turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Ayasofya Külliyesi ve Fatih Medresesi

Ayasofya, VI. yüzyıl teknolojisinin sınırlarını zorlayan, o güne kadar denenmemiş anıtsal bir yapıdır. Iuistianos tarafından yaptırılan Ayasofya'nın yapımına 532 yılında başlanmış, 537 yılında tamamlanmıştır. Iuistianos tarafından yaptırılan günümüz Ayasofya' sı, 3. Ayasofya'dır. 1500 yıldan beri ayakta duran ve yapılışından itibaren 800 yıl kadar dünyanın en büyük kapalı mekanı olan Ayasofya Müzesi, her toplumun ilgisini çekmiş, araştırma ve inceleme konusu olmuştur. Yapı, Bizans ve Türkler dönemindeki onarım ve eklerle iki farklı kültürün sentezi olmuştur. Zaman içinde yapılan çalışmalar, Ayasofya'nın yapılışından bu yana, mimari, yapı malzemesi, strüktür, süsleme anlayışı hakkında fikir vermektedir. Kısa sürede tamamlanan Ayasofya'nın yapımından kaynaklanan sorunlar, zaman içinde kendini göstermiş, depremler sonucu, yapıda kalıcı deformasyonlar meydana gelmiştir. Ana kubbesi birkaç defa yeniden yapılmış ve taşıyıcı sistemi çeşitli dönemlerde onarım görmüştür. Yapıda geçmişş depremlerin bıraktığı izleri ve büyük deformasyonları görmek mümkündür. Ayasofya, mimarisinin yanı sıra statik çözümleri, tarihsel ve sanatsal özellikleri de üzerinde taşımaktadır. İstanbul'un fethinden sonra Türkler tarafından da büyük önem verilen yapının içerisinde ve çevresindeki Türk eserleri Ayasofya'ya ayrı bir anlam kazandırmıştır. Türkler döneminde yapılan eserlerin, Ayasofya'ya saygılı bir biçimde yapıldığı ve anıt ile büyük bir uyum içinde olduğu görülmektedir. Türk yapılan, kendi dönemlerinin mimari anlayışını, yapım teknolojisini, malzemesini, süslemelerini tanıtıcı birer seçkin örnektir. Ayasofya çeşitli dönemlerde yapılan şadırvan, sebiller, medrese, muvakkithane, sıbyan mektebi, türbeler ile bir külliye haline dönüşmüştür. Bu tez çalışması da yapının tarihsel ve mimari gelişimini, onarımlarını, Ayasofya'nın camiye çevrilmesinden sonra yapılan Türk eserlerini tanıtmaktadır. Ayrıca, Fatih medresesi incelenerek, medrese kalıntılarının nasıl korunması gerektiği konusunda öneriler verilmektedir. Bunun yanı sıra Ayasofya'nın mevcut durumu doğrultusunda, bundan sonra yapılması gereken çalışmalar belirtilmektedir.
İstanbul'daki bazı erken dönem Bizans yapılarına ait harçların karakterizasyonu ve onarım harcı önerileri

Bu araştırma, İstanbul, Sirkeci Bölgesi'ndeki dört ayrı alanda Marmaray Projesi kapsamında İstanbul Arkeoloji Müzesi tarafından yapılan kurtarma kazılarında açığa çıkarılan yapı kalıntılarına ait harç ve sıva örnekleri üzerinde yürütülmüştür. Çalışmada, özgün harç ve sıvalar ile benzer kimyasal, fiziksel ve mekanik özelliklere sahip onarım karışımlarının belirlenmesine temel oluşturacak sonuçların elde edilmesi amaçlanmıştır. Ayrıca tarihi harç ve sıvaların, yapıların ve farklı dönemlerinin kronolojik olarak yerlerinin tespit edilmesinde kullanılabilir elemanlar haline gelmesi diğer bir amaçtır. Temelde, Erken Bizans Dönemi'ne ait harç ve sıvaların niteliklerinin, yapım teknolojilerinin ve onarım karışımlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Ancak harç ve sıvaların kronolojik değerlendirmelerde kullanılabilmesi için, farklı kültür katmanlarına ait yapı kalıntılarının harç ve sıva örnekleri üzerinde de karakterizasyon çalışmaları yürütülerek karşılaştırma olanağı elde edilmiştir. Harç ve sıva örneklerinin nitelik ve problemlerinin tespiti için, görsel analizleri, basit spot testler, petrografik analiz, kızdırma kaybı, asit kaybı, asitle reaksiyona girmeyen agregaların elek analizi ile stereo mikroskop altında görsel analizi, mekanik ve fiziksel deneyler ile SEM-EDS, XRD, ICP-ES ve BET ileri analiz teknikleri yürütülmüştür. Deneysel çalışmaların değerlendirilmesinde, harç ve sıvaların nitelikleri ve içerikleri belirlenerek yapım teknolojileri ve ait oldukları dönemler ile Erken Bizans Dönemi'ne ait yapının yeniden konumlandırılmasında kullanılacak özgünü ile benzer onarım harç ve sıva karışımları belirlenmiştir.
Mimaride alüminyum

