turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Özbekistan'da eğitim binalarının sürdürülebilirlik bağlamında incelenmesi: Taşkent 198. mektep örneği

Bina tasarımı ve yapım süreçlerinde sürdürülebilirlik anlayışına önem verilmemesi, küresel ısınmanın artması, iklim değişikliklerinin yaşanması ve enerji kaynaklarının tükenmeye başlaması üzerinde büyük ölçüde olumsuz bir etki oluşturmaktadır. Bu olumsuz etkileri azaltma amacıyla yapım endüstrisinde, çevre dostu, doğal kaynakları verimli kullanabilen bina tasarımı anlayışı önem kazanmıştır. İlk kez 1987 yılında Birleşmiş Milletler tarafından yapım alanında sürdürülebilirliğin gerekliliğine resmiy şekilde dikkat çekildikten sonra, konuya verilen önem 1990'lardan itibaren hızla artmıştır. Günümüzde farklı bina tipolojileri açısından sürdürülebilir yapım olanakları değerlendirilmektedir. Bununla birlikte, eğitim mekanları tasarımında sürdürülebilirlik konusunda çözümler geliştirilmesi özel bir önem taşımaktadır. Okul binalarının sürdürülebilir tasarım anlayışına uygun olarak tasarlanması sayesinde, çocukların ve gençlerin yaşam kaynaklarını koruyabilecek düzeyde bilinçli olmasını sağlamak ve sağlıklı gelişimlerini, öğrenme süreçlerinde desteklemek olanaklı hale gelmektedir. Bu açıdan, hem yeni okul binalarının elde edilmesi, hem de mevcut okullardaki olanakların geliştirilmesinde, tasarım süreçlerinde sürdürülebilirliğin temel kriterlerinin değerlendirilmesi gerekmektedir. Bununla birlikte dünya genelinde, sürdürülebilir yapım ilkeleri doğrultusunda tasarlanmış okullar genele göre az sayıdadır. Gelişmekte olan ülkelerde daha az sayıda örnek uygulama görülmektedir. Dolayısıyla, mevcut eğitim ortamlarının geliştirilmesine ışık tutacak çalışmalar, bu alandaki eksikliğin giderilmesi yönünde yol gösterici olmaktadır. Bu kapsamda çalışmada, mevcut eğitim ortamlarının sürdürülebilirlik açısından olumlu koşullara ulaşmasına katkı sağlayacak bir yöntem sunabilmek amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında okul tasarımında sürdürülebilirlik açısından önemli temel konular araştırılmış; sürdürülebilirlik kriterlerine göre tasarlanmış başarılı okul yapıları incelenmiş; gelişmekte olan bir ülke Özbekistan'da yapım endüstrisi ve eğitim mimarisinde sürdürülebilirlik anlayışının yeri değerlendirilmiş ve Taşkent şehrinde mektep olarak tanımlanan, ülkede en yaygın olan tip proje okulların niteliği sürdürülebilir bina tasarımı kriterleri bağlamında incelenmiştir. Alan çalışmasında, tip projenin uygulandığı 7-16 yaş arasında çocuklara eğitim verilen '198. Mektep' binası örnek olarak seçilmiştir.
