turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Terör ? medya etkileşimi: 27 Nisan 2009 İstanbul Bostancı operasyonu

Terörizm, modern çağın en büyük güvenlik sorunlarından biri olmasının yanı sıra, hükümetler üzerinde yarattığı baskı ve toplumda oluşturduğu korku ve panik ortamı nedeniyle de gündemi etkileyen bir olgu haline gelmiştir. Siyasi nedenlerle tanımı konusunda halen uzlaşma sağlanılamamış olmasından etkin bir biçimde faydalanarak varlığını sürdürmekte, gelişen teknolojiden de faydalanarak kitleleri tehdit altında tutmaktadır. Bu süreçte kitle iletişim araçları da terörle ilgili haberleri, doğasına uygun olarak sansasyonel bir biçimde kitlelere sunmakta, bilinçsiz olarak da olsa terörizmin amaçlarına hizmet etmektedir. Medyanın terörizme nasıl alet edildiğinin konu alındığı bu çalışmada, terör haberlerinin sunulup sunulmamasından ziyade, nasıl sunulması gerektiği tartışılacaktır. Çalışmanın ana fikri, medyada yer alan terör haberlerinin terörizmin amaçlarına hizmet etmeden sunulması gerektiğidir. Konu ile ilgili olarak 27 Nisan 2009 günü İstanbul Bostancı'da polis tarafından bir terör örgütünün hücre evine düzenlenen operasyonun yüksek tirajlı ulusal gazetelerde nasıl haber yapıldığı içerik analizi yöntemiyle incelenecek bu doğrultuda çıkarım ve öneriler getirilecektir.
Çalışan evli kadınların evlilik doyumu düzeylerinin demografik değişkenler ve ev içi iş paylaşımı üzerinden yordanması

Bu araştırmada çalışan evli kadınların evlilik doyumu yaş, eğitim durumu, çalışma memnuniyeti, ailenin aylık ortalama gelir düzeyi, çocuk sayısı, evlilik süresi, ev içi iş yükünün ne derece adil bulunduğu, ev içi iş yükünü kimin üstlendiği, değişkenlerine göre incelenmiştir. Araştırmanın bağımlı değişkeni evlilik doyumu; bağımsız değişkenler ise yaş, eğitim durumu, çalışma süresi, çalışma şekli, kadının ve eşin gelir düzeyi, çocuk sayısı, evlilik süresi, ev içi iş yükünün ne derece adil bulundu ve ev içi iş yükünü kimin üstlendiğidir. Araştırmanın çalışma grubunu Beşiktaş İlçesinde 296 çalışan çocuklu evli kadın oluşturmuştur. Veri toplama araçları olarak ' Evlilik Yaşam Ölçeği', 'Ev İçi İş Paylaşımı Anketi' ve ' Kişisel Bilgi Formu' kullanılmıştır. Bu araştırmada verilerin analizi için SPSS 22.00 programı kullanılmıştır. Evlilik Doyumu Tutum puanın normal dağılım göstermediği belirlenmiştir. Evlilik Doyumu Tutum puanı ortalamaları için yapılmış olan gruplar arası karşılaştırma testlerinde parametrik olmayan test teknikleri kullanılmıştır. Araştırma sonucuna göre evlilik doyumu; eğitim düzeyine, eşin eğitim düzeyi, çalışmaktan memnun olma durumu, aylık ücret, eşin aylık ücreti, evlilik süresi, çocuk sayısı ve ev işi iş yükünün adil olma düzeyine göre farklılık göstermektedir. Araştırma bulguları; Yaş, çalışma şekli ve çalışma süresine göre anlamlı farklılık göstermezken, eğitim düzeyi, eşin eğitim düzeyi, çalışma memnuniyeti, eşin kazancı, evlilik süresi, ev işi iş yükü paylaşımının ne derece adil bulunduğu ve ev içi iş yükünü kimin üstlendiği ve çocuk sayısına göre anlamlı farklılık göstermektedir. Araştırma bulgularına göre; eğitimi üniversite ve üstü olan bireylerin evlilik doyum düzeyleri daha fazladır. Eşlerin eğitim düzeyi arttıkça kadınların evliliklerinden aldıkları doyum da artmaktadır. Eşin eğitim düzeyi arttıkça, eşin kazandığı aylık ücret arttıkça kadınların evlilik doyum düzeyleri de artmaktadır. Evlilik süresi 5 yıl ve daha az olan kadınların evlilik doyum düzeyleri en yüksektir. En düşük evlilik doyum düzeyi ise evlilik süresi 16-20 yıl arasındadır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, evlilik süresi ile kadınların evliliklerinden aldıkları evlilik doyumu arasında anlamlı bir ilişki olduğu görülmektedir. Tek çocuğu olan kadınların evlilik doyum düzeyleri en yüksektir. Çocuk sayısı arttıkça kadınların evliliklerinden aldıkları doyum azalmaktadır. Ev içi, iş yükü paylaşımınıtamamıyla adil bulanların evlilik doyumu en yüksektir. Ev içi, iş yükü paylaşımını adil bulma düzeyi olumlu yönde arttıkça kadınların evlilikten aldıkları doyum artmaktadır. Kadınların ev işlerini kendi yapması durumunda evlilik doyum düzeylerinin düşük olduğu, kadınların ev işlerini eşiyle birlikte yapması durumunda ise evlilik doyumu yükselmektedir.
