Bakış Açısı

Her konuya herkes farklı noktalardan bakar, mesela birimiz bir olayın öznelerine takılı kalırken diğeri yüklemlerle daha çok ilgilenir, bir başkasınınsa umurunda bile olmaz belki o olay. Biz kendi olduğumuz yerden bakarken göremeyiz diğerlerinin gördüklerini ya da bazen görmek istemeyiz kendimizi haksız duruma düşürmemek için. Kendi haklılığımızı düşünmeyi bırakıp başkalarının dünyayı gözlerinden görmeye çalışınca fark ederiz ki bu düşündüğümüzden daha zor bir işmiş. Kendi düşüncelerimizden sıyrılmak da başkalarının seslerine kapımızı açmak da bizim yanlış olduğumuz anlamına geliyor gibi hissederiz, kendi doğruluğumuzu kanıtlamak için kapatırız o kapıları. Aklımızda bizim görüşlerimiz dışındaki en ufak düşünceye yer olmaz. Sizi bilmem ama ben sürekli kendi sözümün yanlışlığını araştırmaya çalışırım, diğerlerinin ne gördüğünü, farkında olmadığım ne olduğunu bulmaya çalışırım. Her zaman kolay bir iş olmuyor tabii ki bu, kendi yanlışını kabullenmek kolay bir iş değil yaratılışımız gereği, yine de bu durumun sadece bizim için değil başkalar içinde geçerliliği olduğunu hatırlamak gerekiyor, kimse elinde onu haklı gösterecek bir kanıt olmadan bir şeyi savunmaya başlamıyor sonuçta. Kitap okumak da bu başkalarının düşüncelerini kabullenmeyi kolaylaştırıyor bence, farklı anlatım şekillerinden farklı karakterlerin hikayelerini öğreniyoruz kitaplarda. Başka birinin düşüncelerinin içine dalıyoruz, kendi düşüncelerimizin pek bir önemi kalmıyor o evrende. Kitaptaki karakterlerle bütünleşip onlar gibi düşünmeye çalışıyoruz ve biz ne düşünürsek düşünelim kitabın sonu, bizden bağımsız olarak, yazarın düşüncelerine göre şekilleniyor. Suzan Bilgen Özgün'ün Yıldızlara Bakıyor Bazılarımız kitabı ise farklı bakış açılarının önemini gösteriyor bize bence. Kitapta karakterin de yazarın da ağzından yazılmış öyküler var, hatta bazı öykülerde aynalar, duvarlar, ölüler oluyor anlatıcımız ve onların bakış açısını öğrenmiş oluyoruz. Öykü kitapları çok sarmıyor beni, ben olaya alıştığım anda bitiyor hikaye, bir şeyler eksik kalmış gibi hissediyorum. Yine de bu kitapla olayları farklı gözlerden görmek güzel bir histi. İlk öykü sanırım en çok dikkatimi çekenlerdendi. Dikkatimi çeken şey öyküdeki kadın veya onun hayatı değildi, anlatıcıydı. Ben ilk başta duvarlar anlatıyor sandım ama son kısımdan anladığım kadarıyla duvar değil ayna anlatıyordu hikayeyi. Duvarların dili olsa da konuşsalar derler ya o söz aklıma geldi ilk önce, sonra kendi odamı düşündüm. Ne yaparsam yapayım sorunlar geçinceye kadar beklediğim sığınağımı, hoşuma gitmeyen olaylardan saklanmak için altına saklandığım yorganımı düşündüm, acaba onlar neler anlatırdı benim hakkımda diye. Eminim ki beni benim anlatacağımdan daha iyi anlatabilir o duvarlar; korkularımı, mutluluklarımı, en saçma anlarımı o duvarlar biliyor sonuçta. Aklımda yer edinen diğer bir öyküyse bakım evinde kalan çocuğun gözünden olandı. Okuldaki toplumsal duyarlılık projelerinde aktif gönüllüyüm ben, orada hangi projede olursa olsun koordinatörler sürekli çocuklara söz vermememiz gerektiği, onların bizi bekleyeceğini, sözlerimizi gerçekleştiremezsek üzüleceklerini hatırlatıyorlar. İlk başta bunun sürekli söylenmesi gereksiz bir durum gelmişti bana, biraz zaman geçince fark ettim ki az bile söyleniyormuş, farkında olmadan ne kadar çok söz verebiliyormuşuz. Zaten o çocuklar öyle bir durumdaki ağzımdan çıkacak en ufak sözü kendi dünyalarında çok farklı anlamlara getirebiliyorlar; onlar o kadar kırılganken onlara tutmayacağımız sözler vermek acımasızca oluyor, dediklerimiz gerçekleşmesini bekliyor o çocuklar. Öyküdeki çocuk da o çocuklardan biriydi belki de hepsiydi. Annesinin gelip onu almasını bekliyor, neden olduğu küçük kazaların bile annesinin onu almayacağı anlamına geldiğini düşünüyordu. Bizim çocuklar da öyle ya, her gittiğimde ailelerinden bahsediyorlar, ben çıkarken benden de "haftaya yine geleceğim" sözünü duymayı bekliyorlar. Öyle bir söz söyleyip gidemezsem de en çok kendilerini suçluyor onlar. Her şey baktığımız yerle alakalı işte. Bir duvarın, bir çocuğun, bir ölünün bile olayları açıklamaları farklı oluyor. Bizse kendi düşüncelerimizin çizdiği sınırın dışından dünyaya bakmayı unutuyoruz. Oysa görüşlerimizin daha iyi anlaşılabilmesi için bizim de bu farklı bakış açılarına dikkat etmemiz gerekiyor, birim söylediğimiz bir kelime başka biri tarafından tamamen farklı anlaşılabiliyor sonuçta. En yakınımızla bile tartışmalar birbirimizi anlayamamamızdan doğuyor zaten. Oysa her şeyin bizim davranışlarımıza kendilerine göre anlamlar yüklediğini kendimize hatırlatsak belki de bu kadar kavga olmaz etrafımızda.