ARAF

Bir an için duygularınızdan tamamen arındığınızı düşünün. Hatta onlara savaş açtığınızı... Düşünebiliyor musunuz? Ben yapamıyorum. Ne zaman denesem hayalimde bilim-kurgu filmlerinden çıkma bir robot beliriyor. İşlemcisine ne yüklendiyse onu yapacak, onu yaşayacak bir robot... Duygularından yoksun bir insan figürü yaratamıyorum hayal dünyamda. Duygu demişken sadece aşk, sevgi, özlem, tutku, merak gibi hayatın güzel tarafında yer etmiş olanlardan bahsetmiyorum. Yaratacağımız kişi aynı zamanda nefret de edemeyecek, kin de duyamayacak. Peki hayal dünyamızda bile canlanamayan böyle bir tipleme, gerçek hayatta var olabilir mi ? İmk nsız dediğinizi duyar gibiyim. a Böyle bir insanın gerçekten var olabileceğine ben de ihtimal vermiyorum. Neticede hayvanların bile, insanlarınki kadar gelişmiş olmasa bile, duyguları var. Köpekler sadıktır mesela, tıpkı romandaki Kerberos gibi. Kedilere ise nankör deriz hep, tıpkı ölen sahibinin kanını yalayıp yutan pamuk tüylü kedi gibi. Böyle bir karakterin gerçekte var olacağına ihtimal vermeyişimiz, onunla bir Zülfü Livaneli romanında karşılaşmayacağımız anlamına gelmiyor. Nitekim bu konuda yazar ''Hayatın en gerçek yanı kurgudur'' (sf. 76) diyerek okuyucuyu ustaca romanın içine atıyor. Benim için sorun tam da burada başladı. Çünkü içeride benliğime uygun bir yer bulmakta zorluk çektim. Okuduğumuz romanlarda veya izlediğimiz filmlerde, genelde kendimizi bir karakterle özdeşleştiririz. Bazen yaptığı kahramanca bir hareket, bazense sadece bir iyi niyet bizi öyle etkilemiştir ki kendimizi onun yerine koymak isteriz. Bu karakter de genellikle başrol ya da baş kahraman olur. Çünkü kurgu onun üstüne kurulmuştur ve en üstün özelliklere ya da en güzel duygulara sahip olan karakter yüksek ihtimalle odur. Ne var ki bu romanın baş kahramanı Ahmet Arslan, az önce belirttiğim gibi akla hayale sığdırılamaz, duygulardan yoksun, üstelik yaşayan hiçbir şeye dokunamamak gibi sıra dışı bir hastalığa sahip birisi. Romanda yer alan diğer karakterlerse çok yüzeysel anlatıldığı için kendimle özdeşleştirmem zor. Bu yüzden ben de romanda birinin yerine geçmek yerine ön sıralardan bir yer kapıp, elimde çekirdek, film izler gibi olan bitenleri izliyorum. Hikayenin birinci ağız tarafından anlatılması da buna engel olamıyor. Çünkü hayal bile edemeyeceğim bir tiplemenin yerine geçmem mümkün değil. Neyse ki yerimi yadırgamıyorum, buradan bakınca her şey güzel görünüyor. Roman ilerledikçe Ahmet'le olan sorunlarımın sadece duygulardan ibaret olmadığını fark ediyorum. Fikirlerimiz de dindarlıkla ateistlik gibi birbirinden ayrılıyor. ''İnsan duygularının en tehlikelisi aşktır'' (sf. 100) diyor Ahmet. Eski aşklarımı düşünüyorum. Bana yaşattıkları paha biçilemez anlar aklıma geliyor. Yüzümde belli belirsiz bir gülümse, 'Tehlike bunun neresinde?' diyorum. Aşk yüzünden gerçekleşen cinayetleri, intiharları gerekçe olarak gösteriyor Ahmet. Yanılıyor, bunların hiçbiri aşkın saflığına, mükemmelliğine gölge düşüremez. Bence aşk, Adem'le Havva'ya, cennetteki teni okşayan ılık rüzgarların geldiği diyarlardan getirdiği bir hediye. Ne iyi etmişler onu dünyaya indirmekle. Ahmet gözümde bir kedi oluveriyor o an. İstediği ciğere ulaşamayan ve bu yüzden onu kötüleyen bir kedi misali Ahmet, aşkı kötülüyor. Sonra bir de tavşan oluveriyor Ahmet, dağa küsmüş, dağın haberi olmamış. Aşk hayallerimizi bembeyaz bulutlar gibi tepesinde taşıyan koca bir dağ. Ne Ahmet ne de diğer tavşanlar bu dağa bir şey yapabilir. Biliyorlar ki bir gün onlar da aşık olacak. Biliyorlar ki o gün geldiğinde, küfürleri için pişman olacaklar. Belki de ölmek isteyecekler, belki ölecekler. Bu düşüncelerin eşliğinde acıyorum Ahmet'e. Sevemeyen, nefret edemeyen, özleyemeyen bir adam... Gözümde zavallı konumuna düşüyor birden. Dahası hiçbir canlıya dokunamıyor. Tokalaşma yok, sarılma yok, öpüşme yok. Bütün bu hareketlere anlam katan duygular zaten yok. Her gün, her dakika, her saniye, her an yaptığı şeye 'yaşamak' demek hayata karşı yapılmış büyük bir saygısızlık olsa gerek. Varlıkla yokluk arasında bir yerdeydi Ahmet, araftaydı. Her ne kadar salt bir karşıtlığımız olsa da onu ve yaşadıklarını uzaktan izlemek beni derinden etkiledi. Sayesinde uzun uzun düşündüm, kendimle bile tartıştım zaman zaman. Sonuç olarak, duygularıma daha sıkı sarıldım, aşkı da en tepeye koydum tabii. Dokunabilmenin muhteşemliğini fark ettim, dışarı çıktığımda yapacağım ilk iş sevdiğim birine sarılmak olacak. Hatta kim bilir, bu duygu patlamasıyla belki de hiç tanımadığım birine sarılıveririm. Livaneli, Zülfü. Kardeşimin Hikayesi. İstanbul: Doğan Kitap, 2013. Baskı. KAZIM KARTKAYA