turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Sanayi yapılarında planlama ilkeleri ve Kütahya bölgesinin irdelenmesi

Sanayi yapılarının, ülkemiz ekonomisinde büyük bir pay sahibi olması ve günümüzde sanayi sektörüne verilen devlet teşviklerinin artması, bu yapıların sürekli bir biçimde gelişime ve teknolojiye ayak uydurma zorunluluğunu getirmiştir. Bununla birlikte, oluşan rekabet ortamı da bu süreçte belirleyici unsurlar arasında yerini almıştır. Mimarın bu süreçteki asli vazifesi, gelişen teknolojiyi ve oluşan rekabet ortamını iyi kavrayıp, ihtiyaçlara cevap verebilen, çevreye uyumlu, ekonomik, her türlü gelişime açık, en kısa sürede faaliyete geçebilecek sanayi yapılarını tasarlayıp uygulamaktır. Ortaya konulan bu çalışmada, sanayi yapılarına ait mimari ve yapısall planlama verileri anlatılmış, sanayi yapılarının tasarım, planlama, uygulama ve uygulama sonrası ortaya çıkan veya çıkması muhtemel olan sorunlara değinilmiş, bu sorunların seçilen model alanda irdelemesi yapılmıştır. Model alanda seçilen sanayi yapılarında, gözlemlenen yapısall sorunların ortaya konulması ve çözümlenebilir olanların mevcut durumlar göz önüne alındığında, hangi yollarla çözüme kavuşturulacağının tespitinin yapılması, Kütahya Bölgesi'ne ait bir kazanç olarak geri dönmesi hedeflenmiştir. Sonuç olarak, model alanda seçilen sanayi yapılarında yapılan incelemelerde, yapısall konfor koşullarına, tasarım, planlama ve uygulama aşamasında yeteri kadar dikkat edilmediği gözlemlenmiştir.
The Effects of glass on building and space design

Cam, son yıllarda gelişen teknolojiyle birlikte ülkemizde ve dünyada önemli bir yapı gereci haline gelmiştir. Mimarlık alanında en eski dönemlerden beri kullanılan cam, teknolojinin yardımıyla yapısında büyük gelişmeler kaydetmiştir. Doğal olarak bu gelişmeler de yapı ve mekan tasarımını etkilemiştir. Bu araştırma camın yapı ve mekan tasarımını geçmişşten günümüze nasıl etkilediğini, mevcut cam teknolojisini, bunun ortaya çıkardığı kullanım biçimlerini ve tasarım prensiplerini belirlemeyi hedefler. Çalışmanın bir diğer amacı da camın yapıda doğru yerde ve biçimde kullanılmasını sağlamaktır. Bu nedenle bu tez yapılarında camı bir tasarım elemanı olarak kullanacaklara bir kılavuz olma niteliğindedir. Bu amaçlan gerçekleştirmek için birinci bölümde problem tanımlanmış, amaç ve hedefler belirlenmiş ve çalışmanın yöntemi ortaya konulmuştur. İkinci bölüm, camın mimarlık alanında kullanılmaya başladığı Roma ve Bizans döneminden modernizm başlangıcına kadar cam kullanımını inceler. Bu incelemede modernizm başlangıcına kadar cam kullanımını inceler. Bu incelemede, camın ortaya çıkardığı yapı ve mekan oluşum prensipleri ile kullanım biçimleri örneklerle birlikte tartışılmıştır. Üçüncü bölümde endüstri devrimi sonrası teknolojik, toplumsal ve felsefi alanlardaki değişimlerle birlikte ortaya çıkan ve modern mimarlığı etkileyen yeni cam kullanım alanları araştırılmış örnekleri ile gösterilmiştir. VI Dördüncü bölümde mevcuttaki endüstriyel cam tiplerini sınıflayarak tasarımcıya cam performansı ile bunların yapıda nerelerde kullanıldığına ilişkin bilgi verir. Böylece tasarımcı camın bugünkü özelliklerini, olumlu ve olumsuz yanlarını tanıyarak tasarım kararlarını daha bilinçli alabilecektir. Beşinci bölümde camın günümüz mimarlığında nasıl kullanıldığını ve tasarımı nasıl yönlendirildiğini gösterir. Cam performansının gelişimi ile ortaya çıkan kullanım biçimleri arasındaki etkileşim de rahatlıkla görülebilmektedir. Altıncı bölümde araştırmacılar tarafından yürütülen cam araştırma ve geliştirme çalışmaları ile cam tiplerini inceler. Böylelikle gelecekte de cam-yapı etkileşimini tariflemek mümkün olabilecektir. Çalışma sonunda varılan tüm sonuçlar ise yedinci bölümde tartışılmış ve yorumlanmıştır.
Enformel mimarlık çalışmalarında öğrenci motivasyonunun araştırılması: Betonart mimarlık yaz okulu örneği

