turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
İkon yapıların turizm eğilimlerine etkileri

İKON YAPILARIN TURİZM EĞİLİMLERİNE ETKİLERİ Efsun EKENYAZICI Mimarlık, Yüksek Lisans Tezi Günümüzde dünyanın en büyük hizmet endüstrisi haline gelen turizm, hem büyük bir pazar hem de ekonomik, sosyal, kültürel, çevresel ve politik etkileri sebebiyle önemli bir sektördür. tik sıralarda gelen turizm merkezlerinin bazı ortak noktaları bulunmaktadır; sahip oldukları doğal güzellikler, kültürel miraslar, yapısall varlıklar gibi. Günümüzde artık kentler turistlerin ilgisini çekebilmek için birbirleriyle yarışır hale gelmişlerdir. Bunun sonucunda kültürel, tarihsel ve doğal manzara gibi özelliklerine ek çekicilikler katmayı amaçlamaktadırlar. Mimariye duyulan ilgi bazı turistlerin seyahat tercihlerini etkilemektedir ve bu bağlamda karşımıza çıkan yapılar mimarlık ikonlarıdır. Mimarlık ikonu olan yapılarla donanmış olan şehirlere turistlerin ilgisi fazla olduğundan ülkeler ünlü mimarların tasarladığı çağdaş mimarlık ikonlarının çekiciliğinden faydalanma yoluna gitmektedirler. Dünya turizm istatistiklerine bakıldığında mimarlık ikonlarının kentlerin turizm çekiciliklerini artırmada önemli payı olduğu gözlenmektedir. Bu çalışmada öncelikle turizm sektörüyle ilgili çeşitli kavramlar araştırılmış, turizm çekicilikleri konusuna yoğunlaşılmıştır. Ikon kavramı üzerinde durulmuş, mimarlık ikonları araştırılmış; çağdaş ve süreç içerisinde ikonlaşan yapılara örnekler verilmiştir. Turizm destinasyonu olarak öne çıkan ülkelerin turizm gelişimleri incelenmiş, bu ülkelerdeki mimarlık ikonları ele alınmış, bulundukları kentlerin turizmine katkıları sayısal veriler ve ülkelerin turizm gelişimleri bağlamında incelenmiştir.
Toplumsal çeşitliliğe bağlı algısal farklılıklar ve kamusal mekan kullanımına etkileri

1950 sonrası artan sanayileşmeden dolayı kırsal bölgelerden alınan yoğun göçler sonucu İstanbul gibi büyük kentler fiziksel ve sosyal olarak değişime uğramışlardır. Kent genelinde çeşitlenen toplumsal yapı, daha küçük ve sosyal yönden daha homojen yerleşim bölgelerinin oluşmasına sebep olmuştur. Mikro ölçekte başarılı olan bu kentleşme politikası, makro ölçekte toplumsal ayrışmalara yol açmaktadır. Özel yaşamda birbirlerinden ayrılan farklı sosyal sınıfların beraber kullandıkları tek yer kamusal mekanlardır. Kamusal mekanlar; din, kültür, ırk, sosyoekonomik sınıf farkı gözetmeksizin her bireyin eşit haklarda bir araya gelebilecekleri yerlerdir. Çeşitlilik etkisinde sosyal ve fiziksel olarak şekillenen günümüz kentlerinde, toplumsal uyumu sağlamak için farklı toplumsal gruplardan bireylerin kamusal ortamda bir araya gelmeleri gerekmektedir. Ancak toplumsal ayrışmanın mekansal olarak da kendini göstermesi sonucu, farklı sınıflar kamusal yaşamda da kendi sınırlarını oluşturmaya başlamışlardır. Bu çalışma kapsamında; kamusal mekan kavramı ve kamusal mekanın bileşenleri, toplumsal çeşitlilik sonucu oluşan algısal farklılıklar, bu farklılıkların kamusal mekan kullanımına etkileri ve farklı toplumsal grupların kamusal mekanı meydana getiren bileşenleri nasıl değerlendirdikleri incelenmektedir. Çalışmanın kuramsal kısmında incelenmekte olan bu kavramlar, toplumsal çeşitliliğin ve ayrışmanın yoğun olarak yaşandığı Ümraniye bölgesinde, farklı toplumsal gruplardan kullanıcılara sahip alternatif bir kamusal mekan örneği olan Meydan Alışveriş Merkezi bağlamında yapılan alan çalışmasında değerlendirilmektedir.
Prenses Atiye Köşkü restorasyon projesi

