ÖNÜMÜZDE SONSUZLUK VAR.''

Bilgelik ve alçakgönüllülüğün farklı rayihalarını damaklarınızda hissedebilmek için bir tutam erdemlilik filizini Mevlana'dan, arada sırada dişlerinizin arasına sıkışınca tanrıya isyan ettiren birkaç sivri zeka taneciğini Nietzsche'den alıp aynı kapta harmanlarsanız ve son olarak da bunları, Fuzuli'nin aşk kırmızısı şarabıyla pişirirseniz ortaya yüzyıllar boyu sürecek emsalsiz bir ziyafet çıkacaktır: Ömer Hayyam Rubaileri. ''Yeryüzünü gül bahçesine çevirmekten Daha güzeldir bir insanı sevindirmen. Bin kulu azat edenden daha büyüktür Bir hür insanı iyilikle kul edebilen.'' Ziyafete başlarken göze çarpan şeylerden biri Hayyam'ın birçok rubaisinde erdemi, bilgelikten ziyade alçakgönüllülük ve yoksulluk esaslarına dayandırmış olması. Her ne kadar bazı rubailerinde ilmi veya dini hatmetmiş insanlara acımasızca yergilerde bulunsa da temelde vurguladığı düşünce, çok bilmenin mutluluğa olan faydasının hiç bilmemenin mutluluğa olan faydasından az olmasıdır. Tarih boyunca yüzlerce bilim insanının, alimin ve sofunun ilim ve din alemlerinin karanlığına sadece azrailin izni süresince ışık tutabildiklerini, karanlığı yok edemeyip kendi masallarını anlattıktan sonra karanlığa karışıp yok olduklarını savunuyor. Aslında bir bakıma da öyle sayılmaz mı? Bilim dünyasına en çok katkıda bulunanlardan ve bilim dünyasında en çok tanınanlardan birisi olarak Einstein'ı ele alırsak onun, hayatımızı değiştiren hatta neredeyse tüm hayatımızı buluşlarının üstüne kurduran biri olduğu gerçeğini inkar edemeyiz fakat aynı zamanda Einstein'dan sonra bilimdeki tüm bilinmeyenlerin netliğe kavuştuğunu da savunamayız değil mi? Ya da Hz. İsa ve Hz. Muhammet'ten sonra bile bu kadar dini kargaşanın yaşanması ve karanlıkta kalmış sırların açıklanamaması yine Hayyam'ın hanesine bir puan kazandırıyor. Kim bilir belki de Albert Camus bile bu konuda Hayyam'dan etkilenmiştir. İşin ilginç tarafıysa Ömer Hayyam sadece bir şair değil, aynı zamanda son derece başarılı bir matematikçi ve astronomdu. Hem de, bizim lise zamanımızda hocalara göre hayatımızı kolaylaştıran fakat bize göre ezberlenmesi gereken ve ''kesin sınavda çıkar'' gözüyle görülen Binom Açılımı'nı kullanan ilk bilim insanıdır. Belki o da bunun gereksizliğinin farkına varmıştır ve sonra sanata yönelip böyle bir görüşü savunmuştur. Kimi kandırıyorum, o formül sekiz yüz yıl sonra bile hala kullanılmaya devam ediyor. Hem bilim insanı hem şair hem aşık hem hümanist... '' Var mı dünyada günah işlemeyen, söyle! Yaşanır mı hiç günah işlemeden söyle; Bana kötü deyip kötülük edeceksen, Yüce Tanrı, ne farkın kalır benden, söyle.'' Bana göre ziyafetin en dikkat çekici ve etkileyici kısmı burası. Cennet cehennemin varlığına inanmamak ama tanrının varlığını da inkar etmemek, günahlara pek itibar etmemek ama dinin kıyısından bir yerden yolun ötesini görebilmek... Okurken insanı zaman zaman ''gerçekten çok mantıklı ya, hiç böyle düşünmemiştim'' veya ''böyle düşünen tek ben değilmişim işte'' gibi düşüncelere gark eden ve tanrıyı kendi içinde tekrar sorgulatan sivri zeka tanecikleri adeta. Hayyam, yıllardır süregelen dini tabuları rubaileriyle yıkabilmiş ve bunu hiçbir baskı altında kalmadan tamamen saf bilgisiyle başarmış, düşünme boyutunun sınırlarını cesurca ve umarsızca aşıp