Teknolojik gelişmeler, ekonomik krizler, savaşlar, göçler, afetler, iklim değişikliği gibi nedenlerle dünya hızla değişmekte, bu değişim mimarlık meslek ve eğitim ortamını önemli ölçüde etkilemektedir. Öğrenciler değişimin daha uzun sürede gerçekleşebildiği formel eğitim ile sınırlı kalmayıp bu eğitimi daha öteye taşıyacak ve destekleyecek enformel ortamlara katılarak kendilerini kişisel ve mesleki olarak geliştirmektedir. Öğrencilerin bu çalışmalara katılım amaçları ve bu çalışmalardan beklentileri günümüz formel mimarlık eğitimini anlamak açısından önemli bir veri oluşturmaktadır. Bu araştırmada mimarlık öğrencisinin üretim, paylaşım ve iletişim ortamı olan enformel eğitim çalışmalarına katılım motivasyonu, enformel ortamların büyük bir çoğunluğunu oluşturan atölye çalışmaları üzerinden incelenmiştir. Çalışmanın ilk bölümünde formel mimarlık eğitimindeki güncel paradigmalar ve yönelimler 'amaç ve organizasyon', 'içerik', 'süreç' ve 'eğitim çıktısı' başlıkları üzerinden incelenmiş; ardından mimarlık eğitimindeki enformel eğitim ortamları atölye çalışmaları özelinde araştırılmıştır. Çalışma kapsamında farklı özelliklerdeki 21 atölye çalışması karşılaştırmalı olarak incelenmiş, bu çalışmaların ortak ve özgün özellikleri anlaşılmaya çalışılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde ise atölye çalışmalarının özelliklerinin öğrencilerin motivasyonundaki etkisi, örnek vaka olarak seçilen Betonart Mimarlık Yaz Okulu'nun 2012 ve 2017 yılları arasındaki başvuru formları aracılığıyla araştırılmıştır. Çalışma sonucunda, öğrencilerin özgür, özgün, deneyime açık ortamlar olarak nitelendirdiği enformel çalışmalara hem mesleki ve hem de kişisel gelişimlerine katkıda bulunmak amacıyla katıldığı ve bu çalışmaların 'belirli bir mekana bağlı olmama', 'farklı şehirlerden ve disiplinlerden aktörleri bir araya getirebilme', 'ilgi alanına yönelik olma' ve 'öğrencilerin kendi tasarımlarını gerçekleştirebilmesine imkan tanıma' gibi özelliklerinin katılma motivasyonunda öncelikli olarak etkili olduğu görülmektedir.
Biological mortar application for micro-crack remediation in stones of travertine monuments

