Büyükada 82 ada, 9 parselde yer alan köşkün koruma projesi

İstanbul tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapmıştır. İstanbul Adalarıolarak da adlandırılan Prens Adaları'nın bilinen tarihi Bizans dönemine dayanmaktadır. Dokuz adadan oluşan takımada içinde, yüzölçümü olarak en büyüğü olan Büyükada, yeşil dokusu ve sivil mimarlık örnekleriyle 19. yy İstanbul sayfiyeortamını yansıtmaktadır. Günümüzdeki konut mimarisini 20. yy dönümünden beri gelişen bir doku oluşturmaktadır. 20. yy ikinci yarısında modern mimarlık döneminde uygulanan evlerin yanında hızla çoğalan niteliksiz yapılaşma ile yerleşim yoğunluğu artmış ve özgün doku bozulmaya başlamıştır. Tez konusu köşk, İstanbul ili, Adalar ilçesine bağlı Büyükada, Camii Mahallesi, 20 pafta 82 ada 9 parselde bulunmaktadır. Köşk parselin kuzeyindekonumlanmaktadır ve parselin güneyinde bahçe içerisinde müştemilat yapısı yer almaktadır. Köşk, İstanbul III. Numaralı Kültür Ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu tarafından 25.12. 1991 tarihinde 4047 sayılı genel karar ile tescil edilmiş, İstanbul V. Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından24.09. 2008 tarihinde koruma grubunun II olarak belirlenmiştir. 29.08. 1991 tasdikli1/ 5000 ölçekli Marmara Takımadaları Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı'nda kentsel sit alanında yer almaktadır. Köşkün tez konusu seçilmesinin nedeni, yapımı 20. yy ilk çeyreğine tarihlenen köşkkendine özgü nitelikleri olan bir sivil mimarlık örneğidir ve özgün kimliğini büyük ölçüde korumuştur. Ayrıca, günümüze kadar köşkün belgeleme çalışması ve restorasyon projesi yapılmamıştır. Çalışmanın amacı, köşkün mevcut durumunun günümüz teknolojileri kullanılarakbelgelenmesi, tarihinin araştırılarak özgün karakterinin tanımlanması ve çağdaş restorasyon ilkelerine göre restorasyon projesinin hazırlanmasıdır. Mevcut işlevin yapının özgün kimliğini bozmayacak şekilde sürdürülerek yapının yaşatılarak korunması sağlanmalıdır. Adadaki sivil mimarlık örnekleri içinde oluşturulantipolojide bu yapının da kendine özgü detayları ile yer alması amaçlanmaktadır. Tez çalışmasının birinci bölümünde tezin amacı, kapsam ve kullanılan yöntemler açıklanmıştır. İkinci bölümde yapının bulunduğu Büyükada'nın coğrafi konumu, tarihçesi ve yapının yakın çevresindeki önemli yapılar hakkında bilgi verilmiştir. Yapının yapıldığı dönemi ve sahip olduğu mimari özellikleri anlamak için Büyükadakonutlarının mimari özellikleri anlatılmıştır. Üçüncü bölümde ise çalışmanın ana konusu olan köşkün konumu ve tarihi hakkında bilgiler verilmiştir. Tez konusu olan yapının mimari özellikleri ile Büyükada konutları içindeki yeri incelenmiştir ve yapıldığı dönemde etkin olan Art Nouveau üslubunun yansımaları olan özgün nitelikler belirtilmiştir. Dördüncü bölümde tez konusu yapının genel tanımı yapılmıştır ve günümüzdeki durumu planlar ve cepheler olarak detaylı tasvir edilmiştir. Yapının bahçesinde yer alan müştemilat yapısı hakkında bilgi verilmiştir. Yapım sistemi ve yapı öğeleri incelenmiş, tek tek başlık altında detaylıca anlatılmıştır. Yapıda kullanılan malzemelerin belirtildiği malzeme analizi açıklanmıştır. Yapıda görülen hasar ve bozulmalar, belli başlıklar altında oluşturulanlejant ile hasar analizinde anlatılmıştır. Beşinci bölümde ise yapının restitüsyon sorunları ve restitüsyon önerisine temel alınan kaynaklar belirtilmiştir. Yapıdanokunan izler, yazılı, sözlü ve görsel kaynaklar ve analoji araştırması ile yapınınkronolojik analizi oluşturularak yapının ilk yapıldığı özgün tasarımının restitüsyon önerisi hazırlanmıştır. Altıncı bölümde yapılan analizler doğrultusunda tez konusu yapının işlevine ve onarımına yönelik yapılması gereken müdahaleler açıklanmıştır. Günümüzde dernek olarak kullanılan yapının işlevinin sürdürülmesi önerilmiştir. Restorasyon müdahaleleri belirlenirken yapının bütünlüğü ve özgünlüğü korunmalı, yapıya en az müdahale gerektiren yöntemler seçilmelidir. Son bölümde ise tez kapsamında yapılan çalışmalar değerlendirilmiştir. İşlevinin devam ettirilmesi ve uygun tekniklere göre özgün yapıya zarar vermeden onarılması ile tescilli sivil mimarlık örneklerinin başarılı projelendirilmesine bir örnek çalışma olması hedeflenmiştir.