Yapıların boyutsal biçimsel özellikleri ile insan sağlığı ilişkisi

İnsan vücudunun şekli, ölçüleri ve diğer yapısall özellikleri ile yapılara boyut ve biçim kazandırır. Yapıların boyut-biçim özelliklerinin yeterliliği, insanın antropometrik ölçülerinden, biyolojik, psikolojik ve sosyolojik yapısından kaynaklanan gereksinimlerini karşılayarak sağlıklı ortamların oluşmasında etkili olur. Gereksinimleri karşılamayan yapılar nedeni ile, insanda biyolojik ve psikolojik zorlanmalar sonucunda çeşitli sağlık sorardan görülebilir. Bu çalışmada boyutsal-biçimsel özellikler ile sağlık ilişkisine dikkat çekilerek, 'yapıların boyut- sal-biçimsel özellikleri ile insanın yapısı arasındaki ilişkinin doğru kurulamamasının neden olduğu sağlık problemleri nelerdir? sorusuna cevap aranmıştır. Boyutsal-biçimsel özelliklerin insana uygunsuzluğu öncelikle biyolojik sistemlerin çalışma düzenlerini aksatır. Kas- iskelet, dolaşım ve solunum sistemleri doğrudan etkilenir; omurgada yapısall bozukluklar, kemiklerde kaslarda ağrılı, sızılı iltihaplanmalar, duyu kayıpları, yırtıklar, kırıklar, çatlaklar, ödem, şişme, nefes alıp vermede zorlanma, vb. sağlık sorunları görülebilir. İnsanın duygu ve davranışları da yapıların boyut ve biçim özelliklerinden etkilenir. Rahatlık, güvenlik, estetik değerler, normlar, vb. etkenlere dikkat edilmeden tasarlanan, insanın duygu ve davranışlarına olumsuz etki yapacak boyutsal-biçimsel özellikler, uykusuzluk, iştahsızlık, yorgunluk, ağlama, gülme, vb. gibi davranış bozukluklarına neden olur. Bu davranış bozukluklarım yaratan olumsuzluklar ortadan kaldırılmadığı zaman, psikolojik kökenli biyolojik rahatsızlıklar ortaya çıkar. Yapıların boyutsal-biçimsel özelliklerinin uygunsuz luğunun neden olduğu bu tip sorunları azaltmak için insanın üç yapışma ve boyutsal-biçimsel özelliklerine yönelik gereksinim ve eylemleri araştırılmalı, insana en uygun yapısall boyut ve biçim özellikleri tasarlanmalıdır.
Tarihi ve kültürel sürekliliğin fiziksel çevrede değişime yansıması ve Eskişehir örneği

Günümüzde yaşanan hızlı değişimlere koşut olarak Çağdaş Koruma Kavramı anlayışı da değişmekte, 'Tarihi Çevrede Yeni Tasarım'da artık Çağdaş Koruma kavramının bir boyutu olarak değerlendirilmektedir. Günümüzde çağdaş tarih anlayışının egemen olması ve değişmenin kaçınılmazlığının kabul görmesi çağdaş koruma Kavramına yeni boyutlar getirmiştir. Toplumsal değişme ve onun itici gücü olan teknolojinin gelişmesi, bilgi ve onun iletişimin hızlanması ile çok kısa sürede gerçekleşmektedir. Dünyada bugün nerdeyse bir günde sınırlar değişmekte toplumsal, ekonomik, siyasi değişimler birbirini besleyerek devam etmektedir. Böylece fiziksel çevrede değişim de günümüzde buna bağlı olarak her zamankinden daha fazla ve kısa sürede kendini göstermektedir. Böylesi bir süreçte yapılabilecek olan ise değişmenin önüne set çekmeye çalışmak değil, değişmenin olumsuz sonuçlar doğurmaması için yönünü ve hızını etkilemeye çalışmak olmalıdır. Böylesi bir çabada doğruyu ve yararlıyı yakalabilmek ise fiziksel çevrede değişimi meydana getiren toplumsal değişmeyi ve onu oluşturan öğeleri anlamakta olası görülmektedir. Bu çalışma özelde Tarihi Çevrede Yeni Tasarım, genelde ise fiziksel çevrede değişim ve eski-yeni birlikteliği konusunda var olan sorunlara toplumsal değişme bağlamında yaklaşmaktadır. Özellikle üzerinde durulan ise Tarihi ve Kültürel Sürekliliğin fiziksel çevrede sağlanmasının daha sağlıklı ve yaşanabilir bir dünya için veri oluşturabileceğidir. Çalışmanın birinci bölümünde; tezin amacı, kapsamı ve yöntemi belirlendikten sonra, ikinci bölümde çağdaş koruma kavramı ve çağdaş tarih anlayışı irdelenmiştir. Bu bağlamda gelenek-kültür kavramları ile tarihi ve kültürel süreklilik kavramları üzerinde durulmuştur. Daha sonra fiziksel çevrede değişim ve eski-yeni birlikteliği toplumsal değişme bağlamında ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise; eski-yeni birlikteliğinde yeni tasarıma veri oluşturabilecek öğeler irdelenmiştir. Bu bölümde tarihi ve kültürel süreklilik kavramlarının ve tarihi çevrenin tasarım verisi olarak değerlendirilmesinin önemi vurgulanmıştır. Dördüncü bölümde; eski-yeni birlikteliğine değişik yaklaşımlar örneklerle ortaya konulmuştur. Beşinci bölüm -uygulama- de; toplumsal değişme ve tarihi-kültürel süreklilik bağlamında Eskişehir kenti fiziksel gelişimi irdelenmiştir. Altıncı bölümde; çalışmanın tümünün değerlendirilmesi yapılarak, öneriler getirilmeye çalışılmıştır.
