turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Continuity of personal knowledge construction through creative act: First year architecture education reconsidered as a medium for transition

Mimarlık bilgisinin bir nesnel kurallar yığını değil, daha çok mimarlık pratiğinin bilgisi olduğu iddiası, onun tamamen ifade edilemeyen kişisel boyutuna inen bir incelemeyi gerektirir. Polanyi'nin çalışmaları içinde yapılan, bilginin ifade edilmemiş kısmına dair araştırmalar, bilişsel değeriyle kavrayış edimine dair bir incelemeyi de mümkün kılar. Bu inceleme, mimalık bilgisinin kişisel olduğunu ve bir deneyim yöntemi olarak, algılanan ya da üretilen anlamların kavranması ile kurulduğunu kabul eder. Bilginin ifade yoluyla yeniden düzenlenmesi ise ifade edilmiş olanı kavrama yöntemi ile açıklanır. Devamlılık kavramı, kavranan bütüncül bir anlamın kişisel bilgiyi kalıcı olarak genişletmesi ve dolayısıyla bir sonraki kavrayışta ulaşılacak olan anlama etki etmesi fikrinden çıkar. Devamlılık kavramına bu bakış, mimarlık eğitimininin bireyin kavrama deneyimleri sürdüğü müddetçe kendi kendine gerçekleştireceği bir edim olduğu düşüncesini açıklar. Birinci yıl mimarlık eğitimi, öğrencileri kendi kendine sürekli eğitime hazırlayan sınırlı süreli bir dış destek olarak kabul edilir. Tezin tartışması birici yıl tasarım stüdyosu için belirlenen kutupsal gerilim etrafında kurgulanır. Bu gerilimde bir kutbu öğrenci tarafından temsil edilen uymacı tutum teşkil ederken, diğer kutup öğrenciye yaratıcı deneyim yaşatmayı hedefleyen öğretim elemanı tarafından temsil edilir. Kurumsal mimarlık eğitiminin birinci yılı öğrencinin uymacı yaklaşımdan yaratıcılığa dönüşümü için sunduğu imkanlar dolayısıyla önemlidir. Burada amaç, öğrencilerin birinci yıl tasarım stüdyosundaki ifadelerine kişisel boyutun yeniden kazandırılmasındaki işlevi aydınlatmaktır. İzlenen tutum, yaratıcılık yönünde gerekli dönüşüm için izlenen yöntemlerin ve tasarlanan ortamların örneklenmesiyle netleştirilir. Tez, tartışmasını yürütürken, tasarım deneyiminin yalnızca tasarımı öğrenme aracı olarak değil, aynı zamanda tasarım yoluyla 'öğrenmeyi öğrenme' aracı olarak yaratıcı becerileri kazandırabileceğini kabul eder.
İlkokul ve ortaokul eğitim yapılarının tasarım ilkeleri ve mekan kurgusunun incelenmesi: Yugoslavya döneminden örnekler

Bu çalışma, ilkokul ve ortaokul eğitim yapılarının tasarımlarını etkileyen çevresel faktörler ile birlikte eğitim yapılarının tasarım ilkelerini ele alarak mekan tasarımlarını değerlendirilmektedir. Saha çalışmasında ise Yugoslavya döneminden ele alınan üç örnek üzerinden dönemin mimari yaklaşımı özellikle eğitim sistemi ve eğitim yapılarının tasarımları, yer almaktadır. Çalışma içeriği, eğitimciler ve mimarlar tarafından belirlenen eğitim mekanlarının tasarım ilkelerinin incelenmesiyle oluşturulan standartların, Yugoslavya Dönemi'nden günümüze kadar işlevselliğini koruyan ilkokul ve ortaokul eğitim yapıları üzerinden karşılaştırılmasından oluşmaktadır. Tez çalışması, iki aşamadan ve yedi bölümden oluşmaktadır. Birinci aşamayı oluşturan ilk dört bölüm teorik çalışmayı; eğitim yapılarının tasarımlarını etkileyen genel faktörleri, eğitim öğretimin tanımını ve eğitim yapılarının tasarım ilkelerini içermektedir. Son üç bölümün oluşturduğu ikinci aşama da ise saha çalışmasının yapıldığı Polog Bölgesi'nin sosyo-ekonomik ve sosyo-kültürel değişimlerin ortaya çıkardığı yaşam farklılıkları ve bölgeye ait eğitim yapıları ele alınarak dönemin seçilen eğitim yapılarının mekan analizlerine, yapılan anket çalışması ile kullanıcıların değerlendirmesine yer verilmiştir. Birinci ve ikinci aşamanın genel değerlendirilmesinden oluşan sonuç bölümünde ise tasarım ilkeleri ile analizlerin değerlendirmesi yapılmaktadır. Eğitim yapılarının standartlara olan uygunluğu ele alınmaktadır.
