Hayat Döner Biz Yaşarız

Kuşkusuz bugüne kadar hayat terimi birçok farklı benzetmeye konu olmuştur. Yaşadığımız bu somut evreni hayat olarak tanımlayabiliriz belki bilimsel açıdan, ancak çoğu insan hayatın bundan çok daha fazlası olduğu düşüncesiyle çeşitli arayışlar içine girmişlerdir. Yani hayatın özü her zaman insanların merak konusu olmuştur. Bob Marley hayatın altından daha değerli olduğunu söylemiş, Albert Camus hayatın bir şey olmadığını ve itinayla yaşanması gerektiğinden bahsetmiştir. Geçenlerde okuduğum 'Ölü Dörtnal' şiirinde ise hayatın benzetildiği bambaşka bir yönünü gördüm. Bir bakıma bugüne kadar gördüğüm benzetmeler içinde beni en çok etkileyen benzetme de bu oldu. Pablo Neruda şiirinde hayat terimini sürekli değişen ve dönmeye devam eden bir makaraya benzetmişti. Sanırım bu kıymetli yaşam için en doğru sıfat sürekli değişen ve sürekli bu değişim ile ilerlemeye devam eden bir şey olması. Hayattaki bu değişimlerin neler olduğunu ve değişimlerin insanlar üzerinde ne tarz etkiler bıraktığını düşünmeye başladım. Dünyada her gün birçok faktör değişim gösteriyor. En basitinden nüfus bile bir değişim içinde. Birisi hayata gözlerine açarken bir başkası ise kapatıyor. Bunların yanında değişimin en itici gücü ise kuşkusuz teknoloji faktörü. Ateşin bulunması ile başlayan serüven ardından bambaşka yenilikler getirdi. Arabalar, telefonlar, bilgisayarlar vb. Durum böyle olunca hayat şartları da değişmeye başladı tabii. Yani somut değişimler, biz insanların soyut biçimde algıladığımız hayat konseptini değiştirmeye başladı. Bu değişimden nasibini en çok alan ise insan ilişkileri oldu. Eskiden birbirine sayılı mektup yazan insanlar artık tek bir parmak hareketi ile birbirlerine ulaşabilme imkanına sahipler. Bir mektup yazılır, en az on ila on beş gün beklenirmiş. Şimdilerde ise tek bir dokunuşla sadece on veya on beş saniye bekliyoruz. Bu da dolayısıyla insanların bencilleşmesine neden oluyor. Yani kıymet bilme yeteneği giderek azalıyor. Babam 30-40 sene önce anneme yazdığı mektuplara ne kadar özen gösterdiğinden bahsederken onu dikkatle dinliyorum çünkü bir mektup için bu kadar uğraşması garibime gidiyor... İnsanlar eski zamanlarda gelecek bir mektubun umudu ve mutluluğu ile günlerce neşe dolarken, şimdi ise biz sürekli iletişim halinde olduğumuzdan nasıl olsa kolayca ulaşabilirim diyerek kıymet bilmiyoruz. Veyahut ulaşım yollarını ele alacak olursak, eskiden Ankara-İstanbul arası kim bilir kaç gün sürerken, şimdi ise dünyanın bir ucundan diğer ucuna sadece birkaç saatte ulaşabiliyoruz. Tabii bu etken de insanların özleme duygusunu giderek azaltıyor. İnsanın birkaç saat uzaklıkta olan yakınını, günlerce uzakta olan yakınından daha az özleyeceği aşikardır. Özleme sorunu da eninde sonunda kıymet bilmeme olgusuna yansıyor elbette. Evet dünya sürekli değişiyor, bunun sonucunda hayatlarımız da sürekli değişiyor. Hayat devam ettiği için de değişimlere adapte olmamız gerekiyor. Haliyle farklılaşıyoruz. İnsani boyuttaki duygularımızın bir kısmını kaybediyoruz ya da değersiz hale getiriyoruz ne yazık ki... Bu kısma kadar bahsettiklerim dünyanın somut değişiminden hayatımızın nasıl etkilendiği ile ilgiliydi. Konunun bir de soyut değişim kısmı var. Hayatlarımıza sürekli birileri girip çıkıyor. Kimileri kısa bir süre misafir olup giderken kimileri ise hayatımızın bir köşesine temelli yerleşiyor. Hayatımızı en çok değiştiren faktörde bizim girmesine müsaade ettiğimiz kişiler oluyor çünkü her kişilik, her farklı düşünce bize bir şeyler katmakta. Kimi zaman bizleri pozitif yönlere iter, bizi büyütürler, kimi zaman da bizlere sevilmeyecek özellikler katıp küçülmemize sebep olurlar. Bazıları kendilerine aşık edip bize en güzel duyguların neler olduğunu öğretirler, bazıları ise bencillik denen sefil duygularla yüreklerimizi paramparça edip en hüzünlü duyguları yaşatır ve iz bırakırlar. Ancak her halükarda bu değişim kaçınılmazdır. İnsan bir kez bir şeyi tecrübe edince, bir daha hiçbir şey aynı kalamaz. Artık o insanın düşünme yapısı, hayat perspektifi değişmiştir bir kere. Bir de insanın doğal sebeplerle yaşadığı değişim vardır. On yaşımızdaki algımızla anlayıp hissettiklerimizle yirmi yaşına gelip olgunlaşmış bir algı ile hissettiklerimiz aynı olamaz. Küçükken ailelerimiz bizler için hayatlarımıza yön verirken, iş hayatına atılıp aileden koptuktan sonra ise gerçek hayat bizi kucaklar, bütün zorluklarıyla ve karmaşasıyla... Hayatımız bir anda değişir. Artık ağlayınca koşacağımız anne kolları yoktur, her istediğimizin alındığı ve yapıldığı bir tatlı hayat yoktur. Bunlar yerine acımasız, zorluklarla dolu bir karmaşa vardır üzerimizde. Hayatımız kökten değişir. Bu değişime ayak uyduranlar bir şekilde yaşamlarını devam ettirmeyi başarırlar. Ayak uyduramayanlar ise tökezleyip düşerler ve geride kalırlar. İşte bu döngü hayatın değişimler ile birlikte sürekli devam etmesi yüzünden oluşur. Öylesine hızlı, öylesine canlı, ama kıpırtısız olan her şey, kendi içinde çılgın bir makara gibi, şu motorlu tekerlekler, kısaca. (Pablo Neruda, Yeryüzünde Konaklama, Ölü Dörtnal, s. 25) Pablo Neruda'nın da dizelerinde söylediği gibi, hayat çılgın bir makara gibidir. Siz içerden baktığınızda kıpırtısız gibi görünür belki, ancak dışardan bakılınca o kadar hızlı döner ki, hızına yetişmek için çok çabalamak gerekir. Siz isteseniz de istemeseniz de hayat bütün hızıyla dönmeye devam edecektir ve canlılığını koruyacaktır. Eğer bizler bu hıza ve değişime ayak uyduramaz isek, bütün canlılığımızı kaybederiz. Kısacası hayat dönerken, biz de yaşamak zorundayız...