Gün Doğmadan Mona Roza

Soğuk bir kış günü Zeki Müren şarkılarıyla derin düşüncelere dalmış bir halde oturuyordum odamda. Zeki Müren şarkıları bana hep geçmişin tatlı günlerini hatırlatır. Arkadaşımın odama gelmesiyle bütün dikkatim dağılmıştı. Elinde iki bardak dolusu salep ile gelmişti Yılmaz ve bugün çok farklı bir konudan bahsedeceğimizi söyledi. Evet, sıcak salepleri yudumlarken "aşk" üzerine konuşacaktık. Sohbete bir şiirin hiç bilmediğim dizelerini okuyarak başladı Yılmaz. Dizeler bir yerden tanıdık gelmişti ama tam olarak çıkaramamıştım. Duyduğum iki kelime şiiri tahmin etmeme yardımcı olmuştu fakat bu mısraları daha önce hiç ezberlememiştim. Ki ben Mona Roza bulurum seni İncir kuşlarının bakışlarında Hayatla doldurur bu boş yelkeni O masum bakışlar su kenarında Ki ben Mona Roza bulurum seni Mısralar, çoğunuzun da tahmin edeceği gibi büyük şiir üstadı Sezai Karakoç'un Mona Roza ki bence 20. Yüzyılın en güzel aşk şiiridir- isimli şiirine ait. Sezai Karakoç, günümüzün sahip olduğu en büyük şairlerden biridir. Mona Roza adlı şiiri ise onu Sezai Karakoç yapan, onu günümüze taşıyan en büyük eseridir. Beni en çok etkileyen nokta ise Karakoç'un bu güzide eserini henüz 19 yaşında yazmış olması. Mona Roza, sadece bir aşk şiirinden öteye varabilmeyi başarmış bir şiir bence. Bu şiir sayesinde kadim geleneğin, Divan Edebiyatı'nın, biricik simgesi olan ama şiirin yazıldığı dönemde ve günümüzde artık kullanılmayan bir kavram yeniden kazandırılmış Türk şiirine: Gül. Mona Roza isminin kullanılmasını Sezai Karakoç'un geleneğe olan saygısına bağlıyorum. Mona Roza yani "Tek Gül" ifadesini tercih etmiş Üstat çünkü şiirin yazıldığı dönemde Divan Edebiyatı'na karşı bir aşağılama propagandası mevcutmuş. Divan Edebiyatı'nın motifleri küçük görülmüş ve insanımızın ruh dünyasını yansıtan o nadide eserler alay konusu olmuş. Karakoç, "gül" motifini dönemin yazarlarına tepki olarak tercih etmiş olabilir. Gelelim yukarıda paylaştığım dizelere. Yazarımız Mona Roza'yı incir kuşlarının masum bakışlarında bulacağını söylemiş. Sizce bu mısralarda şair neyi kastetmek istemiş olabilir? Doğayı düşünmeyi deneyin. İlkbahar ile birlikte o içinize dolan neşeyi, hayvanların ve bitkilerin renkli dünyalarını gözünüzün önünden geçirmeyi deneyin. Bu manzara karşısında çoğumuzun vücudunu bir mutluluk kaplar. İşte bu noktada aşkı farklı bir açıdan yorumlamak istiyorum. Aşk nedir? Nasıl aşık olunur? Bu soruların cevabı çoğu kişi tarafından verilmeye çalışılmış ama net bir cevapta herkes birleşememiştir. Bu noktada daha önceden ilgilendiğim bir görüşü sizinle paylaşmak istiyorum. Bu görüşe göre aşk, sevilen kişide Yaratıcının bir sıfatının görülmesidir. Mesela, bahar aylarında bir arının bir çiçekten bal alma sahnesi hepimizin içerisinde ılık bir sevgi etkisi yaratabilir. Bu durumu bana Yunus Emre'nin meşhur cümlesini hatırlatmaktadır: "Yaratılanı severiz Yaratan'dan ötürü." Bence Sezai Karakoç'un etkilendiği ve mısralarında yer verdiği görüş de Yunus Emre ile paralellik gösteriyor. Şairimiz demek istemiş ki: "Aşkı incir kuşlarında da bulabilirim, illaki sana gerek yok. Onlardaki güzelliğin bana verdiği hisle kalbim dolup taşar." Mona Roza yazıldığında şairimiz kalbi aşkla dolup taşan bir gençti. Gençliğini tamamladıktan sonra yazdığı şiir ise Sezai Karakoç'u çok daha fazla tanımamıza imkan tanıyor: Sürgün Ülkeden Başkentler Başkentine. Zira bu noktadan sonra şair, aşkın vücudunda yarattığı o sarhoşluk hissinden kurtulmuş ve içindeki aşkı asıl kaynağına yönlendirmiş. Durum böyle olunca şiir dili de daha büyülü bir hal almış. Sezai Karakoç'un damarlarında gezen aşk öyle bir hal almış ki artık yaşamak onun için bir sürgün haline gelmiş, yaşadığı her andan zevk almak yerine azap duymaya başlamış. Bu noktada da Sezai Karakoç ile Mevlana arasında da bir paralellik görüyorum. Mevlana'nın Şeb-i Arus fikriyle Sezai Karakoç'un sürgün fikirleri tamamen örtüşüyor. Onların kalplerinde aşk klasik manasından tamamen kurtulmuş ve onların kalpleri asıl sahibine döndürülmüştür. Sezai Karakoç, mısra mısra analiz edilmesi gereken şairlerden biri. Bütün şiirlerinin toplandığı Gün Doğmadan adlı kitabı okumanız size çok farklı bakış açıları katacaktır. Bir yandan aşk şiirleriyle duygulanırken bir yandan farklı dünya görüşü ile harmanlanacaksınız. Keyifli okumalar. Yukarıda ismi geçen şiirleri aşağıdaki linklerden dinleyebilirsiniz.