Yeşil bina kavramının günümüzdeki durumuna eleştirel bir bakış ve net sıfır enerjili binalar için bütünleşik tasarım sürecinin incelenmesi

Endüstri devrimi dünya üzerinde birçok değişikliğin başlangıcı olmuştur. Bilimsel ilerleme ve yaşam koşullarının iyileştirilmesiyle insan ömrü uzamış, nüfus hızla artmaya başlamış, iki yüzyıl içerisinde yaklaşık sekiz katına çıkmıştır. İstihdam arayışıyla kırsal alanlardan kentlere göç hızlanmış ve fabrika kentler oluşmuş, mega kentler kurulmuştur. Kontrolsüz bir sanayileşme akımı başlamış; 20. Yüzyıl başlarında işçi haklarını koruyan düzenlemeler getirilince, gelişmiş ülkeler fabrikalarını, işçi sağlığı ve güvenliği ve çevre koruma kanunları barındırmayan, ucuz işgücü sağlayan az gelişmiş ülkelere taşımışlardır. Sömürü düzeni böylece devam etmiş, eşitsizlik ve yoksulluk hızla artmıştır. Aynı dönemde dünya tarihinde görülmemiş bir şekilde buluşlar arka arkaya gelmiş, buhar türbinleri ve su türbinleri ardından 1880'li yıllarda elektrik icat edilmiş, aynı 10 yılda petrol çıkartılmıştır. Bunu elektrikli ev aletleri, klimalar, otomobil ve uçağın icadı izlemiş; kişi başı enerji ihtiyacı inanılmaz ölçüde artmıştır. Tüm bunlar, insanoğlunun kendini dünyanın efendisi sayma yanılgısıyla birleşince, doğa üzerinde korkunç bir tahribata sebebiyet vermiş, hava ve su kirlenmiş, sera gazı salınımları en yüksek değerlere ulaşmış, arazi degradasyonu ve çölleşme artmış, orman alanları hızla azalmaya başlamış, dünya küresel ısınma tehlikesiyle karşı karşıya kalmıştır. Binalar, dünyadaki enerji tüketiminin yaklaşık 32 -40%'ından ve sera gazı salınımlarının yaklaşık 1 /3'ünden sorumlu tutulurlar. Bina kökenli sera gazı salınımlarının 80 %'den fazlası işletim aşamasında çeşitli enerji ihtiyaçları karşılanırken oluşmaktadır.1970'lerde çevreci bir tepki olarak baş gösteren yeşil hareket paralelindeki yeşil mimarlık, özellikle kuzey ülkelerinde ilerlemeler kaydetse de enerji sektörünün politik ve ekonomik gücü, enerji politikalarının bina politikaları üzerindeki etkisi, konunun özellikle malzeme ve sertifikalar yoluyla fazla ticarileştirilmesiyle hedefinden sapmalar yaşamış ve yavaşlamıştır. Tamamıyla temiz yenilenebilir enerji kullanan, sıfır karbon izli, kendine yeten, tam teşekküllü yeşil şehirler kısa vadede mümkün gözükmediğinden, net sıfır enerjili, net sıfır salınımlı binalar doğru model olarak ön plana çıkmaktadırlar. Parametrelerinin çokluğu ve olası birçok farklı yaklaşım modeli dolayısıyla nSEB modellemek birçok zorluk arz eder. Binalarda performans bazlı tasarım ve işletme dönüşümünü mümkün kılmak için, bir binanın enerji kullanımının performans, ölçek ve zaman boyutları boyunca kesintisiz olarak öngörülmesi, izlenmesi, denetlenmesi ve azaltılmasına olanak verecek yeni nesil ölçütler, yöntemler ve araçlar geliştirilmelidir. Bunu başarmak için, bir bina, karmaşık bileşen sistemleri tasarım sırasında entegre edilmiş ve inşaat, işletme, bakım, yenileme ve atık yönetimi dahil olmak üzere yaşam döngüsü boyunca bir bütün olarak davranan tekil ve dayanıklı bir mal olarak değerlendirilmelidir. Geleneksel tasarım yöntemleri bu süreci yönetmek için yeterli olamayacağından, farklı disiplinlerden birçok katılımcı ve aktörün yer aldığı bu karmaşık süreç için bütünleşik bina tasarımı daha etkin bir metot olarak öne çıkmıştır. Bütünleşik tasarım sürecinde, proje paydaşları ilk tasarım toplantısından başlayarak binanın işletme ve bakım safhaları dahil olmak üzere sürecin içinde yer alırlar. Dünya üzerinde nSEB'lerin sayısı artmakta, bina türü ve büyüklükleri çeşitlenmektedir.