turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Büyük açıklıklı yapılarda çatı örtü malzemeleri

Geniş açıklıklı yapıların, tarih süresince ve günümüzde kullanıcıların, toplu olarak bulundukları ve fonksiyonların buna bağımlı olarak hangi yöntemlerle saptanması gerektiğini tezin giriş bölümünde görmekteyiz. Çevrenin yapı üzerindeki etkileri, dış çevre ve iç çevre etkileri olmak üzere iki ana grupta ele alınarak, konforun nasıl sağlanabileceği konusu ikinci bölümde ele alınmıştır. Üçüncü bölümde, taşıyıcı sistemler ve örtüler incelenmiştir. Taşıyıcı sistemlerin; tasarım aşamasında ve uygulama safhasında izlenecek yöntemler, yapıya etkiyen yükler ve bu hesaplanan yüklere göre kullanılacak eleman boyutlarının saptanması açıklanmıştır. Konu başlığı gereği taşıyıcı sistemler; büyük açıklıklı sistemler çerçevesinde anlatılmıştır. Geniş açıklıklı yapılarda kullanılan çatı örtü malzemelerinin incelendiği dördüncü bölümde, örtüler ana malzeme tiplerine bağlı olarak sınıflandırılmıştır. Örtü malzemelerinin, teknik özellikleri, üretim özellikleri ve uygulama yöntemleri anlatılmıştır. Beşinci bölümde; çatı örtü malzemelerinde oluşan hasar tipleri ve bu hasarların oluşum sebepleri ele alınmıştır. Sonuç bölümünde; geniş açıklık kavramı, çevre etkileri ve yüklerin etkisi ile, kullanılacak çatı örtü malzemesinin seçimi konusu birlikte irdelenmiştir.
Yapım şantiyelerinde oluşan yapı malzemesi atıklarının yönetimine yönelik bir öneri

Birçok ülkede son dönemlerde önemli bir çevre sorunu olarak kabul gören yapısall atıklar, inşaat ile ilişkili faaliyetler sonucunda ortaya çıkan, miktar ve çeşitlilik olarak her geçen gün artış gösteren katı atıklardır. İnşaat yapım, onarım ve yıkım çalışmaları sırasında farklı özelliklerde yapısall atıklar oluşur. Yapım aşamasında; betonarme, beton, sıva, tuğla, briket, ahşap, çelik, alüminyum, bakır, cam, alçı, fayans, seramik, kiremit, plastik, boya vb. malzemeler kullanılır. Bu malzemelerin birçoğunun hammaddesi doğal kaynaklar olup tükenme tehlikeleri vardır. Kaynak korunumu ve yapısall atıkların önlenmesi/azaltılması için şantiyede yapısall atıklar etkin bir şekilde yönetilmelidir. Bu sebeple, yapım sürecinde kullanılacak malzemeler için ''Malzeme Yönetim Formu'' geliştirilmiştir. Malzeme yönetim formları ile yapım aşamasında ortaya çıkan yapısall atıkların yeniden kullanılması, depolanması, geri kazanılması ve bertaraflarının sağlanması konusunda etkin bir yapısall atık yönetimi oluşturulmaya çalışılmıştır. Çalışma beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; yapısall atıklar ve şantiyede uygulanabilecek atık yönetim sisteminin önemi üzerinde durulmuştur. Çalışmanın amacı, yöntemi ve kapsamı hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde; yapısall atıkların oluşumu, özellikleri ve yapısall atık yönetimi incelenmiştir. Üçüncü bölümde; yapım şantiyesinde atık oluşum sebepleri ve ortaya çıkan yapısall atıklar irdelenmiş, şantiye yönetimi ile atık yönetimi ilişkisi üzerinde durulmuştur. Dördüncü bölümde; şantiyede ortaya çıkan yapısall atıkların önlenmesi/azaltılması için bir yöntem önerilmiş ve alan çalışması yapılmıştır. Sonuç bölümünde, alan çalışmasının neticeleri değerlendirilmiş ve ''Malzeme Yönetimin Formu''nun yapı üretim sistemine adapte edilip uygulanmasının yapı malzemelerinin yönetimine olan katkıları bağlamında, şantiyelerde yapısall atıkları azaltma/önleme faaliyetleri üzerindeki etkisine yer verilmiştir.
