turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Çok katlı yüksek yapılarda kullanılan kalıp sistemlerinin irdelenmesi

Betonarme'nin bulunmasından itibaren yapım tekniklerinde çok büyük ilerlemelergörülmüstür. Yıgma yapıyla ulasılamayacak yüksekliklerde binalar yapılmayabaslanmıstır. Kent içinde artan nüfus, azalan imarlı arsalar ve yüksek katlı binalarınprestij göstergesi olarak görülmesi nedeniyle düzeyde yükselme egilimi artmıstır. Yapım tekniklerindeki, beton kalitesi, kalıp, is makine ve ekipmanlarındakigelismeye paralel olarak çok katlı yüksek yapılar yaygınlasmaktadır. Bu yapıların genelde kısa zamanda bitirilme zorunlulugu, aynı kat planın çok sayıda tekrar ediyor olması, isçilik maliyetlerinin düsürülmesi gerekliligi ile modern kalıp sistemlerinin kullanılması kaçınılmaz olmustur. Bu tez kapsamında yüksek katlı yapıların gelisimi, tasıyıcı sistemleri, modern kalıp sistemleri ve seçim kriterleri incelenmistir. Betonarme çok katlı yüksek yapılarda tasıyıcı sistemler; çerçeve, perdeli, çerçeveli perdeli, çekirdekli, tübüler sistemler olarak tespit edilmistir. Düseyde kullanılan kalıp sistemleri; takılır sökülür kalıplar, kayar kalıplar ve tırmanır kalıplardır. Yatayda kullanılan kalıp sistemleri;takılır sökülür, tünel kalıplar, masa ve çekmece kalıplarıdır. Bu çalısmada su adımlar izlenmistir:Birinci bölümde genel bir giris yapılarak konu tanıtılmıs, amaçlar kapsam ve çalısmada kullanılan yöntemler anlatılmıstır. kinci bölümde betonarme yapılarda görülen tasıyıcı sistemlerin tanımı yapılmıs ve sınıflandırılmıstır. Üçüncü bölümde modern kalıp sistemleri tanıtılmıs ve sınıflandırılmıstır. nsaatlarda kullanılan yardımcı ekipmanlar ve beton malzemeleri hakkında da bilgi verilmistir. Dördüncü bölümde çok katlı yüksek yapılarda kalıp seçimini etkileyen kriterlerbelirtilmistir. Bu kriterler tablolarla incelenmistir. Besinci bölümde Türkiye'de ve Dünya'da yapılmıs çok katlı yüksek yapılar;tasıyıcı sistem, kullanılan kalıp sistemleri ve yapım asamaları bakımından incelenmistir. Bu örnekler kendi aralarında karsılastırılmıslardır. Sonuç bölümde tez çalısmasındaki amaçlar dogrultusunda elde edilen verilerdegerlendirilmistir.
Sultan Abdülaziz Dönemi İstanbul'u ziyaret eden yabancı hanedan mensuplarının gezi rotaları

Osmanlı Devleti'nin Avrupa Devletleri ile ilişkilerinin yeni bir formata büründüğü Sultan Abdülaziz Han Dönemi'nde İstanbul, imparator, imparatoriçe, prens ve prenses unvanlarına sahip pek çok misafiri ağırlamıştır. Bu ziyaretler, Osmanlı'nın Avrupa'daki imajını güçlendirmek ve Avrupa'ya gücünü göstermek için bir fırsat olmuştur. Osmanlı Devleti, çağdaşı diğer güçlü devletler gibi yeni oluşturduğu protokol törenleri ve imparatorluğun köklülüğünün ve gücünün göstergesi önemli yapıların ziyaret programları ile protokol misafirlerini ağırlarken, konukları üzerinde güçlü etkiler bırakmak istemiştir. Sultan Abdülaziz Han'ın Avrupa ziyareti öncesi ve sonrasında devlet konuklarını ağırlama biçiminde ufak tefek değişikler yapıldığı dönemin belgelerinden anlaşılmaktadır. Avrupa ziyareti öncesi ve sonrasında teşrifat kuralları konusundaki bu değişimler, Osmanlı Devletleri'nin köklülüğünün ve gücünün göstergesi olarak seçilen ziyaret yerlerine ve yapılarına da yansımıştır. Bu tez çalışmasında, Sultan Abdülaziz Dönemi'nde, İstanbul'a gelen Yabancı Hanedan mensuplarının İstanbul gezileri, misafirlerin kendilerinin yazdıkları ya da maiyetinde bulunan yazarlar tarafından tutulan günlükler, Osmanlı arşiv belgeleri, Osmanlı ve yabancı basında o dönemde çıkan haberler ve bu konuda daha önceden yapılmış çalışmalar ışığında incelenmiştir. Bu ziyaretlerde seçilen mimari yapılar aracılığıyla, 19. yy'ın ikinci yarısında Osmanlı İmparatorluğu'nun, çağına yön veren devletler arasında kendisini nasıl görmek ve göstermek istediği ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Anadolu Türk mimarlığında Danişmendli Dönemi

