Şeffaf Basamaklar

"Şimdiki toplum içindeki sosyal hayat kötüdür. Fakat insan yaratılış olarak kötü değildir, kötülüğün kaynağı kanunlar ve adetlerdir." Haksızlık kelimesinin bir gün içerisinde kaç farklı kişi tarafından kullanılıyor olabileceğini düşündünüz mü hiç? Kaç kere kullanıldığını ya da? Öyle sanıyorum ki bu kelimenin ilk ortaya çıkışı toplulukların oluşması, hatta belki ilk insanların ortaya çıkması kadar eskidir. Haksızlığı, adaletsizliği ve sefaleti gözler önüne serer Victor Hugo Sefiller romanıyla. Bu ölümsüz eser edebiyat tarihinde bir kilometre taşı olarak kabul edilir. Benim Sefiller ile ilk tanışmam 2013 kışına denk geliyor. Bunu bir kayıp olarak görüyorum. Çünkü Sefiller bana göre her insanın erken yaşta tanışması gereken bir eser. Bu roman insanların yalnızca ders çıkarmaları amacıyla değil, hayatta kendilerinin ne ile karşılaşabileceklerini göstermek amacıyla da yazılmıştır. Bu yüzden bu kitabı kendim adına gözlerimi açan bir deneyim olarak nitelendirebiliyorum. İnsanlık tarihi birçok haksızlığa, adaletsizliğe tanık olmuş, bizzat insanlar tarafından, birtakım "yüksek" insanların çıkarları uğruna "sefil", "düşkün", "alt sınıf" oluşturulmuştur. Bu duruma hepimizin tanık olduğuna eminim. Her gün belirli haksızlıkları, adaletsizlikleri, hor görmeleri ya yaşıyoruz ya da onlara tanıklık ediyoruz. Peki insanlar neden haksızlık etmekten çekinmezler? Karşı tarafı Kelly2 sömürebilme isteği, çıkar sağlama, durumdan sıyrılma, egolarına yenik düşme, empati yapamama gibi sebepler insanları kör eder. Bana kalırsa haksızlık yapılmasının en büyük sebepleri bunlardır. İnsan öldürüp serbest kalanları görünce eminim ki hepimiz sinirleniyoruz. "İnsan hayatı nasıl bu kadar ucuz olabilir?" diye düşünmeden edemiyoruz. "Böyle hak böyle adalet olur mu?" İşin asıl acı tarafı ekmek çaldığı için parmağı kesilen çocukları görmektir bana kalırsa. Acaba hangisi serbest kalmayı hak ediyordur? Sefiller adlı eserde Hugo bu haksızlıktan, adaletsizlikten bahsediyor bize. Sefalet içindeki insanların durumu ve onları yukardan izleyenlerin durumununu okuyucuya anlatıyor Hugo. Hikayenin baş kahramanı olan Jean Valjean kız kardeşinin hasta oğlu için ekmek çalıyor ve 5 yıl kürek mahkumu oluyor. Kaçmaya çalıştığı için cezası katlanıyor da katlanıyor. Tek istediği hasta yeğenini doyurabilmek. Hayatı belki de en çok Jean sorgulamıştır adaleti bakımından. Bunların hepsi bir yana adaletsizlik ve haksızlıkla beraber şiddet de doğar, huzursuzluk da doğar. "Bir sınıfı baskı altına alarak ötekini korumak, ahmaklıktan daha kötü bir şeydir. Bu bir suçtur." İnsanlar arası sınıf farklılıkları yaratarak onları birbirlerine düşman etmek, daha az imkana sahip olan kesimi aşağılamak, onları kendi amaçları uğruna vahşice kullanmak, karşı geldikleri zamanda baskı kurarak kendi istekleri dışında işler yaptırmak dünyadaki en büyük suç olmalı. Bu suçu hergün işleyen kişiler nasıl olur da adaletten bahsedebilirler? Günümüz şartları bize bizzat hakkımızı aramaktan başka seçenek bırakmamıştır bana kalırsa. Bize düşen şey karşılaşacağımız her türlü haksızlık ve adaletsizliğe karşı sabırlı olmak ve hakkımızı sonuna kadar aramaktır. 'İnsan değil midir hak mücadelesinde, sosyal adaletsizlik karşısında haksızlığa uğrayanın kimliğinden önce inanışın önünde insan sıfatı olduğu için onunla aynı safta mücadele edebilen'. Bizler kendi hakkımız için savaşmalı, onu elde edene kadar pes etmemeliyiz. Bizim boyun eğmemiz dünyadaki haksızlık ve Kelly3 adaletsizlik çoğaltacaktır. Bizi kullanabileceğini düşünenen, bizi çıkar malzemesi olarak gören insanlara yardım etmekten başka bir şey değildir pes etmek. Adaletimizi elde etmek uğruna çaba sarfetmek zorndayız. Günümüz dünya düzeni bizi buna itmektedir. Toplumdaki sınıf farklılıkların son bulması zor ve çaba isteyen bir şeydir. Ancak adalet her bireyin hakkıdır ve içinde bulunduğumuz şartlar nedeniyle elde edilmesi için çaba sarfedilmelidir. Bize düşen haksızlıklara boyun eğmemek ve herkesin adaleti hak ettiğini unutmamaktır.