turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
1980 sonrası Türkiye mimarlığında söylem

Bu çalışmanın amacı, 1980 sonrası Türk Mimarlığı'nda mesleki uygulama alanında ürün veren kimi mimarların düşünsel alandaki çalışmalarını inceleyerek, mimari söylemlerini evrensellik ve yerellik bağlamında tartışmaktır. Bu yöntemle, söz konusu mimarların söylemlerini oluşturan kavramların hangilerinin Türkiye'ye özgü, hangilerinin tüm dünyada kullanılmakta olan kavramlar olduğu belirlenmeye çalışılmaktadır. Böylece, söylem konusunda 1980 sonrasına dönük değerlendirmeler bu bağlamda yapılmaktadır. 1. Bölüm 'giriş bölümü' olup, bu bölümde konunun genel bir tanıtımı yapılmaktadır. 2. Bölüm'de söylem ve mimari söylem kavramlarının tanımlarına yer verilmektedir. Söylemin gerekliliğinin irdelenmesi ve Türkiye Mimarlığı'nda evrensellik-yerellik tartışmaları çerçevesinde söylem konusu da bu bölümün kapsamındadır. 3. Bölüm'de bir sonraki bölümde incelenecek olan örnekler ile ilgili sınırlar ve çalışmanın yöntemi ortaya konulmaktadır. 4. Bölüm'de 1980 sonrası Türk Mimarlığı'nda ürün veren ve daha önceki bölümde açıklanmış sınırlar çerçevesinde belirlenen mimarların söylemlerini oluşturan ana kavramlar yerellik-evrensellik bağlanımda incelenecektir. 5. Bölüm'de 1980 sonrası Türk Mimarlığı'nda söylem ile ilgili saptamalar ortaya konulmakta ve çalışmanın sonuçları değerlendirilmektedir.
Gümüşhane'de Hüseyin Soysal Evi restorasyon projesi

Bu tez kapsamında Gümüşhane İli, Merkez İlçe, Bağlarbaşı Mahallesi, 285 ada 15 numaralı parselde yer alan Hüseyin Soysal Evi konu alınmıştır. Çalışma kapsamında yapının mevcut durumunun belgelenmesi, yapının bulunduğu bölgede çok fazla örnek olmaması sebebi ile Gümüşhane genelindeki geleneksel konutların incelenerek teze konu olan yapı ile ilgili benzer yönlerinin saptanması ve yapının korunmasına yönelik müdahaleler ile birlikte yeni işlev önerilmesi hedeflenmiştir. Bağlarbaşı Mahallesi'nde yer alan yapı ile ilgili yazılı ve görsel kaynak olmaması nedeni ile ev sahiplerinden İsmail F. Soysal ile yapılan görüşmeler, yapının tarihi süreci ve mimarisi hakkında yol gösterici olmuştur. Hüseyin Soysal tarafından yaptırılan konutun iki aşamada tamamlanmış olduğu öğrenilmiştir. 1940'lı yılların başında yapının bodrum kat ve zemin katının yapıldığı; 1940'lı yılların sonuna doğru ise üst katlar ile birlikte yapıya ait müştemilat kısmının yapıldığı bilgisine ulaşılmıştır. Hüseyin Bey ve eşi Zekiye Hanım'ın vefatından sonra süre daha kullanılan ev günümüzde atıl haldedir. Hüseyin Soysal Evi, Gümüşhane'deki geleneksel konutu yansıtan ve günümüze kadar gelebilen örneklerden biridir. Tez kapsamında, bölgedeki geleneksel konutlar incelenmiş ve teze konu olan yapı ile benzerlikleri tespit edilmiştir. Hüseyin Soysal Evi'nin mevcut durumu fotoğraflar, rölöve çizimleri, malzeme ve hasar analizleri yapılarak belgelenmiştir. Restitüsyon çalışmaları yapılırken bölgedeki geleneksel konutlar ve bu konutlara ait eski fotoğraflar incelenmiş; evin sahiplerinden olan İsmail F. Soysal ile görüşmeler yapılmış; mahalleliden yapının özgün haline tanıklık etmiş olanlardan bilgi alınmıştır. Restitüsyon çizimlerinde elde edilen veriler doğrultusunda, yeniden kullanıma yönelik müdahale ve koruma ilkeleri belirlenerek analizler yapılmıştır. Bakımsız olmasına rağmen özgünlüğünü yitirmemiş olan bu geleneksel konutun daha fazla zarar görmeden korunabilmesi için yeni işlev önerisine uygun restorasyon projesi hazırlanarak gelecek nesillere aktarılabilmesi hedeflenmiştir.
