BAĞLI MISINIZ, YOKSA BAĞIMLI MI?

Bağımlı olmak... Sizce de korkunç değil mi? Bir insana, bir eşyaya, bir hayvana ya da yaşantınıza bağımlı olmak. Onlar olmadan kendini yaşayan bir ölü gibi hissetmek, hatta onların hayatınızdan yitip gitmesiyle kendinizi, daha önce farkına bile varmadığınız, bu koca dünyada yapayalnız hissetmek... Issız, amaçsız ve çaresiz... Her gün defalarca soluğunun kesildiğini hissetmek... Her gün defalarca ölmek... Sizce de korkunç değil mi? Bağımlılık bir nevi hastalıklı ruh hali, karşındaki kişiye muhtaç olmaktan ibaretken; bağlılık sadakattir, karşılıklı saygıdır ve bir kişiye özgürce sevgi duymaktır. İkili ilişkilerde, insanlar genellikle karşılarındaki kişiye bağlı kalmaktan ziyade bağımlı bir şekilde yaklaştıkları için aradaki bağlar kopuyor. İnsanlarda ne kadar "Varlığın kadar varım." düşüncesi hakimse, karşılarındaki insana bir o kadar müptela oluyorlar. Ben ise bu müptelalıktan bahsetmek istiyorum. Bir insan düşünün, tüm hayatını başka birine bağlamış olan. Bütün mutluluğunu ve üzüntüsünü karşısındaki kişiye göre belirleyen, seçimlerini bağımlı olduğu insan olmadan yapamayan ve onun için her şeyden vazgeçmeye hazır birini düşünün. Ne kadar korkunç değil mi? O insanı hayatının merkezine alıp kendini hiçe saymak... Hayattan gelen tüm kurşunlara onun için kendini siper etmeye hazır, hatta o öl dese belki bir saniye bile düşünmeden hayatına son verecek bir bağımlı ruh hali bu bahsettiğim. Eminim siz de hayatınızın herhangi bir döneminde şuna benzer bir haber duymuşsunuzdur: "Eşinden boşanan kadın intihar etti." ya da "1 aylık sevgilisinden istediği yirmi bin TL'yi sevgilisi banka hesabına yatırdıktan sonra sırra kadem bastı." Peki hiç düşündünüz mü bu yaşananların altında yatan gerçekler nelerdir diye? Bağımlı kişiler ilişkileri sonlandığı zaman, ki bu sonlandırma işlemi genelde karşı taraftan olur, hayattaki tüm bağlarını kaybettiklerini, onun yanında yaşadığı hazzı, sevinci ve aşkı bir daha başka birinde bulamayacaklarını zannederler. Hatta tabiri caizse bağımlı kişiler "Onun yanı benim için gezegendeki en güzel yer, onsuzluk ise benim için dipsiz bir cehennemdir." düşüncesi içindedirler. Bu sebepten ötürü, bağımlı oldukları kişi tarafından terk edildiklerinde ölüm onlar için en büyük kaçış yolu olarak görünmez mi sizce de? Kimi zaman haberlerden duyduğumuz kimi zaman da bizzat şahit olduğumuz bu terk edilişleri kaldıramamanın altında yatan en büyük neden belki de bu bağımlı kişilik bozukluğudur. Bir de bağımlı kişiliklerin insanların elinde bir oyuncak haline nasıl büründüğüne bakalım. İnsanın ne kadar zalim olabileceğine... Kendilerine bağlananları nasıl oyuncak gibi kullanabileceklerine... Karşısındakine bağlı olan insan, kendini sevdiğine bırakır ama kendini kaybetmeden yapar bunu. Bağımlı insan ise zaten unutmuştur kendini. Muhtaçtır sevdiğine. Savunmasızdır ona karşı. Saklamaz hiçbir şeyi. Gerçek gözlerinden okunur. İşte menfaat avcıları, kendilerine aşık ya da daha doğrusu bağımlı olan insanların gözlerinde görürler kendilerinin ne denli önemli olduklarını ve bunu fark ettikleri an artık zincirler ellerindedir, bilirler aşığının onsuz yapamayacağını. İnsanlar senin kendini kontrol edemediğini anladıkları zaman, seni kontrol ederler. İşte para yatırma olayı da tam bu cümlemi kanıtlayacak nitelikte bir örnek. Bağımlı kişiler insanlar tarafından kullanılmaya en müsait kişiliklerdir belki de. Size şöyle anlatayım. Bağımlı insanlar karşısındaki insanı kaybetmekten o kadar korkarlar ki o, bir şey istediği zaman ne pahasına olursa olsun komutanına itaat eden bir asker gibi her an söylediklerini yerine getirmeye hazır bir haldedirler. Yeter ki sonucunda sevdiği mutlu olsun, kendine daha çok bağlansın, hatta o kadar çok bağlansın ki onu bir daha hiç terk etmesin; çünkü bağımlı kişiler hayatlarını sevdiklerinin onları terk etme korkusuyla sürdürürler. Bağımlı bir kişiliğin en güzel anlatıldığı kitaplardan birisi de Stefan Zweig'in 'Bir Çöküşün Öyküsü'dür. Zweig, bu eşsiz eserinde iktidar sahibi ve ilgi odağı olmanın verdiği güçle hayatını geçiren Madame Prie'in ansızın gelen bir mektupla bu güçten mahrum kalmasının ve çok sevdiği Paris'ten sürülmesinin ardından geçirdiği süreci anlatıyor. Madame Prie, her geçen gün daha çok kayboluyor bu yeni hayatında. Her ne kadar direnmeye çalışsa da yapamıyor. Bağımlısı olduğu eski hayatının, şehrinin verdiği özlem ona çok ağır geliyor ve bir daha eski hayatına geri dönemeyeceğini anladığında ise bu kavrayış onu geri dönüşü olmayan bir uçuruma sürüklüyor. Bağımlı oldukları uğruna vazgeçiyor kendinden diğer tüm bağımlılar gibi. Madame Prie ve diğer bağımlıların kavrayamadığı, belki de kavramak istemedikleri bir şey var. Aslında mesele oldukça basit. Bir şiir ne güzel özetlemiş her şeyi: "Bağlanmayacaksın bir şeye, öyle körü körüne. "O olmazsa yaşayamam." demeyeceksin. Demeyeceksin işte. Yaşarsın çünkü." Şimdi düşünme sırası sizde bağlı mısınız, yoksa bağımlı mı? Sizinki bir aşk mı, yoksa hastalık mı?