turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Geniş kentsel bağlamın görsel temsilinin sorgulanması: Avrupa dünya miras kentleri üzerinden bir inceleme

Geçmişten günümüze koruma tarihinde miras alanlarını tanımlarken kentsel bağlam, ölçek ilişkileri ve fiziksel sınırların algılanmasına dair yaklaşımlarda çeşitli paradigma değişimi meydana gelmiştir. Bu değişimler, kentsel koruma tarihi sürecindeki kritik tartışmaların odağında gerçekleşmiştir. 2011 tarihli UNESCO Tarihi Kentsel Peyzaj Tavsiye Kararı'nın temelini oluşturan Viyana kenti üzerindeki tartışmalar bunlardan biridir. İlk olarak 2005 Viyana Memorandumu'nda resmi olarak tanımlanmış olan tarihi kentsel peyzaj kavram ve yaklaşımı, kentsel korumada yeni bir paradigma olmuş; tarihi kentsel peyzaj üzerine olan bu ilk tartışmalar dünya miras alanı sınırı ve geniş kentsel bağlam etrafında şekillenmiştir. Bu çerçevede bu çalışma, korumada vitrin olan UNESCO Dünya Miras kentlerinin tarihi kentsel peyzaj yaklaşımı kapsamında geniş kentsel bağlamını yansıtan görsel bir temsiliyet aracına sahip olup olmadığını sorgulayarak paradigma değişimlerine dair farkındalığın izlerini aramayı amaçlamıştır. Çalışma, tarihi kentsel peyzaj yaklaşımının fiziksel ve görsel boyutlarına odaklanmıştır. Çalışmada geniş kentsel bağlam, kentin bütünü ile miras alanı arasındaki parça-bütün ilişkisi üzerinden ele alınmış; bu doğrultuda 2011 Tarihi Kentsel Peyzaj Tavsiye Kararı sonrası Dünya Miras Listesi'ne kaydedilen alanların sınır haritaları üzerinde parça-bütün ilişkisi okunabilirlik çözümlemesi yapılmıştır. Veri kaynağı olarak koruma uzmanları ve ilgili paydaşlara sunulan UNESCO WHC web kaynağı kullanılmıştır. Belirlenen beş kriter doğrultusunda yapılan çözümleme sonucunda haritaların birçoğunun parça-bütün ilişkisini aktarmada yetersiz olduğu görülmüş ve dünya miras kentlerinin tarihi kentsel peyzaj yaklaşımı kapsamında geniş kentsel bağlamı gerekli düzeyde yansıtan görsel bir temsiliyet aracına sahip olmadığı sonucuna varılmıştır. Dolayısıyla bu çalışma, 2011 Tarihi Kentsel Peyzaj Tavsiye Kararı odağında kentsel koruma alanlarına yönelik parça-bütün ilişkisini aktaran bir görsel temsiliyet aracı oluşturma ihtiyacını nesnel olarak ortaya koyarak yeni paradigma değişimlerinin uygulamaya geçmesine katkı sunmaktadır.
