turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
16. - 17. yüzyıl Istanbul kadı sicilleri'nde ev ve kentsel konumu

Konutlar, insanların içinde yaşadığı, uyuma, yeme, içme, dinlenme gibi eylemleri gerçekleştirdiği dış etkilere karşı korunaklı yapılardır. İşlevsel ayrışmanın olmadığı tek hacimden oluşan konuta, değişen yaşam koşullarıyla beraber yeni birimler eklenmiştir. Şehrin temel yapı taşı olan konutları ele alırken uzak ve yakın çevresiyle kurduğu ilişki, yola göre durumu, plan sistemi, malzemesi, yapım tekniği gibi özellikleriyle beraber bir bütün olarak ele almak gerekmektedir. Bunlarla beraber komşuluk, mahremiyet, mülkiyet gibi kavramlar da yapıya kimliğini kazandıran ve yapıyla birlikte incelenmesi gereken diğer ögelerdir. Osmanlı kentlerindeki konutlar; bahçe düzeni, yol bağlantıları, arsa kullanımı ve planları bakımından önem taşımaktadır. Tez çalışmasında Türkiye Diyanet Vakfı İslam Araştırmaları Merkezi tarafından yayınlanan İstanbul Kadı Sicilleri'nin 40 cildi kaynak olarak kullanılmıştır. İstanbul'da bulunan sekiz mahkemeye ait 16. ve 17. yy kayıtlarındaki evler incelenmiştir. Etrafı yolla veya arsayla çevrili, konumu belirtilen 2197 ev çalışmanın temelini oluşturmaktadır. Evlerin iç mekan bileşenleri, katsayıları, bahçeleri ve yollarla kurduğu ilişkiler sicil verileri doğrultusunda değerlendirilmiştir. Sekiz mahkeme bölgesinin kayıtlarından elde edilen veriler istatistiklerle açıklanmış, bu verilerin kendi içinde analizleri yapılmıştır. Ayrıca farklı mahkeme bölgelerinin verileri karşılaştırmalı olarak değerlendirmeye tabi tutulmuştur.
Mimaride niş kavramı

'Mekan' kavramı, insanın varoluşuyla ortaya çıkmış, farklı disiplinlerle ilişkili, farklı boyutları olan bir kavram olup, geçmişşten günümüze değin, sürekli gelişim ve değişim göstermiş, bu kavrama ilişkin farklı kuramsal yaklaşımlarda bulunulmuştur. 'Yer' kavramı da 'mekan' kavramı gibi farklı disiplinlerle ilişkili, çok boyutlu, zengin anlamlar içeren bir kavramdır. Fakat 'mekan' ve 'yer' birbirinden farklıdır.'Niş', en basit tanımıyla duvar içerisindeki hücredir. Ancak fiziksel boyutunun yanı sıra sosyal ve psikolojik boyutu da vardır. Sosyal ve psikolojik boyutu nedeniyle 'niş', yaşayan bir 'yer', yaşayan bir mekandır. Farklı ölçekleri, farklı nitelikleri vardır.'Mekan', 'yer' ve 'niş' kavramlarının ele alındığı bu çalışmada bu kavramlar arasında ilişki kurulmaya çalışılmıştır. 'Niş' kavramı üzerinde durulmuş, tanımlamaları yapılmış, geçmişşten günümüze değin 'niş' kavramının kavramsal değişimi incelenmiş, farklı boyutlarına ve ölçeklerine yer verilmiş, bir 'yer'i 'niş' yapan tasarım kriterleri incelenmiştir.
Avanos'un eski evleri

