turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Kinematic design and analysis of deployable vault and pseudo-dome structures based on origami techniques

Son yıllarda mimarlık alanında değişim gösteren mekansal ve fonksiyonel gereklilikler, esnek ve uyarlanabilen strüktürlere ihtiyaç duyulmasına neden olmuştur. Mimarlıkta uyarlanabilir mekanlara çözümlerden bir tanesi açılır-kapanır strüktürlerdir. Bu tür strüktürler çevre nedeni ile ihtiyaç duyulan fonksiyonel ve mekansal gereksinimlere esnek çözümler sunmaktadır. Açılır-kapanır strüktürler çubuk veya plakalardan oluşabilmektedir. Bu çalışma merkezi dönme ekseni etrafında açılan, yassı-katlanan açılır kapanır düzlemsel -rijit origami- bir kubbemsi strüktür için bir tasarım yöntemi sunmaktadır. Bu amaca ulaşmak için önce çizgisel eksen ile açılan, yassı-katlanan açılır kapanır düzlemsel beşik tonoz strüktürlerin geometrik özellikleri incelenmiştir. Bu analiz ve çalışma alanı analizleri sayesinde strüktürün arakesit ve açılma parametreleri arasındaki bağıntılar ortaya çıkmıştır. Bu bağıntılar, arakesit geometrisi temel alınarak oluşturulan örüntü-üretici kullanılarak yassı-katlanan rijit origami strüktürlerin tasarımını sağlamıştır. Origami örüntüsü yaratmak için kullanılan örüntü-üretici yöntemi merkezi açılım dönme ekseni oluşması için geliştirilmiştir. Tasarım yöntemi tasarımcının beşik tonoz strüktürler için üç, kubbemsi strüktürler için ise iki parametreyi değiştirerek origami örüntüsünü oluşturmak için gerekli tüm parametrelerin hesaplanmasını sağlamaktadır. Belirlenmiş parametreler tarafından oluşturulan origami örüntüsü, uygulamanın gereklilikleri doğrultusunda açılır-kapanır plaka strüktüre dönüştürülmektedir. Çalışmanın sonunda her iki yöntemin tasarım süreci birer örnek inceleme ile sunulmaktadır.
An investigation into the process of architectural design within the framework of game

ÖZ MİMARİ TASARIM SÜRECİNİN OYUN ÇERÇEVESİNDE İNCELENMESİ İnci, Şemsa Ebru M. Arch., Mimarlık Bölümü Tez Yöneticisi: Dr. Tuğyan Aytaç Dural Haziran 2005, 91 sayfa Bu tez çalışmasının esas amacı mimari tasarım sürecini başka bir alan olan oyun ve onun özellikleri çerçevesinde araştırıp anlamaya çalışmaktır. Tez çalışmasında bu amacı gerçekleştirmek için sırasıyla 'oyun kavramı ile oyunun özellikleri ve tiplerinin analizi', 'inimari tasarım sürecinin oyun özellikleri ve tipleri ile olan benzerlik ve farklılıklar çerçevesinde yorumlanması' ve 'bu benzerlik ve farklılıkların bilgilendirici ve anlaşılır sonuçlar vermek üzere bir araya getirilmesi' adımları izlenmiştir.
