turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Kentsel çöküntü bölgelerinin örgütlenmesi ve yeniden kullanımı

belirtilecek olursa, kentsel dönüşüm senaryosu, kentin öncelikle fiziksel ve sosyal yapısına bağlı olarak, kentin özgün belleğini ve dokusunu dikkate almalıdır. Projenin temasını, yerel sosyal ve fiziksel değerler belirlemeli, ekonomik, ekolojik ve eşitlikçi ilkeler proje başlangıcı, süreci ve sonucunda belirleyici olmalıdır. Dönüşüm projesinin bir uzlaşma projesi olduğu unutulmamalı, örgütlenmeler tabana yayılı, demokratik ve yatayda genişlemeli, organizasyon biçimi şeffaf ve demokratik ortaklıklara dayanmalı, ancak tüm ortaklıklar kamu liderlikli olmalıdır. Kamusal örgütler, projenin büyük ortağı ve son karar mercii ya da konuların adil biçimde karara bağlanmasında rol oynayıcı olmalıdır. Proje ve uygulamanın mali kaynakları, bölgenin iç sosyal ve fiziksel potansiyeline bağlı dinamiklerin doğru örgütlenmesi ile oluşabilir. Dönüşüm proje ve uygulamasının sermayesi, yine projenin kendisi olabilmelidir. Bunun için, bölge dönüşüm projesinin değerinin paylaşılması, parsel bazında değer paylaşımı yerine benimsenmelidir. Proje, iki türlü ekonomik değer üretebilir. Söz konusu değerlerin ilki, proje kapsamında üretilmiş yapı ya da yapı gruplarının mülkiyet değerleri, ikincisi ise işletim değerleridir. Yine bölgenin kesin bir mülkiyet değerleri sistemine sahip olmasının temini şarttır. Proje uygulamalarına bölge halkının katılımının sağlanması, halkın bölgeyi sahiplenmesi, meslek sahibi olması ve istihdam yaratılması açısından son derece olumlu sonuçlar vermektedir. Planlama ilkeleri kapsamında temel hedef, kenti, özgün sosyal ve fiziksel ortamı içerisinde üretmek, varsıllık ve yoksulluğa bağlı kopmaları, yarıkları dikmek, kentin zirve ve çukur bölgeleri arasındaki farkı azaltmaktır. Bu bakımdan dönüşüm projesi sonrası bölge, kente entegre olabilmelidir. Söz konusu entegrasyon, kentin yeniden bir bütün olarak algılanması, öteki ve berikinin birbirine yaklaştırılması için; adil, üretken ve paylaşımcı bir kamusal anlayış ve mekanın yeniden ve güçlü bir biçimde tanımlanması gerekmektedir.
Geniş açıklıkların örtülmesinde kullanılan taşıyıcı sistem seçimi için bir model önerisi

Bu çalışmada belirlenmiş bir açıklığı örtebilecek taşıyıcı sistem seçimi ile ilgili sorunlar ele alınmış, geniş açıklıkları örtebilecek sistemler incelenmiştir. Elde edilen bilgiler ışığında taşıyıcı sistem seçimine yönelik ölçütler ortaya konmuş, sistemler bu ölçütlere göre değerlendirilmiştir. Bu bağlamda ölçütler, kullanım ve maliyete ilişkin değerleri veren iki ana gruba ayrılmış, seçenekler aralıklı ölçek yöntemi ile değerlendirilmiştir. Seçim ve karar işlemi için ürün seçim yöntemleri incelenmiş, yöneylem araştırması kapsamında Prof. Dr. Ayşe Balanlı'nın yapıda ürün seçim yönteminden yararlanarak bir yöntem kurgulanmıştır. Çalışmada her sistemin tüm ölçütlerdeki sayısal değerlendirmesi yapılmış, bu değerler bilgisayar yazılımıyla oluşturulan bir programa işlenmiştir. Uygulanan yöntemle bütün seçenekler bir arada değerlendirilerek seçim işlemi bu değerlere göre yapılmaktadır. Tez çalışması sonunda, yanlış sistem seçimleriyle yaşanan malzeme israfı ve performans kayıplarının yanı sıra zaman kaybı gibi zararların önüne geçilmesi amaçlanmaktadır.