MİMARİDE ALÜMİNYUM Yeryüzünde en çok kullanılan metal olan alüminyum; boksit maden filizinden, Bayer ve Hall-Herault metodları ile iki aşamada elde edilmektedir. Başlıca Özellikleri; hafiflik, korozyon direnci ve yumuşak oluşudur. Mimari uygulamalar için ekstrüzyon, döküm, levha veya tel olarak üretilmekte olup, bu ürünlerin eldesinde saf alüminyum değil, mekanik ve fiziksel özellikleri değişik metallerle iyileştirilmiş alüminyum alaşımlar kullanılmaktadır. Mimariye ilk girişi heykel ve dekoratif amaçlarla olmuştur. Gelişen teknoloji ile birlikte fonksiyonel amaçla kullanımı ön plana çıkmıştır. Yapıda en önemli uygulama alanları: kapı, pencere doğramaları; tavan, duvar çatı kaplamaları; giydirme cepheler olmakla birlikte strüktürel eleman, merdiven korkulukları ve çeşitli bitiş elemanlarından, iskele, kalıp ve yalıtım elemanlarına kadar çok geniş bir uygulama alanına sahiptir. Birleştirmelerde; civatalama, perçin, kaynak, lehim, özel vidalar perçinler, metal sıkıştırma, mekanik, ektrüzyon veya yapıştırma gibi geleneksel veya geliştirilmiş yöntemler kullanılmaktadır. Atmosfer, iklim koşulları, galvanik etki veya detay hataları gibi nedenlerle malzemenin bozulmasını önlemek veya dekoratif etki nedeniyle, mekanik, kimyasal, elektrokimyasal veya organik, seramik türü işlemler uygulanmaktadır. 1955 yılında 3,5 milyon ton olan dünya üretim kapasitesinin 1992'de 373 milyon tona ulaşması ve yatırımların hız kazanması talebin artacağının göstergesidir. 1990'da Avrupa'da kişi başına 183 kg., A. B. D.'de 28,9 kg., Japonya'da 30,9 kg. olan alüminyum tüketimi ülkemizde 2 kg.'dır. Sonuç olarak ülkemiz de madenlerimizin kullanımında etkili önlemler alınması, teknik, ekonomik ve siyasal açıdan ilgili politikaların oluşturulması kısa vadede çözümlenmesi gereken bir problemdir. -XV-
Geleneksel Urfa evlerinin mimari özellikleri

Bu çalışmanın amacı, Urfa'daki evlerin mimari özelliklerini incelemektir. Bu çalışma içerisinde, Urfa'nın topografyası, tabii şartları, tarihçesi, sosyal yapısı ile eski kent dokusu hakkında bilgiler verilmiştir. Bu doku içinde yer alan ve çalışmamızı yönlendirebilecek nitelikte olan 14 ev tanıtılmaya çalışılmış, Urfa evlerinin mimari özellikleri de ayrıntılı bir biçimde incelenmiştir. Şehirdeki evlerin, diğer bölgelerdekilerle ve benzerleri ile olan ilişkileri araştırılırken, bu yapıların Anadolu konut mimarisi içindeki önemi vurgulanmıştır. Ayrıca Urfa evlerinin de bir değerlendirilmesi yapılmıştır. ıı
Gezi̇ movement: An analysis in the context of place/space, the discursive practices and the society

