Corporate social responsibility in construction industry

Kurumsal Sosyal Sorumluluk son zamanlarin en çok bahsedilen konularından biri olarak karşımıza çıkmakta ve uluslararası alanda birçok organizasyon tarafından iş sürecine adapte edilmektedir. Konunun kökenleri iş dünyasının aktivitelerini yürütürken topluma karşı sorumlu davranması tartışmasına dayanmasına rağmen bugün gelinen noktada kurumsal sosyal sorumluluk kavramının kapsamı sorumlu iş süreçlerinden çok daha geniş bir çerçeve oluşturmaktadır. Uluslararası firmaların konuya artan ilgileri ve yaptıkları girişimler ile kurumsal sosyal sorumluluk farkındalığını arttırmaktadır. Bu artan ilgi kurumsal sosyal sorumluluk kavramını şirketler için kaçınılmaz hale getirmektedir. Organizasyonların iş aktivitelerini yürütürken tüm paydaşlarına karşı sorumlu davranması gereği fikrinden yola çıkan kurumsal sosyal sorumluluk kavramı geniş bir etki alanına sahiptir. Bu geniş kapsama alanından dolayı herkes tarafından kabul edilmiş olan bir ortak tanımı olmamasına rağmen ana fikir olarak organizasyonların iş aktivitelerini yürütürken çevreye, topluma ve insana karşı sorumlu davranması fikrine dayanır. İnşaat sektöründe kurumsal sosyal sorumluluk kavramı diğer sektörlere nazaran daha geç tanınır ve kullanılır hale gelmiştir. Bunun ana nedenlerinden biri inşaat sektörünün kendine has özellikleri olarak kabul edilebilir. Uluslararası alanda kurumsal sosyal sorunluluk kavramının geniş yer edinmesi inşaat sektörünü de bu konuda düşünmeye yöneltmektedir. Uluslararası firmaların kurumsal sosyal sorumluluk aktiviteleri ve iş paydaşlarından da bu konuya önem verilmesinin beklenmesi inşaat firmaları için de konuyu kaçınılmaz hale getirmiştir. İnşaat sektörünün tüm diğer sektörlerle iş ilişkisi içerisinde olduğu düşünüldüğünde konunun önemi daha net anlaşılmaktadır. İş dünyasının kurumsal sosyal sorumluluk olgusuna verdiği önem konunun her ölçekten firma için kaçınılmaz olduğunu göstermektedir. Organizasyonlar tedarik zincirleri içerisinde kurumsal sosyal sorumluluk farkındalığının önemini vurgulamakta ve iş ilişkilerini kurarken karşı taraftan da aynı hassasiyeti göstermesini beklemektedir. Bu nedenle inşaat sektöründeki firmaların da etkinliklerine devam edebilmeleri için bir an önce konuyu anlayıp kendi iş süreçlerine entegre etmeleri beklenmektedir. Fakat gerek konunun geniş kapsamı gerekse iş dünyasının hızla değişen trendleri nedeni ile yeni teoriler üzerinde çok fazla düşünülmeden kullanılmakta ve esas faydaları elde edilememektedir. Bu tez çalışmasının kurumsal sosyal sorumluluk kavramını inşaat sektörü bakış açısından araştırmaktadır. Araştıma süreci kurumsal sosyal sorumluluk farkındalığı, KSS activiteleri, KSS entegrasyonu ve konunun şirket rekabet gücü üzerindeki etkileri konularını kapsamaktadır. Araştırmanın amacı kurumsal sosyal sorumluluk konusunun inşaat firmaları tarafından nasıl anlaşıldığını, iş süreçlerine nasıl dahil edildiğini ve KSS aktivitelerinin iş süreci ve şirket rekabeti üzerindeki etkilerini anlamaktır. Araştırma kurumsal sosyal sorumluluk konusunun ortaya çıkışı ve iş dünyasındaki yerinin sorgulanması ile başlamakta daha sonra konuyu inşaat sektörü perspektifinden detaylı olarak incelemektedir. Tez araştırmasındaki ilk aşama konunun literatürde ayrıntılı şekilde taranması olmuştur. Kurumsal sosyal sorumluluk konusu hem akademik çalışmaların hem de bu konuda yapılmış olan profesyonel araştırma ve yayınların incelenmesi ile araştırılmıştır. Konu ilk olarak genel kapsamı ile araştırılmış daha sonra inşaat endüstrisi kapsamındaki kurumsal sosyal sorumluluk kavramına yönlenilmiştir. Bulgular Türkiye'deki inşaat sektöründe