Gebelerin cinsel yolla bulaşan hastalıklara ilişkin bilgileri ve korunmaya yönelik uygulamaları

Aile, bir toplumun en küçük modeli ve yapı taşını oluşturmaktadır. Bir toplumun sosyal, ekonomik, kültürel ve psikolojik yapısını tam açıklığı ile anlayabilmek, kavramak ve tahlillerde bulunabilmek için, o toplumun en küçük yapı taşı olan ailenin incelenmesi gerekmektedir. Bütün evliliklerin amacı bireylerin mutluluğudur. Evliliklerde karşılıklı uyum, beklentilerin gerçekleşmesi ve doyumun sağlanması gerekir. Mutlu bir evlilik sağlıklı bir cinsel yaşamı içerir. Cinsel sağlık bilgileri her yaşta gereklidir ama yetişkinliğe hazırlanmada özellikle önem taşır. Genel sağlık bilgilerinin bir parçası olarak sağlıklı gelişme sürecinin gereği olarak sunulan cinsel bilgilere yönelik eğitimler bireyleri ve toplumu başta CYBH, istenmeyen gebelikler, cinsiyet ayrımcılığı, cinsel istismara uğrama, şiddet gibi yaygın ve yönetimi zor durumlarla karşılaşmaktan korur. Yapılan araştırmalarda erkeklerin cinsellik, üreme ve çocuk yetiştirme konularında daha az bilgiye sahip olduğu belirlendiğinden, eğitimde erkek çocuklara ve ergenlere öncelik verilerek üreme sağlığı konusunda bilgilendirilmeleri özellikle önem taşımaktadır. Katılımcıların %45 (45 kişi) daha önceden CYBE hakkında eğitim almış kişilerdir. %55'i (55 kişi) ise daha önce eğitim almamıştır. Katılımcıların %42'si (42 kişi) alınan eğitimi yeterli olarak görmektedir. Katılımcıların %58'i (58 kişi) ise herhangi bir eğitim almayan veya eğitim alıp da bu eğitimi yeterli görmeyen kişilerden oluşmaktadır. Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar hakkında herhangi bir tanı ve tedavi alan kişi sayısı %30 (30 kişi) olarak katılımcılar arasından çıkmıştır. Katılımcıların %35 (35 kişi) korunma yöntemlerini belirtmiştir. Yine katılımcıların %65'i (65 kişi) ise korunma yöntemlerini bilmediğini belirtmiştir.