Son yıllarda gittikçe yaygınlaşan Türk Ev Mimarisi'ne yönelik araştırmalarda, Anadolu'nun birçok yöresindeki geleneksel konut mimarisi örnekleri çeşitli açılardan ele alınmış ve incelenmiştir. Ancak bu çalışmalara bakıldığında, diğerlerinin arasında Avanos Evleri'nin pek incelenmediği, mevcut yayınlarda da oldukça yüzeysel birkaç makaleden öteye geçmedikleri görülmektedir. Bu sebeple, Türk Ev Mimarisi araştırmalarında bir eksikliği gidermek amacıyla hazırladığımız 'Avanos Evleri' başlıklı Yüksek Lisans Tezi'nde, söz konusu yörenin coğrafi özellikleri ile birlikte, tarihi geçmişşine değinildikten sonra, asıl ağırlık Avanos Evleri'nin mimari özellikleri üzerinde yoğunlaştırılmıştır. Kataloga alınan her evin mimari tanımlaması bu kısımda ayrıntılı olarak açıklanmıştır.
Sosyal konut tasarımında mekansal değerlendirme

Tez çalınmaları sırasında, karşılaşılan en büyük sorunlardan bir tanesi; tea başlığının soyut ve çokge nin kapsamı içeren nitelisinden dolayı ortaya çıkan güçlük olmuştur. Konu ile ilgili doküman bulunabilme- öindeki güçlükler ise, ikinci ana sorunu oluşturmuştur. Gerçek, somut bir tanımlamanın olmadıkı 'Sosyal Konut' kavramının; mekansal olarak değerlendirilmesinin yapılabilmesi için, konu önce problemin en başından ele alınarak, devlet politikası; yönetmelikler; kalkınma planları; anayasa düşeyinde incelenerek; neler yapılıp yapılamadığı Gösterilerek; daha sonra da yeni tanımlar olurturulmaya çalışılmıştır. Yöntem olarak konunun çözümü için; geniş analizlerin yapılması gerektiği vurgulanarak; konu ile ilgili öneriler geliştirilmiştir. Tezin içindeki bölümleri kapsayan içeriklerin, gerçekte herb. irinih tek tek ele alınarak; başlı başına bir tez konusu oluşturulabilmesi mümkündür. Bu yüzden başlangıçta da söz edildiği gibi; böylesine geniş kapsamlı bir tez başlımı için, son derece özet bir yaklaşım tarzı seçilmiştir. II
Saraylı köyü sit koruma projesi: Fiziksel düzenleme için ön koşul ve ilkelerin araştırılması

Saraylı Köyü, kentsel doku özellikleri, bölgedeki arkeolojik alan, meydanındaki 750 yıllık çınar agacı, camisi ve sivil mimarlık örnekleriyle geleneksel Anadolu Köyügörünümünü günümüze kadar kısmen koruyabilmistir. Saraylı Köyü'nde kentsel dokutüm Anadolu köylerinin vazgeçilmez unsurlarından biri olan meydanın etrafındasekillenmistir. Anadolu köylerinin pek çogunda olduğu gibi, Saraylı Köyü'nde de cami avlusu köyün meydanına açılmaktadır. Saraylı Köyü, Kocaeli ili'nin Gölcük ilçesi'ne bağlı 1326 yılında kurulmus eski tarihliköylerden biridir. Samandıra Dagları'nın eteklerinde bulunan köy iklim ve bitki örtüsü bakımından Karadeniz Bölgesi'ne ait özellikler tasımaktadır. Ekonomik yapı agırlıklı olarak tarıma dayalıdır. Ancak Gölcük Deniz Fabrikası'nın 1930'da kurulmasıylabölgenin ekonomik ve mekansal yapısı kısmen degismis isçi sınıfı artmıs ve tarım alanları azalmıstır. Saraylı Köyü ile ilgili geçmişs yıllarda yapılan imar planı çalısmalarına ve kültür ve tabiat varlıklarının korunmasına yönelik kararlara bakıldıgında 1996 yılında Saraylı Köyü'nde tek yapı ölçeginde tescil tespit çalısması yapılmıstır. 2001 yılında Koruma Amaçlı İmar Planı yapılana kadar geçerli olan yapılanma kosulları belirlenmistir. Ancak henüz Saraylı Köyü Sit Koruma Alanı için Koruma Amaçlı imar Planıyapılmamıstır. Bununla ilgili olarak, alan çalısması sonucunda hazırlanan, 1/2000 ölçekli analiz ve öneri paftaları, 1/200 ölçekli plan-cephe, siluet analiz ve öneri paftalarıparalelinde belirlenen koruma kararları, müdahale ve islevlendirme önerileri ele alınmıs, bölge ile ilgili koruma kararları alınmıstır. Bu baglamda Saraylı Köyü kentsel doku ve sivil mimarlık örneklerinin niteliklerini kaybetmeden gelecek nesillere aktarılması için izlenmesi gereken yolun belirlenmesi amaçlanmıstır
20. yy. sonu mimari tasarım stratejilerindeki değişim: Değişimin nedenleri ve yönü

