Yapı işlerinde iş güvenliği açısından risk değerlendirmesi ve alınacak önlemler

Yapı işlerindeki iş güvenliği uygulamalarının başarısı, işverenin bu konudaki taahhüdüne, yönetim kadrosu ile işçiler ve devlet arasındaki iletişime bağlıdır. İşverenin, iş güvenliği sağlık ve güvenlik planı yaptırımı bu kişiler arasında iletişimi ve uygulamadaki kolaylığı sağlar. Çalışmaya başlarken konuyla ilgili kaynaklar zorunlu ve isteğe bağlı başlığı altında incelenmektedir. Türkiye'de iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili kanun ve kanunlarla doğan yönetmelik ve tüzükler incelenerek zorunlu yaptırımların neler olduğu tespit edilmekte, daha sonra son zamanlarda gündeme gelen yönetim sistemi standartları incelenerek bunlardan Türkiye'de de çeşitli inşaat firmaları tarafından uygulanan OHSAS 18001' in üzerinde durulmaktadır. Çeşitli inşaat firmalarının yasal zorunluluklara uyumu ve yönetim standartları incelenerek, mevcut mevzuatta eksik olan imalat ve uygulamalar belirlenmiştir. Böylece yönetmelik ve tüzüklerde geçmeyen iş güvenliği önlemleri de değerlendirilerek dikkate sunulmuştur. Çalışma toplam altı bölümden oluşmakta ve her bölüme iş güvenliğinde yapı işlerini ait konular ayrıntılı olarak incelenmektedir. Çalışmanın ilk bölümünde iş güvenliğinin önemi, inşaat sektöründeki iş güvenliğinin uygulama amacı üstünde durulmuş, konunun önemini anlamak amacıyla iş kazalarının maliyeti de verilmektedir. İkinci bölümde; Türkiye'de iş sağlığı ve güvenli ile ilgili zorunlu ve isteğe bağlı yaptırımlar hakkında bilgi verilmiştir. Zorunlu yaptırımlar kanun, tüzük ve yönetmelikleri kastetmekte, isteğe bağlı yaptırımlar da ise işyerlerinde sağlık ve güvenliği uygulamak isteyen TSE, OHSAS gibi standartların açıklaması yapılmaktadır. Üçüncü bölümde; Tepe Akfen VIE Yapım ve İşletme A. Ş. , Alarko Alsim Taahhüt ve Sanayi A. Ş., Soyak Toplu Konut A. Ş., Tekfen İnşaat ve Tesisat A. Ş. unvanlı şirketlerin İş Sağlığı ve Güvenliği yaptırımları yasal kaynaklar ve özel imalatları göz önünde bulunarak incelenmektedir. Dördüncü bölümde inşaat iş kazalarının nedenleri daha önce yaşanmış kaza örneklerine göre sınıflandırılmakta, bu nedenlerin aynı zamanda tehlike kaynaklarını oluşturduğu üstünde durulmaktadır. Yeni iş kanununun getirdiği en önemli yaptırımlardan biri olan risk değerlendirme ve analizi uygulamasına açıklık getirilmektedir. Risk değerlendirme esnasında uygulanan metodolojilerin karşılaştırılması yapılarak inşaat sektörüne en uygun metodun tanımlaması ve yapı işlerinde nasıl uygulanacağı hususunda bilgiler verilmektedir. Beşinci bölümde önceki bölümlerde değinilen risk değerlendirme esaslarına göre çizilen risk değerlendirme formunun her bir şantiye ünitesi ve imalata göre örneği bulunmaktadır. Risk değerlendirme formuna göre yapı işlerinde alınacak önlemler bu bölümde 3 başlık halinde incelenmektedir. Bunlar; Şantiye Ünitelerinde Alınacak Güvenlik Tedbirleri, Yapı İşlerinde Kullanılan İş Ekipmanlarında Alınacak Güvenlik Tedbirleri ve Yapı İşleri İle ilgili Teknik Uygulamalar Sırasında Alınacak Güvenlik Tedbirleri'dir. Risk değerlendirme tablolarından elde edilen risk seviyesine göre riskler değerlendirilmekte, ilgili yasal düzenlemelerin de varlığıyla güvenlik önlemleri açıklanmaktadır. Alınacak güvenlik tedbirlerine uygulamalar öncesi ve sonrası olarak değerlendirildiğinde, çalışma sahasında alınacak güvenlik tedbirleri, işçiler için ve kullanılan makine ve teçhizat uygulama öncesi önlemleri teşkil etmekte, uygulamaya ait işlemler ise uygulama esnasında alınacak güvenlik tedbirlerini belirtmektedir.