Küçük Mustafa Paşa Hamamı erkekler bölümü restorasyon projesi

Tez, Küçük Mustafa Paşa Hamamı hakkındaki araştırma, gözlem ve tarihi bilgilerden oluşan metin bölümüyle, Erkekler Bölümü'nün rölöve, restitüsyon ve restorasyon projelerini içermektedir. Cibali yakınındaki Küçük Mustafa Paşa semtinde yer alan çifte hamam; 1477 tarihli Kara Mustafa Paşa Vakfiyesi'ne göre, Bursa'nın Pazarcıkkasabasındaki cami, medrese ve imarete gelir sağlamak üzere, bir vakıf yapısı olarak inşa ettirilmiştir. Tez kapsamında, yapının coğrafi konumu, tarihçesi ve Fatih Dönemi Mimarisi içindeki yeri belirlenmiş; yapının bugünkü durumu tüm ayrıntılarıyla analiz edilerek raporlar, fotoğraflar ve rölöve çizimleriyle belgelenmiştir. HazırlananRestitüsyon Projesi, ulaşılan eski harita, fotoğraf ve arşiv belgeleriyle aynı dönem yapılarından edinilen verileri; Restorasyon Projesi ise, koruma amaçlı müdahale önerilerini içermektedir. Çalışmada yer verilen Yeniden Kullanım başlığı, hamamların yeniden işlevlendirilmesinde karşılaşılan sorunları ve belirlenmesi gereken korumaölçütlerini konu almaktadır. Bu bölümde, mevcut örnekler arasında yapılan karşılaştırmalarla, hamamların yeniden kullanım potansiyeli değerlendirilmiştir. Tezin, Fatih Dönemi Hamamları ve hamamların yeniden kullanımı konularında bir kaynak oluşturması amaçlanmaktadır.
İşlevsel ömrünü bitirmiş sanayi alanları ve yapılarının yeniden işlevlendirme yaklaşımlarının irdelenmesi

Sanayileşme, el işçiliğinin terk edilip buharlı makinelerle seri üretimin yaygınlaşmaya başladığı 1800'lü yılların ortalarında hızlanmaya başlamış ve bu durumun her alanda getirdiği köklü değişimler öncelikle Batı Avrupa'da görülmüştür. Buradan Avrupa geneline ve sonrasında dünyaya yayılan değişimler üretim yapılarının da günün şartlarına uygun olacak biçimde yenilenmesini gerektirmiştir. Sanayileşmenin güçlenmesiyle organize ve kapsamlı hale gelen üretim yapıları, kurulduktan sonra çoğu zaman oldukları gibi kalmamakta, bulundukları ülkenin ekonomilerindeki değişimlere ve ürettikleri ürünlerin değişim süreçlerine bağlı olarak güncellenmektedirler. Ancak üretim yapılarının işlevsel ömrünün, fiziksel ömrüne göre daha hızlı biçimde tamamlanması sonucu bu yapıların atıl kalmaya başlaması ve bölge genelinde çöküntü alanların oluşması gibi sorunlar ortaya çıkarmaktadır. Bu nedenle fiziksel ömrünü devam ettirebilecek nitelikli sanayi yapılarının atıl kalması yerine bölge halkına ve yapının kendisine fayda sağlayacak biçimde yeniden işlev yüklenebilir. Farklı amaçlarla kullanıma devam etmesi planlanan bu yapılar, birkaç yöntemle yeniden işlevlendirilmeye tabi tutulmaktadır. Bunlar peyzaj planlamasıyla yapılan işlev değişiklikleri, eklemelerle yapılan işlevlendirmeler, iç mekan planlamasıyla oluşturulan müdahaleler, yapıyı olduğu gibi