Bu tez çalışmasında, dünyadaki gelişmelere paralel olarak değişen tasarım stratejileri incelenmektedir. Tezde incelenen konu çerçevesinde, giriş bölümünde amaç belirlenmiştir. İkinci bölümde, gerekli ana kavramlara ilişkin kabul edilen tanımlar verilmiştir. Üçüncü bölümde, ekolojik/enerji etkin yaklaşımlar araştırılmıştır. Dördüncü bölümde, teknolojik gelişim paralelindemalzeme ve yapı bileşenlerinin kullanım olanakları incelenmiştir. Son bölümde, yapılan araştırmalar ve incelenen örnek binalar kullanılarak 20. yy. sonutasarım stratejilerinin yönü belirlenmiştir. ünümüzde çevre kirliliğinin en önemli nedenlerinden biri, geleneksel enerji üretim yöntemleridir. Geleceğin binaları az enerji tüketmeli ve tasarımları ekolojik/enerji etkin ilkeler doğrultusunda düşünülmelidir.
Yapı düşey dış kabuğu ısı yalıtım uygulamaları ile enerji verimliliği arasındaki ilişkinin incelenmesi

Enerji tüketiminin en fazla konut sektöründe olması enerji tasarrufunda yalıtımın önemini arttırmaktadır. Son yıllarda içinde bulunduğu bölgesel ve iklimsel verilerden bağımsız olarak inşa edilen binalar yüzünden yapı sektörü, ülke ekonomisini ve büyük bir sorun olan enerji kullanımını olumsuz etkilemektedir. Bu nedenle, enerjiyi bilinçli kullanma kaygıları ile tasarlanan, uygun yapı malzemeleri ve yapı detaylarıyla donatılan günümüz konutlarının gerçekleştirilmesinde mal sahibi-tasarımcı-uygulamacı-kullanıcı ilişkileri çerçevesinde ortaya çıkan sonuç ürünlerin enerji politikaları ile uyumu göz önünde tutularak etkin çözüm önerilerinin sunulması gerekmektedir. Beş ana bölümden oluşan tezin amacı, ortaya koyacağı sonuçlar ve bu konuda yapılan çalışmalar literatür araştırmasıyla birlikte giriş kısmında açıklanmıştır. İkinci bölümde, tez çalışmasının amacını destekleyen iki alan çalışması yapılmıştır. Bu çalışmaların ilkinde Trabzon ili Boztepe ve Bahçecik semtlerinde alan çalışması dahilinde seçilen mevcut konutlarda ısıl konfor koşullarını değerlendirmek ve mevcut durumun olumsuz etkilerini ortaya koymak amacı ile kullanıcılarla anket çalışması yapılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS programı kullanılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde alan çalışması dahilinde seçilen konutların mevcut durumlarının saptanması ve ısı korunumu açısından analizleri yapılmıştır. Mevcut durumun saptanmasından sonra bu konutlar için alternatif olarak üretilen yeni konstrüksiyon tiplerinin analizleri yapılmıştır. Üçüncü bölümde alan çalışmasında yapılan çalışmalarda ortaya çıkan sorunların istatiksel değerlendirmesi yapılmıştır. Dördüncü bölümde, irdelenen çalışmaların sonuçları belirtilmiştir. Beşinci bölümde, 2. derece gün bölgesinde bulunan Trabzon ilinde yapılan çalışmanın Türkiye genelinde ısı yalıtımının kullanımına ve doğru duvar konstrüksiyonu seçimlerine ilişkin öneriler oluşturularak nitelikli konut inşaatında yardımcı bir kaynak oluşturulması ve yapı sektörüne kaynak olabilecek öneriler sunulmuştur.
Sıcak-nemli iklim bölgesinde açıklık ve çatı tipinin enerji verimliliğine etkisi, Adana örneği

