Kürk Mantolu Madonna'nın Üzerimdeki Etkisi

İnsanı şekillendiren bir sürü tecrübe vardır; Christopher Columbus ufuk çizgisinde bir geminin kaybolmasını gözlemledikten sonra dünyanın yuvarlak olduğuna inanmıştır, Bill Gates sınavlara geç çalışmanın insana zamanı etkili kullanmayı öğrettiğini savunmuştur. Beni de şekillendirmiş olan bir sürü tecrübe var, size bu tecrübelerden birini anlatmak istiyorum. Sabahattin Ali, Kürk Mantolu Madonna isimli eserini yazma sebebini şöyle açıklamıştır: "Dünya nın en basit, en zavallı, hatta en ahmak adamı bile, insanı hayretten hayrete düşürecek ne müthiş ve karışık bir ruha maliktir! Niçin bunu anlamaktan bu kadar kaçıyor ve insan dedikleri mahluku anlaşılması ve hakkında hüküm verilmesi en kolay şeylerden biri zannediyoruz" (164)? Bu eserde aktarılan hikaye ve fikirlerin bende bu açıklamanın ötesinde bir farkındalık yarattığını hissediyorum. Hikaye Rasim in Raif i tanıma çabasıyla ilgilidir. Karakterlerin duygularına yoğun olarak yer verilmesi dikkatimi çekti: O kadar yoğun ki Rasim sanki bu duyguları yaşamanın ötesine geçip onların varlığını anlamlandırmaya çalışıyor. Bu anlamlandırma çabasını Raif i gözlemleyerek sürdürüyor. Hikaye boyunca Raif i hem Rasim in gözlemlerinden hem de kendi gözünden tanırız. Yani, yazar konuyu farklı bakış açılarından ele alıyor ve bu bakış açılarını karşılaştırıyor. Hikayenin başlangıcında Raif, Rasim in bakış açısından önemsenmeyen, pasif, manasız ve sıkıcı bir insan olarak tanıtılır: Aşk, tutku, güven gibi duygulardan yoksun ve yalnızlığa boyun eğmiş biridir. Rasim önceleri Raif e değer vermez, ancak bir gün Raif in resim yapmadaki yeteneğini keşfeder ve onu daha yakından tanımak ister. Gelişen olaylar sonucunda Raif, Rasim e hayatının yazılı olduğu bir kitap verir ve onu yakmasını ister. Rasim kitabı okumaya başladığında olayları Raif in bakış açısından görürüz. O sıkıcı, gereksiz ve duygusuz insanın zamanında yaşadığı yalnızlığı, aşkı, hayal kırıklığını ve pişmanlığı öğrendikçe Rasim kendi ile Raif arasındaki paralellerin farkına varır: Meğer o da bir Raif miş! Rasim, Maria ve Raif in yaptığı hataların insansı ve bizim de kolayca düşebileceğimiz hatalar olduğunu düşündüm. Ancak, bu hataların etkilerinin çok büyük olduğunu görmek de ilginçti: Raif, Maria dan haber alamayınca terk edildiğini düşünüp sevmediği bir kadınla evlendi ve Maria nın aslında Raif in çocuğunu dünyaya getirirken öldüğünü öğrenince yıkıldı. İnsanların varsayımlar üzerine hareket edip hata yapmaya meyilli olmasını bu hikayede gördükçe bu hatalara karşı direnç göstermeyi bir görev edindim. Örneğin, bir arkadaşım bana verdiği sözü tutmazsa, onun beni umursamadığını varsaymadan önce sözünü tutmama sebebini öğrenirim; böylelikle Raif in yaptığı hatadan kaçınmış olurum. Rasim in Raif hakkındaki ilk izlenimlerinin kötü olmasına rağmen hikayenin sonunda kitabını bir kere daha okuyacak kadar Raif e saygı edinmesinden bir ders çıkardım. İnsanları tanıdıkça onların tecrübelerindeki zenginliği ortaya çıkarabileceğimizin farkındalığı beni daha arkadaş canlısı biri yaptı. Kürk Mantolu Madonna nın üzerimdeki en büyük etkisi ise bende sorular uyandırmasıdır. Raif in hikayesinin mutlu sona ulaşmaması neyin nerede yanlış gittiğini sorgulamamı sağladı. Raif pişmanlığı sonucunda hayattan soyutlanmış, mutluluğu asla elde edemeyecek biri haline dönüşmüştür. Maria, Raif ve Rasim i bir araya yalnızlık duygusu getirmiştir. Yani, duygularımız yaşadığımız hayatı direkt olarak etkilemektedir. Acaba ne kadar pişmanlık duysak da mutluluğu aramamız mı gerekiyor? Hayatımızı kontrol altına almanın yolu duygularımızı kontrol etmekten mi geçiyor? Raif in duygularını kontrol edemediğini ve mutluluğu hiçbir zaman aramadığını göz önünde bulundurmak benim bu sorulara vereceğim cevabı etkileyecektir: Bu bakımdan Kürk Mantolu Madonna beni şekillendiren bir tecrübe olmuştur. Referans Ali, Sabahattin. Kürk Mantolu Madonna. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2012. Not: Referansı MLA formatında Yaptım.