Bu çalışma 2013 yılının Mayıs ayının son günlerinde İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından 2007 yılında kavramsallaştırılmaya başlanılan Taksim Yayalaştırma Projesine karşı ortaya çıkan ve Temmuz 2013'te kısa zamanda bütün ülkeye yayılan, yaklaşık bir ay etkili bir şekilde süren ve ve araştırma süresi ve sonrasında da etkisi hala devam eden Gezi Hareketini bu süreçte ortaya çıkan söylemlerle birlikte mimarlık ve toplum açısından analiz etmeyi amaçlamaktadır. Toplum, mekan ve mekanlar ile söylemsel pratikler arasındaki ilişki bu yoğun ve ani halk desteğinin arkasındaki sebepleri ortaya çıkarmak ve mimarlık disiplininin yanı sıra birçok disiplinin ilgisini çeken, mezarlık olarak kullanıldığı zamanlardan başlanarak Gezi Parkı'na oradan Taksim Meydanı'na ve daha sonra İstanbul'un geri kalanına ve daha geniş kesim ve ölçeklere uzanan Gezi Hareketi'nin mekansal anlamı detaylı bir şekilde keşfetmek için incelenmiştir. Bu araştırma, Hareket'in 'yer' ve vatandaşlar için şehirle ilgili karar alma sürecinin parçası olma yolu anlamına gelen 'yer oluşturma' kavramları açısından yeniden yorumlanması ve bu toplumsal duruşun yere / mekana nasıl yansıdığı üzerine odaklanmıştır. Bu tez ayrıca 'Kent Hakkı' kavramının yeniden uyandırılmasını ve Gezi Hareketi sırasında ortaya çıkan yeni kimlikleri açığa çıkarmayı da amaçlamaktadır. Gezi Parkı fiziksel özellikleri ve vatandaşları birleştiren ve Türkiye'yi Hareketin Yer'i haline getiren benzer değerleri ve ruhu diğer yerlere giderek artan bir şekilde taşıması ile Hareketin yayılmasını teşvik ettiği düşünülmüştür. Gezi Hareketi'ndeki bu tip yer anlayışı ve ruh, kamusal aktivitelerle de birlikte kentsel belleğin oluşumuna yardım etmiştir. Dahası, gelişigüzel konuşmalar, ironi, kendini ifade etme, gösteri yerlerindeki duvar ve / ya da zeminlerde görünen kelimeler ve görseller, bu Hareketi diğer eylemlerden farklı kılan Hareket'in bu durumu, Gezi Hareketi'nin bu çalışmada söylemsel pratikler açısından araştırılmasını teşvik etmektedir. Çalışma boyunca yöntem, analizler, raporlar, yazılı belgeler ve günlük medyanın yardımıyla Hareket'in yayılmasını gösteren araçlar ve örnekler bulmak olmuştur. Genel olarak, bu tez Gezi'nin kamusal mekan olduğunu mimarlık, yer oluşturma ve yerleşimler açısından kanıtlama girişimidir. Yer odaklı güç mücadelesini, kamusal mekanı ve Gezi Hareketi çerçevesinde günlük yaşam deneyimlerini analiz ederek kentli haklarını açığa çıkarmaya çalışmaktadır ve toplumun daha iyi bilinçlenmesi için gerekli olan deneyimlerin, daha önce gerçekleşmiş hareketlerin ve Yayalaştırma Projesi'nin belgelendirilmesini ve araştırılmasını sağlamaktadır.
Konya eski elektrikli tramvayların yeniden işlevlendirilmesi ve kente kazandırmasına yönelik bir model önerisi

