Lise öğrencilerinin eleştirel düşünme eğilimleri, akademik güdülenme ve mükemmeliyetçilik düzeyleri ile akademik başarıları arasındaki ilişki

Bu araştırmada lise öğrencilerinin eleştirel düşünme eğilimleri, akademik güdülenme ve mükemmeliyetçilik algıları ile akademik başarı arasındaki ilişki lise öğrencilerinin sahip olduğu farklı demografik değişkenlere göre incelenmiştir. 2004 yılından eğitim sistemimizde uygulanmaya başlayan öğrenci merkezli yapılandırmacı eğitim anlayışının verimliliği hakkında katkı sağlayacağı görülmüştür. Yapılandırmacı eğitim anlayışıyla, eğitim sistemimizde ezberci ve öğretmen merkezli eğitim anlayışından vazgeçilmiş olup öğrenciyi merkeze alan, yapılandırarak öğrenen öğrencilerin eleştirel düşünme düzeylerine katkı sağlayan, güdülenmelerini sağlayacak bir anlayış ortaya konmuştur. Bu araştırmada elde edilen bulgularla, eğitim sisteminden beklenen öğrenci değişimlerinin olup olmadığı konusunda yeterli bilgi sahibi olunacağı düşünülmektedir. Bununla birlikte öğrencide eleştirel düşünme eğilimleri ve akademik güdülenme neticesinde mükemmeliyetçilik algısı ortaya çıkıp çıkmayacağı, ortaya çıkan mükemmeliyetçilik algısının olumlu ya da olumsuz etkisi de ortaya konulmuştur. Eleştirel düşünme eğilimi, akademik güdülenme ve mükemmeliyetçilik algısı kavramlarının tanımı ve önemi belirtilirken, akademik başarı ile değişkenler arasındaki ilişkinin de teorik boyutları ortaya konulmuştur. Çalışmada genel tarama modeli olarak gerçekleştirilmiştir. Literatür taramasında, eleştirel düşünme eğilimi, eleştirel düşünmenin farklı boyutları, eleştirel düşünme becerilerinin geliştirilmesi, eleştirel düşünme ve akademik başarı arasındaki ilişki, akademik güdülenme, akademik başarı ve akademik güdülenme düzeyi ile ilişki akademik güdülenmenin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi, mükemmeliyetçilik, mükemmeliyetçilik türleri, mükemmeliyetçiliğin akademik başarı üzerindeki etkisi, mükemmeliyetçiliğin farklı değişkenler açısından incelenmesi, eleştirel düşünme eğilimleri ölçeği, akademik güdülenme ölçeği ve mükemmeliyetçilik ölçeği ve bunlarla ilgili yapılan araştırmalar incelenmiştir. Araştırmada kullanılan ölçme araçları; Ricketts ve Ruds tarafından (2005) geliştirilen 'Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği' , Bozanoğlu (2004) tarafından geliştirilen ' Akademik Güdülenme Ölçeği' ve Flett ve arkadaşları tarafından (2001) geliştirilen, Uz Bas ve Siyez tarafından Türkçe'ye uyarlaması yapılan 'Çocuk ve Ergen Mükemmeliyetçiliği Ölçeği'dir. Bu ölçeklerin uyarlama bölümünde lisede öğrenimine devam eden farklı lise türlerinde ve farklı sınıf seviyelerinde öğrencilerin akademik başarısı ile eleştirel düşünme eğilimleri, akademik güdülenme ve mükemmeliyetçilik düzeyleri arasındaki ilişki araştırılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak derecelendirme ölçeği ve okuldan edinilen öğrencilerin akademik başarı durumlarının karşılaştırılması kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, 2017- 2018 yılında lisede öğrenime devam eden farklı lise türlerinde ve farklı kademelerdeki 450 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma için 5 farklı lise türünde araştırma yapılmıştır. Bu lise türleri, Anadolu Lisesi, Fen Lisesi, Anadolu İmam Hatip Lisesi, Mesleki ve Teknik Lise ve Güzel Sanatlar Lisesi olarak belirlenmiştir. Eleştirel düşünme eğilimleri, akademik güdülenme ve mükemmeliyetçilik algısının akademik başarı açısından, farklı lise türünde öğrenime devam etme, bulunduğu kademe, cinsiyet gibi değişkenler açısından farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir.