YBM standartlarının karşılaştırmalı incelenmesi ve ulusal standardizasyon çalışmaları açısından değerlendirilmesi

İnşaat sektörü, dünyadaki diğer sektörlerle kıyaslandığında farklı disiplinlerden çok sayıda katılımcısının olması, pek çok aktiviteyi içermesi, zaman ve maliyet unsurlarının ön planda olması gerekçeleriyle teknolojiye en çok ihtiyaç duyan sektörlerdendir. Günümüz inşaat projelerinin yönetiminde, birçok farklı disiplinin bütünleşik bir şekilde ele alındığı sistemler içerisinde problemlerin çözülmesine odaklanılmaktadır. Bu bütünleşik yönetim sistemi; bilgiyi, zamanı, kabiliyetleri, teknolojileri, kaynakları, kaliteyi, insanları, bilgi değişimlerini yani ortaya çıkarılması planlanan ürün ve hizmete yönelik hedefleri içeren unsurları kapsamaktadır. Bu yönetim sisteminin gerçekleştirilebilmesi için geliştirilen ve gelişmiş teknolojileri içeren yaklaşımların en önemlisi Yapı Bilgi Modellemesi 'dir. YBM ile bir inşaat projesinin gerçekleştirilebilmesi için, geleneksel süreçlerde ihtiyaç duyulan verilerin dışında YBM özelinde geliştirilmiş verilere ihtiyaç duyulmaktadır. Dünya çapında YBM kullanımının arttırılması ile ilgili önemli gelişmeler özellikle kamunun geliştirdiği politikalar sayesinde olmaktadır. Amerika ve İngiltere'nin YBM kullanımını zorunlu tutması hem YBM'nin kullanımını arttırmakta hem de oluşturulacak mevzuatlar ve standartlarla ilgili de çalışmaların gelişmesine sebep olmaktadır. Ülkeler YBM kullanımını inşaat sektöründe başarılı sonuçlar elde edebilmek için talep etmektedirler. YBM kullanımı ile ortaya çıkması istenilen başarıya ulaşabilmesi için katılımcılar arasında anlaşılmış ve üzerinde mutabakata varılmış bir çalışma yönteminin kullanılması gerekmektedir. YBM standartları bu başarının sağlanması için ortaya koyulması gereken çalışma yöntemlerini destekleyen ve sürecin performansının arttıran en önemli unsurlardandır. Günümüzde oluşturulmuş çok sayıda YBM standardı ve kılavuzu olduğu ve hızla oluşturulmaya devam edildiği görülmektedir. Kamu, özel sektör, üniversiteler ve bağımsız kuruluşlar YBM standardı ve kılavuzu oluşumu için çalışmalar yapmaktadır. Bağımsız bir uluslararası kuruluş olan BuildingSmart tarafından küresel ölçekte yapılan çalışmalar YBM standartlarının geliştirilmesine önemli katkılar sağlamaktadır. Standart oluşturan birçok ülke YBM projelerini geliştirirken bu standart ve kılavuzları projelerine adapte etmektedir. Standardı olmayan ülkeler ise YBM projelerini uygularken başka ülkelerin geliştirdiği YBM standardı ve kılavuzlarından faydalanabilmektedir. Ülkeler; yasal mevzuatlarının, standartlarının, inşaat iş kültürleri ve iş modellerinin kılavuzlara yansıtılması amacı ile kendi YBM standartlarını oluşturmaktadırlar. Bu çalışmada YBM kullanımının zorunlu olduğu ülkeler arasından, en kapsamlı standardizasyon çalışmalarına sahip farklı coğrafyalardan 5 ülke seçilerek kılavuzları incelenmiştir. Kılavuzların ortak maddeleri ortaya çıkarılarak ve bu maddeler ülkelere göre karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Bu doğrultuda YBM standartları konusunda yapılacak çalışmalar için kapsamlı bir teorik anlayışın ortaya koyulması amaçlanmıştır. Bu tez ve içeriğinin ileride ülke düzeyinde yapılabilecek standardizasyon faaliyetleri için altlık oluşturması hedeflenmiştir.