GÜLMEYİNCE DE OLMUYOR

En son ne zaman karnınıza kramplar girecek ve gözünüzden yaşlar gelecek kadar güldüğünüzü hatırlıyor musunuz? Muhtemelen hatırlamıyorsunuzdur. Ben hatırlıyorum, efendim. Mesela 2 gün önce izlediğim bir film sahnesine çok(!) gülmüştüm. Ki ben filmlere aslında çok fazla gülmem, bilmem mizacım böyle. Peki, neden güldüğümüzü hiç düşündük mü ki? Buna hepimizin vereceği birçok cevap var aslında. Kimi zaman insanların kahkahasına karşılık olarak, kimi zaman içimizde kopan fırtınaları gizlemek için ve kimi zamansa en içten gelen duygularımızı açığa çıkarabilmek için gülmez miyiz? "Gülmek" ne kadar irdelenebilir ki demeyiniz. Enis Batur'un Gülmekten Ölmek adlı kitabını alıp okuduğunuz zaman gülmenin aslında hiç de basite indirgenecek bir duygu paylaşımı olmadığını göreceksiniz. Enis Batur Gülmekten Ölmek adlı kitabında gülmenin iki kutuplu bir fiil olduğuna yer yer değinmiş. "İki kutuplu bir fiil mi?" Şaşırdınız değil mi? Evet, bende bu kelime öbeğini ilk gördüğümde biraz garip karşıladım doğrusu. Ama okuduğumda aklıma gelen ilk şey duygu durumları ve karmaşaları oldu aslında. İki kutup demek en uç noktalar demek değil midir? Mesela mutluluk ve hüzün anlarını ele alabiliriz. İnsanlar asıl karmaşayı o zaman yaşamazlar mı? ''Ağlasak mı gülsek mi'' durumlarından bahsediyorum, 1 . Fakat Enis Batur bazı önemli filozofların düşüncelerine değinmişti bu kitapta ki ben onlara katılmıyorum. Descartes ve Hobbes'a göre, bahsedilen filozoflar, gülmenin özellikle kötü amaçlı bir gösteri, alay, olduğunu savunuyorlar. "... Hobbes ama Descartes, gülmenin ve alayın biri(leri)nin ya da bir şey(ler)in zayıflıkları, zaafları üzerinden gerçekleşmesini hoş karşılamamışlardır: Bu durumda kötücül yanı ağır basan bir ifadedir gülme bir adım ötesine, ibliscil sıfatını yeğleyen Baudelaire'le geçilecektir." (s. 83) Bana fikrimi sorarsanız eğer, gülmenin asla kötü bir şey olmadığını söylerim size. İnsanlar gülerken gözlerinde eşsiz bir pırıltı ve yüzlerinde güzel bir ifade bırakırlar. Fakat alay eden veya bu eylemi kötü yönde kullanmak isteyen bireyler gülerken yüzlerinde acı bir ifade ve gözlerinde donuklukla sahneyi tamamlarlar. İşte bu nedenle gülmenin dünyadaki en saf duygu olduğuna inanıyorum. Çocukları da bu yüzden ağlatmazlar mı zaten? Gülüşlerinin saf olduğunu kanıtlasınlar diye... Duygularınızı bastırmak zorunda olduğunuz bir yerde sokağa çıkıp doyasıya kahkaha atabilir misiniz ki? İçinizden geçen cevabın hayır olduğunu biliyorum çünkü insanlar size "Gülünecek bir şey mi var ?" diyecek veya onu ima eden bakışlarla sizi süzecekler. Ne yapalım gülmekten mi vazgeçelim yahu! Belki acılarımızdan en az sıyrıkla kurtulmanın en güzel yoludur bizim için. Kime ne değil mi? Peki, "Durmadan gülme illetine kapılmak mı, gülme yetisini hepten yitirmek mi?" (s. 95). İnsanların içten gelen gülmelerine ve kahkahalarına yadırganacak gözlerle bakıldığı sürece bu sorudan kurtulamayacağız sanırım. Ne acı! Üzgünüm ama bu hayat iki uç noktada yaşanılabilecek bir hayat değil. Ya orta noktayı bulacaksınız ya da kimi zaman bu illete kapılıp gideceksiniz. Tabii gülmekten bir haber olmak da diğer bir seçenek olabilir. "Orta nokta mı?" dediğinizi duyar gibiyim. Orta nokta demek dengeyi tutturmak demektir. Yani her anınız birbirini tutmalı. Eğer siz bu hayatı uçlarda yaşamak isterseniz, bir 2 anınızda kendinizi öldürene kadar gülerken diğer anınızda ise yüz felci geçirmiş bir insan gibi gülmeyi çoktan unutmuş olarak kendinizi bulacaksınız. Gülmek bir başkaldırıdır unutmayınız bunu. Tıpkı Enis Batur'un da değindiği gibi kaynağını doğallıktan alan en masum duygu gösterilerinden biridir. Çünkü gülmek çoğu zaman başrollerde oynar hikayelerimizde sırf gözyaşlarımız akmasın diye. Bu yüzden gülün! İnsanlara inat gülün. Acılarınızı gözyaşlarınızda görüp size acınası gözlerle bakılması yerine imrenerek bakılmasını kim istemez ki. 3