Cumalıkızık köyü tarihsel değerlerin korunması üzerine araştırma

insanlık tarihinin en eski döneminden günümüze kadar. geçen. zaman süreci içinde oluşturdukları yerleşimler, geçirdikleri dönemini özelliklerine göre o zaman diliminde yaşayan toplumun fiziksel mekanlarını, sosyal, ekonomik ve kültürel yapılarını belirlenmiştir. Geçmişi 1300 yıllarına dayanan Cumalıkızık Köyü'nün bugünkü yerleşimini oluşturan unsurlar fiziksel, tarihsel, sosyo-ekonomik yapı olarak incelenmiştir. Tezin birinci bölümünü kapsayan bu 'araştırma ile diğer bölümlerin altyapısı oluşturulmuştur. İkinci bölümde; Geleneksel Mimari' tanımlanarak, kapsamanı ve özellikleri belirtilmiş, Dünyadaki durumu kısaca anlatılmıştır. Ayrıca Cumalıkızık Köyü Geleneksel yapıları ile benzer özellikleri görülmesi açısından Bursa yöresinin geleneksel sivil yapılarının genel özelliklerine değinilmiştir. Üçüncü bölümde; tezin ana konusunu oluşturan Cumalıkızık Köyü'nün genel doku özellikleri incelenmiş ve bu dokuyu oluşturan yapıların genel özellikleri mekansal ve yapısall açıdan ele. alınarak incelenmiştir. Dördüncü bölümde; Geleneksel mimariyi tehdit eden... tehlikeler sosyo-ekonomik, kültürel, hukuksal ve yasal verilere dayanılarak değerlendirilmiştir. İncelemeler sonucunda geleneksel sivil mimarlık örneklerinin değişen yaşam koşulları ile özelliklerini yitirmekte olduğu görülmektedir. Geleneksel mimarinin özelliklerini yansıtan bu yapıların korunma önerileri tezin son bölümünü oluşturmaktadır.
Kayseri bağ kültürü içinde Gülle bağ evleri

Kayseri'de 'BAĞ'; sebze ve meyve yetiştirilen alan olmanın yanı sıra, yaz aylarını bağ da serin geçirmek amacıyla insanların hayatlarındaki yeriyle, kendine özgü yaşam biçimiyle ve tarihsel süreciyle, kültürdür. Bağ Evlerinin mekansal kurgusunun oluşumunda iklimsel, algısal, kültürel, sosyal ve ekonomik faktörler etkilidir. Tez konusu olarak seçilen alandaki Kayseri Geleneksel Bağ Evleri; sahipsizlik, bakımsızlık, yıkım, imar faaliyetleri gibi sebeplerle zamanla yok olmaktadır. Bu nedenle günümüze kadar varlığı korunan evlerin belgelenmesi, yapısall özelliklerinin incelenmesi ve korunması önem taşımaktadır. Bu çalışma kapsamında, öncelikler sözlü tarih araştırmaları yapılarak, 'Bağ Kültürü' belgelenmiştir. Geleneksel Bağ Evlerinin yoğun olduğu bölgelerden birisi olan Hisarcık bölgesi fotoğraflarla belgelenmiş, rölöve çalışmaları yapılmış ve tipoloji çalışması hazırlanmıştır. Ayrıca bu yapılar; plan şemaları, cephe düzenleri, pencere tipleri, kapı tipleri, gibi mimari açıdan değerlendirilmiş ve sonrasında diğer bölgelerdeki bağ evleri ile yapısall özellikleri bakımından karşılaştırılmıştır. Hisarcık' a bağlı Gülle bölgesinde bulunan bağ evleri detaylı olarak incelenmiştir. Bu bölgede seçilen Hoca Sokağında rölöve ve restitüsyon çalışması yapılmıştır.
