turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Akhisar kent merkezindeki tarihsel katmanların palimpsest kavramı bağlamında incelenmesi

Akhisar tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Bunlar arasında Hititler, Akadlar, Lidyalılar, Romalılar, Bizanslılar, Saruhanlılar ve Osmanlılar bulunmaktadır. Akhisar kent merkezi bu medeniyetler arasında en eski yerleşimlerden biri olan Thyteria antik kenti üzerine kurulmuştur. Bu sebeple kent merkezi pek çok tarihsel katmanının izlerini bir arada barındırmaktadır. Kent üzerinde hüküm sürmüş her medeniyetten, her biri için birbirinden değerli ve önemli izler taşımakta olup, yine antik kentlerden olan Bergama, Salihli, Akhisar üçgeninde yer almaktadır. Ayrıca İncil'de adı geçen ilk yedi kiliseden birine ev sahipliği yapan kent, inanç turizmi açısından da önemli bir yere sahiptir. Tez çalışması kapsamında Akhisar tarihi kent merkezi palimpsest kavramı bağlamında incelenerek, Prehistorik, Antik, Roma-Bizans, Beylik, Osmanlı, Erken Cumhuriyet olarak altı tarihsel katmana ayrılmıştır. Katmanların yer yer birbirinin üzerini örttüğü, yer yer birbiriyle bütünleştiği, yer yer ise birbirinden tamamen ayrıştığının gözlemlenebildiği bu çalışmada; Akhisar kentinin günümüzdeki palimpsestini okumak ve görünür tarihsel katmanlarının sınırlarını sembolik olarak ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu bağlamda kent merkezindeki tarihi alanlar incelenip, katmanların günümüzde fark edilme potansiyelleri ile kentte oluşan ve oluşacak olan palimpsestin kente etkisinin boyutlarının nasıl olacağı tartışılmıştır.
Geleneksel Aksaray evlerinin korunmasına ilişkin bir yöntem araştırması

Bu araştırmanın amacı, Anadolu coğrafyasında ilk çağlarından bu yana önemli ticaret yolları üzerinde bulunan Aksaray kentinde, geleneksel konut dokusunu oluşturan yığma taş evlerinin korunmasına ilişkin bir yöntem geliştirilmesidir. Araştırmanın kapsamını, Aksaray kent merkezinde bulunan plan, cephe, malzeme yönünden Türk ev mimarisini ve geleneksel Türk yaşama şeklini yansıtan ve Türk sivil mimarisi içinde önemli yere sahip tarihi Aksaray evleri oluşturmaktadır. Araştırmanın temel materyali ise yapımı 19. yüzyıl sonu - 20. yüzyıl başlarına tarihlenen bu evlere ilişkin yapılan rölöve çalışmalarıdır. Bununla birlikte tarihi Aksaray evlerinin konumsal, tarihsel ve mimari özelliklerinin tanımlanmasına yönelik haritalar, eski gravür-fotoğraflar, Koruma Bölge Kurulu Kararları ve tescil fişleri ile yazılı tarihsel kaynaklar araştırmanın diğer materyalleri arasında yer alır. Araştırmada geleneksel Aksaray evlerinin plan, cephe ve malzeme özellikleri, rölövelerle belgelenmiş; mevcut durumları fotoğraflar ile kayıt altına alınmıştır. Bu evlerin tanımlanmasının ardından, yapılardaki bozulma nedenleri haritalandırma yöntemine dayalı olarak belirlenmiştir. Bu süreç içerisinde geleneksel tespit yöntemlerinin yanı sıra, termal veya kızılötesi görüntüleme olarak da adlandırılan Kızılötesi Termografi kullanılarak bozulma haritaları elde edilmiştir. Elde edilen bulgular geleneksel Aksaray evlerinde bozulma nedenlerinin, zemin yapısı ve hareketleri, su ve iklime bağlı nedenler, iklim yapısı-hava kirliliği ve sosyal-ekonomik nedenlere bağlı olduğunu göstermiştir. Araştırma sonucunda tespit edilen bozulma nedenlerine yönelik koruma önerileri geliştirilmiştir.
Kayseri'de cami olarak kullanılan kiliselerin adapte edilebilir yeniden kullanım bağlamında değerlendirilmesi

