BASAMAK SINIFLAR

İnsanoğlu birlikte daha rahat ve lüks bir hayat sürmek için iş paylaşımı yapmıştır. Bu birliktelik toplumu ve iş paylaşımı da sınıfları oluşturur. İnsanlar kendilerinin daha güçlü olduğu sınıflara katılmak için kendilerini zorlamışlardır ve bu daha yüksek sınıflara çıkarken başka insanları alt sınıflara tutsak ederler. Sonuç olarak kendisini daha önemli ve güçlü yapmak isteyen bireyler bu gücü daha alt sınıftaki insanlar üzerinden kazanmaktadır yani bu insanlar üzerlerindeki otorite aslında onların gücü olarak üst sınıfa geri olarak geri döner. Bu toplumun sınıflara ayrılmış yapısını Haldun Taner'in "Şişhane'ye Yağmur Yağıyordu" adlı eserinde pek çok öyküsünde görmek mümkün. Bu yapıya en çok "Fasarya" ve "Konçinalar" isimli öykülerde yer vermiştir yazar. Fasarya isimli öyküde Fasarya bir figürün ismidir. Bu isme sahip olmasının sebebi küçüklüğünden beri hiçbir işe gerekli görünmez. Ta küçüklüğündeki futbol maçlarında hep yedekte durması ve en fazla sağ haftaki günah keçisi olması onun toplumdaki yerini göstermek için yeter. "Halbuki yan hafları kimse alıp satmaz... Takım kazandı mı esamileri okunmaz. Kaybetti mi de, millet onlara çullanır" (Taner 95), "Fasarya'yı da sağ hafa geçirdiler" (Taner 95). Bu ifadelerden de anlaşılabileceği gibi Fasarya her maçta oyunu desteklemektedir ve aslında en çok yorulan pozisyonların birinde oynamasına rağmen kendisi dahil kimse onun değerini bilmemektedir. Öte yandan Ercüment isimli bir çocukta ise tam tersi şekilde bütün maçların kahramanıdır. Maçta kullanılan formalar ve top onun olduğu için oyun hakkındaki söz sahibi kişi de odur. Durum böyle olunca kendisi hep santrfor olarak oynar ve beleşten gol atarak hak etmediği halde başkalarının çabalarıyla gelen topları kolayına gol yaparak takımın yıldızı olmaktadır. En basitinden buradaki düzeni inceleyerek sınıflı toplum yapısını görebiliriz. Sonuçta Ercüment gücü elinde tutan kişidir, anlatıcı ile Fasarya da Ercüment'in gücünün kaynağıdır ancak belirli toplum düzeninin bozulmaması için otoritesinden çıkamamaktadırlar çünkü sonuçta futbol oynamak istiyorlardır ve düzeni Ercüment sağlamaktadır. Konçinalara gelirsek toplumdaki sınıflı yapı bir iskambil destesindeki altı ve altıdan küçük kartlarla ilişkilendirilmiştir. Kartların oyunlardaki değerlerinin farklı olması ve nerdeyse hep aynı kartların değerli olması anlatıcının gücüne gider. Sonuçta insanların bulundukları sınıfa ait olması ona adil gelmez. "Var oluşlarının sebebi sırf öbür kağıtlara basamak olmak, onların üstün mevkiini sağlamaktır" (Taner 52). Bu ifade de tıpkı Fasarya'da olduğu gibi bir anlam taşır. Üstün kartlar yani resimli kartlar ve aslar konçinalar gibi kartlar olduğu için üstündür yani güçlerini aslında konçinalardan alırlar. Sonuçta konçinalar olmasa onlardan güçlü olan kartların bir önemi olmayacaktır ancak bir düzen de olmayacaktır yani konçinalar bir iskambil düzeninin parçası olmaktadır ama hiçbir oyunda önemsenmemektedirler. Anlatıcı bu yüzden bütün kart çeşitlerini uzun uzadıya hikaye şeklinde tanıtırken konçinaların sadece ne kadar ezildiğini anlatmıştır. Bu durum bana günlük hayattaki insanları çağrıştırır çünkü günümüzde gerek hükümet örnekleri gerek bütün liderler halkın oyuyla seçilmektedir ancak halktan çok daha iyi koşullarda hayat sürmektedirler. Herkesin mevcut düzenin bir parçası olması ancak bu düzende farklı görevler üstlendikleri için farklı sınıflarda olması Haldun Taner tarafından "Şişhaneye Yağmur Yağıyordu" isimli kitapta eleştirilmektedir. Bu toplumdaki güç dengesizliği sınıflaşma ile verilmiştir. Fasarya'da daha küçük yaşta bile toplumdaki sınıflaşmanın etkilerini görebiliriz ve bu sınıflaşma bence günümüzün toplumlarından pek farklı değildir. Tıpkı Konçinalarda da görüldüğü gibi toplum yapısında üst sınıflar, alt sınıftakiler alt sınıf işlerini yaptığı sürece var olabilmektedirler. Bir nevi kitapta anlatıldığı şekilde basamak görevi görmektedirler.