İklim duyarlı yapılaşma için imar yönetmeliği geliştirme modeli

İklim duyarlı yapı tasarımı, günümüzün en önemli sorunlarından olan küresel ısınma ve iklim değişikliğinin önlenmesine sağladığı katkı nedeniyle son derece önemlidir. Bu doğrultuda, planlama sürecinden başlayarak, yapının tasarımı, uygulanması ve kullanımı aşamalarında, bulunulan bölgeye ait hava sıcaklığı, nem, yağış, rüzgar, güneş ışınımı ve bulutluluk gibi iklim elemanlarının kullanıcı konforunu sağlamaya yönelik olarak irdelenmesi gerekmektedir. Ülkemizde iklim duyarlı yapı üretimi ile ilgili herhangi bir yaptırım bulunmamaktadır. Bu durum konunun öneminin ülkemizde henüz algılanmadığının; bir başka deyişle tasarımcılar, uygulamacılar ve kullanıcılar açısından yeterli bilince sahip olunmadığının göstergesidir. Bu nedenle; toplumsal anlamda farkındalık yaratmaya yönelik çalışmaların hızla ele alınması gerekmektedir. Genel anlamda, yeni bir uygulamanın kabul görmesi ve yaygınlaşmasının en kolay ve etkili yolu, konu ile ilgili yaptırımlar içeren yasal bir mevzuat hazırlanmasıdır. Bu doğrultuda, ülkemizde halen yürürlükte bulunan İmar Yönetmelikleri'nin, iklim duyarlı bina tasarlanması, uygulanması ve uygulama sonrası denetlenmesine imkan veren yaptırımlar eklenerek revize edilmesi gerekmektedir. Bu çalışmaların ayrıca; İmar Kanunu ve enerji konusunda geliştirilen diğer yasa ve yönetmelikler ile bütünlük sağlayacak şekilde yürütülmesine de özen gösterilmelidir.
Mübadelenin sessiz tanıkları: Lozan Antlaşması ile el değiştiren Girit-Resmo yapıları

Ege Denizi ile Akdeniz'in geçiş yerinde bulunan Girit, Kıbrıs'tan sonra Doğu Akdeniz'in ikinci büyük adasıdır. Stratejik konumu ve önemi nedeniyle Girit tarihinde defalarca el değişmiştir. Bu el değiştirmelerin bir sonucu olarak Ada yüzyıllar boyunca farklı kültürlerin etkileşim mekanı olmuştur. Bu çalışmanın amacı, Ada'nın el değiştirmelerinin bir sonucu olan kültürel melezlenmenin Ada'nın mekansal oluşumundaki etkilerini araştırmaktadır. Bu etkileri araştırabilmek için Ada'nın geçiş süreçleri incelenmiş ve Ada içerisinde bir odak noktası seçilmiştir. Diğer bir ifadeyle, 1923 yılında Türkiye-Yunanistan arasında gerçekleşen nüfus mübadelesinin Resmo'nun sosyo-kültürel ve mekansal dokusuna olan etkileri araştırılmıştır. Araştırma alanı olarak Resmo'nun seçilmesinin iki önemli nedeni vardır. Birincisi, Resmo'daki mimari Ada'nın diğer şehirlerinden daha melez bir yapıdadır. İkincisi, bu konuda var olan birincil kaynaklar konunun çalışılmasını teşvik etmekte ve mümkün kılmaktadır. Bu çalışmanın temel kaynakları Girit Akdeniz Araştırmaları Enstitüsü'nün arşivinde bulunan Resmo Mülteci Rehabilitasyon Komitesi belgeleri ve 1900- 1927 tarihleri arasında tutulan Resmo Belediyesi kayıtlarıdır. Yapılan arşiv, alan ve literatür çalışmaları ile nüfus mübadelesinin Resmo eski şehrin sosyo-kültürel ve mekansal dokusuna olan etkileri incelenirken, her iki ulus devlet için de bir homojenleştirme ideali ile gerçekleşen nüfus mübadelesi, Resmo eski şehrin kültürel olarak heterojenleşmesine neden olduğu sonucuna varılmıştır. Dolayısıyla kırılma noktası gibi görünen bu müdahale ile şehir, tarihindeki melezlenme yolculuğuna devam etmiştir. Bu araştırmanın sonucunda, 20. yüzyılda Resmo'nun kent morfolojisinin kullanıcı etkisiyle belirlendiği öne sürülmektedir. 20. yüzyıl Resmo'sunda devlet, kullanıcı değişikliğini yönlendiren ve kent mekanını dolaylı olarak dönüştüren önemli bir aktör olarak karşımıza çıkmaktadır.