Bozunma gözlemlendiği tarihi taşların korunmasında inorganik ve organik polimerlerle yapılan geleneksel koruma yöntemleri çoğunlukla yetersiz olup zaman içerisinde farklı bozunma sorunlarına yol açmaktadır. Bu noktada, bir taşın orijinal mikro yapısına benzer bir yapıyı yeniden oluşturarak sağlamlaştırılması, maksimum uyumluluğu sağlamak için geliştirilmiş yeni bir yaklaşımdır. Bu çalışmada, tarihi travertenlerde oluşan mikro-çatlakların (< 1 mm) iyileştirilmesi için yürütülen koruma müdahalelerinde kullanılmak üzere, sürdürülebilir ve çevre dostu bir biyolojik harç/dolgu malzemesi geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu yeni onarım malzemesi bilinen bir çevre suşunu içermektedir. Bu kapsamda, Pamukkale Travertenlerindeki termal su kaynaklarından bakteri izolasyonu ve identifikasyonu yapılmıştır. Elde edilen izolatların arasından, halihazırda kalsit üretme kapasitesi yüksek olduğu bilinen Bacillus cereus suşu biyolojik harç geliştirilmesi için seçilmiştir. Biyolojik harç bileşenlerinin detaylı olarak tanımlanması yapıldıktan sonra, bu bileşenlerin uygun oranlarda bir araya getirilmesi ile biyolojik harç üretilmiş ve yapay olarak yaşlandırılmış test taşlarındaki mikro-çatlaklara uygulanmıştır. Sonrasında ise bu onarım malzemesinin başarımı fiziksel, fizikomekanik, mikro-yapı ve morfolojik analizler ile değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, B. cereus'un kalsit üretmesine bağlı olarak, biyolojik harcın matrisi ile tanecikleri arasında güçlü bir bağ kurulduğu belirlenmiştir. Ayrıca, harç uygulaması yapılan tüm örneklerde, biyolojik harç ile orijinal malzeme yüzeyinin devamlı ve uyumlu bir yapı gösterdiği tespit edilmiştir. Dolayısıyla, bu çalışma ile geliştirilen biyolojik harç ve üretim altyapısının heykeller, bezemeler, sütun başları ve yapı elemanları gibi tarihi traverten eserlerde oluşan mikro-çatlak ve mikro-boşlukların onarımında kullanılabileceği belirlenmiştir. Gelecek çalışmalarda, harç içindeki bakteriyel kalsit üretim hızının ve konsantrasyonunun arttırılabilmesi için, besleyici ortama azot döngüsü yollarını indükleme potansiyeline sahip spesifik enzimler veya makromoleküllerin eklenmesi, yüksek miktarda bakteri üretebilen büyük fermentörler kullanılması, kalsit üretim miktarını arttırabilecek çoklu bakteri popülasyonları kullanılması, mineral üretim süreci ile ilgili genlerin tanımlanması ve bu genlerdeki düzenlemeler ile kalsit presipitasyonunu indükleyebilecek fazla miktarda makromoleküllerin üretilmesi gibi bazı deneysel parametreler üzerine çalışabilir.
Geleneksel Boyabat evleri

Anadolu'nun her köşesine var olduğu alana özgü kültür, iklim, coğrafi özellikler ve yapı malzemelerini yansıtan kendine has kimliklere sahip konut tiplerine rastlamak mümkündür. Değişen kültürel değerler, ilgisizlik, çarpık yapılaşma, nüfus artışı vb. sebeplerle yok olma tehlikesi bulunan geleneksel konutların korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması gerekmektedir. Bu amaçla hazırlanan çalışma, dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümünde amaç ve metot anlatılmıştır. İkinci bölümde ilçenin tarihsel gelişimi, tarihi yapıları ve coğrafi özellikleri anlatılarak ilçe hakkında bilgi edinilmesi sağlanmıştır. Üçüncü bölümde, Geleneksel Boyabat Evleri'nin genel özellikleri incelenmiştir. Dördüncü bölümde çalışma alanı içeresindeki evlerin genel yerleşim özellikleri, plan ve cephe özellikleri, malzeme ve yapım teknikleri ele alınarak, bu yöredeki konutların tipolojik verileri sunulmuştur.
Restorasyon uygulamalarında kullanılan çağdaş teknikler