koruyarak yapılan işlevlendirmeler olarak sınıflandırılmıştır. İlk yöntem, sanayi sahalarının peyzaj planlaması sayesinde onarılması ve programlanmasını kapsamaktayken ikinci yöntem olan eklemelerle yapılan işlevlendirme, yapı kütlesine hacimlerin yerleştirilmesiyle ele alınmaktadır. İç mekan planlamasıyla yapılan yeniden işlevlendirme yöntemi ise yapının kabuğunu olduğu gibi tutarak iç mekanlarda yeni işleve uygun olacak biçimde değişikliklerin yapıldığı bir yöntemi oluşturmaktadır. Dördüncü yöntem olan korumayla yeniden işlevlendirmeden bir adım daha esnektir. Korumayla yapılan yeniden işlevlendirme yapıların hem iç hem dış mekanların olduğu gibi korunmasını savunmakta ve yeni işlevi bu durum üzerinden devam ettirmektedir. Çoğu zaman kamusal fayda sağlamak adına gerçekleştirilen bu yöntemler, binaların işlevsiz ve niteliksiz yapılar haline gelmesinin önüne geçer. Bu yapıların varlığının sürdürmesi ile kamusal fayda oluşumunun yanı sıra bulundukları ülkelerin sanayi süreçlerine dair verilerin korunması da söz konusu olacaktır. Sanayi tesislerinin bu şekilde dönüşümleri alan ve yapılar için olumlu katkılar sağlamasına rağmen kimi zaman sosyal, fiziki, ekonomik vs. kimliğin beklenenden hızlı biçimde değişmesine neden olmaktadırlar. Bu nedenle yeniden işlev verilecek sanayi yapılarının içinde bulunduğu mevcut durum ve yapılacak olan yeni planlamanın bölgeyi ne denli etkileyebileceği planlanarak dönüşümde kullanılacak yöntemin ya da yöntemlerin çok dikkatli seçilmesi gerekmektedir.
Yapılarda derzlerin incelenmesi ve dolgu malzemelerinin seçimi

Yapı derzleri, gerek geleneksel ve gerekse endüstrileşmiş yapım sistemlerinde çeşitli etkenleri karşılamak amacı ile düzenlenirler. Derzlerin detaylanması ve malzeme seçiminde yapının uygulanacağı bölgedeki iklimsel durum ve malzeme özellikleri de etkilidir. Her malzeme her tür derzde kullanılmadığından, bu derzlerin kapatılmasında kullanılan malzemeler; malzemelerin özelliklerine, kullanıldıkları derz türüne ve karşılayacakları etkenlere göre seçilmeli ve uygulanmalıdır. Bu çalışma altı bölümdür. Birinci bölümde, derzleri etkileyen etkenler ve bu etkenleri karşılamak üzere oluşturulan derzler sınıflandırılarak, işlevleri ve yapı fiziği açısından değerlendirilmesi yapılmış, derzlerin düzenlenmesi ve genişliğinin belirlenmesinde dikkat edilecek hususlar incelenmiştir. İkinci bölümde, çalışmanın amacı olan derz dolgu malzemeleri çeşitli özelliklerine göre sınıflandırılmış ve derz doğu malzemelerinin yapılardaki uygulama detayları verilmiştir. Üçüncü bölümde, elde edilen veriler doğrultusunda tablolar hazırlanmıştır. Dördüncü bölümde, hazırlanan tabloların ve genel olarak derz dolgu malzemelerinin değerlendirilmesi yapılmıştır. Beşinci ve altıncı bölümlerde sonuçlar ve öneriler yer almaktadır.