Bursa Kaynarca sıcak su bölgesinde jeotermal enerjinin konut tasarımında kullanılabilirliği üzerine bir araştırma

Enerji kaynaklarının tükenebilir oluşu, dışa bağımlılığın varlığı ve çevresel etkiler, enerji üretim ve tüketiminde odaklanılması gereken unsurlar olup, günümüzde ülkeler için ihtiyaç duyulduğunda ulaşılabilecek derecede güvenli, yeterli miktarda, ucuz ve temiz enerji üretmek, ekonomik ve sosyal hayatın temel problemleri arasında yerini almaktadır. Ülkemizin önemli yenilenebilir enerji kaynakları; rüzgar, güneş ve jeotermaldir. Güneş potansiyeli açısından coğrafi konumu nedeniyle şanslı ülkelerden sayılan ülkemizde Devlet Meteoroloji Genel Müdürlüğü' nin güneşlenme süresi ve ısınım şiddeti ölçümleri üzerinde Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından yapılan çalışmaya göre, Türkiye'nin yıllık toplam güneşlenme süresi 2640 saat (günlük toplam 7,2 saat) ve ortalama toplam ısınım şiddeti 1311 kWh/m2-yıl (günlük toplam 3,6 kWh/m2) olarak hesaplanmıştır. Enerji Bakanlığı verilerine göre; elektrik üretiminde kullanılabilecek güneş enerjisi potansiyelimiz 8.8 milyon ton petrol eşdeğeri, ısınma amaçlı kullanılabilecek potansiyelimiz ise 26.4 mtpe' dir. Ülkemiz rüzgar potansiyeli açısından da şanslı ülkeler arasındadır. EİE' nin ölçüm istasyonlarından elde edilen ortalama rüzgar hızlarına göre rüzgar potansiyelinin yoğun olduğu Marmara, Ege, Güney Doğu ve Doğu Akdeniz bölgelerinde rüzgar enerji santrallerinin oldukça verimli alacağı belirtilmektedir. Jeotermal enerji insan hayatını kolaylaştırmak için en güvenilir, ucuz ve çevre dostu bir enerji türü olarak kabul edilmektedir. Jeotermal kaynakların verimli kullanılması durumunda şu an Türkiye'de ve dünyada bazı bölgelerde uygulandığı gibi konut ısıtmada ve elektrik üretiminde kullanılabilir bir kaynaktır. Enerji Bakanlığı verilerine göre, elektrik üretimi amaçlı kullanılabilecek toplam jeotermal potansiyelimiz ise 4,500 MW/yıl, ısıtma amaçlı olarak kullanılan ve jeotermal kaynak alanlarında kurulmuş olan merkezi ısıtma sistemlerinin toplam kapasitesi 23000 konut eşdeğeridir. Bu çalışmada, giriş bölümünde problem tanımlanmış, amaç, kapsam ve konu ile ilgili daha önce yapılmış çalışmalar ile ilgili kısa bilgiler verilmiş yapılan literatür çalışmasında ise jeotermal enerji hakkında genel bilgi verilerek kullanım alanları açıklanmıştır. Alan çalışması bölümünde Bursa Kaynarca Sıcak su Bölgesinde jeotermal enerjinin örnek bir konut binasında ısıtma, aydınlatma ve sıcak su üretiminde kullanılabilirliği araştırılmıştır. Binanın ısıtılmasında, aydınlatılmasında ve sıcak su ihtiyacının karşılanmasında jeotermal enerjinin kullanımı sonucu elde edilen enerji tasarrufu, çevresel ve kullanım maliyetleri açısından incelenerek üstünlükleri gösterilmiş, örnek konutun enerji puanlaması yapılmıştır.