Doğal havalandırma tasarım stratejilerinin yüksek yapı örnekleri üzerinden incelenmesi ve Türkiye için tasarım önerileri

Çalışma yüksek yapılarda doğal havalandırma sistemlerinin verimliliğini ve doğal havalandırma sistemlerinin verimliliği üzerinde etkili parametreleri araştırmaktadır. Çalışma kapsamında giriş bölümünden sonra ikinci bölümde öncelikle rüzgarın yapısı ve yapılı çevre içindeki hareketi ele alınmıştır. Yapı içinde hava akımı örüntülerine dair geliştirilen prensip ve stratejiler incelenmiş ve yüksek yapı doğal havalandırma stratejilerinde etkin rol oynayan tasarım değişkenleri yapı içindeki tasarım bileşenleri, yapı kabuğundaki tasarım bileşenleri ve yapı dışındaki tasarım bileşenleri olarak üç başlık altında ele alınarak araştırılmıştır. İkinci bölümde son olarak yüksek yapılarda doğal havalandırma tasarımının önündeki engeller ele alınmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde bir önceki bölümün ışığında, doğal havalandırmaya sahip yüksek yapılar incelenerek yapı içinde, kabuğunda ve dışında doğal havalandırma özelinde geliştirilen yapısall ve konstrüktif elemanlara ve benimsenen stratejilere dair tablolar oluşturulmuştur. Çalışmanın dördüncü bölümü elde edilen verilerin karşılaştırmalı analiz yöntemi ile değerlendirilmesine ayrılmıştır. Çalışmanın son bölümü olan sonuçlar ve tartışma' da doğal havalandırma benimsenecek bir yüksek yapı için etkin tasarım parametreleri ve bu parametrelerin birbirleri ile ilişkisi değerlendirilerek Türkiye için öneriler sunulmuştur.
Aydınlatma tasarımında kullanılan bilgisayar programları üzerine bir inceleme

Bu çalısmada, genel olarak aydınlatma tasarımında kullanılan bilgisayar programları ve özellikleri ele alınmıs, Uluslararası Aydınlatma Komisyonu'nun (CIE, Commission Internationale de L'Eclairage, 1913), bu alandaki çalısmalarından bahsedilmis, programlar ile çesitli testler yapılmıs, sonuçlar karsılastırılmıstır. Çalısma genel olarak, Aydınlatma Tasarımı, Aydınlatmaya Yönelik Bilgisayar ProgramlarıUluslararası Aydınlatma Komisyonu'nun TestleriAydınlatma Programları ile Yapılan Testlerbiçiminde dört ana bölümde toplanabilir. Aydınlatma tasarımı bölümünde, aydınlatma düzeni kurma asamaları ve aydınlatma tasarımısunum teknikleri incelenmistir. Aydınlatmaya yönelik bilgisayar programları bölümünde, ısıgın modellenmesi ile ilgili yöntemler tanımlanmıs, çesitli örnekler verilmistir. DIALux 4.3, Relux 2007, DesktopRadiance Beta 2.0, Lightscape R3.2 programları ile ilgili özellikler, kullandıkları yöntemler ortaya konmustur. Uluslararası Aydınlatma Komisyonu'nun Testleri bölümünde, CIE'nin programlarınsınanmasına yönelik testleri ve test kosulları incelenmis, DIALux 2006, Lightscape R3.2, Relux 2004 programlarının CIE'nin önerdigi testlere göre sonuçları verilmistir. Aydınlatma Programları ile Yapılan Testler Bölümünde, DIALux 4.3, Relux 2007, DesktopRadiance Beta 2.0, Lightscape R3.2 programları ile yapay ısık, dogal ısık ve yüzey ve ısıkkaynagı özelliklerine göre çesitli testler yapılmıstır. Belli test kosulları için, yapay ve dogal ısık testleri analitik hesaplamalar ile yapılmıs, analitik sonuçlar ile programlardan alınan sonuçlar degerlendirilmistir.
