turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Mardin evlerinde mekan kurgusu

Toplam altı bölümden oluşan tezin içeriği bölümler halinde şöyle özetlenebilmektedir: I. Bölüm: Konuya giriş mahiyetinde mekan kavramı üzerinde durulmuş, tarih boyunca çeşitli felsefeci, bilim adamı ve teorisyenlerin mekan tanımları verilmiş, mimarı ve kentsel mekan yaklaşımları açıklanmış, mekan düzey ve çeşitleri irdelenerek; statik-dinamik, pozitifnegatif mekan kavramlarına deyinilmiştir. II. Bolum: Geleneksel Anadolu-Türk Evi analizinin yapıldığı bu bölümde, mekan oluşumlarına etkisi göz önünde tutularak; aile yapısı ve insan-mekan ilişkisi incelenmiş, mekan öğeleri ve bunların oluşturduğu plan tipleri tek tek ele alınmıştır. III. Bölüm: Geleneksel Anadolu Türk Evi incelenirken bölgelere göre mekansal özelliklerin farklılaştığı görülmüş ve bu farklılaşmanın sebepleri üzerinde durularak farklılaşma gösteren bölgeler ortaya konmuştur. Mardin Evlerinin tez konusu olması sebebiyle Güneydoğu Anadolu Bölgesi daha detaylı irdelenmiş Geleneksel Anadolu-Türk Evleri arasında bu evlerin yerinin ne olduğu belirtilmiştir. IV. Bölüm: Bu bölümde Mardin'in coğrafyası jeolojik durumu, iklimi, tabii bitki örtüsü gibi fiziksel verileri ile tarihi, kent yapısı, sosyal durumu gibi kültür unsurları hakkında bilgi verilmiş, saptamalarda bulunulmuştur. V. Bölüm Fiziksel ve kültürel veriler doğrultusunda Mardin Evleri analiz edılmiş;kullanılan yapı malzemesi ve yapım tekniği belirtilmiş, yapı ve plan elemanları açıklanarak plan tipleri oluşturulmaya çalışılmıştır. VI. Bölüm: Bütün bu veri ve incelemelerin sonunda Mardin Evlerindeki mekan kurgusuna etki eden etmenler belirtilmiş ve bu etmenler irdelenmiştir. Bu irdeleme sonunda mekan kurgusunun bundan nasıl etkilendiği açıklanmıştır. Bu bölüm çalışmanın sonu niteliğinde olmuş, bir takım tespitlerde bulunulmaya çalışılmıştır.
Tarihi kent merkezlerindeki su yapılarının koruma problemleri İzmir Kemeraltı örneği

Kadifekale'nin kuzeybatı eteklerinde konumlanan Kemeraltı, İzmir'in tarihi kent merkezidir. Tarih boyunca farklı etnik grupların birlikte yaşadığı bölge geleneksel konutlar, ticaret yapıları ve dini yapıların yanı sıra, su yapıları ile de zengin mimari mirasa sahiptir. Su yapılarının işlevsel farklılıkları, mimari biçimlenişlerini de etkileyerek çeşme, sebil ve şadırvan olmak üzere üç yapı tipinin oluşmasına neden olmuştur. Çeşmeler su içme ve temizlik ihtiyacının karşılanması, sebiller hayır yapma amaçlı su ve şerbet dağıtmak, şadırvanlar ise abdest almak için inşa edilmiş yapılardır. Çalışmada, Kemeraltı kentsel sit sınırları içerisindeki su yapılarından günümüze ulaşabilen 40 adet çeşme, altı adet sebil ve sekiz adet şadırvan yazılı kaynaklar ve alan çalışmalarıyla tespit edilmiştir. Tamamı harita, rölöve ve fotoğraflarla belgelenen bu yapıların tarihi ve mimari özellikleri araştırılmış, koruma sorunları saptanarak öneriler geliştirilmiştir. Bu bağlamda bir çeşme, bir sebil ve iki şadırvanın rölöve, restitüsyon ve restorasyon önerileri geliştirilmiştir. Tarihi kent merkezindeki geçmişş yüzyılların su kültürüne ilişkin önemli izler taşıyan su yapıları mimari özellikleriyle de değerlidir. Yapıların onarılarak kullanılır duruma getirilmesi, bu değerlerin sürekliliğinin sağlanmasına katkı koyacaktır. Kemeraltı'ndaki su kültürünün günümüzdeki temsilcileri olan yapıların özgün mimari özellikleriyle geleceğe aktarılması gerekliliği açıktır.
Tarihi anıtsal yapıların korunmasında yeniden işlevlendirme - oluşan sorunlar: Bursa ve Barselona