İnsan hayatındaki ulaşımın yeri ve önemi gün geçtikçe artmaktadır. Devletlerin gelişmişlik düzeyleri ulaşım alanındaki gelişmişlikleri ve altyapıları referanslı olarak ölçümlenebileceği söylenebilir. Sahip olunan teknolojilerin gelişimi, güncel eğilimlerin değişimi, ihtiyaçların farklılaşması, eskime ve ekonomik ömürlerinin doldurulması gibi nedenler ile bu alanda kullanılan araçların yenileri ile değişimi kaçınılmaz olmaktadır. Bu döngü içerisinde kentler için önemli bir ulaşım elemanı olan tramvayların özel bir yeri vardır. Kentin simgesi haline gelen, kentlinin anılarını barındıran, hafızalarda yer etmiş bu endüstriyel ürünlerin yüklendikleri anlamlardan dolayı sadece bir araç olmadıkları söylenebilir. Bu ana fikir çerçevesinde Konya kenti için önemli bir yere sahip kent içi raylı taşımacılık tez kapsamında araştırılmış, Konya kenti ve kentlisi ile olan duygusal bağlarına yönelik değerlendirmeler yapılmıştır. Yapılan değerlendirmeler sonucunda 29 Ekim 2013 yılında kullanımdan kaldırılan bu araçların Konya kenti için tarihi, kültürel ve anı değerinin olduğu gözlemlenmiştir. Kullanımdan kaldırıldıktan sonra bu vagonların Konya içerisinde nasıl yeniden işlevlendirilebileceklerine yönelik tez kapsamında değerlendirmeler yapılmıştır. Bu bağlamda 29 Ekim 2013 yılında kullanımdan kaldırılan tramvay vagonlarının kentin ilgili yerlerinde fizibilite çalışması yapılarak, seçilecek işlev ile ilgili kentlinin de katılımını sağlayacak şekilde araştırma gerçekleştirilmiştir. Tez çalışması sonucunda bu tramvayların hala Konya için bir simge değerlerinin bulunduğu, kentlinin duygusal bağlarının devam ettiği, yeni fonksiyon ile yeniden kullanımının kentli için anı değerinden dolayı önemli olduğu ve farklı fonksiyon önerileri ile kullanılabilecekleri sonucuna ulaşılmıştır. Yeniden işlevlendirme kavramının kentin hafızası, kültürü ve değerleri yönünden önemi mimari yapılar kadar, mimari özelliği olan bu tramvay yapıları yönü ile de önemli olduğu yine tez sonuçlarında yer almıştır.
Analyzing the multi-story residential buildings in terms of sustainability, disability access and earthquake durability ;example projects from 1980-1990,1990-2000,2000-2013 periods

Artan nüfus ile birlikte konut ihtiyacı da artmıştır. Konut ihtiyacını karşılamak için; bina yapım tekniklerinin de gelişim göstermesi ile birlikte çok katlı konutların sayılarının gün geçtikçe arttığı gözlenmiştir. Artan çok katlı konut sayıları ile birlikte yapılardaki bina performansının zaman içerisinde gelişim ve değişimi gözlenmiştir. Tezin amacı;13- 25 kat arasındaki çok katlı konutlardaki performans gelişmini ; sürdürülebilirlik, deprem dayanımı ve engelli erişimi kavramları üzerinden 1980-1990,1990-2000,2000- 2013 dönmlerinde örnekler üzerinden incemektir
An investigation of transient thermal behaviours of building external walls

Binaların opak duvar yüzeylerindeki ısı transferi problemi, yıl boyunca değişik iklim koşulları ve yönlenmelere bağlı olarak, sağlanmak istenen ısıl konfor şartlarınınelde edilmesi bağlamında oldukça önemlidir. Bu çalışmada, opak duvar yüzeylerindekullanılan yalıtım malzemesinin dışta, ortada ve içte konumlandırıldığı yalıtımmodelleri, zamana bağlı ısıl davranışları açısından parametrik olarak analiz edilmiştir. Yaz ve kış mevsim koşulları ile kuzey, güney, doğu ve batı yönlenme durumlarında, bir boyutlu zamana bağlı ısı iletim denklemi, sonlu farklar yöntemi kullanılarak, ısı kazanç ve kayıpları açısından irdelenmiştir. Bu analizler, farklı iklim koşullarına sahip olan Ankara, Erzurum, İstanbul ve İzmir illerinin meteorolojik değerleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlar göstermektedir ki çift duvar arası ısı yalıtımmodeli, tüm incelenen iller ve yönlenmeler için yaz ve kış iklim şartları göz önüne alındığında ısıtma ve soğutma yükleri açısından en uygun sonucu vermektedir.
Türkiye'deki konut açığının giderilebilmesinde önyapımlı ahşap konut üretiminin uygulanabilirliği yönünde bir model araştırması: Bursa örneği