Türklerin Anadolu'ya yerleşmeye başlamasıyla birlikte, M. S. 11. yüzyıldan itibaren Anadolu mimarlık kültüründe yeni bir geleneğin gelişmeye başladığı görülmektedir. Bu gelenek, kökleri Orta Asya ve İran bölgelerinde bulunmakla birlikte, özellikle Türkmen gruplarının kültürleri ile Anadolu coğrafyasına taşınmış ve Anadolu mimarlığının zengin tarihsel kültürü ve gelenekleri içinde kendisine bir 'yer' edinerek yeni bir bireşimin yaşanmasını sağlamıştır. Türkmen gruplarının altında toplandığı ve birbirinden bağımsız beyliklerin oluşturduğu siyasal güçlerin içinde Danişmendlilerin ayrıcalıklı bir yeri bulunmaktadır. Danişmendliler, Danişmend İli olarak da bilinen Orta Anadolu'da yerleşerek siyasal olduğu kadar kültürel olarak da tanımlanabilecek bir mekanın kurulmasında da belirleyici rol üstlenmişlerdir. Danişmendliler'in siyasal güçleri, Anadolu Türk mimarlık tarihi içinde bir dönem olarak tanımlanmayı gerektirecek anıtsal nitelikteki mimari ile kendisini dışa vurduğu gibi, tipolojik anlamda kubbeli medreseler; açık avlusu aydınlık kubbesi ile kapatılmış olan ulu camiler gibi 12. yüzyılda Anadolu'da ilk kez uygulanan tipolojik çözümlemeleri barındırmaktadır. Bu yapıların plan tipolojilerinde ortaya çıkan karakterler Danişmendli döneminin, Anadolu öncesi geleneklerle, kendinden sonraki gelişmeler ve özellikle 13. yüzyıl'da Anadolu Selçukluları eliyle gelişerek klasik biçimlerini yaratan anıtsal mimari geleneği arasında bağlayıcı bir nitelik taşıdığını göstermektedir.
Kullanıcı hareketlerinin etmen-tabanlı sistemler ile temsili: Alışveriş merkezi örneği

Çalışmanın amacı, geliştirilen model ile alışveriş merkezlerindeki kullanıcıların etmenler aracılığıyla temsil edildiği sanal bir ortamda ve çeşitli koşullar altında, kullanıcı ile mekan arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Bu çalışma, kullanıcı-mekan ilişkisine ait dinamiklerin ortaya çıkartılması ile hem mimari tasarım eğitimi alan öğrencilere hem de uygulama alanında çalışmalar gerçekleştiren mimarlara, yapım aşamasından önce alışveriş merkezlerinin tasarım problemlerini gözlemleyip çözmede yardımcı olacaktır. Çalışmanın, tasarımcılara binaların kullanıcılarını düşünüp onların ihtiyaçlarına cevap veren tasarımlar gerçekleştirmelerinde yardımcı olacağı düşünülmektedir. Tez kapsamında geliştirilen modelin, alışveriş merkezi tasarımının uygulama projesine geçmeden önceki ve tasarım kararlarının yeniden gözden geçirilerek düzenlemelerin yapılabileceği avan proje aşamasında kullanılması amaçlanmıştır. Bu benzetim yardımı ile alışveriş merkezi planındaki yüksek/düşük kullanım oranına sahip alanlar görülebilmektedir. Böylece, zayıf noktalar ve zengin noktalar, kullanıcıların hareketlerini kısıtlayan problemli noktalar ve yüksek kullanıcı hareketine cevap veremeyecek noktalar belirlenebilecek ve yapım aşamasından önce gereken değişiklikler gerçekleştirilebilecektir. Günümüzde, alışveriş merkezlerinin büyük bir bölümü bu tip ön çalışmalar yapılmadan inşa edildiği için kullanıcılar tehlike durumlarında ve günlük kullanımda çeşitli problemlerle karşılaşmaktadırlar. Bu model, tasarımcılara daha etkili iç mekan organizasyonları yapmalarında yardımcı olabilecektir.
A transformation of an Ottoman urban fabric: The case of Istanbul Suleymaniye and Zeyrek quarters 1839-2015

