APARTMAN BOŞLUĞU

Aslı Akarsakarya'nın etkileyici romanı "İçeride Kalanlar"; "dün" , "bugün" ve "yarın" şeklinde kurgulanarak okuyucuyu "zaman" kargaşasından kurtarıyor. Aynı zamanda tüm olayların bir apartmanın içerisinde geçiyor olması ve tek mekanın bu apartmanın daireleri olması bir romanın önemli ayaklarından birini oluşturan "mekan" unsurunu da sabit kılıyor. Romanda beğendiğim diğer bir husus kitapta tüm olayların gidişatına, duygu durumlarına ve içsel çıkarımlara uygun renk, koku, ses ve doku imgeleri verilmiş olmasıdır. Duyu organları hareketlendirilen okuyucu, romanı daha çok "hissederek" okuyor. Daha önce okuduğum romanlara kıyasla duyu organlarının bu denli etkileyici bir şekilde kullanılmış olması bana eşsiz bir edebiyat deneyimi yaşattı diyebilirim. Tüm roman "kar" izleği etrafında dönüyor; karın rengi, soğukluğu ve kokusuzluğu kullanılarak "ideal dünya" çiziliyor. Öyle ki kitabın "dün" bölümünde kara duyulan özlem, karın yarattığı sakin atmosfer ve yarattığı sessiz hava betimleniyor. Aynı zamanda kitapta zıtlıklara sıkça yer verilerek anlam güçlendiriliyor. Örneğin; morg, cenaze aracı, evin karanlık köşesinde ölüme terk edilmiş bitkiler, soluğu enseden çekilmeyen bir katil gibi sıkça ölümü çağrıştıran söz öbekleri kullanılırken diğer yandan "kar" izleği bolca tekrarlanarak saflık, temizlik ve yeni bir yaşama başlama isteği sunuluyor. "Koku" romanda anlatımı güçlendirmek için kullanılan bir diğer unsur. Yaşanan olayların yarattığı duygu durumlarına uygun kokulara yer verilerek okuyucu bu duygu durumunun içine sokuluyor. İstenmeyen ve korkulan bir hamileliğin anlatılması sırasında hamilelik testinin deterjan kutusuna saklanmış olması yine anlatılmaya çalışılan zıtlığı hissederek okumama yardımcı oldu. Bu sırada "banyonun loş ışığı" da anlatımı güçlendiriyor. Apartmanda yaşanan çarpık olayların anlatımında etrafı pislik götürmesi, etrafta asılı çamaşırlar, dağınık ütü masası gibi söz öbekleri zihnimde karanlık ve karışık bir görüntü uyanmasına sebep oldu. "Bugün" kısmında artık istenen ve özlenen kar yağıyor, apartman metrelerce kar altında kalıyor ve dairelerinde birbirinden habersiz yaşayan insanlar birbiriyle tanışmak, konuşmak, paylaşımda bulunmak zorunda kalıyor. Bu bölüm beni en çok heyecanlandıran, ilgimi celbeden ve bence romanın yükseliş yaptığı kısım. Dışarıda yağan karın saflığına zıt olarak apartmanın içi kötülük, yozlaşma ve çarpık ilişkilerle dolu. Kanımca bu ilişkiler duyu organlarının gerçekçiliği vasıtasıyla ustaca yazıya dökülmüş ve anlam kuvvetlendirilmiş. İlk bölümde duyulan yüksek sesler bu bölümde kahramanların yastığı yüzlerine iyice basarak kendilerini dış dünyadan soyutlama isteklerini arttırıyor. " Ne karanlık bugün hava, evde hiç ışık yok" , "Dünya şeffaftı o gün, belli. Renkler yok, çizgiler yok" gibi renk ve ışık unsurları öne çıkarılmış. Bu bölümde kullanılan "koku" ilk bölümden farklı olarak daha keskin ve güçlü çizgilerle betimlenmiş. Yaşanan duygu durumu değişimlerinde, olumsuz ve ağır hava yaratılmaya çalışırken soğan ve sidik kokulu apartman, turşu benzeri sarımsak aromalı bir surat, tükenen yeşil boya yüzünden bitmeyecek tablo gibi anlatımlar apartmanın içerisinde yaşıyormuşum hissine kapılmama neden oldu. Romana dair hoşuma giden ve farklı gelen bir diğer unsur ise duygu durumlarına şarkıların eşlik ediyor olması. "Bir Garip Kederdeyim", "Elveda Meyhaneci", "Allah'ım Bu Nasıl Şey Sarhoş Olamıyorum", Kimseye Etmem Şikayet", "Ağlarım Ben Halime" gibi şarkı sözleri romanın farklı kısımlarına serpiştirilerek bana hoş bir deneyim yaşattı ve o karanlık duyguların arasında bir gülümseme yarattı. Kanımca farklı dairelerdeki farklı insanların hayatına ancak bu kadar güzel dokunulabilirdi. Birbirinden farklı hayatlar ortak bir potada eritiliyor: ölüm. Tüm karakterler içinde ölüm olmayan hiçbir konuya ilgi duyamıyor ya da tüm konular en sonunda ölüme getiriliyor. Bu yapılırken koku, ses, ışık başarıyla ilintilendirilerek okuyucu hikayenin içine çekiliyor. "Dünya neresidir? Bu apartmansa, battı" sözcük öbeği kitabın ana fikrini oluşturuyor. Aslı Akarsakarya'nın romanın tümüne hakim olan akıcı ve yalın dili ve sürükleyici anlatım tarzı yazarın diğer romanlarını okumam için beni heveslendirdi.