Hastanelerde terapi bahçelerinin iyi olma haline etkilerinin araştırılması

Kentsel ortamda yer alan yeşil alanların insan yaşamına sağladığı katkıların fiziksel, sosyal, psikolojik, ekolojik ve ekonomik, vb. gibi birçok yönden olduğu bilinmektedir. Sahip oldukları yeşil rengin yanı sıra canlı ve cezbedici renkleri ile insana sevinç, mutluluk, canlılık ve yaşam isteği veren doğal alanların stresi azaltıcı etkisi ile psikolojik ve ruhsal yönden insanların rahatlamalarını sağlayıcı olumlu etkileri bulunmaktadır. Özelikle hastane bahçelerinde yer alan doğal alanların hastane ortamındaki kişiler üzerinde ağrı ve semptomları, ilaç kullanımını, gerginlik ve stresi azaltıcı etkilerinin varlığı yapılan çalışmalarla kanıtlanırken; zihinsel sağlığın tedavisi için bulunan hastalarda ise rahatlama, sosyalleşme ve kendine güven verici etkilerinin öneminin yadsınamaz derecede olduğu anlaşılmıştır. Bu çalışmada hastane bahçelerinin kullanıcı üzerindeki etkileri, özelde ise stres altında ve ruhsal açıdan sıkıntılı olan bireyler üzerindeki etkileri irdelenerek terapi bahçeleri ile ilişki kurulmuştur. Çalışmada bahçelerin kullanıcılar üzerinde oluşturacağı algısal farklılıkların hem kullanıcı görüşleri hem de uzman görüşleriyle desteklenerek ortaya çıkarılması hedeflenmektedir. Çalışma beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm, giriş bölümü olup; çalışmanın amaç ve kapsamı hakkında bilgilendirme yapılmıştır. İkinci bölümde, sağlık, sağlık kuruluşları ve hastanelerin yapısı ve özellikleri hakkında genel bir inceleme yapılmıştır. Özellikle insan sağlığı ve mutluluğu ile ilişkilendirilen psikoloji, çevresel psikoloji, iyi olma, yaşam kalitesi, stres ve ruh sağlığı konuları ile birlikte mekan algısı irdelenmiştir. Üçüncü bölümde, hastane bahçeleri ele alınmıştır. Hastanelerinin kullanıcı kitlesi, yerleşim alan özellikleri, hastane bahçe düzenlemeleri ve bitkilendirme özellikleri incelenmiştir. Ayrıca hastanelerde oluşturulan terapi bahçelerinin kurgusal özellikleri ve kullanıcılarına sağladığı psikolojik etkilerine değinilmiştir. Dördüncü bölüm, alan çalışmasından oluşmaktadır. Çalışmanın ana materyalini oluşturan çeşitli hastane ve terapi bahçelerine ait 8 adet fotoğraf yardımıyla kullanıcı grubu ve uzman grubu olmak üzere iki farkı gruba anlamsal farklılaşma tekniği kullanılarak anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Kullanıcı grubundan görselleri ruhsal açıdan iyi olma haline etkileri kapsamında beğeni durumuna göre cevaplandırmaları istenirken; uzman grubundan bu zamana kadar yapmış oldukları gözlemler sonucu kazandıkları tecrübeleri doğrultusunda kullanıcılar adına göreceli tercih yaparak değerlendirmeleri istenmiştir. Kullanıcı grubu ve uzman grubu anket sonuçları karşılaştırılarak görsellerin beğeni düzeyleri ortaya çıkarılmıştır. Her iki grubun değerlendirmelerinde istatiksel olarak anlamlı farklar bulunmuştur. Özellikle kullanıcı grubunu oluşturan katılımcılar, görsellerdeki terapi bahçelerinde kendilerini huzurlu, neşeli, rahatlamış hissedeceklerini ifade ederek, ruhsal açıdan iyi olmalarına katkı sağlayacağını belirtmişlerdir. Beşinci bölüm, sonuç kısmı olup; çalışmaya dair çıkarılmış olan sonuç ve öneriler verilmiştir. Yapılan anket çalışmasının sonuçlarından elde edilen verilere göre daha önce yapılmış benzer çalışmaların sonuçlarını destekleyici nitelikte olduğu görülmüştür. Özelikle bahçelerin bakımlı ve düzenli oluşu, açıklık-kapalılık özelliği, güven verici ve mahremiyet sağlayıcı özelliği ile doğal ve sade görünümümün kullanıcılarında huzurlu ve neşeli olma, rahatlamış hissetme gibi duyguları ortaya çıkararak, mekan tercihlerinde etkili olduğu görülmüştür. Sonuç olarak insanların duyularına hitap edici özellikte tasarlanmış doğal ve sade görünümlü hastane/terapi bahçelerinin kullanıcıların iyi olma hallerine olumlu etkiler sağladığı sonucuna varılmıştır. Çalışmanın sonuca göre hastanelerde oluşturulacak terapi bahçeleri ile tedavi sürecine katkı sağlanırken, hem hastalar hem de hastanedeki diğer kullanıcılar için çeşitli rekreatif etkinlikler ile boş vakitlerini değerlendirebilecekleri, hava alabilecekleri alanlar oluşturularak tüm kullanıcılar üzerinde faydalar sağlanmış olacaktır.