Bir Yabancının Gözünden Kadınlar

Şüphesiz ki biz erkekler kadınların dünyasına yabancıyız fazlasıyla. Kimilerimiz içlerinde yıllarını bile geçirse onları anlayamazken, bazılarımız ise kadınlara hem uzak kalıyor hem de anlayamıyor. İşin özü biz yabancılar, yoldaşlarımızı asla tam olarak anlayamıyoruz. Şahsen kendimi üstte belirttiğim iki gruba birden ait görüyor olmamın ise bir ironi mi yoksa bir trajedi mi olduğuna da sizler karar verin. "Peki bu nasıl oldu?" diyor olabilirsiniz şu aşamada. Biraz sabır, hepsine yazımda değineceğim. İlk iş lise yıllarına dönmek olsun o zaman. Lisenin ikinci sınıfından dördüncü sınıfına kadar sınıfta sayıları 15 ile 17 arasında değişen kızın arasındaki üç-dört erkekten birisiydim. Bu üç sene boyunca bu türün kendi aralarındaki kavgalarını, dostluklarını, kırgınlıklarını, üzüntülerini vs. gözlemleme şansı buldum ancak öteki taraftan, insanlara hep uzak kalan yapım nedeniyle de davranışlarını izlerken kendimi "UFO'sunda oturup gözlem yapan bir uzaylı"dan öte bir şey olarak da göremedim. Belki de bu bir erkek olmanın basitliğinden kaynaklanmaktadır bilemiyorum. İşte bu nedenlerden ötürü Stephan Zweig imzalı Bir Kadının Yaşamından 24 Saat i görmemle üzerine atlamam bir oldu denebilir. Her ne kadar benim gibi bir yabancı tarafından da yazılmış olsa, psikoloji ve tasvir alanlarında uzman bir yabancı tarafından yazılmıştı neticede. Kitap, bir pansiyonda bir grup tatilcinin arasında geçiyor kabaca. Her şey normal denilebilecek bir seyirde ilerlerken aniden pansiyona bekar bir Fransız erkek geliyor ve 24 saat sonra ortadan kayboluyor. Ancak giderken; evli ve çocuk sahibi olan Madame Henriette'yi yanında götürüyor ve olaylar gelişiyor... Beni düşüncelere neyin ittiğine gelecek olursak eğer biraz geriye, antik bir dilin deyişlerine inmemiz gerekiyor. Latince bir deyiş vardır: "Abyssum abyssus invocat", uçurum uçurumu doğurur. Bu da aslında bu kitabın özeti olabilecek nitelikte bir söz. Kitapta Madame Henriette pansiyon sakinleri tarafından çok kolayca karalanıyor. Ve şüphesiz ki doğurdukları bu uçurum da başka uçurumları doğuruyor. Madame Henriette ailesini bırakıp gitti. Evet size katılıyorum. Bizim moral algımıza göre "yanlış" bir durum bu. Ama işin iç yüzünü görmeden bu kadar sert bir kritiğe maruz kalmak sizce de fazlasıyla haksızlık olmuyor mu? Antik çağlarda kadınlar hayat bahşettikleri için kutsal olarak görülüyorlardı, ancak daha sonraları erkek hegemonyasını destekleyen dinlerin yayılması sonucu kadınların, haklı olan, kutsallıkları ellerinden alındı ve özgürlükleri kısıtlandı. İşin garip yanı bunu günümüz kadınlarının çoğunun destekliyor olması. Kitapta Henriette'yi en ağır eleştirenler gene kadınlar, en ağır hakaretleri de edenler gene kadınlar, Henriette'yi savunan Mrs C. Ye karşı en sert muhalefeti gösterenler de gene kadınlar... Dışarıdan bakan bir yabancı sanki kadınların, kısıtlanmaktan, kötü muamele görmekten ve ikinci sınıf insan kategorisinde yer almaktan zevk aldığını, hoşlandığını ve bunu arzuladığını, sırf bu yüzden de yaptığı tercihlerde bunu gözettiğini düşünmüyor değil. Onat Özder İşte bu yaratılan bir başka uçurum oluyor. Kadınlar, içine hapsoldukları sistemi öyle benimsiyorlar ki, yaptıkları hatalı tercihler onlar için o kadar meşrulaşıyor ki... Bir yerden sonra bu uçurumlar onlara mutlak doğruları ifade etmeye başlıyor. Düzene isyan eden ve uçurumlardan kaçmaya yönelik girişimlerde bulunan başka kadınları da ilk kendileri karalıyor. Daha sonra devreye erkekler giriyor, daha sonra başkaları ve başkaları vs. dahil olan her kesim başka uçurumlar doğuruyor ve el birliğiyle kendi istediğini yaşamak isteyen kadını bu uçuruma atıyorlar. Ve bu, aziz dostlarım, beni en çok üzen durumlarda başı çekmekte. Günümüz toplumlarında bile hala kadınlar ikinci sınıf insan muamelesi görmeye devam etmekte. Henriette gibi kadınlar umarsızca cezalandırılmakta, karalanmakta ve öldürülmekte. Sadece Henriette gibi olmasına da gerek yok içinde yaşadığımız coğrafyada sadece kadın olmak bile başlı başına suç teşkil edebiliyorken1... Peki ya bütün bunlar, bütün bu "zihniyet" kimin veya kimlerin eseri? Bizim eserimiz sevgili okur. Hepsi bizim eserimiz. Bu mutasyona uğramış ucube düşünceler topluluğu bizim eserimiz. Kabul edelim hiçbirimiz, yoldaşlarımızı kabullenemedik. Hiçbirimiz onlara saygı duymasını öğrenemedi. Kendimizi, bir yabancı olduğumuza inandıramadık, kendimizi onların "efendileri" zannedecek kadar cahildik çünkü. Cahil olduğumuz için de onlara, biricik yoldaşlarımıza, saygı duymayı kendimize saygısızlık olarak gördük. Böylece, en bağnaz olanımızdan en garp zihniyetlimize kadar bu büyük suçun yükü bizim omuzlarımıza bindi. Biz yabancılara... Peki biz bunu nasıl değiştirebiliriz? Şahsen ben bu soruya cevap bulamadım hala. Cevap bulamadıkça daha da çok çabaladım ve daha çok izolasyona düştüm. Özellikle kadınların bu konuda pasifliğini gördükçe kendimi uzaylı gibi görme oranım arttı. Ancak, her ne kadar bizler yabancı da olsak, bu konuda sessiz kalmamalıyız. Senden bir ricam var aziz okur. Bunu bir düşün olur mu? Ha bir de, mesajı yay lütfen. Bu artık bizim mesajımız çünkü. 1 Konu ile alakalı çok güzel bir film olan Soraya M.'nin taşlanması filmini mutlaka izlemenizi tavsiye ediyorum. Onat Özder