1900 yılında Avukat Fevzi Bey tarafından yaptırılan Prenses Atiye Köşkü, Kadıköy ilçesi Feneryolu semtinde Haydarpaşa-İzmit demiryolu hattına bitişik yedi dönümlük bir bahçe içerisinde yer almaktadır. Bir süre yazlık olarak kiraya verilen yapı 1910 yılında Sultan II. Abdülhamid'in oğlu Abdülkadir Efendi tarafından satın alınmış, 1924 yılında saltanat mensuplarının yurt dışına çıkarılmalarının ardından da son Mısır Hidivi Abbas Hilmi Paşa'nın eşi İkbal Hanım'a satılmıştır. Prenses Atiye, Abbas Hilmi Paşa ve İkbal Hanım' in kızlarıdır. Özgün tasarımında bahçe içinde müştemilat, kapalı çardak, arabalıklar, Abdülkadir Efendi'ye ait müzik odası, iki adet kaskatlı havuz, metal konstrüksiyonlu kameriye ve çok sayıda ağaç olduğu bilinmektedir. Günümüzde bunların bir kısmı yok olmuş, bir kısmı yeniden yapılarak özelliklerini yitirmiştir. 1978 yılında 'korunması gerekli sivil mimarlık örneği' olarak tescil edilen yapının bahçesine 1986 yılında alınan bir kararla iki adet onyedişer katlı apartman inşa edilmiş, bu sırada bahçedeki ağaçların bir kısmı kesilmiştir. Apartmanların inşa edilebilmesi için ön koşul olarak köşkün bakım ve onarımının zorunlu kılınması sonunda doğru olmayan bir takım müdahaleler yapılmış, yapının özgün detaylarına zarar verilmiştir. Bu tarihten sonra ise yapı boş bırakılarak kaderine terk edilmiştir. Köşk, Osmanlı Devleti'nin yüzünü batıya döndüğü bir dönemde inşa edilmiştir. Yoğun arsa spekülasyonu ve rant hırsı nedeniyle yakın tarihimizin sosyal yapısını ve beğenilerini yansıtan bu döneme ait birçok yapı yıkılarak yerlerine çok katlı apartmanlar yapılmış ya da büyük değişiklikler yapılarak özgün nitelikleri yok edilmiştir. Pek çoğu ise bakımsızlık nedeniyle yok olmak üzeredir. Prenses Atiye Köşkü, günümüze nispeten iyi durumda ulaşmış bir örnek olması sebebiyle tez konusu olarak seçilmiş ve sahip olduğu tarihi ve estetik değerleri gelecek nesillere aktarması amacıyla restorasyon projesi hazırlanması öngörülmüştür. Öncelikle yapının 1/50 ölçekli rölövesi çıkarılmış ve çizimler fotoğraflarla desteklenmiştir. Eşzamanlı olarak, yapının bulunduğu çevre ve yapıldığı döneme ilişkin yazılı ve görsel kaynaklar taranmış ve köşkün ayrıntılı tanımı yapılmıştır. Yapının özgün durumu ve zaman içinde geçirdiği değişimler yapıdan elde edilen verilere, görsel ve yazılı dokümanlara ve benzer yapılara dayanılarak belirlenmiş ve bunlar 1/50 ölçekli restitüsyon çizimleri ile desteklenmiştir. Son aşamada yapı için uygun bir işlev belirlenmiş ve yapının bu yeni işleve uyarlanması ve çağdaş konfor koşullarına ulaşması için gerekli müdahale tipleri ortaya konmuştur. XVI
Yüksek yapılarda çelik taşıyıcı sistemler

