UCUZ VE GERÇEKÇİ HİKAYELER: TARANTİNO SİNEMASI

Senaryo, sinema sanatının bel kemiğidir. Herkes sinemanın bir grup insanın kamera başına üşüşerek saatlerce, günlerce, haftalarca görüntü kaydetmesinden ibaret sanır, ancak sinemayı bu kadar değerli yapan anlatılan hikayedir. Ancak sinemadaki hikayeler ile her gün arkadaşlarımıza, ailemize anlattığımız hikayeler arasında bir fark vardır. Esasında bu fark hikayelerin içeriğinde değil, anlatılış biçimindedir. Sinema görsel bir sanat olduğu için anlatmak istediğini görüntüler aracılığı ile anlatmalı, görüntü ile anlatabileceği unsurları sözle tekrar etmemelidir. Bu bağlamda Pulp Fiction, Reservoir Dogs gibi filmleriyle bilinen Amerikalı ünlü yönetmen Quentin Tarantino'nun hikaye anlatma biçimini ele alabiliriz. Tarantino'nun en bilindik özelliği kanlı sahneleri bol bol kullanması olmasına karşın o senaryo anlamında bir dahidir. Anlattığı hikayeler, dünyanın en orijinal hikayeleri değildir, ancak bir sinemacı olarak şahane bir hikaye anlatıcısıdır. Quentin Tarantino, ele aldığı hikayeyi ya da janrı sarsarak ona yeni bir biçim verir ve o tür artık Tarantino'nun türü olur. Dram türünün unsurlarını yeniden yorumlar ve o film "Tarantino dramı" olur. Aksiyon yüklü ucuz romanları ele alıp kendine göre yorumlar ve ortaya B-side denen filmler çeker; ancak bunlar alelade filmler değil, Tarantino B-side'ları olur. Ele aldığı senaryo hangi janra ait olursa olsun, onu farklı kılan filmlerindeki yoğun görselliktir. Bu onun görüntülere yaslandığı anlamına gelmez. Bilakis, Hollywood'un en "geveze" yönetmenlerinden biridir Tarantino. Filmlerindeki karakterler adeta susmak bilmez. Ancak bu konuşmalar, "kör göze parmak" denecek şekilde filmi açıklayıcı unsurlar taşımaz. Tarantino buralarda kendi dünya görüşünü ya da eleştirdiği şeyleri işin içine mizahı da katarak aktarır. Ancak film yine görselliğinden aldığı güçle ilerler. Tarantino, popüler bir janrı alıp onu kendi vizyonuyla harmanlayarak aktarır. Örneğin Reservoir Dogs (1992) onun ilk filmidir ve aslında alelade bir hırsızlık hikayesidir. Bu filmi özgün kılan şey film hırsızlık hakkında olsa bile hırsızlık olayı ile ilgili hiçbir şey görmüyor olmamızdır. Yani elma göstermeden elma yemiş gibi hissettirmektedir izleyicileri. Tarantino'nun bu film özelinde yaptığı şey sinemanın ana unsuru olan klasik üçlü yapıyı, yani serim-düğüm-çözüm yapısını bu sıraya riayet etmeden kendi üslubuyla aktarmaktır. Hikaye anlatma konusunda Tarantino'nun bir diğer özelliği kişilerindeki gerçekçiliktir. Günlük hayatta kendimize bakalım. Aklımızdan geçen şeylerin kaçını direkt aktarıyoruz? Öğle arasında arkadaşlarımızla konuşurken kurduğumuz cümlelerin kaç tanesi kurallı cümle? Evet, gün içinde kurduğumuz cümlelerin çoğu eksiltili, kırık dökük cümleler. İşte bu noktada Tarantino, günlük konuşmaları kendi vizyonuyla işleyerek birer sanat formuna dönüştürmektedir. Zira ünlü Fransız yönetmen Jean-Luc Godard'ın ifade ettiği gibi hiçbir şey gerçeği tam tamına yansıtan karakterler ve diyaloglar kadar zarar veremez bir filme. 1 Eğer kişi sözcüklerin her şeyi anlatabilecek kudrette olduğunu düşünüyorsa romancı, denemeci, öykücü olmalıdır; yönetmen değil. Bu durumu yine Tarantino'nun Reservoir Dogs adlı filminden örnekleyecek olursak filmin giriş sekansında tam 10 dakikalık bir bahşiş ve Madonna muhabbeti döner. Hırsızlık yapma hazırlığında olan bir grup 'avanak' adamı Madonna'nın "Like a Virgin" şarkısında bekaretin mi yoksa ilk aşkın mı anlatılmak istendiğini tartışırken görürüz. Yapay ve aşırı stilize edilmiş hırsızlık planları tartışırken gördüğümüzden çok daha seyirciyi yakalayan bir giriştir bu. Velhasıl Tarantino gür bir yönetmendir. Görselliğe olan inancı, diyaloglarındaki yoğunluk ve doğallıkla birlikte çağımızın en tutkulu ve en başarılı hikaye anlatıcılarından biridir Tarantino. 1 Mercado Gustavo. "Sinemacının Gözü." Hil Yayınları: İstanbul. 2013. sf 122.