Cinematographic narrative in interior design pedagogies

Bu tez çalışması, tasarım eğitimine dair deneysel, disiplinler-arası ve çok katmanlı bir sürecin tezahürlerini sunabilmek adına, birbirinden farklı disiplinler olmalarına karşın birlikte hareket edebilme yetisine sahip olan sinematografi ile tasarım pedagojileri ni, aralarındaki bağlantı ve ilişkileri kurarak, benzer perspektiflerde incelemeyi amaçlamaktadır. Sinema ve sinematografinin atmosfer yaratımındaki yadsınamaz gücü ve kararlılığı, mekansal atmosfer i yorumlama ve üretme konusunda, iç mimarlık eğitimi için, yeni ve özgün bir eğitim modeli oluşturmak adına bu çalışmanın temel güdüsü ve birincil çıkış noktasıdır. Bu noktada, sinematik kavrayışın hem bireyin deneyimleme, algılama ve yorumlama perspektifini genişletmesi , hem de güçlü bir atmosfer üretim ve temsil aracı olmasındaki yetisi, sinematografinin bir araçsallık olarak seçilmesine neden olarak gösterilebilir. Sinematik kavramı oluşturan sinematografinin özgün yöntem ve araçları da bu süreçlere katkı sağlar niteliktedir. Bu nedenle sinematografinin özgün yöntem ve araçları derinlemesine incelenirken, bu yöntemler birer anlatı ve atmosfer üretim araçsallıkları olarak tasarım süreçlerine, özellikle de iç tasarım pedagojilerine, alternatif metodolojiler olarak entegre edilmeye çalışılmıştır. Tüm bu gerekçelere dayandırılarak, bu tez çalışmasının ilk bölümünde, çalışmanın genel kapsamı ve çerçevesi, amacı ve özgün yöntemi de dahil edilerek, kısa bir girizgah olarak vurgulanmıştır. Tezin ana mekanizmasını sunabilmek adına, tasarım eğitimi ve pedagojilerinin akıbeti, Nesbitt ve Sykes gibi gündemin önemli figürleri üzerinden bir takım eleştirel tartışmalara referans verilerek yoruma açılmıştır. Bu noktada, tasarım pedagojilerinin alternatif model ve yöntemlere, özellikle de çeşitli stratejik ve taktiksel hamlelere dair arayışları üzerinden, böylesine özgün bir denemeye neden ihtiyaç duyulduğu belirtilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümü ise, sinematografik anlatının atmosfer üretimi üzerindeki etkisi ni irdelemektedir. Bu nedenle ilk olarak, tasarım ve sinema disiplinleri arasındaki ilişki, mekansal atmosfer bakımından, Pallasmaa, Deleuze, Lynch, Serim, ve Uluoğlu gibi farklı düşünürlere referansla tartışılmıştır. Bu bağlantıların kurulmasının ardından, sinematografik imge ve anlatının ne anlama geldiği, nasıl belirdiği ve nasıl evrildiği, farklı kavramlar ve bileşenler üzerinden incelenmiştir. Özellikle durağan imge den hareketli imge ye geçiş, ve takiben de çok katmanlı görsel anlatının oluşması, Steichen, Höch, Capa, ve Rodchenko gibi farklı figürler üzerinden irdelenmiştir. Bu evrimsel okumanın ardından, sinematografi teknik açıdan ele alınıp, montaj, kurgu, kamera, çerçeveleme, kompozisyon, senaryo, ses, ışık, zaman, ve hareket gibi sinematik kavramlar üzerinden irdelenmiştir. Bu noktada, Kuleshov, Vertov, Eisenstein, ve Deleuze gibi sinematik kavramlar üzerinde duran farklı teorisyen ve kuramcılar aracılığıyla, bu süreç açıklanmıştır. Nihayetinde, tüm bu kavramsal okumalar, sinematografik anlatının atmosferi nasıl