Physarum Polycephalum türü cıvık mantarların mimari / kentsel tasarıma altlık oluşturmakta kullanımı

Geçtiğimiz elli yıl içerisinde, özellikle Sanayi Devrimi'yle birlikte doğaya verilen zararın farkına varılmış; bunun sonucunda mimarlık da farklı bir noktaya doğru evrilerek, kendi sınırlarını genişletebilmek adına pek çok disiplinle ilişki kurarak ortak düşünmeye başlamıştır. Diğer disiplinler içinde mimarlığın en çok etkilendiği disiplin biyoloji olmuş ve bu doğrultuda, ilk çağlardan itibaren insanlar için en büyük esin kaynağı olan doğanın uzun yıllardır geliştirdiği yöntemleri inceleyen 'biyomimikri' kavramı güncel tasarım yaklaşımları arasında önemli bir yer edinmiştir. Tez kapsamında ilk olarak mimarinin, tarihsel süreçte doğadan nasıl esinlendiği, çeşitli kırılma noktalarıyla birlikte örnekler üzerinden anlatılmış ve esinlenme düzeyleri yorumlanarak geliştirilmiştir. Literatürdeki mevcut sınıflanma geliştirilerek yeni bir esin düzeyi olarak biyoişbirlikçi tasarım yaklaşımı ortaya konmuştur. Biyoişbirlikçi tasarım, doğada bulunan canlı bir sistemi tasarım sürecine direkt olarak dahil etme yaklaşımıdır ve bu tez çalışması biyoişbirlikçi bir tavırla cıvık mantarlara odaklanmaktadır. Tez çalışmasında 900 cıvık mantar türünden biri olan, besin kaynakları arasında bağlantılar oluşturma ve en kısa yolu bulma konusunda önemli bir yeteneğe sahip Physarum Polycephalum'un kentsel ölçekteki tasarımlarda yol gösterici bir altlık olma potansiyelleri ele alınmaktadır. Bu doğrultuda, İzmir İli, Karabağlar İlçesi'nde, 2017 yılında Karabağlar Belediyesi tarafından yarışmaya açılan, yaklaşık 40.000 metrekarelik atıl bir alan seçilmiş ve cıvık mantarların davranış modelleri doğrultusunda bir tasarım altlığı geliştirilmiştir. Sonrasında, öneri altlığın yarışmada ödül alan projelerle karşılaştırmalı değerlendirmesi yapılmıştır. Sonuç olarak cıvık mantarların, en kısa yolu bulduğu ve mesafeleri optimize ettiği gözlemlenmiştir. Disiplinlerarası yapılan bu çalışma, sadece seçilen bir alan için bir tasarım altlğı oluşturmakla kalmamakta; aynı zamanda tasarım sürecine ilişkin yeni bir yöntem önermektedir. Tasarımcıya arazi kullanımı ve optimum yaya hareketini öngörme fırsatı sunan bu yöntem, farklı arazilerde de uygulanabilecek şekilde konvansiyonel tasarım sürecine bir aşama eklemektedir. Kentsel ölçekte ana tasarım kararlarının alınmasının zor ve karmaşık bir süreç olduğu düşünüldüğünde, cıvık mantarların kentsel alanlarda optimum yolların bulunmasında ilham alınabilecek canlılar olduğu ve tasarımcılara yol gösterme konusunda bir rehber olacağı öngörülmektedir.
