turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Deprem sonrası kurulacak portatif acil yapı türlerinin çift tabakalı yüksek basınçlı pnömatik konstrüksiyonlarla oluşturulmasında yapısal elverişlilik kriterlerinin belirlenmesi

İnsanlar tarih boyunca doğal olaylarla karşılaşmışlar, gelişmişlik düzeylerine, sosyo-ekonomik, teknolojik gelişmelerine bağlı olarak bu olaylarla başa çıkmaya çalışmışlar, başarısız oldukları zaman bu olaylar doğal felaketlere dönüşmüştür ve dönüşmektedir. Depremler en fazla can, mal kaybına yol açan ve yapısall hasara neden olana doğal afettir. Deprem sonrası afete uğrayanlara barınak sağlanması en önemli sorundur. Bu soruna çözüm bulmak amacıyla bugüne kadar ülkemizde ve dünyada deprem sonrası için çeşitli konut uygulamaları yapılmıştır. Bu bağlamda, bu tezin ilk bölümde, deprem sonrası dönemlerde ortaya çıkan acil barınma sorunlarına değinilmiş olası bir alternatif çözüm önerisinin incelenmesi amaçlanmıştır. ikinci bölümde, deprem olayı tanımlanmış ve depreme neden olan etkenler ortaya konulmuştur. Üçüncü bölümde, Türkiye'de deprem olgusu ele alınmıştır. Bu kapsamda depremlerin, ülkeyi ne yoğunlukla etkilediği incelenmiş ve toplumsal, psikolojik ve ekonomik etkileri anlatılmıştır. Dördüncü bölümde, Türkiye'de deprem bölgelerindeki iskan sorunları ele alınmış ve bu alanlardaki yapılaşmalar üzerindeki deprem etkisi anlatılmıştır. Deprem bölgelerinde yapılaşma konusunda deprem öncesi zararların azaltılmasına yönelik çalışmalar ve afet zararlarının azaltılamamasmın nedenleri ve deprem sonrası döneme ilişkin sorunlar acil yardım, rehabilitasyon ve yeniden yapım aşamaları kapsamında incelenmiştir. m Beşinci bölümde, deprem sonrası kurulacak acil yapı türleri, niteliksel ve niceliksel yönden ele alınmıştır. Bu incelemeler doğrultusunda deprem sonrası kurulacak acil yapı türünün ne çeşit kriterlere sahip olması gerektiği ortaya konulmuştur. Altıncı bölümde, depremden hemen sonra kurulacak bazı acil yapı türleri ana hatlarıyla ele alınmıştır. Yedinci bölümde, şişme yapıların, davranışsal ve yapısall analizleri her yönü ile incelenmiştir. Sekizinci bölümde, yapılan bu çalışmalardan elde edilen sonuçlara göre, deprem bölgelerinde acil durumlarda kurulacak çift tabakalı yüksek basınç altında çalişan bir pnömatik sistem önerisi hazırlanmıştır. Sonuç bölümde ise, tez kapsamında incelenen bölümlerin genel bir değerlendirmesi yapılarak, elde edilen sonuçlar belirtilmiştir. Mi, i? 09,$' e''
İnşaat sektöründe ISO 9000 sertifikasyonu sonrası süreç

Hızla gelişmekte olan ve kıyasıya rekabetin yürütüldüğü inşaat sektöründe, firmalar, ayakta kalabilmek için kalite ve müşteri memnuniyeti kavramlarını önem sıralamasının başına taşımıştır. Uluslararası ticari ilişkilerin artması dolayısıyla dünya çapında gözlenen bu değişim ile evrensel olarak tanınan ve tüm dünya genelinde kullanılan ISO 9000 Kalite Yönetim Sistemi, günümüzün önemli başlıkları arasında yerini almıştır. Bu nedenle, ISO 9000 konusunda yapılmış olan çalışmalara her geçen gün yenisi eklenmektedir. Bu tez kapsamında yapılan literatür araştırması sırasında, İnşaat sektöründe ISO 9000 Kalite Yönetim Sistemi'nin, çeşitli boyutları ile incelendiği görülmüştür. Ancak, bunlar sadece belge edinme süreci ile sınırlı kalmış, kullanım süreci irdelenmemiştir. Halbuki, ISO 9000 Kalite Yönetim Sistemi'nin tam olarak değerlendirilebilmesi için, sertifika alım süreci kadar, onun kullanım sürecinin incelenmesi de önem taşımaktadır. ISO 9000 sertifikasının kullanımından elde edilecek memnuniyet veya olumsuz durumun ortaya konulması gerekmektedir. Bu çalışmada, ISO 9000 sertifikasyonu sonrası süreç incelenmiştir. Çalışma kapsamında gerçekleştirilen, Türkiye Müteahhitler Birliği üyesi olan ISO 9000 sertifikalı firmalar arasında yürütülen alan çalışması ile sertifikanın kullanım süreci incelenmiş, olumlu-olumsuz yönleri dikkate alınarak öneriler geliştirilmiştir.
