turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
İşletme aşamasındaki konutların kullanıcı ihtiyaçları bakımından değerlendirilmesi ve tasarıma etkisi

'İşlemekte Olan Konutların Kullanıcı İhtiyaçları Bakımından Değerlendirilmesi ve Tasarıma Etkisi' adını taşıyan bu tezin temel amacı, çeşitli boyutlarıyla ülke gündeminin de önemli bir yer tutan konut sorununun çözümlenmesine bir katkı sağlamaktır. Çeşitli tartışmalarda konut sorunu, sayısal eksikliği bakımından ele alınmaktadır. Problemin bir de niteliksel boyutu bulunmakta, bu konunun üzerinde ise çok az durulmaktadır. Artık ülkemiz için konut, başı sokacak çatı anlayışından uzaklaşmıştır. İnsanlar içinde yaşadıkları konutlarda, eylemlerini gerçekleştirmeye yardımcı olacak konforu da aramaktadırlar. Bu tezde, problemin niteliksel boyutu ele alınmış, konu 'kullanıcı ihtiyaçları' çerçevesinde incelenmiştir. İşlemekte olan konutlarda yapılan değerlendirme çalışmaları, kullanıcı-tasanmcı iletişiminin kurulması, yeni tasarımlara rasyonel yaklaşımlar sağlanması, önceden yapılan hataların tekrarının önüne geçilmesi bakımlarından faydalar sağlamaktadır. Almanya ve İngiltere gibi gelişmiş birçok ülkede, 1900'lü yıllardan başlayarak işlemekte olan konutlarda yapılan değerlendirme çalışmalarıyla, konut politikalarına yön verilmiştir. Aynı yaklaşımla, ülkemizde yapılacak bu tür çalışmalar, konut anlayışının belirlenmesi bakımından da yararlı olacaktır. Son yıllarda Avrupa ülkelerinde 'tasarımda kullanıcı katılımı' önem kazanmıştır. 1990 Dünya Şehircilik Günü'nün de konusu kullanıcı katılımı olmuştur. İşlemekte olan konutlarda yapılacak değerlendirme çalışmaları, kullanıcı katılımının sağlanmasına da katkıda bulunacaktır. Yapılan gözlemlerden ve kullanıcılarla yapılan görüşmelerden de anlaşılacağı gibi, birçok aile yapımı yeni bitmiş konutlarda bile çeşitli ekleme ve diğişiklik eylemlerine girmektedir. Bu eylemlerin birçoğu tasarım ve üretimden kaynaklanan olumsuzlukları gidermeye yöneliktir. Bu tür çabalar aile ölçeğinden başlayarak ülke ölçeğine varan ekonomik bir yük oluşturmaktadır. Yukarıda sözü edilen olumsuzlukları önlemeye katkıda bulunmak amacıyla yapılan bu tez çalışması, 4 ana bölümden oluşmaktadır. 1. bölümde, 'değerlendirme' kavramı üzerinde durulmuş ve işlemekte olan konutlarda yapılacak değerlendirme çalışmalarının önemi vurgulanmıştır. Tezin yapılış amaçları da bu bölümde açıklanmıştır. 2. bölümde, mimarlık alanında değerlendirme çalışmalarının tarihsel gelişiminden söz edilmiştir. Ayrıca mimarlık alanında, özellikle konut konusunda yapılan çalışmalara yurt içi ve yurt dışından örnekler verilmiştir. Türkiye de yapılan çalışmaların bir eleştirisi yapılmış, değerlendirme konusuyla ilgili olarak bir gelecek tahmini de bu bölümde yer almıştır. 3. bölümde, kullanıcı ihtiyaçları ve bunları etkileyen faktörler, ilgili disiplinlerin konuya bakış açısıyla incelenmiştir. İşlemekte olan konutlarda yapılacak değerlendirme çalışmalarında izlenecek işlemler dizisi, bir metot önerisi olarak bu bölümde sunulmuştur. 4. bölümde, önerilen anket seçilen konut örnekleri üzerinde uygulanmış, örnekler çerçevesinde elde edilen sonuçlar sıralanmıştır. Tezin son kısmında çalışmanın genelinden çıkarılan sonuçlar yer almıştır.
