Sanat Değil Hastalık

Amerikalı felsefeci ve akademisyen olan John Perry'nin Erteleme Sanatı isimli kitabını şans eseri bir kitabevinde gördüm ve okumak istedim çünkü kitabın ismi benim için ilgi çekiciydi. Eminim benim gibi erteleme problemi yaşayan birçok kişinin de ilgisini çekecektir. Hepimizin gündelik işleri, dersleri ve sorumlulukları vardır. Kimimiz tüm bunları hemen yapar bitirir, kimimiz ise bunları erteler de erteler. Bu kitap, bu ikinci kısıma dahil olanlar için yazılmıştır. Perry, Erteleme Sanatı'nın temellerini 2011 yılında yazdığı Sistematik Erteleme isimli makalesinde atıyor. Bu kitap çok eğlenceli bir kitap olarak göze çarpsa da bahsettiği konu insanlık için bir o kadar da önemli. Perry erteleme alışkanlığına bir problem olarak yaklaşmıyor ve bu yüzden bir çözümden bahsetmiyor kitabında. Erteleme alışkanlığını en verimli nasıl kullanabiliriz, bundan bahsediyor ve bu konuyu anlatırken kendi tecrübelerinden yola çıkıyor. Kitabı ilk gördüğümde ilgimi çekti çünkü isiminin beni etkilediğini söylemiştim. Kısacası, bende bir ertelemeciyim ve bu durumu bir problem olarak görüyorum. Perry ertelemenin iyi yanlarından bahsetse de bu durum fikrimi değiştirmiyor. Sürekli bir şeyleri erteliyorum ve bu ertelediğim şeylerden dolayı kendimi suçlu hissediyorum. Bazen kendime günlük hedefler koyuyorum ve bu hedeflerime ulaşmak için sabahları kendime söz veriyorum ama bu hedeflerime ulaşamadan yatma vakti geliyor ve akşam yatarken arkada bıraktığım hedeflerim aklımdan çıkmıyor. Uyumadan önce bunları düşününce kendimi çok suçlu hissediyorum ve bu durumu değiştirmek için çabalıyorum ama her çabam boşa çıkıyor ve en sonunda kendimi yeniden bir ertelemeci olarak buluyorum. Bu konuda takıntılı olduğumu söyleyebilirim ama bu durumu değiştirmek için yılmadan çabalamaya devam etmekte de kararlıyım. Kitabın önsözünü okuduğumda benim için bir umut olabilir diye düşünmüştüm ama kitabı bitirdiğimde bu umudum da boşa çıktı. Elbette Perry'ye katıldığım birçok nokta da oldu. Sırf bir işi yapmamak için ilgimi çeken başka onlarca işi bitirmişliğim de vardır ama ben bunu yetersiz buluyorum ve Perry gibi kestirip atamıyorum. Perry'ye katıldığım bir diğer nokta da ertelemecilerin mükemmeliyetçi insanlar olabileceği gerçeği. Kendimi düşünerek açıklamam gerekirse, ertelemecilerin yapılacak işlerini, kusursuz yerine getirmek için ince ayrıntılara takıldıklarını ve bu ince ayrıntıların, yapılacak olan işi, daha karmaşık ve zor gösterdiğinden dolayı erteleme eğilimine sebep olduğunu düşünüyorum. Bir işi tamamlamanın onlarca yolu vardır ve siz bu işi en iyi şekilde yapmayı hedeflerseniz, o iş daha zor bir iş haline gelir ve üşenmenize sebep olur. Halbuki o işi en kestirme yoldan yapmayı planlarsanız, o işi yapmak kolaylaşır ve kolay bir işi tamamlamak için daha hevesli olursunuz. Benim problemimin büyük bir kısmının bu sebepten kaynakladığını düşünüyorum. Yaptığım çoğu işi yetersiz buluyorum çünkü o işi yapabilmek için kendimi yeterince geliştirmediğimin ve bu işi benden çok daha iyi yapabilecek insanların varlığının farkındayım. Bu elbette özgüven problemlerine sebep olabiliyor ama yaptıklarıyla övünen ve kendini çok yeterli görüp aslında öyle olmayan insanlar gibi görünmekten çok daha iyidir diye düşünüyorum. Bunun yanında yaptığı işi tam vaktinde ve en iyi şekilde yapanlara da çok saygı duyuyorum hatta özeniyorum. Erteleme problemimden bahsettim yazımın çoğunda ama bu problemi etkileyen önemli bir faktör de yaş faktörüdür. Bu çıkarımı nerden yaptığımı düşünecek olursanız, size hemen tarih sınıfımı örnek vereceğim. Haftasonu tatilinden daha yeni çıkmıştık ve cuma gününe yetiştirmemiz gereken ağır bir tarih ödevimiz vardı. Ben bu ödevi nasıl yetiştireceğimi kara kara düşünürken, sınıftan bir arkadaşımız tarih öğretmenine ödevi erteleme teklifinde bulundu ve sınıftaki herkes bunu duyar duymaz, daha önce anlaşmış gibi, bu fikre katıldı ve öğretmenimiz ödevi erteledi. Bu durumu kitabı okuduktan sonra düşününce, akranlarımın çoğunun da birer ertelemeci olduğunun farkına varıyorum. Bu durum biraz içime su serpiyor ve hepimize başucu notu olsun diye Timothy Pychyl'nin şu sözünü sizinle paylaşmak istiyorum: "Şu anda kendimi iyi hissetmememin bir bedeli var. Bu işi yapmak yarın daha çok içimden gelmeyecek. İşe başla gitsin!"