Akıllı binalarda enerji etkin tasarım parametreleri

Teknolojik gelişmelere bağlı olarak, bilgisayar ve elektronik alanında yapılan yenilikler tüm alanlarda pek çok kolaylıklar sağlamıştır. İnsanlığın yararına yapılan bu çok önemli gelişmeler, aynı oranda da çevre kirliliği, doğal kaynakların tüketilmesi, sera gazlarının ortaya çıkması gibi birçok çevresel sorunu da beraberinde getirmiştir. Tüm bu gelişmeler sonucu, ekolojik dengenin devamlılığı ve enerji kaynaklarının verimli kullanılma isteği ile beraberinde sürdürülebilirlik ve sürdürülebilir planlama kavramlarını gündeme getirmiştir. Sürdürülebilir gelişme, yapı ve enerji ilişkilerinin arakesitinde, bugünün ihtiyaçlarını, gelecek kuşakların kendi ihtiyaçlarını karşılama imkanına zarar vermeden karşılamak olarak tanımlanmaktadır. Günümüzde özellikle enerji kaynaklarının tükenebilecek boyuta ulaşmasına bağlı olarak; bu kaynakların verimli kullanılması ve bina teknolojilerinde enerji verimli tasarım konularına verilen önem artmıştır. Bugün ülkemizin enerji tüketiminin yaklaşık %41'i binaların ısıtılması, serinletilmesi, havalandırılması gibi, konforun sağlanmasına yönelik olarak kullanıldığı düşünülürse, verimli enerji kullanımı konusunda binalarda alınabilecek önlemlerin ne derece önemli olduğu açıklanmış olur. Bu bağlamda, bina teknolojilerinde de gerek enerji verimliliği gerekse konfor sağlamaya yönelik, özellikle son 20 yıl içinde çok büyük bir aşama kaydedilmiş; bilgisayarla kontrolün sağlandığı birçok sistem bina içinde entegre bir şekilde uygulanmaya başlamıştır. Akıllı binalar olarak adlandırılan bu yeni tasarımlar ile, artık binalar değişen iklim şartlarına karşı minimum enerji kullanarak optimum koşulları sağlamak üzere nasıl hareket edebileceğini tahmin edebilen sistemler haline gelmiştir. İlk ortaya çıkışları 1980'lerde olan akıllı binalar öncelikli olarak teknoloji yoğun yapılar olarak tanımlanmaktayken, bugün; teknolojiyle birlikte doğaya en az zararı dokunabilecek sistemleri bünyelerinde bulundurmaları ile akıllı sayılabilmektedir. Bu çalışmada amaç, günümüzde etkinliği ve kullanımı giderek artan akıllı binalarda sürdürülebilirlik için önemli bir kriter olan enerji korunumu sağlayacak, yapılarda etkin enerji kullanımı ile ilgili tasarım parametrelerinin incelenmesidir. Buna bağlı olarak, çalışmada; Birinci bölümde, giriş, tez konusu tanıtılmıştır. İkinci bölümde, sürdürülebilirlik, sürdürülebilirlik ve ekolojik yapı kriterleri, akıllı binalar ve akıllı binalarda kullanılan teknolojik yenilikler ve enerji kullanımı, enerji kaynakları ve yapılarda enerji kullanımı konuları incelenmiştir. Üçüncü bölümde; problemin tanımı yapılmış ve akıllı binalarda enerji etkin tasarım parametreleri incelenmiş, enerji korunumlu binaların sınıflandırılması konusu açıklanmış ve enerji verimli akıllı bina örnekleri tanıtılmıştır. Dördüncü bölüm. Sonuç ve değerlendirmeler kısmında ise; enerji verimli tasarımın gerekliliği açıklanmış, mimar olarak çevre bilinci konusunda duyarlılıkların arttırılması konulan vurgulanmıştır. Doğal kaynakların kullanımı ile oluşturulabilecek sistemlerin ilk yatırım maliyetlerinin fazla olmasının önemli olmadığı, uzun vadede düşünüldüğü takdirde tüm bu sistemlerin çok avantajlı hale gelebildikleri sonucuna varılmıştır.