Geleneksel mimari, enerjiyi fazla kullanmadan yapının bulunduğu iklim koşullarında uygun tasarım kararları sunar. Bu çalışmanın amacı, farklı yapısall katmanları olan, aynı ısıtma ve soğutma alanına sahip iki konut yapısını karşılaştırmak ve böylece binalarda enerji performansını arttırmaya katkı sağlamaktır. Bu doğrultuda, örnek olarak ele alınan referans konut yapısında, pencere saydamlığının arttırılması, cam tipinin iyileştirilmesi, güney yönündeki pencerelere gölgeleme elemanlarının eklenmesi; yanı sıra teras çatı yerine yeşil çatı tipi seçimiyle pasif tasarım tekniklerinin enerji verimliliğine etkisi, saat bazında dinamik simülasyon yaklaşımını kullanan eQUEST programı ile analiz edilmiştir. Çalışmada beş farklı enerji modeli geliştirilmiş, her birinin enerji performansları arasındaki farklılaşma ortaya konmaya çalışılmıştır. Elde edilen verilere göre; -Referans yapının enerji tüketiminin, modern bir Adana evinden % 40 daha az olduğu, -Referans binadaki pasif güneş tasarımının etkisi ile ısıtma yüklerinde % 6 azalma sağlandığı,-Yeşil çatı kullanımı ile, yıllık elektrik ve gaz tüketiminde sırasıyla % 6 ile % 55 oranında tasarruf sağlandığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, referans bina yüzeyindeki açıklıklara pasif güneş enerjisi tasarım stratejilerinin ve yeşil çatı tipinin uygulanması ile özellikleri iyileştirilen yapının yıllık toplam enerji performansının % 48 daha kazançlı hale getirileceği belirlenmiştir.
Antakya tarihi yerleşimi çok katmanlı yapısının algılanmasına yönelik tespit ve öneriler

Bu çalışmanın ana konusu tarih boyunca sürekli yerleşim yeri olma özelliğini korumuş kentlerdir. Farklı uygarlıkların yer altında ve yer üstünde kalan izleriyle şekillenen bu kentler çok katmanlı kentler olarak değerlendirilmektedir. Bu izler modern yerleşim hareketleri, sosyal, yönetimsel ve ekonomik nedenlerle yok olma tehlikesi ile karşı karşıya kalmaktadır. Ancak bir kentin özgünlüğünün en önemli unsurlarından biri olan çok katmanlılık öğeleri korunmalı ve güncel bağlamla bir arada değerlendirilmelidir. Sunulan tez çalışmasının hedefi tarihsel katmanlaşmanın günümüz kentiyle fiziksel, görsel, fonksiyonel ve sosyal olarak ilişkinin arttırılmasının yöntemlerini tartışmaktır. Bu çalışmada çok katmanlı bir kent olan Antakya'nın farklı dönem ögeleri tespit edilerek kentlinin bu öğelere bakışı araştırılmıştır. Ardından bu ögelerin koruma sorunları tespit edilerek, algılanmalarının ve tanınmalarının sağlanmasının yöntemleri üzerine tartışılmıştır. Çalışmada Antakya'nın sahip olduğu yedi tarihsel katman incelenmiştir. Bu katmanların açığa çıkarılan izlerinin günümüz kent haritasında yoğunlaştığı bölgeler tespit edilmiş, belirlenen bu alanların kent yaşamına dahil edilmesi ve kentli tarafından görünürlüğünün arttırılabilmesi için öneriler geliştirilmiştir. Bu önerilerin uygulanması ya da geliştirilerek uygulanması ile Antakya'da çok katmanlı yapının görünürlüğü artacak, Antakya'nın tarihsel özelliği kent yaşamına dahil olacaktır.
Adapazarı Taraklı ilçesi Ulucami mahallesi'ndeki korunması gerekli kültür varlıklarımızın tespiti ve onlar için rönovasyon önerilerinin geliştirilmesi