Türkiye'de endüstri yapılarında deprem sorunu

Türkiye'de Endüstri Yapıları, deprem kuşağı üzerinde bulunan yerleşim alanlarında yoğunlaşmaktadır. Ayrıca bu yapıların büyük açıklıklı olarak düzenlenmesi mimariye ve taşıyıcı sisteme önem verilmesi gerekliliğini ortaya çıkarmıştır. Çalışma bu iki önemli veri üzerinde gelişmiştir. Endüstri Devrimi ile yeni malzeme ve yapım teknikleri ortaya çıkmıştır. Bunlar günümüze değin büyük gelişmeler göstermiştir. Türkiye'de Endüstri Yapıları'nda çeşitli yapım tekniklerine rastlamak mümkündür. Birinci bölümde, Dünya'da ve Türkiye'deki endüstri yapılarının gelişimi irdelenmiştir. Bu yapılarda hangi planlama ilkelerine dikkat edildiği örneklenmiştir. İkinci bölümde, Türkiye'de deprem koşulları incelenmiştir. Depremin zemin ve yapılar üzerindeki etkileri ele alınmıştır. Depremin etkilerinin sonuçları üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde, depreme dayanıklı yapı tasarımı ilkeleri belirlenmiştir. Mimaride alınan planlama kararlarının, taşıyıcı sistem elemanlarına ve detay elemanlarına etkileri incelenmiştir. Bunların doğrultusunda depreme dayanıklı endüstri yapısının yapım kriterleri belirlenmiştir. Dördüncü bölümde, deprem kuşağı üzerinde bulunan Bursa İli'nde yapılan endüstri yapılarından örnekler incelenmiştir. Bu yapıların deprem bakımından olumlu ve olumsuz yönleri değerlendirilmiştir. Sonuç olarak ise, Türkiye'de yöresel deprem özelliklerine göre endüstri yapısı tasarım ve yapım kriterleri belirlenmiştir. Zemin özelliklerine göre uygun taşıyıcı sistem ve mimari seçimi ile buna bağlı olarak malzeme ve yapım sisteminin belirlenmesine çalışılmıştır.
Osmanlı yenileşme hareketleri içerisinde Selimiye Kışlası ve yerleşim alanı

Kavramsal açıdan eş zamanlı olarak yapılan Selimiye Kışlası ve yerleşim alam, gerçekte bir yapılar topluluğu, bir külliyedir. Bu çalışma, külliyeyi oluşturan birimleri mimarlık tarihi açısından ele alırken, birimlerin oluşturduğu bütünü kurgulamayı hedeflemektedir. Aynı zamanda, mimari ürünü ortaya koyan tarihsel arkapiam vurgulayarak oluşumun anlamsal boyutuna açıklama getirmeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda, dönemin özgün kaynaklan ışığında, Selimiye'nin, anlamlı görünen bütün boyutlarının irdelenmesine özen gösterilmiştir. Yapılar topluluğu, işlevsel açıdan Selimiye Kışlası ve Selimiye yerleşim alam olmak üzere iki büyük alt başlık halinde ele alınmıştır. Kışla ile bağlı birimleri ise mimari açıdan, HI. Selim'in yaptırdığı (1808'de yakılan) ilk taşla ve II. Mahmut'un yaptırdığı ikinci kışla başlıkları altında incelenmiştir. Sentez yapılması sırasında, ulaşılabilen bütün belgeler ve bilgiler, biri yapısall ve diğeri anlamsal açılarından olmak üzere iki farklı okumayla değerlendirilmiştir. Dönem belgelerinin elverdiği ölçüde, Selimiye yerleşim alanım oluşturan birimlerin mimarilerine ve yerleşim alarmım bütününe ilişkin tespitler yapılmıştır. Gerek III. Selim'in, gerekse II. Mahmut'un yaptırdığı kışla binalanna ilişkin oldukça detaylı yapısall çözümlemelere ulaşılmış ve her iki kışlanın da erken dönemlerindeki mimari yapılan ortaya çıkanlmışur. Araştırmanın özgün belgelere dayanması, konunun bugüne dek yanlış bilmen ya da hiç bilinmeyen yönlerinin de aydınlatılmasını sağlamıştır. Konunun anlamsal açıdan değerlendirilmesi, bu büyük yapılar topluluğunun, bir bütün halinde, inşa aşamasından başlayarak Osmanlı yenileşme hareketinin mimariye yansımasını simgelediğim' ortaya koymuştur. Selimiye'nin geleneksel düzenden modern sisteme geçişin başlangıcım oluşturduğu belirlenmiştir.