Şehirler sürekli bir dönüşüm içinde olan karmaşık ve çok katmanlı varlıklardır. Tarihi şehirler veya merkezlerin kent dokuları kültürel, etnik, sosyal, siyasal ve ekonomik yapılarındaki değişimler doğrultusunda dönüşür. Yangınlar, depremler, savaşlar ve kent yapılandırma politikaları ve vb. kentin fiziksel yapısını doğrudan etkileyen eşit derecede önemli faktörlerdir. Bu araştırmada, Osmanlı şehrinin kentsel morfolojisi Istanbul tarihi yarımadasındaki dönüşümlerin izleri üzerinden analiz edilecektir. 'İslam' kenti veya Osmanlı kenti gibi önceki teorik kavramları ait konseptler de Osmanlı şehir yapısını anlamak ve onun karakteristik kentsel öğelerini tanımlamak için ele alınacaktır. Bu tez, tarihi yarımadanın mevcut kentsel dokusunu yeniden düzenlemek için 'inodernleşme' doğrultusunda ilk resmi denemenin gerçekleştiği Tanzimat döneminden başlayarak son on yılda yaşanan dönüşümleri analizini kapsamaktadır. Bir çalışma alanı olarak, bu araştırma özellikle Süleymaniye ve Zeyrek konut mahalleleri üzerinde odaklanacaktır. Günümüzde, her iki mahallenin kent dokusunda bir dağılma ve çözünme süreci yaşanmaktadır. Haritalar, gravürler, fotoğraflar ve vb materyaller bu süreci araştırmak ve anlamak üzere kullanılacak. Bu araştırma Süleymaniye ve Zeyrek mahalleleri kentsel dokularında gerçekleşen sürekli dönüşümü örneklerle açıklamayı aynı zamanda bu değişikliklerin ardındaki nedenleri farklı kaynakların kritik karşılaştırması ile göstermeyi amaçlamaktadır.
Design and production of steel buildings: A case study in Ankara

ÖZÇELİK BİNALARIN TASARIM VE ÜRETİMİ:ANKARA'DA ÖRNEK BİR ÇALIŞMABEŞGÜL, Özge Yüksek Lisans, Yapı Bilgisi Anabilim Dalı, Mimarlık Bölümü Tez Yöneticisi: Doç. Dr. Soofia Tahira Elias ÖzkanKasım 2006, 121 sayfa Türkiye gelişmiş bir ülke olabilmek için dünyada olan gelişmeleri takip etmeli ve teknolojisini ona göre düzenlemelidir. Yapılarda çelik kullanımı da bu alanlardan biridir. Bu kapsamda, bu çalışmanın ana amacı strüktürel çeliğin ve çelik inşasınıngenel özelliklerini tanımlamak, incelemek ve değerlendirmek ve çelik inşasınınavantaj ve dezavantajlarını anlatmaktır. Bu düşünceler çerçevesinde, strüktürel çelik elemanlar ve yapılar; ve Türkiye'de kiçelik inşası üzerine bir literatür çalışması yapıldı. Ek olarak, Ankara'daki çelik strüktürlü bir ofis binası üzerine bir çalışma yürütüldü. Bu çalışmada, Türkiye Esnaf ve Sanatkar Kredi Kefalet Kooperatifleri Merkez Birliği Binası, çelikyapılarının inşasının tasarım ve üretim süreçleri açısından ve bu süreçlerde karşılaşılan problemleri belirleyebilmek için incelendi. Bu çalışmanın sonucunda, inşa sektörünün şu anki durumu ve Türkiye'de strüktürel çelik kullanımını geliştirmek için alınacak önlemler daha gerçekçi bir biçimde tartışıldı.
Akıllı evler düşünceli midir?