Birinci bölümde, Taraklı ilçesinin genel anlamda fiziksel değerlendirmesi yapılmış, coğrafi, tarih, nüfus, eğitim, üretim ve alt yapısı ile ilgili bilgiler verilmiştir. Bu bölümde Taraklı ilçesinin Anadoludaki yeri tanımlanmış, bulunduğu vadiye yerleşimi anlatılmıştır. İlçeye yakın çevresinden ve uzak çevreden ulaşım, ilçenin iç ulaşımı, jeolojik ve topoğrafik verileri ile iklim ve bitki örtüsünün yapıları ile ilgili veriler aktarılmıştır. İlçenin tarihi, üretim ve ticareti ile eğitimi hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde, sit alanları tanımlanarak anlatılmış, koruma amaçlı imar planı hakkında bilgi verilmiştir. Bina türleri ile binaların kısaca anlatımı yapılmış, seçilen bölgenin genel mimari özellikleri anlatılırken ilçenin merkezi olan çarşı bölgesi üzerinde özellikle durulmuş dükkan, sokak ve ticaret ile sosyal etkenler üzerinde irdelemelerde bulunulmuştur. Daha sonra konut mimarisine geçilmiş plan ve cephe öğeleri tek tek ele alınarak anlatılmışlardır. Bu anlatımlar analizler ile desteklenmiştir. Üçüncü bölüm ise ilçenin tarihi dokusunun korunması ve yaşatılması için öneriler ve sonuç bölümüdür. Önceki bölümlerde aktarılan bilgilerin ışığında sonuç verileri sıralanmış ve sosyal, ekonomik, yapısall anlamda öneriler getirilmiştir. Daha sonra özele inilerek çalışma bölgesinde bazı bina ver sokaklar için öneriler getirilmiş çarşı bölgesi ve içindeki han için rölöve çalışması ve restorasyon projesi çalışmaları yapılmıştır.
Mimarlık eğitiminde bir uzman sistem modeli olarak Mimar Sinan camileri uzman sistemi

