AVRUPA'DA BİR SOYKIRIM: İNCİR KUŞLARI

"Takvim yaprakları 6 Nisan 1992'yi gösterirken bir bomba düştü beyaz zambakların açtığı yüreklere... Suada patlak veren savaşın estirdiği rüzgarda adeta savrulan bir yaprak gibiydi.(...) Sonra da kader onu bir zamanlar 'hayır' dediği genç adamın eline esir düşürdü. Genç adam, o gün ela gözlü ahusuna bakmış "Kader bizi ne inanılmaz bir şekilde birleştirdi, görüyor musun Suada?" demişti." Yazıyor Avrupa'da yaşanmış bir soykırımı anlatan İncir Kuşları kitabının arka kapağında. Bir arkadaşımın elinde görüp okumaya karar verdiğim bu kitap "Hayatımda okuduğum tüm kitaplar bir yana İncir Kuşları bir yana." dememe yetmişti. İki yıl önce okunmuş bir kitap olmasına rağmen neredeyse her detayı gözümün önünde hala. Kitabın dikkat çeken bir özelliği de kurgusal değil tamamen gerçeklere dayanıyor olmasıdır. Sinan Akyüz her ne kadar basit bir üslup kullanan, duyguyu aktaramayan bir yazar olarak görülse de bir gerçeği gözler önüne sermiş , tarihin bilinmeyen taraflarına ışık tutmuş İncir Kuşları'nı kaleme alırken. Kitabı okuduğum zamanı hatırlıyorum da normalde kitap okumayı çok seven birisi olmamama rağmen bu kitabı çok kısa bir süre içinde bitirmiştim. Kitapta beni çeken şey ne yazarın uslubü ne de yaptığı betimlemelerdi. Beni çeken şey olayın ta kendisiydi. İncir Kuşları 1992-1995 yılları arasında Yugoslavya'nın dağılmasıyla birlikte yaşanan bir vahşeti kadınlar yönünden anlatıyor. Kitabın baş kahramanı Suada bu iç savaşla birlikte hayatının dönüm noktasına gelmiş on binlerce kadından yalnızca bir tanesi. Suada ve diğer kadınların bu katliamın ortasında Sırplar tarafından ölmekten beter edilmelerinin, esir kamplarında aylarca sistematik bir şekilde tecavüz edilmelerinin tek sebebi müslüman oluşlarıydı. " Savaş en çok kadınları ve çocukları vurur." Sözünün ne demek olduğunu bu kitapta maalesef çok açık bir şekilde görüyoruz. Kitabı okurken duygulanmamak, sinirlenmemek, insan insana bunu nasıl yapabilir diye sorgulamamak elde değil. Hele ki baş kahramanın yaşıtı bir kadın olarak bu kitabı okumak insanın en içinde bir noktasını; vicdanını sızlatıyor, olayı kendi yaşıyormuşcasına dağıtıyor. Kitabın ana fikrinin savaş olmasına rağmen yazarın bunu hüzünlü bir aşk hikayesiyle harmanlayıp bize sunması biz duygusal kadın okuyucuları bir kez daha yıkıp yerlebir ediyordu. " Aynı ırktan geliyorlardı. Aynı dili konuşuyorlardı. Bir tek dinleri farklıydı. Biri Müslüman Boşnak genci, diğeri ise Hıristiyan Sırp'tı. İkisi de konservatuardaki aynı Boşnak kızına aşık olmuşlardı. Ve bir gün bu iki genç, güzeller güzeli Suada'ya aşklarını ilan ettiler. Ancak gençlerden biri aşkına karşılık bulmuş, diğeri ise ''Kalbimde iki kişiye yer yok'' cevabını almıştı." Kitaptan aldığım bu cümleler bile yetiyordu yaşanan aşk hikayesini anlatmaya ve aynı zamanda aşkı da sorgulatıyordu biz okuyuculara.' Kalbimde iki kişiye yer yok' cevabını alan Vukadin savaş sırasında orduya katılır, buna kader mi denir talihsizlik mi bilinmez Suada ve Vukadin'in yolları bir esir kampında kesişir. Vukadin'in aşkının yerini intikam duygusu almıştır ve Suada'ya bir aşığın yapamayacağı şeyler yapar; aşkına karşılık vermemesinin bedelini Suada'yı kendi eğlencesi olarak kullanarak ve onu hamile bırakarak ödetir. Bir kızın başına gelebilecek en kötü şey, hayatta en çok nefret ettiği insanın soyundan birini dünyaya getirmek zorunda olmak, olsa gerek. Bu talihsiz hikaye aşka inananları yerlebir ederken inanmayanları ise doğru yolda olduklarına inandırıyordu bir kez daha. Bosna Savaşı'nı kitaplardan okumuş belgesellerden seyretmiş olabilirsiniz. İncir Kuşları'nı okumak bu bilgilere farklı bir boyut kazandıracak, hiçbir kaynakta kadınların acılarını yazmayan bu soykırımın bilinmeyen yönlerine ışık tutacaktır...