NEYE İNANMAK İSTERSEN

Bir kitabın hem okunması hem de değerlendirilmesi için zaman ayrılmalı aslında. Yoksa kitabı okumuşsun okumamışsın neye yarar ki? Sadece zamanı geldiğinde ben bu kitabı okumuştum, demene belki. Peki, elinde ne kaldı? Cevap yok. Geçenlerde böyle bir inceleme için bir kitap aramaya kitapçının rafları arasında geziniyordum. Alacağım kitabı sindire sindire okumalıyım, derken ince bir kitap gözüme takıldı. Kısaydı ama gerek arkasındaki özet gerekse başlığı ilgimi çekti. Bayan Ming'in Hiç Olmayan On Çocuğu çok ilginç bir kitap ismi değil mi? O gün başlamamla kitabı bitirmem bir oldu. Kısa ve öz bir anlatımıyla kitap, bazı şeyleri yeniden sorgulamama neden oldu. Gerçek mi yalan mı? Sen neye inanmak istersen... "Hakikat, en çok hoşumuza giden yalanın ta kendisidir." diye yer alıyor kitapta. Belki ben doğru olmayan bir şeyi hakikatim olarak benimsemek istiyorum. O yüzden, hiç kimseye zarar vermediğim sürece neye inanıp neye inanmadığımın bir önemi var mı ki? Mutlu olmak geçerli bir sebep istediğime inanmak için. Kitapta Bayan Ming'in on çocuğunun olduğuna inanması kimseye zarar vermiyor, aksine Bayan Ming'i mutlu ediyorsa Bayan Ming varsın inansın. Doğrular zaten göreceli değil mi ki? Başkalarının inandığına inanmak zorunda kalasın. Mesela bazıları için doğru kendisine faydalı olanken bazıları için doğru başkalarına faydalı olan olabilir. Tarih boyunca çokça tartışılan bir konudur doğru. Sana kırmızı gözüken benim için mavi olabilir mesela. Bir başka örnek ise Schröndinger ve kedisi. Bu deneyi bilir misiniz? Çok ünlü bir deneydir bu aslında. Eğer kutuyu açmazsan kedinin ölüp ölmediğini görmediğin için bilemezsin. Hiç açmayıp sanki kedinin hala ölmediğini düşünerek yaşarsan eğer ve bu seni mutlu hissettiriyorsa neden o kutuyu açasın ki? İnandığımla mutluyken neden hakikatimi değiştireyim ki? Hayatta yüzleşmen gerekenler de vardır elbette. Her sana doğru gelmeyenden kaçarak hayatı kendin için zorlaştırabilirsin de. Bu yönden bir ayrım oluşuyor önünde. Sen buna inanarak birine zarar veriyor musun? Mesela şizofreni hastaları, herkeste olan mantık çizgisini kaybederek kendi doğrularını oluşturan psikolojik rahatsızlığa sahip insanlar. Onların da kendi doğrularına inanıp mutlu olduğu varsayılırsa şizofreninin zararı ne ki, diye düşünülebilir. Fakat şizofren olan hastalar bunu kabullenip bununla yaşamaya çalışmazlarsa mantık çizgilerini kaybettikleri için çevrelerine zarar vermeleri kaçınılmazdır. Bir hastanın kendi hayal dünyasında annesini düşman olarak bellemesi çevresine verdiği bir zarara örnektir. Başka bir ayrım ise seni mutsuz kılacak bu doğruyu değiştirme imkanın var mı? Varsa eğer, bunu yalan saymak yerine acılarla da yüzleşmeyi bilmelisin. Her zorluğun sonunda bir aydınlık vardır. Aklıma katıldığım Bilkent Üniversitesi'nin TDP isimli kulübünün Sokak Lambası Projesi'ndeki çocuklar aklıma geliyor. Kötü bir ortamda büyüyen saf çocuklar onlar. Ama oldukları ortamın farkına varmalılar. Bununla baş etmeli ve geleceklerini kendileri oluşturmalılar. İşte, biz bu yüzden onlara güzel hayatı olan insanları gösteriyoruz. Elimizden geldiğince örnek olmaya çalışarak bir gün onların da bu hayata sahip olabileceklerine inanmaları için çabalıyoruz. Onlar da güzel bir geleceğe gerçekten sahip olabileceklerine inanırlarsa geleceklerini şekillendirebilirler. Yaşadıkları ortamın getirileriyle yüzleşmezlerse çözüm de üretemezler. Çevrelerindeki insanlardan farkı kalmaz. Hayatın bir köşesinde sıkışıp kalırlar. Kitap kısa olmasına rağmen sana verdikleriyle ağırlaşan bir kitaptı. Sadece doğruların söylenmesinden yana olan fikrimi değiştirebilecek ve farklı yargılarla baş başa bırakabilecek kadar yoğun bir kitap. Hayatımdaki hakikatleri sorgularken buldum kendimi olmasaydı daha iyi olurdu dediğim gerçeklere daldım. Sizi de bunlarla baş başa bırakıyorum. Neye inanıp inanmayacağınız tamamen size bağlı.