Yer kavramı üzerinden bir okuma: Metrolar

Modern döneme geçilmesiyle birlikte yer, değişim ve dönüşüm geçirerek yok yere evrilmiştir. Yer, yok yere dönüşürken küresel çapta dönüşüm geçirmiştir. Yok yerler aidiyetlik kurulamayan, deneyimlenemeyen mekanlardır. Mekanın deneyimlenememesi durumu ise zaman algımızı etkilemekte ve mekanın okunaklı olamamasına neden olmaktadır. Mekanın okunaklı olamaması sonucunda mekan içinde yön bulmada sıkıntılar yaşanmaktadır. Mekanların okunaklı olması için mekanlar basit şekilde tasarlanmalı ve mekanlar renk, ışık ve ses gibi özelliklerle birbirlerinden farklılaşarak kendi kimliklerini oluşturmalıdır. Yok yerlerin en yaygın kullanılan örneklerinden olan metrolar da zaman algısı bakımından bu çalışmada incelenmiştir. Metrolar genellikle yeraltında konumlanmalarından dolayı metro istasyonlarında zaman algısı oluşamamaktadır. Ayrıca metro istasyonları kamuya ait ve küresel mekanlar olmalarından dolayı çokkültürlülüğün ortamlarıdır. Bireyler bu mekanlarda birbirlerini yabancı olarak algılayıp birbirlerine karşı teatral bir duruş sergilerler. Bu sebeple mekanda bulunan bireyler birbirleriyle yüzeysel olacak şekilde iletişim kurarlar. Metro istasyonları bireylerin birbirleriyle olan etkileşimlerini güçlendirebilecek şekilde tasarlanmalıdır. Bunlardan yola çıkarak metro istasyonları, çok fazla sayıda kişi tarafından kullanıldıklarından tasarımlardaki olumsuzluklara dikkat edilerek mekan tasarımları yapılmalıdır. Bu çalışmada mevcut örneklerin incelenmesi, sorunların ortaya konması temel amaç olarak belirlenmiştir. Ayrıca günümüz gelişen teknolojisinden de yararlanarak bu mekanların sorunlarının çözümlenmesinde uygulanabilecek örnekler incelenmiştir.
Trabzon kenti semerciler ve semeraltı sokaklarının tarihi dokusunun incelenmesi, koruma ve restorasyon önerileri

Bu çalışmada, Trabzon kenti, Semerciler-Kemeralti sokaklarının tarihi dokularının incelenmesi ve koruma kriterleri ile birlikte restorasyon önerilerinin oluşturulması amaçlanmıştır Birinci Bölümde; problemin tanıtılması, Konunun belirlenmesi, Konunun amacı ve izlenen yöntemler açıklanmaktadır. ikinci Bölümde; Araştırma yer almaktadır- Araştırma üç aşamada gerçekleşmektedir. Birinci Aşamada, Trabzon Kenti Semerciler - Kemeraltı sokakları tarihi doku inceleme çalışması, ikinci Aşamada, Tarihi ve son dönem yapıların Fotoğraf ve gözlem tekniği ile Röleve projelerinin çizilmesi, üçüncü' Aşama ise, Analiz ve değerlendirme çalışmalarıdır. Üçüncü Bölümde; Semerciler - Kemeraltı sokakları koruma önerileri ve restorasyon projeleri yer almaktadır. Dördüncü Bölümde; Sonuçlar ve öneriler bulunmaktadır.
