Teknolojik gelişmelerin sağlık yapıları tasarımı üzerindeki etkileri

Son yüzyılda teknolojideki gelişmelere paralel olarak tıp alanında gerçekleşen, hastalıkların teşhisi ve tedavisine yönelik ilerlemeler, tıbbi teknolojideki hızlı değişim ve yenilikler, sağlık yapılarının tanımını ve özelliklerini dolayısıyla da tasarımının yeniden tartışılmasına yol açmıştır. Sağlık hizmetlerinin veriliş biçimlerinde ve bunların uygulandığı kurumlarda yeni arayışlar içine girilmiş, değişen tıbbi prosedürler ile gelişen tıbbi teknoloji mekansal değişikliklere sebep olmuştur. Yapılan çalışma ile; sağlık yapılarının teknolojik gelişmelerden nasıl etkilendiğini tespit etmek, bu etkilere bağlı olarak gerçekleşecek mekansal değişiklikleri tanımlamak ve bunların sağlık yapılarının mimari tasarım sürecine etkilerini incelemek amaçlanmıştır. Çalışmanın altlığını oluşturmak adına; yapılan araştırma ve analizlerden yararlanılarak ortaya konulan araştırma soruları; (1) Teknolojik değişim ve yenilikler, sağlık yapılarında mekan organizasyonunu ve mekan büyüklüğünü etkiler mi, (2) Sağlık yapılarında, teknolojik yenilikler ile mimari tasarımın etkileri güçlendirilebilir mi? olarak belirlenmiştir. Sağlık yapıları tasarımına teknolojik gelişmelerin katkılarını analiz etmek amacıyla hazırlanan çalışma iki aşamadan oluşmaktadır. İlk aşama literatür taramasıdır. Konu ile ilgili çalışmalar incelenmiş; sağlık yapıları geçmişşten günümüze tarihsel süreç içerisinde ele alınmış, sınıflandırılmış, bu sınıf içerisinde hastanelerin tanımı yapılarak, içerdiği bölümler ve bu bölümlerin birbirleriyle ilişkisi hakkında bilgi verilmiştir. Daha sonra konumuzla ilgili olarak teknoloji kavramı ele alınmış, tıbbi teknolojiye bağlı olarak hastanelerin değişimi hakkında bilgi verilmiş ve sağlık yapılarında teknolojiye bağlı olarak gelişen yeni yaklaşımlar incelenmiştir. Çalışmanın ikinci aşamasında; öncelikle belirli kriterlere göre seçilen 27 akademik makale incelenerek mimari tasarımın sağlık yapıları üzerindeki etkileri kanıtlara dayalı olarak ortaya konulmuş, elde edilen veriler ile belirlenen tasarım kriterleri gruplandırılarak kategorize edilmiştir. Daha sonra, bu kategoriler ile teknolojik gelişmelerin ilişkisi incelenmiş ve bu alanda yapılan uygulamalar, üretilen çözümler analiz edilmiştir. Son olarak, yapılan araştırma çalışmasının bulguları ortaya konulmuş ve belirlenen araştırma sorularına yönelik değerlendirmelere yer verilmiştir. Sağlık yapıları özelinde teknolojik gelişmelerin, mekansal değişimler üzerindeki etkilerinin araştırıldığı bu çalışma sonucunda elde edilen bulgular ile; sağlık yapıları tasarımında etkili olan mimari tasarım kriterlerinin teknolojik gelişmelerle yakından ilişkili olduğu ortaya konulmuştur. Elde edilen bir diğer bulgu ise, teknolojik değişim ve yeniliklerin, sağlık yapılarında mekan organizasyonunu ve büyüklüğünü etkilediği olmuştur. Ayrıca sağlık yapılarında, teknolojik yenilikler ile mimari tasarımın; kullanıcı sağlığı, kullanıcı deneyimimi ve operasyonel performans üzerindeki etkilerinin güçlendirilebildiğini kanıtlayan bulgulara ulaşılmıştır. Yapılan çalışmayla; sağlık yapıları için tasarım çalışmalarına girdi olabilecek bilgiler ortaya konularak, konu üzerine araştırma yapan mimarlara, tasarımcılara, yönetici ve sağlık hizmetleri sağlayıcılarına yönelik güncel bir altlık oluşturulması ve bu sayede ileri besleme yoluyla gelecekte inşa edilecek projelerin daha nitelikli ve uzun vadeli planlanmasının sağlanması hedeflenmiştir.