Kentsel yeşil alanlarda yeni normale uygun oturma birimi: Eskişehir merkezi parkları kentsel tasarım rehber önerisi

Covid- 19 küresalgınının küresel ölçekte hızlı ivmelenmesi kentsel mekanın kullanımına yönelik önlemlerin alınmasında hazırlıksız yakalanan ülkeleri, geçici ve aniçözümlerin üretilmeye çalışıldığı kaotik bir döneme sokmuştur. Devam etmekte olanküresalgın döneminde kullanıcıların sosyal ilişkileri ve gündelik yaşam alışkanlıklarıdeğişmiş; bu değişiklikler, eylemlerin gerçekleştiği kentsel mekanların kullanım şekillerini etkilemiştir. Gündelik hayatın mümkün olduğunca yaşam alanının dar çemberinde devamıtavsiye edilirken, yeşil alanlara dair yürüme mesafesindeki parklar önerilmektedir. Küresalgına bağlı olarak zorunlu karantina, kısmi veya tam kapanma dönemleri yerini bugün yeni normal olarak adlandırılan bir döneme bırakmakla birlikte kentlinin açık mekandakioturma eylemine yönelik çözüm önerilerinin henüz yeterli doygunluğa ulaşmadığıgözlemlenmektedir. Bu çalışmada oturma birimleri bir kentsel tasarım ürünü olarak ele alınmıştır. Bu çerçevede çalışma, merkez parklardaki oturma ve dinlenmeye dayalı oturma birimlerinitasarlamaya yönelik önerilerin geliştirilmesine odaklanmış, oturma birimlerinin küresalgınsürecinde ve sonrasında sahip olması gereken nitelik ve özelliklere yönelik ölçütleri, kentsel tasarım rehberi aracılığı ile ortaya koymuştur. Kentin tüm paydaşlarının kolaycaanlayabileceği öneriler sunan kentsel tasarım rehberleri, Covid- 19 küresalgını ve sonrası dönem için güvenilir ve kapsamlı öneriler sunma kapasitesi nedeniyle önemli bir araç olarak ele alınmıştır.
Mimarlık eğitimindeki 21 yıllık değişimler: JAE örneği

Bu çalışmanın amacı, mimarlık eğitiminde güncel görüş ve tartışmaları yansıtan bir araç olarak kullanılan Journal of Architectural Education dergisi üzerinden mimarlık alanında tartışılan konuların ve bu tartışmaların mimarlık eğitimi üzerindeki yansımalarının incelenmesidir. Derginin 2000- 2020 yılları arasında yayınlanan toplam 21 cilt, 61 sayı ve 1104 makaleden oluşan araştırma alanından toplam 684 makale seçilmiş, bu makaleler içerik analizi metodu kullanarak incelenmiştir. Makalelerin içerik analizi yöntemiyle incelenmesi ile elde edilen verilerin dijitalleştirilmesinde güvenilir sonuçlar elde edebilmek için nitel veri analiz programı olan NVivo programı kullanılmıştır. Analiz sürecinde 684 makale; çevre tasarımı, çevresel sorunlar, kentsel tasarım/şehircilik, mimari koruma, mimari tasarım, mimari temsil, mimarlık eğitimi, mimarlık tarihi/teorisi/eleştirisi, tasarım araştırmaları, ürün tasarımı ve yapı bilimleri olarak 11 konu başlığı altında toplanmıştır. Makalelerde ağırlıklı olarak tartışılan konu başlığının mimarlık tarihi/teorisi/eleştirisi; öne çıkan temanın ise, mimarlık eğitimi konusu altında yer alan tasarım eğitiminde pedagojik metodoloji olduğu belirlenmiştir. Ayrıca çalışmada 5'er yıllık süreçte araştırma alanlarındaki dönüşümler ve içerdikleri temalardaki değişimler de tespit edilmiştir. 