Gezi Olaylarında İnce Memed Bakışı

Adana yöresinde yaşayan halkın ağalardan çektiği zulmü anlatan bu romanı okuduğumda çok etkilendim. Cumhuriyetin ilanının ilk yıllarında, köylerdeki ağalık otoritesinin devam ettiği yılları, usta romancı Yaşar Kemal köy şivesiyle yaşayarak anlatmış ve okuyucularının kendisini adeta romanın içinde hissettirmiştir. Bu kitap baskıcı ve otoriter yapının bize ve bizim gibi insanlara nasıl acı çektirdiğini anlatıyor. İnce Memed gibi bir insan, bu kitapta nasıl bir direniş sergilenmesi gerektiğini hepimize gösteriyor. Baskı ve ezilmeye karşı direnen Memed'in cesur başkaldırısı, romanda vurgulu bir şekilde okuyucuya aktarılıyor. Onun adaletsizliğe olan sert tepkisi, adeta insanları cesaretlendirip Gökçe 2 günümüz yaşantısında da örnek almasını sağlayabiliyor. Örneğin; geçtiğimiz yıl İstanbul'da başlayan ve tüm ülkemizi saran gezi direnişinde, gençlerin kendilerine karşı yapılan baskılara direnerek haklarını İnce Memed gibi savunmalarına şahit olduk. Bir araya gelen gençlerin yeşili ve doğayı korumak amacıyla ağaçların doğadaki yaşam hakkının koruması mücadelesinde, İnce Memed gibi özgürlüğü savunuşunu gördük. Burada amaçları yeşilin yok edilmesini engellemek olan ve bunu eğlenerek savunmak isteyen gençleri gözlemliyoruz. Halk onlara yapılan şiddet ve baskıyı görerek gençleri bu haklı davalarında destekledi. Bu destek çığ gibi büyüyerek tüm turda yayılınca büyük kitleler oluştu. Burada halkın, İnce Memed'in köylülerden aldığı büyük yardım ve destek sayesinde ağaya direnişlerindeki hisleri ortaya çıktı. Tıpkı Çukurova'da İnce Memed'in köylülerle birlik olup ağaya karşı baş kaldırarak haklarını istemesinin bu dönemdeki özeti gibiydi. Gezi parkında şiddet dolayısıyle yaralanan ve hayatını kaybeden insanların yaşadığı baskı ve korku dolu anlar, bir süre sonra öfkeye dönüştü. Bu öfkeyi dışa vurmak isteyen topluluk yapılan her şeye rağmen, bu haksızlığa boyun eğmeyerek direndiğini de yine İnce Memed'in sevdiği kızı almak için ağaya ve adamlarına karşı gösterdiği çabaya benzetebiliriz. Bu romanın baş karakteri İnce Memed'in saf ve temiz bir Anadolu çocuğu iken, ağalığın getirdiği düzenle değişime uğradığını gözlemliyoruz. Aşk ve silahın insan yaşamındaki etkisinin hayatın akış yönünü değiştirdiğine tanık oluyoruz. Buna karşılık olarak da, insanların hayatlarını ortaya koyarak yaşam kavgasında ne tür mücadeleler verdiklerini birebir romanda okuyoruz. Gezi olaylarında da bu çabayı gösteren topluluk, her şeyi göze alarak savundukları dava uğruna birçok zarara uğramalarına rağmen, direniş ruhu ile hareket etmişlerdir. Romanda da köylüler İnce Memed'e güvenerek feodaliteye karşı toplu olarak direnişe geçmişler ve ağalığa son verilmesi konusunda devlete başvurmuşlardır. Ancak o dönemde devlet içinde de ağalığı destekleyen ve onları haklı bularak güç ve cesaret veren yöneticilerden dolayı haklarını alamamışlardır. Bunu gören İnce Memed, tekrar dağlara çıkarak ağalığa karşı mücadeleye kaldığı Gökçe 3 yerden devam etmiştir. Köylülerden haraç toplayarak onların emeğini elinden alan ağalar, belirli dönemlerde ortaya çıkmış ve insanların haklarını bir şekilde gasp etmiştir. Günümüzde de bu tür olaylara rastlanmıyor değil. O dönemde cahil, ve çaresiz olan köylüleri boğaz tokluğuna çalıştırarak emek sömüren insanların çokluğu, gençleri hakkını aramak için dağlara çıkmaya itmiştir. Geçtiğimiz yıllarda terör olayları, özellikle doğu bölgelerindeki köylerde yaşayan halkın, faktörlerden bir diğeri olan aşiret ve ağalık baskısı ve etkisi ile dağa çıkmasıyla giderek artmaktadır. Bu olay sadece ağalık nedeniyle değil, diğer taraftan devletin bu haksızlığa dur dememesi sebebiyle insanları, olaylara İnce Memed gibi şiddetle çözüm aramaya yöneltiyor. PKK gibi terör örgütleri, her şeyi yakıp yıkarak problemleri çözmeyi amaçlıyor, tıpkı İnce Memed'in yaptığı gibi... Ancak romanda görüldüğü gibi bu hareket şiddetle çözülmüyor ve daha da kayıplara yol açıyor. Mesela, İnce Memed kendi hakkını ararken eşkiyalık yaparak değil de, hukuksal yolları daha çok deneseydi, en azından devletin kurumlarını karşısına almamış olabilirdi bence... Sonuç olarak bu roman, ezilmeye şiddetle çözüm arayışının yersiz olduğunu, aynı zamanda çaresiz halkın her yolu deneyebileceği ve bu yolların kötü kayıplara yol açabileceğini bana anlatıyor. Gökçe 4