Kompozit esaslı hiperbolik ve parabolik yapıların konstrüktif çözümleme sistemlerinin araştırılması ve yapı sanayine getireceği avantajlar

Bu çalışmada; kompozit esaslı hiperbolik ve paraboloid yapıların özellikleri ile bu yapıların inşaat sektörüne getirdiği yenilikler ve avantajlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Özellikle kabuk yapılar, bu kabuk yapıların çeşitlerinden ince kabuklar, serbest biçimli kabuklar, kubbeler ile hiperbolik ve paraboloid kabuk yapılar incelenmiştir. Çalışma kapsamında önce kompozit esaslı malzemelerin özellikleri, avantajları, dezavantajları ve yapı sanayisine uyarlanması anlatılacaktır. Daha sonra bu kabuk yapıların inşaat sektörüne getirdiği yenilikler ile birlikte dünyada var olan örnek yapılardan bahsedilecektir.
Tarihi yapıların aydınlatma sorunları ve aydınlatma sistemlerinin restorasyon ilkeleri açısından değerlendirilmesi

Bu çalışmanın amacı, aydınlatma sistemi tasannu içinde, çeşitli açılardan özel bir konumda yer almakta olan tarihi eserlerde aydınlatma sistemlerinin tasarlanmasındaki sorunların incelenmesi; tarihi yapıların kent kimliğinin oluşmasındaki rolünün belirlenmesi, aydınlatma sisteminin bu role olası katkılarının araştırılması ve oluşturulacak çözümlerin tarihi çevre koruma ve restorasyon ilkelerine uygunluğunun tartışılmasıdır. Birinci bölümde, konunun sınırlan 'tarihi yapılarda dış aydınlatma tasarımı'nı kapsayacak şekilde belirlenmektedir. İkinci bölümde, kent kimliği ve tarihi yapı kavranılan tanımlanmakta ve birbirleriyle ilişkileri incelenerek değerlendirilmektedir. Tarihi yapı kavramının geçmişşte ve günümüzde nasıl algılandığı ve güncel tanınım hangi yapı türlerini kapsadığı, tarihi niteliğin kent kimliğine kentte yaşayan bireylere sunduğu değerler araştırılmaktadır. Tarihi çevre koruma ve restorasyon düşüncelerinin, kuramsal temeli ve gelişimi hakkında kısa açıklayıcı bilgi verilmekte ve güncel ilkelerin uygulamaya nasıl yansıtılabileceği araştırılmaktadır. Üçüncü bölüm, amacına uygun aydınlatma sisteminin sağlaması gereken koşulların tanımlanması; sistemin performansının değerlendirilmesinde incelenen kriterlerin belirlenmesi ve tasarım aşamalarında etken olan faktörlerin açılımının yapılmasını içeren alt başlıklardan oluşmaktadır. Tasarım sorunları ve çözümleri araştırılırken, tasarıma etkiyen aktörlerin ve sağlanması gereken koşulların, restorasyon kuramları açısından incelenmesi yapılmaktadır. Sonuç bölümünde, çalışmanın ana amacına yönelik olarak, tarihi yapıların aydınlatma sistemlerinde belirlenen kriterler ve prensiplerle çözümlenmesi öngörülen sorunların ve çevre koşullarından kaynaklanan etkenlerin değişik kombinasyonlar halinde ortaya çıkmalarının, uygulamaya nasıl yansıdığı ve ne tür çözüm yollarına gidildiği örneklerle incelenmekte ve ele alınan örneklerin ne derece başardı olduğu değerlendirilmektedir. vın
Rejuvenating the urban spirit: the urban design problem of Tariq Rood axis in Karachi, Pakistan