Modern mimarlık hareketi ve Hasan Fethi

Endüstri Devrimi sonrası gelişen teknoloji ve değişen yaşam koşulları toplumsal yapıyı köklü bir şekilde değiştirmiştir. Ortaya çıkan sosyokültürel ve teknolojik değişiklikler mimari biçimin içeriğini yeniden tanımlamıştır. 1920'li yıllarda mimarinin rasyonel, evrensel ve Uluslararası Üslup kuralları çerçevesinde gelişmesi; yerelliğin ve geleneksel normların göz ardı edilişine neden olmuştur. Modern Hareket gelişen teknoloji sonrası anlamsızlaştığı düşünülen geleneksel toplumun mimarideki ifade sistemlerini çağın ruhuna uygun hale getirmeyi amaçlamış, ancak bu konuda yetersiz olmuştur.1940-1950'li yıllarda Avrupa ve Amerika üzerinden bütün Dünya'ya; geleneksel yapıyı, mekansal ve toplumsal çevreyi reddeden, diğer coğrafyaların kültürlerini ötekileştiren mimari bir anlayış ihraç edilmiştir. Gelenekleri göz ardı eden, teknolojik gelişmelere koşut yapılanan yeni bir toplumsal düzen öneren bu mimari anlayış hem içinde üretildiği Avrupa Kıtası ve Amerika toplumlarında hem de bu coğrafyaların dışında kalan toplumlarda bir takım kimlik ve aidiyet problemlerine neden olmuştur. 2. Dünya Savaşı sonrası ortaya çıkan bu modernist ve teknokrat mimari anlayışa karşı bazı söylemler gelişmiş ve hatta bazı uygulama çabaları gerçekleşmiş, bu kimlik ve aidiyet problemleri dünyanın farklı bölgelerinden sosyolog ve felsefeciler tarafından eleştirilmiştir. Bu tez çalışmasında, üretimdeki gelişmelerin moderniteye ve yerelliğe etkisi ve eleştirel yaklaşımlar incelenmiştir. Avrupalı olmayan toplumlara Avrupa değer ve standartlarının dayatılmasına karşı mimari bir duruş sergileyen Hasan Fethi, mimari yaklaşımı ve fikirleriyle döneminin mimarlık düşüncesini etkileyen Mısırlı bir mimardır. Hasan Fethi'nin toplumların ve mimarlıkların geleneksel yapısını ve kimliğini göz ardı eden Uluslararası Üsluba yönelttiği kuramsal eleştiriyi değerlendirmek ve bu eleştirinin ABD, Avrupa ve Edward Said'in bakış açılarıyla yapılmış modernizm eleştirilerinin karşısında nasıl konumlandığını irdelemek ve karşılaştırmak bu tez çalışmasının konusudur. Tezin ek bölümünde Hasan Fethi'nin yerel mimari yaklaşımının oluşmaya başladığı 1937 yılından sonra yapılmış, mimari gelişimi açısından dönemsel temsil oluşturabilecek 50 adet yapısı incelenmiştir.