Yeniden işlevlendirme kapsamında tarihi Sultanahmet cezaevi örneği

Bu tez çalışmasında, yeniden işlevlendirme kapsamında tarihi Sultanahmet Cezaevi ele alınmıştır. Tez çalışması giriş bölümü dahil olmak üzere 6 bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde çalışmanın amaç, kapsam ve yöntemi anlatılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde; yeniden işlevlendirme kavramından ve yeniden işlevlendirmeyi gerekli kılan bazı etmenler anlatılmıştır. Tarihi yapıların kullanım dışı kalması sebebiyle birçok açıdan incelemeye alınmalıdır. Yeni işlev seçim aşamasında tarihsel ve kültürel faktörler, ekonomik ve çevresel faktörler olarak incelenerek bu üç başlık altında ortak işlevin bulunması sağlanmıştır. Tarihi yapı için uygun görülen işlevi seçim aşamasında dikkat edilmesi gereken kriterler incelenmiştir. Başlıca yapının konumu, mekansal ve hacimsel uygunluğu incelenmelidir. Bütün kriterlerden sonra işleve karar verilmesi ile yapıya yaklaşım şekilleri belirlenmiştir. Yapılar işlev değişiklilerinde iç mekan ihtiyaçlarına göre farklı bölümlerden oluşmaktadırlar. Bu sebeplerden dolayı mekan içlerinde, taşıyıcı sistemde ve tesisat alanında müdaheleler yapılmaktadır. Bunların dışında yapının dış cephesindeki olası müdahaleler ile birlikte yapının ana kütlesine yapılmak istenebilen müdahaleler ve yapıyı bulunduğu konum itibari ile bir bütün olarak düşünülerek yakın çevre müdahaleleri yapım aşamaları bilgileri anlatılmıştır. Üçüncü bölümde çağdaş otel tasarımında iç mekanı etkileyen işlevsel, teknik ve estetik faktörler ele alınmıştır. İşlevsel faktörler başlığı altında topladığımız kullanıcı gereksinimlerinde her kitleden oluşan müşterilerin otel bünyesindeki ortak alanlardan özel alanlara kadar ihtiyaç duyduğu en ufak detay göz önünde bulundurulmasından söz edilmiştir. aynı zamanda mekan gereksinimleri ve çevre ihtiyaç gereksinimleri de incelenmiştir. Zaman içinde oluşan teknik faktörlerdeki farklılıklar ve yeni işleve göre teknik birimler incelenmiştir. Son olarak mekan için oluşacak izlenimi etkileyen estetik faktörlere değinilmiştir. Dördüncü bölümde yeniden işlevlendirme kavramı bakımından yenilenen Tarihi Sultanahmet Cezaevi incelenmiştir. 20.000 m2'lik alanda bulunan yapının bulunduğu konum ele alınarak o senelerdeki yakın çevre analizi yapılmıştır. Tarihi açıdan önemi büyük olan yapı malzeme ve süsleme özellikleriyle de incelenmiştir. Bu tez de son kısım da yeniden işlev kapsamı bakımından seçilen Four Seasons Otel yapısı ele alınmıştır. İstanbul'un Avrupa yakasındaki Fatih ilçesinde bulunan Four Seasons Otel'de detaylı incelemeler yapılmıştır. 1991- 1996 seneleri arasında restorasyon projeleri yapılarak kullanıma açılan otelin taşıyıcı sisteminde bir takım güçlendirme çalışmaları anlatılmıştır. Cezaevinden otele dönüşümü gerçekleşen yapıda mekansal dönüşüm aşamasında gerçekleşen düzenlemelerden bilgi verilmiştir. Şu an günümüzde de işlevini sürdürmeye devam etmektedir.