yolundan saptırılmaya çalışılmışsa da davasına sadık kalmış bir deha. Evet deha, çünkü bunu 1000'li yılların ortasında Selçuklular zamanında ve İran sınırları içinde üretip savunabilmiş. Fakat tüm bu ürün, maalesef ki Hayyam'ın yanlış anlaşılmasındaki ya da hiç anlaşılamamasındaki en büyük etken oldu müslüman dünyası içinde. Din karşıtı, zındık olarak nitelendirildi ve hala birçok kesim tarafından da öyle görülüyor. Hatta öyle ki, dünya genelinde bir üne ve saygıya sahip, birçok başarıya imza atan piyanistlerimiz bile yüz yıllar sonra, sözde özgür ülkemizde, Hayyam'ın bir dörtlüğünü sosyal medyada paylaştı diye hapis cezasına çarptırılmaya çalışılıyor. Aslında tahmin edeceğiniz gibi Hayyam bunun da altında kalmıyor, rubaileriyle ağzınızı açık bırakacak nüktelikte cevaplar veriyor çünkü o da biliyor müslümanım deyip sakal bırakıp camiye gitmekle müslüman olunmadığını. O da biliyor, tanrı da... '' Cennette huriler varmış, kara gözlü; İçkinin de ordaymış en güzeli. Desene biz çoktan cennetlik olmuşuz: Bak, bir yanda şarap, bir yanda sevgili.'' Elbette böylesine bir ziyafet şarapsız düşünülemez değil mi? Hayyam deyince akla gelen ilk özelliğidir zaten şarap. Sevgilisine duyduğu sevgiyi, yeryüzünde sadece şaraba duyuyor. Hatta şarabı sevgilisi olarak gördüğü bile oluyor. Yine maalesef ki bu durum onun adını ayyaşa çıkartmış, hakkındaki iddiaları körüklemiştir. Yine de aşk ve şarap sonuçta bu. Hangi kadın istemez ki bu ikiliyi hayatında? Hangi erkek düşlemez ki bir yanında sevgiliyi bir yanında şarabı? Şarap üzerinden, aşkını da tanrıya olan isyanını da dile getirebilmeyi başarmış Hayyam. Şarap onun en büyük silahı gibi, ilham kaynağı gibi, yaşama sebebi hatta yaşamın anlamı gibi. Üç şiirinin en az ikisinde şarabın o mayhoş tadını hissediyorsunuz. O kan kırmızısına kapılıp aklınız uyuşana kadar tatmak istiyorsunuz şiirleri okurken. Aslında biz erkeklerin kabul etmesi gerek ki şaraba bir teşekkür borçluyuz, bize Ömer Hayyam'ı verdiği için. Bize Ömer Hayyam'ı verip sevgiliye duyduğumuz özlemi ve sevgiyi sadece bir dörtlüğe sığdırabildiği için, o dörtlüklerle ne ilişkiler kurtardığı için... '' Sevgili, seninle ben pergel gibiyiz: İki başımız var, bir tek bedenimiz. Ne kadar dönersem döneyim çevrende: Er geç baş başa verecek değil miyiz?'' Son olarak şunu özellikle belirtmek istiyorum: Eğer, Ömer Hayyam'ı okumadıysanız lütfen kulaktan dolma bilgilerle önyargılı yaklaşmayın rubailerine. Pir Sultan Abdal'ı sehpaya çıkarır gibi, Hallac-ı Mansur'un derisini canlı canlı yüzer gibi hüküm vermeyin dizelerine. Kendinize sadece iki şiir hakkı tanıyın. Rastgele seçin şiirleri ve okuyup otuz saniye boyunca anlatılanı düşünün. Ömer Hayyam'ı yaşamak veya kabul etmek zorunda değilsiniz ama en azından sevgiliye dokunurken şarabın tadını almayı deneyebilirsiniz. Rubailer bir kez dilinize temas ettiğinde ziyafetin en azından sevdiğiniz bir kısmını bulacağınızdan eminim. Afiyet olsun. ''Biz gerçekten bir kukla sahnesindeyiz: Kuklacı Felek usta, kuklalar da biz. Oyuna çıkıyoruz birer ikişer; Bitti mi oyun, sandıktayız hepimiz'' NOT: Rubaileri, Sabahattin Ali'nin veya Hasan Ali Yücel'in çevirisinden okuduğunuza dikkat edin çünkü ne yazık ki internetteki yüzlerce rubai, kaynak belirtilmeden Ömer Hayyam'a mal edilmeye çalışılmıştır.