Öteki ve Turistçesine bir Hayat

Yurt dışı seyahati yapmış olanlar iyi bilir. Yabancı bir ülkede, özellikle de birkaç ay gibi uzun bir süre kalmayı planlıyorsanız topluma entegre olmak, oranın insanları ile iletişime geçmek pek kolay değildir, dil konusunda herhangi bir probleminiz olmasa dahi. Bulunduğunuz ülkenin yerlileri ile aynı dili paylaşmak bir bağ kurabilmek için yeterli değildir çünkü çoğu zaman ilgi alanlarınız toplumla uyuşmaz, dolayısı ile ortama yabancı kalırsınız. Bunun en iyi örneği bir İngilizin kendi dilinin konuşulduğu bir ülkeye, A. B. D'ye gittiğinde bardaki Amerikan futbolu muhabbetine "fransız" kalmasıdır sanırım. Neyse ki bu tarz yabancılık hissedilen seyahatleri genelde kısa süreli olarak planlanmışsınızdır, bu nedenle en kötü ihtimalle kendi ülkenize, kültürünüze ve evinize döneceğiniz günün umudu ile olsa gerek üzüntüye kapılmazsınız. Kısa süreli seyahatlerden ziyade kalıcı olanları ele alalım. Gelişen teknolojinin etkisi ile günümüzde deniz aşırı göçler sıradan bir hal aldı. Dünyanın her yerinden insanlar gelişmiş ülkelere yoğun bir göç içerisinde. İnsanların göç etmeleri için akıllarında yatan sebep kimi zaman daha kaliteli bir eğitim almak oluyor kimi zaman ise daha geniş iş imkanlarının avantajları. Göç eden ailelerin birinci neslinin amacı çoğunlukla çocuklarının topluma kendilerinden bile daha iyi bir şekilde uyum sağlayabilmesi oluyor. Aileler kendilerinin dahi çat pat konuştuğu dili çocuklarının öğrenmesi ve kültüre daha kolay, daha iyi entegre olması için onları yerli çocuklarla beraber bulunabilecekleri ortamlara sürüklüyor. Evindeki ortamdan çok farklı bir havayla karşılaşan çocuklar bu duruma alışıncaya dek yalnızlık ve yabancılık çekiyor. Yeni toplumun değerlerine alışmaya çalışan birinci neslin de durumu çok iç açıcı değil bana kalırsa. Alışma sürecini olumsuz yönde etkileyen en büyük faktör ise bu durumdaki birçok insanın kendini bulunduğu ülkeyi birkaç haftalığına ziyaret etmek için gelmiş bir turist olarak görmesi bence. Bahsettiğim yabancılık ve yalnızlıktan kurtulmanın kolay yolunu bulanlar sadece kendi ülkelerinden yeni gelmiş benzer kültürel değerlere sahip diğerleriyle zaman geçirmeyi tercih ediyor. Bu düşünce yapısının sonucu olarak sürekli zamanlarını geçirdikleri kültürel dernekler kuruluyor. Her ne kadar toplumsal kaynaşmayı güçlendirme amacı gütse de bu tarz dernekler aslında bir yandan da yabancı olunulan topluma entegrasyonu oldukça yavaşlatıyor. Aynı zamanda göç eden birinci neslin hayatlarını tıpkı bir turistmişçesine yaşamalarını tetikliyor. Emek ve zaman harcayarak ve aynı zamanda yabancılık, yalnızlık çekerek yeni topluma ayak uydurmak ile eski kültürel bağlarını kaybetmenin arasında kalıyor insanlar sonuç olarak. Bu ikilemin arasında kalan insanların durumu ise sosyal çevresini sadece kendi kültürü ve insanı ile sınırlayanlardan daha kötü gözüküyor. Çünkü bu tarz arada kalan insanlar ne tam anlamı ile yeni toplumun bir bireyi haline gelebiliyor ne de yabancılıklarını ortadan kaldırabiliyor. Franz Kafka da farklı bir kültüre entegre olmaya çalışan bir insanın yirminci yüzyılda bulunabilecek en iyi örneği aslında. Bu nedenle yazar Marthe Robert, ne bulunduğu toplumun ne de ailesinin geleneklerinin kültürüne ayak uydurabilen Franz Kafka'nın bu yabancılığını Franz Kafka Gibi Yalnız adlı eserinde inceliyor. Kim bilir, yalnızlığın en üretken anlarını ortaya koyduğunu ifade eden Franz Kafka'nın eserleri de bu kültürel çatışmanın yani bahsettiğim ikilemin sayesinde kaleme alınmıştır. Bildiğimiz bir gerçek var ki farklı kültürlere ayak uydurmaya çalışan insanların çektiği sıkıntılar günümüzde de devam ediyor ve dünyanın her yerinde pek çok insan halen adeta bir turist gibi yaşamını sürdürüyor. Kısaca hem kendi hem de alışmaya çalışılan kültüre yabancı, turistçesine hayatlar yaşanıyor.