İpekböcekçiliği ve sivil mimari yapılanmaya etkileri

İpekböceğinin kozasından iplik elde edilebilirliğinin tesbiti ile başlayan ipekçilik tarihi, bizlere Çin Uygarlığını da tanıtır. Doğuda ün kazanan Çin Uygarlığı ile batı uygarlıkları arasında ticaret gibi savaşların da başlamasına neden olur. İpeğin tarihi de savaşlarla birlikte yazılmıştır. Batıya doğru üretiminin yayılması Çin Uygarlığı ile tanışan kişiler vasıtasıyla olduğu gibi, bizzat Çinlilerce veya tohumların çalınması yollarıyla olur. Anadolu'da Bizans döneminde başlayan üretim, ilk önceleri başarılı olmasa da Osmanlıya kadar üretilmeye çalışılmıştı. Orta Asya'dan tanıdığı ipekçilik kültürü ile gelen Türkler, Osmanlı devletinin kurulması sonrasında, Bursa merkezli ticaret ve dokuma ile dünyada ün salmıştı. Bu nedenle, daha çok ipekböceğinden koza tutma ve iplik elde etme yerini dokuma ve ticarette uğraşmaya bırakmıştır. Ne zaman ki savaşlar ve hastalıklar dışarıdan hammadde gelmesini engellemiş, işte o zaman ipekböceğinden koza tutularak iplik elde edilmesi yoğunlaşmıştır. Özellikle Yavuz Sultan Selim döneminde İran'dan ipek gelişinin yasaklanmasıyla Anadolu halkının coğrafi şartlan sağlayan her yerde üretici okluğu bir dönem başlar. Avrupa'da ise, sanayiinin gelişmesi ve 19-20 yüzyıllarda hastalıklarla baş edilememesi sonrasında, üretimin önemli unsuru olan dut ağaçlan tamamen sökülmüş, iplik üretiminden vazgeçilerek dışarıdan hammadde teminine gidilmiştir. Bu gelişmeler, özettikle gezginlerce önceden üretim potansiyeli keşfedilmiş ve ulaşımında en kolay üretici olan Osmanlıları daha çok Fransızlara hammadde üreticisi yapmıştır. Avrupalı hastahksız tohum elde etmiş olmasına rağmen üretime dönmemiş, ama borç batağındaki Osmanlının yüksek olan ipekçilik gelirlerine ve daha da fazla üretim yapmasını sağlayarak kendi hammadde ihtiyacını temin yoluna gitmişti. Daha fazla ve kaliteli üretim ancak eğitim ile sağlanabileceği belirlenince üretici olan yerel halka eğitim verilmesi için gerekli çalışmaları yapmaktan kaçmamış ve bir Enstitü açılması sağlanmıştır. Ticari ve dokuma merkezinden sonra üretimde gerekli olan tüm coğrafi koşullara sahip olan Bursa kenti artık İpekçilik eğitim merkezi de olmuştu. İyi bir üretim için ipekböceğinin yaşayabileceği coğrafi şartlardan önce beslenmesi için gerekli olan, yiyeceği dut yaprağının varlığı ve kalitesidir. ipekböceğinin yaşatılabilmesi için onun yaşantısını ve ihtiyaçlarını bilmek gereklidir. <&fDeğişimini yaşadığı bir dönende kendini korumak için inşa ettiği kozanın içinde yaşamı sona erdirilen ipekböceğinin, kozasını açan, çek ipliği elde eden ve iplikten beğeniyle dokunmuş kumaşlardan edindiği giysileri giyen insanların konutlarının geçici misafiridir. Bu misafiri rahat ettirmek için konutta basa küçük değişiklikler yapılmış olması tabiidir. Bilinçli üretim süreklilik sağladığından tamdık, badik bir yapı kültürünün özümsenmesine neden olmuştur. ipekböceği üretimi gibi yapıları da kullanım dışı kaldığında, yasalarca belirlenen tescil işlemlerini de görmemişse korunamamaktadır. Geleneksel yapılarımızla aynı kaderi paylaşmakta olan bu yapılarında; yeni yapılaşmaların, terk edilişlerin ve biyolojik ölümün sonunda yok olmaktadır. Korunmaları için, yapılış amacında yaşanılır olmalarındadır.