Sanal mimari tasarım stüdyosunda iletişim ve işbirliği için bir ortam önerisi

Tasarım süreci bireysel bir süreç olduğu kadar, grup çalışmasına olanak sağlayan hatta uygulama süreci de içine dahil edildiğinde tasarımcıların ve farklı disiplinlerden uzmanların işbirliği yapmasını zorunlu kılan bir süreçtir. Bu çalışmada amaç tasarım sürecinde stüdyolarda grup çalışmasını irdelemek ve sanal tasarım stüdyosunda grup çalışmasını kolaylaştırmak ve grup içinde verimi arttırmaya yönelik bir işbirliği ortamı tasarlamaktır. Çalışmanın ikinci bölümünde tasarım süreci araştırılmış ve tasarım sürecine farklı yaklaşımlar incelenmiş, bireysel yaklaşım, grup ve ekip çalışmaları anlatılmıştır. Bu bölümde ayrıca grup çalışmasının tasarıma katkıları, grup çalışmasında verimin arttırılması ve ortaya çıkabilecek sorunlar da incelenen konular arasındadır. Günümüzde mimarlık sürecinin ve mimari eğitimin önemli bir noktasını oluşturan tasarım stüdyoları ve günümüzde tasarım stüdyolarında, tasarımın temsilinde ve tasarım bilgisinin paylaşımında kullanılan bilgi teknolojileri tezin üçüncü bölümünde ele alınmıştır. Bu bölümde bilgisayar teknolojileri ile ilgili bilgi verilmektedir ve ağ teknolojileri ile tasarım sürecinde hangi dijital unsurların nasıl kullanılabileceği anlatılmaktadır. Bu bölümün tasarım stüdyoları kısmında ise tasarım stüdyoları üç kategoriye ayrılmıştır; Geleneksel tasarım stüdyoları, dijital tasarım stüdyoları ve sanal tasarım stüdyoları. Geleneksel tasarım stüdyolarında öğrenciler, yapı adası ölçeğinden detaylara inen bir süreçte alternatifler üretirler ve dönem sonunda bu alternatifleri çeşitli grafik araçları kullanarak somut olarak aktarmaya çalışırlar. Dijital tasarım stüdyolarında ise öğrencilerin bilgi teknolojilerine olan yatkınlıkları ve bu konudaki bilgileri tasarım süreci açısından yönlendirici olur. Görsel yöntemlerin mimarlık eğitiminde daha çok kullanılabilmesi amacıyla geliştirilen sanal tasarım stüdyoları eğitim aşamasının yanı sıra mimari tasarımda, planlama sürecinde ve katılımcıların arasındaki etkileşimin ve iletişimin güçlendirilmesinde de bilgisayar destekli araçların kullanılmasında etkili olmaktadır. Dördüncü bölümde, bilgisayarla işbirliği ve iletişim için tasarlanan sanal ortamların özellikleri ve bu konuda yapılan çeşitli örnekler incelenmiştir. Bilgisayarlarla işbirliği için iletişimin nerede ve ne zaman yapıldığı ve iletişim sistemlerinin seçimi önemlidir. Grup üyeleri arasındaki iletişimin eş zamanlı yani aynı anda yapılması veya farklı zamanlarda bir işbirliğinin gerçekleşmesi gibi iletişimin aynı mekanda veya farklı mekanlardan sağlanıyor olması da farklı araçlar ve iletişim modelleri kullanımını gerektirir. Aynı şekilde iletişim modelleri de iletişimdeki zaman ve mekan ilişkisine göre sınıflandırılır. Bu modeller, e-posta, ilan tahtaları, yapılanmış ileti sistemleri ve video tabanlı sistemlerden oluşmaktadır. Bir işbirliği ortamında, tasarımcıların fikir alışverişlerini kolaylaştırıcı ve karara ulaşmada fikirlerini destekleyici bazı araçlara da ihtiyaç vardır. Bu araçlar genellikle eş zamanlı olmayan fakat aynı mekanlardaki grupların fikirlerinin kaydedilmesi için kullanılan tartışma araçları, yüz yüze yani eş zamanlı ve aynı mekandaki grupları desteklemek için toplantı odaları ve eş zamanlı fakat farklı mekanlardaki grupların tasarım toplantıları için kullanılan ortak çalışma alanlarıdır. Tasarım stüdyosunda sanal işbirliği ortamı ile ilgili çeşitli örnekler de 'Sanal Tasarım Stüdyosunda İşbirliği', 'Bilgisayarla İşbirliği ve İletişim için Tasarlanan Sanal Ortamlar' ve 'Sanal Kampus' başlıklarının altında incelenmiştir. Teknolojik gelişmelerin hayatımıza kattığı başka bir kavram da 'kullanıcı arayüzü' dür. Bu konu 'Bilgisayar Ortamında İşbirliği Amaçlı Arayüzler' başlığı altında beşinci bölümde incelenmiştir. Kullanıcı arayüzünün tasarımı, bir arayüzün kullanıcılar tarafından benimsenebilmesi ve yaygmlaşabilmesi için tasarlanırken dikkat edilmesi gereken özellikleri ve tasarımda ortaya çıkabilecek problemler bu bölümde üzerinde durulan noktalardır. Eğer uygulama sonunda kullanıcı kendini mutlu hissediyorsa, o arayüz tutarlılık, doğallık, gereklilik, destekleyicilik ve esneklik özelliklerine sahip demektir. İşbirliği amaçlı kullanıcı arayüzlerinin uygulanacağı ortam olan aşkınortamlar ve bu ortamlar tasarlanırken kullanılabilecek yazılımlar da bu bölümün diğer konularıdır. Altıncı bölümde ASP programlama dili ile sanal mimari tasarım stüdyoları için tasarlanan bir arayüz önerisi olan 'TeamFace' tanıtılmaktadır. Farklı ortamlardaki öğrencilerin stüdyo yürütücüleriyle birlikte ortak bir ortamda tasarım yapmalarını amaçlayan bu arayüzde katılımcılar istedikleri zaman iletişime geçebilirler, ortak bir alanda eskiz yapabilirler, dosyalarım bu ortamda paylaşabilirler ve projelerini sunabilirler. Sonuç bölümünde tasarım sürecinde grup çalışmasıyla bilgi teknolojilerini ortak bir noktada buluşturan sanal ortamlarla örnek model kıyaslanmış ve modelin daha önceki çalışmalarla arasındaki farklar irdelenmiştir.