A hand motion based tool for conceptual model making in architecture

Tasarımın erken veya kavramsal aşamalarında maketle çalışmak, nesne-beden ilişkisini düşünmeye ve üç boyutlu değerlendirmeye olanak sağlar; görme, dokunma ve hareketleri de içeren mekan algısını devreye sokarak tasarım sürecini zenginleştirir. Mimari tasarımın erken aşamalarının sayısal ortama taşınması, tasarım ve üretim süreçlerinin hızlanıp bütünleşmesiyle giderek yaygınlaşırken, elle çalışmanın getirdiği kazanımların yeni ortamlarda nasıl sürdürülebileceği sorusu ortaya çıkmaktadır. Günümüz teknolojileri el hareketlerinin sayısal ortama aktarılarak işlenebileceğine işaret ederken, sayısal ortamdaki kavramsal tasarım süreçlerinin bu boyutuyla genişletilebilmesi konusunda önemli kaynaklar sağlamaktadır. Üç boyutlu algının görsel algıya destek olarak yaratıcılığı tetiklediğini gösteren çalışmalar, maket yapmanın tasarım süreçlerini güçlendirerek tasarımcıyı desteklediği konusundaki varsayımımıza kaynaklık etmektedir. Çalışmamızda maket yapmanın sağladığı bu desteğin farklı ortamlarda sürdürülebilir olması hedeflenmiş, maket yaparken kullanılan el hareketlerinin sayısal ortama aktarılarak sayısal tasarım süreçlerinde kullanılması konu edilmiştir. Çalışmanın birinci aşamasında kavramsal maket yapma süreçleri gözlemlenerek bu süreçlerde uygulanan başlıca eylemler analiz edilmiştir. Analizler sonucunda maket yaparken kullanılan el hareketleri temel karakteristiklerine dayalı olarak sınıflandırılarak sayısal ortamda işlenebilecek bir hareket tanıma şeması oluşturulmuştur. El hareketlerinin birbirleriyle karşılaştıralabilecek temel özelliklerine göre sınıflandırılmasının ardından, bu özelliklerin sayısal ortama tercümesi konusunda öneriler sunulmuştur. El hareketlerinin sayısal ortama aktarılması ve tanınması için var olan teknolojiler ve yöntemler tartışılarak, sayısal ortamda maket yapmak için gerekli şartları sağlayacak bir tasarım ortamı geliştirilmiştir. Çalışmanın son aşamasında sayısal nesnelerin el hareketleriyle deformasyonuna yönelik algoritmalar geliştirilerek tasarım ortamının çerçevesi çizilmiştir. Araştırmamız sonucu ortaya koyduğumuz tasarım aracı bir CAD yazılımı kullanılarak bir dizi deney vasıtasıyla sınanmış ve deney sonuçları tartışılmıştır.
Commodification of place under late capitalism through transforming architectural practices

Bu çalışma çağdaş kapitalizm etkisi altında 'yer' kavramının dönüşümünü araştırmaktadır. Bu tezin amacı 'yer' kavramının kapitalist mekanizmaların bir aracı haline gelmesi ve yer kavramının metalaşması süreçlerini incelemektir. Bu bağlamda güncel finansal sistem araçlarının nasıl imaj, metin, işaret ve semboller aralığı ile yer üzerinde hakimiyet kurarak yerin özünü ve ruhunu dönüştürdükleri tartışılmaktadır. Ayrıca, mekanın işaret ve imajlar sistemi tarafından istilasının nasıl 'tema' ve 'simülasyon' kavramlarının yaygınlaşmasına neden olduğu incelenmektedir. Tema ve simülasyon güncel mimarlık üretimi içerisinde mekanı bir gösteri haline getirmek için yaygın olarak kullanılmaktadır. Mevcut mekansal üretim biçimlerinin neden olduğu, mekansal farklılıklarını yitirerek aynılaşan ve monotonlaşan yapılı çevreler, 'yersizlik' ve 'yer-olmama' kavramları çerçevesinde ele alınmaktadır.