Günümüze mimari karakterini koruyarak ulaşmış anıtsal tarihi yapıların sosyal, kültürel ve mimari değerleri yansıtan simge durumunda olmaları, bu yapıların korunması ihtiyacı kavramını oluşturmuştur. Kültürel sürekliliği sağlamak için tarihi yapıları gelecek nesillere aktarmak, yeniden işlevlendirerek korumak, kültürel sürekliliği sağlamak amacıyla tarihi anıtsal yapıların gelecek nesillere iletilmesi için önemi olan bir kavramdır. Yeniden işlevlendirme, koruma alanında toplumun geçmişş kültürüyle ilişki kurmasını sağlayan tarihi değerlerin varlıklarını sürdürebilmesine imkan tanımaktadır. Anıtsal tarihi yapıların korunmasında sürdürülebilirliğinin sağlanması yönünden yeniden kullanıma olanak veren müdahalelerin, tek yapı ve çevre ölçeğinde irdelenmesi çok yönlü bir yaklaşımı gerektirmektedir. Bu bağlamda, yeniden işlevlendirme programının özgün mekansal kimliğe uygunluğu tasarım sürecinde ortaya çıkan önemli problemlerin başında gelmektedir. Yeniden işlevlendirmede, mevcut yapının özgün işlevinden bağımsız gelecekteki kullanımını içeren bir tasarım geliştirilmesi hedeflendiğinden, hem tarihi birikimlerin korunması hem de kullanıcılar için anlaşılabilir olması arasındaki dönüşüm dengesinin kurulması gerekmektedir. Çalışma kapsamında incelenen dönüştürme projelerinde yapıların özgün işlevi, taşıdığı tarihi ve kültürel nitelikler araştırılarak, yenileme projesi çerçevesinde özgün olan işleve nasıl bir tasarımla karşılık verildiği belirlenmeye çalışılmıştır. Bu tezin amacı, anıtsal tarihi yapıların korunmasında süreklilik kavramını yeniden işlevlendirme boyutuyla ele almak, yeni işlevin getirdiği sorunların analiziyle çok yönlü düşünmeyi sağlayacak verileri ortaya koymaktır. Çalışmada, yeniden işlevlendirme projelerinde tasarımların yapının özgünlük, tarihi ve kültürel birikimlerine uygunluğu bakımından analizi yapılırken, tarihsel süreç, mevcut durum yaklaşımları ve problemler örnekler üzerinden tartışılmıştır.
Adana'da kebap yemeği kültürünün yeme içme mekanlarına yansıması

Uluslararası alanda Türk mutfağının simgelerinden biri olan Adana kebabı yemeği; ülkemizde kültürel bir değer haline gelmiştir. Adana kebabı yemeğinin üretildiği ve sunulduğu ticari amaçlı yeme içme mekanlarının tasarımlarına katkı sağlayacak bir çalışma bulunmamaktadır. Adana kebabının üretildiği ve sunulduğu mekanların oluşumunda çeşitlenme ve mimari yaklaşımında özensizlik olduğu görülmektedir. Ürün kadar üretildiği ve tüketildiği mekanların da önemli olduğu düşünülerek yapılan bu çalışmada; Adana kebabı üreten ve hizmet olarak sunan birimler, mimari açıdan incelenmiştir. Mekanların; zaman içerisindeki gelişimleri, kent dokusu içerisinde çevre ve kullanıcı grubuna göre şekillenişleri ve mekan oluşumları araştırılmış ve sorunları saptanmaya çalışılmıştır. Adana kebabı üretilen ve tüketilen ticari amaçlı mekanların, mimari tasarım kararlarına çözümlemeler getirilerek, bu mekanların günümüz çağdaş ızgara et restoranlarına uygunluk şartları araştırılmıştır.
Dış pencerelerde performans kriterlerine bağlı olarak bileşen ilişkilerinin incelenmesi