Kars'ta Rus işgali dönemi (1878-1918) konut mimarisi

Kars'ta 1878- 1918 yılları arasında Rus işgali döneminde inşa edilen konutların mimarı özellikleri incelenmiştir. Çalışmanın amacı, daha önce incelenmemiş, oldukça farklı bir kültürel kimliği içinde barındırmış Kars kentinin, sahip olduğu bu mimari değerlerin, konutların belgelenmesıdır. Öncelikle ilk bölümde kentin coğrafi yapısı, tarihine değinilmiş, işgal yıllarında idari yapı ve nüfus gibi sosyal yapının değişimi incelenmiştir, İkinci bölümde kentte Rus dönemindeki mimarı anlayış genel olarak ifade edilmiş, dini, resmi ve ticari yapıların nitelikleri hakkında bilgi verilmiştir. Tezin asıl konusunu oluşturan üçüncü bölümde ise, döneme ait konutların mimarı özelliklen ayrıntılı bir biçimde incelenmiş, plan ve yapı elemanları, yapı malzeme ve teknikleri, plan ve cephe tipleri ortaya konmuştur. Dördüncü bölümde ise üzerinde inceleme yapılan konutlar katalog biçiminde anlatılmıştır. Sonuç olarak, işgal dönemine ait mimarı kimlik, etkileşimler. Rus ve bölgesel mimarının Karsa yansıması özetlenmiş ve genel bir değerlendirme yapılmıştır.
Bursa, Cumalıkızık Köyü'nün tarihi değerlerinin korunması üzerine bir inceleme

Bu tezin konusu, Türkiye'deki tarihi yerleşmelerin gelecek kuşaklara aktarılmasında korunması gerekli çevre bütünü içinde karşılaşılan sorunlar ve bunlara çözüm yollan bulmak amacıyla, 700 yıllık geçmişşe sahip olan Bursa'nın Cumalıkızık Köyü'nün tarihi değerlerinin incelenmesi ve bu doğrultuda, yerleşmenin korunarak gelecek kuşaklara aktarılması için öneriler sunulmasıdır. Tezin ikinci bölümünde, koruma kavramının gelişimi ve tarihi çevre koruma olgusunun anlam ve önemi üzerinde durulmuş, ardından Cumalıkızık Köyü ve evlerinin değerlendirilmesine temel oluşturmak üzere geleneksel Osmanlı kenti ve evini oluşturan karakteristik öğeler incelenmiştir. Tezin üçüncü bölümünde, Cumalıkızık Köyü'nün doğal ve tarihi değerleri irdelenmiş ve yerleşmenin sosyo-ekonomik yapısı, yapılan anketler ışığında değerlendirilerek, tarihi yerleşmede karşılaşılan sorunlar ve sonuçlannın bugünkü durumu ortaya çıkarılmıştır. Tezin dördüncü bölümünde, köyün bütününü içeren analitik çalışmalar yapılmıştır. Tarihi yerleşmenin tüm verileri tespit edilmiş, tipolojik çözümlemeler yapılarak, yeni inşaa edilecek yapılar için temel oluşturacak olan, uyulması zorunlu görülen kararlar ortaya çıkarılmıştır. Yapılan sosyal anketler değerlendirilerek, köyün geleceği için kullanıcıdan gelen ipuçları