HER CAN KUTSALDIR

Her tarafımız kötülük dolu artık. Cinayetler, tecavüzler, bombalı saldırılar, tacizler... Çoğumuz alıştı belki de bunlara. Çünkü kendileri yaşamıyorlar bu olayları. Televizyondan görüyor ya da radyodan duyuyorlar. Her gün aynı tarz farklı olaylar duyunca da alışkanlık yapıyor tabii(!). Herhangi bir tepki göstermiyorlar artık. Eğer vicdanları varsa belki sadece on dakika kadar üzülüyorlar ya da küfrediyorlar yapanlara ve yaptıranlara. Ancak on dakikadan sonra bir şey kalmıyor kimsenin aklında. Herkesin ağzında aynı laf almış başını gidiyor: "Hayat devam ediyor". Peki, bu hayat kime devam ediyor? Herhangi bir olayda hayatını kaybedenler için bu laf hiçbir anlam ifade etmiyor. Aileleri ve arkadaşları için de pek bir anlamı yok artık hayatın. En azından bir süre onlara da devam etmiyor hayat. Peki, tecavüze, tacize, psikolojik şiddete uğramış insanlar için devam ediyor mu? Ya da cinayete şahit olmuş biri için? Onlar için de devam ettiğini sanmıyorum. Hayatlarının geri kalan kısmını o olayların bıraktığı yaraları iyileştirmeye çalışarak geçirecekler. Psikolojik destek alacaklar. Bazı şeyleri o olayla bağdaştıracak veya herhangi bir suçları olmadığı halde sorunu kendilerinde arayacaklar. Bu durumda hayat yine onlara devam etmeyecek. Bizler de yine sessiz kalmaya devam edeceğiz. Ne herhangi birini sorumlu tutacağız ne de bu durumu değiştirmek için bir şeyler yapacağız. O olayları yaşamış insanları anlamaya çalışıp, empati kurup, hayata bakış açımızda bir değişikliğe de gitmeyeceğiz büyük ihtimalle. Arkadaşlarımızla birlikte otururken bu olayların sebebini konuşacağız belki. Yine "eğitimsizlik, cahillik, nefsine hakim olamama" sonucunu çıkaracağız. Ertesi gün yine her şey kaldığı yerden devam edecek. Bu durumu nasıl yok edebiliriz ya da en azından azaltabiliriz diye sorguluyorum Dexter'ın herhangi bir bölümünü seyrettiğimde. Geçmişten günümüze kadar gelen "çivi çiviyi söker" deyişini düşünüyorum. Gerçekten öyleyse kötülük kötülüğü yok eder mi diyorum kendi kendime. Bu kötülüğü yapan veya yayan insanları ya da nesneleri, Dexter Morgan'ın yaptığı gibi etkisiz hale getirmek ya da ortadan kaldırmak bunun bir çözümü olabilir mi diye sorguluyorum. Onlarca insanın, çocuğun hayatını almış birinin ortadan kaldırılması bir çözüm mü? Dosyası yüzlerce tecavüz, taciz, gasp olaylarıyla dolu olan birinin hayatını almak bu durumu iyileştirir mi? Eğer çözüm buysa, Dexter Morgan cinayet işlemiş olur mu? Böyle sorular sorulduğunda hiç düşünmeden cevap olarak "Her varlığın canı kutsaldır" derdim. Hala daha bu görüşü savunurum ancak Dexter'ı seyrettikten sonra bir duraksama geliyor böyle sorularda artık. Bir düşünce döngüsünün içinde kalıyorum. Önce, aklıma para, otorite, saygınlık ya da fikir dayatmak için hayatı alınan masum insanlar geliyor. Sebepsiz yere öldürülen onca insan... Küçücük yaşta annesini, babasını kaybetmiş çocuklar geliyor ya da çocuğunu kaybetmiş ebeveynler. Kardeşini, aşık olduğu insanı, dedesini, yıllardır öz kardeşi gibi gördüğü arkadaşını kaybedenler geliyor aklıma. Sonrasında da "başkasının canını alan bir can kutsal olabilir mi artık?" diye soruyorum kendi kendime. "Nedeni ne olursa olsun, bir çocuğun hayatını almak; kardeşleri, akrabaları, dostları ayırmak kabul edilebilir bir şey mi?", "Başka bir canı alma hakkını kim verdi?" diye sorular geliyor aklıma ardı ardına. "Para, pul, otorite ya da fikir için öldüren bir varlık bahsettiğim kutsallığa dahil olabilir mi?" diye sorguluyorum sonrasında. En son bir ses yükseliyor vicdanımdan. Bana dünyadaki adalet sisteminin varlığını hatırlatıyor. İyi çalışan bir adalet sisteminde, hapsetmek, ıslah etmek ya da sosyal bir hizmet için çalıştırmak varken neden hayatını sonlandıralım ki? Nihayetinde canı alma hakkı da verilmedi hiçbirimize. En sonunda da yine başa dönüyorum: "Her can kutsaldır." İHSAN UMAY DURUR