Pencereler, bina cephelerini diğer cephe elemanlarıyla birlikte tamamlayan yapı elemanlarıdırlar. Estetik özelliklerinin yanında, pencerelerden beklenen bir takım performanslar vardır. Bunlar: Doğal aydınlatma, havalandırma, iç ve dış ortam arasında yeterli görsel bağlantı sağlamak, ısı yalıtımı, yağış suyu, hava sızdırmazlık, güneş ışınımı, yoğuşma ve gürültü kontrolüdür. Pencereler bütün bu özellikleri sağlayabilmek için uygun malzemeden yapılmalı ve doğru bir şekilde detaylandırılmalıdır. Ahşap doğramalar, doğal malzeme ve en küçük üretim birimlerinde üretilebilmeleri sebebiyle yıllardır yaygın bir şekilde kullanılmaktadırlar. Günümüzde ilerleyen teknolojik gelişmeler sayesinde endüstrileşmiş ahşap doğramalar üretilmektedir. Bu doğramalar, normal ahşap doğramalara göre daha dayanıklı ve daha az bakım gerektirmektedirler. Böylece ahşabın bazı olumsuz özellikleri ortadan kaldırılmıştır. Fakat ahşap malzeme amacına uygun kullanılmadığı zaman bir takım problemlerle karşılaşılmaktadır. PVC Doğramalar ilerleyen teknolojiyle birlikte özellikle son yıllarda önem kazanmış ve yoğun bir şekilde kullanılmaktadır. Dış hava koşullarına karşı oldukça iyi performans göstermektedirler. PVC doğramalarda; üretim aşamasında doğru detaylandırmaya, profillerin birleştirilme tekniklerine, ısı köprüsü oluşturulmamasına, uygun menteşe ve kilitleme takımı kullanılmasına ve genleşme problemine karşı dikkat edilmelidir. Alüminyum doğramalar, doğal ve dayanıldı olmaları sebebiyle tercih edilmektedirler. Açıklık geçebilme özellikleri diğer doğramalara daha iyidir. Dış atmosferik koşullara karşı oldukça iyi performans göstermektedirler. Doğrama doğru detaylandırılmalı ve ısı köprüsü oluşturulmamasına dikkat edilmelidir. Doğramalar çevresindeki ve bünyesindeki bileşenlere karşı farklı davranışlar sergilemektedir. Doğrama-duvar ilişkilerinde, doğramanın duvara ankrajına, derz sisteminin seçimine, duvar boşluğu büyüklüğüne ve doğrama dış denizlik birleşimine dikkat edilmelidir. Kasa-kanat ilişkilerinde, uygun menteşe, kilitleme ve bini sisteminin seçilmesi gerekmektedir. Doğrama-cam ilişkilerinde; cam yuvasının genişliği ve yüksekliği, camın dayanma yüksekliği, oturtma, yerleştirme ve yan boşluk takozları önemli noktalardır. x
Taşıyıcı olmayan ve dış cephede kullanılan prefabrik pano ve kaplamaların mimari performanslarının incelenmesi

Bu çalışmada, taşıyıcı olmayan ve dış cephede kullanılan prefabrik pano ve kaplamaların özellikleri ve mimari performansları incelenmiştir. Taşıyıcı olmayan ve dış cephede kullanılan prefabrik elemanların tanımı, çeşitleri, kimyasal ve fiziksel özellikleri, montaj detayları, nakliye ve stoklanması ile yapıya estetik etkileri ve uygulamaları üzerinde durulmuştur. Her eleman tipi ayrıntılı bir şekilde tablo ve resimlerle incelendikten sonra, bu bilgiler ışığında, farklı kriterler göz önüne alınarak elemanların sınıflandırmaları yapılmıştır. Çalışmanın oluşumunda konu ile ilgili öncelikle literatür taraması ve internet araştırmaları yapılmıştır. Ayrıca konu kapsamına giren malzeme firmaları ile görüşmeler yapılarak, daha güncel ve kesin bilgilere ulaşılmıştır. Böylelikle yapı malzemesi ve inşaat kitaplarında bulunmayan yeni elemanlar da çalışma kapsamına alınmıştır. Sonuç olarak, sınıflandırmalar tek bir tablo haline getirilerek, taşıyıcı olmayan ve dış cephede kullanılan prefabrik yapı elemanlarının mimari performanslarının toplu olarak değerlendirilmesine olanak sağlanmıştır.
Ankara ili Kızılcahamam ilçesi Başören Aöyü Altıntaş konutu restorasyon önerisi