2000- 2005 yılları arasında üniversitelerin müfredat yapıları ve öğretim programlarındaki değişiklikler, mimarlık eğitiminde yazılım programı kullanımı, tasarım stüdyolarında deneysel çalışmalar, tasarla-inşa et metodunun uygulanması ağırlıklı olmuştur. 2006- 2010 yılları arasında stüdyo bağlamında tasarla-inşa et uygulamaları, sürdürülebilirliğin mimarlık eğitimindeki rolü ve araştırma stüdyosu modeli öne çıkmıştır. 2011- 2015 yılları arasında, stüdyoda tasarla-inşa et metodunun kullanılması önemini korurken; mimarlık eğitiminde dijital araçların kullanımı, hesaplamalı tasarım uygulamaları ve tasarım araştırmalarıyla ilgili çalışmalar artış göstermiştir. 2016- 2020 yılları arasında ise, tasarla-inşa et metodunun stüdyoda uygulanmasıyla ilgili tartışmaların yerini, stüdyoda deneysel çalışmalar ve yazılım programı kullanımı almıştır. Bu çalışma, geliştirilmiş bir analiz metodu kullanılarak 21 yıllık süreçte JAE dergisindeki konu alanı ve temalardaki değişime odaklanan literatürde çok az çalışma olmasından dolayı önemli bir boşluğu doldurmaktadır. Bu anlamda bu çalışmanın, mimarlık araştırmaları literatürüne önemli bir katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Eğitim yapılarında aydınlatma enerji performansının bep-tr yöntemiyle konfor-tüketim-maliyet bağlamında değerlendirilmesi; ERÜ Mimarlık Fakültesi örneği

Enerji verimliliği hem ekonomik hem de çevresel anlamda sürdürülebilir bir geleceğin önemli konularından birisidir. Enerji ihtiyaç alanının artması ve dolayısıyla enerji maliyetlerinin de artması, enerjiyi verimli şekilde kullanmaya ve enerji tasarrufuna ilişkin bir takım önlemler almaya zorlamıştır. Uluslararası anlaşmalarla enerji konusunda mutabakatlar sağlanmış; merkezi ve yerel yönetimler enerjinin verimli kullanımına yönelik hesap modelleri, yönetmelikler, standartlar ve sertifikasyonlar geliştirmiştir. Bina Enerji Performansı da Türkiye'nin enerji verimliliği konusunda EN-15193 standardını temel alarak geliştirdiği ulusal hesap modelidir. Yapma aydınlatma, elektrik enerjisi tüketiminde önemli etkenlerden birisidir. Özellikle eğitim yapılarında yapma aydınlatmanın hem görsel konfor koşullarını hem de enerji verimliliği prensiplerini sağlaması beklenmektedir. Bu tez kapsamında Erciyes Üniversitesi Mimarlık Fakültesi çalışma alanı olarak seçilmiştir. Mevcut duruma ait yapma aydınlatmanın, görsel konfor gereksinimlerini sağlayıp sağlamadığı değerlendirilerek, BEP-TR ile aydınlatma enerjisi performansı belirlenmiştir. Enerji verimliliği doğrultusunda farklı alternatifler geliştirilmiştir. Simülasyonlarla görsel konfor kriterleri kontrol edilmiş ve aydınlatma enerjisi tüketim değerleri yeniden hesaplanmıştır. Aydınlatma tasarım revizyonu gerçek anlamda da uygulanarak, süreç görseller yardımı ile belgelenmiştir. Bu tezde, çok boyutlu verimlilik kavramının çeşitli katmanlarıyla ele alınması gerektiğinin altını çizilerek; başta eğitim yapıları olmak üzere, tüm kamu yapıları için çalışmanın yol gösterici nitelikte olması hedeflenmiştir.
