Çelik taşıyıcı sistemli konutların enerji korunumu açısından değerlendirilmesine yönelik bir çalışma

Binalar, yaşam döngüleri boyunca üretim, kullanım ve dönüşüm evrelerinde dünyadaki doğal kaynakların ve enerjinin büyük bir bölümünü harcamakta, bunların sonucunda ortaya çıkan atıklar nedeniyle çevre kirliliğine yol açmaktadır. Bu değerlerin, konut ihtiyacının artışı ile daha yüksek seviyelere çıkacağı açıktır. Dünya ülkeleri, artan konut ihtiyacının karşılanması için sorunu hızlı ve rasyonel çözebilecek, dünya kaynaklarının ve enerjinin tasarruflu kullanımını sağlayacak, çevreyle uyumlu yeni yapı teknolojileri aramaktadır. Ülkemizde ise, inşaat sektöründeki yatırımlar, %74,9'luk bir oranla en fazla konut sektörüne yapılmaktadır fakat ülkemizdeki konut politika ve programlarındaki ekoloji ve sürdürebilirlik konularına karşı duyarlılığın çok yeni olması nedeniyle var olan konut stoğu bu konularda yetersiz kalmaktadır. Oysa ki son yıllarda yakıt giderlerinde olan artış nedeniyle ülkemizin enerji tüketiminde %41'lik bir orana sahip olan konutların enerji korunumlu olarak yapılması büyük önem kazanmıştırÜlkemiz tarihinde önemli bir yere sahip olan demir ve çeliğin doğal bir malzeme oluşu, yüksek mukaveeti ve geri dönüşümü ve yapım hızı nedenleri ile konut inşaatı sektöründe de geleneksel inşaat teknolojilerinin yerini almaya hazırlandığı ve gün geçtikçe kullanım alanını genişlettiği görülmektedir. Büyük şehirlerinin çoğu birinci ve ikinci derecede deprem bölgelerinde bulunan ülkemizde, 1999 Kocaeli-İzmit Depremi sonrasında, yapısall çelik malzemesinin, konut inşaatı sektöründe tercih edildiği ve bu kullanımın ileriki yıllarda daha da yaygınlaşacağı söylenebilir. Tüm bu veriler ele alındığı zaman, konut yapımında depreme dayanıklı, üretimi kolay, yapımı hızlı, geri dönüşümü mümkün ve çevreye en az zarar veren çelik taşıyıcı sistem gibi teknolojilerin belirlenmesinin gerektiği görülmektedir. Bina dışı çevredeki iklimsel etkilerin bina içi yapma çevreye aktarılma düzeyi, binanın formuna, yönlendirilişine, boyutlarına ve kullanılış şekline bağlı olduğu gibi; iç-dış ortamı birbirinden ayıran bir yapma çevre değişkeni olan bina kabuğunun performansı ile de doğrudan ilişkilidir. Bu çalışmada, ülkemizdeki 1. derece deprem bölgesinde yer alan çelik taşıyıcı sistemli konut örneklerinin, taşıyıcı sistemleri de vurgulanarak enerji korunumu açısından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma beş bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın giriş bölümünde, hızlı kentleşme ve nüfus artışı ile birlikte konut inşatındaki artış ve bunun getirisi olan enerji ihtiyacındaki artış hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde, taşıyıcı sistem kavramı ve taşıyıcı sisteme etki eden yükler, taşıyıcı sistem çeşitleri, çelik taşıyıcı sistemlerin tanımı, özelikleri ve tarihsel gelişimi ele alınmıştır. Üçüncü bölümde, eneji korunumu sürecinde etkili olan faktörler, enerji korunumuyla ilgili ülkemizdeki standart, kanun ve yönetmelikler ile bunların uygulanması amacıyla geliştirilen bilgisayar programları tanıtılmıştır. Dördüncü bölümde, ele alınan çelik taşıyıcı sistemli konutların enerji korunumu açısından değerlendirmesi yapılmıştır. Bu bölüm üç adımdan oluşmaktadır. İEle alınan çelik taşıyıcı sistemli konutların, taşıyıcı sistem elemanları belirlenmiştir. İEle alınan çelik taşıyıcı sistemli konutların, bina kabuğu elemanları belirlenmiş ve bu elemanlara ait toplam ısı geçirme katsayıları hesaplanmıştır. İEle alınan çelik taşıyıcı sistemli konutların, ülkemizde enerjinin korunumunda etkili olan faktörlerin uygulama aşamasında devamlılığının sağlanması için yürürlüğe konulmuş, 'TS 825 Binalarda Isı Yalıtım Kuralları' standardı ve 'Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği'ne uygunluğu sınanmıştır. Beşinci bölümde ise, yapılan çalışmanın sonuçlarının değerlendirilmesi yer almaktadır.