Mimarlık eğitiminde bilgisayar destekli uzman sistemlerin kullanım olanağının araştırıldığı bu çalışma, bir örnek uzman sistem modelinin kurgulanması yoluyla bu olanağın somut bir örneği üzerinde deneyler yapmayı mümkün kılmaktadır. Söz konusu uzman sistem modeli Mimar Sinan camileri üzerine odaklanmıştır ve tarihsel verileri yorumlama ve veriler arasındaki bağlantıları biçimlere dönüştürme yeteneklerinin yanında, mümkün olduğunca esnek bir yapıda kurgulanarak, değişimlere ve eklemelere uygun bir sistem modeli olarak tasarlanmıştır. Mimar Sinan, çalışmalarının dönemler halinde incelendiği araştırmalarda, belirli bir süreç içerisinde sürekli denemeler bir tasarımcı olarak tanımlanmaktadır. Uzman sistem modelinin önemli ilkelerinden birisi, bu sürecin tanımlanmasıdır. Ayrıca, sistem, sadece Sinan camileri konusunda biçimsel bir kurgu olmaktan çıkarak, zaman ve gelişim olgularını içeren bir yapıda tasarlanmıştır. Sistemin ikinci önemli özelliği olan esneklik ilkesi, yeni veri ve formül girişlerini mümkün kılarak, bilimsel yorumların bir arada değerlendirildiği ve raslantısallığm değil, bilimsel yöntemlerin egemen olduğu sistemi, sadece Sinan uzman sistemi için değil, tüm mimari uzman sistemler için bir örnek haline getirmektedir. Kurgunun tasarlanması gereken diğer bir bileşeni olan arayüzü, kullanıcı seviyesine göre değişebilen bir kurguyu destekleyerek esneklik ilkesiyle uyum sağlamıştır. Sistem ile kullanıcı etkileşiminde, bir cami modeli yapılarak, genelden özele doğru gittikçe detaylara inen bir yöntem benimsenmiştir. Bilgisayar mühendislerinin ve tüm mimarlık disiplinlerinin ortak çalışmaları ile sistem, pek çok yönde geliştirilebilir ve farklı işlevler kazanabilir. Mimarlık tarihi, mimari tasarım, statik ve inşaat mühendisliği, şehircilik, restorasyon ve arkeoloji disiplinleri, bu sistem için gerekli uzman desteğinin kaynaklandır. Bilgisayar ortamında mimarlığın amaçlarından birisi, bu uzman kaynakların hızlı değişim ve gelişimlere önayak olmalarını sağlamak üzere, disiplinler arası çalışmaya uygun 'bilgi mühendisleri'ni mimarlık alanından yetiştirmektir.
Göynük geleneksel konutlarının tipolojik analiz yöntemiyle incelenmesi

Tarihi kentler, geçmişşte yaşamış uygarlıkların sosyo-ekonomik yapısının, kültürel değerinin, yaşama biçiminin yansımalarıdır. Toplumların sosyal, ekonomik, doğal etkenleri ve kültürel değişimleri tarihi dokuların tahrip olmasına, özgünlüğünü yitirmesine veya yok olmasına neden olmaktadır. Kültürel mirasın korunması ve geleceğe aktarılması nesiller arasındaki bağın sürdürülebilirliği bakımından büyük önem taşımaktadır. Batı Karadeniz'de, Bolu'nun güneybatısında bulunan Göynük, tarihsel ve kültürel miras bakımından zengin bir birikime sahiptir. Göynük, sivil mimari örnekleri ve anıtsal yapıları ile tarihi kent dokusunu koruyarak günümüze ulaşmayı başarmış ender kentlerimizdendir. Ekonomik ve sosyal değişim kentte, işsizliği ve dışa göçü arttırmıştır. Nüfusun azalması ile terk edilen geleneksel konutlar, bakımsızlık sonucunda tahribata ve yok olmaya maruz kalmıştır. Göynük Geleneksel Konutlarının mimari analiz, tespit ve tipoloji çalışmalarının yetersiz olması, kentin çalışma alanı olarak seçilmesinde büyük bir etken olmuştur. Araştırmanın amacı, konutların mimari özelliklerini analiz etmek, mimari tipolojilerini ortaya koyarak en sık kullanılan mimari özellikleri tespit etmek ve literatüre katkı sağlamaktır. Bu çalışmada 41 geleneksel konut 'Tipolojik Analiz Yöntemi' ile incelenmiştir. Bu yöntemle geleneksel konutların mimari özellikleri daha kolay ve net bir biçimde ifade edilebilmiştir. Çalışmada ilk bölümde, tip, tipoloji, tipolojik analiz yöntemi, tarihi dokuda sürdürülebilirlik, sakin kent kavramları ile ilgili literatür taramaları yapılmış, çalışmanın amacı, yöntemi açıklanmış ve Göynük'ün fiziksel, sosyo-ekonomik yapısı ve tarihi özelliklerinden bahsedilmiştir. İkinci bölümde, konutların envanterleri oluşturularak mimari özellikleri tipolojik açıdan incelenmiştir. Üçüncü bölümde, elde edilen veriler tablolarla aktarılmış ve konutların en sık görülen mimari özellikleri tespit edilmiştir. Dördüncü bölümde, çalışmanın genel değerlendirilmesi yapılmış ve tarihi kent dokunun sürdürülebilirliğine yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Trabzon'da iç göçler kentle ekonomik sosyal ve kültürel bütünleşme