Günümüze ulaşmış kültür varlıklarının korunması gerektiği konusunda, mimarlık platformu başta olmak üzere, hemen her çevre tarafından fikir birliği sağlanmıştır. Buna rağmen kültürel mirasın hangi şartlarda korunacağı ve güncel kullanıma kazandırılacağı halen tartışılan bir konudur. Konu tüm tabulardan ve politik yaklaşımlardan uzak ele alınarak, kilise-camilerin adapte edilebilir yeniden kullanım çerçevesinde revize edilmesi, özellikle ortak kültür mirasının gelecek kuşaklara doğru kavrayışlarla aktarılması yönü ile önemlidir. Dünya çapında bir uygulama olarak karşımıza çıkan; dini misyon yüklenmiş yapıları, başka bir dine hizmet eder hale getirmek amacıyla yeniden işlevlendirme uygulamalarından Kayseri'de de örnekler mevcut vaziyettedir. Bu bağlamda çalışmanın odak noktası olan 6 Osmanlı dönemi kilisesi değerlendirilmesinde; tarihi-yeni durum karşılaştırmalarına yer verilmiştir. Dünya üzerindeki örneklerle Kayseri kilise-camileri karşılaştırılmasının yanı sıra, Kayseri kilise-camilerinin kendi içerisinde karşılaştırılmalardan olumlu ve olumsuz ahval ortaya konmuş, yapılara kuramsal çerçevede öznel yorumlar getirilmiştir. Kiliselerin cami olarak kullanımında; yapıların tarihi, kültürel, sosyal ve mimari değerleri saptandığı çalışmada genel olarak kiliselerin, koruma algoritmasına aykırı müdahalelere maruz kaldığı görülmektedir. Kentsel alandaki kiliselerin projelendirmelerle günümüze ulaşması onları diğer kiliselere göre kısmen yüceltmiştir. Önerilen doğru müdahale/uygulama hassasiyetleri; yapıların hem mevcut mekan potansiyelinin açığa çıkarılmasını, hem de sahip olduğu değerlerin gelecek kuşaklara iletilmesini sağlayacaktır. Bu çalışmayla birlikte; Kayseri'deki göz ardı edilen kiliseleri bir kez daha vurgulanıp, cami olarak kullanılan kiliselerin özgün haliyle literatüre kazandırılması; Kayseri kent kimliğindeki yanlış imajları düzeltilmesi sonucunu doğuracaktır. Sonuç bölümünde, mimarı koruma ana referanslı ibadet yapılarının güncel cami mimarisine nasıl adapte edilebileceğine, bu aktivite sayesinde ülkenin kültürel, kamusal ve turistik kazanımlarına yer verilecektir.
Rem Koolhaas ve yapıtları

Hollanda asıllı Mimar Rem Koolhaas günümüz mimarlık dünyasının önemli isimlerinden biridir. 1975 tarihinde eşi Madelon Vreisendorp, Elia ve Zoe Zenghelis ile birlikte OMA'yı kurmuşlardır. Günümüzde OMA'nın ve mimari araştırmaya yönelik yardımcı ofis AMO'nun başında bulunan mimar 'bugünün toplumuna hitap etmek ve bugünün binalarını tasarlamak' amacıyla uluslararası düzeyde ses getiren projelere imza atmıştır. Koolhaas, mimari uygulamanın yanı sıra mimarlık felsefesi alanındaki çalışmalarıyla da tanınmaktadır. Küreselleşmenin mimarlığa ve günümüz şehirlerine olan etkilerini ortaya koymakta ve bunun getirdiği kaotik ortamı memnuniyetle karşılamaktadır. Teorisyen olarak düşüncelerini, yayınladığı çeşitli kitaplarda ve deneme yazılarında görmek mümkündür. Halen Harvard Üniversitesi'nde seminer dersi yürütücülüğü yapan mimar, Prizker başta olmak üzere birçok ödüle layık görülmüştür. Bu çalışmanın amacı Koolhaas'ın teori ve uygulama alanlarında gerçekleştirdiği yapıtlarının hangi yaklaşımlarla meydana getirildiğinin örneklerle ortaya koyulmasıdır. Bu nedenle ilk olarak 20. yy. mimarlık ortamı üzerine bir literatür araştırması yapılmıştır ve tez çalışmasına dahil edilmiştir. Çalışmanın bir sonraki bölümünde Koolhaas'ın yaşamı hakkında mesleki ve özel bilgiler verilmektedir. Diğer bir bölümde ise Koolhaas'ın kuramsal duruşu hakkında bilgi vermek amacıyla mimar'ın yayınladığı kitaplara değinilmiştir. Rem Koolhaas'ın projelerinden örneklerin incelendiği ve her bir projenin hangi mimari yaklaşımlar sonucu meydana geldiğinin tespit edildiği bölümde ise, projeler, Koolhaas'ın kendi gruplandırma prensibine göre, ölçekleri göz önüne alınarak ana gruplara ayrılmış, kendi içlerinde ise kronolojik sıra takip edilmiştir. Bu ana gruplara ilaveten Koolhaas'ın son dönem projeleri haklarında henüz fazla bilgi olmadığı için ayrı bir başlık altında irdelenmişlerdir. Sonuç bölümünde ise Rem Koolhaas'ın yapıtlarının birçoğunun tek bir mimari anlayışla oluşmadığı, farklı tutumların bir arada kullanıldığı hibrit tasarımlar oldukları ortaya çıkmıştır. Bununla birlikte, Koolhaas'ın projelerinde genellikle Modern Mimari prensiplerinden yola çıkan, fakat onu maniyere eden tek defaya özgü, alışılmadık formlar üreten bir tutum içerisinde olduğu görülmüştür.
The assessment of a new relationship between form and structure in digital architectural design after 1990's

