ÖZGÜRLÜK YANILGISI

Gerçekten ne kadar özgürüz? Özgürlük sadece düşüncelerini ifade edebilmek, istediğin saatte istediğin yerde bulunabilmek ya da '' ben özgürüm'' diyebilmek midir? Mesela Türkiye'yi ele alalım. Kaç insan bedeni üzerinde hakları bulunduğunu meydanlarda bağırabilir; korkmadan, çekinmeden ve kimseden gücenmeden. Kaç kişi bedeni üzerinde değişiklikler yapmak istediğini söylerse aynı muameleyi görür çevresinden? Bir erkek çıksa ve şunları söylese '' ben kıvrımlı bir vücut yapısına sahip olmak istiyorum.'' Kaçımız gülmeden alay etmeden hatta kimi zaman ''öldürmeden'' karşılık veririz bu isteğine? Halbuki erkeklerin ''özgürlükleri'' yeterli ve kadınlara kıyasla adaletsiz olduğu kabul ediliyorken. İşte bu noktada kendini özgür zanneden birçok insanın üstündeki görünmez zincirler ortaya çıkıyor. İstediği kadar ''ben özgürüm'' dese de bir insan, bazen kurduğu tek bir cümle toplumun üzerine yerleşmiş olan tabuların ve basmakalıp düşüncelerin ortaya çıkmasına yol açıyor. Ve o zamana kadar kendini özgür sanan insan, bir anda herkesten soyutlanmış hale geliyor. Artık yaptığı her hareketi tek başına yapmak, söylediği her sözü kendi içine söylemek zorunda kalıyor. En acı verici olansa bunları ''zorunda'' olarak yapıyor. Eğer bu zorunluluğu kabul etmek istemezse, etmediği için bin pişman hale getirilene kadar harcanıyor. Annesi, babası, teyzesi, halası, eniştesi hatta çok uzaklardaki bir tanıdığı daha sonra arkadaşları ve en son sokakta onun hayatı hakkında tek bildiği şey onun dış görüntüsü olan insanlar hiç üzülmeden harcıyor onu. Üstelik harcadıkları için haz alıyor ve bunu aralarında dalga konusu olarak kullanıyor. Ailesi artık o yokmuş gibi ölse daha iyi olurmuş gibi davranmaya başlıyor. Bu muameleyi sadece ''özgür olmak istediği için'' görüyor. Kimi zaman biraz daha şanslı insanlar oluyor, elbette. Ancak kesinlikle tamamen özgür değil. Mesela, The Danish Girl'in Einar'ı zamanla erkek bedeninde bir kadın ruhu taşıdığını anlıyor ve artık Lili olmak istiyor. Bu süreçte en büyük destekçisi ve aynı zamanda da en büyük düşmanı eşi Gerda oluyor. Tıpkı Gerda gibi çoğu insan bu seçimin ''keyfi'' değil de ''doğal'' olduğunu, aslında insanların bunu her zaman içinde yaşadığını kabul edemiyor. Bu yüzden, yanlarında destekçi bulsalar bile bir noktadan sonra destekçileri de onlara sırtların çeviriyor. Zaten yanlarındaki insanlar dışında bir çok insan onlara düşman olmayı seçiyor. Özellikle sokakta yürürken herhangi bir trans, lezbiyen ya da gay birey gören insanların davranışları, bakışları ve hareketleri bir anda değişiyor. Kimisi herkesin duyabileceği bir şekilde sözlü tacize kalkışırken kimisi bunun da ötesine giderek şiddete hatta cinayete başvuruyor. Ne yazık ki çoğu zaman sözlü tacizleri gerçekleştirenlerin dilleri ya da şiddete başvuranların kanlı elleri değil, biyolojik özellikleri üzerine söz sahibi olmak isteyen bireylerin hareketleri yargılanıyor. Kim bilir, belki bugün öldüresiye dövülen belki öldürülen ya da kimsenin duymak istemeyeceği sözler işiten bu insan, bir zamanlar oldukça özgürdü. Toplumun tabularını ve yerleşmiş düşüncelerini açığa çıkarmadan önce herkes onun da kendi fikirleri olabileceğini savunurdu. Ne zaman ki kendini ''olmak istediği kişi gibi'' ifade etti, işte orada işler bir anda değişti. O artık toplumun ve yakınlarının gözünde işe yaramaz, sıra dışı, hastalıklı ya da hiç kimseydi. Halbuki ''o'' hala kendisiydi, değişen tek şey dış görünüşü, tek suçuysa ''özgür'' olmak istemekti. İşte bu yüzden kim ne derse desin ve neye inanırsa inansın bizler özgür değil; belirlenmiş kalıpların içerisinde, belirli bir limitte söz ve hareket hakkına sahip olabilen canlılarız.