KUVAYİ MİLLİYE DESTANI / NAZIM HİKMET

İsimsiz kahramanların, "mısır ekmeğinin ve sırtı lacivert hamsilerin zaferi için" ölmeyi göze alanların, akıbeti savaş sonrasında malum olmayan neferlerin, "topraksız öğrenip, kitapsız bilen" Türk köylüsünün, "gavur domuz" un katlettiği ve kurşuna dizdiği silah arkadaşlarının, çilekeş Anadolu kadınının, çocuk yaşında savaşta ihtiyarlayan cesur vücutların, "rıhtımı, mendireği, kırmızı ve yeşil fenerleri olmayan; ama tahta iskeleleri ve kederli balıkçılarıyla bizim olan" limanların, Anadolu'nun ücra bir köşesinde öten horozların, Erzurum'un soğuğunun, Toros Dağları'nın istiklal savaşıdır Kurtuluş Savaşı. Borçludur Türk insanı zafer komutanlarına, Anadolu topraklarına bir güneş gibi doğan Ulu Önder Atatürk'e, Doğu'da Türkiye'yi Mısak-ı Milli sınırlarına ulaştıran Kazım Karabekir Paşa'ya, İsviçre'de İtilaf Devletleri temsilcilerine Lozan'ı imzalattıran İsmet Paşa'ya; ama en çok da kıyıda köşede kalmış yürekli kahramanlara, düşman katırları nohutları ve baklaları mideye indirirken mısır koçanı ile karnını bir nebze doyurabilip silahına sarılarak sipere geçen köylülere, kısacası borçludur Kuvayi Milliye' ye Türk insanı. İşte bu isimsiz kahramanların destanıdır Nazım Hikmet'in "Kuvayı Milliye Destanı". Bilinen yoldan gitmemiş, zafer komutanlarıyla bezememiştir eserini Nazım Hikmet. "Kara donlu köylü paşalar"ın, Arhaveli İsmail'in, Kambur Kerim'in, Antepli Karayılan'ın sesi olmuştur; Türk insanının kendisini yine Türk insanının kendisine anlatmıştır. Tüm bu kahramanlıkların yanı sıra vatan hainlerinin varlığına da değinmiştir Nazım Hikmet: Ateşi ve ihaneti gördük. Ve kanlı bankerler pazarında memleketi Alaman'a satanlar, yan gelip ölülerin üzerinde yatanlar düştüler can kaygusuna ve kurtarmak için başlarını halkın gazabından karanlığa karışarak basıp gittiler. Destanın her kelimesi, her dizesi öyle bir ruhla yazılmış ki kelimeler bedene bürünüp silahlarını kuşanıp düşman üstüne yürüyorlar sanki. Kelimelerin büyüsüyle siz de kendinizi "Allah Allah" nidaları atarak düşmana doğru koşarken buluyorsunuz. İşte Nazım Hikmet'in yarattığı bu büyülü atmosferde ben de 1920'lere döndüm. İnsanın ölümü alnının tam ortasında hissettiği, yokluk ve yılgınlık yıllarına. Yıllardır "hasta adam"a son darbeyi indirip kanını içmeyi büyük bir arzuyla bekleyen o gözü dönmüş mahluka karşı Arhaveli İsmail ile birlikte kürek çektim, Kartallı Kazım ile hain Mansur'un izini sürdüm ve en sonunda zalime gösterdik Türk insanının gücünü. İntikamını aldık Reşadiyeli Memet'in, Kambur Kerim'in ve insanlığa indirilen tüm o şuursuz darbelerin. Sekiz koca bap bir nefeste bitti ve ben duygu bilincimi kaybettim. O dehşet verici yokluğa üzülürken diğer bir yanımda düşmana karşı inanılmaz bir öfke vardı. Bir yandan ümitle "Hadi be Şoför Ahmet, yetiştir şu emaneti" diyerek Şoför Ahmet'i cesaretlendirirken tam kalbimin ortasında Reşadiyeli Memet'in acısını hissediyordum. Bir kez daha farkına vardım Akif'in öğütlerinin. "Bastığın yerleri toprak diyerek geçme, tanı" demişti ya Akif. Toprağa basmaya bile kıyamam ben artık şühedanın canı incinmesin ! Destanın sonuna bir not iliştirmiş Nazım Hikmet. İşte o not daha bir can yakıcı. "939 İstanbul Tevkifhanesi/ 940 Çankırı Hapishanesi/ 941 Bursa Hapishanesi" yazıyor bu notta. Hapiste yazmış Türk milletinin destanını Nazım, üstelik şaşılacak şey vatan haini suçuyla yatarken Çankırı'da ve Bursa'da. Başımızın tacı olması gerekirken atmışız mahpusa, bununla da kalmamış vatandaşlıktan çıkarmışız. Ne büyük ayıp ! Yazımı bitirmeden Kuvayi Milliye Destanı'nın Abidin Dino'nun çizimleriyle birlikte yayımlandığını söylememde fayda var. Nazım Hikmet zaten kelimeleriyle o vahim savaşı içinizde yaşatıyor; ama bir de Dino'nun kara kalemi olunca benzersiz bir eser ortaya çıkmış. Sadece Türk'ün değil tüm ezilen milletlerin ibret alacağı bir rehber kitap, bir başyapıt. Teşekkürler Nazım Hikmet. Teşekkürler Abidin Dino. Ama en önemlisi teşekkürler bizim için canlarını veren, kanlarıyla bayrağımıza al rengini veren mukaddes şehitlerimize, Anadolu insanına, Ulu Önder'e. Ruhunuz şad olsun !