Aile kurumuna katkısı açısından din eğitiminin rolü

Araştırmamızın amacı din eğitiminin, aile kurumuna katkısını incelemektir. Araştırma Çorum İlinde yapılmıştır. Bu bölgede yaşayan 20 evli birey araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında öncelikle aile kurumu ve din eğitimi üzerine kavramsal çerçeve verilmiştir. Aynı zamanda ailede gözetilmesi gereken ahlaki ve manevi unsurların önemi üzerinde durulmuştur. Konuyla ilgili literatür taraması yapılmış ve bu kapsamda YÖK tez merkezinde konuyla ilgili yapılmış çalışmalar araştırılmıştır. Çalışmanın uygulama bölümünde ise araştırmanın örneklem gurubu için saptanan katılımcılara yüz yüze görüşme formu uygulanarak 10 açık uçlu soru sorulmuştur. Yapılan mülakatlar neticesinde ulaşılan bilgiler, eğitim yöntemleri ve daha önce çalışılmış akademik çalışmalar ışığında analiz edilmiştir. Yapılan analizde ayrıca Aile Araştırma Kurumu'nun istatistiklerine yer verilmiştir. Araştırmamız giriş kısmından sonra üç bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında araştırmanın problemi, amacı, yöntemi, modeli, evren ve örneklemi, sınırlılıkları, verilerin toplanması, analiz ve değerlendirilmesi ile ilgili bilgiler verilmiştir. Birinci bölümde araştırmamızın konusu ile ilgili kavramlar din eğitimi kapsamında tanımlanarak açıklanmıştır. Ayrıca ailede din eğitimi kavramı ve aile eğitiminin temel prensipleri çalışmalarımıza ışık tutması noktasında alt başlıklar halinde açıklanmıştır. İkinci bölümde ailede gözetilmesi gereken ahlaki ve manevi unsurlar açıklanmıştır. Üçüncü bölümde ise, toplanan veriler tablolar yardımıyla aktarılmış, yapılan anket sonuçları ve değerlendirmeler literatürdeki diğer araştırmalarla karşılaştırılmıştır. Sonuç ve öneriler kısmında ise, değerlendirme ve önerilerde bulunulmuştur. Aile kurumuna katkısı açısından din eğitiminin rolünün araştırıldığı bu çalışmada ulaşılan bulgularda bu görüşü destekler niteliktedir. Öyle ki araştırmaya katılan katılımcıların büyük çoğunluğu din eğitiminin aile kurumu için önemli olduğunu ifade etmişlerdir. Katılımcıların çoğunluğunun çocuklarına din eğitimi vermesi, evlerinde dini bilgi veren kitapların okunması aynı zamanda eşlerin birbirleri ile ve çocuklarıyla yaşanan sorunlar da dini öğretilerin referans alınması ulaşılan sonuçlar arasındadır.
Ergenler için aile yemekleri ölçeğinin geliştirilmesi

Amaç: Bu araştırmada ergenlerin aile yemeği tutum ve davranışlarını değerlendiren bir ölçeğin geliştirilmesi ve aile yemeğinin bazı değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Toplam beş grup ile yürütülen bu araştırma, ölçeğin yapısının ortaya çıkarıldığı grup 662 öğrenci ve diğer analizlerin yapıldığı grup 326 öğrenciden oluşmaktadır. Kişisel Bilgi Formu ve Aile Yemekleri Ölçeği kullanılmıştır. Bulgular: Ölçek, açıklayıcı faktör analizine göre 4 alt boyut ve 20 maddeden oluşmaktadır. Ölçeğin tamamı için açıklanan varyans %58,196'dır. Cronbach Alpha iç güvenirlik katsayıları ölçeğin tamamı için 0,878 ve alt boyutlar için 0,761-0, 817 arasında değişmektedir. Yapılan birinci ve ikinci düzey doğrulayıcı faktör analizinde model uyum indis değerlerine göre ölçeğin yapısı doğrulanmıştır. Test-tekrar test korelasyonları ölçeğin tamamı için 0,90 ve alt boyutlar için 0,72-0, 92 arasında değişiklik göstermektedir. Aile Yemekleri Ölçeği'nden alınan puanların beden kütle indeksine göre farklılaşmadığı (p>0,05); cinsiyete, aile yemeği sırasında televizyon izleme ve telefon/tablet kullanma durumlarına göre farklılaştığı bulunmuştur (p<0,05). Sonuçlar: Aile Yemekleri Ölçeği, Türk kültüründe ergen popülasyonu için geçerli ve güvenilir bir ölçektir. Aile yemeklerinin çok faktörlü yapısını, ergenlerin gözünden değerlendirmenin literatüre önemli bir katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Manevi yönelimli aile danışmanlığı

