Sallapati Hikayeler

Sait Faik okumak zordur biraz. Günümüz Türkiye'sinde insanların anlaması kolay değil çünkü Sait Faik'in kullandığı birçok kelime şu an tedavülde değil. Aslında bu zorluğu daha önceden tecrübe etmiştim, okul kitaplarında kısım kısım hikayeleri bulunuyordu. O zamanlar kaya gibi aşılması zordu Sait Faik ancak şimdi Son Kuşlar'ı okuduğumda gördüm ki eskisi kadar sarp değildi benim için. Sanki yıllar aşındırmıştı o aşılmaz gözüken Sait Faik'in dilini. Esasen yıllarla ne ilgisi var canım, düpedüz kelime iktisabımla alakalıydı bu izafi kolaylaşma. İnsanların vücutça büyüyüp de kıyafetlerin küçülmesinden dem vurmalarına benzedi son cümle. Abasıyanık'ın hikayelerinde geçen kelimeler... Yeni, duymadığınız, gün yüzü görmemiş kelimeler duymaya hazır olun. Kırk çeşit balık adı geçer. Balıkla aram yoktur, kim kimin küçüğü, hangisi ne zaman çıkar bilmem. Sait Faik bilir. Hem de büyük bir işmiş gibi sunar karşınıza. Size de hiç itiraz hakkı bırakmaz, kuzu gibi kabul edersiniz. Bu arada kitapta bir kelimeye rast geldim: asri. Çağdaş, modern gibi bir anlama geliyor. Bir Çerkes köyünde gördüğü kızlar için kullanıyordu bu sıfatı. Evet, Çerkes kızlar her zaman Türk kızlarına göre rahat davranışlıdır, kendi kültürlerine göre böyle yetiştirilirler. Her neyse bu kelime kafamda bir ampul gibi yandı. Sanki bir sırrı çözmüş gibiydim. Babaannem bir gün telefonumda Liv Tyler'ın bir fotoğrafını görmüş, kız arkadaşım zannetmişti. "... yalnız biraz <asiri>" dediğini hatırlıyorum. Sentakstan anladığım kadarıyla açık giyimli biri için kullanılan bir kelimeydi. Son Kuşlar'ı okurken, asri kelimesine tesadüf ettiğimde aralarında bir bağ olabileceğini düşündüm. Coğrafya bilginize de güveninizi sarsabilir Sait Faik okumak. Adalar ve etrafında geçen pek çok hikayesi bulunmakta. İş Bankası Yayınları bir harita eklemiş bunun için. Çok güzel bir düşünce. Orta Dünya haritasından sonra bir edebiyat kitabında gördüğüm ikinci harita galiba. Sait Faik'in, dediğim gibi, birkaç hikayesini okumuştum: Son Kuşlar, Haritada Bir Nokta... Tesadüfe bakın ki bu iki hikaye de Son Kuşlar kitabında derlenmişti. Okuduğum zamanlarda üsluba, dile pek ehemmiyet vermezdim. Bugün okuduğumda ise gerçekten zevk verdiğini hissediyorum. Bu hikayeleri aman ha bir çırpıda okuyuvermeyin. Bence hikaye kitapları böyle okunmaz, hele Sait Faik hiç. Kitabı açın, rastgele, ismini beğendiğiniz, ilginç gelen, tanıdık gelen bir hikayeyi okuyun, kapatın. Canınız sıkıldığında, üzüldüğünüzde sevindiğinizde, yapacak hiçbir şey yokken, ne zaman isterseniz kütüphanenizden alıp okuyun bu hikayeleri. Zweig'ın yaptığı gibi. O da Savaş ve Barış kitabını aklına geldikçe eline alır, pasaj pasaj okurmuş. Sait Faik'in yazış tarzı çok hoşuma gitmişti. Tamamıyla serbest, serazat bir yazış tarzı var. Kendi yazış tarzımı ona yaklaştırmaya çalışıyorum. Hiçbir kalıba sığmaz, tanıma gelmez bir yazı. Öylesine, istediği gibi, asla kural kabul etmeyen... Aklına geleni yazıyor, küfürleri, argoyu yazıyor, Rumcayı yazıyor... İsterse kırlangıç yuvasına bir kadın sokuyor, isterse bir martıyı meslek sahibi yapıyor, "Ben bu martıyı tanırdım, o da beni tanırdı." gibi cümleler kurabiliyor. İnsanların kendisiyle dalga geçtiklerini bile kaydediyor ancak bunu hiç umursamıyor. Şunu mutlaka eklemeliyim, Sait Faik'te garip bir boş vermişlik var. Hayatını biraz okudum. Babasının kurduğu işi dahi işletmekte pek gönüllü değil. Çalışmak istemiyor. Bu bir bohemlik mi, rahatlık mı, kedersizlik mi bilmiyorum. Burgazada'da ölümü beklediğini söylüyor. Bu bir teslimiyet mi yoksa derinden derine ölüm korkusunu içinde barındıran bir ifade mi bilmiyorum. Ölüm korkusunu, kendinin müsterih bir şekilde ölümü beklediğini yazarak bu korkudan mı kurtulmaya çalışıyor acaba? Bilmiyorum, önemli de değil. Sait Faik böyle şeylerle uğraşmazdı herhalde. O daha farklı şeylerle ilgilenirdi. Öyleyse ben de bunun gibi ayrıntıları umursamadığımı söylüyorum. Artık ben de biraz Sait Faik gibi umursuz olmak istiyorum.