1960'lı yılların başlarından itibaren, mimarlar mimari tasarım süreçlerinde bilgisayarları kullanmaktadırlar. Önceleri, mimarlar bilgisayarları sunum ve modelleme amaçlı birer tasarım aracı olarak kullandılar. Fakat 1990'lı yılların başlarından itibaren, mimarlar bilgisayarları tüm tasarım ve üretim süreçlerinin içinde geliştiği bir tasarım ortamı olarak kullanmaya başladılar. Dijital teknolojiler, mimarların dijital tasarım ortamlarında birçok farklı form tasarlamasına olanak sağladı ve böylece form odaklı tasarım süreçleri ortaya çıktı. Mimarlar çoğunlukla form yaratma kaygısı üzerine yoğunlaştı. Fakat bu form odaklı tasarım yaklaşımı, inşa edilebilirlik problemini de beraberinde getirdi. Karmaşık geometrik düzenlere sahip formlar, uygun strüktürel sistemler bulma yolunda mühendisleri zorladı. Mimarlar ve mühendisler, bütüncül bir mimari ve strüktürel tasarım süreci üzerinde çalışmaya başladılar ve inşa edilebilirlik probleminin üstesinden gelmek için farklı strüktürel sistem önerileri ürettiler. Bu tasarım süreci ve öneriler farklı form-strüktür ilişkileri tanımladı. Bu tezin amacı; dijital tasarım süreçlerindeki form-strüktür ilişkilerini, inşa edilebilirlik problemine odaklanarak açığa çıkarmaktır. İnşa edilebilirlik problemi strüktürel sistem tasarımıyla ilişkilidir. Böylece bu tez, mimari tasarımların/formların nasıl gerçekleştirildiğini ve inşa edildiğini anlamak için strüktürel sistemlerin tasarım, üretim ve inşa süreçlerini incelemektedir. Tasarımdan üretime kadar geçen tüm süreçteki modelleri, araçları, strüktürel sistemler çözümlerini, üretim ve inşaat yöntemlerini araştırmaktadır. Bu araştırma her biri sayısal ortamda tasarlanmış ve sayısal teknolojiler yardımıyla inşa edilmiş örnekler üzerinden yapılmıştır. Her bir örnek farklı bir model, araç, strüktürel sistem ve farklı bir form-strüktür ilişkisi tanımlayan bir tasarım sürecine örnek oluşturmaktadır.
Çağdaş yönetimsel yaklaşımlar ve bu yaklaşımların yapı sektöründe kullanım olanakları

Günümüz rekabet koşullarında yönetim kavramı önemli bir yer tutmaktadır. Firmaların faaliyetlerini sürdürebilmeleri için kendilerini sürekli olarak gelişime açık, dinamik geniş görüşlü değişimlere uyum gösterebilen bir yapıda tutmaları gerekir. Gelişen dünya düzeni içinde eski yönetim prensiplerinin yerini yeni yönetim yaklaşımlarına bırakması doğaldır. Bu tezin kapsamında yeni yönetim yaklaşımlarından Toplam Kalite Yönetimi, Tam Zamanında Üretim Yönetimi ve Değişim Mühendisliği tanıtılacaktır. Bu konular tezde iki kısımda incelenmiştir. Birinci bölümden beşinci bölüme kadar bu yönetim yaklaşımlarının endüstri devriminden bu yana gelişmesi, yaklaşımların tarifi, sağladığı faydalar gibi konular incelenmiştir. Altına bölümden sonra ise, inşaat sektörü, bu sektörde faaliyet gösteren firmalar, bu firmaların inşaat faaliyetlerini sürdürürken oluşturdukları organizasyonlar anlatılmaktadır. Sonuç olarak ta bu yaklaşımların inşaat sektöründeki uygulanabilirlikleri incelenmiştir. vu
Eleştirel mimarlık pratiği olarak plan çiziminin poetikası

