SADECE VAROLMAK

Hiç çekinmeden söyleyebilirim, benim gözümde Godard'ın en güzel filmidir "Çılgın Pierrot". Bir iki çekim yeri belirleyip, tamamen doğaçlama çekilmiş bu filmin, hayata bu kadar yakın olmasına şaşmamak lazım; çünkü hayat da aynı bu film gibi baştan sona doğaçlama geliyor. Evli barklı, oldukça varlıklı, hele ki günümüz koşullarında zoru başarıp hayatını yoluna koyabilmiş nadir insanlardan olan bir adam, günün birinde evden kaçıyor. Hislerle yaşayan ve sadece "varolmak" isteyen Marienne isimli bir periyle el ele verip karısından kaçıyor, toplumdan kaçıyor, her şeyden kaçıyor. Birbirine taban tabana zıt iki aşık, Akdeniz kıylarında "Bonnie & Clyde"'cılık oynuyor. Pierrot ona sözcüklerle konuşuyor, o ise Pierrot'ya duygularla bakıyor. Ama yol esnasında her ikisi de hayata dair ne var ne yoksa sorguluyor, kimi zaman çürütüyor, baştan yazıyor. Radyoda yüz küsür ölü olduğunu duydukları sahnedeki gibi. İsim yok, o insanlar artık anonim ölülere dönüşmüşler. Çünkü sadece yüz kişinin öldüğü bilgisini duyduğumuzda her birinin kendi hayatı, kendi küçük dünyası olduğu aklımıza gelmiyor. O insanların da aileleri, hikayeleri, duyguları vardı. Ama şimdi dönüştükleri şey sadece yüz ölü beden. Fotoğraflar hakkında da aynı şeyi düşünüyor Marianne. Fotoğraf çekildikten sonra donuk bir figüre dönüşüyor, ve hiç kimse fotoğraftaki kişinin o anda aklından neler geçtiğini bilmiyor. Ve aynı şey her gün sokakta yürürken yanından geçtiğimiz yüzü olmayan insanlar için de geçerli. Yol vermediği için bir yabancıya içimizden söylenirken, yerleri silen bir görevlinin yanından geçip giderken aklımıza düşmüyor onların her birinin bizimle eşit derecede "başrol" oldukları. Ancak gerçekte, dünya üzerindeki istisnasız her bir birey, kendi hikayesinin baş kahramanıdır. Herkesin başka bir geçmişi, başka türlü dertleri var. Ve bu insanların hikayelerinin bizimkiyle kesişmemesi, onların varolmadığı anlamına gelmez. Bu kişilerin varlığını sıfırlamaz. Gel gelelim, yalnızca tek bir kişinin gözlerinden bakıldığında, onun hayatı boyunca hiç görmediği bir kişi, o kişinin dünyasında hiç varolmuş mudur? Hiç karşılaşılmamış insan, pekala hiç doğmamış bir insana denk sayılabilir. Çünkü kişinin dünyası, gördükleriyle sınırlıdır. Her ne kadar günümüzde medyanın ilahi gücünü kullanarak kendimizden kilometrelerce uzakları, belki hayatımız boyunca bedenen hiç bulunamayacağımız yerleri görme şansına sahip olsak da, kuşkusuz henüz kollarımızın erişemediği yerler yok değil. Uzaylı mevzusunu düşünün mesela; varlıklarına dair bilimsel kanıta sahip olmamamız sebebiyle uzaylılar yoktur diyor, öyle kabul ediyoruz. Eğer aslında uzayda başka canlılar varsa, bizim onları yok kabul etmemiz, onların varolduğu gerçeğini değiştirmez. Eğer başka canlılar yoksa, bizim onları var kabul etmemiz de olmadıkları gerçeğini. İşte bu tip kalıpları yıkmanın, görülmeyeni var etmenin tek bir yolu var: düşünce. Hiç karşılaşılmayan kişi örneğine geri dönelim, daha önce hiç tanışmadığımız bir kişiyi hayal edersek, varolduğunu "düşünürsek", o kişi artık sihirli bir şekilde bizim dünyamızda var demektir. UFO gördüğünü iddia eden bir bireyin dünyasında uzaylılar vardır. Bu biraz da kendini "varolduğuna inandırmak" gibi düşünülebilir. Aynı şekilde o karşılaşılmamış kişi fikrinin varolmadığına inanmak da, o kişiyi kendi dünyanda yok etmektir. Pierrot'nun mantığı gibi: Beni bekliyorsun, ben orda değilim, sonra ben geliyorum, odaya giriyorum, işte ilk o zaman senin için varolmaya başlıyorum; ama bundan önce de vardım, düşüncelerim vardı. Bu durumda yapılabilecek şey; kişiyi, henüz odaya girmemiş kişiyi düşünürken göstermek ve böylece görünmeyen kişinin yaşadığını gösterebilmek. İşi bir adım daha ileri taşırsak, etrafınızda varolduğunuzu onaylayacak kimse olmadığını, dünya üzerindeki tek insan olduğunuzu düşünün. Yaşadığınızı düşünen kimse olmadığında, varolduğunuzu kanıtlayabilir misiniz? Pierrot'nun dediği gibi, "Biz hayallerden yapılmışız, hayaller de bizlerden." Yani belki de varolmak, sadece varlığınızın düşüncesiyle mümkündür. Marienne'in inadına Pierrot diye seslendiği Ferdinand sadece varolmayı pek eğlenceli bulmasa da, Marienne'in de dediği gibi; hayat böyle.