Dördüncü sınıf öğrencilerinin sosyal bilgiler dersindeki özerklik desteği algılarının motivasyon, girişimcilik ve yaratıcılık ile ilişkisi

Bu araştırma, ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin Sosyal Bilgiler dersine yönelik özerklik desteği algılarının derse yönelik akademik motivasyon, girişimcilik ve yaratıcı düşünme becerilerine etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Günümüzde, öğrenci merkezli, öğrencinin karar verme süreçlerine katıldığı, ilgi ve beklentilerinin dikkate alındığı beceri temelli yaklaşımların öğretim programlarındaki ağırlığı artmaktadır. Bu çerçevede söz konusu yaklaşımların gerçekleşme düzeyinin belirlenmesi büyük önem taşımaktadır. Araştırmada karma araştırma yöntemlerinden açımlayıcı sıralı karma yöntem kullanılmıştır. Açımlayıcı sıralı karma yöntemde nicel verilere dayalı olarak nitel veriler toplanmaktadır. Araştırmanın birinci aşamasını oluşturan nicel boyutun örneklemine 487 öğrenci katılmıştır. Araştırmanın ikinci aşamasını oluşturan nitel boyutun çalışma grubuna ise 30 dördüncü sınıf öğrencisi gönüllü olarak katılmıştır. Dördüncü Sınıf Sosyal Bilgiler Dersi Özerklik Desteği Algısı Ölçeği, Dördüncü Sınıf Sosyal Bilgiler Dersi Akademik Motivasyon Ölçeği, Dördüncü Sınıf Sosyal Bilgiler Dersi Girişimcilik Becerisi Ölçeği, Dördüncü Sınıf Sosyal Bilgiler Dersi Yaratıcı Düşünme Becerisi Ölçeği, yarı yapılandırılmış görüşme ve gözlem formu araştırmanın veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen nicel veriler; yüzde ve frekans, t-testi, tek yönlü varyans analizi, F-testi, Tukey testi ve yol analizi tekniğiyle incelenmiştir. Araştırmanın nitel verilerinin analizinde ise içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde SPSS paket programından yararlanılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise N-Vivo programı kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin Sosyal Bilgiler dersine ilişkin özerklik desteği algısına büyük oranda sahip olduklarını göstermektedir. Ayrıca, öğrencilerin Sosyal Bilgiler dersine yönelik hem içsel hem de dışsal motivasyona sahip oldukları ortaya çıkmıştır. İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin Sosyal Bilgiler dersine yönelik özerklik desteği algıları ve akademik motivasyonlarının cinsiyete göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte, öğrencilerin derse ilişkin girişimcilik ve yaratıcı düşünme becerilerinin cinsiyete göre anlamlı farklılık gösterdiği de belirlenmiştir. Bununla birlikte akademik başarı ortalamasının dördüncü sınıf öğrencilerinin Sosyal Bilgiler dersine yönelik özerklik desteği algıları, akademik motivasyonları, girişimcilik ve yaratıcı düşünme becerileri üzerinde etkili bir değişken olduğu ortaya çıkmıştır. Bulgulardan elde edilen yol analizi sonuçları, dördüncü sınıf öğrencilerinin Sosyal Bilgiler dersine ilişkin özerklik desteği algılarının, derse yönelik akademik motivasyonlarını doğrudan etkilediğini göstermiştir. Ayrıca, öğrencilerin derse yönelik özerklik desteği algıları, dersle ilgili girişimcilik becerilerini doğrudan ve dolaylı olarak etkilemiştir. Yol analizi sonuçlarının ortaya çıkardığı bir diğer bulgu ise, öğrencilerin Sosyal Bilgiler dersine ilişkin özerklik desteği algılarının dersle ilgili girişimcilik becerilerini de hem doğrudan hem de dolaylı olarak etkilemesidir.