Farklı tipteki binalarda yapı elemanlarının irdelenmesine yönelik bir araştırma

Bu çalışmada İstanbul ili ve çevresinde son 10 yılda (1999-2010) yapılmış, 5 farklı bina tipi arasından 17 adet bina rastgele seçilerek, yapı elemanı düzeyinde incelenmiştir. Çalışmada, incelemenin belli sistemde yapılabilmesi için, yapı kavramının tanımı yapılarak, yapıyı oluşturan alt bileşenlerinden; yapı malzemesinin, yapı bileşenin ve yapı elemanı tanımlarına değinilmiştir. Tez kapsamında bina alt bileşeni olarak, yapı elemanlarının ayrıntılı incelemesi ve sınıflandırılması yapılmıştır ve binalar duvar, döşeme, çatı ve merdiven yapı elemanları açısından irdelenmiştir. Seçilen her tip ve bina, kullanılan yapı elamanlarının katman özellikleri ve tercih edilen malzemeleri açısından ortaya konulmuştur. Bina tipolojisindeki değişimin, binayı oluşturan yapı elemanındaki katmanlaşma şekline etkisi açısından bilgiler verilmiştir. Binalarda yapı elemanları ile ilgili tespitlerinin yapılmasında kullanılan temel yöntemler; literatür taraması ve anket çalışmasıdır. Literatür taramasında; binaların proje çizimlerini, uygulama aşamasındaki ve sonrasındaki fotoğraflarını içeren kaynaklar üzerinden yapılmıştır. Ayrıca süreli, süresiz basılı yayınlar ve internet ortamında ulaşılabilen yazılı ve görsel kaynaklar kullanılmıştır. Anket çalışmasında ise, projeler ile ilgili daha detaylı bilgiler elde edebilmek için binaların proje tasarım ve uygulama işlerini üstlenmiş kuruluşlarla bilgi alışverişi yapılmıştır. Çalışmanın 1. bölümünde, çalışmanın amacı, kapsamı ve yöntemi ile ilgili bilgiler verilmiştir. 2. bölümde, yapı elemanı düzeyinde ele alınacak bina tiplerinin ve binaların seçiminde izlenen yöntemden bahsedilmiştir. Ayrıca seçilen bina tipleri ve binalar belirtilmiştir. 3. bölümde yapı ve yapı elemanı kavramına değinilerek, yapı elemanları sınıflandırılmıştır. Daha sonra yapı elemanlarının ayrıntılı incelemesi yapılmıştır. 4. bölüm ise seçilen binalar ile ilgili incelemenin ve yapı elemanları ile ilgili analizlerin yapıldığı bölümdür. Bu bölümde farklı tiplerden seçilen binaların yapı elemanları analiz edilerek; katman özellikleri, katman malzemeleri ve bu yapı elemanlarının uygulama yöntemleri ortaya konmuştur. Elde edilen bilgiler, oluşturulan tablolar ile aktarılmıştır. 5. bölüm ise, binaların analizi ile elde edilen bilgilerin değerlendirilmesinin yapıldığı ve yapı elemanlarının faklı bina tiplerine göre karşılaştırıldığı bölümdür. Bu bölümde seçilen binalar kapsamında, yapı elemanlarında ağırlıklı olarak tercih edilen katman ve katman malzemelerinin değerlendirilmesi yapılmıştır. 6. bölüm ise çalışmanın sonuç bölümüdür. Bu bölümde; yapılan incelemeler ve saptamalar sonrasında, yapı elemanlarında kullanılan malzemelerin şantiyede genel olarak uygulama yöntemleri ile ilgili bilgiler verildi ve farklı bina türlerindeki yapı elemanlarında sıkça tercih edilen katman ve katman malzemeleri ile ilgili değerlendirmeler yapıldı. Genel olarak bina tipindeki değişim yapı elemanları üzerindeki etkileri araştırıldı. Ortaya konan değerlendirmeler istatistiki bir veri veya çoğunluğa uyarlanabilir olamasa da, bu kapsamdaki; yapım teknikleri, kullanılan malzemeler, yapı elemanı tasarımına etkiyen kriterler gibi farklı konular açısından değişik konulara, bu çalışmanın yönlendirme yapabileceği gibi, yapı sektörüne yönelik olarak daha kapsamlı bir incelemeye, kullanılan yöntem ve konu içeriği olarak dahil edilebileceği öngörüldü.