Alışveriş merkezlerinin ısıl konfor ve enerji tüketimi açısından değerlendirilmesi

Alışveriş merkezleri günümüzde alışveriş ihtiyacının karşılamasının yanında sosyalleşme ihtiyacını da karşılamak amaçlı tercih edilen mekanlar haline gelmiştir. İnsanların kendilerini güvende hissederek vakit geçirdikleri bu mekanlar ruhsal ihtiyaçları da karşılayacak şekilde tasarlanmaktadır. Alışveriş merkezleri sinema salonları, eğlence mekanları, yeme içme alanları, mağazalar gibi birçok birimden oluşmaktadır. Sosyal ihtiyaçlarını karşılamak için ayırdıkları vakitlerini alışveriş merkezlerinde geçiren birçok insanın uzun süre kaldıkları bu mekanlarda konforlu hissetmeleri gerekliliği kaçınılmazdır. Bu nedenle alışveriş merkezleri tasarımında işitsel konfor, görsel konfor, ısıl konfor gibi konfor koşullarının sağlanması gerekir. Konfor koşullarına uygun tasarım yapılması insanların rahatsızlık duymadığı bu mekanları tercih etmesinde öncelik sağlarken daha uzun vakit geçirmelerini de sağlayarak işletmeler açısından da olumlu sonuçlara yol açabilir. Konfor koşullarının sağlanması sırasında enerjinin etkin kullanımına da önem verilmelidir. Enerji kaynaklarının tüketiminin artması, CO2 salınımının artması, çevre kirliliği, küresel ısınma, ekosistemin bozulması gibi sorunlara çözüm olabilecek tasarımların yapılması gerekmektedir. Bu bağlamda biri enerji etkin tasarımda ön planda olan yeşil bina derecelendirme sistemlerinden dereclelendirilmiş iki kapalı alışveriş merkezi çalışma kapsamında belirlenmiştir. Belirlenen alışveriş merkezleri içerisinde yer alan aynı markaya ait, aynı konseptte, giyim mağazasında ısıl konfor şartlarının değerlendirilmesi için ölçüm çalışması ve kullanıcı algısını tespit etmek için anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Yapılan alan çalışmaları, alışveriş merkezlerinden alınan kişi yoğunluğu ve enerji tüketimi verileri ile birlikte ele alınarak ısıl konfora etkileri değerlendirilmiş ve optimum koşulların sağlanabilirliği üzerinde durulmuştur. Çalışma beş ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, literatür özeti, tezin amacı ve hipotez alt başlıklarında giriş bölümü yer almaktadır. Bu bölümde alışveriş merkezleri, ısıl konfor ve enerji tüketimi ile ilgili yapılan çalışmalar ve tez ile ilişkisi anlatılmaktadır. İkinci bölümde, alışveriş ve sürdürülebilirlik kavramları başlığı altında alışveriş merkezlerinin tarihçesi, sınıflandırılması ve enerji etkinliği ve sürdürülebilirilik kavramları altında standartlar ve sistemler yer almaktadır. Üçüncü bölümde, alışveriş merkezlerinde ısıl konfor ve enerji verimliliği ele alınmaktadır. Standartlara göre ısıl konfor koşullarından bahsedilmiş ve alışveriş merkezlerinde ısıl konfor gereksinimi ile ısıl konforun sağlanmasında enerji verimliliği kavramlarından bahsedilmiştir. Dördüncü bölümde, örneklem alışveriş merkezlerinde ölçme ve anket çalışmaları ile kişi yoğunluğu ve enerji tüketim verileri ele alınarak ısıl konfor ve enerji tüketimi değerlendirmesi yapılmıştır. Beşinci bölümde, yapılan alan çalışmalarından elde edilen ve alışveriş merkezlerinden alınan veriler aracılığı ile sonuca ulaşılmış ve öneriler sunulmuştur.