ürettiği ve temsil ettiği ni açıklar niteliktedir. Bu nedenle, sinematografi ve atmosfer ilişkisi, atmosfer kavramı odağa alınarak devam ettirilmiştir. Zumthor, Pallasmaa, Grant, ve Wigley gibi farklı teorisyen ve kuramcılar ile; Monet, Rembrandt, Hammershoi ve Dreyer gibi farklı görsel sanatçılar üzerinden irdelenen atmosfer kavramı, beraberinde sinema ve mimarlık ilişkisinin atmosferik anlamda ele alınması ile farklı bir boyuta taşınmıştır. Bu noktada, sinema ve mimarlık ilişkisinin iki taraflı yapısı açığa çıkarılmış; sinemasal mekanlarda atmosferin tezahürleri ve irdelenmesi ile, sinematik anlayış ile mekansal atmosferin üretimi üzerinde durulmuştur. Bu iki disiplinde ortak olan ve atmosferik anlatıyı etkileyen perspektif, ölçek, ışık ve renk gibi bir takım kavramlar ele alınmış; Tarkovsky, Tschumi, ve Le Corbusier gibi önemli figürlerin tartışmaları üzerinden bir inceleme yapılmıştır. Çalışmanın temel güdüsü olan sinematik kavrayış, kavram ve yöntemlerle sarmalanmış bir tasarım sürecinin temellerini atabilmek adına, çalışmanın üçüncü bölümü, sinematografi ve tasarım pedagojileri arasındaki ilişkiyi farklı yaklaşımlarla kapsamlı olarak ele almaktadır. Bu bağlamda, ilk olarak, tasarım ve tasarım eğitiminin akıbeti telaffuz edilmiş, nasıl bir güzergah doğrultusunda yol aldığı, farklı paradigmalar ve farklı kırılım noktaları üzerinden, eleştirel bir bakış açısı ile irdelenmiştir. Ek olarak, sinematografi ve görsel anlatının bu mevcudiyetteki yeri, Schöning ve Erk gibi farklı karakterler üzerinden irdelenmiştir. Bu okumalar, üretilen özgün eğitim modelinin temellerinin nasıl atılacağı ve nasıl bir mekanizma dahilinde işleyiş göstereceği gibi hususlar için aydınlatıcı niteliktedir. Bu nedenle tez çalışmasının dördüncü bölümü, iç mimarlık stüdyo süreçleri için, sinematik kavram ve yöntemlerle desteklenmiş alternatif bir eğitim modeli önerisi sunmaktadır. Bu bağlamda, iç mimarlık stüdyolarında alternatif bir modele duyulan ihtiyacın nedeni, bu perspektif içinde haklı çıkarılmış, gerekçeler, hipotez, ve amaçlar sunulmuştur. Ardından, bu modelin operasyonel adımları ve mekanizması, yapılandırılmış bir alıştırma olarak iki iç tasarım stüdyosunda açıklığa kavuşturulmuş ve test edilmiştir. Bu alan çalışmalarının ardından süreçler, öğrenci anketleri ve odak görüşmeler ile hem nitel, hem de nicel olarak değerlendirilmiş, yürütücülerin süreç dahilindeki gözlemleri de eklenerek bütüncül bir değerlendirme yapılmıştır. Son olarak, tez çalışmasının son kısmında, sinematografik anlatının iç mimarlık pedagojilerinde, atmosfer üretimindeki yeri ve etkisi üzerinden eleştirel bir değerlendirme yapılmıştır. Görüldüğü gibi bu çalışma, iç mimarlık, sinematografi ve pedagoji arasındaki üçlü bağlantıyı kurarak, sinematografi ve görsel anlatının özgün yöntemlerini tasarım süreçlerine entegre ederek, disiplinler-arası bir deneyin projeksiyonunu sunmaktadır. Bu tez çalışması dahilinde gerçekleştirilen kuramsal okuma ve alan çalışmalarının, ulusal ve uluslararası akademik çevrenin değerlendirmesine sunulması amaçlanmıştır. Bu çalışmanın, olası çalışmalara rehberlik etmesi muhtemeldir.