Bir Uzay Destanı

1968... Günümüze yakın bir zaman değil. Bu eski tarih Stanley Kubrick'i bugünleri, yani 21. yüzyılı hayal etmekten alıkoyamamış. Onun, 2001 adlı bu lmi, lmin geçtiği zamandan tam 33 yıl önce hayal edip kurgulamış olması benim her zaman Kubrick'e karşı büyük bir hayranlık duymama sebep olmuştur. Yayınlandığı andan itibaren toplumun odak noktası haline gelen bu eserin hem düşünce dünyamda çağrıştırdığı çok şey var, hemde bir bilim kurgu lminin böylesine sanatsal bir biçimde sergilenebilmesine her izleyişimde şaşırıyorum. Bütün insanlık her zaman bir şeyleri merak etmekle meşguldü, meşgul olmaya da devam ediyor. Her ne kadar mecazi olsada bazı hırslı kişilere karşı, "onun gözü yukarıda" gibi ifadeler kullanıyoruz. Bazılarının ise gözü gerçekten yukarıdadır, gökte, yıldızlarda, uzaydadır onların hayal ve merak ettikleri şeyler, bende bu insanlardan biriyim. Olağanüstü bir düzen içerisinde işleyen bir dünyada yaşıyoruz, fakat kim bilir koskoca evrende yaşadığımız bu küçücük dünyada şaşırılacak o kadar şey varken, tüm evrenin nasıl işlediğini hayal bile edemiyorum. Burada devreye Kubrick gibi insanlar giriyor, hayal bile edemediğimiz şeyleri önümüzde müthiş bir uyumla sergiliyorlar. Sinemanın insanın görsel bilinçaltında büyük bir yeri olduğunu düşünürsek, Kubrick'in ufkumuzu genişletmek konusunda bize çok yarar sağladığı aşikar. Evet, uzay bilimi ile uğraşan bir çok astrolog var. Onların keşfettiği bilgiler olmadan bu tarz eserlerin varlığı söz konusu bile olamaz. Fakat önemli olan bunu sanatsal bir biçimde tüm insanlığa aktarabilmek, uzaya meraklı olan kişiler astrolog olmak veya akademik düzeyde bilgilere sahip olmak zorunda değil. Ama herkesin bir birey olarak "Evren nasıl bir yer ?" veya "Evrende bizim gezegenimiz dışında canlılar var mı ?" tarzı sorular sormaya, en azından bunları merak etmeye hakkı var. İlgimi çeken önemli unsurlardan bir diğeri ise herhangi bir eserin insanlara aktarılışında sanatın önemi. Herkesin akademik düzeyde bilgiye sahip olmak zorunda olmadığından bahsettim, Kubrick bu lmde astrolojik teoremler kullanıp, teknik konular çerçevesinde bunu bir belgesel edasında hazırlayabilirdi, fakat bunu bir bilim kurgu lmi yaparken, lmi sanatsal öğeler eşliğinde izleyiciye sundu. Bu şekilde bilimsel konulara yatkın olmayan çoğu insanı bile ekranlara kilitleyebilir, lmin her karesiyle ayrı bir ahenk oluşturan klasik müzikler, farklı renk paletleri kullanılarak hazırlanmış soyut sahneler, bu sanatsal öğelerden sadece birkaçı. Bunlar sayesinde bilim kurgu lmlerinin bile edebi bir haz verebileceğini görebiliyoruz. Kubrick'in lmde açık kapı olarak bıraktığı bazı noktalar var, bu benim çok hoşuma giden bir özellik fakat ne yazık ki bunu her eserde göremiyoruz. Filmin hemen hemen her unsuruyla ilgili internet platformlarında yapılan tartışmalar var, bu tarz açık kapı bırakılan eserlerin benim açımdan en büyük yararı insanları daha çok düşünmeye, eserler hakkında daha fazla kafa yormaya itmesi. Bazen yazarın ve yönetmenin bile düşünmediği kirler ortaya çıkabiliyor ve lm hakkında yürüttüğünüz onca kir bir anda değişiveriyor. Örneğin lmde dünya dışı bir varlık olarak gösterilen siyah taşın tam olarak ne olduğu hala belli olmamakla beraber, insanlar her geçen gün bunun üzerine tahminler yürütüp yeni kirlerle ortaya çıkarıyor. Bu tek bir eserin yıllarca canlı kalmasından başka bir şey değil. Umarım , insanlık merak etmeye devam ettikçe, ve Kubrick gibi değerli sanatkarlara sahip olduğumuz sürece, ilgilendiğimiz şey ne hakkında olursa olsun, bize hem edebi, hem de bilimsel açıdan haz verebilecek eserlere sahip oluruz...