AHLAKSIZLIĞIN ESTETĠĞĠ

Füruğ Ferruhzad'ın Giirlerini bir araya toplamıG bu kitabın adı; kitabın içinde de yer almıG olan "Gnanalım Soğuk Mevsimin BaGlangıcına" Giirinin bir dizesidir aslında. Füruğ Ferruhzad yalnızca Fars Giirinin değil, bir coğrafya belirtme gereği duymaksızın bütün günümüz Giir dünyasının önemli bir parçasıdır. Bir kadındır, ama onu bu kadar özel kılan sadece Giirin bir cinsiyeti varmıGçasına genellikle erkekler tarafından icra edilen bir sanat olması değil, onun bir birey olarak; Füruğ olarak kendini inanılmaz bir akıcılık, pürüzsüz bir ifade ve doğallık içerisinde anlatmasıdır. Bir Geyleri anlatmak, gerçekleri insanların duymak isteyeceği bir "Gey" haline getirmek zaten herhangi bir yerde zordur, ancak bunu ayrıca Gran'da bir kadın olarak baGarması takdir edilesi. Zaten bu kendini anlatma, aGkı ve gerçekleri yazma serüvenini çok da "yarasız" atlatmıG diyemez kimse. Çünkü; "Büyük bir zevkle günah iGledim, ateG gibi sıcak bir kucakta" dizeleri daha sonraları onu mahkeme kararı ile kendi çocuğundan ayırmaya kadar götürmüGtür. Gran Giirinde baGkaldıran bir ses olarak Giirlerinde çokça zevk, günah, aGk, kadın, beden, umut, umutsuzluk kavramlarını iGlemiGtir. Dili o kadar çıplaktır ki, doğal olan hiçbir olguyu "kibarlaGtırmak" veya "yumuGatmak" için özenli, "ahlaklı" kelimeler seçmeye çalıGmamıGtır. Gnanalım Soğuk Mevsimin BaGlangıcına Giirindeki Gu dizeler bile dilin o bahsettiğimiz çıplaklığını göstermeye yeter sanırım; sahip olunan beden, dünyanın varoluGundan bu yana yapadurduğumuz eylemler sanki ayıp GeylermiGçesine maskelenmemiGlerdir: "niçin bakmadım? annem o gece ağlamıGtı sanırım benim acıya ulaGtığımı ve dölün biçimlendiği gece benim akasya baGaklarına gelin olduğum gece isfahan'ın mavi çini tınlamasıyla dolduğu gece ve benim yarı yanım olan kimse, benim dölümün içine dönmüGtü ve ben onu aynada görüyordum ayna gibi duru ve aydınlıktı ve ansızın çağırdı beni ve ben akasya baGaklarının gelini oldum. annem o gece ağlamıGtı sanırım." Füruğ Ferruhzad kadın veya erkek bedeninin, aGkın, tutkunun, insana ve doğaya ait bu Geylerin "ayıp" olarak etiketlenmesinden rahatsızlık duymuG ve bu rahatsızlığını kendinden gelen bir estetiklik içerisinde ifade etmiG bir "romantik feminist"tir. Çoğu zaman bize aGktan, tutkulardan da bahsetmiG de olsa, kimi zaman Gran'daki ve hatta genel olarak dünyadaki sosyal gerçekleri de her zamanki sert diliyle eleGtirdiği dizeleri vardır: "kuG sadece bir kuGtu kuG, ne koku, ne güneG ah, dedi bahar gelmiG ve eGimi bulmaya gideceğim ben kuG sofanın kenarından uçtu, bir haber gibi uçtu ve gitti kuG küçücüktü kuG düGünmüyordu kuG gazete okumuyordu kuGun borcu yoktu kuG insanları tanımıyordu kuG havada tehlike ıGıklarının üstünde bihaberliğin irtifasında uçuyordu ve mavi anları çılgınca deniyordu kuG, ah, sadece bir kuGtu" Füruğ Ferruhzad'ın "sadece" bir kuGu, aslında sizce de bize olmak istediği kuGu, özendiği kuGu, hayranlık duyduğu kuGu iGaret etmiyor mu aslında? Çünkü "sadece" bir kuG, insanların ondan aldıklarını almaz, insanları yargılamaz, ayırmaz ve parçalamazdı. Çünkü "sadece" bir kuGun, sözde ahlak değerleri için öbür kuGları, "ötekileri" cezalandırmaya, aGağılamaya çalıGtığı görülmemiGti. Füruğ Ferruhzad'ın Giirlerindeki sertlik, eleGtirellik ve alaycılık belki ilk bakıGta görülmeyebilir, belki okumak için dizelerin en içlerine dalmak gerekir, çünkü Gran gibi bir yerde bile evlilik dıGı iliGki yaGamaya cesaret ettirebilecek kadar romantik bir kadındır, ve bu onun dilini maskelemese bile daha önce onun Giirini görmemiG bir insanı yanıltabilir. Yukarıdaki dizelerdeki baGlıca kelimelere baktığımızda çok sert bir kelime göremesek bile eleGtirisindeki sertlik çılgınca bir seviyededir bence. ğiirlerinde, en tutkulusunda bile hep bir hüzün vardır, ancak bu hüzünde hiçbir zaman vazgeçmiGliği hissetmeyiz. GGte o hüzün gerçek bir hüzündür. O; hüznü tercih etmiG daimi bir melankolik değil, hüznü getiren her Geyi karGısına almıG bir savaGçıdır. ğiirleriyle, hayattaki genel duruGu ile, baGkaldırının en estetik halidir. Erken ölümüne sebep olan trafik kazasından sonra, artık yaGamayan bedeni bile rahat bırakılmamıG, cenaze namazının kılınmasına izin verilmemiGtir. Gerçek sanat, gözünü kadın bedeni üzerinden "ahlak" bekçiliği yapan birtakım insanları korkutmuG, korkutacaktır da. Bir gün Tahran'a gitme fırsatı elde edilirse mezarına gidilip birkaç dize okunulası Gairdir.