Enerji verimli binalarda ısı yalıtımının toplam bina maliyetindeki etkisi Yunanistan-Türkiye karşılaştırması

Son yıllarda artan enerji ihtiyacı tüm Dünya'da konu ile ilgili çalışmaların artmasına neden olmaktadır. Başta AB'de ve diğer gelişmiş ülkelerde olmak üzere enerji verimliliğini artırmaya yönelik çalışmalar yapılmaktadır. En büyük enerji harcamaları binaların ısıtılmasında gerçekleştiği için, bu konuda yapılacak iyileştirmelerhem bireysel hem de ülke ekonomisine katkı sağlayacak ve küresel ısınma tehlikesiylemücadele edilecektir. Bu çalışma birbirine komşu iki ülke arasındaki bina maliyet farklılıklarını ve bu maliyet içerisinde ısı yalıtım maliyeti ile bunun geri ödeme süresini bulmayı hedeflemektedir. Tezin birinci bölümünde; araştırmanın amacı, önemi, kapsam ve yöntemi anlatılmaktadır. Bu bölümde konuyla ilgili yapılmış çalışmaların literatür taraması verilmektedir. İkinci bölümde enerji, binalarda enerji verimliliği, Dünya'da bu konuda yapılan çalışmalar incelenmektedir. İkinci bölümün sonunda; Türkiye ve Yunanistan'da uygulanan binalarda enerji verimliliği kanunları ve işleyişleri, üçüncü bölümde ise incelenen binaların özellikleri verilmektedir. Çok katlı ve tek katlı iki farklı konut binasında kullanılan yapı malzemeleri ve işçilikleri ayrı ayrı metrajları yapılarak iki ülke için birim fiyatlarıyla toplam maliyetler hesaplanmaktadır. Ayrıca yapılan yatırım maliyetlerinin iki farklı bina ve iki farklı ülkede yakıt türlerine bağlı olarak ısı yalıtım maliyeti ve bunun geri ödeme süresinin ne olduğu hesaplanmaktadır. Sonuç olarak bina türüne bağlı olarak ısı yalıtım maliyetinin toplam bina maliyeti içindeki oranı %4 ile %6 arasında değiştiği, ısı yalıtım maliyetinin geri ödeme süresi de yakıt türüne bağlı olarak 1 ile 4 yıl arasında değiştiği görülmektedir. Yıl : 2012 Sayfa Sayısı :
Oyunun çocuk gelişimi üzerindeki önemi ve açık parkların tasarım kriterleri bakımından incelenmesi

Çocuğun her açıdan gelişmesinde ve toplum olarak sağlıklı nesillerin yetiştirilmesinde oyun çocuk dünyasında önemli yer tutar. Çocuklar sahip oldukları enerjiyi atabildikleri zaman mutlu olurlar ve onların enerjisini atabileceği en önemli yer oyun alanlarıdır. Bu çalışmada amaç çocuk açısından fiziksel, zihinsel ve sosyal gelişiminde oyunun önemini vurgulamak ve açık alanda yer alan çocuk oyun alanlarının tasarım kriterleri bakımından incelenmesi, ülkemiz ve dünya üzerindeki bazı açık park oyun alanı örneklerini irdeleyerek tasarımda püf noktaları belirleyip en ideal tasarım kriterlerinin tespit edilmesi ve ülkemizdeki eksik yönlerinin belirtilmesidir. Bu amaçla çeşitli ülkelerden 59, ülkemizden ise 13 açık alanda yer alan çocuk oyun alanı incelenmiştir. Çalışma sonunda bilim ve teknolojideki ilerlemeye paralel olarak gelişmişlik düzeyi daha yüksek olan ülkelerde geleneksel oyun alanlarından macera ve çağdaş oyun alanlarına yönelindiği ancak doğa unsurlarının çağdaş ve macera oyun alanlarından koparılmadığı, tema içerikli oyun parklarının inşa edildiği ve inşa sırasında güvenlik ve malzeme seçimi gibi kriterlerin önemli birer etken olduğu tespit edilmiştir.
