Üç boyutlu baskı teknolojilerinin mimarlık ve mimari koruma alanında kullanım potansiyeli üzerine bir araştırma

Mimarlık sanatının uygulanmasında gelişen teknoloji her daim etkili olmuştur. Teknolojinin değişim hızının giderek artması ve yakın tarihlerde gerçekleşen teknolojik devrimler, mimari projeleri tasarımdan uygulamaya kadar her aşamada farklı biçimlerde etkilemiştir. Artık günümüzde; evlerde ve ofislerde sıklıkla kullanılan yazıcıların yanında, üç boyutlu baskı makineleri de kullanılmaya başlamış durumdadır. Yapılan tasarımlar bu makineler sayesinde kısa sürede ve istenilen ölçekte hayata geçirilebilmektedir. Üç boyutlu baskı tekniklerinde, var olan ya da dizayn edilen objelerin üretilmesi veya kopyalanması amaçlanır. Bu teknikte kullanılan elektromekanik cihazlar, günümüz iki boyutlu baskı makinelerine benzerdir ancak oluşan ürün üç boyutlu olup, kullanılan sarf malzemesine göre istenilen form ve şekilde üretilebilir. Üç boyutlu baskısı yapılacak olan objenin modeli üç boyutlu taramayla veya tasarım yoluyla elde edilebildiği gibi CityGML, BIM ve HBIM gibi kaynaklar kullanılarak da elde edilebilir. Elde edilen model, baskı tekniği zamanla gelişmiş ve çeşitlenmiş olan üç boyutlu yazıcılarla basılır. Günümüzde kullanılan baskı tekniklerinden bazıları; Seçici Lazer Sinterleme, Stereolitografi cihazı, Eritilmiş Malzeme Yığma, Tabakalı Nesne İmalatı, Metal Sintirleme Teknolojisi, Elektron Işınıyla Eritme yöntemi olup, bu tekniklerle beraber beton bir yapıyı tek seferde basabilen altı eksenli üç boyutlu yazıcılar da mevcuttur.1980'li yıllarda hayatımıza giren üç boyutlu baskı teknolojisi, günümüzde birçok sektörde başarıyla uygulanmaktadır. Havacılık ve savunma sanayinde, sağlık, gıda, otomotiv ve kuyumculuk sektörlerinde, moda ürünlerinde, eğitimde ve mimarlıkta kullanılan bu teknoloji, özellikle malzeme çeşitliğiyle ön plana çıkmaktadır. Plastik malzeme ve türevleri başta olmak üzere birçok metal çeşidi, seramik, biyo malzemeler, gıda malzemeleri, kağıt, cam, ahşap ve ahşap görünümlü malzemeler bu teknolojide kullanılan malzemelerden bazılarıdır. Mimarlık gibi sanatın işlevsellikle bir arada olduğu bir alanda, üç boyutlu baskı teknolojileri tasarımların hayata geçirilmesi ve uygulanması aşamasında günümüzde kullanım oranı gittikçe artan bir teknolojidir. Bu alanda, farklı malzeme ve tekniklerle uygulanan birçok örnek bulunmaktadır. Üç boyutlu baskı tekniği yine aynı şekilde mimari koruma uygulamalarında da kullanılabilirliğine dair büyük bir potansiyel taşımaktadır. Geleneksel yöntemlerin tek başına uygulanamadığı veya yeterli gelmediği durumlarda, koruma ilke ve tüzüklerine bağlı kalınarak uygulanan çağdaş teknikler, tarihi mirasın korunmasında önemli rol oynamaktadır. Günümüz mimarisinin temellerini oluşturan korunması gerekli kültür mirasları da bu çağdaş tekniklerden biri olan üç boyutlu baskı teknolojisinden yararlanarak korunabilmektedir. Beş bölümden oluşan tezin ilk bölümünde; literatür özeti, çalışmanın amacı, hipotez ve yönteme yer verilmiştir. İkinci bölümde ise üç boyutlu yazıcılar detaylıca incelenmiştir. Bu bölümde üç boyutlu baskı tekniklerinin tarihsel gelişimi ile modelleme tekniklerinin bir incelemesi yapılmış ve ardından üç boyutlu baskı türleri anlatılarak, yazıcılarda kullanılan malzeme türleri tanıtılmış ve bu yazıcıların kullanım alanlarının neler olduğu açıklanmıştır. Üçüncü bölümde ise, üç boyutlu baskı teknolojisinin mimarlık ve mimari koruma alanında kullanımına yer verilmiştir. Eğitimle başlayan koruma sürecinin, model oluşturma ve hızlı prototiplemeden uygulamaya kadar her aşamasında üç boyutlu baskı teknolojisinin kullanılabilirliği üzerinde durulmuş ve bu uygulamalara yönelik örnekler verilmiştir. Üçüncü bölümün sonunda da üç boyutlu baskının mimari koruma alanındaki potansiyeli koruma ilke ve ölçüleri açısından irdelenmiştir. Türkiye'de üç boyutlu baskı teknolojisinin Mimari koruma uygulamalarında kullanıma ilişkin mimarlarla yapılan görüşmelerden ve anketlerden elde edilen veriler dördüncü bölümde değerlendirilmiştir. Tez çalışmasının sonuncu bölümü olan beşinci bölümde, çalışma hakkında genel bir değerlendirme yapılarak tez çalışması sonlandırılmıştır.