Gökhan Eğri

İnsanı insan yapan en temel etken sonsuzluktur. İnsan sonsuz değildir elbet; saatinin kadranına ancak göz ucuyla bakabilen, saniyeleri, dakikaları tüketme korkusuyla kovalayan bir varlığın ebedi olduğunu söyleyemeyiz tabii ki de. Hayır, sonlu insanın sonsuzluğu, ebediyete yaptığı yakarışta saklıdır; asla anlamayacağı bir kavrama, asla aydınlatamayacağı bir karanlığa bilinçsizce sırtını yaslayışında. Asırlardır sonsuzluğa elini uzatmaktadır insan, benliğini ömrü boyunca sürecek varoluşsal bir boşluğa kendi elleriyle hapsetmektedir arzuladığı ölümsüzlüğe ulaşmak umuduyla ve sonsuzluktan varoluşunu kazanmaktadır bileklerine tutturduğu prangalarına karşılık olarak. Evreni düşünün. Düşünün ki insan sonsuzluğa ulaşmak adına kabul etmiştir benliğinin bütün varoluşta bir toz zerresi kadar dahi önem bulamayacağını; düşünün ki indirgemiştir insan bütün sevgi ve üzüntülerini, bütün hayal ve hayal kırıklıklarını kör eden bir karanlığın üzerindeki Dünya adını verdiği silik mavi bir lekeye. Sahip olduğu yegane varoluşunu alabildiğine küçültmüştür insan ki ulaşmayı umduğu sonsuzluk daha da büyüsün; büyüsün ki bir gün evrene uzattığı el kendini yukarı çektiğinde bir zamanlar sahip olduğu fani benliğinin izleri, eriştiği varoluşsal mertebenin yüceliği önünde kamaşan gözlerindeki beyazlıkta kaybolsun. Ancak insan çok geçmeden fark etmiştir ki sonsuzluğu fethetmek amacıyla evrenden zorlukla kazıdığı her parçanın ardında bıraktığı boşluk, evrenin karanlığından sızan sonsuzluk ile anında kapanmakta; insan arzuladığı sonsuzluğa yaklaşamadığı gibi bu hırsı uğruna küçümsediği fani varoluşundan da uzaklaşmaktadır. Öyleyse sayıları düşünün. İnsanın hayatını kolaylaştırmak için ortaya attığı bu soyutluğa dahi sızmıştır insanın sonsuzluk arzusu, kendisinin üstünde bir benlik yaratmıştır insan böylece. Sayıları kendine yardım etmek için yarattığını söyleyerek ancak benliğini kandırmaktadır insan; zannetmektedir ki sonsuzluğu parmakları ile sayarak, kalemi ile karalayarak kendi de arzu ettiği ölümsüzlüğe ulaşacaktır, sonsuzluğa uzattığı elinden güç alarak kendi varoluşunu çekecektir ebediyete. Oysa insan elini her uzatışında ancak daha da sıkı kelepçelemektedir benliğini asla ulaşamayacağı sonsuzluğa, daha da yükselmektedir bilincini sağır eden yakarışı. Öyleyse zamanı düşünün. Sonsuzluğa ulaşamayan insanın ebediyeti kendi boyunduruğuna almak istemesinden doğmamış mıdır zaman dediğimiz kavram? Bu nedenle yuvarlak değil midir günümüze kadar kullanılagelmiş en yaygın saatler, içinde barındırdığı sonsuz döngünün şekline göre yontmamış mıdır insan zamanı? Soyut olarak ellerinin arasından kaçan ebediyeti kum tanelerinin akışına hapsederek, varoluşunun sonsuzluk karşısındaki önlenemez akışını akrep ve yelkovanın devamlı hareketine zincirleyerek varoluşunun algılayamadığı soyutluktaki özünü somutlaştırmaktadır insan. Kolundaki metal kaplı spiralin saniyelik nabzında, duvarındaki kutunun camın ardından gelen boğuk sesinde ve en önemlisi içindeki pandülün vuruşlarında hissetmektedir insan fani benliğiyle ebediyeti zapt etmenin gururunu. Ancak yine aynı insan çok geçmeden fark etmiştir ki, boyunduruğuna sokmak adına kendi elleriyle iliştirmiştir varoluşunun bir köşesine sonsuzluğu; bir zamanlar evrenin sınırlarını zorlayarak kazıdığı karanlık artık kendi evinin duvarlarından, kolunun üzerindeki hafif metal serinlikten sızmaktadır benliğine. Öyleyse insanın arzu ettiği sonsuzluk bozuk bir saatin sonsuzluğu mudur? Sonsuzluğun ancak küçük bir parçasında varolmaktan utanç duyan insan ulaşmak istediği ebediyetten korkarak kendini nasıl bir varoluşa layık görmektedir? Ebediyetin döngüsel yapısından kurtulmak isteyen insan, sonsuzluğun çemberini uçlarından çekerek bir çizgiye indirgemeyi düşlemektedir belki de. Uzatıldığında ileri ve geri, geçmiş ve gelecek kavramlarının yapısının bozulduğu bu çizgide ne yöne gitmektedir peki insan, sonsuzluktan uzağa mı kaçmaktadır yoksa sonsuzluğa doğru mu? İnsanın varoluşunun en önemli sorusudur bu, benliğini anlamlandırmak için sonsuzluğa haykırdığı bir yakarış. Asla cevaplanamadığı gibi yankılanmamaktadır da insanın bu sorusu, evrenin karanlık kumaşının kıvrımları altında zamanla sessizliğe kaybolmaktadır benliğinin yegane varoluş sorunsalı. Öyleyse asıl soru insanın bu çizgi üzerinde hangi yöne gideceği değil, hareket edip etmeyeceği olmalıdır belki de. Bozuk bir saatin kollarındaki durgunluktan esinlenerek durmayı arzulamaktadır insan, sonsuzluğa doğru ilerlemeden sahip olduğu sınırlı varoluşunda kendi sonsuzluğunu yaratmak. Ancak kendi durgun sonsuzluğunda anlayabilecek insan, ancak saatinin havada asılı kalmış kumları ve kadranındaki hareketsizlikte görebilecek ölümsüzlüğe ulaşamadığı gibi sınırlı varoluşunu da sonsuzluğa durdurduğu pandülünün suskunluğunda yitirdiğini. Görebilmek bir kum tanesinde bir dünyayı, yabani bir çiçekte ise bir cenneti; Sığdırabilmek avucuna sınırsızlığı, ve tek bir saatin içine sonsuzluğu. -William Blake, Masumluk Kehanetleri Miro, J. (1967). Sonsuzluğa Doğru[Resim]. Joan Miro'dan Barselona Şehir Konseyi'ne, Barselona Blake, W. (2008). Masumiyet Kehanetleri[Şiir]. Masumiyet ve Tecrübe Şarkıları. İş Bankası Kültür Yayınları.