Fena Değil

Kendimi zaman zaman farkında bile olmadan asıl söylemek istediklerimdense, duyulmak istenen cevapları verirken buluyorum. Son zamanlarda da arttığını düşünüyorum, refleks oldu bir bakıma. Otomatik pilotta yaşıyorum. Hakikaten düşünmemi gerektiren ya da kendimden bile sakladıklarımı açığa çıkardığım bir sohbet etmeyeli o kadar uzun zaman oldu ki. Kendimle bile yapmıyorum bu konuşmaları artık. "Ben"e pek az danışıyorum. İçimdeki başkalarından bana yer kalmıyor. Düğün arefesi uzak, yakın bilcümle akraba bizim evde kaldığından, bana köşedeki yer yatağı kalmış. "Kendinin uzağında olmak"bu mu acaba? Onaylanmaya duyduğumuz ihtiyaç bizi hep en muteberi, makulü aramaya itiyor. Bu durumda söylenilmesi, şu durumda yapılması gereken en uygun şeyler neler? Mesela "giyinmeye nerden başlamalı, makarnaya kaç mililitre su konmalı, koltuk takımını salonun hangi köşesine yerleştirmeli" gibi soruların bile cevaplarının yazılı olduğu "her şeyin ansiklopedisi" fikrini nerede okuduğumu hatırlayamıyorum ama bizi fazla düşünmeye, tereddüte yer bırakmayacak bir yaşamla hayatımızı doldurmayı sağlayacak bu ansiklopedinin yok satacağını şüphesiz öngörebiliyorum! Aslında bu ansiklopedinin sözlü bir versiyonu mevcut galiba: Kanıksadıklarımız. Alternatif bir patika çizemediğimizden kullandığımız taşları aşınmış yol. Aşağı yukarı on sene aynı evde oturdum. Bir akşamüstü okuldan dönerken birden apartmanın çıkış kapısının arkasındaki ahşap kapının önünde duraksadım yaklaşık 10-15 saniye kapıya bakakaldım. Epey farklı göründü gözüme, binlerce kez baktığım, hoyratça itip hor gördüğüm kapıyı gerçekten ilk defa görüyordum. Hayatım da aynı bu ahşap kapıda olduğu gibi, epeyce kanıksadığım bir yolda. Devamlı yenilik, değişiklik hayal ediyorum ama yaşadığım hayata karşı da epeyce körüm. Bir kitabı bitirince hemen diğerine sarılıyoruz Prens Mişkin'i, Raskolnikov'u sayfalarca tahlil ediyoruz ama okulda her gün yanımıza oturan bir insana; iletişim kurmaktan, garipsenmekten korktuğumuz için yanaşamıyor, derinlikli bir iletişim kuramıyoruz. Yaşamak bazı kaygıların bittiği yerde başlıyor olabilir. Beylik sözlerin hakkı yeniyor. İngilizce "comfort zone" denen kavram bahsettiğim kendine, alışkanlıklarına hapsolma durumunu tanımlayan bir kavram. Comfort zone'da yenilik, risk, gelişme içeren, "yaşadığını hissettiren" bir durum yok. Sıcacık alışkanlıklar, biraz da başa gelenler var. Bu alana sıkışıp kalmış "iyimser" ve tembel insanlar ekseriya, kendi hayırlarına adım atmaktansa mehdi gibi bir şeyin gelip kendilerini kurtarmasını bekler. Genelde de bu beklenti gerçekleşemez. Sanmayın ki kanıksamayı hepten yeriyorum, aksine bazen oldukça önemli. Kendi vücuduna yabancılaşmak örneğin epey nahoş olurdu. İnsan sürekli başkasının bakıcılığını yapıyormuş gibi bir bezginlik içinde olur, temel ihtiyaçlarını gidermek bile zül gelir. Ya da her şeye son derece yabancılaşmak Albert Camus'nün yabancı adlı kitabındaki gibi insanı hepten kayıtsız biri yapabilir. Hayatı yaşanmaz kılar. İtidal, erdeme götürür diyor Aristo. Kanıksamanın azı karar diyorum ben de. Acıyla ehlileştirilmiş, talimatlara boyun eğerek yaşamaya alışmış daha sonra dağlara salıverilen, bazense özgürlükleriyle uzlaşamayıp hayatta kalamayan yılkı atları da bana biz insanların bu halini anımsatıyor işte. Herkeste aynı ölçüde olmasa da bizlerin tabiatındaki hayata dair doymak bilmez merak, üretme, keşfetme istekleri umutsuzca bastırılmış, korkutulmuş, ehlileşmişiz. Bunları hayata geçirmeye, yeniden çocuk olmaya korkuyoruz. Artık kimi suçlarsanız bu duruma karşı bizim bir tane yetiştiricimiz, sahibimiz yok. Aile, "din", eğitim sistemi, toplum ve sair... Dışarda bir suçlu ararsak çok ama suçlamanın toplumsal analizler yapmanın kendi adımıza durumu kurtarmayacağı açık. En çok kendimde kusur arıyorum ama düşünmek de uyuşukluğumu artırmaktan başka bir işe yaramıyor. Bilmem ne yapmalı, hayata nasıl bir yol çizmeli. Cevaplar, çözümler arayanlara beklenmedik anlarda ilham olur. Kim bilir bana da olurlar belki. Umut edebilirim bence. "Hissin hayale üstünlüğü yoktur." bu sözü bağlamından koparıp aslında kastetmediği bir anlama getirmiş olabilirim ama sık sık aklıma gelir ve yaşamımın, isteklerimin değerini sorgularım. Aslında kendimizden memnun olamasak da uyuşuk hayallerde teselli bulabiliriz ama değil mi? Laf uzadı, sözlerim karıştı yine. Bulmasak daha iyi tabii. Evde denemeyelim!