Yapıların yükselmeye başladığı dönemleri izleyen süreçte, sanayi devrimiyle ortaya çıkan çeliğin hafif olması, yapımının kolay ve hızlı olması, daha küçük kesitli taşıyıcılara olanak vermesi sonucu yüksek yapı inşasında kullanılagelmiştir. Bu çalışmada, dünyadaki yüksek yapıların gelişimi ile inşasında kullanılan çelik malzeme ve yüksek yapıların iskeletini oluşturan çeşitli şekillerdeki çelik taşıyıcı sistemler ve bu sistemlerin rijitlik açısından irdelenmesi konuları hakkında araştırma yapılmıştır. Tezin birinci bölümünde, araştırma yapılan konunun amacı, kapsamı ve bu çalışmada kullanılan yöntem tanımlanmıştır. İkinci bölümde, yüksek yapı tanımlaması yapılarak ortaya çıkış nedenleri, dünya üzerindeki gelişmeleri anlatılarak bunun Türkiye'deki yansıması örneklerle verilmiştir. Üçüncü bölümde, çeliğin malzeme özellikleri tanıtılarak, çeliğin yapı malzemesi olarak üretilmesi, çeşitleri, şekilleri, yapıda kullanılabilmesi için gereken bağlantı elemanları ve taşıyıcı sistemi oluşturan kolon, kiriş, ve döşeme elemanları anlatılmıştır. Dördüncü bölümde, çeliğin yüksek yapılardaki tarihçesi anlatılarak, yapıda kullanılan çeliğin planlama, taşıyıcılık, uygulama açısından avantajları ve dezavantajları ortaya konmuştur. Beşinci bölümde, yüksek yapıda kullanılan çelik taşıyıcı sistemlerin uygulama alanları, çalışma şekilleri ve özellikleriyle tanıtılarak, her bir sisteme özgü uygulanmış ve kavramsal proje örneklerine yer verilmiştir. Altıncı bölümde, çeşitli tipteki çelik taşıyıcı sistemlerde rijitleştirme ilkelerinin düzenlenmesi ve bu ilkelerin 'çerçeve', 'eleman' ve 'sistem' açısından irdelenerek seçilmesi açıklanmıştır. Sonuç bölümünde ise yüksek yapı taşıyıcı sisteminde kullanılacak olan çelik malzeme konusunda mimar ve mühendislerin göz önünde bulundurması gereken öneriler ve yüksek yapıdaki çelik taşıyıcı sistemin farklı çeşitleri, uygulama alanları, çalışma şekilleri ve rijitleştirme ilkeleri konuları irdelenerek yüksek katlı çelik yapıların tasarlanması ve uygulanmasına katkı sağlanmak istenmiştir. xı
Reevaluating a project of modernization: Design principles for the future of the Atatürk Rorest Farm

