İlköğretim okulu öğretmenlerinin iş doyumu

Bu araştırmada iş doyumu ve bunun etkenlerine verilen önem açısından sınıf ve branş öğretmenlerinin görüşleri ve bunların cinsiyet, yaş, kıdem ve öğrenim durumları açılarından farklılık gösterip göstermediği bulunmaya çalışılmıştır. Malatya kent merkezindeki 33 ilköğretim okulunda görev yapan sınıf ve branş öğretmenlerinden alınan 221 kişilik örnekleme araştırmacı tarafından geliştirilen bir anket uygulanmıştır. Öğretmenlerin 'iş ve niteliği', 'yönetim ve denetim biçimi', 'ödentiler', 'yükselme, eğitim, yetiştirme ve geliştirme olanakları', 'çalışma koşulları' ve 'çalışanlar arası ilişkiler' konularına ilişkin algı ve beklentilerinin farkı iş doyumu olarak alınmış, iş doyumu etkenlerine verdikleri önem düzeyi konusundaki algıları da belirlenmiştir. Verilerin çözümlenmesi için Bir Yönlü Varyans Analizi, İki Aritmetik Ortalama Arasındaki Farkın Önemlilik Testi, ve Tukey HSD Testi kullanılmıştır. Sınıf ve branş öğretmenleri 'yönetim ve denetim biçimi' ve 'çalışanlar arası ilişkiler' etkeninde 'çok yüksek'; 'iş ve niteliği' ve 'yükselme, eğitim, yetiştirme ve geliştirme olanaklarında 'yüksek'; 'çalışma koşullarında 'orta' ve 'ödentiler' iş doyumu etkeninde 'düşük' düzeyde iş doyumu sağladıklarını belirtmişlerdir. Sınıf ve branş öğretmenlerinin iş doyumu düzeyleri arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Erkek öğretmenler 'yönetim ve denetim biçimi', 'çalışma koşullan' ve 'ödentiler' iş doyumu etkenlerin de kadınlardan daha fazla iş doyumu göstermişlerdir. Üst yaş grubundaki öğretmenler alt yaş grubundakilerden 'ödentiler' ve 'çalışma koşulları' iş doyumu etkenlerin de daha fazla doyum göstermişlerdir. Kıdemi fazla olan öğretmenler kıdemi az olanlardan 'çalışma koşullan' iş doyumu etkeninde daha fazla doyum göstermişlerdir. Öğrenim durumu yüksek olan öğretmenler ise öğrenim durumu daha düşük olanlardan 'çalışanlar arası ilişkiler' iş doyumu etkeninde daha az doyum göstermişlerdir. Sınıf ve branş öğretmenleri 'ödentiler' ve 'çalışma koşulları' etkenlerini iş doyumları açısından 'pek çok önemli'; 'iş ve niteliği', 'yönetim ve denetim biçimi', 'çalışanlar arası ilişkiler' ve 'yükselme, eğitim, yetiştirme ve geliştirme olanakları' etkenlerini ise 'çok önemli' bulduklarını belirtmişleridir. Bunun yanı sıra 'çalışanlar arası ilişkiler' iş doyumu etkeninde sınıf öğretmenlerinin iş doyum puanı branş öğretmenlerinden daha yüksektir. Erkek öğretmenler 'çalışanlar arası ilişkiler' iş doyumu etkenine kadın öğretmenlerden daha fazla, üst yaş grubundaki öğretmenler alt yaş grubundakilerden 'yönetim ve denetim biçimi' ve 'çalışanlar arası ilişkiler' iş doyumu etkenlerine daha fazla, kıdemi fazla olan öğretmenler kıdemi az olanlardan ve öğrenim durumu yüksek olan öğretmenler öğrenim durumu daha düşük olan öğretmenlerden 'çalışanlar arası ilişkiler' iş doyumu etkenine daha fazla önem puanı vermişlerdir. Bu bulgularla öğretmenlere verilen ödentilerin, okuldaki fiziksel koşulların, çalışanlar arasındaki ilişkilerin, denetim biçiminin, eğitim yükselme ve geliştirme olanaklarının öğretmenlerin iş doyumunu olumsuz yönde etkilediği sonucuna varılmış ve bu yetersizliklerin giderilmesi için öğretmenlerin özlük hakları ve okul ortamının fiziksel koşulları ile ilgili gerekli düzenlemelerin yapılması önerilmiştir.