yakalanmıştır. Tezin örnek çalışma alanı olarak, Cumalıkızık'ın çeşitli sorunlarını içinde barındıran, köy girişi ile cami meydam arasındaki bağlantıyı sağlayan 'Eğrek Sokağı' seçilmiştir. Bu sokak; artık kullanılmayan terk edilmiş evlerin, niteliksiz ve tarihi dokuya uymayan yeni yapıların ve korunması gerekli tarihi evlerin bulunduğu karakteristik bir nitelik taşımaktadır. Tezin beşinci bölümünde, Cumalıkızık' m tarihi değerlerinin korunması ile ilgili öneriler geliştirilmiştir. Bu bağlamda, korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması için gerekli örgütlenme modeli olarak kooperatifin uygun olacağı ortaya konmuştur. Yapı onarım kooperatifi, tarihi yerleşmede yapılacak koruma çalışmalarını organize edecek ve önceliklere karar verecektir. Yerleşme için koruma modeli üç aşamalı bir çalışmayı içermektedir. Bunlar;. Bilinçlendirme, destek alma ve örgütlenme. Eğitim, projenin tamamlanması ve finans sağlanması Rehabilitasyon çalışmalarının yapılması. Sonuç bölümünde, bütün bu araştırmalar ve değerlendirmeler ışığında, bir kez daha 700 yıllık geçmişşi ile tarihi bir yerleşme olan Cumalıkızık Köyü'nün korunması gerekliliği üzerinde durulmuştur.
Çevresel imgelerin kent kimliğine etkisi

Kentler toplum ihtiyaçlarını karşılayabildiği, yaşanılabilir bir ortam sunabildiği, ekonomik ve sosyal açıdan gelişim gösterebildiği sürece gelişmeye açık olurlar. Kentlerin gelişim süreçlerinde toplumu etkileyen durumlar, kentin kimliğinde de etki yaratırlar. Kentler görünen kara parçaları olmalarının yanı sıra, geçmişşten günümüze birçok olaya tanıklık etmiş tasarımlardır. Kentlerin yaşanılabilirlik düzeylerinde toplum ile kurabildiği iletişimin rolü büyüktür. Toplumun çevresi ile kurduğu iletişimin, çevreye anlamlar yüklenmesinde ve kentin kimliğinin şekillenmesindeki etkisi kentlerin yaşanılabilirlik düzeylerinde önemli bir unsur haline gelmiştir. Bu çalışmada kent kimliğini oluşturan yerleşim ölçeğinde ve sembol olmuş eleman ölçeğinde yer alan öğelerin çevresel imge olarak algılanma düzeyleri incelenmiştir. Çalışmada çevresel imgelerin algılanma düzeylerini tespit etmek için Lynch'in (1960) kent imgesi elemanlarının sınıflandırması ile zihin haritalama yöntemlerinden yararlanılmıştır. Çalışma Mersin kenti geneli ile Müftü Deresi Kurtuluş Meydanı Aksı özelinde gerçekleştirilmiş olup, çalışmada kent ve alana dair öğrenci, uzman ve halk arasındaki görüşler tespit edilmeye ve mevcut durumlar için çözüm önerileri sunulmaya çalışılmıştır.
