TOPLUM VE MÜZİKAL

Geçtiğimiz haftalarda Bilkent Müzikal Topluluğu'nun müzikal gösterisine katıldım. Hayatımda daha önceden canlı müzikal gösteri görmemiştim. Müzikale dair bilgim sadece izlediğim müzikal filmlerden elde ettiğim bilgi kadardı. Kısacası bu konuda fazla bir bilgim yoktu. Ama müzikali izledikten sonra sahne sanatları arasında en güzeli ve en zahmetlisinin müzikal olduğunu anladım. Çünkü müzikaller diğer sahne sanatlarından daha çok takım işi gerektiriyor. Mesela bir müzikal koro kendi içinde bir uyumludur, her birey korodaki diğer insanların ne yapacağını bilir ve kendi hareketini de elinden geldiğince yapmaya çalışır. Koronun dansına eşlik eden orkestrada da böyle bir ahenk gözlenir. Her orkestrada olduğu gibi müzik enstrümanlarının uyumu vardır. Bu uyumun sayesinde müzikalde mükemmeliğe yaklaşılır. Herkesin kendi üzerine düşen işi elinden geldiği kadarıyla yapması müzikal eserin ortaya çıkmasını sağlar. Müzikallerde de tiyatroda olduğu gibi anlatılan bir konu olur ama bu konu dans ve müzik çevresinde işlenir ve seyirciye sunulur. Benim gittiğim müzikalde birden fazla müzikalden alınmış parçalar vardı, müzikalin genel bir konusu yoktu ama her parçanın kendine ait bir konusu vardı. Mesela parçaların birinde bir genelevin polisler tarafından basılmasını anlatıyor. Devamında ise genelev çalışanlarının ve müşterilerinin genelevi bir yardım kuruluşu gibi göstermeye çalışarak durumu kurtarmalarından bahsediyor. Başka bir parça ise Amerika Birleşik Devletleri'nin kurucu başkanlarından Alexander Hamilton'ın hayatını anlatıyor. Ama ilk paragrafta da belirttiğim gibi bu parçaların başarı ile işlenmesi için müzikale katılan her bireyin birlik içinde hareket etmesi ve kendi sorumluluğunu yerine getirmesi lazımdır. Bu müzikal konsepti, hayatla benzerlikler bulundurmaktadır. Bir toplumun refah seviyesinin artmasını sağlamak için toplumu oluşturan her bireyin kendi sorumluluğunu yerine getirmesi buna bir örnektir. Belirli toplumsal fonksiyonların yerine getirilmesi için bireylerin takım işi yaparak işleri bölüşmesi de buna benzerdir. İsterseniz bu benzerlikleri biraz açalım. Mesela yaylı çalgıların telli çalgılarla uyumundan çıkan ses orkestranın bir kısmını oluşturur. Ama müzikaldeki müzik sadece bu iki grubun sentezinden oraya çıkmaz. Toplumda benzeri bir uyum herkesin birlikte çaba verdiği toplum kuruluşlarında gözlenir ve bu kuruluşlar toplum fonksiyonlarının bir kısmını oluşturur. Müzikal, orkestra ve koro gibi iki ayrı ögenin uyumundan ortaya çıkar. Toplumda ise toplumu oluşturan ögeler ikiden fazla olabilir. Mesela toplumu oluşturan her birey, bireylerin özel hayatı, toplum kuruluşları gibi kısaca söyleyebiliriz. İşte bütün müzikal ögelerin uyumundan muhteşem bir eser oluşur, toplumda ise ideal bir toplum ortaya çıkar. Herkesin kendi üzerine düşen görevi yerine getirmesi ve refah seviyesinin yükselmesinden bahsetmiştik. Peki bir bireyin görevi nedir, daha doğrusu bir ögenin görevi nedir? Çünkü toplumda ögeler daha önceden dediğimiz gibi sadece tekil bireylerden ibaret değildir, bireylerden oluşan kuruluşlar da birer ögedir. Bir ögenin görevi o ögenin hangi işte en iyi olduğuna göre belirlenir. Mesela bir bireyin özel konularda enstrüman çalmak, bilimsel düşünmek gibi- bir yeteneği varsa o bireyin görevi yeteneğini kullanabileceği bir iştir. Müzikalde de öyle ya, insanlar kendi yeteneklerine göre iş bölümü yaparlar. Kurumlara ise belirli işlevi yerine getirebilmesine göre görev verilir. Mesela bir sağlık kuruluşu insanları barındırabilir, hastaları iyileştirebilir ve bu yüzden sağlık kuruluşu ünvanını almıştır. Orkestra, bir orkestranın gerektirdiği koşulları sağladığı için orkestra görevini üstlenmiştir. Sonuç olarak nasıl müzikalde bir görev dağılımı yapılıyorsa aynı şekilde toplumda da bir iş bölümü vardır. Müzikalin her bir ögesi kendi görevini yerine getirdiğinde eser mükemmelliğe yaklaştığı gibi toplumda da her bir öge kendi üzerine düşen sorumluluğu yerine getirdiğinde toplum da ideale yaklaşır. Umarım çoğu insan yakın zamanda bu basit mantığın farkına varır ve herkesin kazanması için kendi üzerine düşen görevi yapar.