turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Vernacular timber houses of Uzungöl: Examining/analyzing them in their re-functioning process

Bu çalışmanın amacı Trabzon ili Çaykara ilçesine bağlı Uzungöl Beldesi'nde bulunan geleneksel konutların yapısall ve mimari özelliklerini ortaya koymak, evlerin özgün mimari karakterinin kaybolmamasını sağlamak amacıyla evlerde görülen fiziksel müdahalelerin niteliğini ve karakterini saptamaktır. Bu amaç doğrultusunda, önce bölgenin, sonra yörenin tarihi, coğrafi / fiziksel özellikleri, genel yerleşim doku karakteri ve sosyo-ekonomik yapısı hakkında yapılmış olan çalışmalar incelenmiştir. Yöredeki evlerde görülen fizikselmüdahalelerin niteliğini anlamak üzere doğru ve güvenilir sonuçların alınabileceği bir çalışma alanı belirlenmiştir. Çalışma alanında bulunan her bir tescilli yapıçalışılmış ve geleneksel Uzungöl Evi'nin karakteristik özellikleri saptanmıştır. Yapılardan toplanan bilgilere ek olarak, çalışılan yapıların her biri yapısall ve mimari ölçekte değişen detaylarda belgelenmiştir. Evlerde yapılan değişikliklerin niteliğini ve karakterini anlamak üzere her bir evdegözlenen müdahaleler incelenmiştir. Böylece çalışma sonunda evlerde belirli tiplerdemüdahale gruplarının bulunduğu görülmüştür. Çalışma alanındaki değerlersaptanmış, korunması gerekli unsurlar ortaya konmuştur.
Karabük'te bulunan yükseköğrenim öğrenci yurtlarının yurt binası planlama ilkeleri bağlamında değerlendirilmesi

Barınma sorunu, evinden uzakta üniversite eğitimi almaya başlayacak öğrencilerin karşılaştıkları problemlerinin başında gelmektedir. Bu problemin oluşma nedenlerinden biri de üniversitelerin, gerekli altyapıya sahip olmayan kentlerdeki hızlı gelişimidir. Gelişimin kontrolsüz bir şekilde devam etmesi ve ihtiyaca bağlı hızlı üretim; öğrencilerin ders zamanları dışında en çok vakit geçirdikleri barınma mekanları olan yurtlarda, onları sosyal ve kültürel birçok açıdan destekleyecek olan ve tüm yönleriyle düşünülmesi gereken unsurların gözden kaçırılmasına neden olmaktadır. Bu bağlamda; yurtların, öğrencilerin akademik ve sosyal açıdan gelişimine önemli etkileri olduğu düşünülerek hazırlanmış olan çalışmada; Karabük'te bulunan yükseköğrenim öğrenci yurtları, yurt planlama ilkelerine göre analizleri yapılarak değerlendirilmiştir. Çalışmanın içeriğinde öğrenci yurdu kavramı ve tarihsel gelişimi, yurt tasarımını etkileyen faktörler ve tasarım yaklaşımları, Karabük ili ölçeğinde mevcut yurtların analizlerinin yapılması ve bunların sonuçlarının değerlendirmesi olmak üzere altı bölümden oluşan bir yol izlenmiştir. Öğrenci yurtlarının tanımı ve ilgili kavramların açıklanması, tarihsel süreç, denetim mekanizmaları ve yurt binalarının sınıflandırılması; literatür taraması ile incelenmiştir. Uygulanmış yurt örneklerinin detaylı değerlendirmeleri sonucunda yurt planlama ilkelerine ulaşılmıştır. Bu ilkeler; çalışma alanı olarak seçilen Karabük'teki öğrenci yurtlarının, tasarım bileşenlerine ayrılarak, mevcut durumlarının analizlerinde kullanılmıştır. Analiz değerlendirmeler sonucunda ise; incelenen yurt binalarının karşılaştırılması yapılarak, mevcut binalarda uygulanan olumlu ve olumsuz noktalar tespit edilmiştir ve yurt binası tasarımına ilişkin ileriye yönelik öneriler verilmiştir.
