Cesaret Gerek Yaşamaya

Her insanın kendine göre bir hayatı var. Kimi insanlar sevdikleriyle mutlu bir hayat sürerken, kimisi yalnız ve mutsuz devam etmeye çalışır yola. Kimi şanslı veya hırslıdır; başarıya ulaşır, kimiyse ne yaparsa yapsın geridedir diğerlerinden. Kimi zengindir, milyonlarca para geçer elinden, bir diğeri ekmek almak için fazladan vereceği beş kuruşluk zammın hesabını yaparken. Ne kadar bazen birbirinden siyah ve beyaz kadar farklı olsa da hayatlarımız, her birimiz kendi hayatlarımızın bizleri sürüklediği yolda ilerleriz ne düşündüğümüze, ne hissettiğimize çok da dikkat etmeksizin. Bu dikkatsizlik zaman ilerledikçe çevremizde olup biten her şeye karşı umutsuz bir kayıtsızlığa, donukluğa kadar ilerler ve hayatı bir otomatik robot gibi yaşamaya başlayıp kendi isteklerimizi tamamen görmezden gelmeye iter bizleri. Kendimizi bir anda içinde bulunduğumuz toplumun dayatmaları, normları arasında sıkışmış bir vaziyette buluruz. Öyle ki içimizdeki duyguları, heyecanları yitirir; sadece olağan akış içerisinde yaşamaya, üstümüze düşeni, bizden bekleneni yapmaya odaklanırız. Çoğumuz fark etmeyiz duygularımızı, yaşama heyecanımızı yitirdiğimizi; bazılarımız bu hissizlikten kurtulmak için intihar etmeyi bile düşünebilirken. Stefan Zweig'in Olağanüstü Bir Gece romanındaki başkahramanımız da işte kendisini tam olarak böyle bir duygusuzluk buhranı içerisinde bulur. Bununla nasıl başa çıkacağını bilemezken ölümün bile güzel bir fikir olabileceğini düşünmeye başlar bir şeyler hissetmek için duyduğu özlemle. Soğuk bir kasım sabahında, elimdeki bu kitabı okurken kendi hayatıma göz atmaya başladığımda benim de kahramandan ya da bu şekilde yaşamaya alışmış pek çok insandan çok da farklı olmadığımın farkına varıyordum. Ben de bu gencecik yaşımda duygularımın köreldiğini, arzularımın toplumun dayatmaları ve kendi kayıtsızlığımın ittifakıyla kalbimin derinliklerindeki zindanlara hapsedildiğini ve benden beklenen yaşam tarzını garipsemeden benimsediğimi görüyordum. Çok önemli bir şeyin eksikliğini göstermişti Stefan Zweig bana. Aslında belki de çoğumuzun başına gelen ama farkında olmadığı bir şeydi bu: Yaşarken yaşamayı unutmak. Bazen sadece küçük bir an yeter tüm hayatımızı değiştirmemize, sil baştan yazmaya başlamamıza. O küçük an öyle bir etki yaratır ki bizlerde, görünürde hiçbir değişim olmamasına rağmen dışımızda, içimizi yangınlar kasar, kavurur; hayatımızla ilgili oldukça radikal kararlar almaya, başka biri olmaya iter belki de bizleri. Bu değişikliği Stefan Zweig ne de güzel ifade eder şu sözleriyle: "... onu, hakkında pek çok esaslı şey bildiğim, bir iş arkadaşı, bir dost olarak tasvir edebilirim. Bir zamanlarki 'ben' olduğunu hiçbir şekilde hissetmeden onun hakkında konuşabilirim, onu eleştirebilirim veya yargılayabilirim" (Zweig 4). O andan sonra bizler ne eski bizizdir ne de yaşadığımız hayat eski hayatımız. Olaylara bakış açımız oldukça değişir, dünyayı farklı bir zihinle yorumlamaya başlarız. Sadece biraz cesaret gerekir, 'kemikleşmiş' hayatlarımızdan kurtulabilmek, ruhlarımızı azat edebilmek, eski benliğimize veda edebilmek ve yenisiyle devam edebilmek için. Tıpkı başkahramanımızın yaptığı küçük bir hırsızlıkla başlayan bir gecede kendini yaşadığı zengin hayatın basmakalıp yargılarından sıyrılmış, bütün insanlığı kucaklar bir halde bulması gibi. Yaşadığını en derinlerinde hissetmeye başlamıştır artık. Biz insanlar belki de böyle değişim anlarına ihtiyaç duyuyoruz yaşamlarımızın biz farkında olmadan ellerimizden kayıp gitmesine mani olabilmek için, "Canlılığım her zaman vardı elbette, sadece yaşamaya cesaret edememişim." diyebilmek için (Zweig 36). Kitaptaki kahraman, kendi evrimini geçirdikten sonra iyiliğin ve kötülüğün verdiği doyumu iliklerine kadar hissetmeye başlar ve artık başkalarına yardım etmek de inanılmaz bir haz vermeye başlamıştır ona, öncesinde kimseyi umursamazken. O halde şunu söyleyebilirim ki insan ancak ve ancak kendi kendisine bir yabancı olmayı bırakıp yaşadığı anı hissetmeye, duygularının farkına varmaya, kendisini anlamaya başladığında başka insanlarla duygudaşlık kurmaya, onların hissettiği heyecanı, sevinci, üzüntüyü, hayal kırıklığını kendi benliğinde de hissetmeye başlar. Bence eğer bizler de kendi dönüm noktamızı yakalayabilir ve kendimizin farkında olmaya başlayabilirsek dünya çok daha yaşanabilir bir yer olacaktır, hem bizim için hem de başkaları için. Aslında benim dönüm noktam Stefan Zweig'in bu kitabını okumam oldu diyebilirim. Belki de sizler de bu yazıyı okurken kendi içinizdeki devinimi yaşıyorsunuzdur, kim bilir?