A Re: Working of current esthetic strategies

öz BİR YENİDEN İRDELEME: GÜNCEL ESTETİK STRATEJİLER Elbir, Aydın Y. Lisans, Mimarlık Bölümü Tez Yöneticisi: Doç. Dr. Emel Aközer Aralık 1996, 110 sayfa. Mimarlık eleştirisi içinde mimarlık ve sanat alanlarındaki yapıtları metinlerarası bir kriterle değerlendirebilmek için, güncel estetik stratejilerde kullanılan dil oyunlarını askıya almak gerekir. Bu tez kavramsal çözümleme yoluyla eleştiri için disiplinler arası bir mekanizma önermektedir. Ele alman mimari yapıtları, aynı zamanda sanat yapıtlarım, bir değerlendirme ve karşılaştırma aracı olan bu mekanizma, bir yemden irdelemeye imkan sağlar. Bu çalışmalardan türettiği sözlük ile mimarlık ve sanatı anlamaya çalışır. Eleştirel bir şekilde, türetildigi kaynak üzerinde uygulanabildiği için, sözlük öz eleştireldir. Eklenebilecek örneklerle tez kendi kendini geliştirir. Sonuç olarak, bu tezde hiçbir ön teorik sınırlaması olmayan bir mimarlık eleştirisi mümkündür. IV
Evaluation of the effects of service core reduction on tall building structures

Yüksek bina tasarımının ana hedeflerinden biri, net kullanım alanı üzerinde doğrudan etkisi bulunduğu için dikey sirkülasyon sistemleri ve ısıtma, havalandırma ve iklimlendirme sistemleri gibi binaya hizmet veren pek çok servis elemanını barındıran servis çekirdeğinin optimum tasarımıdır. Bunlar içinde asansörler, özellikle 300 metre üzerindeki binalar için servis çekirdeğinde en çok yer kaplayan elemanlardır. Gelişen asansör teknolojilerinin kullanımı sayesinde asansör alanının ve dolayısıyla servis çekirdeğinin alanı önemli miktarda azaltılabilir. Ancak yüksek binalarda servis çekirdeği çoğunlukla yanal yüklere dayanan taşıyıcı sistemin de bir parçası olan strüktürel bir elemandır. Bu çalışmada asansör alanındaki azalmadan kaynaklanan servis çekirdeğindeki küçülmenin etkileri araştırılmaktadır. Bunun için 300 metrelik (75 katlı) yatay perdeli çerçeve sisteme ve çerçeve-tüp sisteme sahip ofis binaları modellenmiştir. Ardından sisteme yanal perde veya kuşak eklenmesi, çevre kolonların sayısının, kesit alanının veya her ikisinin birden artırılması gibi modifikasyonlarla servis çekirdeği küçülen binaların rijitlik ve dayanım koşulları sağlanmıştır. Bu sayede servis çekirdeği küçülen modeller, standart çekirdeğe sahip modellerle rijitlik ve dayanım yönünden aynı strüktürel özelliklere sahip olmuştur. Son olarak standart ve servis çekirdeği küçülen ve modifiye edilmiş modeller, temel mimari kriterler olankullanabilir alan, panoramik görüntünün kısıtlanması ve toplam kullanılan yapısall eleman miktarı gibi açılardan karşılaştırılmıştır. Elde edilen sonuçlarla, yüksek binalarda servis çekirdeğindeki küçülmenin mimari ve strüktürel açıdan artı ve eksi yönleri tartışılmıştır.
Kamu yönetim binalarında esnek tasarım problemleri üzerine bir inceleme

Binaların neden olduğu kaynak tüketimi ve çevresel zararların artan boyutları sürdürülebilirlik kavramını dünyanın gündemi haline getirmiştir. Gelecek nesillerin yaşam haklarını gözeterek bugünün ihtiyaçları çerçevesinde sürdürülebilir yapılı çevreler tasarlamak ve inşa etmek tüm ülkelerin öncelikli hedefleri arasında yerini almıştır. Hayatın içerisinde kaçınılmaz olan değişimlerin öngörülmemesi nedeniyle süreç içerisinde ortaya çıkan işlevsel gereklere yeterince cevap veremediği için işlevsel ömürlerini fiziksel ömürlerinden önce tamamlayan ve atıl duruma düştüğü