Bu tez çalışmasında Ankara İli, Kızılcahamam İlçesi Başören Mahallesinde bulunan Altıntaş kırsal konutu konu edilmektedir. Çalışmanın amacı kırsal mimari mirasımızın önemli örneklerinden birini oluşturan yapının mevcut durumunun belgelenmesi, korumaya yönelik restorasyon önerisi getirilmesi ve kültürel mirasın gelecek kuşaklara aktarılmasıdır. Çalışma kapsamında yapının mevcut durumu ve yapının geçirdiği değişimler belgelenmiş, yapının yakın çevresi araştırılmış, Başören köyü ve yakın çevredeki köylerde bulunan konutların karşılaştırmalı çalışması yapılmış ve yapının özgün durumu tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda toplanan veriler değerlendirilerek belirlenen fiziksel müdahalelerle yapının yeniden konut olarak işlevlendirilmesini sağlayacak restorasyon önerisi hazırlanmıştır.
Eskiz tabanlı yaratıcı bilgisayar destekli mimari tasarım

Endüstri devriminin başlaması ile hızlı bir gelişim sürecine giren teknoloji, birçok alanda kolaylıklar sağlamıştır. Mimarlıkta da tasarım, projelendirme, görselleştirme gibi birçok alanda bilgisayar teknolojileri kullanılmaktadır. Zaman tasarrufu, hatayı geri alabilir oluşu, verinin depolanabilir ve geri çağırılabilir oluşu, 3 boyutlu tasarımı desteklemesi ve foto-gerçekçi yapısı ile mimari bilgisayar programları günümüz ofislerinde geleneksel çizim yöntemlerinin yerini almıştır. Modelleme, projelendirme, sunum ve animasyon konusunda kullanıcıların taleplerini karşılayabilen günümüz programlan, tasarımın temeli olan eskiz konusunda henüz yeterli değildir. Matematiksel kodlarla çalışan bilgisayar altyapısı, sınır tanımadan eskiz yapmak isteyen tasarımcı için bir kalıp niteliğindedir. Bu nedenle eskize yönelik tasarım programlan, tasarımcıyı sınırlamadan ek özellikler sunan bir arayüze sahip olmalıdır. Bilgisayarın kullanıcıya sunduğu program arayüzünün yanı sıra; sanal gerçeklik teknolojisinin ilerlemesi tasarımcının tasarladığı objeyi interaktif olarak sorgulamasını sağlamaktadır. Günümüz mimarlığı şu an ki dünya koşulları ve ihtiyaçlara göre çözüm üretmektedir. Yerçekimi, iklim, korunma ve bannma gibi birçok etken tasanmı yönlendiren temel verilerdir. Gelecekte teknoloji sayesinde tasarlanacak olan ortam ve koşullar değişebilir. Sanal mimarlığın ve sanal gerçekliğin önü açılarak tasarım arayüzü farklı bir boyut kazanabilir. Tez konum olan 'Eskiz Tabanlı Yaratıcı Bilgisayar destekli Mimari tasarım' geleneksel tasarımın ilk safhası olan eskizin kağıt düzlemi yerine bilgisayar ortamında yapılabilirliğini ve tasarımın geleceğini sorgulamaktadır. Bu amaçla günümüz bilgisayar programlan ve yeni araştırmalar incelenmiş; geleneksel tasarım yöntemleri ile bilgisayarın kullanıcıya sunduğu özellikler karşılaştırılmıştır. Günümüz bilgisayar sistemlerinin eskiz konusunda yeterli olmamasına rağmen, gelişim ivmesi yüksek olan bilişim teknolojileri sayesinde, gelecekte bilgisayarın tasarım alanında da mimarinin vazgeçilmez bir parçası olacağı görülmektedir.
Tarihi kilis evleri

Bu çalısmada, Anadolu'nun her bölgesinde yaygın olarak görülen tarihsel değerlerin ve kültürel mirasın bir halkasını olusturan Kilis kentinin sivil mimarisi arastırılarak, 20 adet özgün evin mimari özellikleri incelenmistir. Kilis'in geleneksel mimarisi içerisinde büyük bir yer tutan konut mimarisi plan ve form özellikleri açısından ele alınarak günümüzdeki durumusaptanmıstır. Adana Koruma Bölge Kurulu tarafından tescil edilen sivil mimarisi arastırılmıs, 20 adet evin mimari özellikleri incelenmis ve özellikli olan 5 adet evin detaylı olarak rölöveleri çıkartılmıstır.
Organize sanayi bölgelerinin amaçları ve Gebze Organize Sanayi Bölgesi üzerine bir araştırma

