Mimari tasarımda hayali gelecek kurguları: Bir zamanlar arası söküm denemesi

Hayali gelecek kurgularına yönelik tez çalışması, bütüncül biçimde ortaya serdiği zamansal devinimleri ve kuramsal kaynakları, mimari tasarımdaki konumunu ve potansiyelini sorgulayacak biçimde zamanlar arası söküme uğratır. Ağörgüsel ilişkileri ve temel yapılanması açıklanan hayali gelecek kurgularının örneklemler üzerinden sökümü; geçmişş pratikler için bir yeniden okuma ve farkındalık, güncel pratikler için ise eleştirel-yaratıcı bir irdeleme ve spekülatif yorumlama fırsatı sunar. Serim yolculuğu, hayalin öngörüyle karşılaştırmalı incelenmesi ve barındırdığı yaratıcı potansiyelin açığa çıkarılmasıyla başlar. Sonrasında hayali kurgulardaki zamansal devinimler, geçmişş-güncel-gelecek arasındaki triyalektik 'ileri ve geri atım hareketleri' üzerinden okunur. Geçmiş durak noktasında konumlanan avangardlar ve Durumcular'ın kendi geleceklerine gönderdikleri ileri atım hareketinin dinamikleri incelenir. Geçmişten gönderilmiş ileri atımlar ve geleceğe yönelik tahmin edilen geri atımların güncelde kesişmesi, güncel durak noktasının zamansal bağlamda lojistik bir merkez olduğunu kanıtlar. Gelecek durak noktasında ise, ileri atımların oluşturduğu kurgusal gelecekteki edimsel ve sanal atmosfere dair şifreler çözülerek, güncele geri atımları yardımıyla spekülatif yorumlarda bulunulur. Söküm altlığında, zamansal devinimlerin ve atım hareketlerinin göreli ve karmaşık yapısı, kolay anlaşılabilir ve örneklem sökümlerine uygulanabilir bir 'söküm diyagramı'na dönüştürülür. Söküm diyagramının iskeleti de, kendi zamansal sınırlarını eriten La Sagrada Familia'nın tasarlama ve inşa pratiklerinden yararlanılarak kullanıma hazırlanır. Diyagramın örneklem sökümünde kullanımından önce son temel aşaması ise kuramsal kaynakların derlenmesidir. Geçmiş pratiklerden avangard hareket ilkelerini yansıtan tarihsel avangardlar, modernistler ve Durumcular; güncel pratiklerden ise kurgusal gelecek imgesini içeren Bilinmez Alanlar Birimi gibi eylem ve söylem pratikleri söküm için hazırlanır. Hazırlık kapsamında, hem sökümün eleştirel-yaratıcı, sorgulayıcı, yabancı-tanıdık etkileşimi kurgulayan ve kümülatif biçimde üretken niteliklerinin sağlaması yapılır, hem de seçilen örneklemlerin hangi kurucu bileşenler aracılığıyla söküleceği belirlenir. Hayali gelecek kurgularının söküm işleminin kurucu bileşenlerini, günlük yaşamı dönüştürme arzusu ve yeni küresel sistem önerileriyle politika; salınım, keşif seferleriyle yaklaşılan ve hatta tasarlanan kentsel/kırsal atmosferlerin değişimiyle ekoloji ve alımlayıcıyla doğrudan etkileşime giren imgesinin kullana potansiyeliyle temsili üretimler oluşturur. Geçmiş eylem ve söylem pratiklerinin sökümünde ileri atımların dizimi oluşturulur, tekrar geçmişşe yöneltilecek geri atıma yönelik ise şifre çözümü gerçekleştirilir. Güncel pratiklerin sökümünde ise ileri atımların şifreleri çözülür, gelecekten yönlendirilebilecek geri atıma dair spekülatif tahmin yapılır. Değerlendirme ve yorumların yöntemi ise, 'kaynak imge' olarak alınan hayali gelecek kurgularına dair eleştirel-yaratıcı-kümülatif 'ürün imge'ler oluşturmaktır. Bahsedilen tüm işlemler, zamanlar arası söküm diyagramına bütüncül biçimde dizilen verilerin triyalektik etkileşimleri sayesinde olgunlaşır. Bu sayede, kurucu bileşen özelinde geçmişş ve güncel pratiklerin hayali gelecek kurgusunu taşıma potansiyelleri arasında karşılaştırmalı değerlendirmeler de yapılabilir. Sonuç bölümünde ise, karşılaştırmalar sonucu 'keşfedilen ve fark edilen potansiyeller'e ve mimari tasarım süreçlerinde daha etkin biçimde yararlanılmasına yönelik spekülatif çıkarımlarda bulunulur.