DUVARLARIN DİLİNDEN SAVAŞ

Attila İlhan 1925 yılında Menemen'de doğmuştur. Yaşadığı dönemin aydın şairlerinden biridir. Yaptığı yurtdışı seyahatlerinden biri olan Paris gezisi şairane yönünü geliştirmiş ve bu geziden edindiği gözlemler birçok şiirinde yer almıştır. Attila İlhan sanatın birçok dalında yer alarak bakış açısını geliştirmiş ve çok yönlü bir sanat anlayışına sahip olmuştur. Şairin 12 şiir kitabından Duvar diğer kitapların da temelini oluşturan ilk eseridir. Özgürlük, savaş ve eşitlik temalarını işleyen bir şiir kitabıdır. Kitap ile aynı adı taşıyan Duvar şiiri bende en çok iz bırakan şiiridir. Şiirde savaşa tanık olmuş iki duvar kişileştirilerek anlatılmıştır. Duvarların insanların zulmüne karşı olan yakarışları dile getirilmiştir. Toplumsal gerçekleri gözler önüne seren şair yaptığı derin betimlemelere rağmen realizmi çok güzel yansıtabilmiş ve çağının ilerisinde farklı bir üslupla şiire can vermiştir. Şiirde yer alan imgeler beni çok etkilemiş okuma isteğimi artırmıştır. "Ben bir duvarım hiç güneş görmedim, sen hiç güneş görmemiş bir başka duvar'' (Duvar) en derin anlam taşıyan imgeleri içeren dizelerden biridir. Şairin burada hiç güneş görmedim söz öbeği ile hiç bir zaman barış, huzur ortamının yaşanmayışının sebep olduğu karamsarlığı anlatmaktadır. Şair kendi iç dünyasında biriktirdiği ve dile getiremediği eleştirilerini duvarları kişileştirerek onların dili aracılığıyla aktarmıştır. ''Onlar hep döküldü biz hep ayakta kaldık, temelimiz kanla beslendi ama nedense uzamadık'' (Duvar) dizeleri insanların savaşarak bir sonuca varamayacağını kazanç sağlamak için yapılan bu savaşlarda sadece insanların zarar gördüğü dolaylı yoldan anlatılmıştır. ''Elimizden ne geldi de yapmadık, ah öyle bakmayın utanırız kahroluruz'' (Duvar) satırlarında halkın çaresizliği ve elinden bir şey gelmeyerek kahroluşundan söz edilmiştir. Savaş sadece siyasi amaçlar uğruna iktidar hırsı ile gerçekleşen ancak halkın mağdur olduğu değişmeyen bir gerçektir. Bu şiirde ikinci dünya savaşının acı yönlerini gerçekçi ve eksiksiz anlatan şair betimleyici anlatımıyla dönemindeki herkesi etkilediği gibi beni de derinden etkiledi. Dilin sade ve anlaşılır olması duygu aktarımını kolaylaştırmış ve okuyucuda derin ve uzun süreli hisler bırakmasını sağlamıştır. ''Bir mayıs sabahı toprak rezil gök rezil, yıldızlar küfür gibi yüzümüze tükürür gibi, şafak sancılarıyla iki büklümdü ufuk'' (Duvar ) mısralarında savaşın neden olduğu karamsar ruh hali ve ortam her zaman zenginliği ile şiirlere konu olan tabiat'ı bile çirkinleştirmiş, insanların gözüne bile kötü görünmesine neden olmuştur. ''Kelepçeden kahroldu kahır oldu bileklerim, sıyrılıp çıktım artık ölüm korkusundan'' (Duvar) dizeleri halkın üstündeki aşırı baskıyı dile getirmiş ve baskıdan bunalmış halkın ölümden korkmayıp hatta onu bir kurtuluş yolu olarak görüşü betimlenmiştir. Okuduğum tarih kitaplarında konu edilmemiş olan halkın durumu bu eserde her yönü ile incelenmiş, betimlemelerin çokça görüldüğü bir eser olmasına rağmen gerçekleri bu denli yansıtan nadir eserlerden biridir. ''Biz de duvarız dinleyen duyan düşünen duvarlar, bizim kucağımız terk edilmiş bir yatak gibi kirli soğuk'' (Duvar) dizelerinin ilk kısmında halkın meydana gelen tüm olayların gerçek yüzünü gördüğü ve bunun bilince olduğu anlatılmaktadır. İkinci kısmında ise halkın genç ve gelecek vaat eden bireylerinin savaşa gitmesiyle, geride bıraktıkları doldurulamayan boşluk ve aile bireylerinin yaşadığı hüzünden söz edilmiştir. Attila İlhan'ın topluma verdiği önem ve bunları şiirlerinde detaylı bir şekilde anlatması beni en çok etkileyen yönlerinden biridir. Aydın bir şair olmasına rağmen halktan kendisini soyutlamayıp halkın çektiği acıları adeta yaşamış gibi herkesin anlayabileceği bir düzeyde dile getirmiştir. Bizim gibi savaş ortamında hiç bulunmamış bir neslin bile rahatlıkla bu acıları hissedebileceği çok güzel bir şiir kitabıdır.