Bir Halı Uğruna

Orijinal adı Büyük Lebowski (The Big Lebowski) olan komedi türündeki bu film ikisi de 4 Oscar ödüllü iki Amerikan kardeş (Ethan Coen, Joel Coen) tarafından yazılmış ve yönetilmiş. 1998 yılında gösterime giren film çıktığı zaman değil, çıktıktan birkaç yıl sonra asıl ününe kavuştu. Film her ne kadar komedi olarak sınıflandırılıp, mizahi bir tarzda ilerlese de mutlu bir sona ulaşmıyor, o kadar ki, filmi dram olarak sınıflandırmak düşünülebilir. Filmin kısaca hikayesi şöyle: Los Angeles'ta bir evde yaşayan, işsiz, tembel, kaygısız ve bovling oynamayı seven "The Dude" (ahbap) takma adlı Jeffrey Lebowski, tekerlekli sandalyeye mahkum zeki bir milyoner ile aynı ada sahip olduğu için iki suç çetesi üyesi tarafından karıştırılır. "Bu milyonerin genç karısı şehirdeki birçok kişiye borçlanmış ama borcunu ödeyememiştir. "The Dude" Lebowski'nin evine gelen bu iki çete üyesi onu dövüp kıymetli halısına pisler."[1] "The Dude" kendi ile aynı ada sahip milyoneri arayıp bulur, olanları anlatır ve milyonerden kendisine yeni bir halı almasını ister ancak milyoner bunun kendi sorunu olmadığını söyler. "The Dude" yine de malikaneden bir halı çalar ve buradan sonra "The Dude" Lebowski kendini istemediği bir maceranın içinde bulur. Film, kült filmin ilk türlerinden biri olarak gösteriliyor ve oldukça sıradışı bazı şeylerin doğum sebebi olmuş. Filmin severleri 2002'de "Lebowski Festivali" adıyla bir festival başlattı, bu festival hala her yıl yapılmaya devam ediyor. 2005 yılında filmin bazı severleri, filmin ana karakteri: "The Dude" Lebowski'nin hayat felsefesini bir din haline getirdi. Dudeism adı verilen bu din bir şaka değil. Gerçekten de dünyanın dört bir yanında kendini bu dine mensup olarak tanıtan kişiler var. Benim film ve karakterler üzerindeki düşüncelerime gelecek olursak şunları diyebilirim: Film oldukça sürükleyici, ve -özellikle "The Dude" Lebowski'nin- kendine özgü konuşması, giyimi, ve davranışları oldukça ilgi çekici. Filmden bir an bile gözünüzü alamıyorsunuz. Bana kalırsa "The Dude" Lebowski her açıdan çok iyi dizayn edilmiş bir karakter. Durum her ne kadar kötü gözükürse gözüksün "The Dude" hep kendi rahat, kaygısız tarzını koruyor. Her gün etrafımızda rastlayabileceğimiz işsiz ve stresli insanların aksine "The Dude" işsiz ve gamsız. "The Dude" Lebowski'nin en yakın arkadaşı Walter ise Lebowski'nin tam aksine çoğunlukla gergin ve agresif bir karakter. "The Dude" ile ortak tek tarafı ikisinin de bovling sevmesi. Walter da "The Dude" gibi çok iyi dizayn edilmiş bir karakter çünkü Walter agresif tavırları ve verdiği yanlış kararlar yüzünden "The Dude"un başına yeni sorunlar açıyor, dolayısıyla onu yeni maceralara sürüklüyor. Yani Walter hikayenin ilerleyişi için önemli bir rol oynuyor. Bu yüzden bence Walter çok önemli bir karakter ve "The Dude" gibi kendine has bir duruşu var. Daha bahsetmediğim birçok karakter var ama bu karakterler hikayenin küçük parçaları olduğu için hepsinden tek tek bahsedemem. Bence filmi özel yapan ve kült kategorisine koyan yanı da işte tam olarak bu. "The Dude" Lebowski ve Walter dışındaki karakterler hikayenin küçük parçaları. Bu küçük parçaların tek başlarına pek bir anlamı yok ancak hepsi bir araya gelince ortaya çok güzel bir sonuç çıkıyor. Benzer bir şekilde bu küçük parçalardan birisi toplam hikayede olmasa hikayenin bütünlüğü bozulur ve böylece bir anlamı kalmaz. Başka bir parça hikayeye ilave edilebilir miydi? Bence bu sorunun cevabı hayır. Eğer başka bir karakter hikayeye ilave edilse bu belki hikayenin yolundan sapmasına neden olabilirdi. Zaten bütün hikaye boyunca hiçbir zaman bir eksiklik ya da fazlalık hissedilmiyor, ki bu da hikayeyi güçlendiren şey değil mi zaten? Sonuç olarak film oldukça sürükleyici, komedi türünün beklentilerini fazlasıyla karşılıyor. Filmin ana karakteri "The Dude" mükemmel bir şekilde dizayn edilmiş ki adına yapılan festival ve din düşüncemi kanıtlamaya yeter- ve sürekli başka biriyle iletişim halinde olduğundan hikaye hiç kopmuyor. Film "Internet Movie Database"den (IMDb) 10 üzerinden 8, 2 puan almış olsa da bence 10 üzerinden 10 tam puanı hak ediyor.[2] Filmin resmi afişi