Sevgi ve Yalnızlık Paylaşımı

Beş yıl önceydi, Kızılay'daki ikinci el kitapçıları yeni keşfetmiş, saatlerimi burada harcar olmuştum. Alemdağ'da Var Bir Yılan'ı, 1996 baskısını görür görmez hissettiğim bir çekimle aldığımı hatırlıyorum. Sonra, nasıl oldu bilmem, ben bu kitabı kaybetmişim. Eski eşyaları ortaya döktüğüm bir yaz gününde tekrar kavuştuk. Kaç kez okudum, bilmiyorum ama sığınılacak bir limandır kendisi benim için. Ne zaman üzüntü sınırımı aşsam bu sevgili kitabımı alırım elime ve başını sonunu ayırt etmeksizin açar bir sayfasından okurum. Okudukça da beni bunaltmış sıkıntılardan uzaklaşırım. Tam da bu sebeple yaşadığımız dünyadan değilmiş gibi geliyor bana. Panco örneğin, yıldızlardan düşmüş de yazarın kafasına yerleşmiş gibidir. Ceplere sığar, kadınlar sever, tırnaklarını yer. Kim olduğu bir yana, ne olduğuna dair en ufak bir fikir yürütmek mümkün değildir. Hikayelerdeki bütün karakterler aslında yazarı oyalamaktan başka rol üstlenmezken yazar kendi başına kaldığı zamanlarda ise o kadar çok düşünür, o kadar çok konuşur ki gülümsememek imkansızlaşır. Gülümsetmesinin yanı sıra derin derin düşündüren cümleler de barındıran kitap, yeri gelir bütün umutları boşa çıkarır. Yıllar boyu şurada burada duyup da hayran kaldığım, "Yalnızlık dünyayı doldurmuş. Sevmek, bir insanı sevmekle başlar her şey." cümlesinin "Burada her şey bir insanı sevmekle bitiyor." diye sonlandığını görür görmez içime bir hüzün çökmüştü. Aynı zamanda cümleyi böyle eksik söyleyenlere karşı da sinirlenmiştim. Sait Faik'in deniz gibi, gökyüzü gibi kalbi var diye sözlerini kırpıp bozduklarını sanmış, üzülmüştüm. Aranılan şey ille de umuda yönelik bir cümleyse kitaptan, ben derim ki: "Beklersem gelmez ki... Beklemesem gelir mi? Umut vardır. Beklemediğim zaman umut vardır." (Alemdağ'da Var Bir Yılan, s. 45) Yüzyüzeyken Konuşuruz adında yeni sayılabilecek bir müzik grubu var. Bir şarkısında şöyle söylemekte: "Denize kıyısı olmayan insanları hiç sevemedim." Bahsi geçen denize kıyısı olmak sıfatını sahiplenen hep Sait Faik olmuştur gözümde. Gemisine atlayıp gidecek gibi konuşmakta, konuştuğu gibi yazmakta, büyülemekte... Bir yandan da bu deniz seyahatine katılmak çok kolay çünkü okumaya başladığın ortamda kalmak zaten mümkün değil. Zorla söküp içine alıyor öyküler, özellikle de bu kitabında. Dili tatlı, zorlamasız; anattıklarının bir yerine tutunup sonuca ulaşmak da mümkün değil, öye soyut. Hayal dünyasında yüzüyor gibi ve zaman zaman da oldukça kafa karıştırıcı. Sözgelimi, birahanede oturup yıldızları Fotoğraf 1: Ara Güler'in objektifinden Sait düşünürken sana ne benim kafatasımdaki delikten Faik Abaıyanık (100 Yüz, 2014) diyebiliyor. Hani o kadar yoruluruz ki devrelerimiz yanmaya başlar ya, o dönemlerin insanı, yüreğimize bir iskemle çekmiş oturuyor sanki. Kitapta özellikle sevdiğim öykü "Yalnızlığın Yarattığı İnsan" olmalı. Panco ile hayali bir futbol maçının ardından yazar tek başına kalıp bir dakikada binlerce olay kuruyor kafasında. Kavunlardan bahsederken ellerinin büyümesini izliyor, endişeleniyor, kızıyor ve kısacası alakasız durumlara kafa yoran pencere önü anneannelerine dönüşüyor. Benim anneannem de böyledir, 32 yıldır yalnız yaşar ve -öğüt vermediği zamanlarda- çiçekleri ve ilaçlarıyla konuşur, televizyondakilere öfkelenip laf anlatmaya çalışır. Bunun yanında yaşlılar değildir sadece yalnız kalanlar. Hangimiz tek başınalığın zirveye vurduğu dönemlerden geçip karmaşık hislere bürünmemiş yahut ellerimize sinirlenmemişizdir? Sevmeye alışmış insanların kitabıymış: Alemdağ'da Var Bir Yılan. Öte yandan kalabalıklarda da anlaşılmıyor ne demek istediği çünkü insanda cümleleri irdeleme isteği uyandırıyor. Bu nedenle berrak bir zihin istiyor. Bizi istiyor, biz de onu istiyoruz aslına bakarsak. Yalnızlığı öykülerle paylaşmak fikri bile öyle duygusal, öyle heyecan verici ki! Yani Usta kadar çocuksuysa kurnazlığımız, evet biz de biraz duygusalız. İnsanın mantığını önemsizleştiren bu öyküleri okumak bize biraz Sait Faik'e benzeme olanağı tanır, biraz kıyıya çeker belki bizi.