Ötekileştirme, Benimse

Her bir insan ve her bir canlı birbirinden daha farklıdır. Tıpatıp aynı gibi görünse de iki tane çam ağacı; ürettikleri oksijen oranı, yapraklarının uzunluğu veya gövdelerinin genişliği farklı ve tektir. Bu durum insanlar için de geçerli. İster aynı eğitimi almış olalım ister aynı milliyete mensup olalım ister kardeş olalım... Herkes birbirinden farklı ve hiç kimse bir diğerinin kopyası değil. Ancak sırf birbirimizden farklıyız diye de ötekileri kendimiz gibi yapmaya çalışmanın lüzumu yok. Tam tersine, onları öyle kabullenip ona göre hareket etmeliyiz ve onları ötekileştirme yoluna girmemeliyiz. Elif Şafak'ın yazmış olduğu Havva'nın Üç Kızı kitabında da birbirinden her anlamda farklı üç insanın, yollarının nasıl kesiştiği ve birbirlerini, farklılıklarıyla nasıl kabul ettikleri anlatılmış. Toplum olarak ötekileştirmeyi ve kabullenmemeyi çok seviyoruz. Oysa herkesin ortak bir dünyada, aynı havayı soluyarak yaşadığının farkına varmak çok zor olmasa gerek. Dini farklıymış, dili farklıymış, rengi farklıymış ne fark eder? Asıl önemli olan şey bir kişinin içindeki güzelliği görmek ve o kişiye, bu ölçüde muamele göstermek. Kardeşle kardeşin tamamen farklı düşüncelere veya ideolojilere sahip olabildiği bu zamanda, bir insana, sırf seninle ortak değerleri paylaşmıyor diye saldırmak söz konusu bile olmamalı. Ne yazık ki bunun en çarpıcı örneklerini kendi kampüsümüzde bile görebiliyoruz. Uluslararası çerçevede önemli bir yeri de olsa Bilkent'in, zaman zaman bu algının tersine düşünen ve daha dar görüşlü diyebileceğimiz öğrencilere ev sahipliğini yaptığını görmek üzücü bir durum. Okulumuzda, yabancı olan ve Türkiye'ye okumak için gelmiş bir sürü öğrenci var ve onlarla konuştuğumda Türk insanının onlara olan tutumundan çok hoşnut olmadıklarını söylüyorlar. Örneğin, Tayvanlı ve dolayısıyla gözleri çekik olan arkadaşım, kendisinin dış görünüşünden dolayı, herkes tarafından "Japon" diye seslenilmekten hiç memnun değil. Oysa -Havva'nın Üç Kızı'nda olduğu gibi- herkesi olduğu gibi kabul edersek hem onlar rahatça yaşar ve okur hem bizim ufkumuz da onların kültürünü öğrenerek genişler. Toplumumuz, her ne kadar, yabancılara ve kendinden olmayanlara karşı biraz daha farklı davransa da bu durumun tersi örneklerle karşılaşmak mümkün. Çünkü yüzyıllardır değişik kültürlerle ve milletlerle yaşamaya alışkın bir topluma sahibiz. Özellikle Anadolu'nun küçük köy ve kasabalarında buna rastlamak daha olası. Bir mahalle Ermeni, bir mahalle Kürt, öteki mahalle Türk olsa da hepsi birbirine saygı duyuyor ve ilişkilerini en iyi derecede tutmayı biliyor. Örnek vermek gerekirse, Amasya'nın Gümüşhacıköy ilçesinde farklı etnik kökenlerden, farklı dinlerden veya milliyetlerden insanlar huzur içinde yaşıyor ve birbirleriyle daima iletişim halindeler. Birbirleriyle evleniyorlar, birbirlerinin eğlencelerine gidiyorlar veya yan yana binalarda kendi dinlerini yaşıyorlar. Hiçbiri de "sen benden değilsin" muhabbeti yapmıyor. Tüm insanlığın ihtiyacı olan şey de bu aslında. Olanı olduğu gibi kabul etmek ve onu değiştirmek için çaba sarf etmemek. Sadece toplumumuzun değil tüm dünyanın sorunu, kendi gibi olmayanları kabullenmemek ve değiştirmeye çalışmak. Bunu tarih öncesi zamanları incelediğimizde de görebiliyoruz. Ancak artık insanlık çok aşama kaydetti. Buna rağmen hala başkasının farklılıklarıyla uğraşıyor olmamız biraz gülünç bir durum. Halbuki yapmamız gereken şey sadece saygı göstermek. Gözü çekikse çekik, ten rengi koyuysa koyu, gözü maviyse mavi... Kime ne? Eğer kişinin içinde en iyiyi ve en doğruyu yapmak gibi bir gaye varsa o kişinin nasıl göründüğünü, kimlerden olduğunu boş vermek lazım. Ona her türlü kapıyı açmalı ve onunla beraber en iyiye yürümeyi bilmeliyiz. Havva'nın Üç Kızı kitabında olduğu gibi karşımızdakine önce insan gözüyle bakmalıyız. Bu durumda dışlamak, ötekileştirmek veya benimsememek ilk izlenimle olacak iş değil. Öncelikle amacının iyi ve içten olduğuna bakmalıyız.