Plan çiziminin poetikası bağlamında üretilen tez çalışması, mimari temsilin olanaklarını çizim, dil, anlam, metinsellik gibi disiplinler arası bir alandan araştırarak; mevcut temsil söyleminin kritiğini genişletilmiş alanda poetik üretimlerle ilişkilendirir. Temsil tartışmasının içinde planın tekrar sorgulanıyor olması, poetik olanın çağrışımlara açık doğasıyla birlikte hayal gücünü tetikleyerek kendisine üretken bir alan açar. Bu üretken alandan kurama dahil olarak, araştırmanın da konusu olan poetika kavramına referans olacak şekilde plan çizimleri bir tür açıklık ve performans olarak araştırılır. Plan çizimine dair bu poetik araştırma kurgusu, eleştirel mimarlık pratiği üretme fırsatı sunar. Eleştirinin sadece metinle üretilme fikrine karşı konumlanan eleştirel mimarlık pratiği, disiplinlerarasılık vurgusu taşır. Çalışmanın eleştirel mimarlık biçiminde bir eleştirel pratik olarak kurulması, plan çiziminin mimarlık bilgisinin içinde / dışında / arasında üretilerek çoğalmasıyla gerçekleşir. Bu üretim zemini, poetik performans olarak plan çiziminin ve çizme eyleminin araştırılmasıyla gelişir. Bu kapsamda tez çalışmasını 'mimarlık yoluyla araştırma' olarak kurgularken, plan çiziminin poetikası bir araştırma metodolojisi olarak tanımlanır. Eleştirinin gerçekleşebilmesi için gerekli olan disiplilerarasılık vurgusu genişletilmiş alanda poetika tartışmasıyla açılmaya çalışılır. Edebiyat kuramının geliştirdiği bir kavram olan poetika, günümüzde sanat, yazın, mimarlık kuramları ve dil felsefesi tarafından da ilerletilmiş ve geliştirilmiştir. Çalışma kapsamında ele alınan poetika fikriyle 'açıklık', 'mekan', 'yer', 'performans', 'metin' ve 'çizim' gibi kavramlar etrafında disiplinler arası bir bağlamda yeni üretim biçimlerine doğru alanını genişletebilme ve eleştiri üretebilme potansiyeli üzerine düşünülür. Bu anlamda açıklık poetikası ve bunun açtığı olanaklar alanı, performansın poetikası ve mimarlıkta çizim pratiği üzerine tartışılır. Tez kapsamında poetik performans olarak ele aldığım plan çizimi, temsilin olanaklılığını tasarım, çizim, metin, görsel sanat, edebiyat, müzik gibi farklı üretim alanlarından araştırır. Araştırmanın kavramsal çerçevesi, plan çiziminin kendi maddeselliği, plan çizimini okuyanlar ve planı çizenler aracılığıyla kurulur. Bu kavramsal çerçevenin hem bir tetikleyicisi, hem de tezin metodolojisini oluşturan poetik performans olarak ele aldığım çizme eylemi ise, planın mekansal deneyimini yazarak / çizerek performe ettiğim kişisel bir araştırma alanıdır. Böylece planın poetik üretimlerle ve performatiflikle ilişkisi tez kapsamında açımlanır. Buradan hareketle tez kapsamında ele alınan plan çiziminin, açıklık poetikası ve performansın poetikasıyla ilişkilenerek farklı türlerde üretim biçimlerine yönelik olanaklılığı açtığını ve böylece disiplinler arası bir alandan plan çizimi pratiğine eleştirel bir katkı sunduğunu söylemek mümkündür.
Adalet mekanları

