12 YILLIK ESARET

Siyah veya beyaz fark eder mi? İşte bu soru çok önemli. Sorunun devamını bir başka soruyla getirebiliriz; Dünyadaki bütün insanlar din, dil, ırk, ten rengi gözetilmeksizin eşit değil midir? Bu soruya hayır cevabını verenler elbette ki olacaktır fakat bu kişileri insan kategorisine sokmak yanlış olur. Hiçbir insan bir başkasından üstün değildir. Hele ki ten rengi buna asla sebep olamaz. Ben bunu yapabilirim. Neden? Çünkü ben Beyazım sense Siyah! Ben senden üstünüm. Neden? Çünkü sen zencinin tekisin! İşte bu. Zenci kelimesi. Günümüzde ırkçı diye adlandırılmamıza sebep olabilecek söz. Siyahi deriz biz. Yukarıdaki diyaloglar ise tamamen geri zihniyetli insanların kendilerini üst tabakada görmesiyle oluşacak diyaloglardır. Gelelim kölelik meselesine... Yukarıdaki kafa yapısına sahip insanlar bu sistemi haklı görmüşlerdir ve işte esaret dediğimiz olay da tam burada başlar. Duygularımızın, düşüncelerimizin esiri olabiliriz, kendimizi çıkmazda hissettiğimiz anlar olabilir fakat bu tarz bir esaretten bahsetmiyorum ben. Hani insanın iradesi haksızca elinden alınır ve özgürlüğü tamamen bir başkasının eline geçer ya! İşte, söz konusu olan bu tarz bir esaret. Kimilerine göre kölelik demek sorumluluk yok demektir. Yaptığın veya yapacağın hiçbir şeyden sen sorumlu değilsindir çünkü sana bunları yaptıran bir patronun vardır. Böylece hiçbir şeyden sorumlu tutulamaz, suçluluk duymazsın çünkü bunları sen yapmamışsındır aslında. İraden, özgürlüğün yoktur. Nasıl yapacaksın ki? Fakat işin asıl yüzü öyle değildir. Hayat dediğimiz zaten yanlışlar ve doğrular bütünü değil midir? Biz o yanlışları yaptıkça öğrenir, güçleniriz. Kendi irademizle yaptığımız şeyler bizi ileriye götürür, bir başkasının himayesi altında yaptıklarımız değil. Kendimi Solomon yerine koyuyorum ve başta tamamen özgür ve başarılı olan bir adamın sırf ten rengi yüzünden köle olarak satıldığı gerçeği bana acı veriyor. Şimdi sokağa çıksam ve etrafıma şöyle bir bakınsam, belki de Solomon gibi onlarca insan göreceğim. Bileklerinde pranga olmayacak belki ama beyinlerindeki onlara yetecek. İçlerinde yaşadıkları o hapis hissi prangaların yerini rahatça tutacak. Sonra kafamı çevireceğim ve bir başka grupla karşılaşacağım. Kendilerini yanlarındaki insanlardan üstün gören ve üst tabakada olduklarını düşündükleri için o insanlara acıyarak veya aşağılayarak bakan onca insanla... Acı ama gerçek dediklerimiz işte tam olarak bunlar. Toplasak hepimiz iskelet ve kaslardan oluşmuşken bu ayrımcılık da neyin nesi? Nedenlerin tatmin etmediği bir dünyada kafamızda bir dolu soruyla yaşıyoruz resmen. Kim olduğumuz veya nasıl biri olduğumuz sadece dışarıdan bakmakla anlaşılacak şeyler değildir. Bizi biz yapan, insan yapan karakterimizdir. Tenimiz ya da nereden geldiğimiz ise önemi olmayan küçük detaylardır sadece. Bazen öyle anlar gelir ki tam başarıya ulaştık, iyi bir kariyerimiz ve gücümüz var derken hayat darbesini vurur ve kendimizi bir anda hiç beklemediğimiz bir konumda buluveririz. Böyle bir durumda yaşadığımız hayal kırıklığı bizi yok eder mi? Etmemeli. Aylarca ve hatta yıllarca hapis kaldığımızı, kendimizi anlatmaya çalıştığımız insanların bize inanmadıklarını farz edelim. Ya da hadi bu örneği biraz daha somutlaştıralım ve günümüzde karşılaşmamız çok da zor olmayan bir olaydan bahsedelim. Saçma bir iftiraya kurban gidip hapis cezası almışız, suçsuzuz ama anlatamıyoruz. İspatlamaya çalışıyoruz ama inanan yok. Ya da var, ama işlerine gelmiyor. Umudumuz yavaşça tükenir ve biz o esir hayatının bir parçası haline geliriz. Peki ya bütün o esaret dolu günler bittikten ve o hapishaneden çıktıktan sonra da hala eski biz olmaya devam edebilir miyiz yoksa kaybettiğimiz bütün o yıllar içimizde dolmayan boşluklar oluşturur mu? Bu sorunun cevabı bunu yaşamayanlar için bir gizem olarak kalsa da, yaşayanlar sorunun cevabını çok iyi bilirler. Asıl önemli olan, her şeye rağmen kendi benliğinden vazgeçmemektir. Şu hayatta insanı en çok yıkan şeylerden biri de özgürlüğünün elinden alınmasıdır şüphesiz. Kendi irademizle sürdürdüğümüz hayatımız, bizi biz yapan bu şeyin elimizden alınmasıyla artık hayat olmaktan çıkar. Ne yapacağımız, ne zaman yapacağımız ve hatta nasıl yapacağımız belli olan ve bizi bu kurallara göre oynamaya zorlayan bir oyun haline gelir ancak bu oyun hiç de eğlenceli bir oyun değildir çünkü oyun ne kadar uzarsa, umudumuz da o kadar azalır. Melis ERKAN