Konut kullanıcısı ve ekipman ilişkisinin sosyomekansal açıdan irdelenmesi

Günümüzde tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de yaşanan teknolojik ve toplumsal gelişmeler, yaşam biçimini özellikle de evsel yaşamı büyük ölçüde etkilemektedir. Teknolojik buluşların ve gelişmelerin üretim ve tüketimdeki yaklaşımları değiştirmesi, gelir seviyesindeki artış, kadınların da çalışma hayatına atılmasıyla birlikte değişen yaşam biçimleri ve tüketim kalıplan konutta konfora yönelik ve işgücünden tasarruf sağlayan ekipmanlara yapılan harcamanın artmasına neden olmaktadır. Bu noktada, konut daha fazla sayıda ekipmanla donatılmaya başlanmış, bu ekipmanların yer aldığı mekanların tasarımı da önem kazanmıştır. Tezin girişi olan Birinci Bölüm'de çalışmanın konusu, amacı ve ortaya koyduğu hipotez anlatılmaktadır. İkinci bölümde ekipmanın mekan içinde yerleşiminin bir düzen içinde gerçekleştiğinden yola çıkarak ekipman sisteminin varlığı vurgulanmıştır. Ekipmanın teknik işlevinin yanında sembolik işlevlere de sahip olduğu açıklanmış ve bu noktada sosyo-kültürel açıdan bireysel ve grupsal kimliği ifade eden bir dil olarak incelenebileceği belirtilmiştir. Kullanıcıların ait oldukları grupların sosyo-kültürel özelliklerinin bireyin yaşam biçimi, değer yargılan, ihtiyaçları üzerindeki etkisinin kullanıcıların ekipman sistemlerini belirlediği ifade edilmiştir. Üçüncü Bölüm'de, önemli toplumsal değişim süreçlerinde ekipmanın geçirdiği dönüşümler ve konut mekanları üzerine etkileri incelenmiştir. Bu dönüşümler ekipmanın teknolojik gelişimine, kentsel altyapı donatılarındaki gelişmeye, toplumların ekonomik, kültürel ve sosyal gelişimlerine bağlı olarak üç dönemde ele alınmıştır. Bu dönemler konutta,. 1 850'lerden 1 945 'lere kadar mekanizasyon,. 1945'lerden 1980'lere kadar otomasyon ve. 1980'lerden günümüze enformasyon biçiminde görülmüştür. Dördüncü Bölüm'de ise Üçüncü Bölüm'de ekipmanda görülen sosyal ve kültürel değişime bağlı gelişimler tüketim bağlamında detaylandırılmıştır. Bu bölümde bireylerin tüketim alışkanlıklarının, cinsiyet rollerinin, kültürel yapılarının ve sosyal statülerinin tüketim harcamalarına ve ekipman sahipliliğine olan etkisi incelenmiş, bu konuda yapılan çalışmaların dünyada ve Türkiye'deki örnekleri ele alınmıştır. Bireylerin ve sosyo-ekonomik grupların sahip oldukları ekipman kompozisyonlarının ve niceliksel değerlerinin eğitim, gelir durumu, meslek gibi sosyal statü göstergesi olarak incelenebileceği ortaya konmuştur. XIIBeşinci bölümde ise önceki bölümlerde ortaya konan kavramsal çerçevenin sosyal, kültürel ve ekonomik açıdan farklılık gösteren iki grup arasında ekipman sahipliliği, kullanım sıklığı, tüketim hızı, konut içinde konumlanışı gibi açılardan yansımalarını görmek amacıyla bir alan çalışması ortaya konmaktadır. Bu çalışmada, kullanıcıların ekipmana ilişkin tutum ve değerleri ile, ekipmanın kullanıcıya ifade ettiği anlam da sorgulanan bir başka konudur. Son bölüm olan Altıncı Bölüm'de de tezin sonuçlan aşağıdaki şekilde özetlenmektedir:. Kullanıcı- konut etkileşiminde ekipman evreni, kullanıcının sosyo-kültürel özelliklerinin anlaşılmasında, mekanın kullanımı ve organizasyonunda önemli bir bileşen olarak üzerinde durulması gereken bir konudur.. Konutun dominant kullanıcısı olan kadının toplumsal dinamiklere bağlı olarak geçirdiği değişimler, ekipman ve konuta yönelik farklılaşan beklentileri tasarım kriterleri olarak dikkate alınmalıdır. xm