İnsanoğlu var olduğundan beri barınmak için mimarlığa, huzur ve barış içinde yaşamak içinse hukuka ihtiyaç duymuştur. Hukuk ve mimarlığın kesiştiği noktada ise adalet mekanları vardır. Adalet mekanlarını konu alan bu çalışma; genel bilgiler, yapılan çalışmalar, bulgular, tartışma, sonuçlar ve öneriler olmak üzere altı bölümden oluşmaktadır. Genel bilgiler bölümünde; amaç ve kapsam belirtildikten sonra hukuk, adalet, yargı, suç, ceza, mahkeme kavramları incelenmiş, oluşan hukuk sistemlerine göre şekillenen yargı mekanları üzerinde durulduktan sonra, Türkiye'deki mahkemeler ve mahkemelerde çalışan kişiler hakkında bilgi verilmiştir. Yapılan çalışmalar bölümünde; yargı mekanı örgütlenmesi ve mahkeme salonları oturum düzenleri verildikten sonra, adliye saraylarının mimari ve mekansal gelişimine genel olarak bakılmış, analizde kullanılacak örneklerin seçimi ile ilgili kriterler belirtildikten sonra örneklere ait bilgiler verilmiş ve analiz yöntemi belirtilerek analiz tabloları yer almıştır. Bulgular bölümünde; analizlerin değerlendirilmesi yapılmıştır. Tartışma bölümünde; anlamsal çıkarımlar tartışmaya açılmıştır. Sonuçlar bölümünde; bir adliye sarayı tasarımı için elde edilen bulgular doğrultusunda tasarım ölçütleri verilmiştir. Öneriler bölümünde ise; tüm çalışma boyunca kazanılan bilgilerin bir sentezi yapılmaya çalışılmış ve bu doğrultuda adliye tasarımı için bir program hazırlanmıştır. Bunun dışında planlama aşamasında, binanın kullanıcı isteklerine geri dönerek 'ideal adliye' kavramı gündeme getirilmiştir. Kullanıcı istekleri doğrultusunda gelişen öneriler de bu bölümde yer almıştır.
Konstantin şehrinin Osmanlı ve Fransız dönemleri karşılaştırılarak incelenmesi

Konstantin şehri, Cezayir'in doğusunda kıyı şeridine 80 kilometre mesafede konumlanmaktadır. Yerleşim üç yönden ulaşılamayan sarp bir kaya üzerine kuruludur. Zengin bir tarihsel geçmişşe sahip olan şehir, yaklaşık 300 yıl Osmanlı İmparatorluğu, 125 yıl da Fransız İmparatorluğu hakimiyetinde bulunmuştur. Çalışma şehrin Osmanlı ve Fransız dönemlerindeki durumunu kentsel dokuyu oluşturan öğeler üzerinden incelemektedir. Şehrin korunan yerli mahallesi ile dönüştürülen kent dokusu iki imparatorluğun ihtiyaç duyduğu kentsel mekanın farklılığını gözler önüne sermektedir. Bu çalışma ile günümüz modern şehirlerini 19. yüzyılda ortaya çıkaran yönlendiriciler Konstantin örneği üzerinden görülmüştür.
Şeyh Murad Buhari Tekkesi'nin mimari değerlendirmesi ve koruma sorunları

