İnsandır Şiir

Şiir nedir? Şiir içimizdeki fırtınaların dile gelmesidir, acıların kelimelere dökülmesi, sevginin hayat bulmasıdır. Bazen şiir umutsuzluk, bazen yalvarıştır. Bazense yalnızca bir sesleniştir, kulaklarını tıkayanlara inat. Kendini, duygularını anlatmaktır çoğu zaman. Sahi tüm bunların dışında nedir şiir? Bilge Karasu'nun Şiir Çevirileri adlı kitabındaki "Rimas" şiiri bana bunları düşündürdü. Çünkü, "Şiir ne ki ?" diye başlıyor Gustavo Adolfo Becquer. (21) Ardından "Şiir... sensin ya!.." diye devam ediyor. Çünkü, şiir aynı zamanda sevgilidir. Yazarın kendisiyle beraber sevgilisini anlatmasıdır. Onunla yaşayışının, onu yaşamasının dile getirilmesidir. Ona olan sesleniştir şiir. Biraz özlemdir, biraz kavuşamamaktır. En çok da çekilen acıdır şiir. Kırılan kalplerin, kaybedilen sevginin anlam kazanması, kelimelerle can bulmasıdır. Bizler sevdiğimiz birini kaybettiğimizde acı çekeriz. Bu acı öyle bir acıdır ki belki gülümsemeyi, belki de yaşamayı unuturuz. Kimilerimiz kendini dört duvar arasına kapatır. İçinden çıkamadığı, anlam veremediği kaybedişini tekrar tekrar yaşar. Acısını dindirmek yerine onu güçlendirir, onu büyütür. Yaşadığı bu kayıpla birlikte kendinden vazgeçtiğini fark etmez önceleri. Kendini, benliğini yitirir, içinde büyüttüğü, içinde tuttuğu tüm o duygularla. Kendine, hayata yeni bir şans vermek istemez çoğu zaman. Acıyla yontulur kalbi de dili de. Federico Garcia Lorca şöyle diyor bu konuyla ilgili "Kaçış Gazeli" adlı şiirinde: "Nice nice yitirdim kendimi denizlerde kulaklarım yeni koparılmış çiçeklerle dolu dilim sevgiyle, sonsuz acıyla dolu. " (61) Belki insan hala kaybettiği o kişiyle geçirdiği güzel günleri hatırlar, o kişinin güzel sözlerini hala duyar sanki yeni söylenmişçesine. Yeni koparılmış bir çiçek gibi tazedir güzel anıları. Fakat, ne olursa olsun gerçeğin farkındadır. Çünkü, acısı tüm olanları ona bir şekilde hatırlatır. Sevgisinin önüne geçer yaşadıkları ve nihayetinde acıyı unutmak ister. Bir gün her şeyi arkasında bırakmak, eskisi gibi, eskisinden mutlu olmak ister. Gülümsemek, hayata yeniden sarılmak ister, kaybettiği kişiye, ve yitirdiği benliğine rağmen. Kendini dışarıda bulur, yeni bir başlangıç için. Sonra onu görür, kaybettiği o insanı, onun gülümseyişini, onun mutluluğunu. Çektiği acıları onun anlamadığını düşünür, onun aynı şeyleri yaşamadığını ve asla da yaşayamayacağını var sayar. "Kalabalığın içinde görürüm onu arada bir yanımdan geçer, gülümser de geçerken, düşünürüm: -Nasıl? " (Becquer, 21) İşte tam olarak budur şiir. Bu dizelerdeki gibi şaşkınlığımızın dile gelmesidir, tüm o acılarımıza rağmen. Kavrayamayışımızdır gerçekleri ya da görüneni. Belki acıyı anlatmak zordur şiirde, belki onu tekrar tekrar yaşamak ağır gelir bizlere. Fakat şaşkınlığımızı anlatmak sanıldığından kolaydır. Sesinin duyurulmasıdır şiir, içindeki tüm o karmaşaya rağmen. Ne hissettiğini bilmektir şiir çoğu zaman. Bazense bir arayıştır. Neyi aradığını bilmeden aramaktır. Belki başkası olmaktır şiir, başkası olmak istemektir "Gül Kasidesi" inde geçtiği gibi. "Gülün istediği Gül değildi..." (Lorca, 41) Olduğun kişiye rağmen, onu reddederek kim olmak istediğini keşfetmektir şiir. Ne istediğini, ne hissettiğini aramaktır kimi zaman. Belki başkalarının mısralarıyla, başkalarının mısralarında kendini görmektir. Belki de eline aldığın kalemle kağıda dökülen her kelime de bulmaktır kendini. Şiir, aynı duygularının farklı kelimelerle dile getirilmesidir, farklı dillerde farklı coğrafyalarda tek bir histir, Şiir Çevirileri'nde gördüğümüz gibi. Şiir anlaşılmak istemektir, anlaşılmayı beklemeden. Sesleniştir, duyulmamayı umursamadan. Kendini var etmektir, varlığından kimsenin haberi olmadan. Var olmaktır şiir. Şiir insandır aslında her şeyi ile. Onun çaresizliği, onun çabalayışı, onun umutsuzluğudur. İnsanın gülümsemesi, çektiği acıları, yaşadığı şaşkınlıklarıdır şiir. Simge ÖZAYDIN