Üst gelir grubuna yönelik tasarlanan konut alanlarının değerlendirilmesi

'Üst Gelir Grubuna Yönelik Tasarlanan Konut Alanlarının Değerlendirilmesi' adlı çalışma, toplumsal ve ekonomik değişimin sonucu olarak İstanbul'da ortaya çıkan yeni konut alanlarının incelenmesi ve mimariye yansıyan özelliklerinin araştırılması ve değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Ülkemizde 1970'lerden sonra yaşanan gelişmeler ekonomik, sosyal ve kültürel alanlarda önemli değişimlere neden olur. Teknoloji devrimi ve sermayenin uluslararası çapta yeniden yapılanması bu değişimlerin en önemli sebepleri arasında yer alır. Endüstri Devrimi'nin ürünü olan ve onun damgasını taşıyan bu değişim süreci içerisinde, yaşanan üretim tarzı dönüşümü ve getirdiği yenilikler tartışılmaktadır. Tartışmalar mimarlık platformlarında, modern kent ve konut kavramları ile ortaya çıkmaktadır. Bu bağlamda çalışmanın ikinci bölümünü, Endüstri Devrimi sonrası konut kavramının geçirdiği gelişim ve yenilenme sürecini aktaran bir tarihsel inceleme oluşturur. Çalışmanın bu ayağında, Endüstri Devrimi ve modernleşmenin konut oluşumu üzerindeki etkileri ortaya koyulmaktadır. Endüstri Devrimi sonrası, sanayileşmiş ülkelerde bir takım arayışlar sonrası ortaya çıkan yeni konut sunum modelleri, ülkemizde 1980'lerden sonra oluşum gösteren konut alanları ile benzerlikler sergilemektedir. Ayrıca, bu bölümde değişimlere neden olan faktörler ve dönem süresince yaşanan konut deneyimi üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde ise Türkiye'de konutun tarihsel gelişimi, incelenen kaynaklarda sık karşılaşılan zamansal sınıflandırma dahilinde Cumhuriyet Öncesi Dönem, 1923- 1950 arası, 1950- 1980 arası ve 1980 sonrası şeklinde aktarılmıştır. Her dönemde meydana gelen toplumsal, ekonomik ve siyasi gelişmeler ve bunların sonucunda karşılaşılan farklı konut sunum biçimleri, istatistik veriler ve tarihsel oluşum süreçleri ışığında ortaya koyulmaktadır. Ayrıca, süreçler içinde izlenen konut politikaları ve uygulamaları üzerinde de durulmaktadır. Çalışmanın dördüncü bölümünde, bir önceki bölümde aktarılan Türkiye'de konut alanında yaşanan tarihsel sürece paralel olarak, İstanbul kentinde konut gelişimi, ağırlıklı olarak üst gelir grubunun konut alanları tercihlerindeki değişimler ve bu değişimlerin sebepleri incelenmiştir. Ülkemizde özellikle 1980 sonrası yaşanan toplumsal ve ekonomik değişimler sonucu İstanbul'da ortaya çıkan konut alanlarının oluşumundaki etken faktörler ve bu konut alanlarının karakteristikleri ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Çalışmanın özgün bölümünü oluşturan beşinci bölümde, İstanbul'da son yıllarda üst gelir grubu için inşa edilmeye başlanmış konut alanlarının en önemlilerine ait araştırma bulguları ve değerlendirmeler yer almaktadır. Mimari açıdan, araştırmaya konu olarak seçilen yerleşmeler arasında görülen başlıca değişken, bu konut alanlarının bir kısmının kent merkezlerinin yoğun bölgelerinde konumlandığı araziyi düşeyde kullanarak çok katlı bir oluşum sergilemesi, diğer bir kısmının ise kent merkezine uzak alanlarda konumlandığı araziyi yatayda kullanarak daha az katlı bloklar ve villalardan oluşmasıdır. Bölümün başında, yapılan araştırma ve değerlendirmenin amacı ve yöntemi özetlenmekte; değerlendirme yapılırken kullanılacak olan ilkeler açıklanmaktadır. İncelenen konut alanları ile ilgili bulgular, başlıklar altında aktarılmadan hemen önce bu konut alanlarına ait konum, semt, ulaşım, tasarımcı, yapımcı firma, yapım yılı, büyüklük, toplam inşaat alam, otopark, yeşil alan, sosyal donatılar, konut tipi ve metrekareleri, konut içi oda ve banyo sayılan, güvenlik ve diğer teknolojik donatılar, kullanıcılar, fiyat ile ilgili bilgilerinin sunulduğu bir tablo ve konut alanlarının yerlerinin işaretlendiği İstanbul İl haritası yer almaktadır. Her konut alam ile ilgili bulgular, kendi adlarım taşıyan başlıklar altında sunulduktan sonra ulaşılabilirlik, büyüklük, çevre ile ilişkiler, estetik değerlendirme, bina türü ve araziye uyumu, sosyal ve spor alanları, dışa açıklık, yeşil alan kullanımları, otopark durumu, konut tip ve büyüklükleri, konut fiyatları ilkeleri ile değerlendirilmektedir. Bulguların aktarılmasından sonra konut alanlarının karşılaştırmalı değerlendirilmesinin yapıldığı kısım yer almaktadır. Bu kısımda yer alan konut tipi ve büyüklükleri ile ilgili değerlendirmenin yapılmasına yardımcı olması amacı ile, incelenen konut alanlarına ait 32 farklı konut tipi seçilmiş ve bu tiplere ait kat planlan, işleyiş şemalan ve mahal metrekarelerinin yer aldığı bir bölüm oluşturulmuştur. Çalışmanın son bölümünde, incelenen konut alanlarının yapılan değerlendirme ilkeleri çerçevesinde ne durumda olduklan belirlenecek ve ortaya çıkan sonuçlar tartışılacaktır.