Ülkedeki kentleşme olgusuna paralel olarak, Trabzon'da da bu olgu ağırlığını sürdürmektedir. Bunun sonucu olarak göç hareketi de canlılığını sürdürmektedir. Bu çalışma ile Trabzon kentine il içinden, bölgeden ve ülkeden gelen göçlerin mekansal ve iç yapıları incelenmektedir. Birinci bölümde, genel olarak kentleşme olgusu üzerinde durulmakta ve Trabzon'da gözlenen kentleşme ile ülke değerleri karşılaştırılmaktadır. İkinci bölümde, göç kuramları ve göç olgusu kısaca açıklanarak genel göç nedenleri incelenmekte, göçmenlerin kentte karşılaştıkları sorunlar ve bu sorunların niteliksel olarak değişmesine değinilmekte, göçmenlerin kentteki sosyo-ekonomik ve toplumsal ilişkileri irdelenmekteedir. Üçüncü bölümde, çalışmada izlenen yöntem belirtilerek, göç kuramlarının Trabzon kent ölçeğinde değerlendirmesi yapılmaktadır. Göç yoğunluğu, nerelerden geldiği ve kent içinde konut lan- mada mekansal tercihlerin nereler olduğu üzerinde durulmakta, göçle beklentiler arasındaki ilişki, kente ve kent kültürüne u- yum, ekonomik gelişme v. b. incelenerek neden-sonuç ilişkileri istatistiksel değerlerle ölçülmeye çalışılmaktadır. Dördüncü bölümde ise genel bir değerlendirme-sonuç yapılarak göçe ilişkin bazı genel politika önerileri üzerinde durulmaktadır.
Antakya Kuseyri Evi restorasyon projesi

19. yy. sonunda Reşit Ağa tarafından Ermeni yapı ustalarına yaptırılan Kuseyri Evi, Antakya'nın merkezinde, Uncular Mahallesi'nde yer almaktadır. 497 m2 oturma alanına sahip iki katlı yapı, 175 m2 alanlı bir avlunun çevresinde gelişmiştir. Reşit Ağa'nın oğlu Bekir Kuseyri'nin evlenmesiyle birlikte, yapının özgün halini oluşturan kuzeybatı kütlesi ve giriş kapışırım kuzeybatısını oluşturan hacimlere, 20. yy.'ın ilk yıllarında kuzeydoğu yönünde yer alan kütle eklenmiştir. 1920'li yıllarda, üçüncü oğul Selahittin Kuseyri'nin evlenmesi üzerine, giriş kapışırım güneydoğusunda yer alan kütle yaptırılmıştır. Yapı, 1974 yılma kadar asıl sahipleri tarafından kullanılmış, bu tarihten sonra, evin hizmetkarlarından birinin ailesinin kullanımına verilmiştir. Yapının giriş kapısının kuzeybatısında yer alan üst kat mekanları, selamlık bölümüdür. Terziler Sokak'a cephe veren üst kat çıkmasını taş ve ahşap konsollar taşımaktadır. Yapının avlusunda bulunan seki 1964- 65 yıllarında briket duvarla kapatılmış ve bir hela eklenmiştir. 9 Şubat 1981'de Antakya Müze Müdürlüğü tarafından yapının kamulaştırılması için Kültür Bakanlığı'na başvurulmuştur. Yapının sahiplerinden Ali İhsan Kuseyrioğlu ve Reşit Kuseyrioğlu, evin yoğun bir konut dokusu içinde yer alması ve trafik sorunu yaratabileceği gerekçesi ile 15 Ocak 1988 tarihinde Valilik Makamı'na bir dilekçeyle başvurarak kamulaştırılma işleminden vazgeçilmesini talep etmişlerdir; talep üzerine işlem durdurulmuştur. Kuseyri Evi, günümüze iyi durumda ulaşmış bir örnek olması nedeniyle tez konusu olarak seçilmiş ve sahip olduğu tarihi ve estetik değerlerin gelecek nesillere aktarılması amacıyla bir restorasyon projesi hazırlanması öngörülmüştür. Yapının 1/50 ölçekli rölövesi fotografik belgeleme ile desteklenmiştir; bulunduğu çevre ve yapıldığı döneme ilişkin yazılı ve görsel kaynaklar araştırılarak ayrıntılı bir tanımı yapılmıştır. Yapının özgün durumu ve zaman içinde geçirdiği değişimler analizler sonucu elde edilen verilere, görsel ve yazılı belgelere ve asıl kullanıcılarla yapılan görüşmelere dayanılarak belirlenmiştir. xıv
Hastanelerde mekansal program değişiminin ulusal mimari proje yarışmaları üzerinden analizi

