"Var"dan "Yok"a Bir Kaçış

Sizden 3 isteğim var: Kalem, kağıt ve bir silgi. Kalemi elinize alın ve kağıda bir çizik atın. Şimdi de silin, silmeye çalışın daha doğrusu. Ne kadar silmeye çalışırsanız çalışın, çiziğin izi kaldı değil mi? Anlık bir olayla "var ettiğiniz" çizgiyi, bir anda "yok edemediniz". Sildiğiniz andaki çizgi, varettiğiniz andakiyle aynı değil ama yok da olmadı. Çünkü varoluş ve yok oluş arasındaki çizgi, hayat ve ölüm arasındaki kadar ince değil bence. Anlatmak istediğim de tam olarak bu. Hayat, var oluş ile başlıyor. Ancak ölmeden de yok olabilir insan. Belki de ölür, ama yok olmaz. Adı yaşar, anıları, yaptıkları izleri... Ölüm bir son değil kaçış olabilir. İnsan ölmeden tattıysa yok olmanın acısını, hevesle bekler kaçış gününü. "Ben mi onu öldürdüm yoksa o mu beni öldürdü?"1 diye sordu Walpurg2, kendi kendine. Belli ki bir ölüm vardı ortada. Bir, belki birden çok. Bilmiyorum ama sanırım, öncelikle ölümün ne olduğunu anlamak lazım. Bazı kelimeler her gün kullanılınca yüzeyselleşiyor çünkü. Bir şeyi sık sık duymak, alışkanlık kazandırıyor insana, normalleşiyor en uçlar bile. En iyi bildiğimizi sandığımız şeyler konusunda, aslında hiçbir fikrimiz olmayabiliyor. Ölüm de böyle bir kelime işte. Walpurg'un kağıt kadar ince ve keskin sorusu ile "ölüm"ün derinine daldım ve yüzdüm. Anlamını bulana kadar yüzdüm, zihnime değen her soru, koca bir dalga misali çarptı suratıma. "Ölüm". Söylemesi kolay, duyulması alışıldık. Sessiz bir gidiş, kalanlara haykırışlar. Sadece kalp atışlarının sessizliğinde mi duyuluyor ölüm? Yoksa kalbin insanın göğsüne batar gibi atması da ölüm sayılır mı? Son nefes verildiğinde mi başlıyor? Yoksa her nefes aldığında, bir daha, bir daha ve bir daha öldüğünü hissedebilir mi insan? Evet midir ölüm? Hayır mı? Gözlerini son kez kapattığında gördüğü beyaz ışık mı, yoksa insanlığın kapkara dünyası mı? Fiziksel midir ölüm , biyolojik mi, sosyolojik mi? Belki de psikolojiktir. Kısacası 1 The Mad Man and The Nun. Stanislaw Ignacy Witkiewicz. Yön. Daniel Irrızary. Oy. Naz Göktan, 2 Walpurg, The Mad Man and The Nun adlı oyunun ana karakteri. İşlediği cinayetten sonra yıllarını akıl hastanesinde geçiren bir şair. sadece öldüğünde mi ölür insan? Yaşayarak ölemez mi? Bilmiyorum, ne bu sorulara cevabım ne de ölüme bir tanımım var. Bir gece düşünün. Kap karanlık bir gece. Issız. Şimdi bir ateş koyun ortasına. Ateş bile değil hatta, küçük bir kıvılcım. Nasıl aydınlandı her yer? Basit minik bir kıvılcım, nasıl da boyundan büyük yerleri aydınlığa çıkardı değil mi? Bazı sorular da böyle işte. Görünüşte basittir, küçüktür. Birine özel sanılır, aslında herkese sorulur. Ölümün bana çağrıştırdığı, ölmekle, öldürmekle ilgili sorduğum sorular da bana, sana, bize, herkese soruldu... "Benim ölümle de öldürmekle de alakam yok" deme. Ölüm