TOPLUMSAL YABANCILAŞMA

Albert Camus'un en sevdiğim romanlarından birisi olan Yabancı, kısa bir hikayeyi felsefi bir açıdan ele alır. Kitap her ne kadar basit bir konuyu içerse de derinlerde insanlardaki yaşama bakış açısındaki yabancılaşmayı aktarır. Karakterin yaşama yabancılaşması okurlar tarafından Marksist bir yaklaşım olarak algılanması en büyük yanılgı olur bu kitapta. Aslında buradaki yaklaşımda yazarın özgünlüğü gözler önüne seriliyor çünkü buradaki yabancılaşma tamamen yazarın 'absürd' felsefesinden gelmektedir. Kitabı açıklamak için çok derinlere inmek gerekir aslında. Yazıldığı dönemdeki Varoluşçular'dan gelen absürd kavramından oluşmuştur karakterdeki yabancılaşma. Yazar yalnızca absürd kavramına değil saçma- kavramına da yer vermiştir. Karaktere göre dünya saçmalıklardan ibarettir. Yani boş ve anlamsızdır. Sadece dünya değil, hayat ve insanlarda bir o kadar boştur. Hayat yaşamayı gerektirmeyecek kadar gereksiz ve bir o kadar da makineleşmiş bir kavramdır. Ölüm insanlar için kabullenilmesi gereken sıradan bir şeydir. Çünkü hayat o kadar anlamsızdır ve gereksizdir ki ölümü rahatlıkla kabul etmek gerekir karaktere göre. Bu kadar saçmalık ve gereksizlik içerisinde okuyucunun kendisini rahatsız ediyor. Bilemiyorum ben bu satırları okurken açıkçası yaşama sebebimi ve neden bu düzen diye sorgulamadan geçemedim. Sonuçta hayata bu kadar umursamaz bakan bir bakış açısı bir yerde karşısındakini de rahatsız ediyor. Böyle bir felsefe ve düşünce bir romana en iyi bu şekilde yerleştirilebilirdi. Romanda yalnızca hayatın anlamsızlığından değil aynı zamanda karakterin vurdumduymazlığıve umursamazlığı da işlenmiştir. Karakterin annesi vefat etmiştir fakat böyle bir durumda karakter annesinin vefatından daha çok insanların davranışlarına odaklanmıştır. Bu da fazlasıyla aykırı bir durumdur normal hayattaki insanlara göre. Roman ilerledikçe sevdiğim karakter bambaşka birisi oldu gözümde. Bu kadar olamaz derken sanki karakter insancıl duygularını bırakıp tamamen bir makineye dönüştü. Bu beni karakterden tamamen soğuttu. Sanki bir bilgisayarı okurcasına okudum romanı. Karakter için kitap ilerledikçe her şey artık sadece belirli formüllere dönüştü. Ölüme bakış açısı bu kadar kayıtsız olmamalıydı. Sadece ölüm de değil. Sevgiyi, aşkı, nefreti, herhangi bir insana ait duyguya basitçe alışkanlık- demesi, bencilce yapılan her davranışa mantıklı bir sebep bulması ve en önemlisi annesinin cenazesinde ilgilenmesi daha doğrusu hissetmesi gerek tek şey annesini kaybetmesi ya da ölüm- olması gerekirken karakter bizimle dalga geçer gibi küçük ayrıntılara takılması insanı gerçekten şaşırtıyor. Artık bu noktadan sonra insan yerine makine ya da bilgisayar demek çok da yanlış olmaz. Sonuçta her insan kendi içince umursamazdır ya da bir şeylere önem vermez fakat bu karakter kadar abartılan bir insanla belki de yaşım gereği karşılaşmadım. Sırf bu sebepler yüzünden kitabın sayfasını her çevirdiğim de bir o kadar da karakterden uzaklaştım. Asıl olay ilk başta da dediğim gibi, yazarın felsefesini anlamak için gerçekten en derinlere inmek gerekiyor. Sonuçta yazar her şeyin bu kadar anlamsız ve boş olduğunu düşünseydi böyle bir şaheser ortaya çıkarmazdı. Aslında yazar da eleştirmektedir böyle insanları. Her şeyin bir anlamı olduğunu savunur bizim gibi. Bu yüzden de Yabancı gerek üslup gerek farklı karakteri ile hayatı sorgulamamızı ve yaşama dair düşüncelerimizi sorgulamamızı sağlar. Roman her ne kadar kısa gözükse de içinde sevgi, saçmalık, absürd ve hayata dair bir çok kavramlara değiniyor. Aslında bu cümleyi başta vermem gerekirdi ama yazar bunu zaten yapmış. Yazarın giriş cümlesiyle yaptığı vurguyu ben son cümleyle kapatmak istiyorum. Çünkü bence sırf bu cümlesi için bile okunmalı böyle farklı bakış açısına sahip kitaplar. -'Anam ölmüş bugün. Belki de dün, bilmiyorum.'-