Okul öncesi Montessori eğitim ortamlarının mekansal değerlendirmesi Bursa örneği

Okul öncesi eğitim dönemi, çocukların zeka gelişimlerinin yanında yaşamlarının geri kalanını etkileyerek şekillendiren bir dönemdir. 0-6 yaş okul öncesi eğitim dönemi, çocukların zihinsel, fiziksel, sosyal ve duygusal gelişimlerinin hızla gerçekleştiği önemli bir periyottur. Bu nedenle okul öncesi dönem eğitim programı, çocuğu gelişimi açısından olumlu yönde desteklemelidir. Çocukların öğrenme becerileri, iletişim becerileri ve çevre tanımlamaları okul öncesi dönemde gelişir. Okul öncesi dönem eğitim ortamlarındaki iç ve dış mekansal planlama; çocukların tüm gereksinimlerini karşılamalarının yanı sıra olumlu deneyimler kazanmalarına, kendilerini keşfetmelerine ve yeteneklerini ortaya çıkarmalarına uygun kurgulanmalıdır. Mekan tasarımı eğitimden maksimum yarar sağlayarak eğitim programını destekleyici nitelikte yapılmalıdır. Okul öncesi alternatif eğitim yaklaşımı olarak, Montessori eğitimi ve mekanlarının çocuğun gelişimine olumlu katkı sağladığı birçok araştırma ile belirlenmiştir. Tez çalışması kapsamında, konu ile ilgili kapsamlı literatür analizinin ardından Bursa il merkezinde bulunan Montessori okul öncesi eğitim kurumları arasından seçilen örneklerin yapısall ve işlevsel kurguları belirlenen kriterler bağlamında incelenmiştir. Alan çalışmasında mekansal analiz ve Montessori uzmanları ile gerçekleştirilen görüşmelerden yararlanılmıştır. Okul öncesi eğitim mekanlarının kalitesini arttırma amacı ile Montessori eğitim programının, mekansal tasarıma olan etkileri incelenmiştir. Okul öncesi Montessori eğitim ortamlarının mekansal değerlendirmesi kapsamında gerçekleştirilen analizlerle Montessori eğitim mekanlarının kurgusu belirlenmiş ve okul öncesi eğitim mekanlarının kalitesini arttırmaya yönelik tasarım önerileri geliştirilmiştir.
Diyarbakır Mar Petyum keldani kilisesi restorasyon önerisi

Bu çalışma Diyarbakır sur içinde yer alan Mar Petyum Keldani Kilisesi restorasyon önerisini konu edinmektedir. Çalışmanın amacı yapının gelecek nesillere iletilebilmesi için bugünkü durumunun belgelenmesi ve restorasyon önerisinin hazırlanmasıdır. Çalışma kapsamında Diyarbakır Suriçi bölgesi, anıtsal yapıları ve mevcut tüm kiliselerin durumu incelenmiş, Mar Petyum Keldani Kilisesi ile karşılaştırmalı çalışma yapılarak yapının özgün durumu hakkında araştırma yapılmıştır. Mar Petyum Keldani Kilisesi'nin tarihçesi, mimari özellikleri, konumu, malzeme ve yapım teknikleri incelenmiştir. Mevcut durumuyla rölövesi alınarak, hasar analizleri çıkarılmıştır. Yapının bozulma türleri ve nedenleri ayrıntılı biçimde araştırılmıştır. Yapıdan edilen bilgiler, yazılı, çizili, görsel ve sözlü kaynaklar, eski fotoğraflar ve diğer Diyarbakır Kiliseleriyle yapılan karşılaştırmalı çalışmalar sonucunda restitüsyon projesi ve analizleri hazırlanmıştır. Yapılan çalışmalardan elde edilen verilerle birlikte yapının işlev ve gereksinimi doğrultusunda restorasyon projesi ve analizleri hazırlanmıştır. Özellikle büyük oranda tahrip olan konut bölümü için, yapının korunarak yaşatılması ve özgün işlevini sürdürebilmesi amaçlanarak, işlev ve koruma önerileri sunulmuştur.