Atatürk Orman Çiftliği, erken Cumhuriyet döneminin ideolojisini yansıtan ve başkent Ankara için basit bir açık yeşil alan olarak nitelendirilemeyecek kadar kapsamlı bir modernleşme projesidir. Yeni bir toplum yaratma felsefesi ile kavramsallaştırılan çiftlik, insanı toplumsallaştıran, üretim ve rekreasyon ilişkisini bütünselleştiren, ve halkı eğitim ve bilimle buluşturan örnek bir girişimdir. Öte yandan, Cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren Ankara kentsel makroformu içinde önemli bir konumda yer alan çiftlik, başkentin planlama deneyimlerinin vazgeçilmez konusu olmuştur. Dolayısıyla, bu çalışmada Atatürk Orman Çiftliği, planlanması ve kuruluş zamanındaki işlevleri açısından incelenmektedir. Çalışma, çiftliğin erken Cumhuriyet modernleşme sürecindeki kuruluş dönemine ve 20. yüzyılın ortasından 21. yüzyılın başına kadar olan süreçteki dönüşüm dönemine odaklanarak, öncelikle tarihsel sürecini incelemektedir. Çalışma daha sonra çiftliğin gelecekteki gelişimi hakkında öne çıkan güncel çalışmalardan fikirler derlemektedir. Sonuç olarak, tarihsel inceleme ve güncel çalışmalardan elde edilen bilgileri sentezleyen bu çalışmanın amacı, çiftliği bir modernleşme projesi kapsamında yeniden değerlendirip onun geleceğini tanımlamak için tasarım prensiplerinin çerçevesini çizmektir.
Importance of float management in contractor's extension of time claims, a case study

İnşaat projelerinde gecikmeler sıklıkla olagelmektedir, buna bağlı olarak yükleniciler kontratlarının gerekliliği olarak süre uzatım ve ilişkili maliyet taleplerini hazırlamaktadırlar. Bolluk dağıtımı ve doğru kullanımı yüklenicilerin süre uzatım talepleri içın çok önemli anahtar konuları oluşturmaktadir. Bu çalışma yüklenicilerin iş programlarındaki bolluk dağıtımlarının süre uzatım talepleri üzerindeki etkisini, bir yüksek bina projesi üzerindeki iki örnek çalışma ile tartışmaktadır. Birinci örnek çalışmada, yüklenicinin geçmişş bir yıllık dönemi içindeki gecikme ve hızlanma vakaları, pencere analiz tekniği kullanılarak, farklı risk kabullerinin yapıldığı sözleşme ve yüklenicinin dahili programında geçmişşe dönük olarak analiz edilmiştir. Bu analizin sonucunda, programlarındaki aktivite süreleri gerek yüklenici tarafından saptırılmış, gerek risk faktörü eklenerek arttırılmış olsun, bu durumun yüklenicilerin süre uzatım taleplerinin tabiyatını değiştirdiği görülmüştür. Bu değişiklikler analizlerindeki gecikme hesaplamalarında azalmalara, geçmişşde teslim edilmiş taleplerin geçerliliğını yitirmesine ve gelecekte yapılması planlanan haklı süre taleplerinin oluşamamasına sebebiyet verebilmektedir. İkinci örnek çalışmada ise örnek projenin şartları dikkate alınarak, yüklenicinin, kendi taşıdığı gecikme riskini nitelendirmek ve görselleştirmek amaçlı uygulanabilir bir model önerilmiştir. Bu modelin uygulanması ile iş programlarındaki bollukların proje yüklenicisi takımı tarafından daha iyi yönetebilinmesi ve iş programına dagıtılmasi amaçlanmaktadır. Bununla birlikte yanlış yönetilen bolluk sonucuna bağlı olarak, süre uzatım taleplerinin geçerliliğını yitirmesi de engellenebilir. Önerilen model sadece örnek proje için geliştirilmis olsa da, ileride daha karmasik yapıya sahip projelerde kullanılmak üzere geliştirilebilir.
Çevre ve yaşam için yapı tasarımı: Norman Foster

Bu tez çalışmasında dünyadaki gelişmelere paralel olarak önemi giderek artan ekolojik tasarım anlayışı incelenmektedir. Ekolojik mimarlık kriterlerini akıllı bina özellikleriyle destekleyerek bu alanda önemli çalışmalara imza atan Norman Foster' in konu hakkındaki düşünceleri ile projelerinden bazıları ekolojik mimarlık kapsamında değerlendirilmektedir. Tez 'Ekoloji' ve 'Norman Foster' adlı iki bölümden oluşmaktadır. 'Ekoloji' başlığı altında ekoloji bilimi, ekosistem ve ekolojik döngüler ile ilgili bilgiler verilmekte ve ekolojik mimarlık kriterleri aktarılmaktadır. 'Norman Foster' adlı bölümde ise tasarımcının sürdürülebilir mimarlık açısından önem taşıyan yapı ve projeleri ayrıntılı biçimde incelenmektedir. Bu çalışmayla artan önemine rağmen ülkemizde çok az yayma sahip bu konuda araştırmacılara yeni perspektiflerin ve materyallerin sunulması ve mimarlık alanında ekolojik yaklaşımın önem kazanmasına katkıda bulunulması beklenmektedir.
Yapı üretiminde proje yönetimi ve bilgi alanları

