ÖZGÜR RUHLU İYİLİK KUŞU

Yaşadıklarımdan, çevremde ve dünyada olup bitenlerden öğrendiğim kadarıyla, dünyamızı ve insanları kurtaracak tek bir şey var: karşılıksız iyilik. Biz küçükken annem bizden bir şey istediğinde "Sen şunu yapmamıştın ama!" ya da "Sen bunu yaparsan ben de onu yaparım." şeklinde pazarlıklar yapardık abimle. Annem kızardı, "Her iyilik karşılıklı mı olmak zorunda?" derdi. O zamanlar anlamaz, olayı çok büyüttüğünü düşünüp için için kızardım. Oysa bugünkü benliğimle değerlendirdiğimde, annemin bu sözü tek bir olay için söylemediğini; abimi ve beni "karşılıksız, katıksız iyilik" kavramına alıştırmaya çalıştığını anlıyorum. İşte Patch Adams'ın beni en çok etkileyen yönünün tıp fakültesi öğrencilerinin yalnızca insanlık görevi olarak belledikleri için iyilik yapmaları olması da bu yüzden galiba. Hayatının amacını geç de olsa bulmuş olan ana kahraman Patch, inandıkları uğruna herkesi karşısına almayı göze almış, gözü kara bir adam. Yaptığı her şeyle hiçbir zaman hiçbir şey için geç kalınmış olmadığını çarpıcı bir şekilde öğretirken, bir yandan da insana güzel şeyler yapma ilhamını veriyor. Hemen her şeyin sahteleştiği, yüzeyselleştiği bu dünyada saflığın güzelliğini ve iyiliğin saflığını anlatışı, gerçekten içime işledi. Filmi benim açımdan çok etkileyici kılan bir diğer unsur da başkahramanın ve arkadaşlarının özgür ruhları ve risk alabilme yetenekleri oldu. Bilmiyorum bu konuda benimle hemfikir olur musunuz, ama bana kalırsa hayatın her alanında fena halde kısıtlanmış durumdayız. Hayatımızı ürpertici bir güçle yöneten kurallar, toplumsal normlar ve bakış açılarının göbeğinde yaşıyoruz. Bu da ister istemez bizi arzularımızdan, emellerimizden alıkoyan bir durum, çünkü korkuyoruz. Küçüklüğümden beri özgürlüğüme, sınırlarıma düşkün biri oldum. Annem ve babam sorumluluklarıma karışmaz, bana güvendiklerini söylerlerdi. Büyüdükçe, ailemin de yaklaşımlarının etkisiyle hayatıma karışılmasından iyice rahatsız olmaya başladım. Günde ne kadar çalışmam gerektiğini söyleyen öğretmenler, okul sıralarında sıkılmaya mecbur bırakıldığım saatler düşmanım oldu. O saatlerde yapabileceğim gerçekten faydalı işleri düşünüp vaktimin boşa gittiğine inanırdım. İşte Patch Adams'ın bana sunduğu şey bu oldu: Kuralları ve onları koyanları kısmen yok sayarak, kalbinin sesini dinleyerek çok güzel işler yapmanın imkansız olmadığını gösterdi. Dediğim gibi, sürekli korkarak ve korkutularak yaşama tutunmaya çalıştığımız bu dünyada, insanlara bu şekilde ilham ve coşku verebilmek, pek de kolay olmasa gerek. Doğrusu, ben bu filmi ilk izlediğimde 14 yaşındaydım. Şimdi düşündüğüm zaman, beni psikoloji bölümünü seçmeye itmiş olanın- ya da en azından aklıma bir fikir düşürmüş olanın- bu film olabileceğini fark ediyorum. "İnsan" denen canlı, nedenini pek bilmesem de benim için bir çeşit tutku. İnsanların ne düşündüğü, nasıl düşündüğünü ya da ne hissettiğini anlamak beni çok mutlu ve tatmin eden durumlar. Hele ki bir insana herhangi bir biçimde yardımımın dokunmuş olabileceği fikri, bana uçsuz bucaksız bir mutluluk veriyor. Hani bazı kimselerin tutkusu doğa sevgisidir, bir diğerininki hayvan sevgisidir falan. Benimki de insan işte, ve hayatımı insanlara adamak ve birinin yüzündeki gülümsemenin sebebi olmak benim yaşam amacım. Filmde bunu çok net bir biçimde görebiliyoruz. Çeşit çeşit hastalıkla boğuşan, yaşam mücadelesi veren insanları, "insanca" anlıyor ve onlara asıl ihtiyaçları olan ilaçları veriyor: anlayış ve kahkaha. Benim yapmak istediğim de bu işte ve bana bunu yapmanın yolunun ipucunu veren de zannedersem bu film oldu. Toparlayacak olursam şu kadarını söyleyebilirim: yaşamak hiç de kolay bir iş değil. Hele ki acının, hastalığın, savaşların durmaksızın sürdüğü bir dünyada yaşamak, daha da zor. Bütün bunlara rağmen yaşamaya devam etmenin yolu ise, insan olduğumuzu ve birbirimize ihtiyacımız olduğunu hatırlamak. Yapılan iyilikleri karşılığını beklemeden, sadece verdiği iç huzur için yapmayı başarabilmek. Aksi takdirde yalnız kalırız ve hayat yolu yalnız aşılamayacak kadar çok engebeli.