Bu çalışma, koruma ve restorasyon uygulamalarında, tarihi yapılarda gerçekleşen bozulma ve hasarlar karşısında uygulanan müdahale yöntemlerini ele almaktadır. Yaygın şekilde kullanılan çağdaş müdahale tekniklerine yer verilen çalışmada, güncelliğini kaybetmiş bazı müdahale tekniklerine de yer verilmiştir. Tezin amacı, kapsamı ve yöntemi birinci bölümde açıklanarak, çalışmanın genel hatları ortaya konmuştur. Koruma, restorasyon, bakım, onarım, yenileme, iyileştirme, bütünleme, yeniden yapım, taşıma ve yeniden kullanım gibi konuyla ilgili temel kavramlar ikinci bölümde açıklanmıştır. Her bir kavram, yerli ve yabancı çeşitli kaynaklarda bulunan tanımların karşılaştırılmasıyla incelenmiş ve önemli noktaları vurgulanarak açıklanmıştır. Çalışmanın kapsamına dahil edilen konularla ilgili değerlendirmeler bu temel kavramlar kapsamında yapılmıştır. Üçüncü bölümde, yapılarda, strüktür ve malzemede bozulmaya neden olan etkenler açıklanmıştır. İklimsel nedenler, biyolojik nedenler, doğal afetler ve insan kaynaklı nedenler olarak gruplanmış olan bozulma etkenlerinin dinamiklerine değinilmiştir. Bu dinamiklerin yapı malzeme, bileşen ve elemanlarına nasıl etkidiği belirtilmiştir. Koruma ve restorasyon sürecinde uygulanan müdahale türleri, yapı elemanı ve yapı malzemesi üzerinden iki gruba ayrılarak aktarılmıştır. Yapısal sorunlar ve müdahale yöntemleri başlığıyla, dördüncü bölümde, yapı elemanlarının uğradığı bozulmalar karşısında gerçekleştirilen uygulamalar anlatılmaktadır. Temeller ve onunla ilişkili olarak zeminden başlayarak, duvarlar, taşıyıcı ayaklar, sütunlar, döşemeler, kemer, kubbe, tonoz ve çatı konularında sorunlar ve müdahale yöntemlerine değinilmiştir. Yapı malzemesi bazında sorunlar ve müdahale yöntemlerinin aktarıldığı beşinci bölümde, taş, tuğla, kerpiç, ahşap metal, harç, sıva ve yapay taş malzemeler ele alınmaktadır. Her bir malzemenin iç yapısı ve yapıda kullanımı ile genel bilgiler verilmekte olup, malzemede bozulma etkileri altında ortaya çıkan bozulma türleri ve bu hasarlar karşısında yürütülen uygulamalar anlatılmaktadır. Sonuç bölümünde, koruma yaklaşımlarının tarihsel süreç içerisinde evrilerek gelişmesinde etkin olan görüşler belirtilmiş ve bugün varılan nokta açıklanmıştır. Bugün restorasyon uygulamalarını yönlendiren ölçütlere değinilmiş, bunların arasından ön plana çıkan, kültürel olgunluk, teknik ve bilimsel birikim, ekonomik güç ve kaynak erişimi gibi ölçütlerin bir yapının korunması sürecine etkileri vurgulanmıştır. Bu bağlamda, teknolojik gelişimlerin şekillendirdiği uygulama tekniklerinin, çağdaş kuramsal yaklaşımları destekleyici şekilde kullanımındaki önemli noktalar tartışılmıştır.
Rize-Çamlıhemşin İlçesi Şerif Reyhan Konağı restorasyon projesi

Bu çalışmaya konu olan Şerif Reyhan Konağı, ailenin yapıyla sürekli ilgilenmesi ve gerekli onarımları zamanında yaptırması sonucunda korunmuş durumdadır. Yapının mevcut durumunun tespit edilmesi sırasında gözlenen hasarların ise en kısa zamanda onarılması önerilmiştir. Onarım önerilerinin yanı sıra kullanım önerilerinde, bu tip yapılar için son derece önem kazanmıştır. Bölgede, mevsimlik kullanım yüzünden yapıların çoğu bakımsız kalmaktadır. Kalabalık aileler için yapılan bu tip yapıların, günümüzde bölgede gündeme getirilen turizm faaliyetlerine nasıl katılabileceği araştırılmıştır. Şerif Reyhan Konağı'nın bir kısmının pansiyon olarak değerlendirilmesi ve bu işleve yönelik çeşitli çevre düzenlemelerinin yapılması önerilmiştir. Şerif Reyhan Konağı Restorasyon Projesi aracılığıyla bölgedeki benzer yapıların uzun vadede ve sürdürülebilir biçimde korunması için evsahibi-yerel yönetim-misafir arasında bir model geliştirilmesinin gerekliliği vurgulanmaktadır. Her aile kendi imkanıyla onarım yapamadığı gibi, bölgede nüfus yoğunluğunun giderek azalması da büyük sorunlardan biridir. Eğer güncel yazılı basında tartışıldığı gibi bölgede bir turizm potansiyeli var ise, bu potansiyelin mutlaka bölgedeki anıtsal ve sivil mimariyi koruyacak biçimde oluşturulan bir sistem çerçevesinde değerlendirilmesi gereklidir.
Feriköy, Kurtuluş, Bomonti ve Duatepe mahallelerinde karşılaşılan az katlı Artdeco Akımına ait binaların cephe tipolojileri

