OLAĞANÜSTÜ BİR YAZAR

Öncelikle bu kitabı seçmemin iki nedeni var. Bunlardan biri Stefan Zweig'i ve kitaplarını çok seviyor olmam ikincisi ise kitabın kapağı, Van Gogh'un Yıldızlı Gece tablosu. Biraz Stefan Zweig'ten bahsetmek gerekirse kendisi Viyana, Avusturya-Macaristan'da doğup , Rio de Janeiro, Brezilya'da ölmüş. Bu tarih ve yerlere bakınca aklıma ilk gelen şey Viyana'da başlayan macerası neden Rio gibi bir ülkede bitti? Gerçekten çok merak uyandırmıştı çünkü bu iki ülkeyi bir arada pek düşünemedim. Daha sonra bu konuyu araştırınca kendisi Avrupa'da Hitler'in etkisinin kalıcı olduğunu düşündüğü için ve bu durum yüzünden duyduğu üzüntü ve hayatında kötü giden şeyler nedeniyle karısı Lotte ile Rio de Janerio 'a taşınıp , birlikte intihar etmişler. Bu intiharın sebebini öğrenince kendisinin ne kadar duyarlı ve hassas bir insan olduğunu anlamıştım. Kendisi sadece öykü , roman yazarı değil aynı zamanda gazeteci , oyun ve biyografi yazarı. Stefan Zweig küçük yaşlardan itibaren edebiyat ve kültür alanında eğitim almış ve bununla yetinmeyip kendini geliştirmiş , bilgiye doymamış biri olduğu eserlerinden anlaşılıyor. Eserlerinden bazıları;Satranç, Acımak, Olağanüstü Bir Gece ve hepimizin bildiği "Büyük Budapeşte Oteli" filmi Stefan Zweig'in notlarından uyarlanmıştır. Ben sizlere "Olağanüstü Bir Gece" adlı uzun öyküsünden bahsetmek istiyorum. Bu kitabın kurgusu Stefan Zweig'e ait değilmiş, 1914 yılında Rava-Ruska'da bir Avusturya'da savaşta şehit düşen Baron Fredrich M. von R. nin yazı masasında bulunan notlardan yola çıkılarak yazılmış bir kitap. Kitabın konusundan ve bu uzun öykünün neden bana bir roman okumuşum gibi hissettirdiğinden bahsedeceğim. Kitabın konusuna gelirsek; öykümüzün kahramanı subay Baron ailesinden kalan mirasla zaten yüksek standartlarda yaşadığı hayatına daha fazla lüks ekleyerek mesleğini bıraktı ve kendini antika , nadir parçaları bir araya getirmeye adadı. Aynı zamanda bu soylu aristokratın kadınlara olan ilgisini es geçemeyiz ancak bir süre sonra ne kadınlar ne de o pahalı ve lüks uğraşlar Baron'a zevk vermemeye başladı. Kendisi sadece kadınlar ve antikalardan değil tüm hayattan zevk alamaz hale geldi ve altı ay süren uzun bir hissizlik sürecine girdi. Kendisinin zengin yaşamı artık sıradan, basit bir hayattı ta ki bu hayattan çıkmasını sağlayacak o olağanüstü geceye kadar. Altı ay öncesine kadar soyluluların akın ettiği böyle etkinlikleri hiç kaçırmayan Baron o gece de tesadüfen bir faytona binip Prater'e giderken arabacının 'At yarışına mı gidiyoruz?' sorusuyla kendini tanıdık simaların bir bir yerlerini aldıkları at yarışında buldu. Uzun zamandır herhangi bir şey hissetmekten uzak olan Baron at yarışının heyecanına kapılıp , tezahüratlar yapan, bağıran insanlarda o heyecanı hissetmiş ve bu durumu kendi bir şeyler hissedemediği için hazmedememiştir. Bu sırada güzel ve alımlı bir hanımefendi Baron'a yarışa ara verildiği sırada cilveler yapmaya başlamış , bu gizli cilveleşme Baron'u bir nebze heyecanlandırmıştı ancak kadının kocasının olduğunu anlayınca bu heyecanı yitirmişti. Kadının kocası olduğunu anladığı şişman adam bir kargaşa esnasında kuponları yere düşürmüş ve bu kuponlardan biri Baron'un ayağına geldi. Baron yeniden bir şeyler hissedebilmek için bir suç işlemeye karar verdi ve o kuponu aldı. Yarış bitti ve bütün ikramiyeyi kazanan Baron oldu. Bu durum Baron'u memnun etmedi çünkü yaptığı soylu birine yakışacak bir hareket değildi. Baron kendisinin yaşadığı bu duygu buhranı nedeniyle kendini sıradan insanların bulunduğu bir lunaparkta buldu ama burada da lüks kıyafetlerinden dolayı insanların dikkatini çektiğinde, lunaparkta bile kendisi ile baş başa kalamadığını farketmiştir. Gittiği yerdeki dükkanlar kapanınca yanına bir fahişe ve arkasında iki kişi geldi. Baron bu kadına ve arkasındaki kişilere yüklü miktarda para verdi . O para verdiği insanlardaki mutluluğu görünce bu durum onun içinde bir şeyler uyandırdı ve kendini insanlara yardım etmeye adadı. "Bir kez kendini bulmuş olan kişinin bu yeryüzünde yitirecek bir şeyi yoktur artık. Ve bir kez kendi içindeki insanı anlamış olan bütün insanları anlar." (Olağanüstü Bir Gece , Stefan Zweig) Bu cümleyi kimse sadece okuyup geçemez , illa ki duraksayıp düşünür. Bu kitap uzun bir öykü çok akıcı bir dili var ancak cümlelerde kendinizi , hayatınızı buluyorsunuz ve düşünmeden , kendi yaşadıklarınızı hatırlamadan duramıyorsunuz. Baron'un hissizliği bile bize hissettiriliyor. O içine düştüğü buhran ve Zweig'in yaptığı psikolojik analizler yüzünden kendimizi bir anda Baron'un yerinde buluyoruz. Bu nedenle bence bu kitap bir roman kadar etkili , çok akıcı ve açık ama aynı zamanda çok derin. Bu kitabı ve Stefan Zweig'in diğer eserlerini kesinlikle okumanızı tavsiye ediyorum. Zweig , Stefan . Olağanüstü Bir Gece. İş Bankası Kültür Yayınları , 2016