Revitalization of the historic 'Çarshia e Madhe' in Gjakova

Çarshia e Madhe, Gjakova'da, eski şehrin kalbinde yer alan, tarihi ticaret ve el sanatları merkezidir. Osmanlı dönemi mimari özelliklerinden ve yerel ifadeden etkilenen kentsel ve mimari özellikleri gösteren açık hava çarşılarının nadir örneklerinden birini temsil etmektedir. Çeşitli değişikliklere rağmen sıralı dükkanları ve aralarındaki dar sokakları ile günümüzde mevcut olan yapı, kentin kültürel ve tarihi değerlerini koruyarak özgün kentsel düzenlemeyi sergilemektedir. Alan araştırması, fotografik belgeleme ve literatür araştırması sonucunda gerçekleştirilen çalışmanın ilk aşaması, çalışma alanı ve çevresinin kentsel ve mimari özelliklerinin sunulduğu analitik haritaların hazırlanmasını içermektedir. İkinci aşama, üçüncü aşama olarak bir yeniden canlandırma projesi başlatmak için araştırma sırasında belirlenen, alanın problem ve potansiyellerini değerlendirmektedir. Bu çalışma, kentin terk ve ihmal edilmiş merkezini canlandırmayı, ekonomik gelişmeyi sağlayacak turizmi geliştirme stratejisi olarak Çarşının çevre kalitesini, kullanım potansiyelini ve değerlerini geliştirmeyi amaçlamaktadır. Geliştirilen koruma kararları: sağlıklaştırma, yeniden canlandırma, bakım ve alanın mimari, işlevsel, çevresel ve sosyal değerlerinin iyileştirilmesidir. Sağlıklaştırmanın alan üzerindeki etkisi büyüktür. Yeniden canlandırma; fiziksel ve ekonomik canlandırma olmak üzere iki genel yaklaşım ile geliştirilmiştir. Bu aşama, terk edilmiş dükkanların geleneksel el sanatları ile işlevlendirilmesi, çarşının yayalaştırılması, açık hava sinemaları, defileler, tarih okuma noktaları, bisiklet etkinlikleri ve diğer kültürel faaliyetler ile alanın turistler ve Gjakova halkı için cazip hale getirilmesi gibi stratejileri içermektedir.
Design performance evaluation: A data envelopment analysis model

Tasarım başarım değerlendirmesi, Aristoteles ve Vitruvius'a kadar antik çağlardan beri birçok sosyal aktörün ilgi merkezinde olmuştur. Tasarım değerini belirlemek üzere birçok başarım değerlendirme modeli geliştirilmiştir. Bu tezde yapılı çevre paydaşlarının karar verme sürecini desteklemek üzere, tasarım başarım değerlendirilmesi amacıyla bir Veri Zarflama Analizi modeli önerilmektedir. Önerilen model tasarım kalite göstergesi, yaşam döngüsü maliyeti analizi ve veri zarflama analizi yöntemlerine dayanmaktadır. TKG, projelerin işlevselliğini, yapım kalitesini ve etki değerini araştıran bir tasarım kalite ölçüsüdür. YDMA, projelerin yaşam döngüsü maliyetini hesaplamak için bir ölçüdür. VZA ise değerlendirilen birimlerin göreceli başarımlarına dayanan bir verimlilik ölçüm sistemidir. Bu tezde, tasarım başarım değerlendirilmesi amacıyla TKG ve YDMA tabanlı VZA modeli geliştirilmiştir. YDM değerleri girdi ve TKG değerleri de çıktı değerleri olarak kullanılmıştır. Buna uygun olarak, tasarım başarım verimliliği de tasarım değeri şeklinde kavramsallaştırılmış ve TKG'nin ve YDM'ye oranı olarak hesaplanmıştır. Geliştirilen model İzmir'deki bir grup konut projesine uygulanmıştır. Verimli kodlanan tasarım başarım değerleri ve göreceli olarak verimsiz kodlanan tasarım başarım değerleri belirlenmiştir. Daha sonra, iyileştirme amaçlı girdi ve çıktı yönelimli stratejiler geliştirilmiş ve tartışılmıştır. Önerilen model, verilen projelerin tasarım başarımının kapsamlı bir şekilde değerlendirilmesi için etkili bir karar destek aracı oluşturmaktadır.