Türkiye'nin karşılaştığı en önemli sorunlardan biri, hızlı nüfus artışıyla ortaya çıkan ve giderek büyüyen konut açığıdır. Bu sorunun nitelikli ve ekonomik olarak çözümü, rasyonel malzeme ve hızlı üretim sistemi seçimine bağlıdır. Bu yaklaşımda, üstün fiziksel özellikler taşıyan ahşabın önyapımlı olarak konut üretimine kazandırılması düşünülmüştür. Böylelikle konut üretiminde yaşamsal etmenlerden uzaklaşmak yerine, bireylere ekonomik, çağdaş ve nitelikli doğal ortamlar sunulacaktır. Bu amaca yönelik olarak geliştirilen çalışma beş bölümden oluşmaktadır. 1. Bölümde çalışmanın belirlenen sorunu, amacı, kapsamı ve yöntemi ortaya konmaktadır. 2. Bölümde yapı gereci olarak ahşap, çeşitli yönleriyle araştırılarak kullanım açısından değerlendirilmiştir. 3. Bölümde Türkiye'de önyapımlı ahşap konut üretimine geçişin sağlanabilmesi için, var olan geleneksel ahşap konut mimarisi incelenmiş ve Dünya'da değişen teknolojilerle birlikte gelişen önyapımlı ahşap konut üretimi araştırılmıştır. 4. Bölümde önyapımlı ahşap konut üretiminin Türkiye'de uygulanabilmesi için gerekli olan ölçütler ortaya konarak bir yöntem oluşturulmuştur. Bu yöntemin geçerliliğinin saptanmasına yönelik örnek de, merkez olarak seçilen Bursa yerleşimi incelenmiş ve bir model geliştirilmiştir. Ayrıca modelin Bursa yerleşimi açısından doğru bir karar olduğu irdelenmiş ve bu uygulamanın rasyonel bir yaklaşım olacağı açıklanmıştır. 5. Bölümde elde edilen sonucun getireceği çözümler ve sağlayacağı yararlar verilmekte ve gerekli öneriler sunulmaktadır.
The Concept of equilibrium and its effect of change from static to dynamic on architectural end-products

oz Yeryüzündeki tüm nesneler/yapılar sahip oldukları strüktürel kurgulan sayesinde ayakta durabilmektedir. Bir strüktürel kurgunun herhangi bir bozunuma uğramadan ayakta kalabilmesi onların denge durumunda olmalarının bir sonucudur. Herhangi bir strüktürel kurgunun denge durumunu etkileyen en önemli etki yerçekim kuvvetidir. Bu sabit etki altında, oluşturulan strüktürel kurgulardaki farklılaşma denge kavramındaki değişimle açıklanabilmektedir. Dolayısıyla, heykeltraşlık, mimarlık ve mühendislik ürünlerinde görülen değişimi analiz etmek denge kavramındaki değişimi anlamakla mümkün olmaktadır. Denge kavramındaki değişimlere neden olan temel etkenler ise bilimdeki gelişmelerdir. Bu gelişmelerin somut ürünlerdeki yansıması, hem strüktürel kurgunun yük aktarım biçimlerinde hem de kurgunun görsel ifadesindedir. Dolayısıyla tez kapsamında bilimdeki gelişmelere bağlı olarak denge kavramındaki değişimin somut ürünlerdeki yansıması, strüktürel ve geometrik analizlerle açıklanmaya çalışılmıştır. Bu analizlerin ifadelendirilmesi denge-hareket ilişkisi üzerinden olmaktadır. Temel fiziğin 'bir nesne ya durağan ya da hareketlidir' kabulüne dayanılarak strüktürel kurgulardaki değişimin; hareketi barındırmayan strüktürlerden, hareketi barındıran strüktürlere doğru bir değişim olduğu kabulüne varılmıştır. Bir başka ifadeyle; bu değişimin yere tam bağımlı hareketsiz denge kurgulu strüktürlerden, yerden kopmaya çalışan strüktürlere doğru olduğu söylenebilir. Sonuç olarak da günümüzde gelmen noktada bilimsel değişimlere bağlı olarak görülen/görülebilecek olan farklı denge kurgulu çözümlerin tartışılması söz konusudur. Genel olarak bu çözümleri farklı geometrik düzenlerle ifade edilebilenler ve yerçekimi etkisinden bağımsız olmaya yönelik olanlar şeklinde sınıflandırmak mümkün olmaktadır. ivBu saptamalar doğrultusunda tezde amaçlanan; denge kavramındaki değişimlerin saptanarak bu değişimlerin strüktürel sonuç ürünlerine etkilerini analiz ederek, gelecekte bu etkilerin nasıl olabileceğine dair bazı ipuçlarını ortaya koymaktır.
Multiculturalism in Tarlabasi