Diğer üretim sektörlerinden çok farklı ve dinamik bir yapıda olan inşaat sektöründe başarılı bir uygulama için büyük öneme sahip olan proje ve proje yönetimini inceleyen bu araştırma 5 bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde sorunun tanımı, tez amacı ve önemi, kapsam ve sınırlılıkları belirlenmiştir. İkinci bölümde ürünün özellikleri ile, ürünü talep eden piyasanın özellikleri ortaya konmuştur. Üçüncü bölümde projenin ve proje yönetiminin ne olduğu anlatılmıştır. Ayrıca bu bölümde organizasyon yapısının ve bazı yönetim becerilerinin proje yönetimini nasıl etkilediği belirtilmiştir. Dördüncü bölümde bir inşaat projesinin hedeflerine ulaşabilmesi için uygulanacak proje yönetiminin kapsadığı yönetim bilgi alanları incelenmiştir. Sonuç bölümünde ise bir inşaat projesinin oluşum süreci ile, dördüncü bölümde incelenen yönetim bilgi alanlarının analizinden çıkarılan sonuçlar sunulmuştur. Vll
Kayseri'deki Molu Rum Okulu'nun restorasyonu ve yeniden kullanımı için bir öneri

Molu Rum Okulu Anadolu'nun sanat ve mimari birikiminin bir yansımasıdır. Bu önemli kültür mirasının korunması, gelecek nesillere aktarılması ve köy halkının kullanımına açılması gerekmektedir. Tezin amacı, mevcut durumda yıpranmış olan ve tehlike altında bulunan yapının belgelenip, yapılması gereken müdahalelere ışık tutmaktır. Bu sayede yapının, bulunduğu harap durumdan kurtularak, işlev kazanması umulmaktadır. Tez, Molu Rum Okulu rölöve çizimlerini ve ayrıntılı tanımını, Molu ve Kayseri'deki 19. yy. mimari örneklerini, Rum ilkokullarını ve bu araştırmalar sonucu hazırlanan restitüsyon, restorasyon ve yeniden kullanım önerilerini içermektedir.
Sürdürülebilir mimarlık kapsamında mimarlık ofislerinde ışığın tasarımdaki rolü ve önemi

Sürdürülebilir mimari tasarımda ele alınması gereken en önemli kriterlerden biri doğal ışıktır. Bu tez kapsamında belirtilen mimari tasarımda doğal ışık kullanımı, aydınlatma elemanlarının enerji tüketim miktarını azaltmaktadır. Bu nedenle enerji etkin bir tasarımda doğal aydınlatma ön plana çıkarılmaktadır. Çalışmada mimarlık ofislerinin görsel konfor koşulları ve enerji korunumu ilkeleriyle aydınlatılması konusu ortaya konulmaktadır. Bu bağlamda mekansal düzenlemeleri doğal ışığa göre biçimlenen ve kullanıcılar için esnek çalışma mekanları sunan sürdürülebilir mimarlık ofisleri, tasarım stratejileri dikkate alınarak belirlenmeye çalışılmıştır.
An evaluation of interventions in architectural conservation: New exterior additions to historic buildings

