Türkiye inşaat sektöründe proje değişiklikleri yönetimi-sistem dinamikleri yaklaşımı ile nedensel döngü diyagramlarının oluşturulması

Tezin amacı Türkiye İnşaat Sektöründe, geleneksel yapım sürecinde, yapım aşamasında meydana gelen proje değişikliklerinin tanımlanması, tanımlanan bu değişikliklerle ilgili mevcut proje değişiklikleri sınıflandırma sistemlerinin incelenmesi, projeye bütünsel bir bakış açısı geliştirebilen en uygun sınıflandırma sisteminin belirlenmesi ve bulguların Türkiye ölçeğinde bir alan çalışması ile araştırılmasıdır. Elde edilen verilerle, bir değişiklik kontrol modeli olarak önerilen Nedensel Döngü Diyagramları oluşturulmuştur. Tezin amacının, yönteminin, kapsam ve sınırlarının anlatıldığı 1. Bölüm'ün ardından 2. Bölümde, inşaat projelerinin özellikleri incelenmiştir. Proje evreleri, proje katılımcıları, proje teslim sistemleri ve sözleşme tipleri tanımlanmış, sonraki bölümlerde sıkça kullanılan bu kavramlar açıklanmıştır. 3. Bölüm'de proje değişiklik yönetimi ele alınmıştır. Öncelikle proje değişiklikleri ile ilgili genel kavramlar açıklanmış, literatürde yapılmış birçok proje değişiklikleri sınıflandırma sistemleri incelenmiştir. Eksik ve yeterli yönleri değişikliklerin raporlanması, değerlendirilmesi vb özelliklerine bakılarak belirlenen bu sınıflandırmalar içerisinde, tezin amacına en uygun yaklaşım olarak Vorapajev'in çalışması belirlenmiştir. Vorapajev proje değişikliklerini PMI yaklaşımı Üe sınıflandırırken proje dışı etkileri de göz önünde bulundurarak kapsamlı bir proje değişiklik yönetimi sistemi önermiştir. 4. Bölüm'de PMI' a göre kapsam-süre-maliyet-kalite-risk-insan kaynakları- sözleşme/temin-iletişim değişiklikleri başlıklarında yapılan inceleme detaylandırılmış, literatürde karşılaşılan proje değişiklikleri bu başlıklar altında değerlendirilmiştir. 5. Bölüm, Sistem Dinamikleri Yöntemi'ni anlatmaktadır. Öncelikle yöntemin genel kavramları ve sistem yaklaşımı anlatılmış, daha sonra inşaat projelerinin ve proje değişikliklerinin incelenmesinde yöntemin uygunluğu vurgulanmıştır. 'Proje değişiklikleri başka proje değişikliklerine neden olur' düşüncesi ile SDY' den kavramsal boyutta esinlenümiştir. SDY'nin ük adımlarından olan 'nedensel döngü diyagramlarının oluşturulması', kapsam- süre-maliyet değişikliklerinin kendi içinde ve birbirleriyle olan etkileşiminin gösterilmesinde kullanılmıştır. Diyagramlara veri oluşturmak amacıyla Türkiye inşaat sektörüne yönelik bir alan çalışması yürütülmüştür. Alan çalışması, inşaat profesyonellerine yönelik olarak hazırlanan bir anket ile gerçekleştirilmiştir. Proje değişiklikleri ve yönetimi ile ilgili çoktan seçmeli soruların yanında değişiklerin birbiri ile etkileşiminin sorulduğu tablolar hazırlanmıştır. 6. Bölüm'de alan çalışmasının amacı, kapsamı, sınırları, katılımcı özellikleri anlatılmış, her sorunun hedefi ve anket sonuçları değerlendirilmiştir. Tablolardan elde edilen verilerle de değişikliklerin değerlendirilmesinde ve kontrol edilmesinde amaçlı 'Nedensel Değişiklik Döngü Diyagramları' oluşturulmuştur. 7. ve son bölümde, proje değişiklikleri ile ilgili literatür araştırması ve alan çalışması sonucunda elde edilen bulgular tartışılmış, Türkiye İnşaat Sektörü ile ilgili sonuçlar çıkartılmıştır. Tezin kapsam ve sınırları tekrarlanarak daha sonra yapılabilecek çalışmalar için önerilerde bulunulmuştur. IX