AŞK'IN YAZI

Aşkın tarifi kişiden kişiye değişir. Murathan Mungan'ın yazmış olduğu Yaz Geçer adlı eserde aşkın tarifi yazar tarafından tasvirler ile verilmiştir. İlk bölümde her bir aşkından onda kalan iz ve hatıralar aktarılırken, son bölümlerde aşklarını genelleştirerek yaz tasviri altında anlatmıştır. Yazara göre yazda yaşanılanların hemen hepsi her aşk içerisinde yer almaktadır. Yaz geçer, yeni bir yazla; aşk geçer, yeni bir aşkla yeniden yaşar. Hangi denizi seçtiysek, o türlü; hangi aşkı seçtiysek o türlüdür seyir defteri. Ve hiç bir aşk benzemez başka bir aşka. Her aşkın içinde birçok aşk var gizlice. Her aşkın da ortak bir yanı var, aşkın bitiminde yaşanılan yalnızlık. Üç bölümden oluşan eser, aşkı yaza, aşkın bitimini de aynen yazın bitişine benzetmiştir. Yazar aşklarını anlatırken yazı, denizi, balığı, ayı, ufku, çakılları ve yağmuru bolca tasvir etmiştir. Yazar aşkla dolu iken de bomboş ve yalnızdır. Aşkı yaşarken yaşadığı yalnızlığını, uçsuz bucaksız denizlerin dibinde gezen balıkların yalnızlığına benzetmektedir. Yazla ilgili tüm bu şeyler ona aşkını yani yalnızlığını hatırlatmaktadır. Yazara göre mevsimlerin biri gider biri gelir, aynen aşklarda olduğu gibi. Ancak her aşk diğer aşkları hatırlatmaktadır ona. Bazen bir aşkının söylediği bir söz düşer aklına, bir başka aşkından ayrılırken. Bazen de bir aşkının giderken bıraktığı bir eşya gelir takılır aklına bir başka aşkını yaşarken. Ve doyulmadan gelen sonlar, aşkın ve yazın sonu. Ve bu sonlardan geriye kalan da, birbirine tamamen yabancı sevgililer, silinmiş hafızalar, hatta sadece birikmiş bir acı. Her yazın sonunda söylenmemiş sözler ve kaçırdığımız birçok şey kalır geriye. Bu nedenle, sonlardan sonra çok oyalanmamalı, mevsimler de aşklar da zamanlarında kalmalıdır yazara göre. Aşklar, uzaklıklar ve yakınlıklar içerisinde tanışmalardır. Dokunamamak, konuşamamaktan kalan noksanlıklardır. Keşfedilmemiş gizlerden açığa çıkan ürkmelerdir, umutsuzluklardır. Birbirine doğru ilerlemektir. Hiç çıkılmayan karanlıklardır, yolculuklardır, randevulardır, buluşmalardır, söz söylenmeyen konuşmalardır, ... Aşk yorulmamaktır, kararlılıktır, haklılıktır, tutkunluktur, yeminlerdir. Tüm yolların hep birbirine çıkmasıdır. En derin uykudur aşk. Bir aşktan birçok aşık edinmektir. Her şeyin ateşe dönüşmesidir. Zincire vurulmaktır aşk, körlüktür. Görünmeyen ayrıntılardır aşk. Ve yaz sonları; unutulmuş zamanlardır, küçülmüş hayallerdir, eski yüzlerimizle karşılaşmaktır, geriye kalan tozdur, hatırladıklarına yabancı bakmalardır, dünyanın çıplak kalmasıdır, zamanın adını unutması kaybolmasıdır, zamanın asılı kalmasıdır, loş zamanlardır. Meyvelerin dökülmesidir, boşalmış leylek yuvalarıdır yazın bitişi. Kuş sürülerinin gürültüsü altında suyun uyuması, zamanın durmasıdır. Renk denemeleridir, her rengin kahverengine dönüşmesidir, gölgelerin uzamasıdır yaz sonu. Ve yağmurun sesi, belli belirsiz aydınlıktır yazın bitişi. Yazar, tüm eser boyunca aşkı da yazı da hüzünle ele almış, bunlara ilişkin karanlıkları, yalnızlıkları, acıları ve ayrılıkları yazmıştır çokça. Halbuki, aşklar ömürlerimizin yazları ise, böylesi güzel Demirel 2 bir mevsime bu kadar çok kasvet yüklemek niye? Tarifi imkansız olan bu güzellikler, aydınlıklar, beraberlikler, mutluluk ve kavuşmalar ile niye anlatılmasın ki. Ama belki de yazarın anlatmak istediği, her aşk ve her yaz er geç bitecektir ve ayrılıklar her zaman kalanı karanlığa, yalnızlığa, acıya boğacaktır. Bunlardan geriye kalan tek mutluluklar ise hatıralar olacaktır. Aşk ve yaz bittiğinde ne yapacağız, nereye ve ne tarafa gideceğiz? Ve hatıralarımız, aşkların ve yazların hatıraları nelerdir, nerededir bunlar? Günler üst üste geçerken, zaman giderken nasıl bulacağız eski aşk ve yazlarımızın izlerini. Belki bir yerde toplanmış eşyalardır bunlar. Kim bilir belki bir sandık, belki de bir definedeler. Yeni aşka ve yeni bir yaza yol alırken bu eşyalardan hangilerini almalıyız. Yoksa yeni mevsimin hazırlıkları ve yeni aşkın kıpırtıları başlayana kadar, hiçbir şey almadan yola devam mı etmeliyiz? Murathan Mungan-Yaz Geçer