MUTLAK DOĞRU SENSİN

İnsanoğlu kafasını neden bu kadar toplumları, bireyleri ayırmaya takmış? Herkesin içinde saklanan farklı ve ayrıcalıklı olma arzuları neden olmuştur belki de. Birbirimizi zengin ya da fakir, güzel ya da çirkin ve hatta inançlarımıza göre ayırmışız. Ama unuttuğumuz önemli bir ayrıntı var, hepimiz Adem ile Havva'nın çocuklarıyız. Aslında hepimiz aynıyız. Müslüman ol, Hristiyan ol ya da Yahudi ol hepimizin sonunda ulaşacağı tek bir kapı var ve o andan sonra ben hiçbir şeyin önemi kalmayacağına inanıyorum. Benim inancım, Havva'nın Üç Kızı kitabındaki Peri karakteri gibi. İnanç konusunda yeni bir yol bulmaya, üçüncü yolu bulmaya çalışıyorum. Ne Tanrı'ya ne de somut varlıklara ve bilimsel olaylara olan inancımı görmezden geliyorum. Yani bir nevi sıkışıp kaldım mutlak olan düşüncelerin arasında. Artık insanlar birbirilerine karşı daha önyargılı. Örneğin, dış görünüşlerinden insanları yargılamanın çok kolay olduğu bir zamandayız. Artık düşüncelerimizin kiminle aynıysa onu arkadaş olarak seçiyoruz ve ardından bizim fikirlerimize zıt olanları kötülemeye başlıyoruz. Arkadaşlığın yanı sıra iş hayatınızda veya okulda karşılaşacağınız insanlarla da yaşayabilirsiniz. Çünkü herkes kendi fikrinin ayrıcalıklı, önemli ve mutlak doğru olduğunu kanıtlama niyetinde. İçten içe diğer fikirleri karalamaya, onları yok etmeye fırsat kollar olmuşuz. 'Anlayamadıkları şey şu ki, insanın insan olmak için hem inanca hem kuşkuya ihtiyacı var. Onlar mutlaklık arıyor; bense diyorum ki mütereddit olmak nimettir. Mutlaklık donuk zihniyetlerin eseridir.' (Şafak 212). Azur'un kurduğu bu cümle bana farklı bir bakış açısı penceresi açmama yardım etti. Neden her şeyi karalamak ve 'mutlak' olan doğruya ulaşmaya çalışıyoruz? Öncelikle, ben mutlak doğrunun varlığına inanmıyorum. Çünkü 'doğru', bireylerle ilişkilidir ve onlar da sürekli değişim içindedir. Ya insan değişir ya da değişmek zorunda kalır. Çünkü insan merak eder, sorgular. Ardından bulduğu sonuçlar doğrultusunda hayatında bazı değişiklikler yapar. Bu şekilde gelişmedi mi zaten insanoğlu? Ama bir nesneye, bir insana ya da Tanrı'ya inanmak olsun, bunlar ihtiyacımızdır. İnsan inandıkça umut eder, ileriyi görmeye cesaret eder. Umut ve merak gelişim, değişim için şarttır. Basmakalıp düşüncelere takılıp, 'Biz böyle öğrendik, böyle gördük. Doğru olan budur.' zihniyetinden sıyrılmadıkça donuk bir yaşam kaçınılmaz olacaktır. Eşinize, sevgilinize, ailenize ve Tanrı'ya- eğer inanıyorsanız tabii- ait olduğunuzu hissedersiniz zaman zaman. Onaylarını almak için ya da sizi ayıplayıp dışlamasınlar diye uygun görmedikleri davranışlardan kaçınırsınız. Araştırabildiğimiz kadarıyla dini metinlerden ve kitaplardan yola çıkarak Tanrı'nın bazı şeyleri yapmamızı istediği sonucuna varabiliriz. Ve sen bunu yapmıyorsan kötü biri mi olursun? Toplum kötü birisin diyebilir, ailen ve arkadaşlarında. Ama sen mutlu değilsen ve bazı kalıpların, iyi veya kötü gibi, içine sığdırılmaya çalıştırılıyorsan kurtulman gereken insanlar var demektir. Kendini dinlemenin zamanı gelmiştir. 'O da bir bisiklet edinmişti ama birkaç kez üzerinde dengesini kaybetmişti. Öğrenmesi gereken şeylerden biriydi bu da- tıpkı mutlu olmak gibi.' (Şafak 204). Peri unutmuştu mutluluğun formülünü, sürekli bir yere veya düşünce bulutuna sürüklenmesinin nedeniydi bu elbet. Mutluluğu unutmak bir insan için kabus olmalı. Kendini tanıyamamak, artık bir başkası gibi yapmak her şeyi... Hayatı sadece bir kez yaşayacağız. En etkili şekilde onu kullanmakta elimizdedir. Sorgulamak, inanmak ve merak etmek insanoğlunun gelişimi için hayati önem taşır. Bakış açılarımızı değiştirir. Ardından insanları ayırmanın gereksiz olduğunu, er ya da geç aynı yere varacağımızı göstereceklerdir bize. Kendi benliğimizi kaybetmeden, klişelerle bunaltılmadan, inançlarımızı özgürce yaşayabilecek bir ortam yaratmamıza yardımcı olacaktır. Şafak, Elif. Havva'nın Üç Kızı. Çev. Omca A. Korugan, İstanbul: Doğan Kitap, 2016