GALAKSİLER ARASI DÜŞÜNCE ÖZGÜRLÜĞÜ

Voca Gezegeninin insanları ile geçtiğimiz ay Ankara ziyaretlerinde tanıştım. Bu beyaz yaratıklar sahnede harikaydılar. Yaptıkları müzik ile kendilerine hayran bırakırlarken bir yandan da oyunculukları ile seyirciyi kahkahaya boğdular. Şu ana kadar gittiğim en orijinal gösteriydi. Kendilerinin başka bir gezegenden geldiklerini varsayan bu grup önce biz dünyalılardan korktular, sonra yavaş yavaş bizleri gözlemlediler ve bizlerle arkadaş olmaya çalıştılar. Gülmekten yanaklarım ağrıyarak çıktığım konserden sonra birkaç arkadaşımla Voca Gezegenine gittiğimi hayal etmeye başladım. Etrafta bir sürü beyaz yaratık komik gelen bir dille konuşuyor, gözlerini açmışlar bize bakıyorlar. Kısa boylu kız utanıyor, bizden kaçmaya çalışıyor. Aralarında konuşup bizim ne olduğumuz hakkında tahminler yürütüyorlar. Sonra kralları gelip bizimle konuşmaya çalışıyor. Peşinde bir tane çocuk var; annesinden kaçmış gelmiş. Kralın peşinden kırmızı dudaklı bembeyaz küçücük bir şey koşarak geliyor ve hop diye atlıyor kucağıma. Gözlerini kocaman açıp bana bakıyor. En korkusuzları bu çocuk. Zaten hep çocuklardır en korkusuz olanlar. Herkesi kendileri gibi zannederler. Elindeki şekeri uzatıyor bana. Bu sırada annesi koşuyor çocuğun peşinden, herkes korkuyla çocuğa bakıyor. Çocuğa zarar vermemden korkuyorlar. Ben de şaşkın şaşkın bakıyorum çocuğa tabii. Bu yaratıkların kendilerine ait bir kültürleri, yaşam tarzları var sonuçta. Yaptığım her hareket yanlış anlaşılabilir diye korkuyorum. Çocuğa bakıp gülümsemekle kalıyorum sadece. Bu hayal beni farklılıkların yarattığı korkuları ve merakları düşündürttü. Binlerce ışık yılı uzaktaki bir gezegene gitmeme gerek yoktu aslında. Zaten dünya üstünde yeterince çok toplum ve kültür vardı. Bu toplumların doğruları ve yanlışları, güzellik ve çirkinlik kavramları, ahlaki değerleri birbirlerinden çok farklıydı. Mesela Singapur'da sakız çiğnemek yasakmış, yere tüküren vatandaşlar da binlerce Singapur Doları ceza ödemek zorundalarmış. Oysa Türkiye'de kalabalık bir sokakta beş dakika insanları gözlemlemek yeter yere tüküren birini görmek için. Afrika kabilelerinde kadınlar, erkeklere güzel görünmek için her yeni yaşlarında boyunlarına yeni bir halka takıyorlarmış ve maalesef gelişmeyen boyun kasları nedeniyle bu halkaları çıkardıklarında boyunları kırılıyormuş. Arabistan'da bir erkeğin birden çok eşi olabiliyorken Eskimolar'da bir kadının birden çok eşi olabiliyormuş. İran'da bir kadının saç teli gözüktü diye yüzüne kezzap atılırken, Afrika'da kadınlar üstsüz dolaşıyorlarmış. İnsanlar doğup büyüdüğü toplumun değer yargılarını benimsiyorlar ve benimsedikleri ile kalıyorlar. Birçoğu hiç sorgulamıyor ben niye bu ahlak kurallarına dikkat ederek yaşıyorum, bunlar gerçekten mantıklı mı diye. Birçok insan ailesinin inandığı dine inanıyor mesela. Ben kimseyle tanışmadım ailesi Müslüman olup da kendisi Budist olan. Bizlere sorulmadan yazılıyor nüfusumuza Müslüman diye. Toplum baskısıyla kapatıyor birçok kız o güzel saçlarını. Oysaki ne kadar önemli araştırıp soruşturmak, yaratılışımız ile bize armağan edilen beynimizi kullanmak. Kaçıyoruz doğruları sorgulamaktan; aslında kaçmamızı sağlıyorlar bizleri kolay yönetebilmek için. Kültürümüzün, gelenek ve göreneklerimizin hayatımızda önemli bir yeri vardır. Ancak hayatımızın ne kadarına müdahale edebilmelidir gelenekler? Bir bireyin ideolojisi gelenekleriyle bağdaşmıyorsa, gelenek ve göreneklerini devam ettirmek için ideolojisinden vazgeçmeli midir yoksa ideolojisine bağlı kalarak gelenek ve göreneklerini mi terk etmelidir? Kültürümüz, gelenek ve göreneklerimiz her ne kadar önemli olsa da kendi hayatımızı idame ettirirken beynimizi kullanıp birçok şeyi tekrar sorgulamamız gerekli. Bu şekilde eskiden doğru gibi görünen ama aslında bizlere zarar veren bazı gelenek ve göreneklerden kurtulabiliriz. Mesela Hindistanlılar kanalizasyonun döküldüğü Ganj Nehri'nde her sene yıkanıyorlar ve birçoğu bu yüzden ciddi şekilde hastalanıyor. Bir geleneği devam ettirmek için birçok hayat tehlikeye atılmalı mıdır sorusunu sorgulamalı bence Hindistan halkı... Hangi gezegenden, toplumdan ya da kültürden bahsedersek bahsedelim, insanlar arasında her zaman düşünceye saygı olmalıdır. Düşünceye saygı yoksa beyine yapılan bir işkence haline gelir yaşamak. Bir kişi doğduğu toplumun kültürünü benimsemiyorsa, toplumda yaşayan diğer insanlar gibi bir hayat sürdürmek istemiyorsa, onun düşüncelerini baskılayıp hayatına müdahale etmeye çalışmaktan çok daha basit bir şey aslında yapmamız gereken: Saygı duymak. Kendi düşüncelerimiz ne kadar mantıklı gelirse gelsin, onların her zaman doğru olmayabileceğinin farkında olmalıyız. Doğruluk göreceli bir kavramdır. Çünkü maalesef elimizde yazılı bir metin yok nelerin doğru nelerin yanlış olduğunu söyleyen. Gülerek izlediğim Voca People konseri, birçok konu üstünde düşünmemi sağladı. Farklı gezegenden gelmiş gibi davranan bu grubun yaratıcı fikirleri çok hoşuma gitti. Bu grubun bir sonraki Ankara ziyaretlerini dört gözle bekliyorum.