İnsanoğlu yüzyıllar boyunca enerjiyi hiç bitmeyecekmiş, sonsuza kadar yararlanacakmış gibi kullanmıştır. 21. yüzyıla gelindiğinde ise enerji kaynaklarının tükenmesi gerçeği insanı farklı arayışlara itmiştir. Bu gerçekle hareket ederek enerjiyi akıllıca kullanma yollan aranmıştır. Rüzgar enerjisinden, güneş enerjisinden, binanın kendi ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde enerjisini üretme yollan aranmıştır. Amaç; enerjiyi en akıllıca çevreye zarar vermeden kullanmaktır. Bu aşamada ileri teknoloji kaynaklarının ve ekolojik tasarım kaynaklarını bir arada kullanabilecekleri bir oluşum, bir olgu ortaya çıkmıştır; AKUU EVLER. Yani; akıllı ev, içinde bulundurduğu 'akıllık' kelimesinin yüklediği anlam gereği kendini her koşulda, her ortamda, her zaman İdare ettirebilmesi gerekmektedir. Bu tezde akıllı evin gelecekte bir çözüm yolu olup olamayacağı üzerinde durulmuş ve her kesime bir vaat olabilecek kadar düşünceli olup olmadığı araştınlmıştır. Tezin ilk bölümümde konut kavramı irdelenmekte, planlamayı etkileyen etmenler üzerinde durulmakta ve 'akıllı ev' tanımlaması yapılmaktadır. ikinci bölümünde ise akıllı evin bünyesinde barındırması gerekli olan, geleceğe akmasına olanak veren sürdürebilirlik, ekolojik sürdürebilirlik, planlama kriterleri anlatılmış ve 'akıllı evin sürdürebilirliği nedir? sorusuna yanıt aranmıştır. Evin akıllığının dışavurumunun sahnelenmesine aracı olan teknoloji boyutu anlatılmış. Bu anlamda da Yapay Zeka kavramının boyutlan ve alt gelişim başlıklan incelenmiş, akıllı ev ile bağlantılan sorgulanmış ve 'akıllı evin teknolojisi nedir? sorusuna yanıt aranmıştır. Akıllı evin gelecekteki görüntülerinin oluşturulduğu ve geleneksel ev tasarımından farklılığının öne çıkartıldığı, evi yenileyen sanallık özelliği tartışılmıştır. 'Akıllı evin sanallığı nedir? sorusuna yanıt aranmıştır. Sonuç bölümünde, çeşitli paradigmalar çerçevesinde irdelenen akıllı ev kavramının gelecekte bir kumar olmasının taşıdığı sorunlar toparlanmış, bu konudaki araştırmacılara güvenilir bir kaynak, bir başvuru kitabı oluşturulmak istenmiştir.
Beş yıldızlı otel yatak odalarının mekansal analizi, Manavgat örneği

Bu çalışmada Manavgat sahil şeridinde yer alan dört adet beş yıldızlı otellerin yatak odaları incelenmiştir. Bu otellere ait yatak odalarının mekan standartları açısından değerlendirmeleri yapılmıştır. Araştırma verileri, amaca uygun olarak hazırlanan ve her yıl yapılan anket sonuçlarına göre değerlendirilmiştir. Otellerde yer alan oda tipleri incelenmiştir. Her odaya ait form düzenlenmiş olup; odaların mekansal bileşenleri, ince yapı bileşenleri, donatı bileşenleri ve dış mekan bağlantısı balkonlar hakkında bilgiler tablolar üzerinde belirtilmiştir. Ayrıca incelenen otellerin yatak odalarının yerleşim planları çizilmiş, fotoğrafları çekilmiştir. Otel yetkilisi ile görüşmeler yapılarak tesis hakkında genel bilgiler verilmiştir. Grand Artside otel ve Kumköy Beach otel standart ve aile odalarından oluşurken, diğer oteller standart, aile ve suit odalarından oluşmaktadır. Yapılan incelemeler sonucunda; incelenen otellerin standart odalarında gerek alan gerekse de donatı elemanları açısından estetik değerler dışında ciddi bir fark bulunmamaktadır. Adayla resort & SPA otel 26.80 metrekare, Royal Dragon otel 27.40 metrekare, Grand Artside otel 26.60 metrekare, Kumköy Beach Resort Otel& SPA otel 29.45 metrekare olan oda büyüklükleri ile hem ulusal hem de uluslararası alan standartları açısından uygun bulunmuştur.
1878-1958 Kıbrıs koloni mimarlığı

