YOLDA OLMAK

İlkokul ikinci sınıftaydım henüz, sınıf öğretmenimiz hayalini kurduğumuz ve eğer mümkün olsaydı tasarlamak isteyeceğimiz bir buluşun resmini yapmamızı istemişti bizden. Ben de bir zaman makinesi çizmiştim büyük bir heyecanla. Makinemin üst kısmında kocaman yuvarlak bir platform, bunun etrafında ise binlerce küçük düğme vardı. Her düğmenin üzerinde geçmişte kalmış, gitmek isteyebileceğim bütün tarihler vardı. Tabii ki bu makinenin en güzel yanı tek bir düğme ile dilediğiniz tarihe gidebiliyor olmanız değil, tek bir düğme ile zamanı durduruyor olabilmenizdi! Tabii o zamanlar çocuktum ve bilemezdim on iki sene sonra o hayali makineme böylesine ihtiyaç duyacağımı. Hayatımın, hayata yetişmeye çalıştığım bölümünü yaşıyorum galiba. Yeni bir güne uyandığım anda başlıyor zamana karşı yarışım. O gün yapmak istediğim şeylerin listesini yapıyorum hemen kafamda, öğrenmek istediğim yeni şeylerin, okumak istediğim kitabın sayfalarını belirliyor ve daha bir sürü şeyi not ediyorum kafama. Günün sonuna geldiğimde ise, planladığım şeylerin ancak küçücük bir kısmını yapabildiğimi görmek, kocaman bir hayal kırıklığı bırakıyor içimde. Adeta yetersizlik duygusu içinde acımasızca akıp giden zamanın galip gelmesi karşısında ezildiğimi hissediyorum. Yelkovanın sanki bir dakikada on dakikalık bir zaman dilimini tüketiyormuşçasına dönmesini durdurabilmeyi o an ne kadar da istiyorum! Bazen de, dakikalar boyunca ufak da olsa bir nefret duygusu ile saate bakıp, dolu gözlerle hayal kırıklığımı kusuyorum saate ve birkaç dakika da burada tüketiyorum... Günlerin çok kısa oluşu muydu problem, yoksa zamanımı verimli kullanamıyor olmam mıydı? Bu noktadan sonra, e yani ben de insanım. Sorgulamadan edemiyorum bunca koşuşturmayı; her günün bitiminde zamana karşı hissettiğim mağlubiyet duygusu ve ertesi güne hemencecik uyanmam için beni motive eden " bir dahaki sefere ben yeneceğim" düşüncesinin yerini giderek "sen ancak rüyanda görürsün " tarzı ve daha gerçekçi bir düşünceye bırakmasını. Bu problemi daha derinlemesine düşündüğümde kararsızlığımı gördüm; bir günüme çok fazla şeyi sığdırmaya, yani bir ömürlük süreme birkaç ömürlük şey sığdırmaya çalışıyordum. Peki, bunu yapmaya çalışmamın sebebi neydi? Bu soruyu düşündüğümde ise insan hayatının en temel felsefi sorusuna doğru bakarken buldum kendimi. Benim hayattaki amacım neydi? Ben bu dünyada hangi amaç için yaşıyordum ve hangi sebepten ötürü var idim? Madem kısıtlı bir yirmi dört saatim var bir günde, e madem bir ayı devirdiğimde kendimi sanki bir hafta yaşamış gibi hissediyorum, ortalama altı tane onluktan altmış yıllık bir ömür biçersem dünyadaki şu macerama, bana verilmiş bu kısıtlı süreyi bu amaca uygun şeyler yaparak geçirmem gerekiyordu. Bana kesin bir cevap gerekiyordu bunun için. Felsefenin yirmi beş yüzyıldır veremediği cevabı istiyordum! Bu cevabı alır almaz, bu amaca uygun şeyler yapma düşüncesi ile uyanabilirdim güne... Ömrünün üçte birini başarıyı amaç edinerek geçirmiş ve kalan üçte ikisini bu şekilde yaşamak istemeyen birinin gözleriyle söyleyebilirim ki hayatın amacı bu kadar basit olamaz. Fakat gelin görün ki şu koşuşturmada otomatiğe bağlanmanız isteniyor sizden. "Başarılı" olmak için o anda sizden beklenen o şeyi yapabiliyor olmanız yeterli. Ya evet ben de isterim başarılı olmayı, herkes gibi. Ama neden başarılı olmalıyım? Para için mi, itibar için mi? Hayır... Bunların hiçbiri yeterli cevabı vermiyor. Sokrates Öncesi ve Sonrası adlı kitap daha önce hiç okumadığım bir tarzda, inceleme tarzında yazılmış bir eser. Ama hayır, kendimden utanmama sebep olan nokta daha önce inceleme tarzında bir kitap okumamış olmam değil; şimdiye kadar eleştirel düşünmeyi kendine yaşam felsefesi edindiğini zanneden ben, felsefenin ve eleştirel düşüncenin temelini atan ve bana göre gelmiş geçmiş en bilge şahsiyet olan Sokrates hakkında hiçbir şey okuma zahmetinde dahi bulunmamıştım! Bu gerçeklik bana ne kadar sığ bir insan olduğumu acı bir şekilde gösterdi aslında. Ne yalan söyleyeyim, iyi de oldu hani. Hayatın amacını sorgulamak güzel, ama bu soruya kesin bir cevap bulmaya çalışmak cüretini göstermek; sürekli "oldum" demenin peşinde olduğumu hatırlattı bana. Bir şeylerin peşinde koşma sebebimiz, bir yerlere varmak oluyor ne yazık ki. Halbuki hayatın amacını "bilgeliğin peşinde olmak" olarak tanımlayan Sokrates, aslında felsefe yapmadan bunu başaramayacağımızı gösteriyor bize. Felsefe yapmaksa, sorduğu sorulara cevap almayı beklemeksizin soru sormaya devam etmek cesaretini göstermek değil mi zaten? O halde hayatın amacı, hayatın amacını aramak değil de ne ki? (Yeni Felsefe)