Intervention principles in wet spaces for contemporary residential use, in Eski Foça traditional dwellings

ÖZÇAĞDAŞ KONUT KULLANIMI Ç N GELENEKSEL ESK FOÇAEVLER N N ISLAK HAC MLER NE YÖNEL K MÜDAHALE PRENS PLERErdem, Elif Yüksek Lisans, Mimarlık Bölümü, Restorasyon Anabilim Dalı Tez Yöneticisi: Öğr. Gör. Dr. Nimet ÖZGÖNÜLOrtak Tez Yöneticisi: Öğr. Gör. Evin ERDERMayıs 2007, 273 sayfaTürkiye'nin kültür varlıklarının en önemli öğelerinden biri olan geleneksel konutlar, sayısal olarak da, tüm geleneksel yapılarımızıniçinde önemli bir yer tutarlar. Bu yapılar Türkiye'nin konut stoğunun da önemli bir bölümünü oluşturdukları için, kültürel ve tarihi değerlerinin yanı sıra, ayrıca ekonomik bir değer de arz etmektedirler. Fakat geleneksel konutlarımız çeşitli sebeplerden dolayı hızla tahrip olmakta ve yok olmaktadır. Modern kentleşme baskısı, yasal düzenlemelerdeki eksiklik ve yanlışlıklar, mali kaynaklardaki yetersizlikler gibi, bu yapıların yok olmasını dolaylı olarak etkileyen dışsal etkenlerin yanı sıra, yapısall, işlevsel ve çevresel sorunlar gibi yapıların kendilerinden ve bulundukları çevreden kaynaklanan içsel sorunları da, kullanıcıları tarafından terk edilmelerine neden olarak, yine zarar görmelerine ve zaman içinde yok olmalarına sebep olmaktadır. Geleneksel konutların servis mekanlarının yetersizliği, bu yapıların işlevsel sorunlar sınıfına giren, en önemli sorunlarındandır. Geleneksel konutların servis birimlerinden, özellikle bugünün çağdaşkonutunda 'ıslak hacimler' olarak nitelendirilen mekanlar, bugününbeklenti ve ihtiyaçlarına cevap verememektedir. Bu sebeple, bu sorunlar bilinçli bir yaklaşımla çözülmediği sürece, geleneksel konutlar terk edilmeye ya da bilinçsiz müdahalelere maruz kalmaya mahkumdur. Teknolojik gelişmelere bağlı olarak değişen geleneksel yaşam tarzı, beraberinde, konut içinde mekan kullanımlarının ve içinde yaşayanların alışkanlıklarının da değişmesini getirmiştir. Bu sebeple, bu çalışmanın temel amacı, geleneksel konutlarıçağdaş konut kullanımına adapte edebilmek üzere, servis ihtiyacına yönelik sağlıklaştırmaların yapılmasıdır. Yapılan bu çalışmanın, Foça'da yer alan tüm geleneksel konutların, servis ihtiyacı ile ilgili benzer sorunlarının giderilmesine ışık tutacağı düşünülmektedir. Bu doğrultuda, geleneksel konutların mimarisi, özellikle servisbirimlerine ağırlık verilerek, arazi çalışması ile incelenmiştir. Mimari özellikleri yanı sıra, ihtiyaçlarına yönelik olarak gerçekleşmişdeğişmişlik durumları, problemleri ve kullanıcılarının isteklerinde, hem yapıların fiziki durumuna yönelik arazi çalışmaları hem de kullanıcılarla yapılan sosyal anketlerle saptanmıştır. Yapılan müdahalelerin tümü, koruma ve ihtiyaç bakış açıları birlikte ele alınarak değerlendirilmiştir. Çalışmanın öneri kısmında öncelikle, yapıların mekansal potansiyelleri ve taşıma kapasiteleri, özgün değerlerinin korunmasıkoşulu ile tespit edilmiştir. Yapılar mekansal potansiyellerine ve sorunlarına göre gruplandırılmıştır. Minimum gerekliliklerikarşılayabilmek üzere, kimi koşulda var olan özgün bir mekanınsağlıklaştırılması, kimi koşulda ise olmayan yeni bir mekanın eklenmesi ile, yapının ihtiyaçlarına ve problemlerine uygun müdahale şeklibelirlenmiştir. Önerilen müdahalelerin tümünde koruma-kullanımdengesi gözetilerek uygulamaya yönelik ilkesel kararlar konmuştur.