Yeşil bina sertifika sistemlerinde yapısal atık konusunun irdelenmesi

İnsanların barınma, sağlık hizmetlerinden yararlanma, ulaşım gibi gereksinimlerini karşılayabilmek için çeşitli işlevlerde yapılar üretilmektedir. Hızla devam eden yapı sektörü etkinlikleri ise doğal/yapma çevreleri kirleterek canlı sağlığına zarar vermektedir. Bu bağlamda, ortaya çıkan çevre sorunlarını azaltmak/ortadan kaldırmak amacıyla sürdürülebilirlik ilkeleri çerçevesinde 90'lı yıllardan bu yana yeşil bina sertifika sistemleri geliştirilmektedir. Arazi, enerji, su, malzeme kullanımı ve atık yönetimi konularında değerlendirme yapan sertifika sistemlerinde yapım, kullanım, söküm/yıkım aşamalarında ortaya çıkan 'yapısall atıklar' ise önemli bir başlıktır. Bu çalışmada yapısall atıkların mümkün olabildiğince önlenmesi ve azaltılması, etkin bir şekilde yönetilmesi amacıyla yeşil bina sertifika sistemleri çerçevesinde incelenmesi, geliştirilmesi yönünde öneriler sunulması amaçlanmıştır. Genel bilgilerin sunulduğu birinci bölümden sonra gelen ikinci bölümde yeşil bina sertifika sistemleri ve genel değerlendirme ölçütleri incelenmiştir. Üçüncü bölümde, ulaşılabilen 30 sertifika sistemi altı ana başlık altında incelenmiş, konunun sertifika sistemlerindeki ağırlık düzeyi hesaplanmıştır. Değerlendirme ve sonuçlara yer verilen dördüncü bölümde ise elde edilen bulgular doğrultusunda sertifika sistemlerinde yapısall atık konusunun ağırlık düzeyleri karşılaştırılmıştır. Aralarında Türkiye için geliştirilen B. E. S. T.'in de bulunduğu en yüksek ağırlık düzeyine sahip ilk beş sertifika sistemi ortaya koyulmuş, genel değerlendirme yapılmış, yetersizlikler saptanmıştır. Türkiye koşullarına uyumlu, geliştirilmiş/geliştirilmekte olan sertifika sistemleri için yapısall atıkların etkin yönetimine ilişkin çeşitli öneriler geliştirilmiştir.
Geleneksel Eğin evlerinin korunması bağlamında modern yöntemler ve çağdaş malzeme kullanımının araştırılması

Tez kapsamında, Kemaliye ve çevresinin coğrafi özellikleri ve tarihsel gelişimi incelenerek geleneksel mimarinin biçimlenişine etki eden faktörlere yer verilmiştir. Ayrıca geleneksel dokuyu biçimlendiren yapı grupları anlatılmıştır. Kemaliye'nin koruma amaçlı imar planı sınırı içerisindeki 125'i tescilli olmak üzere, yaklaşık 467 kadar yapının fiziksel özelliklerine ilişkin alan, yapı, parsel ve sokak ölçeğinde analiz çalışmaları yapılmıştır. Bu bağlamda kentsel kimliği belirleyen etkenler ortaya konulmuştur. Geleneksel mimarinin biçimlendirdiği yapı gruplardan birisi olan konutlar detaylı bir şekilde incelenmiştir. Seçilen 25 adet konutun rölöve çalışmaları yapılarak, tipoloji çalışması hazırlanmıştır. Yerleşmenin geleneksel konut mimarisini oluşturan elemanlar incelenmiştir. Bunların sonucunda elde edilen parametrelerle Kemaliye geleneksel dokusunun korunmuşluk durumu ortaya konulmuş ardından yapı ve doku ölçeğinde tespit edilen sorunlara değinilmiştir. Geleneksel yapıların bozulma nedenleri ve türleri, Berrin Alper'in 1990 yılına ait 'Eğin yerleşme dokusu ve evleri üzerine bir araştırma' başlıklı doçentlik tezindeki çizimleri ile karşılaştırılarak ortaya konulmuştur. Kemaliye'nin plan notları incelenerek uluslararası çağdaş restorasyon yaklaşımları ile karşılaştırmalar yapılmıştır. Eğin geleneksel dokusunun korunması için yapı ve doku ölçeğinde öneriler getirilerek tezin bütününe yönelik sonuç ve değerlendirme yapılmıştır.
