Derin Erkan

Farklı Yöreler, Farklı Kültürler: Ülkemizin Asıl Zenginliği Başka hiçbir kaynak göstermeden çok kesin bir şekilde söyleyebilirim ki, ülkemiz birçok farklı kültürün bir araya gelip kaynaştığı bir yerdir. Türkiye'de yaşayan herhangi bir etnik grubun kültürel tarihini incelerken, diğerlerini göz ardı etmek bence imkansız, çünkü bu kültürlerin hiçbiri komşularından bağımsız bir şekilde gelişmedi. Aslında biz Türkler olarak buraya en son yerleşen halklardan biriyiz. Orta Asya'da bıraktığımız yörenin kültürüne bakın, şimdi de günümüz Türklerinin kültürüne bakın. Uyum sağladık, etrafımızdakilerden ilham aldık ve bu aldıklarımızı özgün bir gelişme haline getirmeyi başardık. Mehmet Atlı'nın Hepsi Diyarbakır, Herkesin Bildiği, Kimsenin Bilmediği adlı eserinde de ilham aldığımız kültürlerden birinin, yani Kürt kültürünün, önemli bir merkezi olan Diyarbakır anlatılıyor. Atlı kitabını yazarken heyecanlı bir dil kullanmış. Böylece Diyarbakır hakkında anlatmak istediklerini bana ilgi çekici bir şekilde anlattı. Özellikle dikkatimi çeken bir noktaya değinmek istiyorum. Mehmet Atlı bir noktada bir şehrin seslerinin o şehri tanımlamakta ne kadar önemli olduğundan bahsediyor. Onun bahsettiği sesler, şehirdeki günlük yaşamın sesleri, hayatın sesleri. Bir nevi "İstanbul'u dinliyorum gözlerim kapalı" anı yaşamış ama tabii ki burada İstanbul'u değil Diyarbakır'ı dinlemiş. Aslında ülkede büyükşehirler dışındaki yöreleri de dinleyebilmek benim için çok ferahlatıcı bir şey, o yüzden bu nokta benim için özellikle ilgi çekici oldu. Fakat bütün bunlara rağmen, bir kültürü ve bir şehri benim için en çok tanımlayan ses her zaman müzik olmuştur. Genel olarak müziğin bende çok büyük bir etkisi var, gözüne en son ne zaman yaş geldi diye sorsanız, o sırada dinlediğim şarkıyı söylerim. Duygusal hale gelmemin sebebi müziktir zaten. Konumuza dönecek olursak, ülkemizin kültür zenginliklerini açığa çıkarmanın büyük bir yolu bence müzikten geçiyor. Örneğin, arabesk müzik 1960'lı yıllardan 1990'lı yıllara kadar olan sürede göç yollarıyla bu yörenin kültürünün bir kısmını alıp büyükşehirlerde tüm Türkiye'ye yaydı. O sırada ülke genelinin müzik kültürü TRT'nin seçtiği yönde ilerlemişti, zira onlar Batı'dan ilham alan sanatçıları tercih ediyordu, ama bu yıllarda denge kaymaya başladı. Merceğimizi o yöne doğrultmadığımız için bu kültüre yabancı kaldık, ama şanslı bir rastlantı sonucu o kültür gözlerimizin önüne serilmiş oldu. İnsanların kültürlerini bizim merceğimizin altına taşıması şimdiye kadar bizi idare etti, ama bence artık merceği başka taraflara doğrultmanın da zamanı geldi. Yabancı grupların ülkemize gelmesini bekleyeceğime, kendi şehrimdeki sanatçıları desteklemek bana daha mantıklı geliyor. Onlar hep burada. Ayrıca, yurttaş olmamız da iyi, çünkü onlar sanatçı olarak, ben dinleyici olarak, aynı kültürden ilham almışız. Ülkemizin tamamen eşit bir bütün olmaması yüzünden, aslında kendi şehrimdeki sanatçıları görmek de sadece buzdağının görünen tarafını görmek oluyor. Diyarbakır da bu yolculukta görülmesi gereken şehirlerden biri çünkü yöresinin kültürünü kentleşme sayesinde bir noktada toplamayı başarmış. Dışarıdan gelen birisi fazla yabancılık çekmeyecek olsa da farklı bir yere gideceği kesin. Macera orada bitmiyor ve bence tüm Türkiye olarak başka yerlere de bakmamız lazım. Belki de bir ortak kimlik arayışında kenara savurduğumuz şeyler hala bıraktığımız yerlerde bulunmayı bekliyor. Kültürlerimizin bir kısmını unutmadık ama onları da aramızdaki anlaşmazlıklar yüzünden görmezden gelmeyi tercih ettik. Bir kültürden ilham alırken o kültürün arkasındaki insanları geride bırakmak doğru olmaz ve insanlarını dışladığımız bir kültürü kendimizinkine katmak da mantığa uymaz. Bu yüzden bir bütün olabilmemiz için birbirimizle barışmamız lazım ve bence ilk adımı da kültür alış verişi ile atabiliriz.