KİMLİK ARAYIŞI

Bir ya da iki ay önce bir arkadaşımın tavsiyesi üzerine "Dannish Girl" ü izledim. Film genel olarak, Einar Wegener adlı erkek bir ressamın hayatının belli bir döneminden sonra ameliyatla kadın oluşunu anlatıyor. Eigner, uzun bir süre içindeki bu isteği bastırmış biri. Küçüklüğünden beri bunun farkında olmasına rağmen, belli nedenlerden dolayı bu isteğini gerçekleştiremiyor. Danimarka'da evli ve saygın bir ressam olarak biliniyor. Filmde beni etkileyen şey, gerçek bir hayat hikayesini anlatıyor oluşunun yanı sıra, birçok insana hitap eden bir konuyu işliyor oluşu. Eigner çoğu insanın cesaret edemediği bir ameliyatı gerçekleştiriyor çünkü kendi kimliğini kadınlara daha yakın buluyor. Dünyada bu sorundan dolayı acı çeken, depresyona giren hatta intihar eden insanlar var. İnsanlar kimlik arayışı içinde. Kendilerine uygun olan kimliği bulmakta güçlük çekiyorlar. Bu durum sadece ameliyatla cinsiyetini değiştirmek isteyen insanlar için geçerli değil. Etrafımızdaki çoğu insan için geçerli bir durum. Şu an olduğumuz kişi aslında olmak istediğimiz kişi mi yoksa kişiliğimizi oluşturan aile ve arkadaş baskısı gibi başka faktörler de mi var? Çevresel faktörler kişiliğimizin oluşumunda çok önemli bir etken. Ailelerinin beklentilerini karşılamak istemeyen insanlar genelde toplum içerisinde "aykırı" olarak adlandırılıyor. Aileler çocuklarından doktor ya da avukat olmasını beklerken çocuklar başka bir seçim yaptığında aile içinde çatışmalar gerçekleşiyor. Aslında tam olarak kendimiz gibi davranamıyoruz. Hareketlerimizi kısıtlayan şeyler her dönemde karşımıza çıkıyor. Bu durum, kendi kişiliğimizi bulamamamıza ve bu yüzden mutsuz olmamıza neden oluyor. Başka insanların beklentilerine ve isteklerine göre yaşıyoruz hayatımızı. Bu insanlara karşı çıkmak da kolay olmuyor maalesef. İnsanlar başka insanların hayatlarıyla o kadar ilgili ki onlar adına karar bile verebilecek hakkı kendilerinde buluyorlar. Bunun engellenmesi de tüm toplumun yapısının değiştirilmesi demek. Türkiye'de küçük bir köyü düşünelim. Bu köydeki herhangi bir ailenin çocuğunun "ben müzisyen olmak istiyorum" demesi ve bu isteğini ailesine kabul ettirebilmesi pek mümkün değil. Peki neden? Neden başkalarının ne istediğini önemsemeden kendi isteklerimizi onlar üzerinde gerçekleştirmeye çalışıyoruz? Bu durum aslında hiç de hafife alınacak bir sorun değil çünkü kişiliğimizi belirleyecek, hayatımızın gidişatına yön verecek kadar büyük bir etkiye sahip. İnsanların istekleri, bize zarar vermeyecek ölçüdeyse, ne olursa olsun eleştirmeden kabul etmeliyiz çünkü hayat bizim hayatımız değil. Aileler de çocuklarını kendi istekleri doğrultusunda değil, çocukların istekleri ve yetenekleri doğrultusunda yönlendirmeliler. Bunu yapmak da eğitimsiz ve cahil bir toplumda mümkün değil. Bu yüzden o toplumun insanları hayatları boyunca başkalarının beklentileri içinde yaşamaya mahkum ne yazık ki. Eigner bu açıdan şanslı bir insan çünkü karısı ve çevresindekiler tarafından destek görüyor. Karısı için çok üzücü bir durum olmasına rağmen ona destek veriyor. Eigner erkek olarak yaşamaya devam etse belki de çok mutsuz olacaktı. Gerçek kimliğini bulabildiği için mutlu. Bunu yapmak isteyen ama yapamayan onlarca insan ise mutsuz. İstekleri doğrultusunda yaşayamıyorlar. Yaşasalar bile toplum baskısı yüzünden rahatça hareket edemiyorlar. İçlerinden geldiği gibi davranabilmeli insanlar. Toplum da onları oldukları gibi kabul edebilmeli. Başkasının hayatı bizi ilgilendirmemeli zaten. "Normal insan" algısı oluşturmuş insanlar kafasında. Aile kurmak isteyen, iyi bir işe sahip olmalı bu "normal insan". Bu normal insan tanımına uymayan insanları da eleştiriyorlar mesela evlenmek istemeyen, iyi bir kariyere sahip olmak isteyen kadınlar. Bunu yapmak isteyen bir erkek olsa belki o kadar da eleştirilmez ama neden kadın olunca bu kadını "aykırı" olarak nitelendiriyoruz? Eleştirileri burada kesebiliriz ama insanlar başkalarının hayatlarıyla o kadar ilgili ki yapmak istemiyorlar maalesef. Aslınur İnalcı