İsim Uydurmak

Değişen dünyamızda teknolojilerin, fikirlerin, sistemlerin ve hatta biz insanların bile ayak uydurabilmemiz için sürekli olarak değişmemiz gerekir. Bu değişime ayak uyduramayanlar zamanın acımasız okları altında yok olmaya mahkum olurlar. Bir daha isimleri hatırlanmamak üzere tarihe gömülmeye mahkum olurlar. Zamanın bu törpü etkisinden kurtulmak, zamanın yıprattığı boşlukları doldurmaktan veya sahip olunandan tamamen vazgeçip yeni şeyler üretmekten geçer. Çoğu kişi ise sahip olduğu şeylerden vazgeçmek istemez. Sahip olduklarından vazgeçemeyen toplumumuzda yenilikler ortaya atmak yerine eski sistemlerin veya fikirlerin üstüne yeni isimler uydurarak sanki onları yeni birer akım gibi göstermek en yaygın tekniktir. Bu da eski sistemlerin aslıda hiç değiştirilmeden sapasağlam kalmasını sağlar. İsim değiştirmek kaybolmasını istenmeyen sistemlerin ayakta durmasını sağlamanın en etkin yoludur. İşte bu yüzdendir ki yöneticiler, zaman içinde kullandıkları yöntemlere karşı isyan eden yönettikleri insanları susturmak, sakinleştirmek için eski yöntemlerini kaldırıp yeni bir sistem getirmişler gibi göstererek, eski sistemlerinin adını değiştirip o insanları kandırırlar. Böylelikle kusursuz olduğunu düşündükleri ve kaybetme ihtimalini düşünmek bile istemedikleri biricik sevgilileri ayakta kalmış olur. George Orwell'in, Paris ve Londra'da Beş Parasız adlı romanında bu sevgililerin en çarpıcı olanına göndermelerde bulunuyor. Kölelik... Kölelik yüzyıllar önceden beri olan fakat toplumun fakir kesimleri tarafından onaylanmadığı için ismi değiştirilmek zorunda kalan bir sistemdi. Yeni ismiyle kölelik yani kapitalizm günümüzde bile fakir ve yardıma muhtaç insanları sömürmekte onları tıpkı eskiden olduğu gibi, köle gibi çalıştırmaktadır. Hayatımdan bir örnek vermem gerekirse lise yıllarım aklıma geliyor. O yıllarda daha nasıl bir sistemin bile içinde olduğunun farkında değilmişim. Karşımızda yüzleşmemiz gereken bir sınav sistemi vardı "ÖSS". Öğrenciler, veliler hatta öğretmenlerin bile memnun olmadığı bir sistemdi bu ama çözümü basitti; ismini değiştirmek. Üniversiteye girmek için çalışan bir sistem olan sınav sisteminden geçmem gerektiğinin farkındaydım ama daha geçmem gereken bu sistemin adını bilmiyordum sadece. Önceden "ÜSS" olan bu sistem değiştirilmek yerine adını "ÖSS" yaptılar ve aslında sevilmeyen sistem birden sevilir oldu ama ne kadar süreliğine? Bu sorunun cevabını bulmak çok uzun sürmedi ve az bir süre sonra benim de girmiş bulunduğum "YGS" ve "LYS" oldu isimleri. Peki, bu isimlerle ne kadar kalacak? Artık bekleyip göreceğiz. Buradan sonrası isim uyduran sistem fanatiklerinin yaratıcılığına kalmış. Sistemlerin yanı sıra zaman içerisinde eskiyen ve yeni isimler verilmesi gereken bir diğer şey ise fikirlerdir. Fikirleri bu yöntemlerden ayıran tek unsur uygulamaya geçmemiş olmalarıdır ama özünde çalışma prensipleri aynıdır. Toplum ve dünya değiştikçe o zamana göre uygun olan fikirler eskimeye başlar ve yenilenmeye ihtiyaç duyarlar. Böyle durumlarda toplumun eskiden kabul ettirilen ve gerçekten güzel işleyen fikirlerin de zaman içerisinde ufak ufak değişiklik göstermesi gerekir. Ama öyle fikirler vardır ki zaman içerisinde söyleyeni değişir ama fikir değişmez. İşte bu fikrin korunduğu ama söyleyenin değiştiği durumda fikir yeni bir isim kazanmış olur. Zamanın yıpratıcı etkisinde dimdik durabilmek için yeni bir kişinin dilinde olması gerekir. Bu aşamada fikirlere isimi insanlar uydurmazlar, fikirler kendi isimlerini kendileri seçerler çünkü kendilerini telaffuz eden kişilerin isimlerini alırlar. Zaman geçtikçe kaybolması istenmeyen fikirleri ve sistemleri korumanın en kolay yolu onların isimlerini değiştirip sanki yeni birer sistemmiş gibi göstermektir. Bu yolla hem istemediğimiz değişikliklere gitmek zorunda kalmayız hem de sistemlerimizde ya da fikirlerimizde değişikliğe gitmemizi isteyen kesimleri mutlu edebiliriz. Bunun için tek yapmamız gereken kağıdı kalemi elimize alıp bir isim uydurmaktır.