A research on the representation of Turkish national identity: Buildings abroad

Bu tez yurtdışında Türk kimliğini doğrudan ya da dolaylı olarak temsil etmek için tasarlanan yapıların belgelenmesi, sınıflandırılması ve bu yapıların gerçekleştirilme süreçlerindeki motivasyon ve dinamiklerin anlaşılması hedefiyle başlanmış bir çalışmadır. Aynı zamanda genelde mimarlık, özelde ise çalışma kapsamında incelenen yapıların ulusal kimliğin temsiliyetinde oynadıkları rolün çözümlenmesini amaçlar. Bu bağlamda mimari biçimlenmenin anlam boyutunun irdelenmesi yanı sıra, mimarlığın bina üretimini de içeren farklı boyutlarının ulusal kimliğin kurgulanması ve temsiliyetindeki rolü, elçilikler, anıtlar, uluslararası sergi yapılan, kültürel ve dinsel işlevli yapılar çerçevesinde ele alınmıştır. Bu araştırmada farklı disiplinlerde 'kimlik' kavramı incelenirken ortaya konan temel mekanizmalar -kimliğin karşılaştırılmalı niteliği, farklı kimlik düzlemlerinin ilişkileri, ulusal kimliğin oluşturulması yanında algılanması ve anlaşılmasındaki farklılaşmalar- fiziksel çevredeki yansımalarına odaklanılmıştır. Örneklem grubunu Türkiye'yi temsil etmekte olan yapılar oluşturmakla birlikte gerektiğinde diğer ulusların yapılarına referanslar verilerek çalışma geliştirilmiştir. Bu yapıların oluşturulmasında rol oynayan farklı birey ve kurumların yanında, farklı mesleki ve sosyal grupların -mimarlar, diplomatlar, devlet adamları, inşaatçılar vb.- bakış açıları da aralarındaki benzerlik ve ayrılıkların sergilenmesi amacıyla göz önünde tutulmuştur. Araştırmada Türkiye'nin farklı tarihsel dönemlerdeki uluslararası ilişkilerinin değişimi yanı sıra, baskın sosyal, politik ve ekonomik faktörlerin bu yapıların oluşturulmasına etkileri gözlenmiştir. Türkiye'deki mimarlık söyleminde ulusal kimlik sorunsalı ile ilgili bu dinamiklere -mimarlık hizmeti ithali ve ihracı, inşaat sektöründeki küreselleşme, devletin ve inşaat şirketlerinin mimarlıkla ilişkilerindeki sorunlara- bağlı bakış açıları irdelenmiş ve tepkilerin yurt dışındaki temsil yapıları özelinde belirginleştiğine dikkat çekilmiştir. Söylemsel ve biçimsel boyutlarda birbirine yakın tutumların yıllar içinde sürekliliğini koruduğu gözlense de, farklı dönemlerde ve farklı yapı grupları içindeki tutarlılıkların daha belirgin olduğuna işaret edilmiş, bazı durumlarda ise yapının gerçekleştirileceği kültürel ve çevresel bağlamlar ile ilişki kurma gayesinin ağırlık kazandığı görülmüştür.
Towards a net-zero energy house adapting vernacular and passive techniques in Jeddah city

Enerji kaynağı olarak çoğunlukla petrole bağımlı olan Suudi Arabistan'daki yüksek enerji tüketim oranları endişe verici düzeylere ulaşmıştır. Petrol, yenilenemez ve kirletici bir kaynak olduğundan ülkede yüksek enerji tüketimini azaltacak ve yenilenebilir enerji kaynaklarını devreye sokacak çözümler üretilmelidir. İnşaat sektörünün ülkenin en çok enerji tüketen sektörü olması gerçeği ve özelikle de konut binalarının yaygın olması sebebiyle bu yapıların enerji performansının arttırılması öncelikli bir hedeftir. Bu çalışmanın amacı, Suudi Arabistan'daki konut binalarının enerji performansını değerlendirmek ve arttırmaktır. Bu amaçla konut binalarının yüksek enerji tüketimini ve CO2 emisyonunu azaltacak, Pasif Ev standartlarını ve Cidde'nin yerel mimarisinden uygun doğal havalandırma çözümlerini uyarlayacak sıfır enerjili prototip bir ev tasarlanmıştır. Çalışmada, DesignBuilder programından elde edilen enerji simülasyonu analizine dayanarak, Suudi Arabistan'ın batısındaki Cidde kentinde çağdaş ortalama bir Suudi evinin mevcut durumu ile Pasif Ev prensipleri ile yerel mimariden gelen pasif tekniklerin uygulanmasından sonraki enerji performansı sonuçları karşılaştırılmıştır. Sonuç olarak çalışmada, yıllık enerji tüketiminde %66. 80 azalma sağlayan Pasif Ev Standardı ve yerel teknikleri birleştirerek potansiyel bir sıfır enerjili prototip ev elde edilmiş, kalan enerji talebini karşılamak için çatıya yerleştirilecek güneş paneller önerilmiştir. Gelecekteki çalışmalar için ise Suudi Arabistan'da inşa edilecek sıfır enerjili evlerin yapım maliyetlerinin araştırılmasının önemi vurgulanmıştır.