Kentsel dönüşümü bir fırsat kabul ederek binalarda ısı yalıtımının faydalarının araştırılması

Bu çalışmada, kentsel dönüşümde enerji verimliliği fırsatı değerlendirilmiştir. Değerlendirme kentsel dönüşüm fırsatı ile olası enerji verimliliğinin hem ülke ekonomisi, hem de toplum faydaları göz önüne alınarak yapılmıştır. Söz konusu değerlendirme kapsamında kentsel dönüşüm tanımı, metotları ve enerji verimliliği için uygulanması gereken mimari tasarım ve uygulama kriterleri tanımlanmış, ısı yalıtımı ile ilgili tanımlamalar ve yapılan örnekler sunulmuş olup; Kentsel Dönüşüm uygulaması sonucu yapılacak, 7 milyona yakın binanın ısı yalıtımı yapılmasıyla, Ülkemize sağlayacağı enerji tasarrufu hesaplanmış aynı zamanda Karbondioksit salınımında ne kadar azalma olacağı tespit edilmiştir. Özetle vurgularsak, çalışmaların sonucuna bağlı olarak, kentsel dönüşüm fırsatı ile birçok açıdan fayda sağlanmasının mümkün olabileceği vurgulanmıştır.
Dün'den bugün'e değişen konut alanlarına kültürel çeşitliliğin etkileri, Ortaköy meydan ve çevre yerleşim örneği

Her dönemde kültür ve çevre ilişkilerinin yansımalarını konut alanları üzerinde görmek mümkündür. Kültürel çeşitliliğin değiştirdiği konut alanları, tarihi süreçleri algılamamıza ve sınıflandırmamıza yardımcı olan en önemli belgelerden biridir. Altı bölümden oluşan bu çalışmanın amacı tarihsel gelişim sürecinde konutun sahip olduğu çok yönlü ilişkiler zincirini araştırmak ve konut alanlarındaki bu değişime neden olan kültürel çeşitliliği seçilen örnek alan çalışması ile birlikte irdelemektir. Birinci bölüm; çalışmanın amacını ve izlenen yönleri içeren giriş bölümüdür. Bölüm 2'de Kültür ve Kültür-Konut ilişkisi başlığı altında kültür kavramı birçok araştırmacının yaptığı tanımlamalar doğrultusunda irdelenmekte, kültür değişimi ve kültürü etkileyen faktörler üzerinde durulmaktadır. Bölüm 3'de kültürel değişimin konut alanlarındaki yansıması; konutta değişim ve konut-kullanıcı ilişkisi değişimi başlıkları altında incelenmekte, konut alanındaki değişim ise, fiziksel ve sosyo-kültürel değişim olarak iki başlık altında ele alınmaktadır. Bölüm 4'de kültür-konut ilşkisi İstanbul, Ortaköy semti ile örneklendirilmektedir; Örnek alanın değişim ve gelişimi, Bizans, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemi başlıkları altında ele alınmaktadır. Bölge ile ilgili yapılaşma, yapı kullanımı, yapı strüktürü, donatı durumu ve ulaşım sistemiyle ilgili bilgi verilmektedir. Bölüm 5'te belirlenen çalışma alanının günümüzdeki yapılaşma durumu, yapı kullanımı, yapı strüktürü, donatı durumu ve ulaşım sistemi incelenmekte ve mevcut sorunlara dikkat çekilmektedir. Öneri yaklaşımlar ile bölgeye ilişkin sorunlara alternatif çözüm önerileri geliştirilmektedir. Değerlendirme ve Sonuç başlıklı 6. Bölümde; yapılan araştırmalar ve alan çalışmasından elde edilen veriler ışığında, konut alanlarında kültürel çeşitliliğin etkileri hakkında genel bir değerlendirme yapılmaktadır.
