Atlas of urban design: Textual analysis and mapping of production of knowledge in Turkish context

Kentsel tasarım, kendi yöntemsel araçlarını ve episteme'sini halen geliştirmekte olan bir pratiktir. Bu kapsamda kentsel tasarımı gelişmekte olan bir disiplin olarak niteleyebiliriz. Bu çalışma, son otuz yıl boyunca üretilen bilgi kümesi üzerine bir seri analiz yoluyla, kentsel tasarım bilgisinin üretiminini Türk akadesmisi bağlamında ele alınmasına dayanır. Bu anlamda, 'Kentsel Tasarım Bilgisi Atlası', Türk akademik çevrelerindeki kentsel tasarım alanının, yöntemleri, bilgi bilimsel tutumlar ve söylemleri açısından inceler. Çalışma, Türk akademisinde kentsel tasarım alanındaki araştırmaların ürünü olan bir bilgi birikiminin toplanması, analizi ve eleştirel okumasıyla kendi bilgi bütününü üretir. Çalışmanın araştırma uzayı, doktora programında kentsel tasarım araştırmaları yüksek lisans programları, yüksek lisans ürünleri ve 'Kentsel Tasarım ve Uygulamaları' konferans serisindeki tüm bildirileri kapsar. Çalışma kapsamında, üç metodik araç setinin bir kombinasyonu kullanılmıştır. Bu yöntemsel araçlardan her biri 'araştırma' katmanı olarak adlandırılmıştır. Verileri organize etmek ve analiz edebilmek için, sayısal beşeri bilimler alanına ait bir takım araçlar ve yöntemler, özellikle de metinsel analiz yöntemleri kullanılmıştır. Çalışma sırasında bu katman 'keşif katmanı' olarak adlandırılmıştır. İkincinci katmanda, araştırmanın sonuçları görsel olarak temsil edilmiş ve yorumlanmıştır. Bu tabaka 'haritalama katmanı' olarak adlandırılmıştır. Haritacılık katmanının kuramsal çerçevesi eleştirel kartografi geleneğine dayandırılarak oluşturulmuştur. Üçüncü katmanda, haritadaki bulgulara atıfta bulunularak, toplanan materyaller söylemsel olarak değerlendirilmiştir. Bu katman 'yorum katmanı' olarak adlandırılmaktadır ve üçüncü katman için teorik çerçeve sosyal yapılandırmacı bir perspektiften yola çıkılarak geliştirilmiştir. Kentsel tasarım bilgi bütününün Türkiye bağlamında haritalandırılmasının ve eleştirel okumasının ardından sonuç bölümünde altı ana tartışma sunulmaktadır. İlk olarak, kentsel tasarım alanındaki araştırmanın özerkliği, incelenen çalışmaların içeriği ve Türk bağlamının politik ve kentsel koşullarıyla ilişkili olarak tartışılmaktadır. İkinci ve üçüncü tartışma, kentsel tasarımın disipliner özellikleri üzerinde durmaktadır. İkinci tartışma olarak, kentsel tasarım, bir kurulum aşamasında bir disiplin olarak tanımlanmakta ve kentsel tasarımın bir disiplin olarak formülasyonundaki eksikliklerin altında yatan mimari ve planlama disiplinlerine bağlı sorunlar sunulmaktadır. Üçüncü tartışmada, kentsel tasarımı bir araştırma programı olarak tanımlanır ve kentsel tasarımın bir disiplin olarak tanımlanmasından doğan eksiklikler ve araştırma programının özerkliğini sınırlandıran bağlamsal konular, programın ilerlemesini önleyen darboğazlar olarak sunulur. Dördüncü olarak disiplin kavramının halen güncel olup olmadığı sorgulanır. Beşinci tartışma olarak, alanda tariflenen dört akademisyen nesline atıfla Türkiye bağlamında alanın gelişimi tariflenmiştir. Çalışmada kullanılan dijital sosyal bilimler metodları ve kuramsal altyapıya ilişkin bir öz değerlendirme ile sonuçlanır.