MUTLU OLMAK İÇİN TEK BİR ŞANS...

Sabahattin Ali... Edebiyatımızın çok önemli, ancak çok erken kaybettiği bir değer. Ve Kürk Mantolu Madonna... 1943'te yazdığı fakat günümüzde hala çok okunan o eşsiz eser, bir klasik. Bu roman Türk edebiyatının ilk psikolojik roman örneklerindendir ve kimi kitlelerce edebiyatımızdaki en iyi psikolojik eserlerden biri ve Sabahattin Ali'nin en iyi eseri olarak kabul edilir. Bence de çok çok başarılı bir psikolojik roman bu, insanı ne kadar etkilediği tartışılmaz. Eser insanı bir ikiliğe götürüyor, kendine çekiveriyor, insanın bir çırpıda okuyası geliyor fakat kısa bir eser olduğu için hemen de bitirip bu değerden yoksun kalmak istemiyor insan. Peki bu roman insanı böyle etkileyecek neye sahip? Basit bir aşk romanı değil Kürk Mantolu Madonna. Bazı insanlar kendi kararlarını veremezler, kendi istediklerini yapamazlar ve etrafındakilerin istediği kişi olurlar ya, ana karakter Raif Bey de o insanlardan. Hiçbir zaman kendi istediği şeyleri yapamamış, haksızlıklara ve başka birçok şeye boyun eğmiştir Raif Bey. Bütün hayatı boyunca, gerçekten kendi isteğiyle mutlu olma fırsatı sadece bir kere geçmiş eline. Düşünsenize, tek bir kere geliyorsunuz bu dünyaya, ancak kendi istediğiniz şeyleri yapamıyorsunuz, yaşayamıyorsunuz... Sonra tek bir firsat geliyor önünüze, ilk defa kendi istediğiniz şekilde yaşayacaksınız, mutlu olacaksınız. Ve maalesef onda da bir oyun oynuyor hayat size. Raif Bey'in mutluluğu kısa sürmüştür, evet, hayatın ona oynadığı bir oyunla. Bir kadına öyle aşık olmuştur ki, tam anlamıyla karanlık hayatındaki tek ışıktır o kadın Raif Bey'in. O kadın da tüm erkeklerin güvenilmez olduğunu düşünmesine, artık kimseyle yakınlaşmamayı tercih etmesine rağmen, Raif Bey'e güvenmiştir... Tam o aşık olduğu kadınla, Maria'yla rüya gibi günler geçirirken, babasını alır hayat Raif Bey'den. Aslında babasını alarak o tek mutlu olma şansını da alır onun elinden hayat. Çünkü babası için Havran'a döner ve bir süre sonra Maria'dan mektuplar kesilir. İşte içine kapanık bir insanın tek umudu da bu şekilde söner. Dünyası bu şekilde yıkılır. Mutsuz hayatında çok zor bulduğu mutluluğunun, aşkının ondan vazgeçtiğini düşünmek bitirir onu. İnsan bu denli yıkıldığı zaman bir daha güvenmez kimseye, inanmaz. Nasıl toparlayabilir bir daha, koca hayatında bulduğu tek fırsatta ihanete uğradığını sanarsa... Peki ya sonrası? Bir kadına bu denli aşıkken hiçbir şey hissetmediğin bir kadınla evlenmek. Aşık olduğunla değil, bir yabancıyla geçirmek hayatı. İşte bundan daha acı bir şey olamaz. Sabahattin Ali'nin bu eseri asla eskimeyecek. Aşkı bu kadar güzel anlatırken bu eser, hatta bu kadar güzel, yüce bir aşk anlatırken, gerçek bir aşk; hangi yılda olursa olsun, bu eseri okuyan arayacaktır bu aşkı kendi hayatında. Bir şeyden eminim ki, bu kitabı okuyan her erkek, biraz duygusal ise, kendi Maria'sını arayacaktır. İster Raif Bey gibi içine kapanık olsun, ister tam tersi. Raif Bey'in ve Maria'nın aşklarının bu kadar güzel olmasının asıl sebeplerinden biri de arkadaş olarak başlamalarıdır aslında. Bana göre gerçek aşk, ilk görüşte olan değildir, yavaş yavaş gerçekleşendir, arkadaş gibi başlayandır. Tabii ilk görüş normal bir arkadaşa göre farklıdır, ama yine de arkadaş olarak başlar o ilişki. Aslında önceden bellidir ileride neye dönüşeceği bu ilişkinin. Arkadaş gibi başlasa da, her zaman bir farklı görür insan karşıdakini, sıradan bir arkadaştan daha değerlidir, hoşlanma vardır, aşka gidiş vardır... Ben bunu tam olarak yaşadım. Kendi Maria'ma aynı bu şekilde ulaştım, arkadaş gibi başlayarak, her geçen gün daha da severek... Ve aynı Raif Bey ve Maria'sı gibi, bir gün ben de Maria'mı kaybedersem, ömrüm boyu onu unutmayacağıma, onunla mutlu olduğum kadar kimseyle mutlu olmayacağıma, bir daha öyle hissetmeyeceğime eminim. İşte bu, bu kitabın olayı. Böyle yer ediyor insanın hayatında. Kitabın eskimeyecek olmasının bir diğer sebebi de Sabahattin Ali'nin müthiş anlatımı. Sadece aşkı ele alışı değil, eserin genel anlatımı; özellikle betimlemeleri o kadar kuvvetli ki Sabahattin Ali'nin, Raif Bey de, Maria da, mekanlar da, her şey, anlatılan her şey geliyor insanın gözünün önüne. İnsan bu kitabı her yönden yaşıyor gerçekten. Keşke Sabahattin Ali biraz daha yaşasaydı da böyle eşsiz daha çok eserler okuyabilseydik. Ama bir Kürk Mantolu Madonna daha olmayacak, eşi benzeri bulunmayan bu eser hep kalacak, tek kalacak, asla eskimeyecek. Okuyan her kadın kendi Raif Bey'ini, okuyan her erkek kendi Maria'sını aramaya devam edecek yıllarca, bıkmadan, usanmadan. Öyle etkilemeye devam edecek tüm okurlarını bu roman, tıpkı benim etkilendiğim gibi. Umarım herkes kendi Maria'sını, Raif Bey'ini bulabilir bu eserden sonra. Tıpkı benim gibi. Ve umarım hiçbirimiz kaybetmeyiz onları, Raif Bey'in yaşadıklarını yaşamayız... Ali, Sabahattin. Kürk Mantolu Madonna. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 1998. Ahmet Eren Seçkin