Tracing continuities within the mediterranean space

oz AKDENİZ MEKANINDA İZLENEN BİR SÜREKLİLİK Göksoy, Burcu Yüksek Lisans, Mimarlık Bölümü Tez Yöneticisi: Doçent Dr. Emel Aközer Nisan 1999, 122 sayfa Bu tez çalışması, Akdeniz bölgesine ait bir dizi yerel ev tipinde ortak olarak bulunan bir mekansal yapıyılanmayı incelemektedir. Çalışmanın ana konusu, başlangıç olarak avlulu mimariye duyduğum ilgiye dayanmaktadır. Zengin ve karmaşık bir mekansal kalite yaratabilme özelliğine sahip olan avlu elemanı, bu anlamda teorik bir çalışma gerçekleştirmeye karar vermeden çok önce dahi ilgimi çeken bir konuydu. Güney İspanya'ya yaptığım seyahatlerden sonra bu ilgimi bir akademik çalışma halinde formüle etmeme yardımcı olan gözlemlerde bulunma fırsatını buldum. Aşağıdaki paragraflarda özetlediğim çalışmada konuyu özgün bir Akdeniz çerçevesi içinde ele almanın ve belirgin bir mimari alt yapı grubunu -yerel kent evleri- üzerinde yoğunlaşarak çalışmanın anlamlı olacağını farkettim. Tezin ilk bölümü öncelikle, çalışmanın belirlenmiş alanını ve ana amaç ve araçlarını açık bir biçimde ortaya koyan bir alt bölümle başlayıp, Femand Braudel'in Mediterranean and the Mediterranean World in the Age of Philip II adlı eseri üzerinde yoğunlaşan bir ikinci alt bolünle devam etmektedir. Bu eserde kurulan özgün Akdeniz mekanı kavramı incelenmekte ve tez çalışmasının teorik çerçevesine etkileri değerlendirilmektedir. Bunlardan sonra gelen son alt bölümde ise, hem tezin asıl çalışma konusuna bir fon oluşturan hem de tüm çalışmanın temeli olan teorik kurguyu yansıtan bir Akdeniz mekanı 'resmi' çizilmektedir. Tezin odak konusunun tartışıldığı ikinci bölüm, üç alt bölümden oluşmaktadır. Bu alt bölümler, tartışmanın başlangıç noktası sayılabilecek olan ve Güney İspanya -Endülüs- kentlerinin eski dokusunda bulunan bir ev tipinin anlatıldığı bir giriş yazısını takip etmektedirler. İlk iki alt bölüm bu ev tipinin orijinini oluşturan Roma evinin ve daha sonra etki etmiş olan Kuzey Afrika Arap-İslam konut mimarisinin örneklerini incelemektedir. Bu örnekler mekansal kurgu açısından incelendiğinde - açık merkezi bir mekan etrafıda- yapısall bir benzerlik gösterdikleri ortaya çıkmıştır. Mekansal kurguda ortaya çıkan bu süreklilik, üçüncü alt bölümde, bir çeşit Türk ev tipine taşınmış ve bu da Akdeniz mekanı çerçevesinde ek bir durum olarak incelenmiştir. Üçüncü ve son bölüm, Le Corbusier'nin Akdeniz etrafındaki gezilerde edindiği gözlemlerine ve ikinci bölümde incelenen evlerle mekansal yapılanma açısından anlamlı bir süreklilik kurulabilen bir eserine değinerek tezi sonuçlandırmaktadır. Bu sonuç bölümü, önceki bölümde ele alınan anonim mimari örneklerinin tekrar değerlendirilmesi yerine Le Corbusier'nin, bu tezin konu ve teorik çerçevesiyle son derece ilişkili olan gözlem ve eserlerinin incelenmesi şeklinde oluşturulması uygun bulunmuştur. Zaman ve mekandaki bu son sıçrama, -geniş anlamda- mekansal süreklilik arayışı peşinde olan bu tez çalışmasının serbest ve açık uçlu araştırma mantığını da ortaya koymaktadır.