Organize Sanayi Bölgeleri ülke ekonomisinde ve bölgesel merkezlerinin gelişmesinde önemli bir rol üstlenmektedir. Artan rekabet koşulları ve teknolojiye uyum, sanayinin mekansal dönüşümünü doğrudan etkilemektedir. Beş Yıllık Kalkınma planlarında sürekli olarak sanayinin geliştirilmesine yönelik özendirici tedbirler yer almaktadır. Kalkınma Planları hem teşvik edici hem de düzenleyici rol oynamaktadır. Dolayısıyla OSB'lerin kuruluş amaçlarının iyi belirlenmesi ve bu doğrulturda yer seçimi ve fiziksel planlamanın doğru yapılması gerekmektedir. Bölge merkezlerinin yapısı ile kurulacak OSB tür ve amaç olarak uyum sağlamalıdır. İstanbul'un metropolitenleşme sürecinde sanayi, İstanbul'un hinterlandında kalan Gebze'ye kaymıştır. Gebze stratejik önemi ve potansiyelleriyle Kocaeli'nin en çok sanayi bölgesi bulunduran ilçesi haline gelmiştir. Gebze Organize Sanayi Bölgesi de burada yer alan sanayi bölgelerinden biridir. Bu çalışma kapsamında Gebze Organize Sanayi Bölgesi'nin kuruluş amaçları, yer seçimi ve fiziksel planlama esasları incelenmiştir. OSB'nin Gebze'de yer almasının nedenleri araştırılmış ve yer seçimi ile kuruluş amacı arasındaki ilişki irdelenmiştir. Son olarak GOSB bünyesinde kurulan GOSB Teknopark'ın kuruluş amacından ve bölgesel gelişmeye katkısından bahsedilmiştir.
Strateji geliştirmeye yönelik Türk ve uluslararası inşaat sektörünün değerlendirilmesi

Küreselleşme tanımının dünya ticaretinde giderek yayılması, ülkeler arası bölgesel ve ticari biriliklerin oluşturulması son on yılda artmıştır. Ticaret anlayışındaki değişimler, teknolojik gelişmeler, giderek serbest hale gelen işgücü hareketi ve sosyal, ekonomik, politik değişimler inşaat sektöründe değişimler yaratmıştır. Değişim pazar yapılarım ve pazarda bulunan aktörleri kapsamaktadır. Uluslararası pazarda gelişmekte olan ülkeler, inşaat sektörleri ve sektör firmaları bu değişimin bir parçası olmalıdırlar. Çünkü gelişmekte olan ülkeler için, uluslararası pazarlara yönelik olarak inşaat endüstrisinin gelişimi önemlidir. İnşaat endüstrisinin gelişimi, ulusal ekonomik ve sosyal gelişimi destekleyen ve ulusal ekonominin bina ve mühendislik projelerine olan talebini karşılayabilen bir inşaat endüstrisinin oluşumunun yönetilmesi ve tartışılması sürecini içermektedir Uluslararası alanda basan sağlamak, çalışılan pazarları, bu alandaki rakipleri, yeni pazarları yeterince analiz etmek ve bu analizler sonucunda, gerek Türk firmalarının firma olarak gerek Türkiye'nin kamu ve özel kuruluşları olarak gerekli düzenleme ve uygulamaların belirlenmesi ile başlayacaktır. Bu çalışma, Türk yurtdışı müteahhit firmalarının dış pazarlara ve inşaat sektörünün geliştirilmesine yönelik olarak, uluslararası inşaat pazarlarım politik, ekonomik, pazarda yer alan aktörler bakımından, güncel araştırmalar, akademik makaleler, yayımlar taranarak incelenmesini ve sonuçların Türk inşaat sektörü ve sektörle bağlantılı faktörler ile birlikte değerlendirilmesini içermektedir. Türk yurtdışı müteahhitlik sektörü açısından yurtdışı pazarların ve gelecek yıllara yönelik olarak sektör çalışmaların değerlendirilmesi yönünde uluslararası pazar ve Türk inşaat sektörü ilişkileri, ulusal elmas sistemi içinde Türk inşaat sektörünün zayıf ve avantajlı yönlerini belirleyerek değerlendirilmiştir. Sonuçlar, uluslararası pazarlarda önemli eğilimler tespit ederken, pazarlarda Türk yurtdışı müteahhitlik sektörünün pazarlarda başarılı olmasına yönelik önemli özelliklerinin olduğu ancak özelliklerin belirli bir strateji ile meydana çıkarılarak kullanılmasının ve sektör için birleşmiş strateji gerekliliğini ortaya çıkarmaktadır.
Erken Osmanlı camileri içinde Edirne Üç Şerefeli Cami ve belgeler üzerinden Cumhuriyet Dönemi'ne kadar geçirdiği onarımlar

