"İt kağnı gölgesinde yürür de kendi gölgesi sanırmış." Politika ve siyaset, yıllar boyunca bu olguların yaratabileceği sonuçların bilincinde olan insanların korkusu, bu sonuçları idealleri ve çıkarları doğrultusunda ahlaki değerleri göz ardı ederek kullanmaktan çekinmeyen kişilerin de silahı olmuştur. Bu insanlar bazen dini, bazen insanların zayıf yönlerini ve bazen de kanunların aksayan yönlerini kullanarak karşımıza çıkmaktadırlar. İnsanlar bu düzenbazların, gözlerinin içine bakarken bile rahatlıkla söyleyebildikleri yalanlarının, yaparken utanç duymadıkları hilelerinin ve ayıplarının her zaman farkında olmuşlardır. Ancak, "bana dokunmayan yılan bin yaşasın" zihniyeti bu düzenbazların cezalandırılmasını geciktirmiş veya tamamen bu gerekliliğin yerine getirilememesine neden olmuştur. Aziz Nesin'in Zübük adlı romanı günümüzde de devam eden bu durumu en güzel şekilde özetlemektedir. Kasabanın en büyük belası olan Zübükzade İbraam Bey yukarda anlatılan çıkarcı ve yalancı insandır. İnsanlar göz göre göre kandırılmaktan ve dolandırılmaktan bıksa da bu yalancılara inanmaktan veya onlardan medet ummaktan vazgeçememiştir. Aziz Nesin'in de dediği gibi "biz hepimiz birer zübüğüz."(Nesin, 268) O "zübük"leri biz kendimiz ortaya çıkarıyoruz. Onların cezalarını vermeyerek, yalanlarını yüzlerine vurmayarak ve toplumda baş tacı ederek yapıyoruz bunu. İnsanlar bu sahtekarları yücelttikçe, yalanlarına göz yumdukça daha da güçleniyorlar ve artık önüne geçilemeyecek noktalara kadar geliniyor: el üstünde tutulan düzenbazlar, omuzlarda taşınan yalancılarla doluyor her yanımız. Bir süre sonra kendilerini her şeyden üstün, farklı ve ulaşılmaz hissetmelerine ön ayak olduğumuz bu insanların yalanlarını da kanıksayıp sanki olağan ve doğru şeylermiş gibi kabul ediyoruz. Günü gelip tekrar yalanların yüz kızartıcı ve affedilemez olduğunu fark ettiğimiz zaman her şey için çok geç kalmış oluyoruz. Belki de bu duruma kendimizi inandırmak istemiyoruz. Kendimize yakıştıramıyoruz neden ve nasıl böyle bir hata yaptığımızı. Kimseye bu yaşanan kötü durumu anlatamamak insanların tepkilerinden korkmakta ayrı bir yüz kızartıcı durum olarak insanların karşısına çıkıyor. Çok ilginçtir ki bu "zübük"lerin insanları kandırmak için her zaman, yalanları ve oyalamak içinde her zaman bahaneleri olmuştur. Böyle insanlar sizi nasıl alt edeceklerini, sizi hangi tarafınızdan vuracaklarını çok iyi bilirler. Siz, ne kadar onların maskelerini indirecek güce ve inanca sahipseniz de bir şekilde sizi alt etmeyi başarırlar. Aziz Nesin Zübük romanında bu durumu çok alaycı ve trajik bir şekilde işlemiştir. İbraam Bey'in düzenbazlıklarından nasibini alan vatandaşlar ne zaman öçalmak için İbraam Bey'e (kasabalının deyişiyle "zübükoğlu zübük") gitseler her seferinde kandırılarak geri dönmüşlerdir. Zübük'ün yalanları karşında, hükümet adamı kimliği sayesinde, çoğu zaman ondan korkup özür dilemişlerdir ve hatta para vermişlerdir. Yukarda anlatılan durum günümüzde de aynı değil midir? Yalan olduğunu bildiğimiz şeylere korkularımız yüzünden göz yummak zorunda kalmaz mıyız? İstemediğimiz bir durumla karşı karşıya gelmemek için bazı insanların üzerimizde oynadıkları oyunları ve kurdukları düzenleri kabul etmemiz gerekmiyor mu? Bu sorulara hayır cevabını verebildiğimiz zaman, yanlış giden şeyleri dürüst bir şekilde düzeltebilme ve doğruyu savunabildiğimiz zaman bu zübüklerin sayısını azaltılabilme şansımız olur. Böylelikle insanların kendilerini başkalarından üstün görebileceği bir toplum olmamış olur. Kimse kimsenin kanatlarının altına sığınmak zorunda kalmaz. Belki de insanlar onları yöneten kişilere bu kadar taviz vermeseler veya onları bu kadar baş tacı yapmayıp doğruya doğruyu, yanlışa yanlışı cesurca belirtebilseler zübükler bu kadar kuvvet bulamayacaklar.