An energy simulation study: Reducing cooling energy of residential buildings based on vernacular architecture and passive cooling techniques

Son yıllarda sıcak kuru iklimli kentlerde yaşanan ekonomik değişimi ve hızlı nüfus artışı hızlı yapılaşmayı beraberinde gelişmiştir. Özellikle artan konut ihtiyacını karşılayabilmek amacıyla inşa edilen konutlar ne yazık ki içinde bulunduğu çevreye duyarsız bir şekilde tasarlanmakta ve inşa edilmektedir. Yerel iklim koşulları göz ardı edilerek tasarlanmış olan binalarda ısıl konfor koşullarını sağlayabilmek amacıyla mekanik iklimlendirme sistemlerinin kullanımında hızla artmış, bu durum enerji kaynaklarının tüketimi ile yaşanan sorunları ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada soğutma enerjisi yüklerinin fazlasıyla arttığı sıcak kuru iklim bölgelerinde geleneksel mimarlık prensiplerinden gelen teknikler ile günümüz pasif soğutma yöntemleri analiz edilmiş ve yeni gelişen konut binaları için düşük soğutma enerjisi tüketimi odaklı tasarım stratejileri kullanılarak yeni bir yöntem ortaya konulmuştur. Çalışma alanı olarak ise Erbil kenti seçilmiştir. Bu amaçla ilk önce Erbil'deki geleneksel mimarlık yaklaşımı mahalle ve bina ölçeklerinde incelenmiş, pasif soğutma teknikleri araştırılarak iklim bölgesi için uygun yöntemler belirlenmiş, amaca uygun stratejiler oluşturularak tasarlanan model üzerinde DesignBuilder simülasyon programı kullanılarak sınanmıştır. Karşılaştırmalı sonuçlar üzerinden oluşturulan yöntem çerçevesinde elde edilen pasif soğutma stratejileri ile Erbil'deki tipik bir konut projesi yeniden test edilmiş ve sonuçların geçerliliği tartışılmıştır. Sonuç olarak elde edilen verilere göre en yüksek soğutma yükünün gerçekleştiği Temmuz ayında toplam soğutma yükünü 6997 kW/h ile yaklaşık 4461 kW/h arasında önemli ölçüde azaldığı ve 67.38 % oranında düşürüldüğü saptanmıştır. Son olarak, bu tez, sıcak kurak iklim bölgelerinde düşük soğutma enerjisi konutlarının tasarlanmasının önünü açan araştırmanın temel bulgularını özetleyerek sona ermiştir.
Enerji Etkin Konut Tasarımında Hava Sızdırmazlığı Parametresinin İncelenmesi: Balıkesir Örneği

Binanın kullanımı aşamasında enerjinin yoğun olarak kaybedildiği alanlardan biri bina kabuğu olup binalarda enerji verimliliğinin sağlanmasında bina kabuğu sızdırmazlığı önemli etmenlerden biridir. Yapı sektörü enerji tüketiminde diğer ülkelerde de olduğu önemli bir paya sahiptir. Enerjinin büyük bir kısmı binaların yapım aşamasında, önemli bir bölümü de iç mekan konfor koşullarını sağlamak için kullanım aşamasında tüketilmektedir. Bina kabuğunda oluşan hava sızıntısı, enerji tüketiminin artmasına neden olduğu gibi kullanıcı konforunu ve güvenliğini de olumsuz etkileyebilmektedir. Özellikle dış ortamdan gürültü ve insan sağlığına zararlı partiküllerin iç ortama girmesinde hava sızıntısı belirleyici rol oynar. Bina kabuğundaki kontrolsüz hava geçişleri bina enerji verimliliğini etkileyen önemli bir tasarım parametresidir; dolayısı ile sızdırmazlık mimari detay çözümleri, binanın yaşı, uygulamada işçilik kalitesi, doğrama tipi, kullanım alanı büyüklüğü, cephe oranı, duvar malzemesi ve yalıtım uygulaması gibi faktörlerden etkilenir. Bu tez çalışmasında amaç bina kabuğunda ısı kaybına neden olan ve iç mekan konforunu olumsuz etkileyen hava sızıntılarının alan çalışması ile Balıkesir İlinde yer alan konutlarda ölçümlerle saptanmasıdır. Çalışmada BlowerDoor fan basınçlandırma yöntemi ile 50 Pa basınç altında kırsal ve kent merkezinde rastgele belirlenen 44 örnek konutta sızdırmazlık ölçümleri yapılmıştır. Ölçümler sonucu elde edilen bina kabuğu hava sızdırmazlık değerleri, TS 825 Binalarda Isı Yalıtım Kuralları ve Avrupa ülkelerinde uygulanan TNI 730 330 ve Pasif Ev Standartları ile karşılaştırılmıştır. Binalarda hava sızdırmazlığında önemli olan bina yapım yılı, konumu, kullanım alanı büyüklüğü, doğrama tipi, duvar malzemesi ve ısı yalıtım durumu gibi farklı ölçütlerin etki düzeyleri istatistiksel analiz yöntemi ile belirlenmiştir. Sonuçlara göre alan çalışmasında 44 konuta ait hava değişim oranı (n50) değerleri 1,94 - 49,02 h-1 arasında elde edilmiştir; TS 825 Standardına göre 7 konut 'yüksek', 12 konut 'orta', 25 konut ise 'düşük' düzeyde hava sızdırmazlığı performansı göstermektedir. İncelenen konutların Avrupa Birliği Pasif Ev Standardını (n50<0, 6 ach @ 50 Pa) karşılamadığı saptanmıştır; ancak 17 konut 1,94 - 4,50 h-1 arasında değişen n50 değerleri ile TNI 730 330 kapsamındaki standart değeri (n50:4,5) karşılamaktadır. Ayrıca çalışmada uygulanan ANOVA ve Post Hoc testi sonucuna göre bina yapım yılının hava sızdırmazlık değeri üzerinde en etkili parametre olduğu görülmüştür; diğer parametrelerin doğrama tipi, duvar malzemesi, ısı yalıtım durumu ve konut kullanım alanı büyüklüğü şeklinde sıralandığı tespit edilmiştir.