'Turgut Cansever'in Sivas Kaleardı Mahallesi Projesi'nin incelenmesi'

Sivas, birçok Anadolu medeniyetine ev sahipliği yapmış ve bu medeniyetlerin gerek resmi gerek sivil mimarisini günümüze kadar aktarmayı başarabilmiş nadir şehirlerden bir tanesidir. Çalışma sahasında gözlenen ana öge Sivas Kalesi'dir. Günümüzde sadece kalenin sur izleri algılanabilmektedir. Kalenin alt eteğinde gelişme gösteren tarihi Kaleardı Mahallesi'nin geleneksel konutları ise zamanla bilinçsiz bir şekilde yıkılmış veya terk edilmiştir. Bu tez çalışması, bilge Mimar Turgut Cansever'in 1996 yılında Sivas Belediyesi'nin daveti üzerine geldiği Sivas'ın Kaleardı Mahallesi için hazırlamış olduğu özgün projenin şehircilik ve mimarlık yönünden önemini ortaya koymak amacıyla hazırlanmıştır. Hazırlanan bu proje, Kaleardı Mahallesi'nde bulunan tarihi Sivas evlerine ait örneklerin ve Osmanlı şehir dokusunun korunmasına yönelik özgün bir çalışmadır. Turgut Cansever'in hazırlamış olduğu projenin ana fikri, kültürel mirası mevcutta kalan örnekleriyle birlikte muhafaza etmek ve Osmanlı mahalle dokusuna uyumlu yeni yapılarla özgün bir konsept geliştirmektir. Cansever projeyi, atalarımızın miras niteliğinde bırakmış olduğu mahalle dokusunu tarihsel bağlarından koparmadan ve çağdaş mimariyi de yok saymadan birbirini tekrarlayan biçimsel formlar yerine kendine özgü yorumlarıyla ele almıştır. 1997 yılında Sivas Belediyesi tarafından hazırlatılan proje, resmiyet kazanmasıyla birlikte yaklaşık 20 yıl boyunca birçok sebepten ötürü uygulamaya geçirilememiştir. Başından beri projenin içerisinde yer alan Emine Öğün ve Mehmet Öğün tarafından 2017 yılında, hazırlanan ilk projenin ana fikrine sadık kalınarak proje üzerinde revizyon işlemi gerçekleştirilmiştir.
Sanayi yapıları plan şemalarının değişim süreci - Konya örneği

18. yüzyıl sonlarında başlayan ve kısa sürede tüm dünyayı etkisi altına alan sanayi devrimi ülkemizde de etkisini göstermiştir. Sanayi devrimi ile beraber üretim seri hale gelmiştir. Sanayi devrimi ile kullanılmaya başlanılan makineler ve teknolojik cihazlar sürekli gelişim göstermiştir. Üretim tekniklerinde meydana gelen gelişmeler mekanlara da yansımıştır. Sanayideki gelişmeler mekansal değişmelere neden olmuştur. Konya'nın tarih boyunca hem siyasi hem ticari önemini korumuş ve bugün de sanayinin gelişimi bakımından örnek teşkil edebilecek boyutlara sahip olması nedeniyle çalışma alanı olarak seçilmiştir. Bu tez çalışması, Konya kentinde yapılan fabrika binalarını, değişen tasarım kıstaslarını ve mekan büyüklüklerini, makro ölçekte uygulanan ülke ekonomik politikalarının sanayi yapıları üzerindeki etkilerini araştırmaktadır.