Mimari planlama sürecinde, tasarım evresinden önce önemli bir adım olan programlama sistematik bir bilgi araştırması olarak tanımlanmaktadır. Binaların biçimleri, tarzları, işlevleri vb. farklı özelliklerini barındıran herhangi bir bina tipolojisinin zaman içinde değişiminin nedenlerini ortaya koymak, programlamada görülen değişimlerle ilgilidir. Programlamadaki değişimleri en iyi anlatan bina tipleri ise, birbirinden farklı fonksiyonun bir arada bulunduğu, karmaşık fonksiyonlu yapı grubundan olan hastane yapılarıdır. Bu çalışmada hastane mimarisinde yaşanan değişimlerin mekansal programlar üzerinden analiz edilerek değişimin ortaya konulmasını amaçlamaktadır. Araştırmada tarama modeli ile geçmişşte var olan bir durum (1960- 2000 yılları arası mimari proje yarışmalarında mekansal programı) betimlenmiş, örneklem alan (1960- 2000 yılları arası mimari proje yarışmalarında birincilik ödülü alan tasarımlar) üzerinden analiz edilmiştir. Araştırma materyallerini mimaride programlama kavramına ilişkin bilimsel çalışmalar, mimari proje yarışmalarına ilişkin yazılı metinler ve yayınlanan mimari proje sunumları oluşturmaktadır. Analizler hastanelerin temel fonksiyon alanları üzerinden, i. Mekansal program, ii. Mekansal organizasyon ve biçimlenme açısından iki temel başlıkta gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda zamanla tespit edilen değişimlerden birkaçı şunlardır; Temel fonksiyon alanlarında merkezi sterilizasyon haricindeki tüm bölümlerde mekanlar özelleşmiş, sayıları artmıştır. Bu durum yapısall olarak büyümeyi beraberinde getirmiştir. Düşey sirkülasyon birden fazla noktada çözülmüş, asansör sayısı artarak özelleşmiş, yatay sirkülasyon daha net ve doğrusal akslarla çözülerek yaşanabilir mekanlar haline gelmiştir. Hasta bakım ünitesinde, yatak odalarında yatak sayısı azalmış, ıslak hacimlerin niteliği değişerek odaların içinde yer almış ve odaların sayısı artmıştır. Buna bağlı olarak, hasta başına düşen m sayısında artış görülmüş, yatay sirkülasyon artmış, hasta bakım ünitesi büyümüş ve zamanla diğer birimlerden blok olarak ayrılmıştır. Hastane girişleri zamanla özelleşmiş, sayısı artmıştır. Girişlere yakın noktalarda otopark alanları çözülmüş, araç-yaya ulaşımı özelleşmiştir.