KANADI KOPARILMIŞ GÜVERCİN

Kölelik hakkında neler biliyorsunuz? Herkes ilkokul, lisede gördüğü tarih derslerinde ya da internetten yaptığı araştırmalar sayesinde az birazda olsa kölelik hakkında bir şeyler öğrenmiştir elbet. Ancak ders kitaplarında gördüğümüz kölelik kavramı sansürlenmiş bir kavram denebilir maalesef. Asıl gerçekler büyük ihtimalle o yaşlardaki kişiler için fazla ağır olduğundan dolayı sansürleniyorlardır. İşte yazar Solomon Northup'un yazdığı şaheser denebilecek bu roman okuduğunuz kaynaklarda olmayan gerçekleri ve duyguları sizlere gösteriyor. İlk olarak köle sahibi olan kişinin duygularından bahsetmek istiyorum. Biri neden köleye sahip olmak ister? Bana sorarsanız bunun iki nedeni var. İlki kendinin yapmak istemediği ya da yapamadığı işleri zorlada olsa başkasına yaptırmak için. Kendimi yerine koyduğum zaman nasıl bir düşünce ve duygu ile köle aldığını her ne kadar hoşuma gitmese bile anlayabiliyorum. Herkesin yapmak istemediği işler vardır elbet. Ancak bu anlayışım ikinci nedene geldiği zaman devam edemiyor. Köle edinme isteğinin ikinci nedeni ise başka birinden üstün olduğunu göstermek. Diğer bir deyişle egosunu tatmin etmek. Bir insanın sırf egosunu tatmin etmek için başka bir insana eziyet etmesi ve bir oyuncak gibi kullanması hiçbir şekilde affedilemez. İkinci olarak da köle edilen kişinin yerine kendimi koyarak düşünmek istiyorum olayları. Ben hayatımda böyle bir deneyim yaşamadığımdan dolayı ortaya çıkan duyguları ve durumları sadece tahmin edebiliyorum. En başta fakir ya da zengin bir şekilde insan olarak haklarınız varken bir anda tüm haklarınızın elinizden alınıp bir nesne ile aynı değere sahip olduğunuzu düşünsenize. Ben böyle bir durumda olduğumu var saydığımda bile tüylerim diken diken oluyor. Konuşma hakkınız, dinlenme hakkınız, düşüncenizi belirtme hakkınız bile yok. Size işkence yapsalar bile işkence yapanları haksız yapan hiçbir şey yok. Eğer köle olmadan önce aileniz varsa bir daha görüşebilme ihtimaliniz yok denilebilecek kadar az. Kısaca cansız bir varlık gibi muamele görüyorsunuz. Kaçmak isteseniz öldürülme ihtimaliniz çok yüksek. Sizi hayata bağlayıp çektiğiniz tüm eziyete rağmen dayanmanızı sağlayan tek şey muhtemelen kurduğunuz hayallerdir. Kölelikten kurtulacağınız o günün hayali... Kölelikten kurtulup ailenizin yanına geri dönseniz bile ailenizin aynı durumda olacağı garantisi yok. Eşiniz sizden ümidi kesip başka biriyle evlenmiş ya da daha kötüsü hastalıktan dolayı hayatını kaybetmiş olabilir. Çocuklarınız geri döndüğünüz süreye bağlı olarak kocaman olmuş olabilir ve siz onların tüm gelişim çağını kaçırmış olabilirsiniz. Çocuklarınızın doğum günlerini, yaşadığı ilkleri, mutlu ve üzgün anlarını, kısacası sizi çocuğunuzun babası ya da annesi yapan tüm değerleri kaybetmiş sayılırsınız. Bundan daha üzücü ve daha umutsuz bir durum hayal bile edemiyorum. Son olarak da durumu köle olan kişinin ailenin bakış açısından değerlendirmek istiyorum. Üzücü duyguları yaşayan sadece köle durumuna düşenler değil. Tabii en çok acıyı o çekiyor fakat tek acı çeken o değil maalesef. Köle durumuna düşen kişinin ailesi de büyük acılar çekiyor. Düşünsenize gözünüzün önünde anneniz ya da babanız zorla alınıp köle haline getirildiğini. Sonraki gün geri dönecek düşüncesi ile beklemenize rağmen geri dönmemesi... Zaman geçtikçe umudunuzu yavaşça yitirmeniz... Düşünmesi bile inanılmaz korkutucu bir şey. Solomon Northup'un yazdığı 12 Yıllık Esaret kitabı şaheser denebilecek muhteşem bir kitaptı. Bana daha önce hiç yaşamadığım duyguları yaşattı. Okuduğum her sayfasında beni daha bir üzdü ve okumaya devam ettikçe daha umutsuzluğa kapılmaya başladım. Yüzüme hayatın gerçeklerini bu kitaptan daha çok vuran başka bir kitap hatırlamıyorum.