Mersin Tren Garı-Halkevi arasındaki tarihi kent dokusunda bulunan geç Osmanlı-erken cumhuriyet dönemi kamu yapılarının incelenmesi

Yapılan bu çalışma ile Mersin Tren Garı Halkevi ile ve İstiklal Caddesi İsmet İnönü Bulvarı aksları arasında kalan tarihi kent merkezinde yer alan kamu yapıları incelenmiştir. Yapılan literatür çalışmasında Mersin kenti ile ilgili daha önce yapılan çalışmaların sivil mimarlık örnekleri üzerinde durmasından dolayı kamu yapıları çalışmaya konu olmuştur. Mersin kentinin 19. yüzyılda liman işlevi ile başlayan gelişme süreci Cumhuriyet'in ilk yıllarına kadar devam etmiştir. Bu sebeple kentin mekansal gelişimi Geç Osmanlı - Erken Cumhuriyet dönemine denk gelmektedir. Ticaret işleviyle şekillenen kent Osmanlı kentlerinden farklılaşmış, birçok kültürü bir arada bulundurması sebebiyle mimari ögeleri de çeşitlilik göstermiştir. Ticaret işlevine bağlı olarak gelişen ulaşım olanakları da kentin şekillenişinde bir diğer etken olmuştur. Bu bağlamda Mersin Tren Garı kentin doğu girişini temsil eden bir nokta olmuştur. Cumhuriyet ideolojisinin önemli temsilcilerinden olan Halkevlerinin Mersin şubesi de bulunduğu konum olarak kamusal alanın bitişi ile konut dokusunun başladığı noktada da bir başka sınır görevi görmüştür. Böylece çalışmanın zaman aralığı (1850-1950) ve mekansal aralığı belirlenmiştir. Çalışma kapsamına alınan yapılar teknik, malzeme, süsleme, plan şeması, cephe tipolojisi gibi özellikleri bakımından incelenmiştir. Ayrıca bu yapıların günümüzde nasıl ve ne şekilde kullanıldıkları veya kullanılmadıkları ortaya konularak kentin kolektif belleğindeki sürekliliklerinin korunup korunmadığını gösterilmiştir.
Kıbrıs-Lefkoşa'da Selimiye bölgesinde kentsel mimari öğelerin oluşumunda tarihsel ve coğrafi etmenler

Bir veri olarak tarihin bilincinde olmak ve dünyada var olmanın, geçmişş, bugün, gelecek arasındaki bir senaryodan ibaret olduğunu anlamak, var olanı açıkladığı gibi, bugünkü hızlı değişim ortamında, gelecek olanı, bilinmeyeni de hayal etme imkanı verir. Tarihi yorum, mimari biçimi sosyal analizin önemli bir parçası olarak görür. Ancak bu biçimi, onu oluşturan sebeplerle birlikte ele alır. Bu anlam arayışında, ideolojinin tarihi rolü de göz ardı edilmemelidir. Devam eden sosyal ve politik uygulamalarla ilişkisi göz önüne alındığında, ideolojik hareketler, planlama kararlarını, konut ve kent mekanı üretimini, kentsel büyümeyi, yerel kaynakların kullanım kararlarını etkilemektedir. Kıbrıs'ın bugünkü politik ve ekonomik koşullarından dolayı mimari geleceği için bir varsayımda bulunmak, genellemeler yapmak zordur. Bu tezde, amaç, genelde Kıbrıs ve özelde Lefkoşa Selimiye Bölgesi'ndeki mimari öğelerin oluşmasında, tarih ve coğrafi etmenleri ortaya koymaktır. İlk bölümde, tezin amacı, kapsamı ve konuyu ele alış yöntemi ortaya konmuştur. İkinci bölümde, adanın ve Lefkoşa'nın kimliğinde etkin Akdeniz kültürünün, bugüne gelen ortaklık ve farklılıklarının anlamı irdelenmiştir. Sosyal ve mekansal analiz, hem, coğrafi sınırları içinde hem de, kendi tarihsel