Çokkültürlülük bugünün dünyasında giderek önem kazanan bir kavram olarak belirmektedir. Farklı kültürlere, geçmişşlere sahip olanlarla ve onların hikayeleri ile ilgilenmek uyumlu bir bir aradalık ve sosyal sürdürülebilirlik için elzemdir. Çokkültürlülük özenle yaklaşılması beklenen, kültürlerarası iletişimi, sosyal işbirliklerini ve kişisel gelişimi desteklemesi gereken bir konudur. Aksi takdirde sosyal uyum ve kültürel anlayış eksikliği marjinalleşmeye, şiddete, istikrarsızlığa, güvenlik zafiyetine ve sosyal sistemin çöküşüne neden olabilir. Bu etmenler sadece sosyal davranışları değil aynı zamanda kentsel ve fiziksel çevreyi de etkilerler. Bu tezin amacı Tarlabaşı'nda çokkültürlülüğün sosyal, mekansal yansımalarının izini sürmektir. Tarlabaşı semtinin tarihini, çokkültürlülük ve marjinalleşme kavramları üzerinden devam eden kuramsal tartışmaları irdeledikten sonra uzatmalı kentsel dönüşüm süreci nedeniyle askıda kalan mahallenin ve insanlarının saklı kalmış hikayelerini anlamak ve anlatmak için etnoğrafik araştırma yöntemlerinden yararlanır. Diğerinin yanı sıra araştırma bulguları temelde Tarlabaşı sakinlerinin sosyo-ekonomik varoluşlarını mahalleye nasıl yansıttıklarını ve çokkültürlülüğün etnik ayrım temelinde semt mekanlarına kodlanmak yerine semtin genel atmosferine nasıl sindiğini ortaya koyar.
İstanbul Hasköy Abudara Sinagogu restorasyonu

Bu yüksek lisans tezi kapsamında İstanbul Hasköy'de bulunan Abudara Sinagogu incelenmiştir. İlk bölümde Hasköy semtinin tarihi gelişimi ve genel özellikleri aktarılmıştır. Hasköy içerisindeki diğer etnik gruplara dair bilgiler ve bölgede meydana gelen belli başlı önemli olaylar da bu bölümde yer alır. Bir sonraki bölüm İstanbul Yahudilerinin kısa tarihini konu alır. Yahudilerinİstanbul'daki varlıkları, tarihi süreç içerisinde İstanbul Yahudilerinin göçleri ve başlarına gelen olayların aktarıldığı başlığı, Osmanlı Yahudileri'nin sosyokültüreldurumu isimli başlık takip etmektedir. Bizans İmparatorluğu'ndan Osmanlı İmparatorluğu'na Yahudilerin ekonomik, sosyal ve kültürel durumları araştırılmıştır. Üçüncü bölümde Sinagog mimarisinin genel özellikleri, sinagogun ortaya çıkışı ve Yahudi inancındaki önemi birlikte incelenerek Osmanlı İmparatorluğu döneminde inşa edilen sinagogların mimari özellikleri aktarılmıştır. Sinagog kelimesinin anlamı, İlk Tapınak ve İkinci Tapınak, Yahudi inancında sinagogun özellikleri, Osmanlı İmparatorluğu'nda sinagog yapılarına dair alınan kararlar, sinagogun esaselemanlarının tanımı bu bölümde yer alır. Hasköy semtinde varlığını koruyan ve varlığını koruyamayan sinagoglardan bahsedilmiş ve bu yapıların mimari özellikleri aktarılmıştır. 4. Başlık Abudara Sinagogu'dur. Yapının tarihçesi ve ayrıntılı tanımıyapıya ait fotoğraflar ile birlikte bu başlık altında aktarılmıştır.
Cephe yangın güvenlik önlemleri ve mevzuatlar