Kula geleneksel konut mimarisi ve kullanılan doğal taş özelliklerinin incelenmesi

Eski Türk evleri, Türkiye'nin Milli Mirası olup Dünya çapında büyük ilgi görmekte ve araştırılmaktadır. Yıllar geçtikçe, teknolojide gelişmeler olmasıyla beraber, hava ve su kirliliği yanında fiziksel ve kimyasal etkilerle, doğal afetlerle eskiyen ve yıpranan eserler bir takım restorasyon teknikleri ile korunmaya çalışılmıştır. Eski Türk Evlerine örneklem olarak seçilen Manisa şehrinin Kula İlçesi evlerinin çoğunun yığma ve kagir taş yapılar olduğu görülmektedir. Manisa Büyükşehir Belediyesi eskiyen tarihi dokuyu yeniden canlandırmak için güncel ve yoğun bir şekilde restorasyon çalışmaları yürütmektedir. Bu tez araştırmasının amacı Eski Türk Evlerinin, Kula Evleri üzerinden geçmişşten günümüze nasıl geliştiğini günümüz uygulamalarına ışık tutacak uygulamalarının neler olduğunu ve ayrıca yapılarda kullanılan ana taş malzemenin fiziksel ve kimyasal ve içyapı özelliklerinin deneysel olarak ortaya konmasıdır. Taş malzemeler üzerinde pres/basınç deneyi, bilyeli tambur aşınma deneyi, magnezyum sülfat don deneyi, ultrasonik test yanında X-Ray ve SEM elektron analizleri yapılmıştır.
The Restoration project of a traditional dweling in Kuzguncuk-İstanbul

ÖZ İSTANBUL KUZGUNCUKTA GELENEKSEL BİR KONUTUN RESTORASYON PROJESİ Turul, Ayşe Yüksek Lisans, Restorasyon Anabilim Dalı, Mimarlık Bölümü Tez Yöneticisi : Doç. Dr. Gül Asatekin Haziran 1997, 142 sayfa Bu tezin konusu geç devir Osmanlı sivil mimarisi örneği olan İstanbul Kuzguncuk Simitçi Tahir Aralığı No: 2 adresindeki mütevazi bir konuttur. Çalışmanın amacı, yapının gelecek nesillere aktarılmasını sağlayacak bir restorasyon projesinin hazırlanmasıdır. Çalışma kapsamında, yapının ve çevresinin bugünkü durumu detaylı olarak incelenmekte; tarihi araştırma ve yapının benzer örneklerle karşılaştırılması ile özgün durumu araştırılmaktadır. Toplanan bilgilerin değerlendirilmesine ışığında, çalışma bir restorasyon projesi önerisi ile sonuçlanmaktadır.