Mimarlıkta doğaya yönelim ve biomimari

Varoluşumuzdan itibaren yoğun bir yapılaşma eylemi içerisinde olmuşuzdur; ancak bu süreç Sanayi Devrimi itibariyle ivme kazanmış ve günümüzde gözlemlediğimiz çevre sorunlarıyla baş başa kalmamıza sebep olmuştur. Yapı sektörü doğaya direk ve dolaylı yoldan en fazla zararı veren sektör konumundadır. Tez çalışması mimari tasarımcıların doğadaki tahribat etkisini en aza indirmek için izleyebileceği yöntemlerin açıklandığı bir çalışmadır. Tez beş bölümden oluşur; ilk bölüm çalışmanın konusunun, amacının açıklandığı tezin içeriğinin araştırmacıya sunulduğu bölümdür. İkinci bölüm insan-doğa-mimarlık-bilim ilişkisi, yapı sanayinin yarattığı çevresel sorunlar, ekoloji, sürdürülebirlik gibi temel kavramlara değinilip mimari tasarımda doğa yönelmenin öneminin aktarılmaya çalışıldığı kısımdır. Üçüncü bölüm doğa temelli mimarlık yaklaşımlarının incelendiği kısımdır. Dördüncü bölüm ise tezin ana konusu olan Biomimari konusunun ele alındığı kısımdır; Biomimarinin özellikleri açıklanmış, incelenip analiz edilen örnekler doğrultusunda konu anlatımı yapılmıştır. Ardından bu yaklaşımla tasarım yapmak isteyenleri için bir Biomimari tasarım rehberi oluşturulmuştur. Beşinci bölüm tezin sonuç kısmıdır. Günümüzde gelişen doğa bilinciyle birlikte mimaride doğaya uyum süreci ve doğaya saygılı tasarım yaklaşımlarının incelenip karşılaştırmalı analizlerinin yapılması araştırmanın amacıdır. Çalışmada doğaya yönelerek tasarım yapma yaklaşımlarından biri olan Biomimari konusu ön plana çıkarılmış diğer tasarım yöntemlerine olan üstünlükleri anlatılmıştır.
Eskişehir ili Sivrihisar ilçesi Kapaklıkaya Evi restorasyon önerisi

Bu çalışmada, Eskişehir İli, Sivrihisar İlçesi'nde yer alan sivil mimari örneklerinden Kapaklıkaya Evi konu edilmektedir. Çalışmanın amacı, söz konusu yapının korunarak gelecek nesillere aktarılabilmesi için mevcut durumunun saptanması, özgün özelliklerinin tespit edildiği restitüsyon çalışması, fiziksel ve işlevsel müdahalelerin belirlendiği restorasyon önerilerinin hazırlanmasıdır. Çalışma kapsamında, yapının belgeleme ve analiz çalışmaları, kütüphane ve arşiv araştırmaları, yapı ve benzer örnekler üzerinde gerçekleştirilen karşılaştırmalı çalışma ile yapının restitüsyonu yapılmış ve restorasyon önerilerinin hazırlanması gerçekleştirilmiştir. Söz konusu bu çalışmalar sonucunda, özgün durumunu büyük oranda koruduğu saptanan konutun restorasyon projesi, uygulamaya yönelik olarak, fiziksel ve işlevsel müdahaleleri kapsayacak içerikte hazırlanmıştır.
Adıyaman halil bilgiç evi restorasyon ve koruma çalışması

Adıyaman kenti eski adıyla Hısnımansurun kuruluşu Emevi Devleti'nin son zamanına denk gelmektedir. Kentin yer aldığı bölge, başlangıcı tarih öncesi devirlere kadar uzanan antik bir yerleşim bölgesidir. Arkeolojik çalışmalar incelendiğinde bahse konu yerleşim bölgesinde, Paleolitik Dönemle beraber hayatın varlığına rastlanmıştır. Ancak kent merkezinde kale ve birçok anıtsal yapı gibi geleneksel evler de giderek yok olmuştur. Kent içinde çok az örneğinin kaldığı geleneksel Adıyaman evlerinden biri olan Halil Bilgiç Evi'nin ilk kez bilimsel olarak incelenmesi oldukça önemlidir. Bu çalışma Adıyaman