az ŞEHİR RUHUNUN YENİ İLENMESİ TARiQ ROAD AKSININ KENTSEL TASARIM PROBLEMİ, KARACİ, PAKİSTAN ATIF, S. Hasan Yüksek Lisans Tezi, Tasarim, Mimari ik Anabilim Dali Tez Yöneticisi : Prof. Dr. Enis KORTAN Haziran 1992, 160 sayfa. Bu çalişma Pakistanin en büyük ve en hizli gelişen metropolü olan Karacı şehir merkezinin kentsel problemlerini inceler, şehrin günümüzde karşi karşiya olduğu problemlerin bir dökümünü yapar. Bu alandaki kentleşme, kentsel mekan değerlerinin ve mimari kimliğin kaybina neden olan hizli bir değişime uğramiştir. Bu çalişma yerel sartlar've değerlerle birlikte, Rönesans çaği ve yirminci yüzyil Ütopyalarini, şehir merkezi gelişiminin çikis noktasi olarak ele alir. Çalişma da ayrica yakin geçmişşte bölgede kentsel mekana gereken önemin verilmediği sonucuna verilmiştir. Açik mekan eksikliği, trafik kargaşası, kirlilik ve merkezdeki sağliksiz çevre, gecekondu oluşumuna doğru v_gitmektedir. Bu çalişma birbiri ile ilişkili iki bölümden oluşur. Birinci bölümde Karaçi şehir merkezinin fiziksel gelişimi incelenmiş, yapisal çevrenin bugünkü düzeni, fonksiyonlar ve kullanim an lati lmistir. Yeni gelişim süreci için Ön görüler, girdiler ve Öneriler ortaya konmuştur. ikinci bölümde, Karaçi'nin yeni gelişen merkezi Tariq Road aksinin yeniden can landir i İmasi için tasarim Önerileri yeralir. Öneri, fonksiyonel ve estetik yönleriyle yeni bir model getirmektedir. Öneride ayrica yaya trafiği ve kent yasaminin diğer problemleri için alternatifler araştiri lmiştir. Amaç yeterli yeşil alana sahip sağlikli bir ortam yaratmak tir.
An analysis on responsive architectural facades in the 21st century within the context of biomimicry

İnsanoğlu geçmişşten bugüne her alanda doğayı örnek almış ve doğayı gözlemleyerek problemlere çözüm bulmaya çalışmıştır. Bu bağlamda biyomimikri kavramı ortaya çıkmış ve doğa ile tasarım arasındaki köprü görevini görmüştür. Biyomimikri, doğadaki organizmaları inceleyerek, doğanın geliştirdiği stratejileri tasarımlara aktarılmasını sağlayan bir alandır. Doğadaki organizmaların derileri gibi, mimari cepheler de binaların doğa ile arasındaki sınırı oluşturmakta ve kullanıcıların konfor şartlarının sağlanmasında önemli bir görev üstlenmektedir. Ayrıca bina cepheleri enerji tüketiminde büyük bir etkiye sahip olması nedeniyle doğaya verilen zararın da önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Bu bağlamda bir tasarım yöntemi olarak biyomimikriyi kullanan cephe tasarımlarının mimarinin çevre ile kurduğu ilişkinin arttırılması ve kullanıcıların için konfor şartlarının sağlanması açısından sürdürülebilirliğe katkı sağlayacağı öngörülmektedir. 21. yy teknolojik gelişmelerin sayesinde değişen çevresel faktörlere yanıt veren, sürdürülebilir, enerji verimli, kullanıcıların ihtiyaç ve isteklerine göre uyarlanabilen, akıllı malzemeler ile tasarlanan duyarlı cephe tasarımları önem kazanmaya başlamıştır. Bu tez 21. yy'da yapılmış, bir tasarım yöntemi olarak biyomimikriye başvuran duyarlı cephelere odaklanmıştır. Tez kapsamında belirlenen kriterlere uyan; Council House 2, Q1 Building, One Ocean Thematic Pavilion, Al Bahr Towers, Mokyeonri Wood Museum ve Hive House binalarının analizi yapılmıştır. Bu binaların cephe tasarımlarının; hangi organizmadan ilham aldığı, biyomimikri seviye ve yaklaşımları, duyarlı cephe sistemleri ve sürdürülebilirliğe etkileri değerlendirilmiştir. Değerlendirmelerin sonucu biyomimikriye başvuran duyarlı cephe tasarımlarının, termal konfor, doğal aydınlatma, doğal havalandırma konularında doğaya ve sürdürülebilirliğe katkı sağladığı ortaya koyulmuştur. Malzeme alanındaki teknolojik yenilikler sayesinde biyomimikrinin organizma ve davranış seviyelerini kullanarak duyarlı cephe tasarımlarının bir organizma gibi davranan cephelere dönüşmesine katkı sağlanacağı düşünülmektedir.