Günümüz dünyasında yaşamın her alanında büyük değişiklikler meydana gelmekte ve bu değişiklikler kendisiyle birlikte yeni problemlerin ortaya çıkmasına sebep olmaktadır. İnsanın anlam ve manevi ihtiyaçlarını karşılamakta güçlük çeken modern toplum bağımlılık, saldırganlık, depresyon, intihar, boşanmalar gibi birçok problemin ana tetikleyicisi olmuştur. Günümüz problemlerini yüzyıl öncesinde olduğu gibi geleneksel inanışlar ve eldeki kuramlar ile çözmeye çalışmak eksik veya faydasız bir yöntem olarak karşımıza çıktığı görülmüştür. Bu değişmeler ve ortaya çıkan yeni ihtiyaçlar doğrultusunda aile danışmanlığı gibi psikolojik destek hizmetlerinin bunları karşılayabilmesi için kendini bu doğrultuda yenilemesi gerekmektedir. Materyalist, pozitivist ve seküler değerler üzerine inşa edilen ana akım psikolojik insanın mutluluk, anlam, maneviyat gibi yönlerini göz ardı ettiği için danışanların anlam ihtiyacını karşılamakta yetersiz kalmışlardır. Manevi aile danışmanlığı toplumsal şartların değişmesiyle ortaya çıkan yeni problemlere kalıcı çözümler getirebilmeyi amaçlamaktadır. Manevi aile danışmanlığı batının teknikleriyle doğunun bilgeliğini birleştirip kendi kültürel değer ve kodlarımıza uygun psikolojik destek vermeyi temel gaye edinmiştir. Daha çok insanın hayata tutunmasını sağlayan anlam arayışı üzerine durmakta ve bununla birlikte bağlantılı olarak mutluluk, maneviyat gibi insan hayatının vazgeçilmez kavramları üzerinde yoğunlaşmaktadır. Bunu yaparken pozitif psikoloji, logoterapi, manevi danışmanlık gibi pek çok farklı ekolden faydalanmaktadır. Araştırma kapsamında yirmi aileye uyguladığımız mülakatlar sonucunda, mutluluk ve maneviyat gibi kavramların önemi belirtilmiş ve manevi aile danışmanlığına olan ihtiyaç net bir şekilde ortaya koyulmuştur.
Kanser tanısıyla hastanede yatan ergenlerin semptomları, annelerinin stres düzeyi ve ergenlerin yaşam kalitesi arasındaki ilişki

Amaç: Bu çalışmanın amacı kanser tanısıyla hastanede yatan ergenlerin semptomları, yaşam kalitesi ve ebeveynlerinin stres düzeyi arasındaki ilişkilerin belirlenmesidir. Yöntem: Bu araştırma tanımlayıcı, ilişkisel tipte bir çalışmadır. Araştırmanın örneklemine İzmir'de bulunan üç hastanenin pediatrik hematoloji ve onkoloji kliniklerinde yatan, 10-18 yaşları arasında kanser olan 83 ergen ve anneleri alınmıştır. Veriler, Memorial Semptom Değerlendirme Ölçeği, Algılanan Stres Ölçeği ve Çocuklar için Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı/yüzde, aritmetik ortalama ve Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Kanser olan ergenlerin son bir hafta içinde en çok deneyimledikleri semptomların halsizlik (%88.00), sinirli olma (%88.00), iştahsızlık (%84.30), üzgün olma (%78.30) olduğu saptanmıştır. Annelerin algılanan stres ölçeği toplam ölçek puanı ortalaması 32.77 8. 57 puan olarak bulunmuştur. Bu puan annelerin orta düzeyde stres yaşadığını göstermektedir. Kanser olan ergenlerin yaşam kalitesi ölçek toplam puan ortalamaları incelendiğinde psikososyal toplam puanı 64.12 14. 87 ve toplam ölçek puanı 60.76 16. 17 olarak belirlenmiştir. Değişkenler arasındaki ilişki incelediğinde ise yaşam kalitesi ile Memorial semptom ölçeği genel durum indeksi arasında negatif yönde orta derecede bir ilişki olduğu saptanmıştır (r=-,57). Ergenin yaşam kalitesi ile annenin stres düzeyi incelendiğinde negatif yönde zayıf derecede ilişki saptanmıştır (r=-,36). Ergenlerin semptom puanları ile annelerin stres düzeyi arasında ilişki bulunmamıştır (r=-.05). Sonuç: Kanser olan ergenlerin deneyimledikleri semptomlar ve annelerinin stres düzeyi ile ergenlerin yaşam kalitesi arasında ilişki olduğu görülmüştür. Ergenlerin semptomlarının düzenli olarak takip edilerek kanıta dayalı hemşirelik girişimlerinin uygulanması ve annelerin stres düzeyini azaltmaya yönelik girişimlerin yapılması kanser olan ergenlerin yaşam kalitesini geliştirebilir.
