Bozuk Türkçeli Adam ve Şiirleri

Yılmaz Erdoğan ya da benim ilk tanıdığım ismiyle Mükremin Çıtır, hayatımıza Bir Demet Tiyatro'yla girdi. En azından benim hayatıma... Nam-ı diğer Mükremin Abi herkesten bir şey barındırıyordu içinde, biraz kıroluk, biraz delikanlılık, biraz korkaklık ve biraz da romantiklik. Yılmaz Erdoğan'ın şiirselliği ağır basan edebi yönü Mükremin Abi'yle can bulmuştu bu oyunda. Bu karakter genel olarak sokak ağzıyla konuşmasına ve argoyu bol bol kullanmasına rağmen dile hakimiyeti ve sözcükleri, fikirleri anlamlandırışı zamane karakterlerinin bana kalırsa çok önündeydi. Yılmaz Erdoğan'ın büyük sözel zekasını şu birkaç örnekle tam olarak anlatabilirim sanırım: "Kalbimin eski çarpıntısını kaybettiği, tüm aramalara rağmen bulunamadığı inkar edilebilecek bir gerçek olsa niçin inkar edilmesin."(27. Bölüm), " Şimdi sen vapura binince balkona çıkıp denize bakacaksın ya dalgın dalgın, aldırma; bizim sevdamız daha büyük ondan."(42. Bölüm) Yılmaz Erdoğan'ın Hakkarili, dolayısıyla anadilinin Kürtçe olmasından mıdır bilemem ama sanki sözcükler onun kaleminde farklı anlamlara bürünüyor ve o kelimelerle adeta bir sihirbaz gibi oynayabiliyor. Kalemine bayıldığım bu güzel adamın bir de şiir kitabı varmış; Kayıp Kentin Yakışıklısı, bunu yıllar sonra lise yıllarımda şans eseri internette gezinirken öğrendim. Hemen anneme siparişimi verdim (Bizim ailede kitap işlerinden annem sorumludur, bir bakarsın elinde bir torba kitapla dönmüştür eve ve içinde senin sevebileceğin bir kitap illa ki bulunur). Dedemin ve anneannemin şiir ve özellikle Nazım Hikmet sevdası sayesinde aşina olduğum şiir kitaplarından oldukça kısa görünüyordu ayrıca kitabın tasarımı da hayli ilginçti. Kitap "Oku beni, oku beni!" diye bağırıyordu adeta. E ben de başladım okumaya. Kitap o kadar Yılmaz Erdoğan kokuyordu ki okurken Yılmaz Erdoğan'ın o Ankara'yla Hakkari arasında kalmış o bozuk şivesi kulaklarımdaydı sanki. Hani bazı şarkılar vardır kimin söylediği farketmez, her seferinde asıl sahibini hatırlatır; "En güzel aşk zor olandır" deyince kulağınıza Haluk Levent'in o eşsiz sesi çalındı bir anda değil mi, hah işte tam da böyle bir şey. Bir de öyle bir şiirle başlıyor ki kitap, insanı bulunduğu yerden, zamandan alıp başka yerlere götürüyor;" Sevebilme İhtimali". Bu herkesin illa ki bir yerden duyduğu, gördüğü, okuduğu şiir, şahsen beni daha önce hiç gitmemiş olmama rağmen Zap Suyu'nun kenarında bir ağacın gölgesinde, su sesinin eşliğindeki bir rüyaya götürdü resmen. Güneydoğu insanının haberlerde gösterilenin aksine oldukça geniş bir mizahi çerçeveye sahip olduklarının canlı kanıtı olan bu adam, şiirlerinde de hiç korkmadan, şiirle mizah bir arada olmaz anlayışına göğüs gererek, büyük bir cesaretle komedi öğelerini de aşkı ya da ölümü anlatan çok ciddi bir şiirin içine bile işleyebiliyor. Bütün bu anlattığım şiir özelliklerinin yanında, son çeyrek yüzyılın modasına da uyarak Can Yücel, Özdemir Asaf, Orhan Veli gibi serbest düzende yazıyor şiirlerini. Bana kalırsa serbest düzen, bu şairlerin ve tabi ki Yılmaz Erdoğan'ın da kelimelere yeni anlamlar yüklemelerine, çağrışımlarını değiştirmelerine büyük ölçüde yardımcı oluyor. Şiirin o bilindik, şaşalı, önüyle sonu süslenmiş ama içi boş kalmış kelimeler üzerine dayanan zihniyetine karşı Yılmaz Erdoğan'ın gündelik, samimi, bizden ama tam tersine içleri muhteşem bir dahilikle doldurulmuş cümlelerine dayanan ve bana kalırsa tek başına bir akımı temsil eden şiirlerini sadece yeşil kapaklı bir kitap durduramaz; o şiirler elbet o kitaptan taşacak ve Anadolu'nun dört bir yanını gezecek.