Kayseri/Gesi/Bahçeli surp stepanos Ermeni kilisesi koruma yaklaşımı ve yeniden işlevlendirme önerileri

Kayseri; Ermeni halkının Hıristiyanlığa geçişinde önemli bir konumda yer almakta ve burada Ermenilere ait on iki kilise bulunmaktadır. Bahçeli'deki Surp Stepanos Kilisesi'nin inşa tarihi net olmamakla birlikte Tehcir Kanunu ile kilisenin boş ve bakımsız kaldığı, daha sonra narteks bölümünün konut işlevinde kullanıldığı, günümüzde ise yine kilisenin işlevsiz bırakıldığı görülmektedir. Bu çalışma ile kilisenin güncel durumu ayrıntılı bir şekilde belgelenmiştir. Belgelenmede yeni teknolojik ve diğital imkanlardan faydalanılarak yapının üç boyutlu lazer taramaları, nokta bulutu verileri ile kilisenin teknik çizimleri tamamlanmıştır. Ayrıca kilisenin etrafındaki tarihi yapılar incelenerek mekan ilişkileri değerlendirilmiş ve vaziyet planına işlenmiştir. Kilisenin eski fotoğrafları, arşiv kayıtları, literatür taramaları ve plan, mekan, süsleme olarak benzer özellikler gösterdiği diğer Ermeni Kiliseler'i ile karşılaştırılarak restitüsyon denemeleri yapılmış ve bu bağlamda Kayseri'de yer alan diğer Ermeni Kiliseler'i de araştırılarak belgelenmiştir. Türkiye'de çok sayıda işlevsiz olarak bırakılmış kilise bulunmakta, yapılan koruma çalışmaları da yetersiz kalmakta ya da sürekli olarak tekrar edilen bir eylem olmadığı için olması gerektiği gibi bir sonuca ulaşmamaktadır. Bu yapıların sürekli olarak korunması ve onarılması için bir işlev yüklemek ve yeniden kullanılan yapılar statüsüne sokmak koruma çalışmaları arasında giderek daha da olumlu bakılmaktadır. Bu çalışmada da kaderine terk edilen tarihi açıdan büyük önem taşıyan diğer yapılara referans olması dileği ile Surp Stepanos Kilisesi'nde yeni işlev önerileri geliştirilmiştir. İşlev önerileri alanda yapılan analizler ve gözlemler sonucu elde edilen bilgilerin değerlendirilmesi ışığında gerçekleştirilmiştir.
Kütahya 18. yüzyıl konut mimarisinin incelenmesi: Kossuth evi örneği

'Kütahya 18. Yüzyıl Konut Mimarisinin İncelenmesi: Kossuth Evi Örneği' isimli bu çalışmada ilk aşamada, Kütahya ili Merkez ilçesi sınırları içerisinde kalan 18. yy. ve yakın döneme ait, günümüzde var olmayan 7 konut ile 18. yy. dan ayakta kalan tek konut yapısı olan Kossuth Evi; plan özellikleri, cephe özellikleri ve yapı-çevre ilişkisi kapsamında aralarında kıyaslamalar yapılarak incelenmiştir. Sonraki aşamada Kossuth Evi üzerinde yapılan incelemelere ek olarak; yapının tarihi ve mimari önemi, geçmişşten günümüze geçirdiği mimari değişimler, kent içerisindeki konumu üzerinde çalışmalar yapılmış, yapıyı kente katmaya yönelik çözüm önerileri üretilmiştir. Tez çalışması içerisinde Kossuth Evi hariç incelenen yapılardan hiçbiri günümüze ulaşamamış olduğundan, yapılar hakkında; ulaşılabilen bilgi, belge, fotoğraf ve çizimler ışığında çeşitli sonuçlara ulaşılmıştır. Çalışma içerisinde, ifade gücünü arttırmaya yönelik olarak çeşitli grafik, tablo, diyagram, harita ve çizimler de sıklıkla kullanılmıştır. Kütahya 18. yy. sivil mimari yapıları mimari özelikleri nelerdir; Kossuth Evi, dönemin sivil mimari yapıları ile ne ölçüde benzerlik ve farklılıklar taşımaktadır; yapı ve çevresi ne oranda korunabilmiş ve günümüze ulaşabilmiştir gibi sorulara cevap arayan çalışmada, Kossuth Evi'nin 18. yy. Kütahya evlerini mimari olarak yansıttığı, çevresindeki dokunun yeterli ölçüde korunamadığı ve yapının pasif kaldığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Günümüzde müze olarak kullanılan dış sofalı yapı, Kütahya ilinin mimari yapısı hakkında da önemli bilgiler vermektedir. Ayrıca tez çalışmasında, Kossuth Evi'nin yapısall ve kültürel önemi vurgulanarak, yapıyı bulunduğu çevre ve kent içerisinde odak noktası haline getirebilmek amaçlanmakta, yapılabilecek çalışmalara dair öneriler getirilmekte ve çeşitli çözüm arayışları ile yapıyı aktif ve güncel tutabilmek hedeflenmektedir.
