Hayalet Oğuz

Tezer Özlü'nün birçok kitabını okumama rağmen, Eski Bahçe Eski Sevgi adlı eseri kıyıda köşede kalmıştı. Bu ödevin benim için bir fırsat yarattığına karar verip bu kitabı seçtiğimde, ortalarına doğru büyük bir sürprizle karşılaşacağımı asla düşünemezdim. İnsanların sevdiklerini, beklenmedik yerlerde bulmaları ne çok neşe veriyor diye sevinirken; kim bilir başka nerede neler var, çok seveceğim ama ben göremiyorum deyip hayıflanmadım da değil. Kitabı bir cumartesi günü kahvemi içerken okuyorum, hava çok güzel, yan masada iki sevgili gülüşüyor, önce onlara bakıyorum sonra bir sayfa daha çeviriyorum ve yeni bir hikaye başlıyor : Hayalet Oğuz... Ömrü bitenlerden... Cenaze töreni yapılmış Tezer Özlü'nün deyimiyle "Eğlentili Bir Gömme Töreni" ile ve sıra Oğuz'u anlatmaya geliyor. Okudukça o kişiyi tanıdığımı fark ediyorum. Bu kişi Oğuz Haluk Alplaçin, yıllar önce O Pera' daki Hayalet adlı kitapta anlatılan adam yıllar sonra bu kitapta karşıma çıkıyor. Ömer Uluş'un deyimiyle "sadece o an var olan insan" Haluk Oğuz Alplaçin. Peki bu adamı benim için farklı yapan, Tezer Özlü için farklı yapan ve hatta cenazesine katılan 30 dostu için farklı kılan ne? Tek bir iğnesi bile olmamış Haluk Alplaçin'in ömrü boyunca, kitap çevirmenliği yapmasına rağmen bir kitaplığı hatta bir kitabı bile yokmuş. Okuduğu kitapları arkadaşlarına verirmiş. Az kazandığı parayı hemen arkadaşlarıyla harcar, geri kalan zamanını dostlarıyla, onlarında evlerinde geçirirmiş. Hiç şikayet etmezmiş, akciğer kanseri olduğu zaman bile. Hep mutluymuş ve hep çevirisini mutlu edermiş. Özlü eserinde şunu yazmış: İnsanın, kendi ölümü üzerine, ölmeden dört gün önce şaka yapabilmesi üstün bir zekanın bile işi değil. Ancak Hayalet Oğuz adlı öyküde, Haluk Oğuz Alplaçin'den yola çıkarak asıl dikkat çekmek istediğim nokta hayatta bizi neler mutlu ettiği ve hayatı neler için yaşadığımız oldu. İlk önce şu zamanda yaşayacak olsa onun, ne bir televizyonu ne de cep telefonu olurdu diye düşündüm. Ve muhtemelen yine yersiz yurtsuz olacak, arkadaşların yanında göçebe yaşayacaktı. Ancak Alplaçin'i bir kenarda bırakırsak günümüzde insanlar mutluluğu nerde arıyor? Ortalama birini baz alırsak yaşadığı bir evi, iyi kötü evinde eşyaları var. Sabah alarmı en az üç kere erteledikten sonra kalkıyor, kötü bir kahvaltı yapıyor, koştura koştura işe ya da okula gidiyor, akşama doğru onlarca angaryadan sonra ağır bir trafik buhranıyla dönüyor, biraz ekrana bakıyor, arkadaşlarıyla sohbet edebilmek için buluşacağı cuma gecesini düşünerek kendini rahatlatıyor ama en önemlisi hafta sonu alışverişe çıkıp yeni alacağı kazağı/ telefonu/ bilgisayarı düşünerek yatıyor belki de daha iyi bir evde oturmak için yeni bir ev satın almayı ve bunun için kredi çekmeyi düşünüyor ve döngü başlıyor. Kredi al, ev al, öde; kredi al, araba al öde; yeni sezonda yeni kıyafetler çıkmış, bu yıl kırmızı çok moda, ver kredi kartını al kırmızı kazağını... Bir yandan Özlü'nün Hayalet Oğuz'u "ev almadı, ev kiralamadı, eşya almadı, eşya tamir ettirmedi, belki de tek bir mobilya mağazasına girmedi" diye anlatırken ilerleyen sayfalarda ne denli ince ruhlu, mutlu, hayatı seven biri olduğunu belirtmesini; diğer yandan ise toplumun büyük çoğunluğunun daha fazla almak için ne kadar çok çalıştığını, yorulduğunu, ruhsuzlaştığını düşünüyor acaba kim daha çılgın diye düşünmekten kendimi alamıyorum. Kitaba dönecek olursak ben zaman zaman Virginia Woolf tadı aldım. Kitap 18 yılın eseri, her sene bir parçası yazılmış. Muazzam bir sabır ve emek ürünü olduğu ortada. Hem yazarın hem de zamanın değişimine tanık olmuş oldum bu sayede. Edebiyatın lirik prensesi Tezer Özlü beni yine yanıltmadı ve güzel hislerle kitabı rafa geri koydum.