konunun çok az bilindiğini ortaya koymuştur. Paralel bir araştırma İngiltere inşaat sektöründe yapıldığında kurumsal sosyal sorumluluk farkındalığı ve entegrasyonunun daha ileri seviyede olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenlerle tez çalışması kalitatif araştırmaya yönelmiş ve iki ülkeden seçilen örnek vaka çalışmaları üzerinden konunun inşaat sektöründeki yeri incelenmiştir. Örnek olay incelemesi seçilmesindeki neden konu ile ilgili genel saptamalar ortaya koymak yerine konu hakkındaki farkındalığın artmasına katkıda bulunacak daha detaylı sonuçlar elde etmektir. Konunun farklı perspektiflerden değerlendirilmesini görmek amacı ile örnek vakalar farklı ülkelerden ve farklı büyüklükteki şirketlerden seçilmiştir. Araştırma sonucunda ortaya çıkan bulgular inşaat sektörünün kurumsal sosyal sorumluluk kavramının farkındalığı ve entagrasyonu hakkında başvurulabilecek bir kaynak olacaktır. Ayrıca inşaat sektöründeki kurumsal sosyal sorumluluk aktiviteleri ve konunun şirket rekabetine olan etkisi de ortaya konulacaktır. Konunun farklı perspektiflerden ele alınması karşılaştırma şansı vererek kurumsal sosyal sorumluluk entegrasyonu sağlamak isteyen firmalar tarafından yol gösterici olarak kullanılabilecektir. Tez çalışması başlangıç bölümü kurumsal sosyal sorumluluk konusunun genel anlamı ve inşaat sektörü özelindeki durumunun sunulması ile başlamaktadır. Bu bölümde ayrıca inşaat sektörünün karakteristik özellikleri de sunulmaktadır. Bunun amacı KSS kavramının inşaat sektörü özelindeki araştımasında ortaya çıkan sonuçların daha anlaşılır olmasını sağlamaktır. Bunların yanında, tezin amacı, araştırmanın hedefleri ve araştırma soruları açıklanmaktadır. Tezin ikinci kısmında kurumsal sosyal sorumluluk konusunun teorik geçmişşi ortaya ele alınmaktadır. Kurumsal sosyal sorumluluk kavramı, tarihsel gelişimi, hem genel KSS kavramı hem de inşaat sektörü özelindeki durumu açıklanmaktadır. KSS konusunda ortaya atılmış olarak teorik çalışmalar ve bu konuda üretilmiş olan sistem ve standartlar icelenmektedir. Tez çalışmasının üçüncü bölümünde araştırma yöntemleri sunulmaktadır. Tez çalışması kapsamında başvurulan araştırma ve değerlendirme yöntemlerinin nedenleri ve tezin amacına yönelik etkileri açıklanmaktadır. Kalitatif araştırma yapılması ve örnek vaka incelemesi sonuçlarının değerlendirme sürecinde seçilen yöntemler ve nedenlerine değinilmekte ve son olarak örnek vaka çalışmalarının genel bilgileri sunulmaktadır. Dördüncü bölümde örnek vaka çalışmalarından elde edilen ampirik bulgular açıklanmaktadır. Araştırma kapsamında yapılan görüşmelerden elde edilen sonuçlar hem direkt alıntı olarak hem de direkt yorumlama olarak tüm örnek vakalar için ayrıntıları ile açıklanmaktadır. Sonuçlar kurumsal sosyal sorumluluk farkındalığı, kurumsal sosyal sorumluluk aktiviteleri, KSS entegrasyonu ve kurumsal sosyal sorumluluk kavramının şirket rekabetine olan etkisi bölümleri altında gruplanmış olarak sunulmaktadır. Tez çalışmasının beşinci bölümünde ise örnek vaka incelemelerinden elde edilen bulgular analiz edilmekte ve kurumsal sosyal sorumluluk kavramının teorik verileri ile karşılaştırılmaktadır. Görüşmelerde sorulan tüm sorular için alınan cevaplar bir arada sunulmakta ve sonuçlar arası benzer ve ayrışan noktalar ortaya çıkarılmaktadır. Bu bölümde elde edilen sonuçlar kurumsal sosyal sorumluluk kavramının inşaat sektörü bazındaki yerinin farklı perspektiflerden anlaşılmasını sağlamaktadır. Tez çalışmasının son kısmında ise belirlenen amaç ve hedefler ile çalışma sonuçlarının karşılaştırılması yapılmakta, ortaya çıkan genel sonuçlar değerlendirilmekte ve öneriler geliştirilmektedir.