İlkokul müdürlerinin karizmatik liderlik özellikleriyle ve okullarındaki öğretmenlerin motivasyonu arasındaki ilişki

Bu araştırmanın amacı, ilkokul müdürlerinin karizmatik liderlik özellikleriyle okullarındaki öğretmenlerinin motivasyonu arasındaki ilişkinin ne düzeyde olduğunun belirlenmesidir. Bu amaç doğrultusunda ilkokul müdürlerinin karizmatik liderlik özelliklerine etki eden değişkenler ile öğretmenlerinin motivasyonuna etki eden değişkenler araştırılmıştır. Araştırma, tarama modeli olup araştırmada ilişkisel tarama modelinden faydalanılarak iki veya daha çok sayıdaki değişken arasında var olan değişim veya bu değişimin derecesini belirlemek için bu yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Van iline bağlı İpekyolu, Tuşba ve Edremit ilçelerinde resmi ilkokul okullarında 2013- 2014 eğitim-öğretim yılında görev yapmakta olan sınıf öğretmenleri oluşturmaktadır. Van iline bağlı İpekyolu, Tuşba ve Edremit ilçelerinde resmi ilkokul okullarında görev yapan sınıf öğretmenlerine ulaşmak hedeflendiğinden örneklem seçiminde seçkisiz olmayan örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada katılımcıların karizmatik liderlik özelliklerini ölçmek için Conger ve Kanungo (1994) tarafından oluşturulmuş olan 'Karizmatik Liderlik Ölçeği', katılımcıların motivasyon düzeylerinin belirlenmesine yönelik İncir (2010) tarafından geliştirilmiş olan 'Kamu Çalışanları Motivasyon Ölçeği' ve araştırmacı tarafından katılımcılara ilişkin demografik özelliklerin belirlenmesine yönelik olarak hazırlanan bilgi formu kullanılmıştır. Conger ve Kanungo (1994) tarafından geliştirilmiş olan 'Karizmatik Liderlik Ölçeği' yirmi sorudan oluşan bu ölçek altı alt bölümden oluşmaktadır. Bunlar; vizyon belirleme, çevresel duyarlılık gösterme, sıra dışı davranışlar sergileme, kişisel risk üstlenme, üye ihtiyaçlarına duyarlılık gösterme ve mevcut durumu sürdürmemedir. Araştırmada katılımcıların motivasyon düzeylerinin belirlenmesine yönelik İncir (2010) tarafından geliştirilmiş olan 'Kamu Çalışanları Motivasyon Ölçeği', ast üst ilişkileri ve kurum uygulamaları bağlamında kamu çalışanlarının motivasyon düzeylerinin belirlenmesine yönelik yirmi yedi sorudan oluşmaktadır. Verilerin analizi, paket programı kullanılarak yapılmıştır. Araştırmacı tarafından yüz yüze görüşmeler yapılarak uygulanan ölçme aracı, yine araştırmacı tarafından elden toplanmıştır. Verilerin, araştırmacı tarafından toplanması sayesinde anketlerin geri dönüşüm oranı % 97 olarak yüksek bir değere sahiptir. Yapılan araştırma sonucunda, ilkokul müdürlerinin karizmatik liderlik özellikleri ile okullarındaki öğretmenlerin motivasyonu arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Bu bağlamda, cinsiyet ve karizmatik liderlik ilişkisi incelendiğinde; öğretmenlerin algıladıkları karizmatik liderlik davranış düzeyi, vizyon belirleme, kişisel risk, üye ihtiyaçlarına duyarlılık, çevresel duyarlılık, sıra dışı davranış ve karizmatik liderlik genel düzeyi erkeklerin lehine farklılık göstermektedir. Cinsiyet değişkenine göre öğretmenlerin müdürlerinde algıladıkları statükoyu sürdürmeme düzeyi anlamlı farklılık göstermemektedir. Diğer bağımlı değişken motivasyon ve cinsiyet arasındaki ilişki incelendiğinde sadece kaçınma alt boyutunda anlamlı bir farklılaşma olmadığı dikkat çekmiştir. Fark edilme ve katılım alt boyutları erkeklerin, diğer tüm alt boyutlar kadınların lehine farklılaştığı tespit edilmiştir. Diğer önemli bir bağımsız değişken eğitim durumu ile motivasyon ve algılanan karizmatik liderlik düzeyleri incelendiğinde; sadece algılanan karizmatik liderlik üzerinde anlamlı farklılaşma olduğu görülmüştür. Ayrıca karizmatik liderlik niteliklerinin iç tatmini etkilediği ve motivasyonu arttırdığı bulgusuna ulaşılmıştır.