Kıbrıs adası, her dönemde olduğu gibi 1878'den sonra da farklı kültürlerin kesişme noktası olmaya devam etmiştir. Bu nedenle de aynı anda birçok farklı kolonizasyon ve melezleşme bir arada gerçekleşmekteydi. Bir yandan adadaki yaşamı kolonize etmeye çalışan Kıbrıs İngiliz Yönetimi'nin kendi formları ve normları, diğer bir yandan dekolonize olmaya başlayan Osmanlı İmparatorluğu'nu ve yeni Avrupa kolonizasyon araçlarından birini temsilen Hollandalı ve Alman mimarlar tarafından icat edilerek Atina'yı yeniden var eden Neo-Grek yapı formları adaya taşınmaya başlamıştı. Kıbrıs, bir anlamda farklı kolonyal dünyaların kendilerini yeniden inşa ettikleri politik bir arenaydı ve Kıbrıslı Rumların Yunan Krallığı ile birleşme arzularından dolayı oluşan gergin ortam sayesinde de mimarlık, toplumsal temsil için yoğun şekilde kullanılan bir araca dönüşmüştü. Yine de adadaki her diğer grubun talepleri gibi Kıbrıslı Rumların talepleri de sürekli ve zorunlu olarak kolonyal yönetimin tercihleri ile melezleşmekteydiler. Aynı süreçte farklı talepler oluşturan adadaki farklı gruplar ise, geleneksel yapım yöntemleri yanında modern yapım biçimleri ile Neo-Bizans, Neo-Osmanlı, Neo-Luzinyan, gibi canlandırmacı eklektik stilleri icat etmekle meşguldüler. 1930'ların ortasına gelindiğinde ise, adaya yerleşen Kıbrıslı Rum mimarlar, Neo-Grek ve İngiliz Kolonyal da dahil olmak üzere tüm canlandırmacı tarzları dekolonize etmeye başlayan ilk modern örnekleri hem Atina'da hem de Kıbrıs'ta inşa etmeye koyulurlar. Buna benzer şekilde, Türklerin Osmanlıyı dekolonize eden mimarlığını temsil eden modern Türk mimarlığı ise ancak 1950'lerde İstanbul'da eğitim alan ilk Kıbrıslı Türk mimar Behaeddin'in elçiliğinde Kıbrıs'a ulaşacaktır. Modern mimarlığın temel üretici yaşam biçimi ve formu olarak Kıbrıs'a damgasını vurması ise Kıbrıs Cumhuriyeti'nin ilanı ile yeni bir devinime kavuşur ve 1974'e kadar da toplumsal çatışmalar içerisinde artan bir hızla devam eder. Etnik bölünme sonrasında ise diğerlerininkiler ötekilenir, unutulur ve çürümeye terkedilir. Böylece modernizmin devingen, üretken, melezleyen ve melezleşen enerjisi adada tükenirken merkezini diğer bir kolonyal form olan milliyetçilik üzerinden yeniden kurar.
Perlitin puzolanik aktivitesi

Sürdürülebilir yapı üretimi bilincinin, yapı malzemesi üretiminden başlayarak dikkate alınması gerekir. Günümüz yapı üretiminde yaygın olarak tüketilen çimentonun yüksek maliyeti ve çevreye olumsuz etkileri değerlendirildiğinde, alternatif malzeme-bağlayıcı araştırmaları gereği ortaya çıkmaktadır. En eski yapı malzemelerinden olan puzolanlı kireç harçlarının yüksek durabilite özelliklerine karşın, ortam sıcaklığında kürlendiklerinde yavaş dayanım kazanmaları, kullanımlarının azalmasına neden olmuştur. Bu bağlamda kireç harcının yapısall kullanımının yaygınlaştırılması, çalışmanın amaçlarından biridir. Diğer yandan, genleştirilmiş perlit olarak yapı sektöründe kullanılmakta olan malzemenin genleştirilmeden, puzolanik özeliğinden yararlanılarak kullanılması olanaklarının araştırılması ve kullanımının yaygınlaştırılması bu çalışmanın ana amacıdır. Bu çalışma kapsamında, perlitin puzolanik aktivitesine etki eden parametrelerin belirlenmesi, bu parametrelerin, aktiviteyi artırıcı yönde geliştirilmesi olanakları araştırılmıştır. Saptanan en uygun kompozisyonlar üzerinde puzolanik aktiviteyi geliştirecek yöntemlerin belirlenmesi, katkı maddeleri ile puzolanik etkinliğin geliştirilmesi olanakları incelenmiştir. İyileştirilmiş perlitli kireç harcının yapı malzemesi için gerekli durabilite özelliklerinin tespiti için kapiler su emicilik, ağırlıkça ve hacimsel su emicilik, buhar geçirgenlik, donma-çözünme dayanımı, rötre deneyleri yanında puzolanik tepkime sonunda meydana gelen hidratasyon ürünlerini tespit etmek amacıyla XRD ve DTA-TG analizleri yapılmıştır. Deneye dayalı bu araştırma ile elde edilen bulgular ve bu bulguların değerlendirilmesi sonucunda, amaca uygun nitelikte iç yapı bloğu ve harç elde edilebildiği saptanmıştır.
Binalarda enerji performansı hesaplama yöntemi ' nin enerji performans değerlendirmesi ve kullanılabilirliğine yönelik bir uygulama