Tekkeler, bir tarikatın faaliyet merkezi olarak kurulmuş; zamanla eğitim, ziyaret, barınma, beslenme, temizlenme ve ulaşım gibi birçok işlevi de bünyelerinde barındırmışlardır. Kuruldukları bölgelerin önemli bir merkezi haline gelen bu yapılar, sosyal ve kültürel faaliyetlere yön vermişlerdir. Eyüp Nişancısı'nda, zengin tarihi kimliğe, farklı dönemlerde inşa edilmiş mekanlara, süslemeli mezar taşlarıyla dolu bir hazireye sahip olan Şeyh Murad Buhari Tekkesi, 17. yy sonunda medrese olarak yaptırılmış olup, Şeyh Murad Buhari Efendi'nin vefatından sonra ise tekkeye dönüştürülmüştür. Yapıya zaman içerisinde çeşitli işlevli yapılar eklenmiş, mimari programı genişletilmiş ve bir tarikat külliyesi niteliği kazandırılmıştır. Tekkelerin kapatılmasından sonra terk edilen külliye, zaman içinde tahrip olduğu için, bazı bölümleri günümüze ulaşamamıştır. Bu çalışmada; Şeyh Murad Buhari Tekkesi'nin tarihi ve mimari değeri tanımlanmış, zaman içerisinde geçirdiği değişimler incelenmiş, koruma sorunları ve günümüzde devam eden onarım çalışmaları değerlendirilmiştir. Birinci bölümde; çalışmanın amaçlarından kısaca bahsedilmekte ve çalışmanın yürütülmesi sürecinde kullanılan yöntemler anlatılmaktadır. İkinci bölümde; çalışma konusu olan Şeyh Murad Buhari Tekkesi'nin bulunduğu alan olan Eyüp semtine ait bilgiler edinilerek, bölgenin tarih boyunca gelişimi incelenmiştir. Üçüncü bölümde; çalışmanın ana konusu olan Şeyh Murad Buhari Külliyesi'nin Osmanlı mimarlığında bir tekke olarak kullanılması nedeniyle 'tekke yapılarının' kuruluş amaçları, külliye içindeki yapıların yerleşim düzenleri ve genel tasarım ilkeleri ele alınmıştır. Dördüncü bölümde; Şeyh Murad Buhari Tekkesi'nin tarihçesi araştırılmış, geçirmiş olduğu onarımlar incelenmiş ve güncel durumu belgelenmiştir. Hazırlanan ölçülü rölöveler ile analitik rölöveler değerlendirilerek yapıların mimari özellikleri, koruma sorunları ve nedenleri, bozulma ve hasarlara etken olan unsurları, özgün ve muhdes elemanları belirlenmiştir. Beşinci bölümde; Şeyh Murad Buhari Tekkesi'nin restitüsyon yaklaşımları ele alınmış, medrese olarak inşa edildiği 17. yy sonu ve tarikat külliyesi özelliği kazandığı 19. yy sonu restitüsyon önerileri hazırlanmıştır. Altıncı bölümde; günümüzde Şeyh Murad Buhari Tekkesi'nde İstanbul İl Özel İdaresi'nin denetimi altında yapılan restorasyon çalışmaları incelenmiş, müdahale yöntemleri yerinde incelenerek ayrıntılı olarak değerlendirilmiştir.
Sedad Hakkı Eldem'in konut mimarisinde sofa

Sofa; konutlarda oda kapılarının açıldığı genişçe mekan, hol olarak bilinen sözlük anlamının yanı sıra plan şeması üzerinde odaların bir araya gelmesini sağlayan ve mekan örgütleyici rolü olan, aynı zamanda konut içi müşterek oturma alanı olarak kullanılan bir mekanıdır. Tarihsel bir inceleme yapılarak, konut plan şemaları içerisinde sofanın kullanımı ve değişimi izlendiğinde; en az odalar kadar hatta çoğu zaman bir oda boyutundan büyük alana sahip olan, evin tüm yaşayışının geçtiği, bugün 'salon' olarak adlandırdığımız mekanların yerini tutan, bir ana mekan olarak ortaya çıktığı, zaman içerisinde ise yavaş yavaş küçüldüğü, bugün hol olarak tanımladığımız mekanlarla eşdeğer konuma geldiği görülmektedir. Tez çalışmasının ilk iki bölümünde; sofanın ve sofa ile beraber kullanılan hayat, divanhane gibi mekanların tanımları, sözlük anlamlarının yanı sıra mimarlık tarihçilerinin bu mekanlara bakışı ile beraber incelenmiştir. Tezin üçüncü bölümü sofanın mimari bileşenlerine ve işlevine ayrılmıştır. Geçmişten günümüze konut içerisinde sofanın oluşumunu destekleyen mekansal ve yapısall bileşenler üzerinde durulmuş, ardından sofanın plan şemasındaki rolleri ayrı başlıklar altında değerlendirilmiştir. Tezin 'Sedad Hakkı Eldem'in Mimarisinde Sofa' başlığı ile adlandırılan dördüncü bölümde bugüne kadar sofa üzerine yaptığı kuramsal çalışmaların yanı sıra, mesleki hayatı boyunca otuzun üzerinde konut projesini uygulamış olan ve neredeyse tüm konut projelerinde sofaya etkin rol veren Eldem'in sofaya bakışı üzerine çalışılmıştır. Eldem'in sofa ile ilgili düzenlediği 'Türk Evi Plan Tipleri' başlıca okuma kaynağı seçilerek onun sofayla ilgili söylemleri ışığında yalnızca konut proje ve uygulamalarındaki tüm sofalar ayrı ayrı tartışılmıştır. Sonuç olarak, Eldem'in konut sınıflandırmasına giren tüm proje ve uygulamaları, sofanın üstlendiği ortak rol ve benzer tutumlar altında alt başlıklara ayrılmış, bu yöntemle Sedad Hakkı Eldem'in mimari karakterinde sofanın rolü tartışmaya açılmıştır.
Metro mekansal organizasyonunun yön bulmaya etkisi