için yıkım sürecine giren binalar sürdürülebilir yapılı çevre hedefleri ile çelişen en önemli problemlerdendir. Değişime olanak tanımayan binaların fiziksel ömürlerini tamamlamadan yıkılmaları sürecinde tüketilen enerji, oluşan atık malzemeler, çevreye verilen zarar, yeni binanın inşası için tüketilecek olan malzeme ve enerji ile getireceği maliyet göz önüne alındığında sürdürülebilirliğin sağlanması için esneklik kavramının tasarım sürecindeki önemi daha fazla ortaya çıkmaktadır. Bu açıdan vaat edilen yaşam senaryolarının hayata aktarıldığı binaların fiziksel ömürleri süresince teknolojik, toplumsal ve/veya ekonomik gelişmeler neticesinde ortaya çıkan değişimlerin gerektirdiği mekansal ihtiyaçlara olanak verebilecek esnek tasarım yaklaşımı ile tasarlanmaları zorunludur. Bu bağlamda tez kapsamında binalarda esnek tasarım problemleri araştırma konusu olarak belirlenmiş, kamu hizmetinin fiziksel sunumu olarak yapılı çevrelerde önemli yeri olan ve değişim olgusundan en üst düzeyde etkilenen kamu yönetim binaları problem alanı olarak ele alınmıştır. Esnek tasarım yaklaşımı üzerine yaptıkları çalışmalarla öne çıkan Stewart Brand, Francis Duffy, Bernard Leupen ve Paul Davies tarafından geliştirilen bina katmanlaşması yaklaşımı irdelenerek, strüktür, sirkülasyon, kabuk, servis ve mekan organizasyonu olmak üzere 5 katman üzerinden geliştirilen stratejiler ile kamu yönetim binalarının tasarım süreçlerinden itibaren esneklik kavramının nasıl ele alınabileceği ortaya konmuştur. Katmanların en az ve en çok değişim gerektirmesi ve değişim sürecinde yarattığı güçlüklerin dikkate alındığı stratejilerden yola çıkarak saptanan esneklik kriterleri, örnek kamu yönetim binası üzerinden irdelenmiş ve değişimin az ve zor olduğu katmanların ilave yük ve kapasite ile tasarlanması, değişim ihtiyacının sık olduğu katmanların hızlı, verimli ve ekonomik olarak uyarlanabilir, değişebilir ve dönüşebilir olması ve katmanlar arasındaki ilişkilerin en az seviyede tutulması ile değişimin gerçekleşeceği katmanlara serbestlik sağlanması gereklerinin önemi vurgulanmıştır. Sonuç olarak katmanlardaki esneklik kriterlerinin sürdürülebilir yapılı çevre tasarımlarına örnek teşkil etmesi ve kriterlerin uygulanma potansiyellerinin geliştirilmesi amacıyla akademik çalışmalara yön verebilmesi hedeflenmiştir.
Toplum ruh sağlığı merkezi binalarının bina program verilerinin belirlenmesi üzerine bir inceleme

Bu çalışma, Türkiye'de 2011 yılında yayınlanan yönerge ile faaliyete geçmişş olan toplum ruh sağlığı merkezlerinin, program verilerini oluşturan alan, kapasite, işlev akış, örgütlenme ve donatım verilerinin KSD yöntemi kullanılarak belirlenmesini amaçlamakta, elde edilen bulgular ve sonuçların data havuzuna eklenerek gelecek dönemlerde tasarlanacak TRSM binaları için altyapı oluşturması hedeflenmektedir. Çalışma kapsamında Antalya, Mersin, Gaziantep, Kilis illerinde toplam 11 TRSM incelenmiş, sahip oldukları mekanların açılımları yapılarak fiziksel ve yönetimsel veriler analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular kullanıcı görüşleri ile sentezlenerek bu mekanlarda program verilerinin ihtiyaçları karşılama oranları belirlenmiş, bu veriler tümevarım yöntemi ile genele yayılmıştır. Sonuç olarak TRSM binalarında mekan ölçütlerinin iyileştirilmesi yönünde minimum alan - kapasite ilişkileri, mekan dizilimleri ve donatı ihtiyaçları belirlenmiş ve sunulmuştur.