Boğaziçi kıyı yerleşimlerindeki azınlık okullarının tarihsel gelişimi ve koruma sorunları

İstanbul Boğazı tarihin her döneminde Ege Denizi'ni ve Karadeniz'i birleştiren, önemli bir geçiş noktası olmuştur. Bizans Dönemi'nde kuşatma korkusundan dolayı kent surların dışına çıkamamış olsa da Osmanlı Dönemi'nde güvenliğin sağlanmasıyla sur dışı yerleşimler gelişmeye başlamıştır. Osmanlı Dönemi'nde etnik gruplar yüzyıllar boyunca yaşadıkları bölgeleri çoğunlukla muhafaza etmişlerdir. Gayrimüslim cemaatler 20. yy başlarına kadar Boğaziçi'nde yaşadıkları yerleşimleri korurken, bu dönemden sonra yaşanan toplumsal, siyasal ve ekonomik olaylar sonrasında hızlı nüfus düşüşü yaşamışlardır. Özellikle 1950 sonrasında bu nüfus azalması Boğaziçi'nde daha fazla hissedilmiştir. Öğrencisiz kalan okullar bir bir kapatılmaya başlamıştır. Bu okullar yapıldıkları dönemin mimarisini, yapım teknolojisini ve demografik yapısını gösteren belge niteliğinde korunması gerekli önemli kültür varlıklarıdır. Gayrimüslim cemaatlerin Boğaziçi'ndeki varlıklarının somut birer temsilcisi niteliğindedir. Tez kapsamında Boğaziçi kıyı yerleşimlerindeki azınlık okulları tespit edilmiş, belgeleme çalışması yapılmış ve toplanan veriler analiz edilmiştir. Yapılan çalışma sonrası koruma sorunları belirlenerek, bu sorunlar üzerine koruma önerileri getirilmiştir.
Building the 'modern' environment in early republican Turkey: Sümerbank Kayseri and Nazilli factory settlements

oz ERKEN CUMHURİYET TÜRKİYE'SİNDE 'MODERN' ÇEVRENİN İNŞASI: SÜMERBANK KAYSERİ VE NAZİLLİ FABRİKA YERLEŞİMLERİ PERİ, Burak Yüksek Lisans, Mimarlık Tarihi Bölümü Tez Yöneticisi: Yrd. Doç. Dr. Elvan Altan ERGUT Haziran 2002, 262 sayfa Bu çalışmada, devletçiliğin kabulü sonrası hazırlanan Beş Yıllık Sanayi Planına göre Türkiye'de tekstil endüstrisini kurmak üzere, 1930'lann ortalarında Sovyetler tarafından tasarlanıp inşa edilen Kayseri ve Nazilli Sümerbank Fabrikaları incelenmektedir. Bu yerleşimlerdeki değişik bina tipleri incelenerek, erken Cumhuriyet Türkiye'sinin modernleşme projesince yönlendirilen endüstrileşme ve toplumsal dönüşümde bu fabrikaların oynadığı rol değerlendirilmeye çalışılmıştır. İlk olarak yerleşimlerdeki fabrika binaları, batıdaki çağdaş örneklerle, özellikle de 'inodern Amerikan endüstri planlaması'nı Sovyet endüstrisine tanıştıran Albert Kahn'ın fabrika tasarımlarıyla karşılaştırarak incelenmiştir. Türkiye, Kayseri ve Nazilli fabrikalarının gerçekleşmesi için, Sovyetlerin böylece kazandığı tecrübeyi ithal etmiştir. İkinci olarak erken 20. yüzyıl avrupasındaki öncü toplu konut gelişmelerine ve bu konuda Türkiye'nin çağdaş deneyimine referansla, yerleşimlerdeki evler incelenmiştir. Sovyetlerce yapılan bu fabrika memur ve işçi evleri, Türkiye'deki toplu konutların ilk örneklerinden olduğundan, belgeleme ve çalışma alanı olarak önemlidirler. Son olarak, bu yerleşimlerdeki klüp binaları sinemalar ve spor alanları gibi dinlence ve eğlence mekanları, işçilerin sosyal toplanma mekanları olan bu yerlerin, erken Cumhuriyet'in toplumsal hayatının değişimindeki etkilerini değerlendirmek için incelenmiştir. Bu incelemelerin amacı, Kayseri ve Nazilli fabrika yerleşimlerini, erken Cumhuriyet Türkiye'sinin yeni yaşam biçimini örnekleyen, sadece endüstrileşme ve teknik eğitimin değil, toplumsal değişminde aktif merkezleri olarak değerlendirmektir.
