Çift gelirli ailelerde babaların çocuk yetiştirmeye katılım davranışlarının incelenmesi

Araştırma okul öncesi dönemde çocuğu olan çift gelirli ailelerde babaların çocuk yetiştirmeye katılım davranışlarını incelemek, toplumsal cinsiyet rolleri ve evlilik doyumunun babaların çocuk yetiştirmeye katılım durumu ile ilişkisini ortaya koymak amacıyla planlanmış ve yürütülmüştür. Araştırma kapsamına Ankara ilinin Altındağ, Keçiören ve Çankaya ilçelerindeki okul öncesi kurumlardan tabakalı küme örnekleme yöntemi ile seçilen 3- 6 yaş grubundaki 350 çocuğun, çalışan anne ve babası alınmıştır. Araştırmanın verileri Aile Bilgi Formu, Çocuk Bakımında Baba Katılım Anketi, Cinsiyet Rolleriyle İlgili Kalıp Yargı Ölçeği ve Evlilik Yaşamı Ölçeği kullanılarak elde edilmiştir. Çocuk Bakımında Baba Katılım Anketi hem anne hem de baba tarafından cevaplanmıştır. Cinsiyet Rolleriyle İlgili Kalıp Yargı Ölçeği ve Evlilik Yaşamı Ölçeği'ni ise sadece baba cevaplamıştır. Araştırma kapsamına alınan ailelerde iki çocuğu bulunanlar (%49,7), çocukları 5 yaşında olanlar (%37,7), okul öncesi dönemdeki çocuklarının cinsiyeti kız olanlar (%61,1), 6-10 yıldır evli olanlar (%56), hem anneler (%42,3) hem de babalar (%41,1) arasında lisans mezunu olanlar ve toplam aylık hane geliri 3501- 5000 TL arasında olanlar (%39,4) önde gelmektedir. Babaların %61,7'si 35 -54, annelerin %49,7'si 20-34 yaş grubunda yer almaktadır. Çocukların yetiştirilmesine yönelik etkinliklere hem babalar (%67) hem de anneler (%64) tarafından belirtilen baba katılım oranın yüksek ve kısmen de birbirine yakın olduğu görülmüştür. Anne ve babaların yarıdan fazlası (%50,9) çocuğun öncelikli bakım sağlayıcısının anne olduğunu belirtmiştir. 'Katılımın değerlendirilmesi' alt alanında hem babalar (9,60) hem de anneler (9,65), babaların çocuk yetiştirmeye yönelik etkinliklere katıldığını belirtmiştir (p<0,05). 'Çocuk Bakım Sorumluluğu' alt alanında babalar sorumluluklarını seyrek (5,16), anneler ise babaların bu sorumluluğu bazen (9,66) yerine getirdiğini belirtmiştir (p<0,05). 'Sosyalleştirme sorumluluğu' alt alanında babalar (12,03) ve anneler (12,66) babaların bu konudaki sorumlulukları bazen yerine getirdiğini belirtmiştir (p<0,05). 'Çocuk yetiştirme kararlarında etki' alanında baba (5,73) ve anneler (5,55) eşit karar vermektedir (p<0,05). 'Çocuk yetiştirme görevlerini yapma sıklığı' alt alanında anneler (12,54) babaların bu görevleri bazen, babalar (22.5) kendilerinin bu görevleri sık sık yerine getirdiğini belirtmiştir (p<0,05). 'Erişilebilirlik' alt alanında hem anne (11,40), hem de babalar (12,17) arasında, babaların bu sorumlulukları bazen yerine getirdiğini ifade edenler önde gelmektedir (p<0,05). Çocuk yetiştirmeye katılım ölçeğinin genelinde doktora mezunu babaların ortalamaları (72,39), diğer öğrenim durumuna sahip babalardan (İlkokul: 61 ,50; Ortaokul: 69 ,33; Lise: 65 ,33; Önlisans: 65 ,82; Lisans: 67 ,36; , Yüksek lisans: 70 ,64) daha yüksektir (p<0,05). Çocuk yetiştirmeye ilişkin genel katılımda 35-54 yaş grubundaki babaların ortalamasının (67,61) diğer yaş grubundaki babaların (20-34, 55 yaş ve üzeri) ortalamasından daha yüksek olduğu görülmüştür (p<0,05). Çocuk yetiştirmeye katılım ölçeğinin genelinde geleneksel olmayan babaların katılım ortalamaları (68,4), geleneksel babaların katılım ortalamalarından daha (65,3) yüksektir (p<0.05). Evlilik doyumu ile katılım alt boyutu arasında pozitif yönlü zayıf bir ilişki, çocuk bakımı alt boyutu ile negatif yönlü zayıf bir ilişki, sosyalleştirme alt boyutu ile negatif yönlü zayıf bir ilişki, çocuk yetiştirme görevleri ile pozitif yönlü zayıf bir ilişki bulunmuştur (p<0.05).