Tracing traditional elements of Japanese architecture through contemporary micro houses in japan

Minimize edilmiş yaşam fikri yeni bir trend olamamakla birlikte, günümüz toplumunda önemi artmaktadır. Yaşam tarzındaki değişiklikler ve nüfus artışı, yaşam alanları ve çevremiz üzerinde kayda değer bir etkiye sahip olmuştur. Gary Hustwit'in Urbanized (2011) çalışmasında, dünya nüfusunun yarısından fazlasının artık şehirlerde yaşadığını ve bu eğilimin devam edeceğini belirtilmektedir bu nedenle küçük konut ihtiyacı artmaktadır. Kırsal yaşam her zamankinden daha az olmakla birlikte, sınırlı ve zorlayıcı alanlar için tasarım ihtiyacı normalleşmiştir. Bu tez çalışmasının motivasyonu, minimal ve kısıtlı yaşam alanlarının yarattığı zorluklar ile bunların sonucunda ortaya çıkan uyarlanabilir tasarım çözümleridir. Japonya örneği incelenmekte, geleneksel Japon tasarım öğelerine ve bunların çağdaş kentsel yaşam için nasıl yorumlandığına ve Japon tasarımının küresel etkisine odaklanılmaktadır. Kompakt bir metropol kavramı, ilk vurgu olarak ortaya koyulmuş ve Japonya, yoğun nüfuslu bir metropol merkezinin örneği olarak kullanılmıştır. Japonya'nın coğrafi koşulları, denizlerle çevrili olması ve sınırlı bir kara alanına sahip olması, geleneksel özellikleri ile Japon halkının dini ve kültürü, Japon dünya görüşünü yaşam biçimiyle birlikte etkilemiş ve Japon kültürünün minimalist yaşam tarzını benimsemesinde katkıda bulunmuştur. Geleneksel Japon evinin özellikleri ve bununla ilişkili uygulamalar bu araştırmanın merkezinde yer almaktadır. Çalışma, insan boyutu ve oranlarının geleneksel tasarım ve mekansal düzenlemeyi nasıl etkilediğini ele almaktadır. Aynı zamanda, yapı elemanları ve ev arasındaki ilişkiler araştırılmış, yerel Japonların kullandığı malzeme ve yapım yöntemleri değerlendirilmiştir. Araştırma daha sonra bu tarihi varyantların çağdaş tasarımlar üzerindeki etkisine odaklanmıştır. Nüfus yoğunluğu fazla olan kentsel alanlar genellikle bu tarihi niteliklerin modern yorumlarına sahip olmuşlardır. Japonya'da bulunan House'nin Kobe, R-Torso-C, Garden and House olmak üzere üç örnek bu tez kapsamında incelenmiştir. Bu tasarımların bu çalışma kapsamında ifade ettiklerinin irdelenmesinin akabinde, Japon tasarımının küçük evler üzerindeki etkisini incelemektedir. Çalışmanın son bölümünde ise Japon evlerinin geleneksel tasarım çözümlerinin modern mikro evler üzerindeki etkileri ve yansımaları çalışılmıştır.
Ankara aydınlatma master planı bölgeleme çalışmalarında 'Beşevler, Tandoğan ve Maltepe' bölgesine yönelik analiz çalışması

Günümüzde kentlerin nüfus yoğunluğu artmış olup, aydınlatmanın sağlıklı yapılabilmesi için; aydınlatma master planlarına ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmada 'Ankara Aydınlatma Master Planı' hazırlanması amacı ile kent aydınlatma ilkeleri göz önüne alınarak 'Beşevler, Tandoğan ve Maltepe Bölgesi'nin analiz çalışması yapılmıştır. Çalışmaya kent aydınlatması ile ilgili gerekli tanımlar yapılıp, gerekli bilgiler verilerek başlanmıştır. Daha sonra Ankara tarihi ve coğrafik yapısı incelenmiş, bölge analizi yapılmıştır. Bölge içerisindeki kent aydınlatma ilkeleri açısından önceliği olan yapıları, mimari öğeleri ve yolları belirlemek için değerlendirme yöntemleri belirlenmiş ve yöntemlere uygun olarak önceliği olan yapılar, mimari öğeler ve yollar kararlaştırılmıştır. Kararlaştırılan yapıların, mimari öğelerin ve yolların genel özellikleri incelenmiş ve analizleri yapılmıştır. Kararlaştırılan mimari elemanlar arasında aydınlatılmış olanlar, belirtilen kent aydınlatma ilkeleri doğrultusunda değerlendirilmiş ve yerinde ölçümler yapılarak aydınlık düzeyleri belirlenmiştir. Sonuç olarak bölgenin aydınlatma yönünden genel değerlendirmeleri yapılmış ve tavsiyeler verilmiştir.
