Donatılı betonda korozyon hasarı ve giderilme yolları

Betonarme yapılarda korozyon problemi, inşaat sektöründe her zaman için önemini koruyan ve sıkça karşılaşılacak yapı problemlerinden biridir. Yapılarda korozyonun ne denli önemli olduğu, yakın zamanda 17 Ağustos 1999 Marmara Depreminde ve ardından 12 Kasım 1999 Düzce Depreminde acı bir şekilde gözler önüne serilmiştir. Bu çalışmada; bu denli önemli ve aynı zamanda da ihmal edilebilen, tedbir alınmadıkça yapılarda deprem veya benzer şok etkileri esnasında yıkıma kadar yol açabilen korozyon problemi irdelenmiştir. Betonarme yapılarda korozyon problemi; çoğu zaman sadece donatı problemi olarak ele alınmaktadır. Fakat; betonarme yapılarda iki tür korozyon probleminden söz etmek mümkündür. Birincisi; beton korozyonu, ikincisi ise donatı korozyonudur. Bu iki tür korozyon olayı, birbirleri ile çoğu zaman etkileşim halindedir. Beton korozyonuna maruz betonda; donatı korozyonu da çoğu zaman kaçınılmaz olacaktır. Ayrıca; karbonatlaşma veya klor etkisiyle donatı korozyonuna maruz bir yapıda, beton geçirimsizliğinin yok olması ve böylece beton korozyonunun oluşması da sürpriz olmayacaktır. Betonarme yapılan tehdit eden korozyon olayından korunmanın yolu; başta uygun, geçirimsiz, yeterli paspayıh, doğru bileşenli beton üretmek ve gerektiğinde de koruyucu katkı maddeleri ilave ederek korozyonu başlatan korozif iyonlara karşı beton direncini yükseltmektir. Korozyon problemi ile karşı karşıya kalındığında da en önemli konu, problemi doğru şekilde analiz etmek ve en uygun onanm metodunu seçmek olacaktır.. Yukarıdaki anlatılan bilgiler esas alınarak; 'Donatılı Betonda Korozyon Hasan ve Giderime Yollan' adlı çalışma hazırlanmış ve sistematik olarak aşağıdaki gibi irdelenmiştir. Giriş Bölümünde; korozyon genel tanımı ve mekanizması incelenmiştir. Aynca ilişkide olduğu diğer sektörler ve Türkiye dahil diğer bazı ülkelerde korozyonun GSMH'daki toplam kayıplan ve geri kazanabilirdik değerleri veriler halinde sunulmuş ve ülke ekonomilerine getirdiği zararlara dikkat çekilmiştir. İkinci Bölümde; beton korozyonu geniş anlamda incelenmiştir. Aynca; 'Fiziksel- Mekanik Korozyon, Dış Etkiler Sonucu Oluşan Kimyasal Korozyon ve Beton İçindeki Reaksiyonlara Bağlı Oluşan Kimyasal Korozyon' olarak beton korozyonu bölümlere ayrılmış ve genel nedenleri ve mekanizmalan hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü Bölümde; Betonarme yapılarda donatı korozyon problemi irdelenmiştir. Öncelikle genel bir korozyon mekanizması ve sebepleri irdelenmiş, daha sonra genel anlamda korozyon çeşitleri anlatılmıştır. Betonarme yapılarda donatı korozyonunun temel sebepleri ve mekanizmalan başlığı altında klor etkisi ve karbonatlaşma etkisi ile oluşan donatı korozyonu mekanizmalan, sebepleri ve otoparklar ile köprüler gibi özel bazı yapılarda korozyon problemi incelenmiştir. Bu bölümde ayrıca, öngerilmeli betonarme yapılarda da sıkça karşılaşılan korozyon problemi ele alınmış, yapılması gereken önlemler ve koruma şekilleri incelenmiştir. Son olarak da; donatı çeliği dışında diğer metal yapı elamanlarında karşılaşılabilecek korozyon olayı ve bunların çeşitli koşullara maruz kaldıklarında gösterecekleri korozyon dirençleri hakkında bilgiler verilmiştir. Dördüncü Bölümde; korozyon olayının oluşmasında ve devamında önemli yer tutan beton ve beton bileşenleri incelenmiş, korozyona karşı betonarme yapryı korumada ne tür özellikleri içermeleri gerektiği ve nelere dikkat edilmesi gerektiği hakkında bilgiler verilmiştir. Ayrıca; korozyona karşı sağlanması gereken beton geçirimsizliği için betona karışım suyu ile ya da çimento içine ilave edilerek kanlan puzolanlar ve çeşitleri de irdelenmiştir. Beşinci Bölümde; korozyon hasan görmüş betonarme yapılarda hasar onarım teknikleri incelenmiş ve bu tekniklerin kullanılmasından önce onarım görecek betonarme elemanın üzerinde ne tür bir hazırlık yapıldığı, onarıma nasıl hazır hale geldiği, kullanılan farklı teknikleri de kapsayarak incelenmiştir. Ayrıca; yüzeysel hasar onarımı görmüş betonarme elemanlarda zaman zaman ortaya çıkan korozyon tekrarı riski ve sebepleri anlatılmıştır. Korozyona karşı önlemlerin arasında yer alan inhibitörler ve elektrokimyasal tedavi yöntemleri de detaylıca ele alınmıştır. Sonuç Bölümünde de; korozyon olayının işleyiş mekanizmasından başlanarak donatı ve beton korozyonu ve bunların çeşitleri kısaca özetlenmiştir. Korozyona karşı gerektiğinde betonda bulunması gereken katkı maddeleri, puzolanlar ve beton bileşenlere ait sağlanması gereken özellikler tablolar halinde, belli başlı özellikleri ile verilmiştir. Ayrıca: çalışma kapsamında; korozyon hasarı bulunan yapılarda en uygun onarım tekniğini seçmek için belli ayırıcı parametreler içeren bir soru-cevap metodu oluşturulmuştur. Böylece; en uygun tekniği belirlerken yapısall ve çevresel riskler de göz önüne alınabilecek ve doğru bir seçim olacaktır. Hasarlı betonların yüzeysel hasar onarım teknikleriyle onanmlarmda izlenecek aşamalar da farklı teknikleri de içeren bir şema halinde gösterilmiştir. xıu