Tarihi çevre korumada yaklaşımlar ve teknikler örnekleme: Doğu Karadeniz bölgesi kentsel sitleri

19. yüzyılla oluşmaya başlayan koruma yaklaşımlarının bugün de yorumlanışlarını tarihi süreci içerisinde inceleyip, yaklaşımların uygulamadaki farklılıklarını irdelemeyi amaçlayan bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, araştırmanın amacı ve yöntemi belirtilmiş, konunun kuramsal temeli hakkında genel bilgiler verilmeye çalışılmıştır. İkinci bölümde, araştırma örnek alan çalışmasıyla desteklenerek, daha anlaşılır somut veriler elde edilmesi yoluna gidilmiştir. Örnek alan çalışması yöntemi, fotoğraflama, gözlem, birebir görüşme teknikleri ile desteklenerek Trabzon Koruma Kurulu kapsamındaki Doğu Karadeniz Bölgesi Kentsel Sitlerinde uygulanmıştır. Üçüncü bölümde ise, elde edilen bulgularla çalışmanın sonucuna ulaşılmış, kentsel sitlerde uygulanan koruma yaklaşımlarında saptanan aksaklıkları giderici önerilerde bulunulmuştur.
Değişim sürecinde Osmanlı mimarlığı, III. Ahmed ve I. Mahmud Devri (1703-1754)

Bu tezin ana amacı, Osmanlı mimarlığının 50 yıllık bir dönemi için kapsamlı bir değerlendirme oluşturmaktır. çalışma kapsamının başlangıç ve bitiş tarihi olarak padişahların saltanat zamanları seçilmiştir: değişimin ilk örneklerinin verildiği III. Ahmed döneminin başlangıcı olan 1115/ 1703 ile Nuruosmaniye Külliyesi'nin yapımına başlanıldığı I. Mahmud döneminin sonu olan 1168/ 1754 arası. Böylece Osmanlı mimarlığının yaklaşık yarım yüzyıllık bir dönem içindeki gelişimi ele alınması söz konusudur. Dönem içinde yapıların temel tasarım ilkelerinin birbirlerine çok yakın oluşundan anlaşılmaktadır ki, zaman zaman bazı ekoller oluşmuş ve söz konusu sebiller hep aynı ustaların elinde tasarlanmıştır. Bu bağlamda incelenen yapıları üç döneme ayırmak mümkündür. 1703- 1718 arası ilk örnekler, 17. yüzyıl mimari anlayışının devamıdır. 1718- 1740 arası Lale Devri ve onun etkisindeki dönemde yapıların bazı yenilikler görülür. 1719- 1720 tarihli Şehzadebaşı Damat İbrahim Paşa Sebili bunun ilk örneği olarak önemlidir. Bu dönem yapılarında düşeyde bir yükselme söz konusudur; alın kısmı yüksek yapılır, yüksek kasnaklı kubbeler görülür. Yapı yükseldikçe saçaklar da genişler. Hemen tüm yüzeyin rölyef süslemelerle kaplanması da bu devrede görülür. Osmanlı mimarlığında daha önce hiç görülmediği kadar cephesi süslemelerle doldurulan sebiller, İran-Hint etkisini akla getirmektedir. Ancak mimari detay repertuarı hala klasik tarzdan farklı değildir: mukarnas sütun başlıkları, bezemeler klasik repertuarı devam ettirmektedir. 