesinlikle kötü niyetten değil. Sadece günümüzdeki ilişkilerin bozukluğu, terk etmenin marifet sayılması, en çok yalan söyleyenin kendini en başarılı sanması; gitmeyenlere ve sevenlere olan inancımı azaltıyor. O kadar. İnancımın azalması, kendi kişiliğimi değiştirmeye yeterli değil. Evet sevemeyenler çok. Ama bana hayatta en çok neyi sevdin diye sorarsanız, ben en çok sevmeyi sevdim. Güneşi, çiçekleri, ailemi, hayvanları, denizi, hayatı, hayatımı, seni. Sevmeyi sevdim ama sevilmeyi beklemedim. Maalesef sanırım artık bu işin kuralı bu. Sevgine karşılık beklesen de bulamıyorsun, e haliyle üzülüyorsun. Bu konuda, romanı okurken, anlatıcıyla çatıştığım bir an oldu. Karşısındakini de kendisindeki gibi sandığı, olayların karşılıklı olduğuna inandığı bir alıntı: "Ben onu fark etttiğime göre o da beni fark etmiş olmalıydı." (Özdem 16) Emin misin? Gerçekten birbirine bakan her göz birbirine değebiliyor mu? Kendimi bu soruları sormaktan alamadım. Eğer böyle olsaydı, görebilselerdi insanlar birbirlerini, en azından karşılıklı olabilseydi her şey ne bu kadar çatışma olurdu, ne de yalnızlıklarla dolu kalabalıklar. O kadar karışık ki kafam. Her şey o kadar bulanık ki. Hep iyilerin kazandığı masalarla geçen bir çocukluk, yerini mutsuzluklarla dolu bir dünyaya bırakınca haklı bir melankoli sarıyor insanı. Filiz Özdem'in Aşk Mechule Yürür romanı, bu melankoliyi yok etmenin ötesinde, beni başkalarının kafa karışıklıklarıyla, sorularıyla buluşturdu. Zıtlıklarla mücadele ederken mechule doğru ilerlediğimiz yolda yalnız olmadığımı hatırlattı bana. Belki de bu kadar düşünmemek gerek ne soruları ne de cevapları. Sonuçta hayat dediğin mechulden ibaret.