Tasarım/yapım organizasyonları için proje gerçekleşme süresinin tahminine yönelik bir bütünleşik model önerisi

Süre Yönetimi, Proje Yönetimi kapsamındaki temel konu alanlarından biri olarak, zamanın doğru kullanımma yönelik planlama, örgütleme, gerçekleştirme ve denetim ile ilgili yönetimsel işlevlerin gereken şekilde yerine getirilmesini amaçlar. Süre Yönetimi kapsamındaki alt süreçler için proje yönetimi disiplini kapsamında kavramsal boyutta geliştirilmiş araçlar olduğu gibi (Building' 90, CAWS, SfB, Uniclass, Masterformat vb. enformasyon sınıflandırma sistematikleri, Kritik Yol Algoritması, Şebeke Teknikleri, PERT, LOB, vb. teknikler), nesnel boyutta geliştirilmiş araçlar da mevcut olup, bunların yapım projelerinin yönetiminde kullanımı olanaklı hale getirilmiştir. Süre yönetimi işlevinin teorisi ve pratiğinde sağlanan tüm gelişmelere rağmen, yapım sektöründe söz konusu olan proje niteliğindeki üretim faaliyetlerinin tabi olduğu belirsizlikler, proje kapsamında yer alan imalatlara karşılık gelen eylemlerin sürelerinin 'tahmininde' istenen inceliğin ve kesinliğin sağlanmasını çoğu kez olanaksız hale getirmektedir. Önproje aşamasında, proje gerçekleşme süresinin bilinmek istendiği durumlarda eylem sürelerine dayalı ve CPM metodolojisini esas alan yaklaşımların kullanılma olanağı bulunmamaktadır. Bu tür durumlarda kullanılmak üzere, proje gerçekleşme süresinin hesaplanmasına yönelik olarak çoklu regresyon teknikleri, yapay sinir ağlan yaklaşımları, uzman sistemler ve bulanık mantık modelleri kullanılarak geliştirilen parametrik tahmin yaklaşım ve teknikleri önerilmiştir. Ancak, yapım sektöründe süre tahminine yönelik olarak geliştirilen modellerin çeşitli nedenlerden dolayı yetersiz kaldığı ve teoride başarılı çözümlerin pratiğe aktarıldığında uygulanabilir nitelikte olmadığı görülmektedir. Söz konusu modellerin birçoğu yalnızca teorik modelin geliştirilmesini içermekte; az sayıdaki bilgisayar destekli model ise gereken verilerin teminine yönelik bir öneri ve bu yönde bir enformasyon sistemi desteği içermemektedir. Yapım süresinin doğru bir şekilde belirlenebilmesi için tasarım ve yapım aşamasında proje, aktivite ve ekip performansım farklı düzeylerde etkileyen faktörlerin doğru bir şekilde belirlenebilmesi ve bu faktörlerin dikkate alınması gerekmektedir. Yapım süresi tahminine yönelik geliştirilen modellerin büyük bir kısmının katsayısı, toplam inşaat alam gibi sınırlı sayıda fiziksel parametre kullanarak süresel tahmin yaptığı ve aktivite süresini, ekip üretkenliğini veya proje performansım etkileyen pek çok faktörü göz ardı ettiği görülmektedir. Tüm bu nedenlerden dolayı, yapım projelerinde süre yönetimi işlevinin tam olarak amaçlarına ulaşmada başarısız kaldığı söylenebilir. Geliştirilen çözümler etkin ve başarılı olamamakta, ortaya konan modeller her koşulda doğru sonuçlar vermemekte, teoride başarılı çözümler pratiğe aktarıldığında uygulanabilir bulunmamakta, kullanıcıların direnci ile karşılaşmakta ve sonuç olarak süre yönetimi işlevi, süre tahmini aşamasındaki kavramsal ve nesnel boyuttaki yöntem, model ve araçların yetersizliği nedeniyle projenin başarısına katkıda bulunmak açısından kendinden beklenenleri tam olarak yerine getirememektedir. Bu çalışma, Süre Yönetimi alanında eksikliği hissedilen, Tasarım/Yapım firmalarında kullanılmak üzere, geçmişşteki gerçek verileri içeren ve sürekliliği olan bir enformasyon sistemine dayanan, süresel performansı etkileyen tüm önemli faktörleri dikkate alan, veri tabanında mevcut bulunan geçmişş projelere ilişkin süresel sapma verilerini kullanarak belirli bir yapım projesine ilişkin iyimser, kötümser ve ortalama sapma değerlerim hesaplayan, örgütsel boyutta yapım ve tasarım firmaları arasında birçok durumda, kopmuş durumdaki ilişkiyi ve bunun sonucu olarak enformasyon sistemlerinin ilişkisini sağlamak üzere Tasarım/Yapım bütünleşmesini içeren bir organizasyon kalıbım öneren 'uygulanabilir' bir modeli, teorik ve pratik boyutlarıyla geliştirmeyi amaçlamaktadır. Önerilen model, karar vericinin geçmişşteki projelere ilişkin süresel sapma verilerini ve çeşitli parametre setlerini içeren farklı senaryoları, kendi deneyimlerini de kullanarak oluşturmasına ve süresel tahmin yapmasına olanak vermektedir. Model, son noktada Tasarım/Yapım organizasyonları için geliştirilmiş bütünleşik bir enformasyon sisteminin bileşenlerinden biri olarak, genel sisteme entegre edilecek şekilde tasarlanmıştır. Kavramsal boyutta tasarımı gerçekleştirilen model, MS Access İlişkisel Veritabanı Geliştirme Yazılımı kullanılarak nesnel boyuta taşınmıştır. Geliştirilen modelin kullanımı ile projelerin gerçekleşme sürelerinin daha gerçekçi şekilde tahmin edilmesi mümkün olabilecek; proje planlama ve programlama işlevini üstlenen birimler başlangıç planını yaparken her proje için farklı etkileri dikkate alarak, olası sapma değerlerini hesaplayıp hazırladıkları programlara, bu analizlerin sonuçlarım yansıtabileceklerdir. Süre tahminindeki kesinlik, proje planlama ve programlama çalışmalarının başarısını arttıracak, sapmalar ve bunlara bağlı anlaşmazlıklar sonucu ortaya çıkan süresel ve parasal kayıplar en aza indirilebilecektir.