Muğlak mekan açılımları üzerine bir okuma

Tasarlanan mekanlar dünyada olma durumunu anlamak için bir uyarıcı veya köprü olabilir mi? Mekanın nitelikleri ile bedenin ve zihnin keşiflerine çıkılabilir mi? Mekan ne tür seçenekler sunabilir? Kişi mekanı nasıl tamamlar, bedeni ve zihni ile mekana nasıl ve ne şekillerde müdahale edebilir? Tez bu sorular ile başlayarak mekan-beden-deneyim kavramlarını ve bunlar arasındaki ilişki potansiyellerini kurcalamaktadır. Mekanların beden için oluşturduğu senaryo, temel edimlerimizi içermekte olup, mekanı her tekrar deneyimleyişimizde, hafızamızdan geri çağırdığımız edimleri konu alır. Hafızamızdan geri çağırdıklarımız, her seferinde birbirlerinden farklı olsalar bile, varoluşsal bağlamda yeterince uyarıcı olamazlar. Bazı mekan ve kurgular ise, varoluşsal açıdan kendimizi, zamanı ve mekanı sorgulamamızı, yeniden keşfetmemizi, yeni tecrübeler edinmemizi, farklı tanımlar yapmaya ve kendi yaratımlarımızı oluşturmaya teşebbüs etmemizi sağlayabilir. Tezde, alışık olduğumuz mekan deneyiminin dışına çıkıp, çoklu anlamlandırmalara izin veren alternatif alanlar aranmıştır. Bu arama sırasında araç olarak kullanılan kavram ise 'inuğlaklık' ve onun uzantılarıdır. Çalışma kapsamında 'inuğlak' olarak tanımlanan mekan, farklı fiziksel katmanlar veya zihinsel anlam açılımları oluşturarak, bireyin mekanı algılarkenki tüm sınırlılıklarını bulanıklaştırmaya çalışmaktadır. Muğlaklığın aslında tüm mekan ve kurgular içerisinde bulunduğu söylenebilir. Boş bir mekanın bile oluşturduğu imaj kişiden kişiye değişebilir -ki bu da muğlaklık barındıran bir durum teşkil eder. Ancak muğlaklığın bu halini biraz daha ileri götürmek, bu şekilde buyurgan kalıplardan çıkarak mevcut yaklaşımımızı dönüştürmek amaçlanmıştır. Birinci bölümde, tezin problematiği ve yöntemi belirtilmektedir. İkinci bölümde, tezin ana kavramları olan 'mekan', 'beden' ve 'deneyim' kavramları incelenmekte, kavramlar arası bağlantılar kurulmaktadır. 'Deneyim' kavramı, sınır aşma-hata yapma durumları ile ilişkilendirilerek, bedenin ve zihnin yaratıcılığı içinde incelenmektedir. Üçüncü bölümde, tezin söz konusu bu üç ana kavramına eklemlenen 'muğlak' kavramı, bizim mekanı sorgulayışımızın yanı sıra, mekanın kendini sorguladığı durumları ortaya çıkaran bir potansiyel ve araç olarak tanımlanmaktadır. 'Muğlak' kavramının anlam katmanlarının neler olabileceği sorgulanmaktadır. Ayrıca bu bölümde kuantum fiziğinin muğlaklık ile ilişkilendirilen bazı kavram ve ilkelerine değinilmektedir. Yeni bilimde nesnel gerçeklikten öznel gerçekliğe geçiş söz konusudur. Muğlaklığın potansiyelleri de bu geçiş ile bağdaştırılmıştır. Dördüncü bölümde ise muğlaklığın alt kavramları, mekan ile ilintili olarak tekrar ele alınmıştır, güncel mimarlık örnekleri üzerinden değerlendirilmiştir. Mekanın beden ile ilişkisi, bedenin mekanda oluşturduğu kurgular, bedenin mekana etkileri ve mekanın muğlaklaşarak zihni yaratmaya ittiği durumlar tartışılmıştır. 'Muğlak mekan açılımları', olanaklılık ortamı oluşturmaya ve mekan ile kurulan ilişkileri deneyim üzerinden sorgulamaya çalışmaktadır. Beşinci bölümde ise ortaya konan problematik ve onunla sorgulanmaya başlayan muğlak mekan açılımları tartışılmıştır. Tez, muğlaklığın açılımları ile ilişkili olarak mekanın geçirdiği mutasyonları, mevcut mekan kavrayışımızı geriye veya ileriye götürebilecek alternatifler olarak karşımıza çıkarmaktadır.