18. yy Barok etkisindeki İstanbul camilerinin cephe tipolojisi

İlk olarak 17. yy. da İtalya'da ortaya çıkan Barok sanatı 18. yy. da Osmanlıyı da etkilemiştir. Avrupa'ya giden elçilerle beraber Osmanlı mimarisinde de değişiklikler gözlemlenmiştir. Bu değişiklikler Osmanlı camilerinde de kendini göstermiştir. İstanbul'daki 18. yy. Osmanlı Barok camileri bu tezin konusudur. Bu çalışmanın amacı Geç Dönem Osmanlı mimarisinde Barok üsluba sahip 18. yy. İstanbul camilerinin cephe özelliklerini inceleyerek bu üslupla gelen yenilikleri saptamaktır. Bu camilerdeki Klasik dönemden gelen özellikleri ve yeni üslup ile nasıl bir araya geldiğini saptamak amaçlanmıştır. Bu döneme ait dokuz cami incelenmiştir. Bu camiler: Nuruosmaniye Cami, Ayazma Cami, Laleli Cami, Zeynep Sultan Cami, Çakmakçılar Cami, Beylerbeyi Cami, Şebsefa Hatun Cami, Humbarahane Kışlası Cami ve Büyük Selimiye Cami'dir. Tezin amacına ulaşmak için Barok mimariye uygun kavramlar seçilmiş ve bu kavramların seçilen camilerde nasıl gerçekleştiği gözlemlenmiştir.18. yy. İstanbul'daki Osmanlı Barok camilerde Avrupa'dan gelen yeniliklerle beraber klasik Osmanlı Dönemi cami mimari özelliklerini de taşımaktadır. Bu camilerin yer seçimine de ortak özellikler gözlemlenmiştir. Bu tez çalışması, Barok cami cephe düzenlerini analiz ederek bu cephe düzenlerini anlatan mimari tasarım ilkelerini belirleyerek Barok dönemin mimarlık tarihindeki yerini sorgulayan değerlendirmeleri kapsamaktadır.
Mimarlıkta temsil kavramının sınırları: Örnekler üzerinden bir inceleme

Mimarlıktaki alternatif söylemler, temsiller ve üretimler, mimarlığın sınırlarını genişleten, onu çok yönlü ve çok dilli yapan olgulardır. Bu sayede mimari yeni kavram ve tartışmalar mimarlığa dahil olabilmektedir. Her yeni yaklaşım ve üretim mimarlıkla farklı ilişkiler kurar. Bu tez, alternatif mimari temsil araç ve yöntemlerinin mimari üretimlerle ilişkisini tasarım süreci, söylem ve sonuç ürünler üzerinden nasıl ve hangi verilerle mimarlıktaki temsil kavramının sınırlarının tartışılabileceği sorusuna cevap aramaktadır. Bu bağlamda çalışma, okuma ve araştırmalar sonucunda mimari temsil ve anlatıda alternatif üretim ve söylemleriyle öne çıkan, kendi mimari bilgi sistemlerini kuran ve özgün duruşa sahip güncel isimlerden Perry Kulper, Smout-Allen, Neil Spiller ve Nat Chard'ın çalışmaları incelenerek hazırlanmıştır. Kavramsal altyapı ile teorik bilgi edinimi sağlandıktan sonra geçmişş ve güncel mimari temsil yöntem, araç ve anlatı örnekleri araştırılmıştır. Mimari temsil ve anlatının hangi kavramlar üzerinden tartışılacağı sorusuyla ortak kavramlara ulaşılmak hedeflenmiştir. Bu kavramlar ışığında seçilen mimarların üretimleri değerlendirilerek farklı ve benzer kullanım biçimleri, mimarlıkla kurulan ilişikleri ve mimari temsilin sınırları örnekler üzerinden tartışılmıştır. Özgün ve alternatif yaklaşımlara sahip bu mimarların mimari söylem ve üretimleri incelendiğinde, mimari temsil bağlamında 'hibrit yöntem, anlatı, uzamsal ilişki ve manipülasyon' kavramlarının öne çıktığı görülmüştür. Her ismin bu kavramları özgün kullanımı, mimari temsilin sınırlarını genişletmek anlamında önemli katalizörler olarak değerlendirilmiştir. Bu tez çalışması, mimarlığın alternatif temsil araç ve yöntemleri ile anlatı yönünden kurduğu ilişkileri kavramlar üzerinden incelemekte ve çalışmanın sonuçlarının mimari temsil tartışmalarına katkı sağlaması beklenmektedir.