Bu çalışma kapsamında, Erken Dönem Osmanlı camileri içinde Edirne Üç Şerereli Cami ve belgeler üzerinden caminin geçirdiği onarımlar incelenmiştir. II. Murat döneminde inşa edilen Üç Şerefeli Cami, o döneme kadar inşa edilmiş en anıtsal padişah yapısı olmuştur. Önceki camilere göre birçok yeni özelliğe sahip yapı, büyük merkezi kubbesi, avlusu ve yapı ile organik bir bütünlük sağlayan dört minaresi ile Klasik Dönem Osmanlı cami tipinin erken prototipidir. II. Murat dönemi siyası, sosyal ve mimari gelişmeleri doğrudan ya da dolaylı olarak Üç Şerefeli Cami'nin mimari karakterinin şelkillenmesinde etkili olmuştur. Balkalnalar ve Anadolu coğrafyasında genişleme hedefinde olan Osmanlı Devleti, bu dönemde Balkanlar'da kalıcı olarak yerleşmiştir. II. Murat iktidarında birçok siyasi, askeri ve bürokratik krizin üstesinden gelmiştir. Bu dönemde devlet, kurumsal olarak güçlenirken ekonomik olarak da zenginleşmiştir. Özellikle Doğudaki Moğul baskısından kaçarak gelen nitelikli insan grupları, II. Murat'ın hoşgörü ortamı sağladığı Osmanlı topraklarına yerleşmişlerdir. Zenginleşmeyle birlikte gelen etnik ve kültürel çeşitlilik, kültürel ve sanatsal gelişmelere de ivme kazandırmıştır. Osmanlı'nın kuruluşundan itibaren en fazla yapı bu dönemde inşa edilmiştir. Erken Dönem Osmanlı Mimarlığı içinde, tek kubbeli camiler, ulu cami ve zaviyeli cami olarak üç ana tip cami inşa edilmiştir. Bu dönem Osmanlı mimarlığı hem Anadolu Selçuklu ve İslam Kültürü etkisiyle hem de egemenlik kurduğu Bizans coğrafyasının yerel etkileri ile şekillenmiştir. Üç Şerefeli Cami büyük merkezi kubbesi ve avlusu ile birlikte yeni bir ulu cami tipi olarak ortaya çıkar. Cami süslemelerindeki zenginlik ve yapı elemanlarındaki biçimsel çeşitlilik ayırıcı en önemli özelliğidir. Yapıya özgü biçimsel çeşitliliğin acemilikten uzak bir denge içinde olması II. Murat döneminde ulaşılan seviyenin göstergesi olmuştur. Edirne Üç Şerefeli Cami, Osmanlı dönemi içinde çeşitli onarımlar geçirmiştir. Bunlardan en önemlisi H. 1165/M. 1752 Trakya depreminden sonra geçirdiği kapsamlı onarımdır. E. H. Ayverdi tarafından bu onarımların detaylarını içeren keşif listelerini yayımlanmıştır. H. 1177/ M. 1764 yılında tamalanan söz konusu caminin yapısall anlamda geçirdiği en kapsamlı 18. yy onarımdır. Bu çalışma kapsamında VGMA ve BOA'dan elde edilen belgelerden caminin 1764 yılı sonrasındaki onarım süreçlerine ilişkin bilgiler edinilmiştir. Çoğunlukla 19. yy'ın ikinci yarısından sonraki döneme ait olan bu belgeler özellikle günlük kullanımdan kaynaklanan ve zaman içinde oluşan hasarların onarımlarıdır. Çalışma kapsamında yapılan arşiv taramalarında caminin özellikle onarım ve fiziksel çevresini ilgilendiren konular ile ilgili bir seçme yapılmış ve Cumhuriyet öncesi geçirdiği onarımlar mümkün olduğunca açıklığa kavuşturulmaya çalışılmıştır.
Mahmut Muhtar Paşa Köşkü restorasyon projesi

