Mimari bürolarda bilgisayar destekli tasarım programlarını satın alma tercihlerinin araştırılması

Bilgisayar teknolojilerinin tasarım dünyasına girmesinin ardından mimari projelendirme için kullanılan eskiz çalışmaları, kesitler, görünüşler, perspektifler ve diğer tüm geleneksel çizim teknikleri yerini bilgisayarlı çizim tekniklerine bırakmışlardır. Bilgisayarlar, elde edilen hız ve diğer kolaylıkları sayesinde, geleneksel yöntemlere göre daha fazla tercih edilmektedirler. Bu sayede egemen olarak fazlasıyla kullanılan araçlar haline gelmişlerdir. Mimari tasarımın temsil araçları içerisinde oluşan bu denli büyük değişim, gerek eğitim öğretim hayatını, gerekse de meslek yaşamını kökten etkilemektedir. Bilgisayarlı çizim tekniklerini uygulayabilmek için bilgisayar destekli tasarım programları kullanılmaktadır. Çalışmamızda; kullanılan BDT programlarının, meslek yaşamı içerisinde mimarlık bürolarında tercih edilme sebepleri araştırılmıştır. Mimari bürolarda program satın alma tercihlerine bakıldığında; bürolarda 4 ana işlev için BDT programlarının kullanıldığı görülmektedir. Bunlar; tasarım, uygulama ve detay, 3d modelleme ve animasyon, yapı ekonomisi ve üretim yönetimi işlevleridir. Hem bu 4 ana işlev, hem satın alma dinamikleri, hem de entegrasyon sorunu, ana sorgulama eksenleri olarak saptanmıştır. Bunun için çalışmamız, anket yapılarak somut incelemelerden oluşturulmuştur. Tamamlayıcılık, rekabet, ekonomi, uygulama vb. sebeplerden ötürü programların tercihlerini etkileyen belli faktörler olduğu düşünülerek bir anket soru tabanı oluşturulmuştur. Anket soruları mimarlık bürosu çalışanlarına sorulmuş ve sonuçlar grafiklerle anlatılmaya çalışılmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde araştırmanın amacı ve kapsamı anlatılmıştır. İkinci bölümde, ilk olarak soru tabanının oluşturulması başlığı altında, ankette sorulacak sorular açıklanmış ve anket formatının oluşturulması ile ilgili bilgiler verilmiştir. İkinci olarak ise; veri tabanının oluşturulması başlığı altında, bilgisayarların büro içi evrimi, mimari büro tercihlerinde büro kuruluş tarihlerinin önemi ve ankete katılacak program kullanıcılarının bilgileri konuları üzerinde durulmuştur. Veri tabanının oluşturulması aşamasında anket sonuçlarındaki yetersizlikler fark edilerek yöntem değişikliğine gidilmiş ve veri tabanı genişletilmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde ilk olarak BDT programlarının büro içi kullanımlarının; tasarım, uygulama ve detay, 3d modelleme ve animasyon, yapı ekonomisi ve üretim yönetimi işlevleri olmak üzere 4 ana işlevi incelenmiştir. Ardından bürolarda öncelikli olarak tercih edilen BDT programları incelenmiştir. BDT programlarının büro içi kullanımlarının 4 ana işlevinin ilişkileri ve entegrasyon sorunu başlığı altında; işlevler arası ilişkiler, büro içi programlar arası entegrasyon, disiplinler arası entegrasyon ve son olarak ta şantiyelerin yürütülmesinde proje ve uygulama arası entegrasyon konuları incelenmiştir. Bir sonraki aşamada ise adaptasyon ve eğitim süreci, teknik destek hizmeti, bilgisayar donanımı ihtiyacı ve maliyetin önemi gibi BDT programlarının satın alma tercihlerini etkileyen diğer faktörler incelenmiştir. Diğer bir başlıkta ise mimarlık bürosu çalışanlarının, program değiştirmek istemeleri durumunda hangi programları tercih edecekleri ve sebepleri incelenmiştir. Son olarak ise bir durum analizi yapılmıştır. Dördüncü bölümde ise entegrasyon sorununa çözüm olarak BIM sistemi incelenmiştir. BIM sisteminin tanımı, temel özellikleri ve tercih edilme sebepleri incelenmiştir. Ayrıca sistemin ortaya çıkışı ve yurtiçi / yurtdışı kullanım analizleri de incelenmiş ve son olarak ta BIM sistemine uyumlu araçlar üzerinde durulmuştur. Beşinci ve son bölümde ise saptamalar ve sonuca yer verilmiştir. Modüller arası geçişkenliği arttıran sistemler sayesinde, mimarlık bürosu ve diğer proje disiplinleri aynı proje üzerinde tasarım aşamasından itibaren çalışabiliyor olacaklardır. Mimar, mühendis, mal sahibi, yüklenici vb. proje paydaşları arasındaki koordinasyonu kuvvetlendirici, yapı ile ilgili bir veri tabanı üzerinden çalışılacaktır. Her büro kendi veri tabanı üzerinden dışarıya kapalı bir büro düzeninde çalışmak yerine, ortak bir veri tabanını kullanarak herkese açık bir düzen içerisinde çalışabiliyor olacaktır. Bu da daha hızlı, daha verimli ve daha sağlıklı projelerin ortaya çıkmasını sağlayacaktır.