İlkokul dördüncü sınıf fen bilimleri dersinde özdüzenlemeli öğrenme stratejileri kullanmanın öğrencilerin problem çözme becerileri, akademik kaygı, akademik özyeterlik, fen motivasyonu ve ders başarılarına etkisi

Bu araştırmanın amacı, özdüzenlemeli öğrenme stratejileri kullanılarak işlenen ilkokul dördüncü sınıf Fen Bilimleri dersi Maddeyi Tanıyalım ünitesinin öğrencilerin problem çözme becerileri, akademik kaygı, akademik özyeterlik, fen motivasyonu ve akademik başarı üzerindeki etkilerini incelemektir. Ayrıca öğrencilerin özdüzenlemeli öğrenme stratejilerine yönelik duygu ve düşüncelerini belirlemek hedeflenmiştir. Çalışmada, ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel deneme modeli ile yarı yapılandırılmış görüşme formlarının betimsel analizini içeren karma desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2017- 2018 eğitim öğretim yılında İstanbul İli Gaziosmanpaşa İlçesi'nde bir özel ilkokulda öğrenim gören dördüncü sınıf öğrencilerinden iki şube oluşturmaktadır. Çalışma grubunu oluşturan deney grubu 20 kişi, kontrol grubu ise 19 kişidir. Nicel verilerin toplanmasında Heppner ve Peterson (1982) tarafından geliştirilen Kardaş, Anagün ve Yalçınoğlu (2014) tarafından ilkokul öğrencilerine ve Türkçe'ye uyarlanan Problem Çözme Becerileri Ölçeği; Kağıçı ve Kurbanoğlu (2013) tarafından geliştirilen Fen Bilimleri Dersine Yönelik Kaygı Ölçeği; Tatar, Yıldız, Akpınar ve Ergin (2009) tarafından geliştirilen Fen Bilimleri Dersi Özyeterlik Ölçeği; Tuan, Chin ve Shieh (2005) tarafından geliştirilmiş Türkçe'ye Yılmaz ve Çavaş (2007) tarafından uyarlanan Fen Öğrenimine Yönelik Motivasyon Ölçeği ve Üçüncü (2017) tarafından geliştirilen Maddeyi Tanıyalım ünitesi Akademik Başarı Testi kullanılmıştır. Ayrıca nitel verilerin toplanmasında yarı yapılandırılmış görüşme formları kullanılmıştır. Nicel verilerin toplandığı test ve ölçeklerin analizi bir istatistik paket programı kullanılarak yapılmıştır. Verilerin analizinde normal dağılım sergileme düzeylerine bakılarak parametrik testlerden yararlanılmıştır. Grupların ön testleri arasında anlamlı bir farklılaşma olup olmadığını tespit etmek için bağımsız gruplar t-testinden yararlanılmıştır. Gruplar arası ve gruplar içi ön test, son test ve kalıcılık testi analizlerinde 2x2 Split-plot ANOVA kullanılmıştır. Toplanan nitel veriler betimsel analiz tekniği kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular şöyledir: (1) Deney ve kontrol gruplarında yer alan öğrencilerin problem çözme becerilerine ilişkin ön, son ve kalıcılık testleri puan ortalamaları arasında anlamlı bir farklılaşma tespit edilememiştir; (2) deney ve kontrol gruplarında yer alan öğrencilerin akademik kaygı düzeylerine ilişkin ön, son ve kalıcılık testleri puan ortalamaları arasında deney grubu lehine anlamlı bir farklılaşma tespit edilmiştir; (3) deney ve kontrol gruplarında yer alan öğrencilerin akademik özyeterlik düzeylerine ilişkin ön, son ve kalıcılık testleri puan ortalamaları arasında deney grubu lehine anlamlı bir farklılaşma tespit edilmiştir; (4) deney ve kontrol gruplarında yer alan öğrencilerin fen motivasyon düzeylerine ilişkin ön, son ve kalıcılık testleri puan ortalamaları arasında deney grubu lehine anlamlı bir farklılaşma tespit edilmiştir; (5) deney ve kontrol gruplarında yer alan öğrencilerin akademik başarı düzeylerine ilişkin ön, son ve kalıcılık testleri puan ortalamaları arasında deney grubu lehine anlamlı bir farklılaşma tespit edilmiştir; (6) deney grubu öğrencilerinin problem çözme becerileri, akademik kaygı, akademik özyeterlik, fen motivasyonu ve akademik başarı ön, son ve kalıcılık testi puan ortalamalarına bakıldığında cinsiyete ilişkin anlamlı bir farklılaşma tespit edilememiştir. Ayrıca bu araştırmada deney grubu öğrencilerinden elde edilen uygulama öncesi ve sonrasına ait nitel verilerde öğrencilerin başarısızlığa karşı duyduğu kaygının azaldığı, başarı ve başarısızlığın sebeplerini açıklamada kendilerine daha fazla sorumluluk yüklemeye başladığı ve öğrenme süreçlerinde kullandıkları stratejilerin farkına vardıkları ortaya çıkmıştır. Araştırma sonuçları ilgili literatür çerçevesinde tartışılarak araştırmacılara ve uygulayıcılara önerilerde bulunulmuştur.