gelişim ilişkileriyle yorumlanmaya çalışılmıştır. Adanın boyutu, morfoloji, yerleşilebilirlik, etnik farklılık, iç-kıyı, kırsal-kentsel yerleşim, geçim bakımından Kıbrıs genelindeki irdelemeye imkan vermiştir. Üçüncü bölüm, adanın hem ortak coğrafyadaki diğer mekanlarla mukayesesine, hem de ada genelindeki saptamanın sonuçlarına yer vermektedir. Dördüncü bölümde, Lefkoşa, kent ölçeğinde ele alınarak, kentin değişimi, tarihi Suriçi kent, 20. yüzyıl başındaki ve bugünkü gelişimi sorgulanmıştır. Değişen toplumsal yapıya rağmen, metamorfoza uğrayan ama kaybolmayan örüntülerin, kent bütününe, hatta ada bütününe yansıması irdelenmiştir. Bu analizin ışığında, değişmeye hazır bir varlığın olası politik kararlara göre dinamiği kurgulanmaktadır. Beşinci bölümde, kentin tarihsel yorumunu yapabilmek, mimari mekanı okuyabilmek için, tarihi Surlariçi Lefkoşa'nın Selimiye Bölgesi daha detaylı olarak analiz edilerek biçimin gerisindeki anlama ulaşılmaya çalışılmıştır. Altıncı bölüm, yapılan analizlerin sonuçlarının değerlendirilerek, verilerin yorumlandığı sonuç bölümüdür. XI
Social housing and evaluation of participatory approaches: A case study on Detça Housing Cooperative in Batıkent

oz TOPLU KONUT VE KATILIMCI YAKLAŞIMLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ : B ATTKENT DETÇA KONUT KOOPERATİFİ ARAŞTIRMASI Berk, M. Gökhan Yüksek Lisans, Mimarlık Bölümü Tez Yöneticisi: Assoc. Prof. Dr. Selahattin Önür Ocak 1997, 193 sayfa Toplu Konut uygulamalarının ve konunun tarihsel gelişimi içinde oluşturulan teorik yaklaşımların değerlendirilmesi, toplu konut tasarımı ve inşaatı konusuyla ilgili kişilerin fikirsel bir gelişim gösterdiğini ortaya çıkarıyor. Toplu Konut ihtiyacının ilk belirdiği zamanlardan itibaren, kullanıcıların özelliklerinin ve isteklerinin, kakçı ve sağlıklı çözümler üretmek arzusunda olan yetkililerce daha çok göz önüne alınmaya başladığını söylemek olasıdır. Buna rağmen, kişisel farklılıkları ve tercihleri hiçe sayan birçok konut üretilmiştir ve halen üretilmektedir. Bu tezin amacı kullanıcıların katılımının sağlanmasının, toplumsal kabul görecek konutların üretilmesinde geçerli bir yöntem olduğunu kanıtlayan bilgileri sunmaktır. Bu kapsam içerisinde toplu konut alanında kullanıcı katılımı uygulamalarının gelişimi, değişik yaklaşım, yöntem ve uygulamalar, konuyla ilgili yorumlar da sunularak aktarılmaktadır. Sunulan bilgiler ışığında kullanıcı katılımı yöntemlerinin toplu konut alanında uygulanmasının kullanıcılarının uzun süre değişmeden kalması ve çevreye yabancılaşmanın azalmasını sağlayarak günümüzde konut alanında önemli sorunları giderdiği görülmüştür. Batıkent Detça Kooperatifi'nin konu alındığı saha araştırması kullanıcı kanlımı yöntemleri esas alınarak yapılan bir yerleşimin çok yönlü değerlendirmesini yapmayı amaçlamıştır. Araştırmanın sonuçlarının değerlendirilmesi kullanıcı katılımı yöntemlerinin kişilere tasarım kararlarını etkileme, fiziksel çevreye müdahale etme ve çevreyi yaşam tarzı doğrultusunda değiştirebilme cesaretini aşıladığını göstermektedir.
