Mersin kentinde mahalle olgusundaki değişim süreci

Bu çalışmamızda komşuluk birimi entegrsayonu olan Mahalleyi; Mersin özelinde ve tarihsel perspektif içerisinde ele alarak teknolojik ilerlemeyle birlikte gelişen ve değişen, sosyal ve mekansal hareketliliği bağlamında irdelemektir. Mahalle Osmanlıdan bugüne kentlerin biçimlenmesinde insan ilişkileri üzerinde belirleyici olurken, bugün gelinen noktada kentlerimizin kalabalıklaşması, yeniyapılaşmalar, mahalle kavramının içeriğini değiştirmeye başlamıştır. Mahalledoğrudan ya da dolaylı olarak başka insanlarla iletişim ve etkileşim alanlarıdır ki bu komşuluk düzeni demektir. Günümüzde küreselleşen dünyada insan ilişkilerinin değişimi mekanların ve tüm sosyal hayatın dönüşümü demektir. Mersin, değişen ve gelişen dünya içerisinde kurulduğu zamandan itibaren kendine yer bulabilmiştir. Mersin'in tarihsel gelişimi dünya pazarında kendine yer edinmesinde, diğer Osmanlı kentlerinden farklı bir gelişim göstermesinde, birçok kültürü bünyesindebarındırmasında, Tarsus limanının alüvyonlarla dolması ve işlevselliğinikaybetmesinin ardından Akdeniz'e gelen gemi ve kayıkların Mersin iskelesineyaşanmasıyla birlikte başlamıştır. Mersin 1840 yılında Adana Eyaleti'nin Tarsuskazası Gökçeli nahiyesine bağlı bir köy, 1851 yılında aynı kazaya bağlı nahiyemerkezi, 1877 yılında kaza merkezi ve 1888 yılında da sancak merkezi olmuştur. vKısa zaman içerisinde hızlı gelişme gösteren kentin demografik yapısındaki gelişmeler ışığında artışlar olmuştur. Türkiye genelinde ilk nüfus sayımı olan 1927 yılında Mersin nüfusu 211. 543 kişi olarak tespit edilmiştir. 1950'li yıllardan itibaren kentlerin sanayileşme sürecinin başlamasıyla birlikte, kırsal alanlardan ve kentlerdendiğer kentlere açılan fabrikalarda iş bulmak amacıyla göçler olmuştur. Mersin Birinci Dünya Savaşı ardından Kurtuluş savaşı, savaş sonrası nüfus kaybı, kentte yaşayan ve ticaretle uğraşan gayrimüslimlerin kentten ayrılmaları, Hatay ilinin 1939 yılında Türkiye'ye katılması ardından Mersin liman faaliyetlerinin İskenderun limanınakayması gibi çeşitli nedenler Mersini 1920- 1950 yılları arsında bir durgunluk dönemigeçirmesine neden olmuştur. Mersin'in ikinci kentleşme ve gelişme süreci 1950'li yıllardan itibaren başlamıştır. Mersin limanının Hollanda Kraliyet Liman Şirketi tarafından yenilenip 1962 yılında hizmete açılması, Ataş Rafinerisinin 1962 yılında hizmete girmesi ile birlikte sanayi sektöründeki gelişmeler, küçük büyük birçok ticari işletmenin kurulması, 1980 sonrası inşaat sektörünün hız kazanması ve günümüze kadar devam etmesi, üniversitelerin açılması, kentin ılıman iklime sahip olması, diğer kentlerden yaşamın daha ucuz olması, hem sanayi hem de tarım kenti olması Mersin'i cazip hale getirmiş başta Doğu ve Güneydoğu Anadolu olmak üzere birçok ilden göç almıştır. Mersin'deki ilk apartmanlaşma sürecinin başlama tarihinibazı kaynaklar 1960 yılını verirken diğer birçok kaynak 1970 yılını işaret etmektedir. Mersin'de apartmanlaşma süreci mahalle olgusundaki değişimin başlangıcını oluşturmuştur. Kalabalıklaşan nüfusla birlikte önce kıyı bandı yüksek konutlarlatamamen doldurulmaya başlanmış kentin doğu ve kuzey kesiminde arsalarınparsellere bölünerek satılması diğer taraftan yüksek katlı apartmanların hız kesmeden devam etmesi kentte ikili bir yapılaşma ve farklı mahalle oluşumlarının önünü açmıştır. Kente bir taraftan mahalle ve komşuluk ilişkileri devam ederken toplu konut ve lüks sitelerin bulunduğu alanlarda birbirinden habersiz sadece aynı alanlarıpaylaşan insanların birlikte yaşadıkları yeni mahalle ve yerleşim alanları oluşmaya başlamıştır. Bu çalışmanın konusu olan Mersin Kentinde Mahalle OlgusundakiDeğişim Süreci, değişen ve gelişen teknolojik ekonomik gelişmeler, bu gelişmelerle birlikte alım gücünün artması, alıcı isteklerinin değişmesi ile birlikte mahalleyapısındaki değişimi ele alınacaktır.