İli, Kapcami Mahallesi, 19 Mayıs Çıkmaz Sokağında bulunan Geleneksel Adıyaman Evleri'ne ait sivil mimari özellikleri taşıyan Halil Bilgiç Evi'nin restorasyon öneri konusunu içermektedir. Yapı plan şeması, geleneksel yapı elemanları, süslemeli tavanları ve cephe düzeni ile özgün özelikler gösterir. Çalışma sürecinde yapının lazer tarama cihazıyla ölçümleri alınarak rölövesi çizilip fotoğraflanarak belgelenmiş, malzeme analizi yapılmıştır. Zaman içinde yapıda meydana gelen bozulmalar tespit edilerek hasar analizleri oluşturulmuştur. Plan ve mimari özellikler bakımından benzerlik gösteren diğer yapılar incelenmiş ve karşılaştırmalı çalışmalar yardımıyla iki dönem restitüsyon analizi geliştirilmiştir. Restorasyon projesinde ise, yapının korunması ve günümüzde kullanımı için gereken müdahaleler tespit edilmeye çalışılmış, tarihi ve mimari niteliklerine uygun yeni bir işlev geliştirilmiştir. Tez çalışması kapsamında, yapı için koruma yöntemleri belirlenerek, yapının Adıyaman kent ve sosyal yaşamını anlatan bir kültür evi olarak düzenlenmesi öngörülmüştür. Yapının en kısa zamanda da Şanlıurfa Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu tarafından tescillenmesi önerilmiştir. Bu çalışma ile sürdürülebilir korumanın sağlanmasına yönelik olarak, mimari mirasın toplumsal amaca hizmet edecek yeni bir işlevle yaşatılması ve aynı zamanda varlığını sürdürmesinde bu çalışmanın yol gösterici olması hedeflenmektedir.
Mimarlıkta mobilite olgusu üzerinden insan, yer ve yapı ilişkisine bir bakış

MİMARLIKTA MOBİLITE OLGUSU ÜZERİNDEN İNSAN, YER VE YAPI İLİŞKİSİNE BİR BAKIŞ Bu tez 'inobil mimarlık' üzerine bir araştırma olarak başladı. Fakat mimarlık için her zaman çekici bir konu olan mobilite yani hareketlilik, mimarlık ürününü farklı derecelerde ilgilendirebilir olduğundan ve bu alana girildiğinde mimarlığın sınırlan silikleştiğinden onu ayrıştırmak veya sınıflandırmaya çalışmak çok da anlamlı gözükmemiştir. Aslında mobil mimarlık diye bir alanın varlığın iddia etmeyi olanaklı kılan -ve onu böyle ilgi çekici hale getiren- mimarlık ürününün ağır, durağan ve kalıcı olan baskın imgesidir. Buradan yola çıkarak bu çalışma mimarlıkta mobilite kavramını bir çerçeve olarak alır ve onunla insan yerleşmesine ve yapılı çevreye bakmayı dener. 'Yer'i bir toprak parçası olmanın ötesinde bağlam anlamıyla ortaya koyarak yapıyla yer arasındaki bir takım 'sıradan' ilişkileri deşifre etmeye çalışır. Uygarlık tarihinin önemli eşiklerinden biri sayılan Neolitik devrim insanların avcı-toplayıcı ve göçebe yaşam biçiminden tarıma dayalı bir geçimlilik temeline ve yerleşik bir düzene geçişiyle karakterize edilir. Uygarlık tarihi için bir diğer önemli eşik ise endüstrileşmedir. Bütün bu süreçleri birer yabancılaşma olarak alan romantik bir düşünce tarzının varlığından söz edilebilir. Endüstrileşme, kapitalizm ve modern mimarlıkla birlikte insanın yerle ve çevresiyle ilişkisinin zayıfladığı tespiti üzerine geliştirilen 'yersizleşme' söylemi bu düşünce tarzının mimarlık alanına bir yansımasıdır: Mekanla girilen ilişki anlamdan boşaltılmış; yapılar soyut bir 'hiçbiryerde' inşa edilmeye başlanmış; bu çevrelerde yaşayan insanlar da yersiz yurtsuz göçebelere hatta şizofrenlere dönüşmüşlerdir. Bu çalışma, mobil mimarlığı bu süreçlerle ilişkilendirmeyi dener. Onu 'yerleşik' değerlerin dışında, daha sorgulanmış bir yasam için bir mimarlık önerisi olarak ortaya koyar. Göçebeliğin olumlu vurgusu ve belki de mobil mimari düzeneklerin 'olay' üzerine kurulu varlıkları insanlar için daha özgür bir yaşantının, daha insancıl ilişkilerin kurulmasına yardımcı olabilir. Ama son kertede çözünü mimarlıkta aramak gene de safdillik olur. vı