Mimarlıkta ekotopya kavramı ve ekolojik ütopyalar

Ütopyalar, mevcut yönetimin ve toplumun aksayan yönlerini, olası yanlışlıklarını ve yetersizliklerini eleştiren ideal düzeni kurmak amacıyla yazılmış düşsel tasvirlerdir. Antik Çağ'dan günümüz 21. Yüzyıla kadar olan süreçte ütopyalar incelendiğinde, dönemlere ait çeşitli gelişmelerden etkilendiği gözlenmiştir. Özellikle 20. Yüzyıl döneminde hızlı kentleşme, hızlı sanayileşme ve artan nüfus nedeniyle çevresel sorunların küresel ölçeğe taşınması ve geri dönüşü olmayan doğa tahribatlarının oluşması, ekolojiyi ve paralelinde ekolojik tasarımı gündeme getirmiştir. Ekoloji, başlangıçta yalnızca canlı hayvan ve bitkileri konu alırken, tüm canlıları ve canlıların cansız çevre ile olan ilişkilerini konu alan bir bilim dalı haline gelmiş ve ütopya tasarımlarını şekillendirmiştir. Yaşanabilir ve sürdürülebilir toplum ve mekan yaratma çabasıyla, ütopyalar ekolojik olarak tasarlanmış, ekolojik ütopya söylemi olan ekotopya alt başlığını oluşturmuştur. Ekotopya kavramı ilk kez Ernest Callenbach tarafından 1975 yılında yayınlanan ''Ekotopya'' eserinde kullanılmıştır. Bu eserde yer alan ekolojik tasarım kriterleri ekotopya tasarımlarının temelini oluşturmuştur. Ekotopya tasarımlarında doğayla uyumlu alanlarda yaşama, kırsal alanlara geri dönme, ekolojik tasarımlardan oluşma, doğayı tüketmeden sürdürülebilir denge kurma ve çevresel sorunları ortadan kaldırma cabası söz konusudur. Bu çalışmada, ekolojik ütopya söylemi olan ekotopya kavramının tasarım kriterleri; 20. Yüzyıl ve 21. Yüzyıl dönemlerine ait, edebi ve mimari ekolojik özellik taşıyan ve tamamen ekolojik olarak tasarlanan ütopya örnekleri üzerinden mekansal analizleri yapılarak karşılaştırmalı değerlendirilmiş ve ortaya farklı söylemler çıkmıştır. 20. Yüzyıl döneminde yazılmış edebi ekolojik ütopyalar, ekotopya tasarım kriterlerine uygunluk gösterip ekotopya olarak tanımlanabilirken, 20. Yüzyıl ve 21. Yüzyılda tasarlanmış mimari ekolojik ütopyalar, ekolojik özellik taşımalarına veya tamamen ekolojik olmalarına rağmen ekotopya olarak tanımlanamamaktadır. Çünkü ekotopya tasarımları, tasarım aşamasından itibaren yönetim yapısından mimari yapısına kadar her türlü alanda ekolojik olma çabası ile tasarlanmaktadır. Ekolojik ütopyalarda ise, ekotopyalarda bulunan kırsal alana yayılmış yerleşim özellikleri, ilkel ve geleneksel mekan tasvirleri ve ekolojik toplum yaşamı gibi tasarım kriterleri yerine, ileri teknolojinin sunduğu imkanlar kullanılmakta ve kentsel ölçekte mekanlara ekolojinin entegre edilmesi ile tasarımlar şekillendirilmektedir. Bu nedenlerle, çalışmanın sonunda her ekolojik ütopyanın ekotopya olarak tanımlanamayacağı ve ekotopyanın ekolojik ütopyalardan ayrılarak başlı başına ayrı bir kavram olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ekolojik ütopya söylemi olmayan ekotopya kavramının günümüzdeki yeri incelendiğinde ise, düşsel tasarım olmaktan çıktığı ve uygulanabilir niteliğe sahip olduğu gözlemlenmiştir. Ekoköy örneklerinin tasarım kriterleri üzerinden ekotopya tasarım kriterleri karşılaştırmalı değerlendirildiğinde; benzerlik gösterdiği ve ekotopyaların ekoköy örnekleri ile hayat bulduğu bulgusu ortaya konmuştur.