Istanbul Lisesi'nin bulunduğu alanın koruma bağlamında irdelenmesi ve yapının altındaki sarnıcın restorasyonu

İstanbul Lisesi'nin Bulunduğu Alanın Koruma Bağlamında İrdelenmesi ve Yapının Altındaki Sarnıcın Restorasyonu? isimli tez kapsamında; İstanbul Lisesi'nin bulunduğu alanın tarihi geçmişşi Bizans Dönemi ve Osmanlı Dönemi olmak üzere iki dönem halinde analiz edilmiştir. Bunun yanında, yapı altındaki Bizans sarnıcının yeniden işlevlendirilmesine yönelik restorasyon projesi hazırlanmıştır. Tezin ilk bölümünde giriş, tezin amacı, kapsamı, yöntemi bildirilmiştir. İkinci bölümde İstanbul Lisesi'nin bulunduğu alanın tarihsel gelişimi Bizans ve Osmanlı dönemi olmak üzere iki dönem halinde ele alınmıştır. Üçüncü bölümde, Bizans Su Sistemi'ne ilişkin genel bilgiler verilmiş, su sistemi içinde yer alan sarnıçlar tipolojik olarak incelenmiştir. Dördüncü bölümde, Bizans sarnıcı örneği olan İstanbul Lisesi Sarnıcı'nın konumu, mimari özellikleri, yapım teknikleri ve malzeme kullanımı, mimari elemanlar ve bezeme özellikleri, bozulmalar ve deformasyonları ele alınmıştır. Beşinci bölüm olan restitüsyon çalışmasında, tez konusu sarnıcın haritalarda konumu, tarihlenmesi ve restitüsyon projesi yaklaşımına esas öneriler sunulmuştur. Altıncı bölümde, restorasyon yaklaşımına esas yeniden işlevlendirmeye yönelik uygulama önerileri getirilmiştir. Restorasyon projesi ile amaçlanan; İstanbul İli, Fatih İlçesi Türkocağı Cad. No: 4 adresinde ve tapunun 40 pafta, 300 ada, 13 parselinde kain İstanbul Erkek Lisesi'nin 2. bodrum katında konumlanan Bizans Sarnıcı'nın kent ve çevre kimliğine katkıda bulunan, gerek kültür varlığı niteliği, gerekse kültürel çevreye olan tarihsel katkıları açısından, korunması gerekli Kültür Varlığı'nın mimari görüntüsündeki malzeme ve yapı elemanlarında eserin bütünlüğünü ve karakterini bozmamak koşuluyla, Kültür/Sanat Merkezi fonksiyonunun kazandırılmasıyla gerek öğrencilerin, gerekse mezunların sanatsal faaliyetlerini sergileyeceği ve kültürel etkileşimin sürdürüleceği bir mekan önerilmektedir.
