Dış kaynaklı ses yalıtım yönetmeliklerinin Türkiye koşullarında konut yapıları için irdelenmesi

Gürültü kirliliği, bir yandan toplumda en yaygın rahatsızlığa yol açan, öte yandan da - özellikle ülkemizde - en az önem verilen çevre kirliliği etkenidir. Gürültü ile ilgili bu çelişkinin nedeni ise, birey ya da toplum üzerindeki etkilerinin uzun süreli birikimler sonucu otaya çıkması ve/veya dolaylı belirtiler göstermesi nedeniyle kolay tanıml anamamasıdır. Kentlerde her geçen gün artan gürültü düzeyine karşın, gürültü ile savaşım çalışmalarında ortaya çıkan yetersizilikler ise gürültü açısından konforlu mekanlar oluşturabilmek için yapı kabuğunda alınacak önlemleri daha da önemli hale getirmektedir. Bu tez çalışmasının amacı, ses ve gürültü kavramlarıyla, gürültü kontrolü ve sessizlik tasarımı konularının öneminin, literatüre ve ulaşılabildiği ölçüde konularla ilgili hazırlanmış dış kaynaklı yönetmelik ve standartlara dayanarak bir kez daha vurgulanmasıdır. İlk bölümde, çalışmanın amacı, kapsamı, yöntemi ve sınırları tanımlanırken, gürültü kontrolü ve ses yalıtımı konularında genel bilgiler verilmeye çalışılmıştır. İkinci bölümde, ses ve gürültü kavranılan açıklanmıştır. Sesin oluşumu ve insan kulağının ses algılama özelliklerine yer verilmiş, ardından da istenmeyen ses olarak tanımlanan gürültünün tanımı yapılmıştır. Gürültü türleri, gürültü kaynaklan, gürültünün insan üzerindeki etkileri ve ülkemizde ve dünyada yapılan gürültü kontrolü çalışmaları da bu bölümün konulandır. Üçüncü bölümde, konutların genel bir sınıflaması yapılarak, farklı konut biçimlerinin gürültü açısından değerlendirilmesine çalışılmıştır. Konut içi mekanlar gereksinim duyulan sessizlik düzeyleri bakımından sınıflandırılarak, farklı ülkelerin standartlarında ve literatürdeki çalışmalarla belirlenmiş olan konut içi ve konut dışı mekanlarda kabul edilebilecek en yüksek ses düzeyleri irdelenmiştir. Bölümün sonunda ise Türkiye'deki toplu konutları akustik konfor koşullan açısından değerlendirmek için yapılmış olan bir alan çalışmasına yer verilmiştir. İyi bir ses yalıtımı sağlayabilmek için öncelikle sesin yapısı ve özelliklerinin tanınması gereğinden hareketle, dördüncü bölümde sesin fiziksel özellikleri ve yapı içindeki yayılma yolları literatüre dayanarak açıklanmıştır. Yapı elemanlarının ses geçiş kaybı değerlerinin irdelenmesi de bu bölümün konusudur. Öncelikle kullanılan yalıtım değerlendirme birimleri açıklanarak, yapı elemanları için dış kaynaklı yönetmeliklerde belirlenen ses yalıtım ölçütleri irdelenmiştir. Bölüm sonunda, ölçütler Türkiye koşullarında uygulanan duvar elemanları için değerlendirilmiştir. Beşinci bölümde, konutlarda farklı ses etkilerine karşı istenen gürültü düzeyini sağlayacak mekan ve yapı elemanı tasarım ilkeleri açıklanmıştır. Sessizlik tasarımı kent planlaması aşamasından başlayarak dikkate alınması gereken bir kriterdir. Bu nedenle gürültü kontrolü açısından alınacak önlemler, kent planlaması, konut içi planlaması ve yapı elemanları açısından incelenmiştir. Son olarak da doğru uygulandıkları takdirde dördüncü bölümde verilen ses yaktım ölçütlerini sağlayacak yapı elemanı örneklerine yer verilmiştir. Sonuç bölümünde ise tez çalışmasındaki amaçlar çerçevesinde elde edilen veriler değerlendirilmiş ve ülkemizde ses yalıtımı konusunda yapılması gereken çalışmalar ana başlıklarıyla belirlenmeye çalışılmıştır.