yapıların günümüz yaşam koşullarına uygun hale getirilmesi sırasında mevcut durumlarındaki fiziksel, işlevsel eskime ve/veya ekonomik nedenlerle çeşitli müdahaleler yapılması gerekmektedir. Yapılacak müdahalenin çerçevesi, Türkiye'nin de imzası bulunan korumayla ilgili uluslararası sözleşme ve tüzükleredayanan ulusal kanunlarla belirlenmiş olsa da, tasarımcının yaklaşımı yapının restorasyon sonrası durumunu belirleyecek kriterlerden biri olarak görülmektedir. Dolayısıyla benzer müdahale biçimleri yorumla birlikte çeşitlenmektedir. Mimari korumanın tartışmalı konularından biri olarak ele aldığımızmüdahaleler, bugün olduğu gibi geçmişşte de ait oldukları kültürlerce önemli sayılanmimari eserlerin sağlamlaştırılması, kullanım amaç ve hacimlerinin genişletilmesigerektiğinde söz konusu olmuştur. Günümüz koşullarına göre korunması gereken buonarılmış tarihi yapıların çoğu farklı devirlere ait müdahaleleri içermektedir. Yapının korumaya değer niteliklerini belirlerken bu müdahalelerin de değerlendirilmesi ve ortadan kaldırılmaması gerektiği tüzüklerde ifade edilmiştir. Konunun bu boyutu yapılacak çağdaş müdahalenin de gelecekte tarihi yapının belli bir dönemine ait değeri olarak korunacağını göstermektedir. Müdahalelerin kapsamı basit onarımdan yeniden yapmaya kadar geniş bir çerçeveyi içerdiğinden, konuyu sınırlandırma ihtiyacı duyulmuştur. Bu çalışmada tarihi yapılara yeni dış ekler, majör müdahaleler olarak ele alınmıştır. Buradaamaçladığımız yapıların özgün niteliklerinin yansıtılmasında, müdahale öncesi ve sonrasındaki mimari ifade ediş biçiminin koruma ilkeleri açısından tutarlılığınısaptamaktır. Amaç, mimara koruyacağı yapıya ne tür müdahale ile yaklaşacağınıbelirlemek değil, yapacağı müdahale öncesi yaklaşımında ölçüt olabilecek kriterlerivarolan örneklerin eleştirilerinden çıkartabilmektir. Örnek yapılar İzmir'denseçilmiştir. Ayrıca problem olarak tanımlanan konuya, yani mimari korumadaçağdaş müdahalelere, kamuoyunda da tartışmaları yapılan pek çok örneğinbulunduğu İzmir'e ait yapılardan bakarak farklı bir yaklaşım getirileceği de düşünülmektedir.
Türk inşaat sektöründe çalışan mimar ve inşaat mühendislerini demotive eden faktörlerin belirlenmesi

İnşaat sektöründe mimar ve mühendisler, projelerin etkin bir şekilde yönetilmesinde ve proje sürecinin başarılı bir şekilde tamamlanmasında çok önemli rol oynamaktadırlar. Bu nedenle projelerin başarısı ve verimi ağırlıklı olarak mimar ve inşaat mühendislerinin çalışma performansına bağlıdır. Diğer yandan mimar ve inşaat mühendisleri sektörde çalışma performanslarını olumsuz yönde etkileyen ve kendilerini demotive eden problemlerle sıklıkla karşılaşmaktadırlar. Motivasyon, verimliliği etkileyen en önemli faktörlerden birisidir. İnşaat sektöründeki insan kaynağının varlığı sektörde motivasyonu önemli kılmakla birlikte çalışanların amaçlarına ulaşması sürecinde kendilerinde tatminsizlik ve memnuniyetsizlik yaratan durumların mevcudiyetinden ortaya çıkan 'demotivasyonu' da önemli bir kavram haline getirmektedir. Bu noktadan hareketle, bu çalışmada Türk inşaat sektöründe çalışan mimar ve inşaat mühendislerini demotive eden faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu çerçevede, yapılan kapsamlı literatür araştırması sonucunda mimar ve inşaat mühendislerini etkileyecek 69 demotivasyon kriteri belirlenerek hazırlanan anket ile ülke genelindeki 96 mimar ve 127 inşaat mühendisinden veri toplanmıştır. Toplanan verilere çeşitli istatistiksel analizler uygulanarak mimar ve inşaat mühendislerini demotive eden faktörler ayrı ayrı belirlenmiştir.
Cultivating the nation: Ataturk's experimental farm as an agent of social and cultural transformation