İstanbul'un Feriköy, Kurtuluş, Bomonti ve Duatepe mahallelerindeki çalışmaları kapsayan bu tez, bu mahalle- 1 erdeki az katlı konutların mimari özelliklerine tipolojik bir ayırımla derinlik kazandırmayı amaçlamıştır. Bu arada 1920- 1940 yılları arasındaki dönemde ülkemizde etkili olan Art Deco stilinin bölgedeki mimariye e. tk:tleri araştırılmıştır. Tezin ilk bölümünde, çağlar boyu İstanbul'un mekansal yapısının temel özellikleri ve konut bölgeleri ile 1900- 1940 yılları arasındaki dönemde ülkemizde etkili olan mimari akımlar incelenmiştir. İkinci bölümde, incelenen mahallelerdeki konut mimarisi ve bu konutların tipolojik ayırım ilkelerinden bahsedilmiştir. Ayrıca incelenen tüm konutların tipolojik ayırımı yapılarak, yapılar kendi içlerinde gruplandırılmıştır. Uçüncü bölümde, konu ile dolaylı olarak ilgili yapılar ele alınmıştır. Bunlardan özellikle bölgede çoğunlukta olan dini yapılardan, atölye yapılarından ve sanayi. yapılarından bahsedilmiştir. Dördüncü bölümde ise, incelenen bölgedeki az katlı Rargir konutların değerlendirimesi yapılarak, yapıların Art Deco stili ile baglantılı olan ortak özellikleri üzerinde durulmuştur.
Modern müzelerde aydınlatmanın mekansal algı üzerindeki etkileri

Modern müzeler, teknolojinin gelişmesiyle ortaya çıkan yenilikler sayesinde günümüzde önemini artırarak her yaştan, her kültürden insan kitlesini kendine çekebilmesi bakımından önemini arttırmaktadır. Çalışma altı bölüm içinde ele alınmıştır. Birinci bölümde yapılan çalışmanın amacı, tez konusu bağlamında kurulan hipotezi, yapılan literatür taramasında başvurulan kaynaklar yer almaktadır. İkinci bölümde; müzenin tanımı ve müzeciliğin tarihi gelişimi hakkında bilgi verilmiş, müzenin temel amaç ve görevleri ortaya konmuş, son olarak modern müzecilik kavramına değinilerek modern müzecilikte sunum teknikleri incelenmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde, görsel algıdan bahsedilerek algı kuramlarına değinilmiş, sonrasında iç mekan algısında aydınlatmanın önemi belirtilmiştir. Dördüncü bölümde; modern müze ve modern aydınlatma ilişkisinden bahsedilerek günümüzde müzelerde kullanılan modern aydınlatma teknikleri incelenmiştir. Beşinci bölümde ise; aydınlatma ve algı ilişkisi kapsamında modern müzelerde kullanılan modern aydınlatma yöntemleri değerlendirilmiş, bu yöntemleri ile tasarlanan örnekler incelenmiştir. Altıncı ve son bölümde ise modern müzeciliğin günümüzde görsel algı odaklı olduğu ve kullanılan aydınlatma teknikleri ile bu görsel algının artarak akılda kalıcılığın tam olarak sağlandığına değinilmiştir.
Arkeolojik alanlarda kırsal alan yönetimi: Uzuncaburç üzerine bir model önerisi