Kültürel miras bilincinin geliştirilmesinde web haritası tasarım modeli: mardin dini yapılar örneği

Kültürel miraslar, geleceğe aktarılmak istenen değerlerdir. Günümüzde kültürel mirasların veri olarak saklanabilmesi veya insanların bilinçlenmelerine katkı sağlamak amacıyla dijital ortamlarda arşivler oluşturulmaktadır. Bir kenti tanımak veya anlamak için genellikle kentsel ölçekten kent incelenmeye başlanır. Haritalar özellikle bir ülkeyi veya kenti gezerken ya da tanıma/anlamaya amacıyla insanların kullandıkları kaynaklardan biridir. Günümüzde ise artık internet kullanımının artması ile birlikte web haritaları kullanılmaktadır. Mardin, farklı dini, kültürel ve etnik grubun bir arada yaşadığı bir kenttir. Kentin önemli özelliklerinden biri olan çok kültürlü olma hali kentte yer alan dini yapılardan okunabilmektedir. Çokkültürlülüğün mimari mirası olan dini yapılar somut kültürel miras kapsamına girmenin yanı sıra kent siluetinin de önemli birer parçalarıdır. Bu yapılar hakkında internet ortamında doğru bilgiler mevcut olsa da yanlış veya eksik bilgiler de mevcuttur. Bu tez çalışmasında Mardin de yer alan dini yapılarla ilgili akademik kaynaklardan derleme yöntemi ile elde edilmiş bilgilerin sunulması amacıyla bir web haritası tasarlandı ve insanların kolayca erişim sağlayabilmesi için Story Map olarak yayımlandı. Haritada dini yapıların konumu dışında akademik kaynaklardan derlenmiş olan tarihçeleri, mimari özellikleri, eski ve yeni hallerinin fotoğrafları, plan çizimleri gibi bilgiler de aktarılmaktadır. Böylece yapıların korunması ve geleceğe aktarılması konusunda hassasiyet gösterenlerin artacağı öngörülmektedir.
