Simulakr ve algı kavramları üzerinden kent okuması: İstanbul Maslak örneği

Günümüz koşulları içinde teknolojinin geldiği nokta, her şeyin başkalaşmasına ve değişmesine neden olmaktadır. Algı biçimlerimizin farklılaştıran teknoloji ve onun parçaları mimarlığı da bir biçimde etkilemektedir. Kameralar, dijital ortamlar, yeni malzeme ve yapım biçimlenişleri mekanla olan ilişkilenmelerimizi gözden geçirmemize neden olmaktadırlar. Bu anlamda teknolojini mimarlığı etkileme biçiminin en önemli noktalarından biri de, algı ve teknoloji kökenli olan 'görüntü' kavramıdır. Bu çalışma, giderek mimarlığın gündeminde daha da fazla yer tutan görüntü kavramını ve buna bağlantılı algıya ve teknolojik yapılanmalar ait mekansal durumların içeriklerini açıklamayı amaçlamaktadır. Simülakr kavramı Postmodernist düşünce sistemi içinde kendine önemli bir yer bulmuş, simülasyon, algılama, gerçeklik gibi kavramların tartışılmasını gerekli hale getirmiştir. Modeller, hipergerçeklikler, yeni bakma biçimleri, görmenin yapısının teknolojik gelişimle yenilenmesi ve gerçekliğin tüm bunlardan etkilenmesi, bu kavramların mimarlık bağlantılarının incelemesi gerekliliğini ortaya çıkarmıştır. Tez simülakr ve algılama üzerinden hareketi, hızı tartışmıştır. Bu bağlamda teze ait kavramları bulabilmek ve bu kavramlardan hızı, hareketi, zamanı tartışabilmek için; kavramlara yönelikbarındırdığı potansiyelden ötürü Maslak deney alanı olarak seçilmiştir. Tez simülakr ve algı kavramları ile bu kavramlara ulaşıldıktan sonraki mekansal yapılanmaların niteliklerini araştırmaktadır. Bu kapsamda en önemli nokta kavramlar ve deneysel çalışmadır. Tez bilgiyi yeniden üretmeyi ve bunun üzerinden hareketin, zamanın mekansallıklannı açılımlamayı hedeflemiştir. Bu hedef doğrultusunda Maslakta fotoğraflamaya dayalı bir deneysel çalışma gerçekleştirilmiştir. Maslak görüntü kavramına yönelik olarak barındırdığı mekansal özellikler ve ortamının görüntü zenginliği nedeniyle tezin deney alanı olarak seçilmiştir. Birinci bölümde; Maslak'ın genel yapısı ve tezin kavramsal içerikleri ile ilgili yüzeysel bir açılım yapılmıştır. Bu anlamda ikinci bölüm amaca uygunluk ve kavramlarla buluşa bilirlilik açılarından Maslak'ın neden tercih edildiğinin anlatımıdır. Yöntem arayışlarına neden ihtiyaç duyulduğu, yöntemim ne olduğu, fotoğraflamanın tezin içerikleri ile ilgisi ve sinema ile fotoğraf arasında yönteme ilişkin yapılanma üçüncü bölümün konusudur. Yöntemin kavramları oluşturma biçimi ve yöntemin tekniği ile yöntem sonucunda oluşmuş çerçevelerin içerik ve teknik yapılanmaları bu bölümde tartışılmıştır. Sonuca ulaşmaya yönelik en önemli yapılarda biri de kavramlardır. Dördüncü bölüm yöntem ve tezin kapsamına yönelik kavramların içeriklerini açıklamaktadır. Bu bölümde Yunan'dan günümüze kadar geçen zamansal kesitte; algının nasıl farklılaştığı; teknolojik gelişimin sonuçlarının algısal olarak mimarlığı nasıl etkilediği ve simülakrlara nasıl gelindiği konu edilmiştir. Yeni malzeme ve yapım biçimlerinin farklılaştırdığı mekan duygumuzun yapısının nelere bağlı olduğu açılımlanmıştır. Bu açılımlar, dış-iç, toplumsallık, mekansal yapılanma ve tarihsel akışın sürekliliğindeIll Beşinci bölümde yapılan deneysel çalışmanın ürünü olan görüntüler bulunmaktadır. Görüntülerle yanlarındaki sütunda bulunan metinler arasında bir eşdeğerlik oluşturulmaya çalışılmıştır. Bu çerçeve metinlerde amaç, görüntünün gücüne eşdeğer söze dayalı bir imgelem elde etmektir. Beşinci bölümde kavramlar ve deneysel çalışmanın paradigmasında görüntü kavramının mekansallığına yönelik açılımlar ve yargılara yer verilmiştir. Görüntü ile simülakr arasındaki fark ortaya koyulmuştur. Böylelikle kavramlardan harekete, hıza, ve zamana ait okumalar yapılmıştır. Görüntünün nasıl simülakrın kendisi olduğu tartışılmıştır. Yöntemle elde edilen düzenin kendi gerçekliğinde çerçevenin içindeki her yapı ve yapısalllık kavramlarla birleştirilmeye çalışmıştır. Çerçevelerin oluşturduğu simülakr düzeni içinde tutarlılığı olan mekan tartışmaları yapılmıştır. Görüntünün Maslak mekansailığında nasıl tutunduğu belirlenen çalışma alanı içindeki tüm mekansal parçalar -duraklar, üst geçitler,... üzerinden detaylandırılmıştır. Sonuç bölümünde ise teknolojinin etkisinde farklılaşan algılama ve görme biçimlerine ait, deneysel çalışma sonunda elde edilen bilgilerden mimarlığın son durumu özetlenmiş ve görüntü ile simülakr sürekliliğinde deneysel çalışmanın sonuçlarına yer verilmiştir. Bu anlamda sonuç bölümünde, mimarlık sorgulanarak bir son yargıya ulaşmak hedeflenmiştir. Deneysel çalışmanın sonucunda kavramların çerçevesinde harekete ait gövde elde edilmiş, görüntü ile simülakrın farklılığı ortaya konulmuş, negatif kavramı ve negatif mekansallığın yapısı açıklanmıştır. Bu anlamda boşluğun mekansal gücü açılımlanmış, zamanın izleri belirginleştirilmiştir. Bilim Kodu