Atatürk Orman Çiftliği, modern tarım ve endüstriyel üretim tekniklerini boş zaman aktiviteleri ile birleştirerek bir kent çiftliği olarak geliştirilen ve Türkiye Cumhuriyeti'nin temel felsefesi olan yeni bir toplum yaratma ilkesini temsil eden benzersiz bir mekansal pratiktir. Bu sebeple, basit bir toprak problemi ya da miras konusu değildir. Varlığı, Türk ulusunun kültürel dönüşümü için bilinçli bir katkı olarak değerlendirilmektedir. Dolayısıyla, varoluşu tarih içindeki temel kültür tanımları ile bağlantılı olarak tartışılmaktadır: 1) ürünlerin ve toprağın verimini artırmak fikri ile doğanın işlenmesi; 2) insanların eğitimi bağlamında zihinlerin terbiye edilmesi; 3) sosyal gelişim süreci; 4) anlamlar, değerler, yaşam biçimleri; 5) anlamları üreten pratikler; ve son olarak 6) temsil ağı olarak 'yaşam tarzı' ve 'anlamın üretimi' tanımlarını bağlayan antropolojik bakış açılarının birbirine geçişi. Bu calışma, Atatürk Orman Çiftliği ile benzerlik gösteren pek az deneyimin olduğunu, ancak kültürün dönüştürülmesinde bir araç olması durumunun benzersiz olduğunu kanıtlanmıştır.
Mimari tasarımda bedensel farkındalık: Bir arayüz olarak dans

Mimarlığın öznesi olarak beden, mekanın kavranmasında en önemli unsurdur. Bu nedenle de mekansal verilerin keşfedilmesindeki yolun bedensel farkındalığın geliştirilmesinden geçtiği düşünülmektedir. Çalışmanın amacı, mekanın potansiyellerini, olası farklı açılımlarını ve sınırlarını, beden yoluyla sorgulamak ve mimari tasarımda bedensel farkındalığı arttırmaktır. Beden ve mekan ilişkisinde dans disiplini bir arayüz olarak ele alınıp, dansçı, koreograf ve mimarların bu alandaki edindiği deneyim ve birikimlerinden faydalanılarak, mimari tasarımda bedenin ele alınışına ışık tutacak bir çalışma oluşturulması hedeflenmektedir. Çalışma üç ana başlıkta toplanmıştır. Öncelikle beden ve mekan ilişkisi genel hatlarıyla ele alınacaktır. Mimarlık genellikle mekan ile, dans ise beden ile ilişkilendirilir. Çalışma kapsamında bu alışılagelmiş durumun dışına çıkılarak, beden mimarlık, mekan ise dans disiplini bağlamında değerlendirilecektir. Mimarlıkta bedenin dansta ise mekanın ele alınışı, tarihsel süreç içerisinde incelenecek ve günümüze gelene kadar olan değişimleri irdelenecektir. Sonraki aşamada, beden ve mekan ilişkisinden yola çıkarak, mimarlık ve koreografi ele alınacaktır. Mimarlık ve koreografi birbiri ile benzerlikler taşımaktadır. Aynı zamanda bir araya geldiklerinde yeni bir oluşum yaratmaktadırlar. Bu ilişkiler iki başlıkta yorumlanmıştır. Bedenin hareketiyle var olup mimari bir forma dönüşen mekansal denemeler, mimari beden başlığı altında yer alacaktır. Koreografinin günümüzde vücut bulduğu yeni form ise, koreografik mekan başlığı altında örneklerle açıklanacaktır. Koreografik mekan başlığı altında bedeni harekete geçiren mekanlara dair çalışmalar ele alınacaktır. Son olarak da beden ve mekan ilişkilerine değinen çalışmaları olan koreograf William Forsythe ve işleri üzerinden bir okuma yapılacaktır. Forsythe, özellikle amatör bedenler ile yaptığı çalışmalarda bedenlerin mekanı kavrayışını gözlemlemiştir. Koreografik verileri, beden ile etkileşim içinde bir mekan söylemi yaratmakta kullanmıştır. Bu nedenle onun çalışmalarının tez kapsamında faydalı olacağına inanılmaktadır. Beden, hem mimarlık hem dans disiplini için temel girdi niteliğinde vazgeçilmez bir unsurdur. Bu nedenle her iki disiplinde, beden odaklı çalışmaların birçok noktada kesişmesi ve ortaklaşması olağandır. Çalışmada bu ortaklaşmadan faydalanarak, mekanı biçimlendiren ve dönüştüren bir etken olarak bedenin irdelenmesi, böylece mimarlıkta bedensel ve mekansal farkındalığın arttırılması hedeflenmektedir.
Mahmutpaşa'da koruma amaçlı plan çalışması ve Büyük Yeni Han