Mimaride artırılmış gerçeklik uygulamaları: Alexandria Troas podyumlu tapınağın kullanıcı deneyimine sunumu örneği

Artırılmış gerçeklik, dijital ortamda üretilen ses, görüntü, grafik gibi sanal verilerin gerçek ortama eş zamanlı olarak aktarılmasıyla kullanıcılara artırılmış ortam deneyimi sağlayan bir teknolojidir. Mimarlık alanında eğitim, sunum, koruma, uygulama ve yönetim süreçlerinde kullanıldığı gözlemlenmektedir. Mimari kültür varlıklarının temsili noktasında da müze ve arkeolojik alanlarda bir araç olarak kullanılmaktadır. Mimarlık eserlerinin sunulması, diğer tarihi eserlere kıyasla daha zordur. Mimari yapılar, bağlam ve çevreleriyle güçlü ilişkiler kurduklarından, yerinde sunulmaları oldukça önemlidir. Bir kalıntının tarihsel önemi, yansıttığı kültür, geçirdiği süreçlerin öğrenilmesi yalnızca kalıntıya bakılarak anlaşılması oldukça güçtür. Bu noktada gerçek çevreyi ve verileri sanal verilerle birleştirerek sağladığı güçlü sunum tekniği ve interaktif deneyim olanağı ile artırılmış gerçeklik kültürel miras alanlarında oldukça ikna edici bir araç olarak karşımıza çıkmaktadır. Tez kapsamında mimari kültür varlıklarının sunumuna odaklanılarak Çanakkale-Alexandria Troas antik kentinde bulunan podyumlu tapınağın ziyaretçilere sunulması için bir AR uygulaması geliştirilmiştir. Çalışmada AR kavramsal olarak incelenerek, geçmişşten günümüze literatürdeki yeri anlatılmış, mimarlık disiplininde kullanım alanlarına değinilerek, mimari kültür varlıklarının sunumuna odaklanılmıştır. Alexandria Troas antik kentinin tarihi incelenerek kazı çalışmaları sonucunda ortaya çıkarılan tarihi eser ve yapılardan bahsedilmiş, podyumlu tapınak yapısı üzerinden mimari kültür varlıklarının sunumu hususuna bir alternatif olarak AR uygulaması geliştirilmiştir. Bu bağlamda tez, arkeolojik alanlarda bulunan mimari kültür varlıklarının temsilinin sağlanarak, kültürel miras bilinci oluşturulması açısından oldukça önem taşımaktadır.
Türkiye'de mimarların yapı bilgi modellemesine dair kullanım ve farkındalık düzeylerinin saptanması ve değerlendirilmesi

Günümüzde yapı sektörü kapsamındaki birçok işleyiş disiplinler arası bilgi paylaşımını gerektirmektedir. Bilgi paylaşımı yapı sektörünü ve proje uygulama süreçlerini etkinlik, verimlilik, izlenebilirlik, sürdürülebilirlik gibi yönlerde geliştirmektedir. Tasarım sürecinde geleneksel olarak kullanılan iki ve üç boyutlu mimari, statik, mekanik tesisat veri setleri güncel gereksinimlere uyum sağlayacak biçimde gelişim göstermiştir. Bütünleşik, tasarım ve inşaat yönetimini kolaylaştıran ve hızlı dönüşümlere olanak sağlayan ve Yapı Bilgi Modellemesi olarak adlandırılan işbirliği araçları günümüzde maliyet, zaman, risk yönetimi gibi alanlarda etkin biçimde kullanılmakta ve projenin sadece tasarım ya da uygulama safhasında değil yaşam döngüsü boyunca kontrolünü sağlamaktadır. Bu tez çalışması, Türkiye'de mimarlar arasında Yapı Bilgi Modellemesine yönelik kullanım ve farkındalık düzeylerini ve BIM ve tasarım veri setlerine atfedilen önem arasındaki ilişki potansiyellerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırma tasarımı nitel ve nicel yöntemlerin bir arada kullanılması ve araştırma sorularına yanıt geliştirebilecek bir anket uygulaması üzerinden kurgulanmıştır. Katılımcıların anket yanıtları üzerinden saptanan bulgular Türkiye'de mimarların Yapı Bilgi Modellemesi konusunda ortalamanın üzerinde bir düzeyde bilgi sahibi olduğunu ancak kullanımın önünde engel olarak uzmanlaşma eksikliğinin bulunduğunu işaret etmektedir. Anket bulgularının irdelenmesi sonucunda sektörel bağlamda önerilerin geliştirilmesi ve bu önerilerin BIMgeçiş süreçlerini hızlandırma konusunda katkıda bulunması beklenmektedir.