Design and education: a descriptive study on two exercises of the introduction to design course at iztech faculty of architecture

Tasarım, sürecinde birçok parametre barındıran, bilişsel bir aktivitedir. Bu kompleks yapısı sebebiyle, tasarım eğitimini de oluşturması ve şekillendirmesi zordur. Mimari tasarım eğitimi döneminde, ilk yıl özel bir dönemdir ve öğrenciler sadece tasarımın ve tasarlamayı öğrenmenin karmaşıklığı ile mücadele etmez, aynı zamanda değişen eğitim alışkanlıkları, eğitim metotları, tasarım bilgi ve becerilerindeki azlık sebebiyle de zorluk yaşarlar. Bu sebeple, bu betimleyici araştırma, acemi tasarım öğrencilerinin tasarımı öğrenme alıştırmalarına nasıl cevap verdiğini anlamak amacıyla IYTE Mimarlık Fakültesi'ndeki Tasarıma Giriş Stüdyosu'na odaklandı. Bu temel araştırma sorusunun altında, öğrencilerin basit ve karmaşık ödevlere göre tasarım süreçleri incelendi, ödevlere verdikleri cevaplar ödevin amaçları doğrultusunda değerlendirildi, sonuçlar tartışıldı ve karşılaştırıldı. Veri toplama sürecinde, AR101 Tasarıma Giriş, 2016- 2017 Sonbahar Dönemi Stüdyo'su dönem boyunca doğal stüdyo ortamında gözlemlendi. Tasarım sürecini daha yakın takip edebilmek için öğrenciler arasından bir odak grup oluşturuldu ve beş öğrenci örnek olay incelemesi için odak gruptan seçildi. Bu araştırma yöntemlerine ek olarak, öğrenciler ve eğitimcilerle anketler ve röportajlar da yapıldı. Bu tezin sonuçları, acemi tasarım öğrencilerinin ödevlere verdiği cevapların farklılığını, ödevlerin karmaşıklığına ve basitliğine göre öğrencilerin cevaplarındaki değişimleri ve tasarım ve tasarlamayı öğrenme sürecindeki etkili faktörleri ortaya çıkarır.
Düzce kenti açık ve yeşil alanlarındaki bazı bitki ve bitki gruplarının mevsimsel değişim potansiyelinin bitkisel tasarım yönünden incelenmesi

Bitki kompozisyonu açısından mevsimsel değişimlerin neler olduğu kompozisyonların estetik değerini etkilemektedir. Bu değişimlerin belirlenmesi, insanlar üzerindeki etkilerinin ortaya konulması Peyzaj Mimarisi için son derece önem taşımaktadır. Düzce kenti açık ve yeşil alanlarında, yıl boyu bitkilerin mevsimsel değişiminin, algıdaki farklılaşma ve bu farklılaşmaların psikolojik etkilerinin neler olduğu, algıdaki bu değişimlerin bitkisel tasarımlarla olan uyumunun ortaya konulması amaçlarıyla yapılan çalışmada bitki ve bitki grupları belirlenmiştir. Kompozisyonların görsel etkilerinin belirlenmesine yönelik, Düzce kenti açık ve yeşil alanlarındaki bazı bitki ve bitki gruplarının fotoğrafları çekilmiştir ve bu fotoğraflar Delphi Metodu ile elemeye tabi tutulmuştur. Elemeden geçen fotoğraf grupları Anlamsal Farklılaşma Metodu ile farklı öğrenci gruplarına uygulanan anket İle değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, farklı bitki kompozisyonlarının algılanma biçimleri arasındaki farklar belirlenmiştir. Yaz mevsimi kompozisyonlardaki en yüksek tasarım gücü ve görsel kaliteyi ortaya koymuştur. Aynı zamanda bu farklılaşmaların, katılımcıların farklı sosyo-ekonomik yapıları ile ilişkileri ortaya konulmuştur. BayanVI katılımcılar yaz mevsimindeki kompozisyonları yapay bulurlarken bay katılımcılar doğal bulmuşlardır. Bu çalışmada ayrıca, ankette kullanılmak için fotoğraf çekimlerinin yapıldığı alanların bitkisel tasarım incelemesi yapılmış ve alanlardaki tasarıma uygun veye uygun olmayan kullanımlar belirlenmiş ve bazı çözüm önerileri getirilmiştir.