Performansa dayalı mimari tasarım stratejileri bağlamında çağdaş sanat mekanları: Serpentine galeri pavyonları

Günümüzde sanat mekanları 1960 sonrasında modernizmden postmodern sürece geçişte seyredilen mekandan deneyimlenen mekana doğru evrilmiştir. Bu evrilme durağan mekanları dinamik ve yaşayan mekanlara dönüştürmüştür. Bu mekanlar güncel mimarların tasarım alanı haline gelmiştir. Mimarlar bu sanat mekanlarını tasarladıkları gibi yeni ekler de yapabilmektedirler. Pavyon bu çağdaş sanat mekanlarında önemli yere sahiptirler. Aynı zamanda mimariyi de yaşayan, içine girilen ve deneyimlenen bir sanat eserine dönüşerek mimarlık ortamına katkı sağlar. Sanat mekanlarında inşa edilen ya da bu mekanları inşa eden tasarım yaklaşımları yenilikçi özelliklere sahiptir. Bu özellikler, doğal çevrenin ekolojik bütünlüğünün korunması için bağlam içindeki doğal yapılanmaları referans alır, mevcut sisteme protez olan, uyumlu davranan stratejiler geliştirilmesini de içerir. Coğrafyanın bilgisi, sosyokültürel yapısı ve mekanın potansiyeli katmanlı bir sistem oluşturarak performansa dayalı mekanların ortaya çıkmasını sağlamaktadır. Performansa dayalı tasarım stratejileri, ideal formu bulma iddiasının giderek kaybolduğu bu mimarlık anlayışında form, kendi oluşum döngüsü içindeki herhangi bir anın dondurulması veya belirlenen ilişkilere, örüntülere bağlı, duyarlılığı artmış olarak ortaya çıkmaktadır. Bu stratejiler gelecekte yaratılacak coğrafyalar için yeni senaryolar geliştirebilme olanağı verebilecektir. Bu yeni senaryolar çağdaş sanat mekanlarında olduğu gibi hayatın her alanında protez yaklaşımı güncelleştirerek dünya ve dışı coğrafyalarla insanın bütünleşmesini sağlayabilir.
Üsküdar Meydanı'nın ve bu meydanı tanımlayan anıtsal yapıların tarihsel süreçteki değişimi

Yapılan araştırmada, konumu ve içerdiği tarihi yapısall elemanlarıyla İstanbul'un özellikli meydanlarından olan Üsküdar Meydanı'nın oluşumu ve kendini oluşturan anıtsal yapılarla beraber tarihsel süreç boyunca geçirdiği evreler, yazılı ve harita, fotoğraf, gravürler gibi görsel dokümanların ışığında incelenmiş, Üsküdar Meydanı'nın sorunlarına parmak basılmıştır. Üsküdar örneğinden yola çıkılarak, tarihsel öğelere sahip olan bütün meydanların incelenmesinde koruma-yenileme perspektifinden bakmanın gerekliliğini gözler önüne sermek amaçlanmıştır. Araştırmanın amaç, kapsam ve çalışma yöntemlerinin belirtildiği giriş bölümünü takiben ikinci bölümde, meydan kavramı mimari teori açısından tanımlanmış, meydanın oluşumunun, Avrupa Meydanları ve onlarla karşılaştırmalı olarak İslam ülkelerinde ne şekilde gerçekleştiği incelenmiştir. Araştırmanın tarihsel bağlamını oturtmak amacıyla kaleme alınan üçüncü bölümde, Üsküdar hakkında genel incelemeler yapılmış, semtin tarihi merkezinin yapısını etkileyen konumu, topografik özellikleri, sosyo-kültürel ve ekonomik yapısı araştırılmış, tarihçesi hakkında kısa bir bilgi verilmiştir. Dördüncü bölümde, Üsküdar Meydanı incelenmiş, oluşumu ve Osmanlı İmparatorluğu dönemi öncesi ve sırasında geçirdiği değişiklikler ortaya konulmuştur. Bu yapılırken, Üsküdar Meydanı'nı oluşturan elemanlar olan