1740'dan sonra, yapılarda artık klasik mimariden tam bir sapma görülür, yeni bir dil geliştirilir. Bunun ilk örneği de 1741 tarihli Mehmed Emin Ağa Sebili'dir. Bu son dönemde daha kıvrımlı, içbükey-dışbükey plan hatları görülür, kemerler dalgalı bir form alır, cephe sathi süsten arınır, daha arkitektonik bir görünüm alır. Özellikle sütun başlıkları korint iyon karışımı kompozit niteliktedir. Diğer mimari detaylar beraber bu devirde açık bir batı etkisi, ağır basar. Bu etkinin önce küçük ölçekli yapılarda görülmesinin nedeni; Rokoko ve Barok ilk eserlerin, çeşme, sebil, köşk, konut gibi dinsel kalıplar dışında kalan yapılar olmasıdır. Yaptıranların durumları açısından da bu yapılar, baş mimarın emek ya da takibini gerektirmeyen yapılardır ve çözümü zor teknik sorunlar içeren yapılar grubundan değillerdir. Bu küçük eserlerin yaratılabilmesi için benzer örneklerin resimlerini görmek bile yetebilmektedir. Ancak yine de yeni motiflere başvuran bu sebil düzenlemeleri, geleneksel mimarinin kalıplarından çıkmayan diğer tipteki binalarla bir arada inşa edilmiştir. İlk kez Nuruosmaniye Külliyesi'nde bu tutarsızlık ortadan kalkmış, tüm külliye yapıları bu yeni anlayışı yansıtır biçimde inşa edilmiştir.
Arkeolojik alanlarda çağdaş tasarımlar: Eskişehir Karacahisar kalesi koruma ve sergileme önerisi

Yapım tarihi tam olarak belli olmayan Karacahisar Kalesi, Eskişehir'e 7 km uzaklıkta, Karacaşehir köyünün güneybatısında, 1010 rakımlı bir alanda bulunmaktadır. Kale hem Bizans hem de o zamanlar Beylik olan Osmanlı Devleti için konum itibarı ile önemli olmuştur. Bizanslılara ait olan kale Osmanlılar tarafından ele geçirildikten sonra burada Osman Bey adına hutbe okutulmuştur. Bu Osmanlı Beyliğinin bağımsızlığının ilan edilmesi olarak yorumlanmıştır. 1999 yılı itibariyle Karacahisar Kalesi'nde araştırmalar ve kazı çalışmaları başlamış olup; halen devam etmektedir. Bu çalışmada Karacahisar Kalesi için koruma ve sergileme önerileri geliştirilmiştir. Öncelikle arkeolojik alanlarda koruma için oluşturulmuş tüzük ve yönetmelikler incelenmiş, arkeolojik alanlarda koruma sorunlarının ve yöntemlerinin neler olduğu açıklanmıştır. Daha sonra çeşitli koruma ve sergileme uygulamaları seçilmiş ve özelliklerine göre sınıflandırılarak Karacahisar Kalesi önerilerinin geliştirilmesi için kaynak oluşturulmuştur. Son olarak seçilen örneklerin ışığında Karacahisar Kalesi'nin durumu değerlendirilmiş ve kalenin korunması, sergilenmesi ve tanıtımının sağlanması için öneriler oluşturulmuştur.