Mimarlıkta ekolojik tasarım yaklaşımları ve vauban modeli - toplumsal boyut entegrasyonu

Sanayi devrimi ve sonrasındaki endüstrileşme hareketi, nüfus artışı ve hızlı kentleşme yerküredeki çevre sorunlarını çoğaltmış ve yaşanan problemlerin boyutu 1970'li yıllarda anlaşılmaya başlanmıştır. Günümüzde insanlık, çevre sorunları konusundaki sorumluluğunu kabul etmiş ve önlemler için yaklaşımlar geliştirmeye başlamıştır. Çalışmanın ilk bölümünde, son yıllarda giderek önem kazanan bu konu ile ilgili yapılan çalışmanın amacı ve kapsamı ile, çalışmada kullanılan yöntem anlatılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde, ekoloji ve ekosistem kavramları tanıtılmış, çevre bilimiyle olan ilişkisi ortaya konulmuştur. Küresel çevre sorunları için önlemler almak ve çözüm üretmek için bireysel ve toplumsal çabalar gösterilmekte, ülke yönetimleri tarafından uluslararası etkinlikler yapılmaktadır. Çevre sorunlarının ilk olarak ele alındığı ve 113 ülke yönetiminin katıldığı 1972 yılındaki ''Stockholm Toplantısı''nda; insanlığın gelecek kuşaklar için çevreyi koruma ve iyileştirme sorumluluğunu taşımakta olduğu söyleminde bulunularak, ülke yönetimlerinin çevre sorunlarına daha duyarlı olması gerektiği ve ortak bir çabanın gösterilmesinin önemine değinilmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde, mimarlıkta yeşil tasarım kavramı ve doğal çevre-yapma çevre ilişkisi ele alınmıştır. Yeşil tasarımda, yapısall çevre ve ekolojik çevre arasındaki etkileşimler tasarımının planlama aşamasında ilk olarak ele alınması gereken kavramlardır. Çalışmanın dördüncü bölümü, mimari tasarımda geri dönüşümlü, yeniden kullanılabilir malzemeleri ve yeşil enerji türlerini ele almaktadır. Yaşam biçimi ve felsefe olarak geri dönüşümü benimsemek, yeniden kullanılabilir malzemeler ile yapıyı tasarlamak ekolojik açıdan doğru yaklaşımlar olacak, çevreye verilen zarar minimum düzeye indirilebilecektir. Fosil enerji kaynaklarının kullanımı küresel ısınma, hava kirliliği gibi çevresel problemler yaratmış, alternatif enerji türlerinin öneminin anlaşılmasını ve kullanımının artmasını sağlamıştır. Beşinci bölümde ise Almanya'nın Freiburg kentinde tasarlanan ve hayata geçirilen, Vauban yerleşimi anlatılmıştır. 1992 yılında Almanya'nın en yeşil kenti seçilen, Avrupa Birliği ve Almanya Federal Hükümeti'nden ''Sürdürülebilir Kentsel Gelişim'', ''Güneş Enerji Kullanımı'' gibi birçok ödül almış Vauban projesi; mimaride ekolojik tasarım yaklaşımı için örnek bir çalışmadır. Vauban projesinde rol alan aktörler, birlikte çalışarak başlangıçta gerçekleşmesi zor gibi görünen projenin hayata geçmesini ve başarıyla sürdürülmesini sağlamışlardır. Altıncı bölümde çalışmanın sonuçları açıklanmış, mimari tasarımın çevreye duyarlı ve sürdürülebilir olması için önerilerde bulunulmuştur.
Mimaride geçirgenlik-şeffaflık

Norberg-Schulz kenti; 'Kent; insanların yaşam anlayışlarını ve görüşlerini beraberinde getirdikleri bir karşılaşma yeridir. Kapalı ve uzak olanı bir araya getiren bir mikrokosmos olması gereken kent; bize, bizi aynı yapmadan bir kimlik kazandırır' biçiminde tanımlamıştır. Kentsel yaşantı Özel ve kamusal yaşam biçimlerini oluşturmakta ve bu yaşam biçimlerinin kendilerine özgü oluşturduğu mekanlar arasında bir ilişki yaratmaktadır. Bu ilişkinin mekansal boyutta ele alınması, gerek malzeme ve teknoloji kullanımı gerekse mekanlar arasında ilişkinin kurulması, bu mekanlar arasındaki geçişliliği ve geçirgenliği ortaya çıkarmıştır. Mimaride şeffaflık- geçirgenlik ilişkisi yüzyıllar boyunca gelişmiş ve teknolojideki gelişmelerle, insan ihtiyaçlarıyla şekillenmiştir. Bu çalışmada geçirgenlik sosyal yaşam, fiziksel etkenlerle beraber düşünülerek bir arada incelenmiştir. 1. Bölüm 'giriş bölümü' olup, bu bölümde sorun belirlenerek, çalışmanın sınırları çizilmiştir. 2. Bölüm'de geçirgenlik-saydamlık kavramları tanımlanarak, insan ve mekanla ilişkisi irdelenmiştir. 3. Bölüm'de geçirgenlik-saydamlık kavramlarının tarihsel süreç içerisinde geilişimi ve değişimi, farkh bakış açılan incelenmiştir. 4. Bölüm'de geçirgenliğin-saydamhğın mimarideki kullanım nedenleri ve etkileri incelenmiş, mekansal açıdan sınıflandırmaları yapılmıştır. 5. Bölüm'de seçilen on konut örneği üzerinde geçirgenliğin-saydamlığm mekandaki ilişkileri karşılaştırılarak incelenmiştir. 6. Bölüm'de tezin önceki bölümleri bağlamında düşünceler ortaya konmuştur. xın