Meme kanserli hastaların 1. derece ve diğer yakınlarındaki otoimmün hastalık sıklığı

İmmün sistem self antijenlere immünolojik tolerans gösterirken, yabancı antijenlere hücresel veya humoral immün yanıt oluşturur. Bazı durumlarda immün sistemin self antijenlere olan toleransı bozularak bu antijenlere de immün yanıt gelişebilir, bu durumda otoimmüniteden söz edilir. Otoimmün reaksiyonlar doku hasarı yaptığında otoimmün hastalıklardan söz edilir. İnvaziv meme kanseri kadınlarda en sık görülen kanserdir. Bu vakalardan yaklaşık %20'si mortal seyretmektedir. Amerika Birleşik Devleti istatistiklerine göre her 8 kadından birinde hayati boyunca meme kanseri gelişme riski bulunmaktadır. Otoimmün hastalıklar genellikle meme kanseri dahil olmak üzere çeşitli malignitelerile bağlantılıdır. Meme kanseri hastalarında otoimmun hastalıklarının sağlıklı populasyona oranla daha sık izlendiğini gösteren çalışmalar vardır. Ancak, meme kanseri tanılı hastaların 1. derece ve diğer akrabalarında otoimmün hastalık sıklığını araştıran çalışma yapılmamıştır. Çalışmamızda meme kanserli hastaların 1. derece ve diğer yakınlarında otoimmün hastalık sıklığının araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmaya 100 kadın hasta ve 100 kadın gönüllü alındı. Çalışmamızda meme kanserli hastaların 1. derece ve diğer akrabalarında tip 1 diyabetes mellitus, Hashimato tiroiditi, Graves hastalığı, romatoid artrit sıklığının artmış olduğu gösterildi ve istatistiksel olarak anlamlıydı. Sistemik lupus eritematozus, otoimmün hepatit, myastenia gravis, primer bilier siroz, otoimmün hemolitik anemi, bağ dokusu hastalığı, Sjögren sendromu, skleroderma açısından hasta ve kontrol grupları incelendiğinde yeterli veri elde edilememesi nedeni ile ayrı ayrı istatistiksel olarak analiz yapılması için yeterli görülmedi. Çalışmamızda, meme kanseri hastalarının akrabalarında beklenenden daha fazla OH tespit edilmiştir. Bu bulgular, patogenezde rol oynayan ortak genetik faktörlerin olabileceğini düşündürmektedir. Literatürde meme kanseri tanıları hastaların yakınlarındaki otoimmün hastalık sıklığını gösteren yeterli çalışma bulunmamaktadır. Daha geniş kapsamlı, akrabalardaki OH'ların varlığının klinik ve laboratuar olarak teyit edildiği çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.