Yapılarda kullanılan nanoürünlerin yapı biyolojisi açısından irdelenmesi

Nanoteknoloji, 21. yüzyıl teknolojisi olarak tanımlanmakta ve dünya genelinde sağlık, savunma, çevre-enerji, tekstil, kimya, kozmetik, inşaat vb. birçok alanda kullanılmaktadır. Var olan özellikleri geliştirilen ya da yeni özellikler kazandırılarakoluşturulan nanoürünler yapım alanındaki kullanıcılara sunulmaktadır. Geliştirilmişürünler arasında, kendi kendini temizleyebilen, antibakteriyel, su buharı oluşumunu engelleyen vb. kaplamalar; daha yüksek verimlilikte ve çok daha ince fotovoltaik güneşpanelleri; yüksek dayanımlı ve hafif taşıyıcı sistem elemanları; yüksek dirençte yangın ve ısı transferi düşük ısı yalıtımları yer almaktadır. Yapıda kullanılan bu ürünleringeliştirilip iyileştirilen tüm özelliklerinin yanı sıra günümüzde; Maliyetinin fazla olması, Sahip oldukları tüm özelliklerinin kesin olarak bilinememesi ve öngörülemezolması, Üretim ve kullanım süreçlerinde, çevre ve insan sağlığını etkileyebilecek risklertaşıması, gibi olumsuz özellikleri de bulunmaktadır. Üretim teknolojisinin gelişim süreci incelendiğinde karşılaşılan en temel sorun, insan hayatını kolaylaştırabilmek adına yapılan her yeni uygulamanın bilinmezlikler içerisinde çeşitli sorunları da beraberinde getirebilme olasılığıdır. En önemli risk ise bu teknolojilerin çevre ve insan sağlığına verebilecekleri zararlardır. Yapı ürünlerinin gerek içerdikleri malzemelerden, gerekse üretim teknolojilerindenkaynaklı sağlık risklerinin olduğu göz önünde bulundurularak, nanoürünlerin de çevre ve insan sağlığı üzerinde risk oluşturabilmesi ve bu risklerin ürün seçimindeki etkin kişiler tarafından bilinmemesi, bu çalışma için temel problem olarak belirlenmiştir. Ürün seçiminde yetkili olan mimarların, yapıda kullanılacak olan nanoürünleri tercih edebilmesi için, özelliklerini ve sağlık risklerini bilmesinin yararlı olacağı düşünülmektedir. Bu çalışmada, çeşitli sağlık örgütlerinin yaptığı deneyler ve araştırmalardan çıkan sonuçlar derlenmiş; yapı ürünü seçimlerinde, nanoürünlerin üretim, kullanım ve kullanım sonrası süreçlerde insan sağlığı üzerinde oluşturabilecekleri sağlık riskleri dikkate alınarak karar verilmesine yardımcı olmak amaçlanmıştır.
A Cognitive research on Ayaspaşa pistrict, İstanbul: How the distrit boundradies are set by its inhabitants

öz İSTANBUL, AYASPAŞA MAHALLESİ ÜZERİNE BİLİŞSEL BİR ARAŞTIRMA: YAŞAYANLAR MAHALLE SINIRLARINI NASIL BELİRLİYOR Aslaner, Fatmagül Yüksek Lisans, Mimarlık Bölümü Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Haluk Pamir Eylül 1997, 138 sayfa Bu çalışma İstanbul, Ayaspaşa mahallesinin yaşayanları tarafından kavranmsallaştırılmasını ve sınırlarının oluşturulmasını, sınırların kentsel çevre içindeki anlamına ve rolüne de değinerek incelemektedir. Araştırma konusu çevresel biliş olarak belirlenmiş, ve bilişsel harita metodu Ayaspaşa mahallesi sakinlerinin mahalle ve mahallenin sınırı kavramlarına nasıl yaklaştıklarının anlaşılabilmesi için kullanılmıştır. Rastlantısal olarak seçilen yaş cinsiyet ve tecrübe açısından eşit dağılımda olan deneklerle mahalleleri olarak kabul ettikleri alanınsınırlarını, eğer belirleyebiliyorlarsa, hangi parametrelere göre belirledikleri sorusuna cevap elde etmek üzere anketler yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar deneklerin büyük çoğunluğunun kendilerine sınırlarını belirledikleri bir mahalle alanı tanımlamalarına rağmen sonuçların kendi içlerinde farklılıklar gösterdikleri saptanmış, bu tanımlı alanların ortak bir paydada toparlanamadığını göstermiştir. Sonuçlar ayrıca çevrenin tecrübe ediliş biçimlerinin, ve kişisel özelliklerin, cinsiyet ya da yaş gibi grup farklarından daha etkili ve belirgin olduğunu açığa çıkarmıştır. Ayaspaşa mahallesinde yaşayanlar arasında Ayaspaşa'yı ayrıcalıklı bir mahalle olarak kabul eden, entellektüeller, sanatçılar, ve girişimciler ve orada günlük hayatlarını sürdüren ve mahallelerini yaşadıkları yer olarak tanımlayan mahalle sakinleri arasında bir fark gözlemlenebilir. Son olarak günümüz kentinde sınır kavramı anket sonuçlarına göre yeniden tartışılmış ve günümüz kozmopolit kent yaşamında sınırların varlığı sorgulanmıştır.