Yapı duvarlarının ısıl yayınırlık değerinin nicel kızılötesi ısıl görüntüleme ile belirlenmesi

Bu araştırmanın ana hedefi, bir yapı duvarının ısıl yayınırlık değeri ( , m2/s)'nin nicel kızılötesi ısıl görüntüleme yöntemiyle yerinde ölçülebilmesini sağlayan tahribatsız bir deney düzeneğinin geliştirilmesidir. Bu amaçla izo tuğla, bims blok ve gazbeton ile laboratuvar ortamında üretilmiş olan üç farklı duvarın ısıl geçirimlilik özellikleri, ardışık ısıl görüntüleme ile elde edilen yüzey sıcaklık verilerinin nicel analizlerle incelenmiştir. Aynı duvarlarda ısı köprülerine sebep olan sorunlu bölgeler, 'ısınma hızı ' ve 'sıcaklık indeksi ' parametreleri ile tanımlanmıştır. Örnek duvarların -değerini belirlemek üzere IRT ve sıcak kutu yöntemlerinin bir arada kullanıldığı bir deney düzeneği geliştirilmiştir. Elde edilen veriler, teorik olarak hesaplanan ve referans alınan duvarların ölçülmüş -değerleri ile karşılaştırılmıştır. Referans -değerleri, sıcak kutu yöntemiyle ölçülmüş olan duvarların gerçek ısıl iletkenlik hesap değerleri ve standart laboratuvar deneyleriyle ölçülmüş olan malzemelerin gerçek birim hacim ağırlıkları ve özgül ısıları kullanılarak elde edilmiştir. Laboratuvar ortamında geliştirilen düzenek, mevcut bir dış duvarın -değerini ölçebilecek şekilde arazi ortamına uyarlanmıştır. Laboratuvar ortamında elde edilen -değerleri ile referans alınan ve teorik hesaplanan -değerleri benzerdir. Arazi ortamına uyarlanan IRT-HB ölçüm tekniği ile ölçülen ve teorik olarak hesaplanan -değerleri de birbirlerine benzerdir. Bu durum, IRT-HB kullanılarak geliştirilen ölçüm tekniği ve analiz yönteminin, mevcut duvarların ısıl yayınırlık özelliklerinin belirlenmesinde başarılı olduğunu göstermiştir. Elde edilen veriler, mevcut bir dış duvarın iki tarafında sıcaklık farkının olduğu ortamlarda soğuk tarafta ardışık ısıl görüntülemenin yapıldığı durumda, bu duvarın ısıl geçirimlilik özelliklerinin ve ısıl sorunları olan bölgelerinin ölçülebilir parametreler ile belirlenebildiğini ve duvarın gerçek -değerinin yerinde tespitinin mümkün olduğu göstermiştir.
