LEED sertifikasyon sisteminde temel eğitim binası değerlendirilmesi: Konya örneği

Hızlı nüfus artışı, kontrolsüz kentleşme beraberinde doğal kaynakların hızla tüketilmesine yol açmaktadır. Küresel ısınma ile birlikte iklim değişikliği sonucunda çevresel sorunlar gündeme gelmektedir. Hemen hemen tüm disiplinleri ilgilendiren küresel ısınmanın önlenebilmesi için binaların ve kentlerin tasarımında daha az enerji tüketen atık gaz salımını az olan binalar üretmek önemli bir parametre haline gelmiştir. Bu açıdan bina tasarımı ile ilgilenen mimarlık bilimi gelecek nesillere iklim ve doğal döngüsü bozulmamış sağlıklı ve sürdürülebilir çevreler bırakmakta birinci derecede öneme sahiptir. Küresel ısınmanın azaltılabilmesi için daha az enerji tüketen yapıların tasarımı bunun içinde sürdürülebilir mimarlık ve sürdürülebilir yapı kavramları önem kazanmaktadır. Sürdürülebilir mimarlık; çevresi ile uyumlu, doğal kaynakların ve enerjinin tutumlu kullanımını amaçlayan, disiplinler arası bir çalışma sisteminin bütünleşmesi ile gerçekleştirilen çağdaş mimarlık anlayışıdır. Sürdürülebilir bir yapı tasarımı için; çevresel, ekonomik ve toplumsal sürdürülebilirlik bileşenlerinin tasarım sürecine olabildiğince dengeli biçimde bütünleşmesi gerekmektedir. Sürdürülebilirlik ve enerji birbirleri ile ilişkili kavramlardır. Enerjinin en fazla kullanıldığı yapı sektöründe, sürdürülebilir bina tasarımını arttırmak için, sürdürülebilir binaların derecelendirilmesini sağlayan çeşitli sertifika sistemleri oluşturulmuştur. Bu sertifikalandırma sistemlerinden dünya genelinde en yaygın kullanılanı 'Enerji ve Çevre Dostu Tasarımda Liderlik ' değerlendirme sistemidir. Her ne kadar LEED sertifikasyon sistemi sürdürülebilir tasarım kriterlerinin tamamını kapsamasa da yapıların enerji ve atmosfer ile olan ilişkisi, yapı malzemeleri ve bu malzemelerin edinildiği kaynaklar, yapılarda iç hava kalitesi, yapının konumlandığı arazinin sürdürülebilirliği, yapılarda su kullanımında etkinlik gibi sürdürülebilir tasarım kriterlerini içermesinden dolayı günümüzde tercih edilen bir sertifika sistemidir. LEED değerlendirme sistemleri 9 ana başlık altında toplanan bina türleri için uygulanabilmektedir. Bu ana başlıklardan bir tanesi okullardır. Eğitim yapılarında yaya-bisikletli ulaşımı ve geliştirilmiş toplu taşıma standartları öğrencilerin eğitim ortamları için akustik, gün ışığından faydalanma, sağlıklı malzemeden üretilen molbiya-tefrişat seçimi ve bunu ile ilgili farklı standartlar ''Okullar'' sertifikasyonu ile sağlanmaktadır. Bu kriterlerin sağlanmasında temel amaç sağlıklı ve verimli eğitim ortamalarını oluşturabilmektir. Bu kriterlerin sağlanabilmesi ülkenin gelişmişlik düzeyi ile de birebir ilintilidir. Türkiye gibi gelişmekte olan ve nüfusu oldukça genç ülkelerde oldukça fazla eğitim binası ihtiyacı olduğu açıktır. Bu ihtiyacın hızlı bir şekilde giderilebilmesi için devlet kanalıyla hazır tip okul projeleri üretilmiş ve bu tip projeler ülkenin coğrafi koşullarına bakılmaksızın uygulanmış ve uygulanmaktadır. Bu durum düşünüldüğü zaman aynı bina türü için iklim ve arazi koşulları oldukça değişken olan her bölgede sürdürülebilirlik kriterlerinin sağlanmasının zorlaştıracağı ise açıktır. Bu yüksek lisans tez çalışmasında ilk olarak sürdürülebilirlik kavramı, sürdürülebilir temel eğitim yapıları ve sürdülebilir bina tasarımını derecelendiren sistemlerden biri olan LEED sertifikasyon sistemi anlatılmıştır. Devamında Konya Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından en çok uygulanan 24 derslikli tip proje okullarından biri olan Ali İhsan Dayıoğlugil temel eğitim binası, LEED sertifikasyon sistemine göre incelenmiştir. Elde edilen değerlendirme ile sürdürülebilirlik kavramı ve temel eğitim yapılarınının sürdürülebilir bina olarak tasarlanmasının önemi irdelenmiş olup, sürdürülebilir bina tasarımında proje aşamasının önemi belirtilmiştir.