16. yy. Osmanlı kenti İstanbul'da kent içi konumlarına göre Mimar Sinan'ın külliye gruplarında yer seçimi etmenlerinin tespiti ve analizi

16. YY. OSMANLI KENTİ İSTANBUL'DA KENT IÇI KONUMLARINA GÖRE MİMAR SİNAN'IN KÜLLİYE GRUPLARINDA YER SEÇİMİ ETMENLERİNİN TESPİTİ VE ANALİZİ Osmanlı'da külliyeler, kamusal ve dini fonksiyonlarıyla çevresine ve kente hizmet vermenin yanında, çevresindeki kent dokusunu geliştiren odak noktaları olmuşlardır. Sinan' m külliyeleri, İmparatorluğun yapı ve inşaat faaliyetlerinin en yoğun olduğu döneminde hem bu gücü ifade eden, hem de Osmanlı toplumuna hizmet veren önemli merkezler olarak kurulmuşlardır. Bu külliyelerin kent içinde konumlandıkları yer özel olarak seçilmiştir ve bu yer seçimlerine karar verilirken pek çok etmen göz önünde bulundurulmuş ve değerlendirilmiştir. Öte yandan her bir külliyenin arazi seçiminde kendine özgü durumların olabilmesi etmenlerin tespit edilmesini zorlaştırmıştır. Bu çalışma, genellemeler yaparak kent içinde çok farklı noktalarda konumlanan Sinan külüyelerinin yer seçimi etmenlerinin saptanmasını ve külliyenin gerek yer seçimi, gerekse alan düzenlemesinde bu etmenlerin nasıl rol oynadıklarının ortaya konmasını amaçlar. Kentin oluşumunda büyük paylara sahip olan külliyeleri bütün bu özellikleriyle sorgular. Diğer bir deyişle bu çalışma, külliyelerin konumlan ve yerleşimlerine ilişkin bir tespit ve analiz çalışmasıdır. Çalışmanın amacı doğrultusunda, analizler ve bunlardan elde edilen bulgular, Osmanlı mimarlık tarihinin önemli yapı toplulukları olan külliyelerin kent içinde nasıl konumlandıklarını saptamakla kalmayıp, Sinan külliyeleri aracılığıyla mimarlıkta yer seçiminin önemine ve yapılar üzerindeki etkilerine de işaret eder. Bu etkilerin belirlenmesi, yer seçimi ile külliyenin şekillenmesi arasında bir etkileşim olup olmadığını da ortaya çıkaracaktır. Bu etkileşimin varlığı, diğer bir deyişle külliyenin konumlandığı yere göre biçim alması, yapıların çevresiyle ve hatta kent ile kurduğu ilişkinin de bir göstergesi olacaktır.
Büyük Selçuklu camilerinde kubbeli mekan kullanımı ve köken araştırması

Kubbenin kullanımına mimarlık tarihi boyunca değişik kültürlerin mimari yapılarında rastlanmıştır. Kubbenin konsepti araştırmacılara göre milattan önce Orta Asya göçebe halklarının mezar ve çadır yapılarından esinlenmektedir. M. Ö 10. yüzyıldan günümüze kadar dini yapılar çeşitli kültürler tarafından benimsenmiş ve bu yapıların mimari gelişimi çeşitli dinlerin mensupları tarafından desteklenmiştir. İslam dininde de hükümdarlar ve halifeler, sanatsal açıdan camilerin diğer yapı türlerine göre daha zengin ve kusursuz olmasını istemişlerdir. İslamiyet sonrası Büyük Selçukluların gelişiyle birlikte camiler, plan şeması, inşa tekniği ve biçimsel açıdan büyük değişikliklere uğramıştır. Bu değişikliklerin başta geleninin camilere kubbeli mekan ve merkezi avlunun eklenmesi olduğu söylenebilir. Büyük Selçuklu mimarisinde camilerde yaygınlaşmaya başlayan mihrap önü kubbeli mekan, mihrabın kutsallığına ve hükümdarın otoritesine vurgu yapmak için kullanılmıştır. Büyük Selçuklularda kubbeli mekanlar hem tek mekan-tek kubbeli camilerde, hem de açık avlulu ve eyvanlı camilerde benzer mekan anlayışı ve yapım tekniğine sahiptir. Dini yapılarda kubbe kullanımı Orta Asya ve İran'da İslamiyet öncesinde görülmektedir. Ancak, kubbe kullanımı Orta Asya'da süreklilik gösterirken İran'da İslamiyet sonrası erken dönemlerde görülmemektedir. Kubbe kullanımının Orta Asya'da süreklilik arz etmesinin nedeni Karahanlılarda olan mezar yapısı geleneğinin devamıdır. Mezar yapıları İslamiyet sonrası hem müslüman, hem de gayrimüslim Türkler tarafından inşa edilmiştir. Aynı türbe mimarisi Karahanlılar döneminde tek mekan-tek kubbeli camilere yansımış, Büyük Selçuklulardan itibaren de tek mekan-tek kubbeli camilerde devam etmiştir. Ayrıca bu kubbeli yapılar açık avlulu ve eyvanlı camilerde hem bağımsız, hem de bir bütün halinde kullanılmaya başlanıp gelişerek devam etmiştir.
