Kooperatif konutunda yaşama mekanının kullanım sonrası değerlendirilmesi

'Kooperatif Konutunda Yaşama Mekanının Kullanım Sonrası Değerlendirilmesi' adını taşıyan bu tez çalışmasının amacı; çeşitli boyutlarıyla ülkemizin önemli bir sorunu olan konut sorunun çözümlenmesine yönelik bir katkı sağlamaktır. Ülkemiz gündeminde öncelikle yer alan konut sorunu, genel olarak niceliksel eksikliği bakımından ele alınmaktadır. Aynı zamanda problemin bir de niteliksel boyutu bulunmaktadır. Ülkemiz insanları konutu başlarını sokacak bir çatı anlayışından uzaklaşarak, içinde yaşadıkları konutlarda eylemlerini rahat bir şekilde gerçekleştirecekleri konforu da aramaktadırlar. Konut üretim örüntüleri arasında yer alan kooperatif yolu ile konut üretiminde konut kullanıcıları, bitmiş konut alma durumunda olduğu gibi kullanıcıların maddi olanakları ölçüsünde, kendi ihtiyaç ve isteklerine uygun olan konutu seçme ve satm alma imkanına sahip değillerdir. Kooperatif yolu ile elde edilen konutlarda, konut kullanıcıları, konutlarını kendi istek ve ihtiyaçlarına uygun bir hale getirmek için çeşitli ekleme ve değişiklikler yapmak eğilimindedirler. Bu türden değişiklik sebepleri konutun tasarım ve üretim safhalarından kaynaklanmakta, bu da aile ölçeğinden ülke ölçeğine varan ekonomik bir yük oluşturmaktadır. Kullanılmakta olan yapıların değerlendirilmesi ile; kullanıcı-tasanmcı iletişiminin kurulması, yeni konut tasarımlarına girdi oluşturacak bilginin sağlanması ve önceden yapılan hataların tekrarlanmasının önüne geçilmesi bakımından faydalar sağlamaktadır. Bu tez çalışmasında, yukarıda bahsedilen olumsuzlukları önlemek amacıyla kooperatif yolu ile elde edilen konutlarda yaşama mekanm işlevsel performansına yönelik kullanım sonrası bir değerlendirme çalışması yapılmıştır. Tez beş bölümden meydana gelmektedir; 1. Bölüm'de, tez problematiğinin genel çerçevesinin belirlenmesi, gelişimi ve önemini içermektedir. 2. Bölüm'de, tez konu alanını oluşturan konut ve yaşama mekanı detaylı bir şekilde alt açılımları ile ele alınmıştır. Bu bölümde incelenen konut yapı türü;. Barındırdığı işlevler,. Konutu oluşturan bölümler olarak incelenmiştir. Konutu oluşturan bölümlerden biri olan yaşama mekanı geniş bir şekilde ele alınmıştır. Yaşama mekanı; . Mekan donatım elemanları,. Mekan özellikleri şeklinde ele alınmıştır. Mekan özellikleri Eylemler,. Eylem alanları,. Mekan özelleşme düzeyleri,. Mekan düzenleme ilkeleri olarak incelenmiştir. Tez çalışmasının bu bölümünde yaşama mekanı yukarıda belirtilen başlıklar altında detaylı bir şekilde incelenmiştir. Ayrıca, Türkiye'de kooperatif yolu ile konut üretiminin tarihsel gelişimi; 1923- 1945 dönemi, 1945- 1960 dönemi, 1960- 1978 dönemi, 1978- 1981 dönemi, 2487 sayılı Toplu Konut Yasası dönemi (1981 sonrası) 2985 sayılı Yeni Toplu Konut Yasası dönemi (1984 sonrası) olarak tarihsel bir perspektifte incelenmiştir. Konut üretim örüntülerinde kullanıcı-mimar ilişkilerine değinilmiştir. Tez konu alanının önemli bir konusu olan mimarlıkta değerlendirme kavramı;. Tasarım sürecinde,. Kullanım sonrası değerlendirme olarak geniş bir şekilde bu bölümde ele alınmıştır. Bölüm genelinden çıkarılan sonuçlar bölümün sonuçlan olarak bölüm sonunda sunulmuştur. 3. Bölüm'de, konu alanı belirlenen tezin sınırlandırılması düşüncesi önem kazanmakta, bu sınırlama doğrultusunda tez probleminin somutlaştırılması amacıyla konu alanı; ölçek, içerik ve süreç boyutlarıyla ele alınmıştır. Tez probleminin ölçek boyutu;. Problemin kapsamı,. Problemin uzamı olarak İçerik boyutu;. Problemin koşullan,. Problemin amaç-işlev boyutu olarak Süreç boyutu;. Değerlendirme süreci,. Süreçte rol alanlar olarak tez problematiği kooperatif konutunun yaşama mekanının işlevsel performansının değerlendirilmesi olarak sınırlandınlmıştır. 4. Bölüm, alan çalışmasından oluşmaktadır. Alan çalışması;. Kapsamının belirlenmesi,. Alan araştırması yönteminin belirlenmesi,. Uygulama ana başlıklannda oluşmaktadır. Uygulanan anket çalışmasının sonucu elde edilen bilgiler yorumlanmış ve bu bölümden çıkarılan sonuçlara yer verilmiştir. Son bölüm olan beşinci bölümde, tez çalışmasının genelinden çıkarılan sonuçlara ve irdelemelere yer verilmektedir.