Keşfe yönelen davranışlar: Olanaklılık teorisine bir katkı

Teorik Zemin / Mimari pratik, mekan oluşturma tekniğini psikolojik, fizyolojik ve fenomonolojik vurgular ile harmanlayarak insanların deneyimi tartışmalı bir biçimde de olsa organize etme gayreti içerisindedir. Bu organizasyon psikolojinin görsel algıya ilişkin çalışmalarda kullandığı James Gibson tarafından tariflenen 'olanaklılık' konsepti içerisinde incelenebilmektedir. Olanaklılıklar, canlının eylemi adına, fiziksel çevrenin, iyi veya kötü, teklif ettiği, sunduğu ya da sağladığı bilgilerdir. Ekolojik perspektifte, fiziksel nesnenin ve çevrenin olanaklılıkları, dolaysız olarak algılanır ve organizmanın gerçekleştirebileceği davranışları kısıtlayan ve yönlendiren bilgileri içerir. Doğal çevrede canlı, olanaklılık bilgilerine filogenetik kazanımlarının işlevlendirdiği duyumsama becerileri aracılığıyla erişebilir ve eriştiği bilgiye göre davranışını gerçekleştirir. Nörofizyolojik çalışmalarda keşfedilen ve üzerinde hala yoğun bir şekilde araştırma yapılan ayna nöronların davranışlar üzerindeki rolü ise Gibson'nın olanaklılık kuramına yeni bir tartışma alanı açmıştır. Ayna nöronlar, bir başkasının araç kullanarak gerçekleştirdiği davranışlar gözlendiği zaman tetiklenmekte ve gözlemlenen eylemi nöral bir örüntü olarak kopyalamaktadır. Duyusal deneyimler sonucunda elde edinilen bu nöral örüntü, aynı araç ile etkileşime geçen gözlemciyi, otonom bir şekilde, gözlemlediği davranış biçimlerinin icrasına yönlendirmektedir. Bu yüzden canlının icra edeceği davranışı belirleyen olanaklılıkların dolaysız olarak nasıl algılandığı, filogenetik kazanımların yanı sıra, bu kazanımları etkileyen ve gözlemlenen deneyimler aracılığıyla kazanılan ontogenetik karaktere de bağlı olarak değişim gösterir. Problem / Fiziksel nesne ile gerçekleştirilen eylemlerden farklı olarak, sensör tabanlı etkileşimli ortamlar 'da kurgulanan bir eylem, herhangi bir nesne ile fiziksel temas içermeyen ve dolayısıyla fiziksel nesnenin strüktüründe yer alan sosyokültürel olanaklılıklarının kısıtlayıcı ve yönlendirici etkisine maruz kalmayan davranışlar aracılığıyla icra edilebilmektedir. Bu yüzden, doğal çevrede gerçekleştirilemeyecek eylemleri mümkün kılan STEO'da bir başkası tarafından gerçekleştirilen davranışları gözlemleyerek edinilen nöral örüntünün, aynı eylemi gerçekleştirecek gözlemcinin davranışlarını nasıl yönlendireceği sorgulanabilir gözükmektedir. Bu merakı test etmek adına belli bir eylemin gerçekleştirilirken fiziksel bir nesnenin kullanılmadığı, sensörler ile kontrol edilen bir deney-oyun hazırlanmıştır. STEO'da kurgulanmış oyunda bir başkasının davranışlarını ilk kez gözlemleyen denekler, kazanan olmak için bu davranışları başarılı bir şekilde icra etme çabasındadır. STEO'da belli bir eylemi icra edebilmek için tasarım nesnesinin fiziksel strüktürüne gömülü sosyokültürel olanaklılıklar ile etkileşime geçilmemektedir. Tez kapsamında, eylemleri kısıtlayıcı ve sınırlayıcı sosyokültürel olanaklılık bilgisi yok edildiğinde bireylerin örtük kalmış bedensel potansiyelini dışa vurabileceği, keşfe yönelen davranış biçimleri geliştirebileceği iddia edilmektedir.
Adana Tepebağ bölgesindeki tarihi yerleşim dokusunun 98 depremi sonrası incelenmesi ve koruma-geliştirme önerisi

Bu çalışmada, Adana-Tepebağ bölgesindeki geleneksel konut dokusunun 1998 depreminden sonraki durumunu incelenmiş, değerlendirilmiş ve öneri koruma programı geliştirilmiştir. Çalışma; giriş ve sonuç bölümleri de dahil olmak üzere altı bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın amacı ve yöntemi hakkında bilgilerin verildiği giriş bölümünden sonra ikinci bölümde, Adana'nın coğrafi durumu, sosyal yapısı, tarihi gelişimi ile Geleneksel Adana Mimarisinin genel özellikleri anlatılmıştır. Üçüncü bölümde çalışma alanının fiziksel, mimari ve sosyal analizi yapılmıştır. Dördüncü bölümde ise yapıların potansiyel ve sorunlar açısından değerlendirilmesi detaylı olarak verilmiştir. Beşinci bölümde, koruma ve sağlıklaştırma çalışmaları kapsamında; yapıların yeni kullanımlarına ilişkin prensipler, kararlar ve öneriler belirtilmiştir. Sonuç bölümünde ise bütün çalışma değerlendirilmektedir.
Asma köprülerde projelendirme ve uygulama tekniklerinin Lillebaelt ve Fatih Sultan Mehmet Köprüsü örnekleri ile incelenmesi

Bu çalışmanın amacı, dünyada ve ülkemizde ihtiyacı oldukça artan ve kullanımı yaygınlaşan asma köprülerin araştırılması ve önemi halen tam olarak kavranmamış olan bu sistemlerin, proje ve inşaat süreçlerinin incelenerek konuya dikkat çekebilmek ve bu sistemlerin ülkemizdeki bilgi birikimi ve teknoloji düzeyi ile konu ile araştırmaların arttırılması ile yapılabileceğini vurgulamaktır. Tezin geniş özeti olan; amaç, kapsam ve yöntemin belirlendiği birinci bölümden sonra ikinci bölümde, köprülerin tarih içindeki gelişmeleri ve köprü tiplerinin açıklanması ile köprüler hakkında bir öngörüş oluşturabilmek amaçlanmıştır. Üçüncü bölümde, asma köprülerin tasarım esasları çalışmanın esasını oluşturan Lillebaelt ve Fatih Sultan Mehmet köprüleri dikkate alınarak açıklanmıştır. Dördüncü ve beşinci bölümlerde ise sırası ile asma köprülerde yer almakta olan alt yapı ve üst yapı sistemleri, projelendirme, imalat ve uygulama yönleri ile işlem hiyerarşisine sadık kalınarak, Lillebaelt ve Fatih Sultan Mehmet köprülerinde uygulanan yöntemler, benzerlik ve farklılıkları dikkate alınarak açıklanmış, altıncı bölümde ise üst yapı sistemini oluşturan kablo ve döşeme montaj süreci, daha kapsamlı ve sistem bütünlüğü detaylı olarak açıklayabilmek amacı ile beşinci bölümden ayrı olarak ele alınmıştır. Yedinci bölümde kısaca değinilen köprü ekipmanlarından sonra sonuç bölümünde, asma köprülerin günümüzde sahip oldukları teknoloji, tasarım ve uygulama teknikleri belirlenmiş ve ülkemizde bu konu ile ilgili eksiklikler belirtilerek konuya olan ilginin artması gerekliliği vurgulanmaya çalışılmıştır.