Investigation of constructional design efficiency of residential buildings made with autoclaved aerated concrete

oz GAZBETON DÜŞEY DUVAR PANELLERİ İLE YAPILMIŞ KONUT PROJELERİNİN TASAR ETKERLİĞİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA Akkan, Aytaç Mimarlık Bölümü Yüksek Lisans Programı Tez yöneticisi: Doç. Dr. Arda Düzgüneş Mayıs 2004, 163 Sayfa Bu çalışmada; bir takım alan oranları kullanılarak, gazbeton düşey duvar panelleri ile yapılmış konut projelerinin tasar etkerlikleri üzerine yürütülmüş bir araştırma anlatılmıştır. Araştırmayı belli bir ölçekte tutabilmek için burada yalnızca; plan şeklinin, plan büyüklüğünün, iç mekan düzenlerinin ve panel kullanımından ileri gelen boyutlamanın bu etkerlikteki paylan üzerinde durulmuş; etkinliği olası diğer bir takım yönler kapsam dışında tutulmuştur. Bu amaçla, Türkiye'deki gazbeton üreticilerinden AKG Gazbeton firmasının proje birimi tarafından yapılmış konut projelerinden 30'u bir tesadüf örneği belirlenmiş; bunlardan giderek, tasar etkerliğinin yine nicel bağlamda belirleyicileri oldukları kabul edilen on beş oran hesaplanmış; bu oranların örnek içindeki bulunmuş dağılımları çıkarılmış ve, bunlara özgü tablolar esas alınarak, dağılım sınıfları arasında istatistik önem VItaşıyan farklılıklar bulunup bulunmadığını belirlemek üzere farklılaşım analizleri ile dağılımların kendi içlerinde olağan sayılıp sayılamayacaklarını belirlemek üzere Ki-kare sınamalarını yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda; proje plan şekilleri, plan büyüklükleri ve iç mekan düzenlemelerinin, söz konusu malzeme ve düzenekte yapılmış binalarda, duvar ve döşeme alanları yönlerinden tasar etkerliğini belirleyen başlıca unsurlar oldukları; bu etkerliğin büyük oranda da, tasarların modüler panel boyutlarına sadık kalınarak yapıldıkça arttığı kanısına varılmıştır.
Mekan konfigürasyonunun sosyal etkileşime olan etkisinin fakülte binalarında sentaktik analizi

Bireysel gelişimde psiko-sosyal gereksinimlerin karşılanabilmesinin bir yolu olan sosyal etkileşim, insanın temel ihtiyaçlarından biri olarak ifade edilebilmektedir. Bu bağlamda insan için tasarlanan mekanların bu ihtiyaca cevap verme gereksinimi bir tasarım problemi olarak karşımıza çıkmaktadır. İnsanların içinde hareket ettikleri, birbirleri ile karşılaştıkları ve etkileşimde bulundukları mekanların birbiri ile olan ilişkisini tanımlayan mekan konfigürasyonu, insanların etkileşim düzeylerini etkileyebilecek hareket örüntüleri geliştirebilmektedir. Bu anlamda mekan konfigürasyonunun sosyal etkileşime olan etkisi fakülte binaları özelinde irdelenmiş, kavramsal alt yapı oluşturulduktan sonra alan çalışmasına geçilmiştir. Araştırmada gözlem, mekan dizimi analizi ve bu analizler sonucu elde edilen bulguların karşılaştırmalı olarak değerlendirildiği SPSS analizi yöntem olarak kullanılmıştır. Alan çalışması için, Konya şehir merkezinin kuzeyinde konumlanmış olan S. Ü. Alaaddin Keykubat Kampüsü'ndeki Güzel Sanatlar Fakültesi ve Mühendislik Fakültesi binaları seçilmiştir. Alanda, gözlem ile sosyal etkileşim etkinlikleri ve bu etkinliklerin gerçekleştiği mekanlar, kullanıcı sayısı ile etkinliklerin frekansları tespit edilmiştir. Çalışmanın devamında, mekan dizim analizi ile daha önce planlar üzerinde belirlenen noktaların sentaktik değerlerine ulaşılmıştır. Bu iki analiz sonucu elde edilen bulgular arasındaki ilişki SPSS analizleri ile karşılaştırmalı olarak sorgulanmıştır. Son olarak fakülte binalarına ait sentaktik değerlerin aritmetik ortalamaları ile karşılaştırma tabloları hazırlanarak, fakülte binaları tasarım nitelikleri açısından değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, mekanın sentaktik özelliklerinin sosyal etkileşim etkinliklerinin gerçekleştiği mekanlar üzerinde etkili olduğu, bütünleşme, eş görüş alanı, eş görüş çevresi, merkezilik değerleri yüksek, derinlik değeri düşük olan mekanların sosyal etkileşim olanaklı mekanlar olduğu, mekanın sahip olduğu sentaktik değerlerin, o mekanda gerçekleşen toplam sosyal etkileşim etkinlik frekansı üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir. Bir mekanın erişilebilir, hareketli, diğer mekanlarla bağlantılı, çevresiyle geniş ve kesintisiz bir görüş alanına sahip ve daireselliğe yakın bir mekansal kurgusunun olması, o mekanın yoğun etkileşimsel bir mekan olmasını sağlamaktadır. Analiz sonuçlarına göre mekan konfigürasyonunda sirkülasyon ağının biçimlenmesi, mekanın bütünleşme değeri üzerinde doğrudan etkilidir. Bir mekanın konfigürasyon içindeki konumuna ek olarak, büyüklük açısından ferah ve farklı sosyal etkileşim etkinliklerinin oluşabileceği düzenlemelere izin verecek boyutta olması, doğal ışıktan faydalanabilen aydınlık bir mekan olması da sosyal etkileşimi olumlu yönde etkileyen diğer faktörlerdir.