2007 ve 2018 bina deprem yönetmeliklerinin yığma binalar özelinde örnek bina üzerinde karşılaştırılması

Yığma binalar düşük maliyetle yapılabilmesi, yapım kolaylıkları, kullanılan malzemelerin kolay erişilebilir olması nedenleriyle ülkemizin kırsal bölgelerinde çok sık tercih edilen bina çeşididir. Son zamanlarda, depreme dayanıklı yapı tasarımında betonarme ve çelik binalar üzerinde durulduğu, yığma binaların bu konu dışında kaldığı söylenebilir. Ülkemizin aktif deprem kuşağında yer alması ve ülkemizde çok sayıda yığma bina stoğunun olması sebebi ile yığma binanın deprem etkisi altında tasarımının belirlenmesi önem arz etmektedir. Teknolojideki son gelişmeler nedeniyle, inşaat sektöründe yeni malzeme türleri ve yeni hesaplama yöntemleri kullanılmaktadır. Bu gelişmeler, mevcut binaların değerlendirilmesi ve yeni yapılacak binaların tasarımları için yönetmeliklere yansıtılması gerektiği kaçınılmaz bir gerçektir.01.01. 2019 tarihinde yürürlüğe giren Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği- 2018 (TBDY, 2018) ile Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik- 2007 (DBYBHY, 2007) yürürlükten kaldırılmıştır. Her iki yönetmelik incelendiği zaman, gelişen teknoloji sayesinde elde edilen yeni bilgilerin ve de eski yönetmeliklerden kazanılan tecrübelerin yeni yönetmeliğe aktarıldığı görülmektedir. Bu tezin amacı DBYBHY(2007) ile TBDY(2018)'in yığma binalar özelinde farklılıklarının ortaya konarak örnek bir bina üzerinde karşılaştırılmasıdır. Bu kapsamda öncelikle yığma binalar hakkında bilgi verilmiştir. Daha sonra DBYBHY(2007) ve TBDY(2018) yönetmelikleri arasındaki genel farklılıklar incelenerek yığma binaların tasarım kriterleri her iki yönetmeliğe göre karşılaştırılmıştır. Ayrıca seçilen bir yığma bina, anılan iki yönetmeliğe göre irdelenerek uygunlukları değerlendirilmiştir. Çalışmanın son bölümünde ise elde edilen sonuçlar belirtilerek öneriler sunulmuştur.
Kuzey ve güneye bakan konut balkonlarının, açık ve kapalı olması durumlarının yapı fiziği yönünden değerlendirilmesi - İstanbul örneği

Balkonlar yapının formlarına sağladıkları esneklik ve yapının işlevine olan katkısından dolayı konutlarda birden fazla bulunabilen değişik işlevli mekanlardandır. Yapının mimari tasarımının çoğu zaman tamamlayıcısı olan bu açık ya da yarı açık mekanlar yasal ya da yasa dışı olarak kapatılmaktadır. Yapının ilk formunu koruyamamasına neden olan bu uygulama, kullanıcı tercihine bırakıldığında, kullanılan farklı malzeme ve biçimlenişlerle konutun mimari bütünlüğünü bozmaktadır. Danıştayın kararıyla belli koşullarda yasallaştırılan balkon kapatılma uygulaması günümüzde oldukça yaygınlaşıp, kent ölçeğinde görüntü kirliliğine neden olmaktadır. Yarıaçık mekan olan balkonlar yöneldikleri yöne ve açık veya kapalı olma durumlarına göre dış ortamın fiziksel koşullarında etkilenirler. Bu durumlarda balkonların değişen konfor durumları ısısal, gürültü denetimi ve doğal aydınlatma konulu yapı fiziği parametrelerince değerlendirilmiştir. Balkonların kapatılma nedenlerinin ortaya konması, açık ve kapalı balkonların yapı fiziği açısından değerlendirilmesi ve yeni bir bakış açısı getirilmesi amacıyla hazırlanan bu çalışmanın ilk bölümünde çalışmayla ilgili giriş yapılmış, çalışmanın amacı ve kapsamından bahsedilmiştir. İkinci bölümde balkonlar sınıflandırılmış, mimarideki yeri, yapı mimarisine işlevsel ve estetik açıdan kazandırdıkları irdelenmiştir. Üçüncü bölümde balkonların kapatılma nedenleri ve balkonların kapatılma biçimleri sıralanarak açıklanmıştır. Dördüncü bölüm kullanıcı görüşlerine ayrılmış, yapılan anketle balkon kullanıcılarının açık ve kapalı olan kuzey ve güneye yönlenen balkonlarının kullanım durumları ortaya konulmuştur. Beşinci bölümde balkonlar yapı fiziği kriterlerine göre değerlendirilmiş, farklı fiziksel şartlarda karşılaşacakları farklı durumlar açıklanmıştır. Altıncı bölümde ise ısısal, görsel ve işitsel konfor durumlarının belirlenmesi amacıyla analizler yapılmıştır. Sonuç bölümünde ise yapılan araştırma, anket ve analizlerin değerlendirilmesiyle çıkarılan sonuçlar verilmiştir.