Harcanan enerjinin çok önemli bir bölümü yapılar tarafından tüketilmektedir. Bu nedenle Avrupa Ülkeleri 2002 yılında 'Binalarda Enerji Performansı Direktifi'ni yayımlamıştır. Ülkemizde ise bu amaçla, 2008 yılında Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği çıkarılmış ve Bep-Tr yazılım programı geliştirilmiştir. Beş ana bölümden oluşan tezin; amacı, ortaya koyacağı sonuçlar ve bu konuda yapılan çalışmalar literatür araştırmasıyla birlikte giriş kısmında açıklanmıştır. İkinci bölümde, tez çalışmasının amacını destekleyen iki çalışma yapılmıştır. Bu çalışmaların birincisinde, Binalarda Enerji Performansı Hesaplama Yöntemi ile örnek konut binasının farklı yalıtım kalınlıklarına göre, beş iklim bölgesindeki enerji performansı belirlenmiştir. Yapılan ikinci çalışmada ise, Bep-Tr programının kullanılabilirliği ve Enerji Kimlik Belgesi uygulaması konuları üzerine Trabzon iline iş yapan, EKB uzmanı mühendis ve mimarlar ile bireysel görüşmeler yapılmıştır. Üçüncü bölümde yapılan çalışmalarda elde edilen verilerin istatiksel değerlendirmesi yapılmıştır. Dördüncü bölümde, yapılan çalışmaların sonuçları belirtilmiştir. Beşinci bölümde, Bep-Tr programında yapılan analiz çalışması ve EKB uzmanları ile yapılan görüşmeler sonucunda elde edilen verilere dayanarak, Bep-Tr programının kullanılabilirliği ve EKB uygulaması üzerine öneriler sunulmuştur.
Müze aydınlatmalarında; Gün ışığı veya yapay aydınlatma objelerinin araştırılması

Geçmişten günümüze gelişen aydınlatma teknolojileri, tasarımı etkileyen bir faktör olarak karşımıza çıkmaktadır. Işığın icat edilmesinin getirdiği ihtiyaçlar, zamanla daha büyük teknolojilerin üretilmesinde rol oynamaktadır. Yalnızca ihitiyaçlar değil, kullanılan tekniklerin doğurduğu olumsuzlukları önlemek amacıyla kullanılan yapı malzemeleri de böylece kendini göstermektedir. Mekan, yapı ve kabuk bağlantılarına ait; algı, hitap ve etkileyiciliğin en önemli maddesi olan ışığın, kullanılan sistemlerine göre, kurallara uygun olup olmadığı gereksinimini inceleme gereği ortaya çıkarmaktadır.
Kentleşmenin geleneksel konut dokusuna etkileri: Eski Ankara örneği

