Mekandaki fiziksel koşulların insanın psikolojik yapısına olan etkileri

'Mekandaki Fiziksel Koşulların İnsanın Psikolojik Yapısına Olan Etkileri' konulu yüksek lisans tezim, mekanın gerçek değerine kavuşmasının, insanın mekansal yaşantı ve etkileşimlerinin değerlendirilmesine bağlayan, çağdaş yaklaşımlar ışığında ele alınmıştır. Mekan içindeki tüm fiziksel koşullar, doğrudan ya da dolaylı olarak insanın fizyolojik ve psikolojik yapısına etki etmektedir. Fiziksel koşulların gereksinilen düzeylerde olmaması, mekan kurgusundan kaynaklanan olumsuzluklar, insanın fizyolojik ve psikolojik yapısında zorlanmalara neden olmaktadır. Yaşanan zorlanma ve gerilimler, yerini ciddi hastalıklara bırakabilmektedir. Konuya bu yönden bakıldığında, mimarların ve kent tasarımcılarının fiziksel uyarıcıların insan üzerindeki etkilerini bilmeleri gerekmektedir. Mekan-insan etkileşimi çerçevesinde yapılacak olan mimari düzenlemeler, yaşanacak olan zorlanma ve gerilimleri en aza indirecektir. D ' Tezimde, insan yaşantılarının değerlendirildiği mekanda, fiziksel uyarıcıların insan üzerindeki etkileri genel olarak ortaya konmaktadır. Çalışmanın konuya tümel olarak bakmak isteyenlere yararlı olacağını umuyorum. Seçilen yöntem, bir bilgi derleme, endeks çalışması niteliğindedir. İnsan-mekan etkileşimi çerçevesinde tercih ettiğim mekan anlayışı, insanı ve insani değerleri ölçü alan, içinde bulunduğu doğal ve yapay çevrelerle uyum içinde olan ve iç-dış mekan bütünlüğüne bağlı bir mekan anlayışıdır. Yaşamsal etkinliklerini mekan içinde gerçekleştiren insanın kişilik yapısı ise çevresel ve kültürel kökenli öğretiler ışığında tanıtılmaya çalışılmıştır. Çalışmada ele alınan mekan kullanıcısı, yetişkin ve sağlıklı bir bireydir. Tezimin ilk bölümünde mekan kavramı ve insan iradesi ile düzenlenmiş çevreler tanıtılmaktadır. Doğa etkilerinden korunmak için yine doğa da bulduğu mağaralara, ağaç kovuklarına sığınan ilk insan, zihinsel yetenekleri gelişip, gereksinimleri arttıkça, kendine daha uygun mekanlar kurmaya yönelmiştir. Mimari eylem, insanın kendine 'daha uygun ortam sağlama' gibi son derece tutarlı bir temele oturmaktadır. Fakat mimarlık tarihi boyunca, donuk, katı, sadece biçimsel kaygılar VIItaşıyan ve içindeki mekansal yaşantının çok da önemli sayılmadığı dönemlere rastlamaktayız. Böylesi köksüz tutumlar, modern mimari ilkelerinin belirginleşmesiyle terk edilmiştir. Modern mimari anlayışla birlikte mekanın gerçek değerine, içinde yaşananların doğru olarak ortaya konması ile ulaşılabileceği görüşleri gerçeklilik kazanmıştır. Bu bölümde, çağdaş insan bulunduğu mekandan hangi temel beklentiler içindedir? Konfor şartlarının sağlanması insan için niçin önem taşımaktadır? gibi sorulara da yanıtlar aranmaktadır. 'İnsanın Psikolojik Yapısı ve İnsan - Mekan Etkileşimde Önemli Yaklaşımlar' adı altında ele aldığım ikinci bölümde ise, kalıtım ve çevresel etkenlerle biçimlenen, gelişen, kişilik yapımız ve davranış oluşumlarımız tanıtılmaktadır. İlk çağlardan beri insanın zihnini meşgul eden ruhsal yapımız ile ilgili sorulara, çağdaş ruhbiliminin farklı yaklaşımlarına yer verilmiştir. Bunlar içerisinde kişiliğin biçimlenmesinde, çevresel ve kültürel etkenlere ağırlık veren görüşler, özellikle mimarlar, tasarımcılar ve kent plancıları için önem taşımaktadır. Üçüncü bölümde, mekanda bulunan fiziksel koşulların, insanlar üzerindeki etkileri ortaya konulmaktadır. Mimari mekanın fiziksel konforu, kullanıcıların bedensel ve ruhsal sağlığını önemli biçimde etkilemektedir. Mekanın fiziksel özelliklerinin doğru değerlendirilmesi, moral ortamın kurulması için gereklidir. Mimarlığın davranış bilimleriyle ortaklaşa yürüttüğü çalışmalar, bu alanın daha da aydınlanmasını sağlamaktadır. Ele alınan bölümlerin genel bir değerlendirmesi niteliğinde olan sonuç bölümünde, birey mekanı kendi imkan ve gereksinimlere göre düzenlerken, mekanın da onun kişiliğini biçimlendirdiğine dikkat çekilmektedir. Mimar kurucusu olduğu mekanda, insanların bedensel ve ruhsal sağlıklarını gözetecek düzenlemeler gerçekleştirmelidir. VIII