Kısa Kısa Toplum

Birkaç gün önce İstanbul'daydım. Arkadaşlarımla denizin kokusunu içimize çeke çeke yürüdükten sonra biraz soluklanmak için denize nazır küçük bir kafede oturup kahvelerimizi içtik. Geçirdiğimiz güzel günlerin ardından Ankara'ya döndüğümde aklım hala o deniz kenarındaydı. Ertesi gün evimizin yakınındaki alışveriş merkezinde (malum Ankara'nın ünlü yerleri alışveriş merkezleri) şöyle bir gezdikten sonra bir de kitapçıya gittim. Alışveriş merkezlerine her gidişimde "yeni kitap kokusu zaafım" yüzünden kitapçılara kısa da olsa uğrarım. Bu gidişimde gözüme "Ne Denizsiz Ne Tütünsüz" takıldı, zaten aklım da İstanbul'da olduğu için "Bu kitap bir işaret!" deyip arkasına bile bakmadan aldım. Oysa sonradan fark ettim ki kapağa şöyle bir bakmam bile bu öykü kitabı hakkında hiç değilse bir fikre sahip olmama yetebilirmiş. Gerçek anlamda bakan herkesin görebileceği gibi kapakta eski ABD Başkanı Abraham Lincoln bir küvet içinde oyuncak ördeğiyle karşılıklı oturmuş, konuşuyor. Kapakta da "bahsedildiği" gibi kitap genel olarak yozlaşmış toplum ve insan yapısıyla ilgili küçük öykülerden oluşan bir derleme. Melville her bir öyküde ayrı bir tema işlemiş aslında. "Bekar Erkekler Cenneti ve Bekar Kızlar Cehennemi"nde adından da anlaşılabileceği gibi ülkemizin de acı gerçeklerinden biri olan kızların belli bir yaştan sonra "evde kalmış" yaftası altında ezilirken erkeklerin istediği yaşta "evlenebilme" ya da "evlenmeden yaşayabilme" rahatlığı ortam ve durum betimlemeleri ile derinlemesine anlatılmış. Zeynep Ezgi Bal 21502882 Diğer bir yandan kitabın ilk öyküsü olan "Bir Hudson Nehri Hikayesi" içinde "mükemmeliyetçiliğimden" bir parça bulduğum bir öykü oldu. Başarılı olabilmek için elinden gelen her şeyi yapan, hayatını yapmaya çalıştığı projeye adayan bir adamın başarısızlığı için Tanrı'ya şükretmesi ile biten bu kısa öykü beni kendi hakkımda biraz daha düşünmeye ve önceliklerimi gözden geçirmeye itti. Her öyküye değinmeyeceğim tabii ki Ancak bu iki öykü dışında kesinlikle bahsetmek istediğim bir diğeri "Kemancı". Keman çalan biri olarak beni direkt kendini okumaya davet eden bu öykü düşündüğüm gibi bir öykü çıkmadı tabii ki (zaten bildiğiniz gibi bu kitapta beklentilerim ve karşıma çıkan şeyler hep farklı oldu ) ama günümüzün büyük bir gerçekliği olan meşhur olma sevdasını yansıttığı için oldukça önemli olduğunu düşündüğüm bir öykü oldu. Disney Channel'daki gençlik dizilerinde de sık görüldüğü gibi "Aa çocuklar da ünlü olabiliyormuş, ben de olmak istiyorum!" cümlesiyle başlayan meşhur olma isteği zamanla daha da alevlenerek çocuklar arasında yayılıyor ve televizyon kanallarında gördüğümüz çocuklar için şarkı söyleme yarışmalarına (sadece çocuk değil büyüklerin katıldığı yarışmalar da aynı şekilde) gösterilen aşırı rağbet ile devam ediyor. Küçük yaşta hayallerine ulaşamayan çocuklar meşhur olmayı hayat amacı haline getirerek bu uğurda ellerinden geleni (ve tabii ki ailelerinin elinden geleni) en iyi şekilde yapmaya çalışıyorlar. Hayallerinin izinden ilerlerken büyüyen küçük insanlar zamanla eski saf duygularını da kaybederek etrafındakilerin eksiklerini bulup gün yüzüne çıkartarak kendi yollarını açma çabasına giriyorlar. Sonuçta amacına ulaşsa bile yıllanmış arkadaşlıklarını kaybetmiş ve pırıl pırıl sahte arkadaşlar edinmiş insanlar toplumun her köşesinden karşımıza çıkıyor. Bu şekilde önce bireysel sonra toplumsal olarak bozulma yaşanıyor. "Kemancı" öyküsü de aslında bu gidişatı mükemmel bir biçimde ünlü olmak isteyen bir yazarın yaşadığı çelişkiler üzerinden sadece 10 sayfada özetleyen hatta sonunda da ders veren etkileyici bir öykü. Toplumda sıkça karşılaştığımız sorunlar ve yozlaşmalarla ilgili kısa kısa kareleri bir araya toplamış olan Melville'in bu öykü derlemesini farkındalığını bir nebze daha artırmak isteyenlere öneriyorum. Ancak bir an önce okunup bitirilecek bir roman değil, elimizde tuttuğumuz bu kitap.... Her öyküyü okuduktan sonra üstüne biraz düşünmenizi tavsiye ediyorum. Keyifli okumalar diliyorum .