Jinekolojik kanserli hastanın hastanedeki bakımına destek veren aile üyelerinin bakım yükü ve algıladıkları sosyal destek düzeyinin belirlenmesi

Bu çalışma jinekolojik kanserli hastaların hastanede bakımına destek veren aile üyelerinin bakım yükü ve algıladıkları sosyal destek düzeyinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırma Gazi Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Jinekoloji Kliniğinde, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Cebeci Hastanesi Jinekoloji-Onkoloji Kliniğinde ve Hacettepe Üniversitesi Erişkin Hastanesi Jinekoloji Kliniği'nde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini, 227 aile üyesi oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında Hastaya Ait Veri Toplama Formu, Bakıma Destek Veren Aile Üyesine Ait Veri Toplama Formu, Zarit Bakım Verme Yükü Ölçeği ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma sonucuna göre, aile üyelerinin yaş ortalaması 42,54 12,67 olarak bulunmuştur. Aile üyelerinin % 79 ,3'ü kadın, % 71 ,4'ü evli, % 29 ,1'i ilkokul mezunu, % 68 ,7'si çalışmamaktadır. Aile üyelerinin hastanede bakıma destek verme süresi ortalamaları 8,63 13, 06 gündür. Aile üyelerinin ZBVYÖ puan ortalaması 44 ,52 20,19, ÇBASDÖ puan ortalaması 52,62 20, 63 olarak belirlenmiştir. Aile üyelerinden 60 yaş ve üzerindekilerin, evlilerin, 3-4 çocuğu olanların, ilkokul mezunlarının, gelir durumunu kötü algılayanların, hastanede bakıma destek olma süresi 60 gün olanların, bakıma destek olmayı paylaşmayanların, bakım sırasında güçlük yaşayanların bakım yükü anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,05). Aile üyelerinden yaşı 30 olanların, 1-2 çocuğu olanların, üniversite ve üzeri mezun olanların, gelir durumunu iyi algılayanların, bakıma destek olmayı paylaşanların, bakım sırasında güçlük yaşamayanların algıladıkları sosyal destek anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,05). ZBVYÖ ile ÇBASDÖ arasında orta derecede, ters yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir (r=-0,596, p<0,05). Hasta ile birlikte aile üyelerinin de gereksinimlerinin belirlenmesi, bu doğrultuda uygun eğitim programları oluşturulması ve aile üyelerinin hastanede bakım yükünü azaltacak girişimlerin planlanması önerilmiştir.
Şizofreni tanısı almış bireylerin ailelerinin bakımverme deneyimleri ve sosyal destek ilişkilerinin psikiyatrik sosyal hizmet temelinde incelenmesi

Şizofreni, genellikle 15-25 yaş arası görülen, kişinin duygu, düşünce ve davranışlarında önemli değişikliklere neden olan kronik özellikli bir beyin hastalığıdır. Şizofreni tanısı almış olmak, bireyleri ve aileleri derinden etkilemektedir. Tanı alma süreci ile birlikte bakım verme süreci başlamakta; aile içi ilişkiler değişmekte, hastalığın doğası, belirtileri ile baş etme ve sosyal destek ihtiyacı ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, şizofreni tanısı almış bireye bakım veren aileyi etkileyen öznel yükleri kavramak ve hastalık süresince aile üyelerinin kullandığı baş etme stratejilerini, aldığı ve ihtiyaç duyduğu sosyal desteği, geniş sosyo-kültürel çevre içinde şizofreni tanısı almış bireye bakım vermenin etkilerini çok yönlü olarak analiz etmektir. Bu temel amaç doğrultusunda şizofreni tanısı almış bireye sahip 12 ailenin üyeleri ile yarı yapılandırılmış görüşme yönergesi kullanılarak derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında toplam 31 aile üyesi ile görüşülmüştür. Aile üyelerine üye oldukları bir dernek ve Ankara'da bulunan, Sağlık Bakanlığı'na bağlı iki Toplum Ruh Sağlığı Merkezi aracılığıyla ulaşılmıştır. Görüşmelerin analizinde 'N-Vivo 9'nitel veri analizi programı kullanılmıştır. Araştırmacı tarafından oluşturulan kategoriler N-Vivo programına aktarılmıştır. Bu kategoriler doğrultusunda oluşturulan temalar temelde dört başlık altında toplanmıştır. Bu başlıklar; hastalık ; bakım verme ve sosyal destek ; sosyo-kültürel boyut ; hizmet boyutu olarak belirlenmiştir. Yapılan görüşmelerde ailelerin hastalığı öğrenme ile başlayan bakım verme süreci, ailelerde çeşitli zorlukların yaşanmasına, aile içi ilişkilerde değişimlere neden olmaktadır. Ailelerin hastalığı kabullenmekte zorluk yaşadığı, hastalığı gizleme yoluna gittikleri görülmüştür. Bunun yanı sıra ailelerin sosyal destek ihtiyacı olduğu, sosyal dışlanma yaşadıkları ve aldıkları hizmetlerden kısmen memnun oldukları da ortaya çıkmıştır. Araştırma verilerinden hareketle bir sosyal hizmet müdahale modeli oluşturulmuştur. Bu modelde bakım verme sürecinde aile üyelerini etkileyen içsel ve dışsal faktörlerin yanı sıra ailelerin ihtiyaçlarını karşılamada oluşturulacak ara ekipler yoluyla üretilmesi gereken hizmetler yer almaktadır. Ailelere sunulması gereken hizmetler; aile terapilerinin sağlanması, eğitim ve iş imkanlarının yaratılması, uzun vadeli bakım hizmetlerinin geliştirilmesi ve ailelere hem maddi hem de manevi yönden destek sağlanması olarak belirtilmiştir.