Türkiye kültür varlıkları bakımından oldukça zengin bir yapıya sahip olmakla birlikte bu kültürel varlıklar içerisinde özellikle kırsal alanlarda yer alan arkeolojik değerlerinin çağdaş uluslararası yaklaşımların öngördüğü şekilde korunmasının yönetilmesine ihtiyaç vardır. Bu çalışma ile arkeolojik alanlar ve bu alanlar ile iç içe olan kırsal yerleşmelerde koruma, kullanma ve yönetim adına yaşanan sorunların belirlenmesi, geleneksel değerlerin yaşatılarak sürdürülmesi, halkın katılımı, birlikte yönetim ve bütünleşik koruma ilkeleri doğrultusunda bir yönetim modeli önerisi geliştirilmesi amaçlanmıştır. Diocaesarea Antik Kenti ve onu içinde barındıran Uzuncaburç Yerleşimi Türkiye'nin önemli ve iyi korunmuş ören yerlerinden biri olduğu gibi geleneksel kırsal yaşamında hala devam ettiği bir yerdir. Binlerce yıldır süregelen geleneksel üretim yöntemlerinin izlenebildiği bir yerleşimdir. Bu nedenle çalışma alanı olarak seçilmiştir. Bu amaç doğrultusunda ikinci bölümde literatür araştırması yapılarak kuramsal arka plan oluşturulmuştur. Koruma, kırsal yerleşme, alan yönetimi, katılımcı yönetim, bütüncül ve bütünleşik koruma, kültürel miras, kırsal miras gibi kavramlar ele alınarak ulusal ve uluslararası süreçler incelenmiştir. Arkeolojik ve Kırsal Alan Yönetiminin temel ilkeleri ve yasal çerçevesi aktarılmıştır. Üçüncü bölümde Silifke ve Uzuncaburç'un konumu ve fiziksel özelliklerine değinilmiştir. Arşiv araştırmaları, tarihi araştırmalar ve saha araştırmaları için izlenen yöntem aktarılmıştır. Daha sonra verilerin toplanması ve işlenmesine ilişkin bilgiler verilmiştir. Dördüncü bölüm 3 aşamalı olarak ele alınmıştır. İlk aşamada Uzuncaburç yerleşimi ile ilgili bulgulara yer verilmiş, ikinci aşamada bulguların değerlendirilmesi yapılmış üçüncü aşamada da bu değerlendirmeler ışığında ele alınabilecek koruma-kullanma yaklaşımları belirlenmiştir. Bu anlamda tarihsel süreç içerisinde önemli bir yere sahip olan Olba Bölgesinin dini ve idari merkezliğini de üstlenmiş olan Diocaesarea antik kentinin Helenistik dönemden başlayıp Roma Dönemi ile devam eden ve günümüze kadar gelen süreç içerisinde alana bıraktığı izler ve oluşturduğu değerler belirlenerek alanın anlam ve önemi belirlenmiştir. Alanda arkeolojik araştırma ve kazılar, tespit ve tescil çalışmaları, planlama çalışmaları, restorasyon ve koruma çalışmaları ile kamulaştırma çalışmaları gibi konular ele alınarak koruma adına yapılan çalışmalar belirlenmiştir. Yerleşimdeki arkeolojik buluntular dışında geleneksel kırsal yaşamın somut ve somut olmayan değerlerine de değinilerek sadece arkeolojik değerlerin değil kırsal yaşamında tüm değerleriyle korunması gerektiği düşüncesi ile çağdaş uluslararası yaklaşımlar ışığında günümüzde oldukça önemli olan alan yönetimi yaklaşımlarının farklı boyutları ile ele alınarak değerlendirmesi yapılmıştır. Beşinci bölümde ise yapılan tüm çalışmalar ve değerlendirmeler sonucunda öneriler getirilmiştir.
Anadolu Tunç ve Demir çağlarında, Hitit ve Urartu uygarlıkları iktidarlarının mimarlığa etkileri

Paleolitik dönemden başlayarak sürekli gelişim yaşayan insan, özellikle Tunç Çağı'nda kültürel ve siyasal değişimler geçirerek; toplumsal yaşam için gerekli koşullan oluşturmuştur. Yaşanan tüm kültürel ve siyasal gelişmeler, geniş kitlelere ulaşabilen mimariye yansımış ve uygarlıkların gelişim sürecinde farklılaşan toplum yapılan, mimarlık kültürlerinin de farklılaşmasını sağlamıştır. Tez çalışmasında, Anadolu'da önemli yere sahip olan Hitit ve Urartu Devletleri'nin toplumsal yapısını şekillendiren etkenlerden birisi olan iktidar kavramı, tarihsel süreç içinde ele alınarak tanımlanmıştır. Böylelikle, çalışmanın amacı doğrultusunda, Hitit ve Urartu iktidarlarının mimarilerinin biçimlenmesine etkileri belirlenmiştir.
Transformation of a public space in the nineteenth century Istanbul: Beyazıt Meydanı