İstanbul, kuruluşundan günümüze kadar önemli bir ticari merkez olmuş ve bunun sonucunda ticaret için gerekli mekanlar ortaya çıkmış. 1453'te Fetihten hemen sonra inşaa edilmeye başlanan arasta, bedesten, çarşı ve dükkanların yanı sıra hanlar önemli ticaret yapıları grubunu oluştururlar. İstanbul hanları inşaa edildikleri alan bakımından büyük alanlara oturmalarına rağmen yoğun olarak incelenmemişlerdir. Bu açıdan İstanbul'un tarihi çekirdeği içinde önemli bir yapılar topluluğunu oluşturan ve asırlar boyunca ticari merkez kimliği ile kültürümüzde önemli bir yere sahip olan İstanbul Hanlar Bölgesinde yapılan araştırmalar sonucunda Çakmakçılar Yokuşu, Mahmutpaşa Yokuşu ve Tarakçılar Caddesi arasında kalan adalar grubu ve bu alanda önemli bir yere sahip olduğunu düşündüğümüz Büyük Yeni Han araştırmamızın ana konularını oluşturmaktadır. Günümüzün gelişen ve değişen şehir hayatında ihtiyaçlara cevap vermeye zorlanan, sivil mimarimizin sade ama kendi dönemi içinde oldukça fonksiyonel ürünleri olan bu yapılar korunmaya ve bakıma muhtaç bir haldedirler. Birçoğu yangınlarda veya imar hareketleri ile yıkılıp ortadan kalkmıştır. Mevcutların bazdan ise amaç dışı kullanımların yanı sıra ilgisizlikten dolayı harap haldedirler. Bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, İstanbul'un tarihi ticaret merkezinin, şehrin kuruluşundan itibaren 20. yy'a kadar olan gelişimi ve ticaret bölgesini meydana getiren yapılar anlatılmaktadır. İkinci bölümde ise yukarıda sınırlarım tanımlamış olduğumuz alanda 1/500 ölçekli tespit çalışmaları yapılmış ve bu tespitler ışığında yine 1/500 ölçekte koruma amaçlı plan önerisi getirilmiştir. Üçüncü ve son bölümde Büyük Yeni Han'ın bugünkü durumu ile beraber mimari ve yapısall analizin yapıldığı, eserin İstanbul Hanları içindeki yeri ve önemini belirten ve koruma amaçlı bir müdahale için önerilerde bulunan restorasyon projesi yer almaktadır. Gerek yapının bugünkü durumuna ait, gerekse restitüsyon ve restorasyon projesine ait çizimler ekte sunulmuştur. vn