KEFENİN CEBİ YOK Kİ!

Kitabe-i Seng-i Mezar Orhan Veli'nin en sevdiğim şiirlerinden biridir. Konu ölüm olmasına rağmen ünlü şair Orhan Veli Kanık öyle güzel anlatmıştır ki... Günlük dili öyle güzel yedirmiştir ki şiirine sanki karşılıklı sohbet ediyormuş hissine kapılıyor insan. Üç bölümden oluşan şiir yazıldığı dönemde yazarın kendine has üslubundan dolayı garipsenmiştir. Hiçbir şeyden çekmedi dünyada, Nasırdan çektiği kadar' Hatta çirkin yaratıldığından bile, O kadar müteessir değildi Kundurası vurmadığı zamanlarda Anmazdı ama Allah'ın adını Günahkar da sayılmazdı Yazık oldu Süleyman Efendiye (Bütün Şiirleri, s. 45) Mısraları ile başlıyor şiir. Süleyman Efendi o zaman ki şiirlerde geçen önemli kişilerin aksine halktan biri. Kendi halinde, kendi sorunları ile ilgilenenin, okumamış biridir. Bence şair burada halkın durumunu da Süleyman Efendi üzerinden gözler önüne sermiştir. 1938-1941 yılları arasında yazılan şiir, dönemine bakıldığında ülkenin savaştan yeni çıkmış zamanına denk gelmektedir. Haliyle halk fakir ve cahildir. Toplum hakkında da dolaylı yoldan bilgi veren bir şiirdir. İkinci bölümde ise Orhan Veli 'Bir akşam uyudu; Uyanmayıverdi.' (Bütün Şiirleri, s. 46) Mısraları ile ölümü çok basit ve güzel bir dille anlatmıştır. Şair herkesin bir gün ölümü tadacağı gerçeğini ve ölümün kaçınılmaz olduğunu, vurgulamıştır. 'Duyarlarsa öldüğünü alacaklılar, Haklarını helal ederler elbet' (Bütün Şiirleri, s. 46) Mısraları ile toplumun değer yargıları hakkında fikir sahibi olmamıza yardımcı olmuştur. Toplumdaki ölen kişiye olan saygıyı gözler önüne sermiştir. 'Artık ne torbasında ekmek kırıntısı, Ne matarasında dudaklarının izi; Öyle bir rüzigar ki, Kendi gitti İsmi bile kalmadı yadigar.(Bütün Şiirleri, s. 47) Üçüncü bölümde ki bu dizelerde şair ölümü rüzgara benzetmiştir. Rüzgar ölen kişiyi götürmüş ve geride hiç bir şey bırakmamıştır. Geriye kalan sadece yakınlarının hafızalarında kalan anılardır. Bu dizelerle beraber malın ve mülkün ne kadar değersiz olduğunu bir kez daha anladım. Geride bırakacağımız sadece anılar varken, fazladan mülk sahibi olmaya çabalamak gereksizdir. Sürekli daha fazla mal ve mülke sahip olmak adına sevdiklerimizle geçirdiğimiz zamandan kısıp, para kazanmaya çalışmaktayız. Ancak bu dünyadan bir rüzgarla gideceğimiz zaman yanımızda götürebileceğimiz hiçbir şey olmayacak. Biriktirmemiz gereken tek şeyin anılarımız olması gerektiği inancındayım. Ölürken arkamızda dolu dolu yaşadığımız, sevdiklerimizle birlikte çokça zaman geçirdiğimiz bir yaşam bırakmalıyız. Bu yüzden yakınlarımızla elimizden geldiğince fazla ve verimli zaman geçirmeliyiz. Bu düşünceler içinde şiiri okumaya devam ettikçe yazarın son dizelerde çok güzel bir şekilde şiiri özetlemiş olduğunu gördüm. 'Ölüm Allah'ın emri, Ayrılık olmasaydı.' Mısraları ile biten şiirde ana konular olan ölümün kaçınılmazlığı ve geride bırakılan acı güzel bir şekilde anlatılmıştır. Şiirde en çok sevdiğim noktalardan biri dilin sadeliği ve basitliğidir. Genelde şiirlerde bulunan ağır dilin aksine gündelik bir dil kullanılması şiiri sevmemdeki en önemli faktörlerden biri. Özellikle 'Mesele filan değildi öyle, To be or not to be kendisi için '(Bütün Şiirleri, s. 46) gibi dizeler alışık olduğum şiir kalıplarından çok farklı olmasından dolayı ilgimi çekmeyi başarmıştır. Şairin anlatış tarzında ki hafif alaycı tavır da şiiri okurken bir sohbet havası oluşturduğu için ayrıca hoşuma gitmiştir. Bu şiir, her okuyuşumda bir burukluk bırakır bende. Ölümün her insana aslında ne kadar da yakın olduğunu hatırlatır her bir dize. Ve her okuyuşumda hayata daha sıkı bir şekilde sarılmam gerektiğini öğretir. Dert ettiğimiz problemlerin ne kadar boş ve gereksiz olduğunu fark etmemi sağlar. Bir ders niteliği taşındığından, Orhan Veli Kanık'ın bu şiiri benim için çok özeldir. Herkesin kendine bir hayat dersi çıkaracağını düşündüğüm bu şiiri, okumayan herkese tavsiye ederim. Bibliyografik Künye  Orhan Veli, Bütün Şiirleri, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul, 2003