bir metafor. İnsanın her hareketini başta kendisine yaptığını gösteren bir metafor. Kırmış ya da kırılmış, akıl ve vicdan sahibi her bireye soruyorum o yüzden bu soruları. Nasıl cinayetin arkasında bıraktığı acıyla ve vicdan azabıyla bir kere öldürüp bin kere ölüyorsa insan, yaşamın küçük detaylarında da böyle. Üzdün mü? Ağlayacaksın. Güldürdün mü? Kahkahalara boğulacaksın. Kırdın mı? Paramparça olacaksın. Işık mı yaktın? Güneşi göreceksin. Hatırladın mı? Unutulmayacaksın. Ne yaptıysan ya bir fazlası ya bin fazlası. Zarar verebilirsin, öldürebilirsin sen de, ama delirirsin. Yalnız kalırsın. Yalnız kalırsan daha çok delirirsin. Hayır, karamsar falan değilim ben. Moralini bozmaya da çalışmıyorum. Gerçek bu, çünkü var oluşu gereği yalnız olamaz insanlar. Gruplarda, topluluklarda bulunurlarsa ancak "yaşarlar", gelişirler. Ne yazık ki bu yaşam ne sonsuz, ne de kusursuz. Yaratılış, var oluş... Yaratıldık, varız. Kaosa sürükleniyoruz. 3 Her insanın bir kırılma noktası var. Kırılma, ve uzaklaşma, parçalanma. İnsanlıklan ve insanlardan. Uzaklaşma. Var oluşunun, yok oluşa dönüşmeye başladığı bir nokta. Kimsenin geçmek istemeyeceği bir nokta, en azından ben, istemem. Bu noktadan sonrası ne mi? Delilik. Bağırışlar, fısıltılar, kahkahalar, ağlamalar , sıçrayışlar v e düşüşler. Çelişkiler yani, arka arkaya gelen zıtlıklar. Bahsettiğim kırılma noktasından sonrası; adım adım yok oluş. 2 3 Cebeci, Revna. Yokoluş. 2017. Duvarlara çarpa çarpa ilerliyoruz. Yaralanarak. İlerliyoruz. Hep içe, içeriye kanıyor yaralar. Kimse görmüyor. 4 Herkes duysun diye bağırırken, bir anda kimse duymasın diye fısıldamak. Kahkahaların ince bir geçişle göz yaşlarınla dönüşmesi. En yükseğe sıçramaya çalışırken, en derine düşmek. Kafa karışıklıkların eylemlere yansıyışı bir açıdan. Kördüğüm olmuş iç dünyanın açığa çıkışı. Sürükleniyorum. Bu zıtlıklardan, karışıklıklardan seke seke sürükleniyorum. Sürüklenişim, hem en uzağımda, hem de en yakınımda bulunan yere kadar sürdü, ve durdu. Kendi iç dünyama döndüm ve orada kalakaldım. Geldiğim bu yer her şeyin kaynaklandığı, aynı zamanda sonuçlandığı yer. Bir insanı anlamlı kılan da tam olarak burası. İçimizdeki her damla, okyanus olarak çıkacak karşımıza. Tek kelime, uçsuz bucaksız bir sohbete dönüşecek. Dediğim gibi, insan ne verirse, fazlasını görecek. Bu yüzden sonsuz evrendeki küçük izler olan biz insanlar, güzellikler bırakmalıyız ki arkamızda, güzel günler görelim. İnsan önce kendisini sonra etrafındakileri tanımayı ve anlamayı başarabilsin ki, zevke dönüşsün nefes alış-verişi. Aksi takdirde tüm hayat bir kaçış, kaçamayış olarak geçecek... Şimdi, elinize yalnızca bir kağıt ve bir kalem alın. Yazın bu kez, varlığınızı sonsuza dönüştürecek, sizi yok olmaktan koruyacak sihirli sözcükler yazın... 4 3 Cebeci, Revna. Yokoluş. 2017.