AFRİKALI LEO BENDİM!

ve tutkularını heybesine dolduranların yükü; yüklerin en ağırı. Bir yaprak misali senelerdir bir şehirden diğerine savruluyorum. Tam bir yere alışmışken, bir diğerine sürükleniyorum. Tayin diyor babam ismine, ismi önemliymiş gibi. Maalouf'un ilk romanı, tam da bu mevzuda içerisinde kendime ait bir desen bulabileceğim bir kanaviçe örüyor. Öyle diyor İrlandalı şair: "... hiç kuşkun olmasın, Afrikalı Leo da, gezgin Leo da bendim". Ben de öyle diyorum. 1492, Endülüs'ün son kalesi Granada!.. Kitaba böyle başlamak, benim gibi tarihe ve tarihi kentlere olan derin iştiyak ve hissiyatı olanlar için kendisini okutması için bir dayatmadır. Edebi güç de diyebilirsiniz buna, pazarlama yeteneği de. Boyun eğiyorum. Bu şehre "Dünyanın Ziyneti" denilmesi bir iltifat değil, hakkın teslimi. Her ayrıntı, gözlerimin önünde tecessüm ediyor... Badem tarlalarından geçiyorum. Elhamra'nın goblenle kaplı odalarını müşahede ediyor, Çömlekçiler Kapısı'nın tokmağına dokunuyorum. görüyorum mesleği gömü aramak olan. Köle kurtaran , adaleti tartı üstüne koyan ; hepsi bana yabancı geliyor. Kennazlar Duruyorum ve zamanın dayanılmazlığı karşısında yok oluşunu görüyorum fekkaklar vezzanlar güzelliklerin. Vatan addedilen topraklarda kalarak parya muamelesi görmek ile hicretin özgürlüğü içerisinde kimliksizleşmenin ikileminde kalıyorum bir anda. Hepsi birden tanıdık hale geliyor. Ferdinand ile Boabdil, Estağfurullah ile Ebu Hamr, Selma ile Verda'nın rekabetiyle tanışıyorum; tarihi tekerrürler devr- i daimi! Her şeyden önce ismim değişiyor Fas'a ulaşınca. " " oluyorum. Yüzüme çarpıyor garipliğim. Kahire'de , Roma'da olacağım. Garipliği yudumlayan bir nesil içerisinde büyüyorum. Olsun, diyorum: "Gariplere müjdeler olsun!" Endülüslü Mağripli Afrikalı Çok hızlı büyüyorum Fas'ın veba ve küf kokan duvarları arasında. Zaman ivme kazanıyor. Ben büyüdükçe, ayrıntılar küçülüyor. Faydası dokunmayan insanlar dikkatimi çekmiyor artık; pragmatizmi öğreniyorum. Mekandaki detayları atlamaya başlıyorum. Yabancılara karşı çok acımasız olan Faslıların da etkisi vardır belki bunda. Bir çeşme etrafında halelenen köyler gibi, medreseler etrafına kurulmuş bu şehirde zihin dünyam şekilleniyor. Kendimi anlatmak, geçmişimi sorgulamak için bir başkasına gereksinim duymadıkça, zihnin bedeni de büyüttü bir gerçek. Ozan Hiba'yı duyuyorum: İki evlilik, çocuklar; erkekliğe ulaşmış olmanın yükü. Varsallığın bir meslek Aşk, bir kuyunun kıyısında susuzluktur. olduğunu öğreniyorum kendimde. Zenginlik ve ilimle yüklenince ağır zincirler Aşk çiçektir, meyve değil. gibi aşağı çekiliyor insan. Kime olursa olsun, gür terennüm etmeli hakikati. Zalimin karşısında dik durmanın asaletiyle ayrılıyorum bu şehirden. İnaniye Medresesi, Endülüs Camii, Çömlekçiler Çarşısı; ayrılırken üç yerde duruyor, alkışlar ve övgülerle uğurlanıyorum. Kendi ağzımdan dökülmüş sözler: "Fas'ın tarihinde böylesine onurlu bir sürgün yaşanmamıştır." Sayfalar arasında ilerlerken zamanın dairevi ilerlediğine olan inancım artıyor. Dünyadaki tek ortak dilin hadiseler olduğuna iman ediyorum. Gönül dili ve hal şivesi zaman ve mekan bariyerlerini kaldıran bir . Fas'tan ayrılan Hasan'dan asırlar sonraki kendime bakıyor, aynılıklara tebessüm ediyor ve devam ediyor ediyorum Kahire'ye. Herkül Napolyon'un gelmesine 285 yıl var. Güzel hayallerin hülyalarıyla geldiğim Nil kıyılarında yeni bir sürpriz karşılıyor tekrar; veba. Talihsizliklere saygı göstermek, henüz öğrenemediğim şeyler arasında. Mısırlı gibi giyinen, Osmanlı şehzadesinin dul eşi bir Çerkesle evli, evini bir Hristiyan gibi döşemiş Mağripliydim. Coğrafya kaderdi. Gariptim, ama hürdüm. Yazar acımasızlığa başlıyor hikayenin burasında; Amin Maalouf çekiliyor aradan, oryantalist tefekkürleri de. Bizzat kendim gidiyorum Barbaros'u ziyarete, Yavuz Selim Han'a hürmetlerimi sunuyorum. Hasan'a Maalouf değil, ben anlatıyorum onları. Venedik kıyılarına ulaşmak üzere yola çıkmış bir gemide gözlerimi açtığımda, "kimse" olarak uyanıyorum. Ne geçmişim önemli hale geliyor, ne de gelecek arzularım. Uğursuzlukların zirveleri yaşadığım bu anlarda, Tanrı'dan uğursuzlukları gidermesini değil, umutsuzluktan korumasını istiyorum. Vücudumun köleliğini, zihnime bulaştırmamasını. 21. yüzyıl insanına benzememeyi kısaca. Afrikalı Leo; Lethe'nin suyundan içenler gibi hafızasını unutanlardan olduğumuz bir coğrafyanın, yani aynı kaderi yaşayan insanlar bütünün hikayesine götürüyor bizleri. Hayatının bir bölümünde asil yaşamış, yer yer farklılığı dolayısıyla hakir görülmüş yarım hayatların hikayesi; bizim hikayemiz. Maalouf, Afrikalı Leo. Çev. Sevim Raşa. İstanbul, Yapı Kredi Yayınları, 2014 Armağan, "Elhamra Sarayı'nın avlusunda oturup ağladım", 08. 02. 2015