OY REİS, KOCA REİS!

Ölü Ozanlar Derneği film afişi İşte flamalar hazır! Disiplin, gelenek, yetkinlik, onur... Dört büyük flama, her biri, bir diğeri kadar önemli dört büyük ilke... Robin Williams'ın başrolünde oynadığı bu destansı film, Wermont adlı ıssız bir kasabanın içine kurulmuş Welton Akademisi'nde geçiyor. Bay Keating (Robin Williams) mezun olduğu Hell-ton lakaplı, önemli ilkeleri benimsemiş olan bu okula edebiyat öğretmeni olarak döner. Buradaki öğrencileri kalıplaşmış düşünce tarzının dışına çıkmak için cesaretlendiren Bay Keating, bu sıkı disiplinli okulun yaptırımlarına son derece ters düşen bir düşünce yapısına sahiptir. Dünyaya ve karşılaştıkları problemlere farklı açıdan bakabilmek, özgün ve yaratıcı olabilmek gibi özellikleri öğrencilere kazandırmaya çalışan Keating, sıra dışı karakteriyle ilk döneminden öğrencilerin gönüllerine taht kurmuştur bile. Sınıfındaki bir grup gencin hem en yakın arkadaşı, hem de en sevdiği öğretmen oluvermiştir. Öğrenciler ders içinde ve dışında Bay Keating'in tavsiyelerini uygulayarak üstlerindeki aile ve okul baskısını nispeten aza indirgeyebilmişlerdir. İçinden ömürlük dersler çıkarılabilecek bu filmin sonu acıklı bitiyor. Herkesin izlemesi gereken bir başyapıt olarak hafızalarımıza kazınıyor. "Carpe Diem" "Henüz vaktin varken tomurcukları topla. Zaman hala uçup gidiyor. Ve bugün gülümseyen bu çiçek, yarın ölüyor olabilir." (Walt Whitman) Hayatımızın tüm evrelerinde yapmamız gereken, bizden beklenen birtakım görevler, almamız gereken bazı sorumluluklar vardır. Ömrümüz boyunca da olacaktır. Çünkü sistem bizi asla özgür bırakmaz. Bu görevleri ne derecede yerine getirebildiğimize göre de sınıflara ayırmıştır bizi bu zalim sistem. Birinci sınıfın sonunda okumayı sökemediyseniz aptal damgası yersiniz. Arkadaşlarınız arasında çok konuşmaktan kaçınıyorsanız çekingen ve özgüvensizsinizdir. Sanat, edebiyat veya beden eğitimi ile uğraşıyorsanız bunun tek sebebi sayısal derslerdeki kapasitenizin yetersiz olmasıdır mesela sisteme göre. Öte yandan, dünyadaki bütün insanlar doktor, avukat ya da mühendis olursa, bir çay bahçesinde oturduğunuzda siparişinizi kimin alacağını düşünmemiştir sistem. Sadece sistemi suçlamayalım... Çoğumuz düşünmemişizdir aslında. Zaten biz değil miyiz bu sistemi oluşturan? İnsanoğlu değil mi kendi kendini baltalayan? İnsanlar hep en iyisi olmak ister. Ama aynı zamanda herkesin "en" iyi olamayacağı gerçeğini göz ardı ederler. Ne yazık ki bu durum, hırs içinde yanıp tutuşmalarına engel olmaz. Belki de söz konusu filmimizin ana fikri olan "Carpe Diem", yani anı yaşama felsefesi tam da bu noktada girmelidir hayatımıza. Gençliğimizin, bizi mutlu eden küçük zevklerin; kısacası hayatın tadını ancak bu felsefeyle çıkarabiliriz. Ana karakterimiz Bay Keating'in öğrencilerine aşılamaya çalıştığı ilk düşünce, tekdüzelikten kurtulup hayatlarına bir anlam katmaya başlamalarıydı. Hatta karakterimiz bu düşüncesini Walt Whitman'ın "Bir farklılık yaratmak istiyorsan, herkesin seçtiğinden farklı bir yol seç." sözleriyle de desteklemişti filmin bir sahnesinde. Hayatta kendi kararlarımızı kendimiz vermemiz gerektiğini envai çeşit şiirle ve özlü sözle vurgulayan Keating şairane tavırlarıyla adeta kendine hayran bıraktı film boyunca. Nasıl yaşamamız gerektiğini bize buyruklar vererek anlatan bu mutlak otoriteden sıyrılmamız gerek artık. İnsanları sıradanlaştıran, kendine esir arayan bu sistem, aynı zamanda bizi biz yapan unsurları da bir bir koparıyor benliğimizden gün geçtikçe. Bugünlerde ''Hobileriniz nelerdir?'' veya ''Kendinizi kısaca anlatınız.'' sorularına hangimiz özgün cevaplar verebiliyoruz ki? Hepimiz, bireyi kendi içinde eritmeye çalışan bu sistemin bizi pençelerinin arasına almasına izin veriyoruz. İşe giderken hep aynı yolları kullanıyor, problemlere aynı açıdan bakıyoruz. Aynı tarz kitaplar okuyor ve aynı tür filmlerden zevk alıyoruz. Daha önce arkadaşlarımızın deneyip memnun kaldığı ürünleri kullanıyor, bir restorana gittiğimizde tadını daha önceden bildiğimiz yemeği sipariş ediyoruz. Aynı renk takım elbiseler giyiyor, saçımızı hep aynı biçimde kestiriyoruz. Bir fark yaratmak, risk almak için ya çok korkak ya da çok tembeliz. "Güçlü oyun devam eder ve sen bu oyuna bir dörtlükle katkıda bulunabilirsin" İşte Bay Keating'den bir başka Walt Whitman alıntısı. Keating'in alıntılarını daha dikkatli incelediğimizde, bu alıntılarla aslında ne kadar çok şey anlattığını görebiliyoruz. Keating öğrencilerine Whitman'ın bu sözlerini muazzam bir vurguyla tekrarlıyor bütün öğrencilerin başına toplandığı bir sahnede. Yaşam, aslında bir tiyatro oyunu mudur acaba? Uzun ve yorucu, ama aynı zamanda o kadar da zevkli bir tiyatro oyunu... Belki de bizim yıllarca övündüğümüz başarılarımız, okurken her defasında koltuklarımızı kabartan o ödüllü şiirimiz ya da on sekiz yaşındayken voleybolda kazandığımız o altın madalya hayatın içinde ancak bir beyit kadar yere sahiptir. Şanslıysak bir tiradımız vardır belki de... Ama daha fazlası değil. Bu güçlü oyuna ne tür mısralarla katkıda bulunacağımız ise bize kalmış. Ecelimiz geldiği zaman geriye bakıp aslında hiç yaşamamış olduğumuzu fark etmek mi? Yoksa daha az kullanılan o yolu seçip bir fark yaratmak mı? Herkesin hayatında Keating gibi bir rol modeli olması dileğiyle... Her şey sona erdiğinde, toprağı gübrelemekten daha fazla işe yaramış olmak için...