Cephe yangınları, bina kullanıcıları için can ve mal güvenliği açısından riskler oluşturmaktadır. Riskleri azaltarak cepheden beklenen yangın güvenlik performansının oluşturulmasına yönelik tasarım ve yapım aşamasında bir takım önlemlerin alınması gerekmektedir. Bu bağlamda, cephelerde yangın güvenlik önlemlerinin oluşturulmasına yönelik incelemeler yapılmış ve cephe yapım türleri üzerinden yangın dinamiği hakkında literatür araştırması yapılarak yangının yayılmasına neden olan etmenler ele alınmıştır. Pasif yangın güvenlik önlemleri cephe malzemeleri ve detaylar aracılığıyla incelenerek uygun çözüm önerileri getirilmiştir. Cephe yangın güvenlik önlemleri için ulusal ve uluslararası yangın mevzuatları cephe malzemeleri, yatay yangın bariyerleri, cephe açıklıkları, binalar arası mesafeler, dış duvar dayanım süreleri ve otomatik söndürme sistemleri üzerinden incelenmiştir. İnceleme sonucunda Ülkemiz yangın mevzuatı, Amerika Birleşik Devletleri, İngiltere, Singapur, Yeni Zelanda, Birleşik Arap Emirlikleri ve Avustralya yangın mevzuatları cephe yangın güvenlik önlemleri kapsamında analiz edilmiştir. Sonuç olarak; gelecekte bina cephe yangın risklerinin azaltılarak kullanıcıların can ve mal güvenliğinin oluşturulmasına yönelik değerlendirmeler yapılmış ve cephe yangın güvenlik önlemleri çerçevesinde ülkemiz yangın mevzuatında bulunan gerekliliklerin ele alınarak geliştirilmesi önerilmiştir.
Enerji etkin pasif sistemlerin tasarım boyutunda önemi ve bu bağlamda Dicle Üniversitesi lojmanlarının değerlendirilmesi

Çalışmada, sürdürülebilir çevre için sıcak ve kuru iklim bölgesinde bulunan, Diyarbakır'ın iklimsel karakteri göz önünde bulundurularak, binaların enerji etkin pasif sistemler boyutunda tasarlanma kriterlerinin neler olması gerektiği ele alınmıştır. Bulunulan iklim bölgesi için, bina tasarım sürecindeki parametrelere değinilmiştir. Derlenen bilgiler Dicle Üniversitesi Lojmanları üzerinde değerlendirilmiştir. Çalışma kapsamında, mimaride güneş enerjisinden pasif boyutta yararlanmanın temel ilkeleri ve sürdürülebilir mimarideki yeri ele alınmıştır. Yapılan çalışmada, pasif sistemlerde bulunan yaklaşımlardan, yapının kullandığı enerji miktarını en aza indirgemeye yönelik, bina tasarım sürecindeki parametreler, Dicle Üniversitesi kampüs alanında bulunan 5 tip lojman tasarımında değerlendirilmiştir. Çalışmanın ilk bölümü; giriş bölümü olup, çalışmaya özetle değinilmiştir. İkinci bölümünde; bugüne kadar yapılmış olan çalışmalara ait, belirlemeler üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölüm; materyal ve metod bölümü olup, materyal bölümünde, çalışmanın alanı, amacı, sınırlılıkları ve yöntemi anlatılmıştır. Metod bölümünde ise, değerlendirme ölçütlerinden sürdürülebilirlik kapsamında ''Sürdürülebilir Çevre'', ''Ekoloji'' ve ''KYOTO Protokolü'', değerlendirilmiştir. Enerji tanımı yapılmış, enerji türleri açıklanmış ve yenilenebilir enerji kaynakları irdelenmiştir. Enerji etkin pasif sistemler ve pasif bina tasarım parametreleri incelenmiştir. Dördüncü bölümde; Dicle Üniversitesi Kampüs alanında yer alan lojmanlar hakkında bilgiler toplanmıştır. Kampüste A, C, D, E Bloklarında toplam, 360 adet apartman tipi konut, 96 adet dubleks konut bulunmaktadır. Bu elde edilen 5 farklı tip lojman içerisinden her bloktan rastsal bir kat seçilip o katta bulunan iki simetrik konut incelenmiştir. Toplam 10 tip örneklem konut üzerinde pasif bina tasarım parametreleri incelenmiş ve bulgular üzerinde uygunlukları tartışılmıştır. Pasif sistem kullanımına yönelik veriler toplanmış ve bu veriler, doğruluklarına göre 1'den 5' e kadar uygunluk değerleri verilen 5'li likert ölçeği kullanılmıştır. Beşinci bölümde; Dicle Üniversitesi Kampüs alanında yer alan 10 tip örneklem konut üzerinde elde edilen likert numaralandırmalarının aritmetik ortalama değerleri alınıp, pasif sistem parametrelerine uygunlukları değerlendirilmiştir. Yeni yapılacak olan lojman yapıları için pasif sisteme uygun bina tasarım parametreleri oluşturulmuştur.