Yapı Bilgi Modelleme ve Enerji Performans Yazılımları Bütünleşmesinin Erken Mimari Tasarıma Etkisi

Tez çalışması kapsamında, literatür taramaları ile enerji ve çevresel sorunlar araştırılmış ve konunun teorik arka planı incelenmiştir. Enerji etkinlik kavramının ve enerji etkin 'sürdürülebilir tasarım kararı destek sistemlerinin' önemi anlaşılmaya çalışılmıştır. Bu süreçte mimari tasarımın yeri ve mimarın rolü araştırılmıştır. 'Sürdürülebilirlik' kavramı ve yaklaşımları incelenmiş, adına 'yeşil bina', 'eko tasarım', 'çevreci yaklaşım', 'enerji nötr bina' vb. gibi birçok terim ve kavramın kullanılabildiği görülmüş, yapı sektöründe ve sektör dışında bu kavramın yaygınlaştığı ve popüler hal aldığı gözlenmiştir. Ancak, aynı zamanda bu kavramların birbirine karıştığı ve anlam karmaşası içinde, neredeyse bilinçli ya da bilinçsiz farklı anlamlarda kullanıldığı da anlaşılmıştır. Çalışmanın giriş niteliğindeki 1. Bölümünde problem tanımlanmış, amaç ortaya konmuştur. Daha sonra çalışmanın yöntemi hakkında bilgi verilerek, sınırlamalar belirtilmiştir. Bölüm sonunda bu konu kapsamında yapılmış çalışmalar hakkında bilgi verilmiştir. Az sayıdaki çalışmada, mimari tasarım sürecine 'tam bütünleşik' olabilecek bir analiz ve karar destek sistemine ihtiyaç olduğu vurgulanarak, önerilerde bulunulmuştur. İkinci bölümde, tasarım, mimari tasarım ve proje aşamaları ile ilgili bilgiler verilmiş, literatür taramalarında elde edilen veriler ve bulgular aktarılmıştır. Çalışma kapsamında, tasarım ve tasarım ile ilgili sorunlar incelenmiş ve bu konudaki sorunlar tespit edilmiştir. Enerji etkin tasarımda en çok 'bütünleşik çalışma', 'multidisipliner çalışma' gibi çok önemli konuların olduğu görülmüştür. Üçüncü bölüm, enerji, enerji modelleri ve analizleri, ile ilgili konular ele alınmıştır. Bu konuda sektörde kullanılan enerji analiz yazılımları incelenmiş ve mimarların tasarım kararı desteği için kullanabildikleri yazılımlar tespit edilmiştir. Dördüncü bölüm Yapı Bilgi Modeli merkezinde enerji analizi ve tasarım süreçleri ile ilgili konular ele alınmış ve ilişkiler incelenmiştir. YBM ve YBM süreçlerinin koordinasyon ve ekip çalışmasını desteklediği anlaşılmıştır. YBM ile ilgili bölümde bu konudaki sistem ve araçların inşaat sektörüne ne olanaklar sunduğu üzerinde durulmuştur. İş akışları ve süreçleri hakkında bilgi verilmiş, simülasyon ve analiz araçlarının YBM tasarım süreçleri ile ne kadar bütünleşmiş olduğu/olması gerektiği araştırılmıştır. YBM, enerji etkinlik ve mimari tasarım birbirleri ile nasıl bir ilişki içinde oldukları tartışılmıştır. Son olarak beşinci bölümde, YBM yazılımları içinde kullanım oranı en fazla ve yaygın olan Revit yazılımı üzerinde bir örneklem gerçekleştirilmiştir. Mimari tasarıma başlayan bir mimarın bakış açısından, kütlesel tasarımı yapılan bir ofis binası örneği üzerinden, modelleme, enerji modeli üretimi, analize temel bilgilerin ve verilerin girişlerinin yapılması, analizin yapılması, sonuçların değerlendirilmesi ve optimizasyonların yapılması gösterilmiştir. Analiz yazılımı olarak Insight'ın Revit içinde doğrudan çalışabildiği literatür taramalarında tespit edilmiştir. Insight yazılımın arkasında enerji analizini yapan motorun, DOE2 ve Energy Plus yazılımları olduğu bilgilerine ulaşılmıştır. Çalışma genelinde erken aşama mimari tasarım sürecinde, enerji etkin ve sürdürülebilir binalar için, YBM yazılımları ve araçları ile enerji analizi ve simülasyon yazılımlarının ne düzeyde bütünleştiği irdelenmiş ve güncel iş akışı örneklenerek elde edilen bulgular ile sonuçlar ortaya konmuştur.