HENÜZ VAKİT VARKEN SEV!

Ben insan hayatının şiirsel olduğuna inanırım. Sanki her duygu bir dize, her olay bir kıta, her gün bir şiirdir. Bu yüzden bir şairin hayatını öğrenmenin en iyi yolunun, onun biyografisini değil de şiirini okumak olduğunu savunurum. Çünkü bir şiir okuduğunuz an, o şairin hayatına bakan üçüncü kişi değil de aksine birinci kişi olduğunuzu düşünürüm... Tıpkı Cahit'in şiirlerinde bir ölümlü, Attila'nın şiirlerinde bir aşık, Nazım'ın şiirlerinde de devrimci bir mahpus olduğunuz gibi... Üzerimde en çok tesir bırakan Nazım kitabı "Henüz Vakit Varken Gülüm" olmuştur hiç şüphesiz. Kendimi bu kitabı okurken yalnızca devrimci bir mahpus olarak değil, aynı zamanda hem bir gurbetçi, hem bir aşık, hem de bir Moskova sevdalısı olarak hissettiğimdendir belki de... Ne zaman bu kitabı alsam elime, Nazım'ın hayatını izlemektense onun yolunu yürürüm. Münevver ile evlenir Piraye'ye aşık olurum. Onunla birlikte yatarım hapiste kimi zaman. Moskova'yı görürüm, Paris'i izlerim. Karlı Kayın Ormanı'nda gezmem, o ormandaki ağaçlar olurum. Bazı zamanlar da dimdik duran bir ceviz ağacına, yalvaran bir kız çocuğuna bürünürüm. Bu şiir kitabının beni neden bu kadar etkilediğini sormanız oldukça doğal tabi... Hemen açıklayayım: İki yıl boyunca ailemden uzak, Almanya-Berlin'de yaşadım. Almanya'nın dondurucu soğuklarını bilmezsiniz siz. Memleketinizi özlersiniz. Gözyaşınız yağmura karışır. Sizi sevgisiyle ısıtacak bir sevgiliye, şemsiye uzatacak bir babaya, merhametiyle ayakta tutacak bir anneye ihtiyaç duyarsınız. Eliniz telefona uzanır. Bir tuş uzakta olduklarını sanırsınız ama telefonun öbür ucunda kimsenin olmadığını bilirsiniz. Koskoca şehirde bir başınasınızdır. Kendinizi hapiste gibi hissedersiniz. Birileriyle konuşmak istersiniz. İşte o zaman doğru kişinin Nazım Hikmet Ran olduğunu anlarsınız. Açarsınız kitabı. Sizinle konuşmaya başlar önce. Tıpkı sizin gibi mahpus hayatı yaşadığını, bu yolda yalnız yürümediğinizi anımsatır. Memleket özleminden bahseder sonra. Moskova'ya aşkını anlatır. İster istemez benimsemeye başlarsınız yaşadığınız şehri. Ve bir bakmışsınız Nazım'la arkadaş olmuşsunuz, o sizi dinlemeye başlamış. Yağmur yağdığında eliniz şemsiyeden önce şiir kitabına gidiyor olmuş... 1 İdil Naz Arda 21401220 Uzun süre geçti. Bir yandan memleketime duyduğum özlem, bir yandan da bulunduğum ülkeye olan sevgim, kalbimde çözemediğim bir karmaşa yaratmaya devam etti. Nazım, beni Berlin'i memleketimmiş gibi sevmeye ikna etti de diyebilirim. Yaşadığım yeri henüz vakit varken sevmeyi öğretti... Yaklaşık iki-üç ay sonra vatanıma, Türkiye'me döndüm. Baba evinin sıcaklığı ayrı bir huzur verdi bana. Ancak sokakta yürürken kendi insanlarımı yadırgadım. Kimi zaman güneşten bile korktum. Ne demiş P. N. Ovidius; "Hiçbir şey, alışkanlık kadar kuvvetli değildir". Bu yüzden yine ilk fırsatta soluğu arkadaşım Nazım'da aldım. Bana bu sefer de "Memleketimden İnsan Manzaraları'nı" anlattı. Dedi ki: "Bir adam merdivenlerde duruyor bir şeyler düşünerek. Zayıf. Korkak. Burnu sivri ve uzun yanaklarının üstü çopur. Merdivenlerdeki adam -Galip Usta- tuhaf şeyler düşünmekle meşhurdur: "Kaat helvası yesem her gün" diye düşündü 5 yaşında" ... (Hikmet 69) Ben de ülkeme yeniden alışmaya dağınık dizelerdeki kadar dağınık bir hayatı olan Galip Usta'yı tanıyarak başladım. Kim olduğunu hiçbir zaman öğrenemedim. Ama birçok kişiden daha yakın hissettim kendimi ona. Yeri geldi yoldaş oldu, dost oldu bana bu zor sürecimde. Burnunun sivri ve uzun olduğunu bilmek ise yetti bana... Bir Pazar sabahı hiç unutmam, babamın işi sebebiyle şehir dışına gideceği bir gün, gizlice odasına girdim. Bavulunu açtım ve içine "Henüz Vakit Varken Gülüm" adlı kitabı yerleştirdim. Odadan çıkarken babamla karşılaştım. Sesinde yaptığım muzurluğu anlamış bir ton ile "ne yaptın odada?" diye sordu. Ve ben yalnızca gülümsemekle yetindim... 2 İdil Naz Arda 21401220