İnşaat sektöründeki yöneticilerin liderlik yaklaşımları

Bu çalışmanın amacı liderlik kavramlarının incelenmesi ve Türkiye'deki inşaat sektöründeki firmalardaki yöneticilerin liderlik tarzlarının belirlenmesi olarak ifade edilebilir. Bu çalışmanın ikinci bölümünde liderlik kavramları açıklanmıştır. Liderlik nasıl tanımlanabilir? Liderlik genel anlamı ile 'örgütlenmiş bir grubu hedefler ulaşma yönünde etkileme süreci' olarak tanımlanır. Liderin hem nitelik, hem de sorumluluk bakımından büyük düşünmesi gerekir. Yeni projelere başlama, değişiklikler yapma, risk alabilme konularında gerekli cesarete sahip olması gereklidir. Liderin özellikleri; vizyon sahibi, güvenilirlik, iyimserlik, niyetlilik, risk alıcı, iletişimcilik, içerden yönelimli, adanmış, içselleştirici ve canlı olarak özetlenebilir. Liderliğin etkisinin iş başarısı üzerinde etkisinin artması sonucu, liderlik kuramları geliştirilmiştir. Liderlik kuramları liderlik kavramlarının anlaşılmasına yardım eder. Bu kuramlar; kişilik özellikleri kuramı, davranışsal kuramlar, ihtimal kuramları, durumsal liderlik kuramları ve dönüşümsel kuramlardır. Kişilik özellikleri kuramı, liderleri lider olmayandan farklı kılan özellikleri ayrıştıran kuramdır. Davranışsal kuramlar, etkili liderleri etkisiz liderden farklı kılan davranışları belirleyen kuramlardır. İhtimal kuramları, liderlik durumunun etkinliğini belirleyen anahtar durumsal değişkenleri tanımlar. Dönüşümsel lider karizmatik özelliklere sahiptir ve aynı zamanda bir organizasyonu önemli değişiklikler içinden geçirme yeteneğine sahiptir. Dönüşümcü liderler insanlara yeni bir yön duygusu kazandırırlar. Vizyon sağlar, taahhütleri harekete geçirirler ve kolaylaştırdıkları değişime modellik ederek onu kurumsallaştınrlar. Liderler ve yöneticiler arasında farklılıklar olduğu düşünülür. Bunlar nelerdir? Liderler yöneticilerin gidecekleri yolu seçerler. Yöneticiler insanlara işleri yaptırırlar - Liderler insanlara doğru işleri yaptırırlar. Liderlik perspektifleri çerçevesinde işlemsel ve dönüşümsel liderlik kavramları incelenmiştir. İşlemsel ve dönüşümsel liderlik kavramları liderlik stillerini tanımlar. İşlemsel lider bir hareket lideridir. Taktik ustasıdır. Dönüşümsel liderler değiştiricidirler. Bu çalışmanın üçüncü bölümünde inşaat sektörü için liderliğin önemi anlatılmaya çalışılmıştır. Yapı şirketlerinin binyılda gelişmeleri, büyümeleri ve hayatta kalmaları için liderlik gereklidir. Modern liderler takımlar kurarlar ve takım çalışmasının kritik unsurları olan iletişimi, işbirliğini ve beraber çalışmayı gözetirler. Etkili liderler çalışanları arasında açık iletişim, dürüstlük, kalite, saygı ve karşılıklı destek gibi ortak değerleri özendirirler. İnşaat sektöründe liderlikle ilgili olarak yapılmış çalışmalar şöyle özetlenebilir: Bresnen, İngiltere'de şantiyelerde yapım yöneticilerinin eğilimleri hakkında bir araştırma yönetti. Bu çalışmanın sonuçları:. Şantiye yöneticileri diğer yöneticilere göre daha fazla göreve dönük eğilimdedir.. En az tercih edilen iş arkadaşı skalasında yüksek skor elde eden yöneticiler büyük ve uzun süreli anlaşamalalarda daha iyi performans göstermektedirler. Rowlinson, Holland Po - Hung ise yaptıkları araştırma ile Hong - Kong'taki yapım yöneticilerinin ilişkilere dönük mü yoksa görev dönük mü olduklarının tespit etmeye çalışmışlardır. Çalışmalar liderlerin eğilimlerden herhangi birinde yığılma göstermediğini ortaya koymaktadır. Tasarım grubu yöneticilerinin ise çoğunlukla ilişkilere dönük stili benimsedikleri ve göreve dönük eğilimde büro yöneticilerinin çok az sayıda bulunduğu ortaya çıkmıştır. Liderlik konusunda bir diğer uygulamada Zeynep Ermutlu'nun yüksek lisans tez çalışmasıdır. Araştırma sonucunda hem merkez, hem de şantiye yöneticilerinin göreve dönüklük eğilimi daha fazla çıkmıştır. Kişilerin görev yapısının belirlenip yapmaları gereken işin kendilerine söylenmesini tercih ettikleri görünümü ortaya çıkmıştır. Araştırmada ayrıca hem mimarların hem de inşaat mühendislerinin göreve dönük eğilim gösterdikleri sağlanmıştır. Araştırmanın dördüncü bölümü araştırmanın kavramsal çerçevesi hakkındadır. Türk inşaat sektöründeki firmalarda yönetici olan kişilerin liderlik stillerinin belirlenmesi için kendilerine bir anket uygulanmıştır. Söz konusu çalışma David Mc Clelland'ın çalışmalarından adapte edilmiştir. Liderlik stilleri işlemsel ve dönüşümsel olmak üzere iki ana gruba ayrılmaktadır. İşlemsel biçimin kapsamına giren iki yönetim stili, zorlayıcı yöneticiler ve otoriter yöneticilerdir. Dönüşümsel liderlik stili kapsamında dört yönetim biçimi vardır. Bunlar: İştirak, demokratik, eğitim ve hız belirleme' dir. Çalışmanın beşinci bölümünde araştırmanın bulguları verilmektedir. Sonuçlar yöneticilerin liderlik stillerinin işlemsel olduğunu ve otoriter yönetimsel özellikler sergilediklerini göstermektedir. Yirmi birinci yüzyılda başarılı şirketler takıma dayalı olacaklar ve her kademede takım çalışması yapacaklardır. İşbirliği sağlanacak motivasyon ve verimlilik artacaktır. - Bu özellikler dönüşümsel liderliğin önemli faktörlerindendir. Sonuç olarak Türk inşaat sektöründe yönetici olan kişiler işlemsel olan liderlik stillerini, dönüşümsel liderlik özelliklerine sahip olacak şekilde değiştirmelidirler. vın