Traditional Najd and its influences on the contemporary dehates on Saudi Arabian residential architecture

oz GÜNÜMÜZ SUUDİ ARABİSTAN KONUT MİMARİSİ TARTIŞMALARINDA, GELENEKSEL NAJD'IN YERİ VE ETKİLERİ 'DİRİYAH KENTİ ÖRNEĞİ' Shnaiwra, Salaheldin Yüksek Lisans, Mimarlık Bölümü Tez Yöneticisi: Vacit İmamoğlu Haziran 1997, 155 Sayfa Çağdaş Suudi Arap ve özellikle Najd mimarlığı, petrolün bulunmasından önce ülkede hakim olan geleneksel mimarlığa karşı yabancıların getirdiği bir mimarlık olarak sık sık eleştirilmiştir. Eleştirmenler, çağdaş mimarlığı ülkenin kuru-sıcak iklim koşullarına uymadığı ve geleneksel mimarlığın kaybolmasına neden olduğu için suçlamaktadır. Tez, Suudi Arabistan'ın ortasındaki Najd Bölgesindeki konut mimarlığı üzerine eğilmekte, ortaya çıkan değişikliklerin petrolün bulunmasıyla ülkede meydana gelen sosyo-ekonomik değişmelere karşı kaçınılmaz bir tepki olduğunu savunmaktadır. 1930'larda petrolün bulunması Suudi Arabistan tarihinde bir dönüm noktası olmuştur. Petrol ülkeye paranın ve yabancıların gelmesine yardımcı olmuş, onu çağdaşlaşmaya yöneltmiştir. Dış etkiler ve dışarıdan alınan teknolojiler Suudi Arabistan halkının günlük yaşamını köklü bir biçimde etkilemiştir. Bu tezde, mimarlığın, devamlı değişen insan ihtiyaçlarına göre değişen, bir sanat olduğu kabul edilmiştir. Konut da insanın temel ihtiyaçlarından biridir; ve konut mimarlığının değişmesi de kaçınılmazdır. Najd'da halkın düşünce biçimi ve esin kaynaklarında ortaya çıkan değişikliklerin konut mimarlığını değiştirmesi de doğaldır. VI Ortada kırsal-göçebe bir toplumdan kentsel-çağdaş bir topluma doğru bir geçiş vardır; bu geçiş; aile yapısı, insan ilişkileri, tutumu ve alışkanlıklarında değişiklikler anlamına gelir. Geleneksel yaşama biçimi ve konutlar, artık var olmayan sosyal ve ekonomik koşullara göre tasarlandığı için, ortaya çıkmakta olan yeni toplum ihtiyaçlarına yanıt veremeyecek durumdadır. Bu tezde geleneksel Najd mimarlığının tüm özelliklerini taşıyan avlulu evler ele alınmıştır. Tez, bu evlerin tasarımına yön veren etkenleri bulmaya ve evlerin geçmişşte geleneksel toplum ihtiyaçlarını ne dereceye kadar yerine getirdiğini bulmaya çalışmıştır. Bu çalışma geleneksel göçebe toplumdan yeni ihtiyaç ve esin kaynakları olan çağdaş bir topluma geçişte petrolün bulunuşunu bir başlangıç noktası olarak alır; petrolün bulunmasından sonra ortaya çıkan değişikliklere ve çağdaş villanın çıkışına ışık tutar. Villalar üzerine yapılan araştırma, villaların geleneksel avlulu evlerden ne daha kötü, ne de onlara karşı olduğunu göstermiştir. Tezde, villalara yöneltilen eleştiriler analiz edilmiş ve nostaljinin günümüz konut mimarisinde oynadığı role işaret edilmiştir.