Fiziksel engelli çocuğu olan ebeveynlerde bakım yükü ve aile işlevleri ölçeklerinin zihinsel engelli çocuğu olan ebeveynlerle karşılaştırılması ve ölçekleri etkileyen faktörlerin belirlenmesi

Amaç: Bu çalışma, 0-18 yaş grubunda fiziksel ve zihinsel engelli çocuğu olan ebeveynlerin bakım yükü ve aile işlevlerini algılama düzeylerini değerlendirmek ve etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Yöntem: Bu çalışma, tanımlayıcı tipte bir saha araştırmasıdır. Çalışmada Konya il merkezindeki özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerine kayıtlı sistematik örneklem yöntemiyle seçilmiş 5185 kişi, örnek büyüklüğüne bölünerek, rastgele sayılar tablosundan 422 ebeveyne ulaşılması planlanmıştır. Çalışma, Ağustos 2016 -Eylül 2017 tarihleri arasında 211 fiziksel engelli, 211 zihinsel engelli çocuğu olan toplam 422 ebeveyn ile yürütülmüştür. Veriler, çocuk-ebeveyn sosyo-demografik veri toplama formu, aile değerlendirme ölçeği ve bakım verme yükü ölçeği ile toplanmıştır. Veriler, sayı ve yüzdelik hesaplamalar, ki-kare testi korelasyon analizi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Bu çalışmada fiziksel ve zihinsel engelli çocuklarda babanın mesleği aile işlevlerini algılamada 'problem çözme' alt boyutunu, ebeveynlerin öğrenim durumları, ebeveynlerin gelir düzeyi aile işlevlerini algılamada 'iletişim' alt boyutunu, ebeveynlerin yakınlık derecesi, ebeveynlerin öğrenim durumları, ebeveynlerin gelir düzeyi, çocukların yaşları aile işlevlerini algılamada 'roller' alt boyutunu etkilediği, ebeveynlerin öğrenim durumları, babanın mesleği, ebeveynlerin gelir düzeyi, çocukların yaşları aile işlevlerini algılamada 'duygusal tepki' alt boyutunu, ebeveynlerin öğrenim durumları, babanın mesleği, ebeveynlerin sağlık güvence durumu, ebeveynlerin gelir düzeyi 'gereken ilgiyi gösterme' alt boyutunu etkilediği, ebeveynlerin öğrenim durumları aile işlevlerini algılamada 'davranış kontrol' alt boyutunu, ebeveynlerin öğrenim durumları, babanın mesleği, ebeveynlerin gelir düzeyi ebeveynlerin yakınlık derecesi, çocukların yaşları aile işlevlerini algılamada 'genel işlevler' alt boyutunu etkilediği belirlenmiştir. Fiziksel ve zihinsel engelli çocuğu olan ebeveynlerin öğrenim durumu, medeni durumu, babanın mesleği, gelir düzeyleri, eşiyle akrabalık durumunun bakım yükünü etkilediği belirlenmiştir. Hem fiziksel hem de zihinsel engeli olan çocukların ebeveynlerin bakım yükünün hafif ve orta düzeyde olduğu bulunmuştur. Fiziksel engelli ve zihinsel engelli çocuğu olan ebeveynlerin aile işlevlerini algılamada ADÖ alt boyutları ile bakım yükü arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0.05). Sonuç: Çalışma sonucunda elde edilen bulgular çocukların fiziksel ve zihinsel engelli olmalarından dolayı ebeveynlerin bakım yükünün arttığını ve aile işlevlerinin etkilendiğini göstermiştir. Ebeveynler için planlanan eğitim ve danışmanlık programlarının düzenlenmesinde bu hususların dikkate alınması önerilebilir.