Kaplamalı cephe sistemlerine ait bileşen üretim ve yapım, sistem tasarım ve performans standartlarını ortaya koyan kontrol listesi önerisi

Zaman içerisinde teknolojinin gelişimi ile beraber yapı malzemeleri ve oluşturdukları sistemlerde gelişmiştir. Bu gelişme hızlandıkça ortaya çıkan her yeni malzeme ve sisteme, mimarların tam anlamıyla hakim olması güçleşmiştir. Bu durum cephe için de geçerlidir. Cephede malzemeler ve sistemler ile beraber gelişmiş ve değişmiştir. Başarılı bir cephe için malzemeleri iyi tanımak, doğru sistemi seçmek ya da tasarlamak, doğru uygulama yapmak şarttır. Alınan yanlış kararlar kusurlara, kusurlar ise hasarlara neden olabilir. Hasar oluşma riskini en aza indirmek için kararların belirli standartlar dahilinde alınması en doğru yöntemdir. Bu standartlar projelerin teknik şartnamelerinde verilir. Kaplamalı cephe sistemleri ile tasarlanan mimari projelerin teknik şartnameleri incelenmek istendiğinde bazı projelere ait teknik şartnamelerin olmadığı anlaşılmıştır. Şartnamesi olan projelerde ise, cephe sistemi bileşenlerinin üretim ve yapım standartlarında eksiklikler, sistem tasarım ve performans standartlarının verilmediği anlaşılmıştır. Çoğunlukla bileşenler için marka isimlerine ya da malzemenin boyutları hakkında kısa bilgilere yer verilmiştir. Bu duruma teknik şartnamelere önem verilmemesi veya şartnameleri hazırlayan kişilerin yeterli bilgiye sahip olmaması neden olabilir. Türkiye'de cephe sistemi bileşen üretim ve yapım, sistem tasarım ve performans standartlarını bir arada ortaya koyan bir kaynak bulunmamaktadır. Yürütülen tez çalışmasıyla kaplamalı cephe sistemi bileşen üretim ve yapım, sistem tasarım ve performans standartlarını bir arada ortaya koyan kontrol listeleri önerilmiştir. Şartnamede eksikliklerden dolayı oluşacak hasar oluşma riskini en aza indirmek amaçlanmıştır. Tez çalışması kapsamında kaplamalı cephe sistemi bileşen malzemeleri olarak çekirdek için gazbeton blok, kil tuğla, ısı yalıtım için taş yünü ve cam yünü, dış kaplama için alüminyum kompozit panel ve seramik karo seçilmiştir. Çalışma dört ana aşama takip edilerek geliştirilmiştir. İlk aşamada kaplamalı cephe sistem bileşenleri, seçilen bileşenlerin üretimi ve yapımı hakkında bilgilere ulaşılmıştır. Devamında kaplamalı cephe sisteminden beklenen performanslar tanımlanmıştır. Beklenen performansa bağlı olarak ilgili bileşenler belirlenmiştir. Sonraki aşamada ulusal ve uluslararası standartlar ile sivil toplum kuruluşlarının yayınları taranmıştır. Standart taraması için ulusal standartlardan Türk Standartları Enstitüsünün, uluslararası standartlardan American Society for Testing and Materials, European Committee for Standardization, International Organization for Standrdization, German Institute for Standardization, British Standards Institution, Standards Council of Canada, Singapore Standards Council, Standards New Zealand / Standards Australia standartları taranmıştır. Kaplamalı cephe sistem bileşenleri için seçilen malzemelerin üretim ve yapım, sistem tasarım ve performans standartları tespit edilerek tablolar oluşturulmuştur. Çalışmanın üçüncü aşamasında Türkiye'deki mevcut durum tespit edilmiştir. Kaplamalı cephe sistem bileşenleri için üretici firmalar ile görüşülmüştür. Yapımı içinse üretici ve yüklenici firmalar ile görüşülmüştür. Sistem tasarım ve performansı için tasarım ofisleri ve cephe danışmanları ile görüşülmüştür. Görüşmelerde kullandıkları standartlar öğrenilerek tablolar oluşturulmuştur. Son aşamada Türkiye'de yapılacak kaplamalı cephe sistemi için bileşen üretim ve yapım sistem tasarım ve performans standartlarını içeren kontrol listeleri önerilmiştir. Bu listeler literatür taraması ve firma görüşmeleri sonucu oluşturulan tabloların karşılaştırmalı olarak incelenmesi sonucu oluşturuluştur. İncelemeler sonucu TSE standartlarında eksikliği görülen ASTM, EN, ISO, DIN, BSI, SCC, SSC ve NZS/AS standartları ve sivil toplum kuruluşlarının yayınladığı standartlar ve rehberler tespit edilmiştir. Kaplamalı cephe sistem bileşeni için seçilen malzemelerin üretimi ve yapımı, sistem tasarım ve performansı için ayrı ayrı listeler hazırlanmıştır.