Mimarlıkta aks

Bu tezde özel bir mimari kurgu olan akslar, öncelikle bir varoluş mekanı oluşturmaları bağlamında tanımlanarak, fiziksel ve kültürel çevreyle etkileşimleri, değişik kültürlerdeki biçimleniş özellikleri ve farklı ölçeklerdeki aksiyal organizasyon yapılan ele alınmıştır. Giriş bölümünde tez konusunun önemi üzerinde durularak, neden bu konunun seçildiği, amaçlanan düşünceler ve araştırmanın çerçevesi ortaya konmuştur. Bu bağlamda izlenecek yol ve tezde yer alacak bölümler hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde, mekanın genel bir tamım yapılarak, akslar bir varoluş mekanı olarak ortaya konmuşlardır. Varoluş mekanının yapısı irdelenerek, aksiyal kurgunun bireyin ait oluş, yönleniş ve kimliklenmesindeki rolü tartışılmıştır. İkinci bölümde, çevre fiziksel ve kültürel bir bütün olarak kabul edilerek, aksların bu zengin örüntüde oynadığı rol ele alınmıştır. Kültürel çevre tanımı yapısı ve faktörlerinin üzerinde durularak çevrenin özel bir yer oluşturması irdelenmiştir. Aksiyal kurgunun farklı kültürlerdeki biçimleniş özellikleri semantik açıdan sorgulanmıştır. Üçüncü bölümde, aksiyal mekan organizasyonu her şeyden önce kendisim oluşturan elemanlarla vardır. Aksiyal elemanlar başlangıç, bitiş ve süreklilikleriyle incelenerek oluşturdukları yapılar 'lineer, grid, radyal ve şebeke' olmak üzere dört ana başlık altında toplanmıştır. Aks tipleri ise 'yol, merdiven, köprü, rampa, kule v. b.' özel biçimleniş formları ile aktarılmıştır. Bu aksiyal yapı ve tipler değişen çevre ölçeğinde ortaya koydukları kurgularla ele alınmışlardır. Sonuç bölümünde ise aksın çok özel bir varoluş mekanı yarattığı gerçeğinden hareket edilerek, farklı kültürlerdeki biçimleniş özelliklerinin ışığında bir senteze varılmıştır: bu da aksiyal kurguya gelecekteki tasarımlarda gereken ilgi ve duyarlılığın gösterilmesi gerektiğidir. vı
Anadolu Türk Mimarisinde aydınlatma detayları ve aydınlatma araçları

Anadolu'da Türk Mimarisi Aydınlatma Detayları ve Aydınlatma Araçları, yapıların ışık, hava ve dışarı açılma ihtiyacım karşılamak için, bina fonksiyonu, binanın bulunduğu yer, dönem özelliği, iklim, dini inanış gibi faktörlere göre şekillenmişlerdir. Mimaride çok önemli yeri olan, ilginç özellikleri ile çok farklı detay ve araçları ihtiva eden aydınlatma elemanları günümüzde yavaş yavaş kaybolmakta veya onarımlarla bozulmaktadır. Bu yok oluşa karşı Anadolu Türk mimarisi aydınlatma detayları ve aydınlatma araçları konusu detaylı bir çalışma ile aydınlatılmamış olduğu için tez çalışmasına konu olarak seçilmiştir. Girişin I. bölümünde bu konunun ele alınış sebebi açıklanmıştır. II. bölümde bu çalışmanın amacı ve kapsamı konusunda bilgi verilmiştir. Literatür özeti bölümünde konu ile ilişkisi olan önemli kaynakların, konu ile ilgili olan bölümlerinin özeti yapılmıştır. Materyal ve metod bölümünde araştırmanın amacını gerçekleştirmek için kullanılan materyalin temin şekli, nitelikleri ve araştırmada yararlanılan metodlar izah edilmiştir. Girişin tarihçe bölümünde Andolu'da ve yalan çevresindeki ilkçağ, Bizans, Selçuklu ve Osman'a yapılarında aydınlatmanın genel prensipleri ve elde edilebilen aydınlatma elemanlarının özellikleri anlatılmıştır. İkinci bölümde Anadolu Türk Mimarisinde aydınlatma elemanları doğal aydınlatma ve yapay aydınlatma olarak ikiye ayrılmıştır. Örneklerle da anlatım kuvvetlendirilmiştir. Üçüncü bölümde önce Anadolu Selçuklu sonra Osmanlı eserlerinden cami, medrese, türbe, han, hamam, konut-saray ve köşklerin aydınlatma özellikleri ve aydınlatma elemanları, bu yapıların fonksiyonları ve plan özelliklerine bağlanarak açıklanmıştır. Her bina gurubunun aydınlatma sistemi izai edildikten sonra verilen bilgileri doğrulayan ve daha iyi açıklayan katalog şeklinde hazırlanmış bir örnek verilmiştir. Dördüncü bölümde ise değerlendirme yapılmış ve elde edilen sonuçlar sıralanmıştır; Anadolu'da yapılan ilk eserlerden başlayıp XVII. - XVIII. yy, ve sonrası yapılarında bu etkisiyle değişildik görülmesine kadar geçen sürede geleneksel aydınlatma elemanları geliştirilerek kullanılmıştır. Ban etkisi görülmeye başladıktan sonra bir daha geri dönülmemiş ve eski aydınlatma sistemi terk edilmiştir.