Bina üretiminde teknoloji kullanımı

Üretim açısından teknoloji, girdilerin çıktılara dönüştüğü yöntemler, teknikler ve işlemlerdir. Teknolojinin üretimde kullanıldığı süreç, faaliyetlerin mekanizasyonunu ve sıralamasını oluşturur. Özel talebi karşılayan birim üretim, sertleştirilmiş yapım esasını kapsayan kütle üretimi ve bütünleştirilmiş faaliyetler dizisini oluşturan süreç üretimi teknolojilerin sınıflandırılmasını sağlar. Bir üretim modelinde ilk önce ürünün nasıl üretileceğine, yani yöntemine, kullanılacak teknolojiye karar verilmesi gerekir. İşte bu amaçla yapılacak olan teknoloji seçimi, ülkenin ekonomik ve iktisadi yapısına, ekonominin içinde bulunduğu üretim şekline, üretim gücüne ve üretim koşullarına, aynı zamanda ulaşılması gereken hedeflere en uygun teknolojik bilgilerin hangisi olduğuna karar vermektir. Teknoloji elde etmenin iki yolu vardır. Bunlar teknoloji transferi ve teknoloji üretimidir. Bilimsel araştırma yoluyla ortaya çıkan buluştan ekonomik ürüne kadar uzanan üretim zinciri teknoloji üretimini oluşturur. Teknoloji üretimi, zaman alıcı ve emek gerektirici olmasından dolayı daha çok teknoloji transferi kullanılmaktadır. Teknoloji transferinin temel amacı, araştırılmış ve bulunmuş olan bilgilerin elde edilmesi için kaynak temininden tasarruf sağlanmasıdır. Bina üretiminde teknolojik gelişmelerin izleneceği üç kısım vardır. Bunlar binanın yapım sistemi, yapı malzemeleri ve kullanımını kolaylaştıran otomasyon sistemleridir. Bu üç açıdan değerlendirildiğinde bina üretiminde teknolojinin kullanıldığı alanları ikiye ayırabiliriz: 1. Toplu konutların üretiminde teknoloji kullanımı 2. Yüksek binaların üretiminde teknoloji kullanımı Son yıllarda sayıları iyice artan yüksek yapıların, bina üretimi açısından da sorunlu bir yapı teşkil etmesinden dolayı tezin gidişi yüksek binalarda teknoloji kullanımına kaydırılmıştır. Yüksek binaların üretim sürecinde özellikle teknoloji ile içice olan bölümler, tasarımda ve uygulamada karşımıza çıkan yapım sistem teknolojileri ve bina kullanımında gerekli otomasyon sistem teknolojileridir. Yüksek binalarda kullanılan yapım sistemleri, binanın özelliklerine ve planlamasına göre farklılık gösterir. Çoğu kez bina inşaatını kolaylatıcı ve rahatlatıcı karma sistemler seçilir. IXBina kullanımı açısından yüksek yapılarda kullanılan teknolojilerin amacı, binaların daha verimli işlemesini sağlamak, barınanların ihtiyaçlarını karşılamak ve yüksek teknoloji araçlarının daha verimli kullanılmasını sağlamaktır. Bina kullanımında başvurulan, çağın gereği teknolojik yenilikler 'akıllı bina' diye adlandırılan bina türlerini ortaya çıkarmıştır. Bunun yanında bu yeniliklerin kalite ve konfor açısından binalara kattığı kullanım zenginliğinin de değerlendirilmesi gereklidir. Önemli olan inşaat sektörünün bu tür karmaşık değişimlere, zorlu rekabete, yeni fırsatların yanı sıra tuzaklara da hazırlıklı olup olmadığıdır. Bir binayı kaliteli olarak tanımlayabilmek için bir dizi konfor şartını yerine getirmesi gerekir. Bunlar: Isısal konfor Hijyenik konfor Akustik konfor Elektromanyetik uyuşma Görsel konfor Ülkemizdeki yüksek bina üretiminde kullanılan yapım sistem teknolojileri ve kaliteyi arttıran otomasyon teknolojilerinin ne kadarına cevap verdiğini belirlemek için ülkemizdeki bazı yüksek binalar üzerinde bir inceleme yapılması gerekmektedir. Bu inceleme kapsamında belirlenen binalar; Metro City, İş Bankası Genel Müdürlük Binası, Akmerkez, Tat Tower, Sabancı Center, Yapı Kredi Plaza, Demirbank Genel Müdürlük Binası, Osmanlı Bankası Genel Müdürlük Binası, Maya Plaza ve Park Plaza' dır. Bu binalarda kullanılan her bir sistem, proje, malzeme-sistem menşei ve danışman olarak incelenmiştir. Yapılan inceleme sonucu, yapım sistemi teknolojileri açısından proje ve uygulamada yeterli bilgi ve deneyim mevcuttur. Fakat teknik donanım sistemleri açısından henüz yeterli bilgi ve deneyim kazanılmamıştır. Bu tür sistemler yurt dışından farklı kanallarla transfer edilerek kullanılmaktadır. Bu da inşaat sektöründeki yetersiz araştırma geliştirme çalışmalarını ortaya koymaktadır. Kullanılan transfer kanalları şunlardır: Yabancı sermaye ile yerli sermayenin ortaklaşa kullanımını öngören ve/veya yönetimin yerli ve yabancılar arasında paylaşıldığı ortaklıklar, Lisans anlaşmaları; patent, know-how ve ticari markaların satın alınması, Makine-donanım ithali, Yabancı uzman, personel istihdamı ve yerli personelin eğitimi, Kitaplar, dergiler, teknik bültenler, filmler, sanayi fuarları, sergiler, bilimsel seminer ve konferanslardır. XYine yapılan incelemede, ülkemizdeki yüksek binalarda kullanılan teknoloji sistemlerinin tasarımlarının %80'i, uygulamalarının %90'ı ülkemizde gerçekleştirilirken, sistemlerin menşei itibarıyla ancak %15'i ülkemizde üretilmektedir. Bu sistemlerin uygulanmasında görev alan danışmanların ise %40'ı Türk iken %60'ı yabancıdır. Tüm bu veriler sonucunda ülkemizde inşaat sektörü açısından ar-ge çalışmaları yetersiz olduğu gibi üniversite-sanayi işbirliği de tam anlamıyla işlememektedir. Birçok inşaat firmasında proje, uygulama ve lojistik bölümleri arasında kalan ar-ge çalışmalarına malesef yeterli önem ve gerekli bütçe ayrılmamaktadır. Üniversite-sanayi ilişkileri ise danışmanlık ve firmaların üniversitelere yaptırdığı labaratuvar testlerinin ilersine geçememiştir. Halbuki bu çalışmalar daha fazla bağlantılı olsa, üniversitelerde hazırlanan yüksek lisans ve doktora tezlerinden firmalar yararlansa ya da bu çalışmalar firmalar üzerinde yapılsa, uygulamalar, üretimler daha bilimsel tabanlara oturacaktır. Böylece bina üretiminin sonrasında ortaya çıkabilecek sorunlar, üretim sırasında önlenerek binalardan istenilen kalite ve konfor sağlanmış olacaktır.