CANIM BİRHAN ve EN YENİ ÇIĞLIĞI:FAKİR KENE

Kalbini insanın avuçları arasına verip ondan, kendine iyi bakmasını rica edendir çoğu zaman şiir. En sevdiklerimizin bile acılarını hissedemediğimizi bilmenin hissettirdiği yalnızlık ve bireysellik içinde, en tanımadıklarımızın duygularımıza tercüman oluşudur. Hem her imgesiyle bizi biz yapan hem de binlerce kalpte paylaşılabilendir şiir. Ergülen'in kaleminde, yazın sonudur şiir, bir nefestir. Süreya'nın dilinde, hayatın köpüğüdür şiir. Bu yazıya başlarken ellerimi titretense, tabi ki Birhan Keskin'den başkası değildir. İki sene önce, Türk şiirinde paytak, ufak adımlarla yol alırken karşıma çıkıverdi Birhan Keskin: soyadı gibi keskin duruşlu, her dizesiyle sizi yıllarca üzerine düşünmeye itebilen, bir kuştan bir çiçeğe, her canlıya aynı sevgi ile yaklaşabilen, sevgi kelimesine en çok yakıştırdığım güzel insan. Güzel insan diyorum, çünkü sanatından öte kendi düşünceleri ve o düşünceleri dünyaya getirişi etkiliyor beni. Dünyaya getirmek diyorum, çünkü dile gelmeyen sözleri doğurtmak onun işi. O sözlerini söyledikten sonra da, bize kalıyor bu duyguları ve düşünceleri büyütmesi. Gerek sosyal medyadan gerek söyleşilerinden sık sık takip ettiğim bir isim Birhan Keskin. Öyle, yazdıklarıyla övünen, her adımda bir söyleşisini bulabileceğiniz biri de değil. Benden demek istiyorum ona, çünkü onda kişinin kendisinden gelen bir ses mevcut gibi. Ayşe okusa Ayşe'nin, Mehmet okusa Mehmet'in dizeleri onunkisi. Hatta bazen sadece bir dizeden de ötesi: bir başkaldırışın, bir çığlığın hikayesi çoğu zaman Birhan Keskin. İçimizdeki narları1 inciten onca acıya karşı, onu tek seferde öldürmedikleri için gücenebilecek2 kadar gizemli yaşanmışlıklarla dolu biri. O çok sevdiği şair Gülten Akın'ın dediği gibi: "Onun dizeleri şiirin ta kendisi, içten gelen çığlıklar gibi." 3 Keskin'in çığlıklarından en sonuncusu ise Fakir Kene, gene bir haykırışın ve başkaldırışın hikayesi. Bu sefer bir aşkın dokunduğu yaralardan çok; hayatın, düzenin bizi sıyırıp geçtiği anların hikayesi. Keskinin o kalbimizden geçen her duyguya gebe kalemi, bu sefer aklımızdan geçen tüm soru işaretlerini haykırıyor gibi. Bizi sormaya, anlamaya davet ediyor. "Kargo" adında bir girişle gene içimize kargolanacak şekilde kurgulanmış bir girişi var Fakir Kene'nin. Bize, öylesine bizi bildiğini hissettiriyor ki. Ben ne kadar benden diyorsam ona, o da evine davetli bir misafiriymişizcesine karşılıyor bizi yeni kitabına. "Firdevs Teyze", "Zehra Teyzem" ve "Hidrofor" gibi çoğunlukla düz yazı tarzında devam eden bir sonraki bölüm, yazıların uzunluğu ve nesirliği açısından daha önceki eserlerinden ayrılıyor biraz da olsa. İtiraf etmek gerekirse bu düz yazı hali de Birhan Keskin'in o benden gelen, monolog tarzı üslubuna pek yakışıyor. Devamında gelen "Zillet" ise yalnızca bir tam sayfa cümle sırasından ibaret: "İstanbul sana tepeden baktım." 4 Birhan Keskin'in dopdolu haykırışı göz önünde bulundurulunca, büyük bir kitle tarafından tepki çekebilecek cüretkarlıktaki bu sayfa yazarın Kargo'da bizim için bıraktığı o sabır, o nasihat, o hatırlatmalardan olsa gerek. 5 Fakir Kene, daha fikir dolu, daha muhalif, Birhan Keskin'in bizzat kendi deyimiyle daha olgun. Bir erişmişliğin tepesinden geçmişi süzen bir tavırla sesleniyor biz okuyucuya. Kitabın başındaki dileklerden, hayatı katırlara sümbül vermeye6 benzettiği o ana kadar deneyimlerle, geçmişe ve yaşanmışlıklara yapılan göndermelerle dolu. Ama biz okura, o titretici havayı özletiyor. Bir çırpıda bitiyor, düşündürüyor, sevdiriyor, şaşırtıyor; ama omurgamızı aldıran hikayelere7 geri döndürmüyor bizi. Gözümüzde yaş olup boğazımıza düğümler attırmıyor çoğu kez yaptığı gibi. Fakir Kene, Keskin'in diğer kitaplarından farklı olarak daha çok toplumsal, kentsel ve özellikle kadın ve kadına şiddete yönelik temalara sahip. Kadına şiddete karşı deyimi yerindeyse bir manifesto yaklaşımı getiren Fakir Kene, bireysellikten uzaklaşsa da her şeyiyle bizden olmayı başarıyor. Fakir Kene, her şeyiyle, okuduğum ilk andan beri kafamda önemli bir yer etmeyi başarıyor. Keskin'in bu en genç çığlığı, karşılaştığımız her yasta her toplumsal sıkıntıda aklıma düşüyor. Küçük bir çocuğu savaş meydanında gösteren bir fotoğraf karesi, korkudan kanımızı donduran bir terörist saldırısı, dünyanın herhangi bir yerinden gelen her acı haberde "Sağlıklı Yas" şiiri titretiyor içimi. Bir anda acı çaresizliğe, çaresizlik öfkeye, öfke Keskin'in çığlığıyla bana, onlara, hepimize dönüşüyor. Keskin yeniden apayrı hayatlardan gelen her birimizi "biz" yapıveriyor, "Aynı anda patlıyor birbirimizin gözü önünde bir bomba/Bir küçük kız/Ölüyorlarız." 1. Dürtme içimdeki narı üstümde beyaz gömlek var. (Keskin Birhan, "Penguen 2"- Ba , Metis Yayınları, 2005) 2. Hava aldıkça sızlayan bir diş var içimde./Susmam bundan, konuşmam bundan./Ben zaten o ilk acıyla ölmediğimde çok gücenmiştim hayata.(Keskin Birhan, Taş Parçaları- IX, Y'ol, Metis Yayınları, 2006) 3. Şiir, çığlıklardır. Kimi kez yalnızlığı seçeriz ya da yalnızlık bizi seçer , korumasız savunmasız. O zaman çığlıklar atarız ölmemek ya da delirmemek için . Sesimiz yankılanıyorsa , yalnızlıkla baş edecek gücü verir bize . Şiirler çığlıklardır.