Kentleşme toplumsal yapıda ve dolayısıyla mekan üzerinde önemli dönüşümlere, yeni biçimlenmelere neden olmaktadır. Kentsel mekan bir toplumsal mekan türü olarak toplumun bir ürünüdür. Kentleşmenin etkisiyle toplumsal yapıda gözlenen değişimler, kentsel mekana yansımakta, mekan kullanımı fiziksel büyüklük, yoğunluk ve heterojenlik açısından yeni boyutlar kazanmaktadır. Doğaldır ki; kentleşme sürecine giren bir kent yerleşme dokusu, konut dokusu açısından tehdit altında kalmakta, geleneksel dokusu yeni durumun gereklilikleri karşısında işlevini yitirmekte ya da değişik yeni işlevler üstlenmektedir. Bu çalışmanın amacı, kentleşmenin eski kent dokusu üzerindeki etkilerini Ankara örneğinde ele alarak, ortaya koyabilmektir. Bu nedenle, önce 19. Yüzyıl sonlarında demiryolu bağlantısıyla bölgenin pazar ekonomisine daha geniş bir biçimde açılması, Ankara'nın başkent olması ile sosyo-ekonomik gelişmelerin yanı sıra kentin yeni siyasal işlevler yüklenmesi süreci incelenmiş, ardından bu sürecin mekana, bu mekanda var olan kentsel dokuya etkisi irdelenmeye çalışılmıştır. Araştırma sonucunda temel varsayıma uygun olarak sosyal, ekonomik ve siyasal gelişmelerin Ankara'da ortaya çıkardığı mekansal yapı değişikliği ve bunun strüktür, malzeme, işlev açısından kentsel doku ve yapı dokusu üzerindeki etkisi açıklığa kavuşturulmuştur.
Konut kullanıcısı hareketliliğinde kalite ve memnuniyet değerlendirmesi: Sarıgöl Konut Dönüşüm Alanı

Kaliteli bir yaşam için temel bileşenlerden biri konuttur ve bu sebeple, kişilerin konutlarından duydukları memnuniyet, yaşam kalitelerinin artmasına sebep olur. Kişiler daha iyi bir konutta yaşamak için sürekli bir arayış içinde olup, gönüllü olarak hareket halindedirler. Kimi zaman ise bu hareketlilik, kişinin kendi rızasıyla değil mecbur kalması sebebiyle gerçekleşir. Ülkemizde en çok 'yeniden imar' projeleri olarak gözlemlenen kentsel dönüşüm ya da 'kentsel başkalaşım' süreçlerinde; kişilerin yaşam alanları yıkılmakta, kişiler kendilerini ait hissetmedikleri bir konut alanında yaşamaya mecbur kalmakta ya da uzun süredir benimsemiş oldukları ve aidiyet duydukları yaşam alanını terk etmek zorunda bırakılmaktadırlar. Bu süreçte sadece fiziksel değil mahallenin sosyal dokusunda da önemli değişiklikler gözlemlenmektedir. Kentsel dönüşüm alanında yaşanan bu ani ve köklü fiziksel ve sosyal değişiklik pek çok sorunu da beraberinde getirmektedir. Konut alanı dönüşüm sürecinden olumlu ya da olumsuz etkilenen konut kullanıcıları için bu süreç; yaşam kalitesi ve konut memnuniyeti bağlamında önemli bir dönüm noktası olarak kabul edilebilir. Bu süreçte kullanıcıların değişen konut ve çevresi kalitesi ve memnuniyet algısı tez çalışmasının ele aldığı problemdir. Tezde; kalite, memnuniyet, konut kullanıcısı hareketliliği ve kentsel dönüşüm kavramlarının literatür araştırması ile ele alınmasının ardından, bu kavramlar İstanbul'da kentsel dönüşüm uygulaması kapsamında olan araştırma alanının konut kullanıcıları üzerinden ampirik bir çalışmaya taşınmıştır. Araştırma alanı olarak seçilen Sarıgöl Kentsel Dönüşüm Alanı'nda farklı konut kullanıcısı hareketliliği gerçekleştiren grupların kalite ve memnuniyet değerlendirmeleri yapılmıştır. Enterdisipliner bir çalışma olması sebebiyle alan araştırmasının kurgusu karma araştırma yöntemi ile nicel ve nitel olmak üzere iki aşamada gerçekleştirilecek biçimde planlanmıştır. Alan araştırmasından çıkan veriler literatür araştırması ile karşılaştırılarak tartışılmıştır. Kentsel dönüşüm sürecinde konut kullanıcısı hareketliliğine göre tanımlanan grupların dönüşüm sonrasında alanın fiziksel koşullarından memnun olduğu ancak sosyal çevre yapısından memnuniyetsizlik duyduğu ortaya çıkmıştır. Bu süreçte kişilerin konut memnuniyeti düzeylerinin hangi kriterler üzerinde şekillendiği ve yoğunlukların ne şekilde olduğunun ortaya konulmasının ardından bunların nasıl değerlendirilmesi gerektiği tartışılmıştır.