Securing future of social housing: Learning from an alternative regeneration/ Gyldenrisparken in Denmark

Son yıllarda, Türkiye'de Toplu Konut İdaresi tarafından önceki dönemlere kıyasla çok sayıda konut üretilmektedir. 2000'li yılların başlarından bu yana etkin olan neo-liberal ekonomi politikalarına çerçevesinde kamu eliyle yapılan bu üretim, daha çok üretilen konut sayısını arttırmaya, bu nedenle inşaatın hızına ve kar potansiyeli yüksek kentler alanlarda lüks konut üretimi yoluyla 'sosyal konutlara' finansman sağlamaya odaklanmıştır. Ancak, bu konut temin yöntemi, temel olarak, yapılı çevrenin mekansal kalitesi, yaşanabilirliği ve sürdürülebilirliğinden verdiği ödünler nedeniyle birçok eleştiri ile karşı karşıya kalmaktadır. Buna paralel olarak, son on yılda 'toplu konut' ve kamu otoritesinin buna yönelik uygulamaları üzerine yapılan akademik araştırmaların miktarında gözle görülür bir artış eğilimi vardır. Ne var ki, bu sunum biçiminin mekansal karar alma süreçlerine ya da ülke için alternatif konut sunum biçimlerine odaklanan yeterli kapsamlı akademik çalışma bulunmamaktadır. Bu bağlamda, bu çalışma, mekansal kaliteyi ve bu sayede yerleşim yerinin yerel halk için yaşanabilirliğini arttırmış ve böylelikle sürdürülebilir çözümler üretmiş alternatif bir dönüşüm uygulamasını tanıtarak konut araştırmaları alanına katkıda bulunmayı hedeflemektedir. Bu amaçla, çalışmada, yakın zamanda Kopenhag'da gerçekleştirilen ve sadece Danimarka'da değil uluslararası ortamda da 'en iyi uygulama' örneklerinden biri olarak kabul edilen Gyldenrisparken sosyal konut alanının yenilenme sürecinin arkasındaki mekansal karar alma mekanizmalarını derinlemesine incelenmektedir. Bunu yaparken, araştırmaya hedef olan sürecin bağlamsal şartları, karar alma süreci, katılımcılığı sağlayan zeminler ve görev alan ya da katkıda bulunan aktörlerlerin rolleri gibi bileşenler çözümlenmektedir. Ayrıca, bölge sakinlerinin katılımını merkeze alan bu sürecin tümünü yansıtmayı ve ilgili konut alanının bir parçası olduğu alternatif KSB'yi Türkiye bağlamına tanıtmak da amaçlanmaktadır. Bu doğrultuda, çalışmada, hem bu KSB'nin temel prensiplerinin altına çizilmekte, hem de söz konusu uygulamanın mekansal kalite ve sürdürülebilirlikte yakaladığı başarıların bağlamını oluşturan politika, planlama ve tasarım mekanizmaları aydınlatılmaktadır. Sonuç ürün olarak, bu çalışma sürecin analitik olarak düzenlenmiş bir hikayesini ortaya koyarak, karmaşık bir örgüyü sistemli bir sıralamayla açıklamaktadır. Bunun yanında, yürütülen mekansal karar alma sürecini şema haline getirmekte ve alınan her bir mekansal kararın sürdürülebilirliğe katkısını bir analiz matrisinde sınıflandırarak sunmaktadır. Özetle, bu çalışma sadece Türkiye için değil, konut sunumunda benzer sorunları yaşayan diğer bağlamlar için de bir dizi alternatif yöntem, sistem ve süreci sergilemek üzere araştırma bulgularına dayalı bir çerçeve ortaya koymaktadır. Çalışmanın, Türkiye ve Danimarka bağlamlarına ait politika, uygulama veya vakaları karşılaştırmayı hedeflemediği vurgulanmalıdır. Tersine, özgün konut politikaları ve uygulamaları için yeni tutumları ve araştırmaları tetiklemek üzere alternatif bir konut sunum biçimine dair derinlemesine bir kavrayış sağlanması amaçlanmaktadır.