Bu araştırmada amaçlanan, Beyazıt Meydanında gerçekleşen dönüşümün Osmanlı İmparatorluğunda kamu alanının modernleşmesiyle ilişkili, kapsamlı bir tarihsel çözümleniesidir. Söz konusu araştırma, mekanı yalnızca mimari ya da kentsel bir nesne olarak değil tüm sosyal ve politik bağlamları ile bir arada ele almayı öngörür. Bu araştırma, 19. yüzyılın ikinci yarısına ağırlık veren yaygın görüşün aksine, İstanbul kent mekanının 19. yüzyılın başlangıcından itibaren dönüşüme uğradığım vurgulamaktadır. 1826'da Yeniçeriliğin kaldırılması ile, II. Mahmud imparatorluk üzerinde otoritesini yeniden kurmakla kalmadı, Yeniçerilerin başkent üzerindeki izlerini de yok etti. Beyazıt Meydanı'nın, Seraskerlik Meydam'na dönüşümü bu erk mücadelesini yansıtan özel bir örnek teşkil eder. Yeniçeriliğin kaldırılması ile Beyazıt Meydanı yeni ordunun merkezi ve askeri törenlerin prestijli bir sahnesi olmuştur. Erkin kamusal görünümüne mekan sağlamak dönüşümün ilk hedefi idi. Bu Beyazıt Camii'nin, harem olarak da adlandırılan, Osmanlı cami mimarisinin önemli bir parçası olan dış avlusu pahasına biçimlendi. Burada dış avlunun yıkımı yalnızca kent ve mimarlık adına değil sosyal ve politik açıdan da önemlidir. Dış avlunun zaman içinde yıkımı, vakıf arazisi olan cami avlusundan, kamusal meydana, başka bir ifade ile içten dışa dönüşüme işaret eder. Bu mekansal dönüşüm politik ve sosyal değişimlerle bir arada gerçekleşmiştir. Gezinti, kadınlar için yürüyüş, kıraathanelerde okuma, tiyatroya gitme gibi kamu yasanımın yeni biçimleri, gerçek bir cazibe merkezi olan Beyazıt Meydanı ve çevresinde sahnelenmiştir. Gelişen kamu yasanıma paralel olarak, modern kent peyzajı da şekillenmiştir. Beyazıt Meydanı, yolların genişletilmesi, kaldırımlar, aydınlatma ve tramvay ile 1860'lardan itibaren yeniden dönüşmüştür.
Safranbolu köylerindeki tarihi su değirmenlerinin koruma sorunları ve Akkışla, Hızar, Hacı Abdullah değirmenlerinin sürdürülebilirliği için restorasyon önerileri

Safranbolu kent merkezi ve yakın çevresindeki köylerde bulunan yapılar çeşitli çalışmalara konu edilmiş ve bir kısmı tescil edilerek koruma altına alınmıştır. Tescilli yapıların bir kısmı, restorasyon çalışmaları ile işlevi korunarak veya yeni işlev kazandırılarak özel ve kamusal kullanımlara sunulmuştur. Safranbolu kırsalında yer alan birçok bölgede ise tarihi yapılarla ilgili çalışma yapılmamış ve bu yapılar kaderlerine terk edilmiştir. Bu yapı türlerinden biri de bir dönem yoğun olarak kullanılmış ancak zamanla önemini yitirmiş olan tarihi su değirmenleridir. Çalışmamın amacı; Karabük İli, Safranbolu İlçesine bağlı köylerde, yapılan çalışmalar ışığında korunması gereken kültürel ve mimari mirasın önemli bir parçası olan ve kaybolmaya yüz tutmuş değirmen yapılarını tespit ederek, koruma sorunlarını incelemek ve sürdürülebilirliklerinin sağlanması için üç farklı su değirmeni için koruma ve restorasyonla ilgili uygulanabilir öneriler geliştirmektir. Çalışmada; Safranbolu köylerinde yer alan mevcut değirmenlerin tarihsel gelişimi, teknolojik ve mimari boyutta değerlendirilmeleri, günümüz durumlarının ve sorunlarının saptanması, korunarak yeniden kullanılmaları için öneriler geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda değirmen yapılarının oluşumu, tarihsel gelişimi ve geçirdiği değişimler incelenmiştir. Günümüzdeki durumları için iyileştirme ve yeniden kullanım olanaklarının ortaya konulmasını hedefleyen koruma stratejileri belirlenerek, buna yönelik uygulama önerilerinin geliştirilmesi hedeflenmektedir.