Konut yakın çevresinin değerlendirilmesinde bireysel algılamanın rolü

20. yüzyılın ilk yarısından itibaren başlayan sanayileşme hareketi ve onu izleyen süreç; kaçınılmaz olarak yaşam çevreleri üzerinde de etkili olmuştur. Hızla kabuk değiştiren yaşam çevreleri kullanıcılarının kontrolünden, etki ve denetiminden uzak olarak şekillenmeye başlamıştır. Sonuçta bireylerin yaşam çevrelerine karşı yabancılaştıkları görülmüştür. Yaşam çevrelerinin bireyler üzerinde bu denli etkili olduğu görüldüğünde yaşanabilir çevrelerin nasıl olması gerektiği sorusunun cevaplanması gerekir. Bu nedenle çalışmanın amacı; insan-çevre ilişkisini esas alarak, algı yoluyla yaşam çevrelerinin fiziksel anlamda niteliksel değerlendirmesini yapmak ve yaşanabilir çevrelerin nasıl olması gerektiğini saptamaktır. İnsan-çevre arasında insanın çevreyi ihtiyaçları doğrultusunda şekillendirmesi, çevrenin de bireyi etkilemesi ve yönlendirmesi şeklinde süregiden bir etkileşim olduğu bilinmektedir. Yaşam çevrelerini değerlendirebilmek için bu nedenle insan-çevre ilişkisi esas alınmıştır. İnsanın çevresiyle ilişkisini algı yoluyla kurduğunun bilinmesiyle çalışmada çevre kavramının incelenmesinin ardından; algı kavramı, görsel algı süreci ve algının gerçekleşmesi incelenmiştir. Ancak çevrenin algılanmasıyla çevreyi değerlendirme süreci sona ermez. Bireyin algı yoluyla edindiği verilerle çevrenin kavranması, zihinsel haritalara dönüştürülmesi ve çevresel imajın oluşması sağlanır. Değerlendirme sürecinin sonunda ise birey çevreye karşı davranışsal bir tutum edinir. Davranışın şekli algının bireysel bir süreç olması nedeniyle çevresel niteliklerle beraber algılayan bireyin kendine has niteliklerine de bağlıdır. Bu bilgiler ışığında konut yakın çevresi özeline inerek yakın çevrenin nasıl olması gerektiği tartışılmış, yakın çevrenin kullanıcı tarafından değerlendirilmesini hedefleyen alan İncelemesi yapılmıştır. Çalışmadaki verilere göre; alan incelemesinden elde edilen sonuçlar incelendiğinde tasarıma yön verebileceği düşünülen bazı ipuçları elde edilmiştir. Sonuçlar arasında önemli olduğu düşünülenler şunlardır: a) Yaşam çevrelerinin kolay algılanabilir, yorumlanabilir ve akılda kalabilir olabilmesi için yapısında kimlik, strüktür ve anlamı barındırmalıdır. b) Yaşanılan çevreler yapay oluşumlardır ancak doğal oluşumlarla beraberliği sağlanmalıdır. c) Tasarımın hedefi sadece barınma ihtiyacının karşılanması değil, bireylerin sosyal birlikteliğinin de sağlanmasıdır. Bu nedenle kentsel dış mekanlar Uygun donatılarla yapılanmalıdır. Sonuçların bireyin yaşam çevresinden memnuniyetinin artması, kimlik ve anlam bakımından nitelikli, yaşanabilir kent parçalarının oluşabilmesi bakımından önemli olduğu düşünülmektedir.