Çalışmanın amacı, mimari mekanların mekansal organizasyonunun, yön bulma davranışına nasıl bir etkisi olduğunu ortaya koymaktır. Bu sebeple tez kapsamında yön bulma davranışının nelerden etkilendiği ve nasıl bir süreçle ortaya çıktığı açıklanmaya çalışılmıştır. Metro yapıları kavramsal olarak ele alınarak bu yapılarda yön bulmayı etkileyen faktörlerin neler olduğu araştırılmış, daha sonra da belirlenen metro istasyonları üzerinden karşılaştırmalı alan çalışması yapılmıştır. Alan çalışmasıyla mekansal organizasyonun kullanıcı hareketleri üzerinde nasıl bir etkisi olduğu incelenmiştir. Metrolar çağın önemli ulaşım araçlarından biridir. İnsanlar tarafından hızlı ve konforlu olduğu için tercih edilen bu ulaşım araçları her gün milyonlarca insanın ulaşımına imkan tanımaktadır. Gün içi kullanım yoğunluğunun ve yolcu sirkülasyonunun fazla olduğu metro yapılarında kullanıcı memnuniyetini artırmak önemli bir durumdur. Bu yüzden yön bulma davranışı üzerinde etkisi bulunan algısal süreçler ve fiziksel faktörler tez kapsamında kuramsal olarak irdelendikten sonra metro mekansal organizasyonunun yön bulmaya etkisi karşılaştırılmalı olarak alan çalışmasıyla desteklenerek araştırılmıştır. Mimari bir takım çözümlerle kullanıcı memnuniyetinin arttırılmasının mümkün olduğu ortaya konmaya çalışılmıştır. Çalışma, metro gibi karmaşık plan kurgusuna sahip yapılarda kullanıcıların yön bulması açısından daha etkin tasarımları olabilecek olan metro istasyon tasarımlarına fayda sağlamayı amaçlamaktadır.
Sosyal yapılarda engellilere yönelik tasarım prensipleri ve örnek proje üzerinden incelenmesi

Engelliler, bulundukları birçok mekanda ihtiyaçları doğrultusunda bir takım sorunlarla karşılaşmakta ve bu sorunlar onların yaşamını normal bireylere göre daha zor kılmaktadır. Bunun nedeni mekanlar tasarlanırken standart insanın öncelikli olarak ele alınmış olmasıdır. Bu mekanlar, içinde engelli bireylerin de yaşadığı gerçeği göz ardı edilerek tasarlandığı sürece, toplum içerisinde ayrıştırmalar meydana gelmektedir. Dolayısıyla günlük yaşam içerisinde birlikte bulunulan sosyal yaşam alanları tasarlanırken onların ihtiyaçlarını gerçekten karşılayacak nitelikte olmalıdır. Sosyal yaşam, engelsiz bir birey için ne kadar önem taşıyorsa engelli bir birey için de o kadar önem taşır. Farklı engel türlerine sahip kişiler, toplumda kendini ifade edebilme zorluğu yaşamaktadır. Dünya geneline baktığımız zaman her ne kadar belirli yasalar ve yönetmeliklerle koruma altına alınmış gibi görünseler de gelişmiş ülkelerde bile çevresel kararlarda yeterince temsil edilememektedir. Her normal bireyin arzu ettiği şekilde sosyal yaşam içerisinde tatil ihtiyacı duyan engelli bireyler için tasarlanmış özel tatil köyleri bulunmamakla birlikte, mevcut tatil köylerinde de engelli bireylerin ihtiyaç duydukları olanaklar olması gerektiği gibi sağlanamamaktadır. Dolayısıyla hayatın her alanında bizlerle birlikte bulunan engelli bireylerin standartları göz önünde bulundurularak, tasarım prensipleri uygulanmalıdır. Bu çalışmada, sosyal yapılara yönelik tasarım prensipleri ve engellilerin sorunları doğrultusunda yapılması gereken mimari düzenlemeler anlatılmıştır. Ayrıca İSTADER tarafından geliştirilen Engelsiz Tatil Köyü Projesi ele alınarak incelenmiştir.