19. yüzyılın ikinci yansında yapıldığı bilinen Mahmut Muhtar Paşa Köşkü, Kadıköy ilçesi Moda semtinde, Moda Caddesi'nden Marmara Denizi'ne kadar uzanan 10 dönümlük bir bahçe içinde yer almaktadır. Köşk'ün tarihinde bilinen en eski dönem, 1884- 1894 yıllan arasıdır. Bu tarihlerde köşkte Alfred Frederic James Barker isimli bir İngiliz ve ailesinin yaşadığı ve 1 894 İstanbul depreminden sonra Barker ailesinin İstanbul'dan ayrıldığı bilinmektedir. Köşk, Mahmut Muhtar Paşa'nın eşi ve Mısır Hidivi İsmail Paşa'nın kızı Prenses Nimetullah tarafından 1897 yılında satın alınmış ve 1956 yılına kadar Mahmut Muhtar Paşa ailesinin mülkiyetinde kalmıştır. 1956 yılında kamulaştırılarak Milli Eğitim Bakanlığı'na devredilen yapı, 1957 yılında Kadıköy Kız Lisesi'nin birimlerinden biri olarak kullanılmaya başlamıştır. Mahmut Muhtar Paşa ailesinin köşkte yaşadığı dönemde bahçe içinde selamlık, manej, ahırlar, sera, mutfak, yemekhane ve çok sayıda ağaç bulunduğu bilinmektedir. 1960- 1970 yıllan arasında, köşkün bahçesine yeni okul binalarının yapımı sırasında söz konusu yapılar ortadan kaldırılmıştır. Yapı, okul döneminde geri dönüşebilir müdahaleler görmüş, özgün detay ve malzemeleri nispeten iyi korunarak günümüze ulaşmıştır. Fakat yapının, başta çatıdan yoğun bir biçimde giren yağmur sulan olmak üzere çeşitli sorunları bulunmaktadır. Okul yönetimi 2003 yılında köşkü boşaltmış ve restorasyon projesinin hazırlanması için girişimlerde bulunmuştur. Bu değerli yapıyı korumanın önemine ve gereğine inanan yönetim, yapının restorasyonuna başlanabilmesi için kaynak araştırmakta, yakın vadede onaranın gerçekleştirilebilmesi için çaba göstermektedir. Mahmut Muhtar Paşa Köşkü, günümüze nispeten iyi durumda ulaşmış nitelikli bir yapı olması nedeniyle tez konusu olarak seçilmiştir. Tezin amacı, eğitimle bağlantılı uygun kullanım olasılıklarının araştırılmasıyla yapıya uygun bir işlev belirlemek ve bunun için yapılması gereken müdahaleyi saptamaktır. Bunun yanı sıra, özgün detay ve malzemeyi korumak için gerekli müdahale tiplerini belirleyerek, yapının sahip olduğu tarihi ve estetik değerleri gelecek nesillere aktarmak da öncelikli bir hedef olarak belirlenmiştir. Tez çalışmasının ilk aşamasında yapının 1/50 ölçekli rölövesi çıkarılmış ve çizimler fotoğraflarla desteklenmiştir. Eşzamanlı olarak, yapının bulunduğu çevre ve yapıldığı döneme ilişkin yazılı ve görsel kaynaklar taranmış ve köşkün ayrıntılı bir betimlemesi yapılmıştır. Köşkün özgün durumu ve zaman içinde geçirdiği değişimler yapının sağladığı verilere, görsel ve yazılı belgelere dayanılarak belirlenmiş, restitüsyon çizimleri gerçekleştirilmiştir. Son aşamada köşkün mekansal bütünlüğünü bozmayacak eğitimle bağlantılı yeni bir işlev, Kadıköy Lisesi'nin ihtiyaçları da dikkate alınarak belirlenmiştir. Yapının bu yeni işleve uyarlanması için gerekli müdahale tiplerinin yanı sıra özgün detay ve malzemelerini koruyacak müdahale tipleri de ortaya konmuştur. XXI