Teknolojik gelişmelerin mimarlığı yönlendirici etkileri konusunda bir araştırma

İnsanlar yeryüzünde var olduğu ilk zamanlardan itibaren, yaşam şartlarım iyileştirmeye yönelik arayışlar içinde olmuşlardır. Bu özellik, insanların diğer türlerden farklı olarak düşünen bir varlık olmasından kaynaklanır. İnsanoğlu her zaman elindeki bilgiyi analiz edip işleme yeteneği ile daha iyi yaşamak için gerekli olan koşulları kendisi için yaratır. Bu koşullan yaratmak için kullandığı yöntemlerin, tekniklerin, işlemlerin ve donatımların hepsi teknolojiyi oluşturur. Eldeki verilerin ve bilgilerin, mal veya hizmet üretiminde kullanılması ve bu faaliyetlerin etkin biçimde gerçekleştirilmesi teknolojinin görevidir. Bu bağlamda teknoloji, insanlık tarihinin en eski kavramlarından biridir. Mimarlık ise, insanların barınma gereksinimlerini karşılamak için insanların sosyalleşmesinden sonra oluşan bir kavramdır. Teknoloji ile mimarlık arasında doğrudan ve zaman içinde gelişen bir ilişki vardır. Her yapı, bu ilişki çerçevesinde inşa edildiği devrin mimarisini, teknolojisini ve sosyal şartlarını gösterir. Dolayısıyla çağlar boyunca gelişen yeni yapım tekniklerine, malzemelere ve sosyal yapıya bağlı olarak mimarlıkta gelişmiştir. Teknoloji kullanımı, sosyalleşme ile doğru orantılı olarak artmıştır. İnsanların toplu olarak yaşamaya başlaması, şehirlerin kurulması, teknoloji kullanımını arttıran ve mimarlığı geliştiren en önemli faktörlerden biridir. M. Ö 750. 000 yıllarına ait olan Fransa'daki L Escale'deki ateş ocağı insanların sosyalleşmesinin en eski kanıtı olarak insanlık tarihinin dönüm noktasıdır. Daha sonraları insanların yerleşik hayata geçerek kurdukları yerleşim birimleri, mimarlığın ilk örneklerini de içinde barındırmaktadır. Mısırlıların, Sümerlerin piramitleri, Yunanlıların ve Romalıların yaptıkları tapınaklar kurdukları şehirlerden günümüze kalanların hepsi bizlere o zamanki yapım teknikleri ve mimarlık hakkında ipuçları vermiş ve günümüzün mimarlığının nasıl oluştuğunu anlamamıza yardım etmiştir. Günümüz mimarlığının şekillenmesi, hiç kuşkusuz çok uzun süreden beri süregelmekte olan teknolojik ve kültürel bir birikimin sonucudur. Ancak 18. yüzyılın sonlarına doğru İngiltere'de başlayan endüstriyel devrim günümüz dünyasının şekillenmesinde önemli olduğu kadar mimarlığın gelişim sürecine de etkisi büyüktür. VİİEndüstriyel devrim ile birlikte tüm Avrupa'da birçok yenilik ortaya çıktı. Yeni üretim teknikleri, o zaman kadar tarıma dayalı Avrupa ekonomisinde büyük değişimler yarattı, üretim ve tüketim kavramları değişti. Köyden kente doğru göç eden nüfus sayılan gittikçe artan fabrikalar, sanayi tesisleri ve dükkanlarda istihdam edildi. 50 yıl gibi kısa bir süre içerisinde ortaya çıkan bu nüfusun ihtiyaçlarını o zamana kadar süregelen mimarlık ve şehircilik anlayışı karşılamaktan çok uzaktı. Yeni enerji kaynaklarının bulunması buna bağlı olarak demir, çelik gibi yeni malzemelerin ve yeni yapım tekniklerin ortaya çıkmasıyla birlikte tasarımcılar artan kentsel nüfus için konutlar, alışveriş merkezleri, iş merkezleri ve demiryolu ulaşımı için tren garları gibi daha önceki yüzyıllarda hiç yapılmamış yapılar tasarlamaya başladılar. Çelik, cam gibi yeni malzemeler ve yeni üretim teloüklerinin kullanıldığı 19. yüzyılın ortalarında; Paris ve Londra uluslararası fuarları için yapılan Eiffel Kulesi ve Crystal Palace gibi yapılar aslında o zamanki mimarların, mühendislerin yeni malzemelerle neler yapabileceklerinin bir denemesi oldu ve bu yapılar 19. Yüzyıl mimarisinin en çok ses getiren yapılan oldular. 20. yüzyılın başlarından itibaren hızla gelişen teknolojiyle değişen mimariyi anlayışı gören mimarlar geleceğin mimarlığım tasarlamaya yönelik arayışlar içerisine girdiler. İtalyan mimar Sant' Elia'nın günümüzün şehirlerim tasarladığı Citta Nuova'sı, Tony Garnier' in Endüstriyel Şehri, konstruktivistlerin mimari fantazileri, Archigram grubunun tasarımlan hepsi bu arayışların bir ürünüydü. Günümüzde bir teknolojik devrim yaşıyoruz, bunun doğal bir sonucu olarak insanların mekanı, yapıyı algılayışları ve mimarinin yorumlanması eskiye göre değişiyor. Bir yandan artan şehir nüfuslarına karşın azalan araziler, mimarları daha yüksek binalar tasarlamaya veya yeni çözümler bulmaya itiyor, hatta insanları denizlerin üzerine kurdukları mega-strüktürlerde yaşamaya zorluyor, diğer taraftan insanoğlu üzerinde yaşadığımız gezegenin sınırlarını aşarak başka gezegenlerde koloniler kurmanın hayallerini kuruyor. Sonuç olarak teknolojinin hızlı gelişme sürecinin bizi bir yüzyıl sonra nereye götüreceğinin tahmin etmek çok zordur, ama yakın gelecek içinde mimarların günümüzün yapı ve mekan anlayışları dışına çıkılıp yeni çevreler ve yeni koşullar içinde çok farklı mimari çözümler, mimari anlayışlar oluşturulabilmeleri çok uzak bir ihtimal değildir. Vİİİ