Türkçe 102-18

Nazım Hikmet'in "Ne Güzel Şey Hatırlamak Seni" adlı şiir kitabı aynı zamanda ünlü şairin şiirlerinin Genco Erkal tarafından seslendirildiği 4 CD'yi de içermekteydi. Nazım Hikmet hakkında annemden duyduklarımı saymazsak çok da fazla bilgi sahibi değildim. Bunun en temel nedeni yurtdışında büyümüş olmam ve genel olarak Türk şairlerini fazlaca tanımıyor olmamdır. Ancak 12 yıl önce ilkokulda öğrenciyken 1000 adet origami (Japon kağıt katlama sanat) turna yapmaya çalışırken annemin bana tercüme ettiği "Kız Çocuğu" isimli şiirini biliyordum Nazım Hikmet'in. Eski bir Japon efsanesine göre 1000 adet kağıttan turna katlayan kişinin dileği gerçekleşirmiş. Daha 2 yaşında iken II. Dünya Savaşında Hiroşima'ya atılan atom bombası sonucu radyasyona maruz kalan Japon kız Sadako Sasaki kan kanserine yakalanır ve 12 yaşına geldiğinde bakım evinde kağıttan turnalar katlamaya başlar. Amacı 1000 tane kağıt turna katlayıp dilek tutmaktır ve dileği kendisinin yaşamının devam etmesi değil dünyaya barışın gelmesi olacaktır. Ancak 644 tane turna katladıktan sonra ölür. Sonrasında okullarda onun tamamlayamadığı turnaları tamamlamak bir gelenek haline dönüşür. Benim gittiğim Amerikan okulunda da bizden Sadako Sasaki'nin anısına, dünya barışı için katlayabildiğimiz kadar çok kağıt turna katlamamız isteniyordu. Evde anneme hikayeyi anlattığım zaman o da bana bir Türk şairinin bu konuda bir şiiri olduğunu söyledi ve bana şiiri tercüme etti. Şiir gerçekten etkileyici idi. Hiroşima'da ölen bir kız çocuğunun ağzından yazılmış bir şiir idi bu ve çok etkileyici bir şekilde barış mesajı içermekte idi. Türkçe dersi için verilen listede Nazım Hikmet'in adını görünce onun şiirlerini okumak istedim ve "Ne Güzel Şey Hatırlamak Seni" adlı şiir kitabını aldım. Kitabın önsözüne bu kitabın usta şairin hemen hemen bütün kitaplarından örnekler seçilerek hazırlandığı belirtilmektedir. Şairin "Memleketimden İnsan Manzaraları" adlı eserinden örnek alınmadığı da ayrıca belirtilmiş. Şiirlerinde mücadele, hasret, sevda, özlem ve insanlığa dair her şeyin olduğunu söyleyebilirim. Kitapta yer alan şiirlerin şairin yaşamından kesitler verdiğini, duygularını, düşüncelerini ve hayallerini yansıttığını düşünüyorum. Özellikle ölümünden yaklaşık iki yıl önce kaleme aldığı ve kitabın 209. sayfasında başlayıp 211. sayfasından sona eren "Otobiyografi" başlıklı şiirinde kendisini anlatmış ve ben şiiri okurken samimiyetine hayran kaldım. Kitabın 164. ve 165. sayfasında yer alan "Japon Balıkçısı" ile "Kız Çocuğu" (166) şairin savaşın ve özellikle de atom bombasının etkilerini çarpıcı bir şekilde yansıttığı şiirler olarak dikkatimi çekti. "Kız Çocuğu" şiirini yıllar önce annemin benim anlayabilmem için İngilizceye tercüme ettiğini hatırladım ancak şiiri yazıldığı dilden, şairin ana dilinden okumak çok daha başka tabi ki... "Dünyanın En Tuhaf Mahluku"(125) adlı şiirin zamansız bir şiir olduğunu ve bence pek çok sorunun nedenini çok iyi özetlediğini düşünüyorum. Öte yandan 129. sayfada başlayıp 131. sayfada sonlanan "Yaşamaya Dair" başlıklı şiir bence gerçekten yaşama dair çok şeyi hem de aslında çok derin bir şekilde ele almakta ve belki de binlerce sayfada anlatılabilecekleri çok çarpıcı ve de kısacık dizelerde anlatmakta. Özellikle hapishanede iken yazdığı şiirlerin bazılarında açıkça hissedilen geleceğe dair umut ve şairin zor durumda olduğunu çıplaklığıyla ortaya koymasına karşın hala içinde yeşeren yaşam sevinci onun insan yanını çok iyi anlatmaktadır. Pek çok şiirinde yalın anlatıma rağmen bilgeliği ve düşünür yanı öne çıkmakta ve bazen tek dizesi bile çok kapsamlı konuları özetlemektedir. Şiirlerin bazılarını okurken sözlük kullandığımı belirtmek durumundayım. "Yine Ölüme Dair" (104) adlı şiirde örneğin, dört kelime için (zevce, revan, ihtimalat ve hodbin) kullanmak zorunda kaldım sözlüğü. Sanıyorum ilk gençliğindeki coşku ve yaşam sevince ilerleyen azalmaya başlamış ve bu da şiirlerine yansımış. Son şiirlerinde ölümü daha fazla ele almış. Öte yandan aşkları ve özlemleri de uzun uzun yer almış usta şairin şiirlerinde. Memleketine özlemi, eşine, oğluna sevgilisine ve özgürlüğüne özlemi sinmiş pek çok şiirine. Bence Nazım Hikmet yaşadığı, düşündüğü ve hissettiği her şeyi aktarmış mısralarına. Ben şiir konusunda uzman değilim ancak okuduğum Nazım Hikmet şiirlerini çok sevdim. Özellikle yaşam öyküsünü öğrendikten sonra çok daha anlamlı geldi şiirleri bana. Şiirleri yüzlerce dile çevrilmiş bir Türk şairini tanımak beni çok mutlu etti. Birazdan kitapla birlikte gelen ve şairin kitapta yer alan şiirlerinin Genco Erkal tarafından seslendirildiği CD'lerde dinleyeceğim bu büyük şairin şiirlerini.