YOKSULLUĞUN HİSSETTİRDİKLERİ

Yoksulluk nedir? Kime yoksul denir? Paris ve Londra'da Beş Parasız'ı okurken, aklımı kurcalayan en önemli sorulardı bunlar, öyleydi çünkü tek bir cevabının olması nasıl da anlamsız, sığ kılardı bu iki soruyu. Orwell'a göre parasızlık olan yoksulluk benim için öyle değildi maalesef. İsterdim ki onun için de öyle olsun, isterdim ki yoksulluğu sadece maddiyata dayandırmasın ve yine isterdim ki benliğindeki o güzel duyguları hiç kaybetmesin. Anne özlemi mesela, bir insanın deneyimleyebileceği, en fazla mutsuz hissettiren yoksulluklardan biridir. Hem de öylesine sıradan bir yoksulluk değildir bu, hayatının her döneminde insanın karşısına çıkar, kelimelere dökülemeyen boşluklar yaratır ta derinliklerinde. Çocukluğunda yere düşünce anne diye ağlayamamaktır bu yoksulluk; seni yerden kaldıracak, yaranı temizleyecek ve oraya küçücük bir buse kondurup yaranın iyileşeceğini söyleyecek bir annenin olmadığını kabullenmeye çalışmaktır içten içe. Sokakta oyun oynarken arkadaşının, "Anneeee balkondan su atsana!" diye seslenmesini işitip, senin eve gidip suyunu içmendir yoksulluk. Okulun ilk günü elinden tutup "Anne beni bırakma!" diyebileceğin kimsenin olmadığını bilmektir yoksulluk. Annesi olan herkese, her zaman imrenerek bakmak, geceleri yatmadan önce, annem geri gelsin diye dua etmektir bu yoksulluk. Kısacası her zaman seninle olan, her zaman neden ben diye düşüneceğin bir yoksulluktur bu, Orwell'ın yaşadıklarının aksine anne özlemi, yerini hiçbir yemeğin dolduramayacağı bir yoksulluktur. Hayvan sevgisizliği de insanlarda yoksulluğun oluşmasına neden olan duygulardan biridir benim için. Nasıl ki bu dünyada insanlar yaşıyorsa hayvanların da en az bizim kadar yaşama hakkı olduğunu ve saygı görmesi gerektiğini unutanların yoksulluğudur bu. Öyle ki önünde yürüyen köpeğe "eğlenmek" amacıyla taş atıp hiçbir şey olmamış gibi yürüyebilme hissizliğini sergileyebilmek, tatil yaparken yazlıklarında canı sıkılan çocukları için köpek veya kedi alıp eve dönerken onu sokağa terk edebilme merhametsizliğini gösterebilmek, bir zincirle bu masum canlıları arabanın arkasına bağlayıp yine "eğlenmek" amacıyla onu koşturabilecek kadar ürkütücü örneklere sahip bir yoksulluk türüdür bu. Sadece evcil hayvanlara verdikleri zararlarla da sınırlı kalmaz bu insanlar ki bu da başka bir canlının yaralanması ve daha da kötüsü ölmesiyle sonuçlanır çoğu zaman. Sırf zevk uğruna avlanan vahşi hayvanları sayabilirim bu merhametsizlikten nasibini alan canlılar olarak. Öyle kör bir yoksulluktur ki bu, bir anlık duygunun, seni ele geçirip bir canlıya kıyabilecek kadar vicdansız yapmasına izin vermek ve bundan pişmanlık dahi duyamamaktır. Yani aslında kan pompalayan bir kalbinin değil, taştan bir yüreğinin olmasıdır bu yoksulluk; en ufak bir anlamlı açıklamaya sahip olamamaktır tüm bunları yaparken. Bilhassa, Orwell'ın bahsettiği kadar masum bir yoksulluk değildir bu, berduşlar barınağında da olsa yatacak yer bulmak kadar kolay da değildir bu yoksulluğu görmezden gelebilmek. Değil midir ki bu iki örnek bile cevap olan insanoğlunun yoksulluklarına? Öyle derin yoksulluklardır ki bunlar, insan kolayca kabullenemez bu sahip olamadıklarını. Umutsuzluk, sevgisizlik, vicdansızlık, merhametsizlik ve daha birçok duygu vardır insana böyle hissettiren, insanlığından bir parça eksilten. Kimisi anne özlemi gibi masumdur ama ya hayvan sevgisizliğinin ileri safhasındaki hayvan eziyetleri gibi olanlarına ne demeli, nasıl yok edebilmeli, nasıl değiştirebilmeli bu insanları? İşte aslında bizim yoksulluğumuz da burada başlıyor. Çünkü insan yoksulluğunu bilse bile vazgeçemiyor bazen bencilliğinden, kibrinden. Belki de bir bırakabilse şu inadını, bir tadabilse hayvan sevgisini, merhameti, iyiliği... Yoksulluk... Neler sığdırmıyor ki dokuz harflik benliğine, neler çağrıştırmıyor ki aynı kelime farklı kişilere. Umarım yoksulluklarımız herkes için Orwell'ın deneyimlediği gibi aç karnına ama insanca olur, yatacak yer bulamamış ama bir insanı da yerinden etmemiş gibi huzurlu bir vicdanla olur. Umarım daha güzel hissettiren yoksulluklarımız olur...