İyileşmeyen Yaralar

"Zamanla alışacağımı umuyorum..." diyerek başlıyorum cümlelerime, ilk bakışta pek çoğu birbirinin aynıymış gibi görünen sorulara ben de. Kolay değil elbette, biraz eskimiş ancak asla vazgeçilemeyecek bir kol saati gibi tıkır tıkır işleyen düzeninden bir anda vazgeçmek. Öyle ya, en nihayetinde "şehirli" insanlarız, günlük rutinlerimizin değil değişmesi, sekteye uğraması dahi söz konusu olamaz. Aksi, hayatımızda yeri doldurulamayacak boşluklar oluşması demek. Ne var ki bir ömür boyu hangi "sıfat" yahut "ünvan" ile anılacağımızın belirlendiği o çetin yıllar tüm bunlara sünger çekmeye yetiyor da artıyor. Hem "deniz kenarındaki okul" için geride bırakılmamaya değer hiçbir şey; arkadaşlıklar, dostluklar, evler, caddeler, sokaklar yani hiçbir şey kalmıyor. Bir tek, sen nereye gidersen istesen dahi peşini asla ama asla bırakmayacak olan anılarının senden alınmasına kimsenin gücü yetmiyor, o da çoğu kez direnebilmek için yeterli kuvveti sana bahşediyor. Haliyle aksini ihtimal dahilinde düşünmek pek akıl karı görünmüyor. Zaten tüm bu koşuşturmaca, uğraş, çaba da bunun için verilmiyor mu? Adına büyümek dedikleri, her on iki ayın ardından biraz daha başabildiğini söyledikleri, oysa ki güzel olan her şeyin gerçekliğinden biraz daha uzaklaşmak mecburiyetinde bırakıldığın o tuhaf durumdan ötürü. "Büyümek" denilen şeyin; alınan yaş ile değil de yaşanılan acılarla eş zamanlı ilerlediğini bu memlekette sonu hiç gelmeyen, sanki bomboş taş bir avluda duvarlara peşi sıra çarparak yükselen, sessiz çığlığı bir kez olsun işiten herkes tecrübe ediyor bir şekilde. Ne acıdır ki "şanslı" olanlar buna yalnızca tanıklık ederek yüzeysel bir temasla sırasını savabilse de birileri bu durumun öznesi olmaktan kaçamıyor. O zaman da belki de elde edilinecek ünvanlardan ya da kazanılacak sıfatlardan daha kıymetli olanın durduğu yer olduğu gerçeğiyle yüzleşiyor insan. Fark edip ayırdına varabilene bahşedilmiş büyük nimet o yaşlarda, anlaşılacağı üzere. Söylenenlerden ziyade söylenmeyenlerin ağırlığının daha ezici bir yük olabileceği, mezun olduğun okulun, çalıştığın şirketin ya da işgal ettiğin mevkinin gerektiği zaman ağızdan çıkmayan tek bir sözcükle bile nasıl yitip gidebildiğinin farkına varmak sözünü ettiğim. Kim olacağın yahut hayat boyu kim olarak anılacağın sorunun cevabını aramakta daha işlevsel bir pusula vazifesi görüyor. Zaten hali hazırda payına düşen ve çoğunlukla elinden gelebilen yegane şeyin sesini biraz olsun yükseltebilmek olduğu gerçeği yeterince ağır geliyorken bunun bile kimi bedelleri göze almak olduğunu fark ediyorsun. Yaraların gittikçe neden derinleştiğini anlıyor, utancından başını kaldıramaz hale geliyorsun. O utanç gün geçtikçe yerini öfkeye bırakıyor. O öfkenin gücüyse insanın ancak kendine söz geçirmesine yetiyor. Henüz yüzünü dahi görmeden, yalnızca listedeki adını okuduğum anda güçlü biriyle karşılaşacağımı biliyordum. "Arat". İleri "dostum Arat" olarak adını zikredeceğim Arat. Öyle ya, adı gibi olmalıydı. Fiziksel olarak değil belki ama rüzgar ne kadar şiddetli eserse essin gücü onu durduğu yerden oynatmaya yetmemeliydi. Ki rüzgar da hayat boyu onun için hep var gücüyle esmişti. Bir kırgınlık vardı sesinde. Yalansız bir sesti. Tereddüt etmeden, ağzından çıkmaya hazırlanan kelimeler yıllar öncesinden belirlenmişçesine çıkıp hayat buluyordu ama bir kırgınlık vardı sesinde. Kendinden, geçmişinden, anılarından ne kadar emin olursa olsun ömrü sanki birilerini ikna etmeye çabalamakla geçmişti. Ne var ki derdi birilerini söylediklerine inandırmak değil, yalnızca görmezden gelinmemekti. Yorgunluğu da kırgınlığı da bundandı. Bir 19 Ocak sabahı bana"Varlığımızı değil yokluğumuzu ispat etmeye çalışmak ağırıma gidiyor, bazı yaralar bu sebeple iyileşmiyor." diyerek açtığı yarada olduğu gibi; kimi kesikler tek elle bastırılarak değil, ancak bir dost elinin de bastırmasıyla iyileşebiliyordu. Michael Haneke'nin bizleri "huzursuz" eden Cache'si; geçmişimize, toplumsal belleğimize, suçlamalarımıza yakın gözlüğümüzü burnumuzun ucuna iterek tekrardan gözden geçirebilmemiz için bir fırsat sunuyor, bunun hatırlatmasını yapıyor. Georges'un lmde uyku hapları yutarak daldığı uykunun yerine, başımızı yastığa huzurla koyabilme seçeneğinin bazı yaraların iyileşmesini saklayarak ya da zamanla geçeceğini umarak değil ancak diyalog ile mümkün olabileceğinin altını çiziyor. Dostum Arat için, elinde mikrofon Halaskargazi Caddesi'nde var gücüyle derdini haykırmaya çabalayan bir diğer Arat için, benim için, annem için, babam için, bizim için. Belki de en çok bizim için, bizden sonrakiler için.