ÇAĞLAR ÖTESİNDEKİ GÜÇ

Ruhumuzun karanlığını rengarenk ışıklarıyla aydınlatan bir büyüdür müzik. Kadın, erkek, çocuk ya da yaşlı dinlemeden huzmelerini herkese ulaştırır. Dünyayı upuzun kollarıyla sararken geçmişte ve gelecekte varlığını sürdürebilen tek gerçektir. Yaşamın anlamını iç dünyamıza dokunan notalarda keşfedebiliriz, hem de hiçbir teknik bilgiye sahip olmadan. Tek yapmamız gereken ezgiyle ritmin bazen coşkulu bazen de hüzünlü dansında kaybolmaktır çünkü kaybolmaktan korkmayacağımız tek yer müziktir. Kendimi bildim bileli müziğin bilgeliğine sığınırım. Nasıl sığınmayayım? Toprak ana kadar eski olan müzik, ilk çağda yaşayan bir insanın taşları birbirine sürterek oluşturduğu ritmi alıp zaman içinde içine enstrümanları, ezgiyi ve daha birçok şeyi ekleyerek günümüze getirmiş. Dünden bugüne, bugünden yarına taşları kemandan, bağlamadan, piyanodan ve daha birçok çalgıdan oluşan, asla bozulmayacak bir köprü inşa etmiş. Kültür kazanının içine en önemli maddeyi, kendisini, eklemiş. İşte bu yüzden benim rehberim müzik oldu. Hayata karşı bakış açımı değiştirerek bana bambaşka bir dünyanın kapısını açtı. Beni bazen Avrupa'nın zengin ve ışıltılı sokaklarında dolaştırırken bazen de Anadolu'nun küçük köylerinde misafir etti. Ama tüm bu farklılığa rağmen hiçbir zaman yabancılık çekmedim çünkü verdiği duygular hep aynıydı, evrenseldi. İşte bu evrensellik, çağları aşabilen iyi bir müziğin özelliğidir. Yüzyıllar geçse de insanlarla ve onların duygularıyla, tıpkı bir çınar gibi, büyümeye ve yaşamaya devam eder. Zaman geçtikçe de kendi yolunu bulur. Mozart gibi yüce ve dahi bir müzisyeni ele alalım. Yarattığı müzik o kadar canlıydı ki zaman onu yaşlandıramadı ya da yok edemedi. Her zaman bizim bir parçamız olarak kaldı. Günümüzde yaşasaydı yine aynı şey olabilir miydi diye düşünüyorum bazen. Yine operaları ya da konçertoları herkesin zihnine kazınır mıydı? Daha zeki olsunlar diye doğmamış bebeklere dinletilir miydi müzikleri? Yoksa günümüzün her şeyi silip süpüren hızında kaybolup gider miydi? Eva Baronsky'nin, Bay Mozart Uyanıyor adlı kitabında Mozart gibi bestecilerin günümüzde de müziğiyle ayakta kalıp kalamayacağı anlatılıyor. Kitapta Mozart, en büyük eserlerinden biri olan " Requiem "i tamamlaması için, öldüğü tarihten iki yüz yıl sonrasına gönderiliyor. Geldiği yere fazlasıyla yabancı olan Mozart'ın tek dayanağı müzik oluyor. Yaşadığı tüm zorlukları ve modern hayatın baş döndürücülüğünü aşmasına ise yine müzikle iç içe olan sokak kemancısı Piotr yardım ediyor. Müziğin o müthiş gücü iki müzisyenin hayatını ilginç bir şekilde birleştirirken, aralarında oluşan dostluk, notaların birbiri ardınca oluşturduğu bir uyuma benzemeye başlıyor. Fakat Mozart, çağlar sonrasının, insanı tüketen ve yoran kargaşasında ne yazık ki çok fazla hayatta kalamamasına rağmen, besteleri insanların zihinlerinde yer almayı sürdürüyor. Çünkü o, eserlerini hemen tüketilip bir kenara atılan bir nesne gibi değil, her zaman yanında olacak bir aile gibi düşünerek besteliyor. Kitapta, günümüzdeki insanların müziğe bakış açısına da değiniliyor. İnsanlar, müziğe hala değer vermelerine rağmen, zamanla değişen anlayışın ve kültürün de etkisiyle, müziğe giden yolda bazı engellere takılmadan edemiyorlar. Mesela, Mozart'ın modern insana göre gülünç sayılan giyim tarzı, ona karşı bir ön yargı oluşmasına neden oluyor. Fakat insanlar, onun müziğini duydukları andan itibaren büyüsüne kapılıp uçsuz bucaksız bir yolculuğa çıkıyorlar. Herkesin bir dilenci ya da deli olduğunu düşündükleri kişi, bir anda hayallerin kapısını sol anahtarıyla açan bir büyücüye dönüşüyor. Müziğiyle tüm düşüncelere, duygulara hükmediyor ve insanları kendi zihninde dolaşan notaların bahçesinde bir geziye çıkarıyor. Dinleyicileri, hiçbir müzisyenin yapamadığı kadar, etkisi altına alıp zamana ve zamanın barındırdığı her şeye hükmediyor. Peki ya şimdiki müzikler zamana meydan okuyup çağlara hükmedebilir mi? Çağımızdaki tüketim çılgınlığı, yaratıcı müzisyenlere hiç yaşlanmayacak müzikleri besteleme imkanı tanır mı? Çağın şartları bunu biraz zorlaştırıyor bence. İnsanlar artık para kazanmayı güzel bir şeyler ortaya çıkarmaktan daha çok önemsiyor. Ne yazık ki insanlar güzel müziğin karın doyurmadığını savunuyorlar. Bunun sebebi ise, sistemin insanları hızlı ve sabırsız tüketmeye yönlendirmesi. Bu yüzden insanlar, sadece kısa bir süre için herkesçe tutulan ama daha sonra unutulup karanlığa gömülecek müzikler üretiyor. Hepsi birbirinin aynı olan duygusuz müzikler. Bu durumu en iyi, değişen kültür ve yaşam tarzı açıklayabilir sanırım. Eski çağlarda insanlar sessiz ve huzurlu bir yaşam sürerlerdi. Düşünecek vakitleri boldu. Böylece farklı bir şeyler yapma dürtüsüyle çok güzel yapıtlar ortaya çıkarırlardı. Oysa şimdi, gelişen teknolojiyle insanlar, yarattıkları eserleri tüketirken olduğu gibi, üretirken de fazla vakit ayırmamaya başladılar. Günümüzde mükemmel eserler hiç mi yok derseniz, bunu söylemek elbette mümkün değil, bugün de çağlara hükmedecek müzikler var. Bunu belki bizler değil ama gelecek nesiller daha iyi anlayacaklar. Yıllar geçtikçe müzik evrim geçirmeye devam edecek ama gücünü asla kaybetmeyecek. Her zaman insanların benliğine hitap edip onların bir parçası olmaya devam edecek. Çünkü müzik, çağlar ötesindeki en büyük güçtür!