PARMAKLIKLARIN ARDINDAN NAZIM'I İZLEMEK

Oldumolası sevmişimdirNazım Hikmet'i, buyüzden Nazım'ınhapisyıllarını anlatan bir oyunun tiyatrolardaoynadığını öğrendiğimdebilet almakta hiç tereddüt etmedim. Şairin bir şiiriyle aynıadıpaylaşan buoyunun adı"Yaşamaya Dair"idi. Oysa mahpushane köşelerinde çürüyüpgitmekte olan biradamınyaşamaya dairsöyleyecek neyi olabilir? Düşünüyorum dainsan ölmeyi düşlemez miböyle çaresizken? "Ne ölümden korkmak ayıp nededüşünmek ölümü"diyor Nazım oyunda; aklımagelenlerin aksine, tutunacak birdal yaratıyor ölümden. OyundabiryandanNazım'ıcanlandıranGencoErkal'ıkodestevoltaatarkenizliyoruz, öbür yandanevdeörgüöreneşinigörüyoruzonun;içimiburkanbirtablodurbu. Birbekleyeniolması insanınkavuşmakyakındeğilken... Ölümgibibirhayatyaşıyordu şairbesbellioyunda;buna rağmenbudünyaya kazıkçakacakmışizleniminivermeyibaşarıyordubana, okuduğusevda sözleriyle. Kimbilir, aşkbelkideyaşamayadairençarpıcışeydiNazımiçin. Oyuncular, Nazım ileeşinin birbirineyazdığı mektupları okurken çokça duygulandığımı söyleyebilirim. Ne varki şairin mahkum hayatıyaşamasına rağmen toplumculuktan kopmayışını vebarışçı tutumundan tavizvermeyişini izliyor olmak beni daha çoketkiledi. Öyle ki, Hiroşima'ya bomba atıldıktan sonra kaleme aldığı "KızÇocuğu" şiiritüylerimi diken diken etti. Genco Erkal "Çocuklar öldürülmesin şeker deyiyebilsinler" dizesini okuduğundaonunsırf kendi halkınındeğil, tüm insanlığınkahramanı olduğunudüşündüm, buesnadasalondaki herkes gözyaşları içindeydi. YaşamayaDairoyunuoynanmasaydıbile,"Senyanmasan, benyanmasam, bizyanmasak, nasıl çıkarkaranlıklaraydınlığa?"dizesiniokuyanherkesNazım'ıninsanlığasunduğufedakarlık örneğinigörebilirdi. Nevarkiokumuyorkenkimsebudizeleri, GencoErkal'ınonlarıtümsalona haykırmasıbeniçokmutluetti. İnsanlarıngörselliğeönemverdiğinidüşünüyorum, işteburada oyunşiirinyapamadığınıyapıyorbence. Böyle olmasınıistemesemdeizleyicilere bakarak oyunun onlarda insan sevgisini vefedakarlığı yeni yeni alevlendirerek yıllarönce yazılmış şiirlerin üstüneçıkabildiğini görüyorum neyazıkki. Oyunda beni etkileyen yalnızcaNazımdeğilditabii ki. Nazım Hikmet'ineşi bir karakter olarak oyunda büyükbiryer tutmasada Nazım'asunduğuaşklabir destekçirolündeydi. İzlenimlerimegöre şairin barış vekardeşlikyolundaki davasınakatılan birkadından çok, ümitsizcekocasını bekleyen veonunsevdasını perçinleyen biriydi. Oyunda da onunsürekli birpencerenin kenarındave evin içindecanlandırılması budüşüncemi güçlendirdi. Hapiste olan Nazım'ınbilekavaklarınaltındayürüdüğünügörünce birevkadınıyla bir dava adamınınaşkınıizlediğimizianladım. Tümbunlarınyanında, izlediğimoyunbendeNazım'ınzekibiradamolduğukanısınıyarattı. Onunaşkladoluptaşanbirkalbiolduğunubilsemdesözlerininböyleinceliklesöylendiğiniher nasılsafark etmemiştimdahaönce. Şairinkarakterinehayranlıkbeslememerağmenşiirlerinin banahitapetmediğinidüşünürdümhep. Oşiirlerinbuoyundaçarpıcıbiredaylaokunması, ne kadarzekicekalemealındıklarınıfarketmemisağladı. OyundaGencoErkal"Karıcığım"diyor, "budünyasoğuyacak". Zannediyorumkihüzün, aşkve zekabircümledebirbirinidahagüzel bulamazdı. Bizzat"YaşamayaDair"şiirindenalınan"Budünya soğuyacak"dizesiniböylehoş biruyarlamaylasunmalarıiçimiürpertecekkadaretkiledibeni. Yazımınsonunagelirken, belirtmek istiyorum ki benim buoyunda gördüğüm şey ne Nazım'ınhayatıyla ilgiliydi ne degerçeklerden birkesitti. Benim gözlemlediklerim yaşamaya dairçıkarımlardabulunan biradamınbilge sözlerinden ibaretti. Düşünüyorum da soğumazdı budünya herkes böyle güzel bakabilseydi hayata. El eleverip ısıtırdıkdünyamızı, Genco Erkal'ındolaştığı kayınormanlarına karlar hüzünle yağmazdı. Beklemezdi evlerinde çaresiz sevgililervebelki en önemlisibilseydik birşeyler yaşamaya dair, kapanırdı kodesler.