Modern mimarlık dönemi konut binalarının enerji etkin iyileştirilmesi: İstanbul Bağdat caddesi örneği

Modern Mimarlık Mirası yapıları tasarlandıkları ve inşa edildikleri döneme ait teknik, estetik, kültürel, ekonomik ve sosyal yansımaları barındığı için korunmaları gerekmektedir. Bağdat Caddesi üzerinde yer alan, yapım yılı 1960- 1980 olan Modern Mimarlık Dönemi'ne ait çok katlı konut örnekleri tadilat gereksinimleri, yeni doğan ihtiyaçlar, rant ve kentsel dönüşüm yasası teşviğiyle birlikte yıkılmaktadırlar. Yıkılan binalar yerine yapılan binalara büyüklük, yükseklik ve araziye yerleşim açısından farklılıklar taşımaktadırlar. Bu dönüşümle birlikte işlevleri, malzeme kullanımları, cephe bütünlükleri açısından Bağdat Caddesi'nin mimari kimliği değişime uğramaktadır. Bağdat Caddesi İstanbul'un önemli ticaret alanlarından biridir. Aynı zamanda yoğun konut yerleşiminin bulunduğu bölgelerden bir tanesidir. Modern Mimarlık Konut örneklerinin yer almasıyla birlikte cadde üzeri ve çevresinde benzer bir dil oluşmuş; kentin, özellikle bağlı olduğu ilçe Kadıköy'ün önemli değerlerinden biri haline gelmiştir. Enerji, endüstrileşme ve teknolojinin gelişimiyle birlikte 'bina üretimi'nde de çok önemli bir rol kazanmıştır. Binalar hem yapımları sırasında hem de varlıkları süresince enerji tüketiminde ilk sıralarda yer almaktadırlar. Enerji tasarrufunun etkili olduğu alanlardan bir tanesi 'Binalar ve Bina Üretimi'dir. Yeni yapılan binalarda yapının enerji kimliği tasarım kriterlerinden biri haline gelmiştir. Mevcut binanın enerji etkinliğine katkı ise çeşitli iyileştirmeler ile sağlanmaktadır. İyileştirme, yapı elemanı bazında ele alınabileceği gibi bütünsel bir yaklaşımla tüm binayı dikkate alarak da sağlanabilir. Bu çalışmada; İstanbul Bağdat Caddesi'nde bulunan Modern Mimarlık Konut örneklerine yönelik olarak enerji etkin iyileştirme stratejileri değerlendirilmiştir. 'Tehdit Altındaki Modern Mimarlık Mirası: Bağdat Caddesi Örneği' (Salman, Bilgili, & Pulat, 2015) başlıklı çalışma incelenebilecek binaların belirlenmesinde tezin ana kaynağını oluşturmaktadır. İyileştirme stratejilerinin belirlenmesinde binaların mimari özelliklerini kaybetmemeleri dikkate alınmış; iyileştirme alternatifleri simülasyon programları aracığıyla analiz edilmiştir. Analiz edilen binaları karşılaştırma yöntemiyle 'Enerji Etkin İyileştirme' ve 'Modern Mimarlık' alanları beraber ele alınarak, olumlu/olumsuz sonuçları incelenerek yorumlanmıştır.