Bil ama Yap da

Çok bilen çok mu yanılır yoksa eninde sonunda yanılmaktan, yanlış çıkmaktan korktuğu için hiç mi risk almaz? Ne hissettiğini ve nasıl hissettiğini bilen birisi nasıl olur da bir şey, gerçekten de bir şey her şey olabilir bu, yapmadan durabilir veya yapmadığını bilerek yaşayabilir? Ama gerçekten de günlük hayatımızda da bu böyle, en bilgililer sadece biliyor ve tabi ki bilme ve farkında olmak çok önemli erdemler fakat somut bir harekette veya var olan durumu daha iyiye götürme çabasında olmadıktan sonra bilmeyle cahilliğin pek bir farkı yok aslında. Bence bu bilme yapma ikilemin en güzel altını çizen eser Lois Lowry'nın The Giver'ı çünkü her ne kadar aktarıcı, bence ona böyle seslenmek en doğrusu, anılara ve gerçek duygulara sahip olsa da onları sadece bir sonraki vasisi Jonas'a geçiriyor. Düşünün bazen neler olabileceğini bilmek sizin de cesaretinizi kırmaz mı, o başlangıç vuruşunu yapmaktan alıkoymaz mı sizi? Beni koyar, hatta bazen veya çoğunlukla "keşkelerimin" ana kaynağını yapmayı arzu edip de kafamdaki sorular ve zihnimden hesapladığım onlarca potansiyel kötü sonuçlar sebebiyle yapmadıklarım oluşturur. Bu durum bence sadece benim için geçerli değil, sonuçta yadsınamayacak "cahil cesareti" diye bir şey var. Peki, bu durum neden böyle? Bence cevap basit ama uygulayabiliyor muyum o tamamıyla ayrı bir sorunsal, muhtemelen hepimiz bir şeyi yapıp yapmamaya karar verirken "En kötü ne olabilir ki?" sorusunu kendimize soruyoruz. İşte farklılıklar burada ortaya çıkıyor cesur azınlık genelde bu soruyu geçiştirirken sözde bilgili ve farkında çoğunluk ise başkalarının tecrübelerinden, filmlerden kısaca her türlü kaynaktan öğrendiği felaket senaryolarını aklına getiriyor. Ama aslında bizim özellikle şu an, ne yaptığını bilen cahillere ihtiyacımız var. Neden mi? Çünkü şu an öyle zorlu ve akıl almaz zamanlar geçiriyoruz ki en cesurlar bilgi, akıl ve sağduyu sahibi olmadan sokaklara fırlamaya dünden razı olan cahiller. Yalnız burada entelektüeller cahillerin pervasızlığını suçlamakla kabahatlerinden bu kadar kolaylıkla sıyrılamazlar çünkü bir şey yapmayıp kenardan "cıklamak" aslında en büyük suç. Bence bu durdum şöyle işliyor: Daha bilgisiz olanlar yani kaybedecek şeyi az olup onları riske etmeyi göze alanlar inandıkları şey uğruna risk almaktan çekinmiyorlar. Cıklayan bilgililer ise kendilerine çok değer verdikleri için böyle bir riski almaya tenezzül etmiyorlar. Ama belki de bilgili olmalarının temel nedeni kendilerine verdikleri değerdir. Doğru bildiklerin uğruna savaşmayacaksan ansiklopedilerce bilgiye zihninde en sahipliği yapmanın anlamı nedir? Tribündeki seyirci olmanın ne gereği var, önemli olan sahaya çıkıp oyununu kendi bildiğin doğrularına göre oynamak bütün mesele. Tabii ki söylemek gerçeğe uygulamaktan çok daha kolay. O zaman bir yerden başlamak lazım, peki nerden? Bence ilk olarak, başkalarının tecrübelerini harfi harfiyen uygulamaktan vazgeçilmeli, yok işte "O böyle dedi sonra ona şöyle yaptılar" gibi cümlelere kulaklar tıkanmalı, "O oysa ben de benim ve benim doğrularım, benim bilgilerim ve benim yöntemlerim farklı, bu nedenle sonuçta farklı olacak." cevabı verilmeli. Diyelim ki bir riske girdin ve doğru olduğuna inandığın şeyi yaptın ve sonuç sana önceden olacağını söyledikleri şekilde gerçekleşti, o zaman sen yine de kazançlısın çünkü en azından çaba gösterdin. Bence cahil yani bilgisiz olanla, bilgili ama yapmayan arasında pek bir fark yok çünkü eninde sonunda bilgili olan da "hayat cahili" oluyor. Sadece bilip susmak ya da var olan durumu onaylamamak bence iki yüzlülüktür çünkü sen elinde belki de en değerli araç olan "bilgiyi" elinde bulunduruyorsun ama sadece onu bulunduruyorsun. Dünyayı daha iyi bir yer yapmak için kullanılmadıkça bilmek sadece nefes alan ansiklopedi olmaktır bence ve onun için zaten internet var. Bilgi paylaşıldıkça çoğalır ama en önemlisi harekete kazandırıldıkça yaşamın ayrılmaz bir parçası olur. Sadece "aktarmak" yetmez, risk alıp ellini de kirletmek lazım çünkü hiçbir sanat eseri sanatçısının elleri kirlenmeden oluşmaz.