anıtsal yapıların, iskelelerin, yolların her birinin tarihsel süreçte geçirdiği değişimler, parçadan bütüne gitme tekniğiyle tek tek ele alınmış, bunların meydan bütününe etkileri incelenmiştir. Bu bölümde Üsküdar'ın ve Üsküdar Meydanı'nın geçirdiği değişim süreci, en eskisi 13. yüzyıla kadar uzanan haritaların detaylı bir analizi vasıtasıyla daha da netleştirilmiş, dönemler arası fark ortaya konulmuştur. Beşinci bölümde, yaşayan ve değişen Üsküdar Meydanı'nın günümüzdeki durumu incelenmiş, tarihe tanıklık etmiş bu meydanın sorunları irdelenmiştir. Sonuç bölümünde yapılan çalışmaların genel bir değerlendirmesi yapılmış, özellikli bir tarihe sahip olan Üsküdar Meydanı'nı ilgilendiren sorunlar bu tarih çerçevesinde yorumlanmıştır. Kendisini oluşturan öğelerin tarihsel süreçteki değişimi paralelinde meydanın değişen çehresinin bugünkü meydan sorunlarına etkisi analiz edilmiştir. İçerdiği öğeleriyle bir bütün oluşturan meydanın, yine içerdiği öğeleriyle beraber yaşadığı sorunlarla baş edebilmek, çözebilmek için bütüncül ve tarihe duyarlı çözüm önerileri üretmenin gerekliliği vurgulanmış, bu çözümlerin çıkış noktasını oluşturacak bir kavramsal çerçeve oluşturulmuştur.
Hagioi Sergios ve Bakkhos Kilisesi: Yeni mimari bulgular ve tipoloji

Bu çalışmada, Hag. Sergios ve Bakkhos Kilisesi mimari açıdan, bu konuda karanlıkta kalmış noktaların aydınlatılması amacıyla yeni kazı verileri doğrultusunda ele alınmıştır. Elde edilen önemli bir sonuç, kilisenin bugünkü güney cephesini oluşturan duvarın bitişik bir yapıya, olasılıkla Petros ve Paulos Kilisesi'ne ait olduğu yönündedir. Yapının, yatayda, dönüşümlü doğrusal ve dışbükey geometrili kubbesinin olası benzerleri olarak önceki araştırmalarda Roma mimarlığında 'balkabağı' kubbeler olarak adlandırılan Hadrian dönemi örtüleri ya da tetrark sonrasının 'kaburgalı' kubbeleri dile getirilmiştir. Ancak bu çalışma, malzeme/yapım teknikleri olarak kilisenin kubbesi ile açık farklılıklar sergileyen bu örtülerin aynı zamanda, genel kabullerin aksine strüktürel biçimlenmelerinin varsayılan oranda belirgin olmadığı, dolayısıyla Hag. Sergios ve Bakkhos ile birlikte değerlendirmelerinin mümkün olmadığı sonucuna varmaktadır. Anadolu kökenli tonoz yapım geleneği ile ilişkilendirilen örtünün, strüktürel açıdan 'nervürlü' kubbeler, Ayasofya ve ardılları arasında konumlandırılması öngörülmektedir. Doğrusal ve eğrisel yüzeylerin bir araya getirildiği mimarisiyle Hag. Sergios ve Bakkhos Kilisesi'ni doğrudan etkileyebileceği düşünülen bir kurguyu sergileyen en yakın örnekler tetraconchus kiliselerdir. Bu çalışmada, Roma mimarisinde dekoratif bir öğe olan eksedranın aşamalı olarak tanımlı bir mekan parçasına dönüştüğü ve nihai olarak bu mimarinin özüne katıldığı vurgulanmaktadır. Hag. Sergios ve Bakkhos Kilisesi'nin bu kapsamda yer bulmasını sağlayan unsurların bu açıdan daha belirgin izlendiği görülmektedir. Bu doğrultuda, yakın döneme kadar süren kazı verileri ve çok yönlü bir analiz ile, mimari, dekorasyon ve tarihi/sembolik ilişkiler açısından önemli benzerlikler gösterdiği düşünülen Bosra, Hag. Sergios, Bakkhos ve Leontios Kilisesi öne çıkarılmaktadır.