Architecture of art-related buildings in urban environments of Turkey during the period of 1950-1970

Bu çalışmada, 1950- 1970 yılları arasında Türkiye'nin üç büyük kenti olan İstanbul, Ankara ve İzmir'de, sanat ile ilgili üretilmiş olan mimarinin araştırılması ve analiz edilmesi amaçlanmıştır. 1950- 1970 aralığında etkili olan mimarlık anlayış ve akımları, sanat ve sanat ile ilgili yapıların üretiminde etkili olan aktörler ve süreçler de tez kapsamında dikkate alınmış ve bu konular da ilgili kaynaklardan bilgiler derlenerek çalışmaya dahil edilmiştir. Tez beş ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm teze giriş bölümüdür. İkinci bölümde dönemin siyasi, ekonomik, kültürel ortamı ile mimari ortamı, mimari akımları ve özellikleri kısaca özetlenmektedir. Hızlı kentleşme ve kentlileşen nüfus özellikleri de dönemin karakteristik olguları arasında olup, fiziksel kentsel ortam ile sanat ile ilgili mimariyi etkileyen faktörler arasında kabul edilmiş ve tez kapsamına dahil edilmişlerdir. Üçüncü bölümde, 1950- 1970 yıllarındaki devlet ve sanat ilişkisinden, devletin ve özel sektörün sanatla ilgili girişimlerinden ve sanat ile ilgili mimariye katkılarından bahsedilmektedir. 50-70 arası dönemin arka planını oluştururken sanat eğitimi ve destek konusunda, Erken Cumhuriyet Dönemi devlet-sanat ilişkisine dair bilgiler de karşılaştırma amaçlı anlam içerdiği için tez içerisinde kullanılmıştır. Tezin dördüncü bölümünde ise sanat ile ilgili üretilmiş olan binaların analizi yapılmıştır. Sanat ile ilgili binalar tip olarak güzel sanatlar okulları, resim-sanat müzeleri ve galerileri, sinema binaları, tiyatro binaları, konser salonları ve opera binaları olarak kategorize edilmiştir. Ancak o yıllar arasında üretilmiş olan sanat ile ilgili binalara bakıldığında en çok bilgiye sinema, tiyatro ve konser binalarında rastlanılmıştır. Dolayısı ile tezin dördüncü bölümü detaylı olarak sinema, tiyatro, opera ve konser binaları çerçevesinde oluşmuştur. Bu binaların mimari özellikleri belirtilen kaynaklardan elde edilen belgeler çerçevesinde değerlendirilmiş ve bulgular ortaya konmaya çalışılmıştır. Tüm bu bilgiler özet niteliği taşıyan analiz tablolarında birleştirilmiştir. Bu tablo sanat ile ilgili binaların konumları, üreticileri, kapasiteleri, mimari özelliklerini içermektedir. Beşinci bölüm ise tüm bu verilerden ve tablolardan yola çıkılarak bir sonuç ve değerlendirme niteliği taşımaktadır.