Solar envelope and form generation in architecture

Bu tez, çevreye duyarlı mimari tutumların güneşe erişimle ilişkisini inceler. Bu çalışmanın temel eğilimi güneşe erişim ve bina formu arasındaki ilişkiye dikkatlice bakmak ve Knowles tarafından son 30 yılda çeşitli şekilde geliştirilen 'güneş hacmi' tekniğinin yardımı ile güneş kontrolünün form üzerine etkilerini araştırmaktır. Knowles'a göre güneş hacmi, gölge düşürme sınırlamalarından kaynaklanan bina hacmidir ve bütün bina formu oluşturma çalışmalarında teorik ve teknik bir metot olarak kullanılmalıdır. Güneş hacmi, yükseklik sınırlamaları ve kat alanı katsayıları ile benzer şekilde, azami inşa edilebilir bina hacmini sınırlar ancak güneşe erişim prensipleriyle tanımlanır. Bu metot tek binalara olduğu gibi yoğun kentsel alanlara da uygulanabilir ve tasarımın her aşamasında destekleyici bir metottur. Güneşe erişim temel alınarak, güneş hacmini aşmayacak binalar pasif ve düşük enerjili tasarım konularında başarılı olacaklardır. Bu başarı, çevre ve enerji krizlerinden beri küresel olarak tartışılan, sürdürülebilir gelişimi destekleyecektir. Bu çalışmanın amacı güneş hacmi metodunu temel yönleri ve araçları ile, sunmak ve uygulamaktır. Odtükent lojmanları bu uygulamanın konusu olacaktır. Çalışmanın sonuçları gölge analizleriyle test edilecek ve halihazır durum ve önerilen güneş hacimleri için değerlendirmeler yapılacaktır.
Burgaz Adası Kevencioğlu Köşkü restorasyon projesi

Burgaz Adası, Marmara Denizi'nin kuzeydoğusunda, İstanbul'un 13-22 km. güneydoğusundaki adalar topluluğunun dört büyük adasından birisi olup, Maltepe ve Bostancı'nın karşısında, Kınalı ve Heybeli adalarının arasında konumlanmaktadır. Adalar, tarih öncesinden günümüze kadar birçok uygarlıkların merkezi olmuş, farklı etnik ve kültürel grupları barındıran bir merkez haline gelmiştir. Bizans İmparatorluğu döneminde balıkçı kulübeleri, tarlalar ve manastırlardan oluşan adalarda, Osmanlı döneminde köy sakinlerinin hemen hepsinin zengin rum balıkçı reislerinin olduğu köylerin varlığı bilinmektedir. 18. yy sonlarında Rumların ve yabancıların sayfiye yeri olmaya başlayan adalar, özellikle 19. yüzyıl boyunca çok rağbet görmüştür. Ancak 20. yy. da mübadele ve varlık vergisi sonucunda azınlıkların Adalar' ı terk etmesiyle özgün sivil mimarlık örneklerinin büyük bir kısmı sahipsiz kalmıştır. Bunun sonucunda, tek bir ailenin yaşam şekline göre planlanmış köşkler, ya birden fazla kullanıcıya göre değiştirilmiş ya da yıkılarak yerlerine ada mimarisine uygun olmayan apartmanlar yapılmaya başlanmıştır. Bu durum mevcut Koruma İmar Planı'na rağmen günümüzde de devam etmektedir. Ahşap konut stoğunun günden güne yok olması göz önünde bulundurularak, İstanbul ve Adalar için önemli bir geçmişşi olduğu tahmin edilen bir yapının belgelenmesi ve varlığını özgün haliyle sürdürmesi amacı ile çalışılmasına karar verilmiş ve Kevencioğlu Köşkü tez konusu olarak seçilmiştir. Gayri Menkul Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulu tarafından, 1973 yılında tescil edilmiş olan yapı ile ilgili tapu kayıtları araştırılmıştır. Böylece daha önce araştırılan ve yaklaşık aynı döneme karşılık gelen diğer sivil mimarlık örnekleri ile karşılaştırılmasına olanak sağlanmıştır. Büyük bir bahçe içerisinde yer alan köşkün zemin katı kagir, üst katlan ahşap karkas üzeri bağdadi yapım tekniği ile inşa edilmiştir. İç sofalı Türk evi plan tipine sahip olan yapı, içinde ve dışında çeşitli bezeme öğeleri barındırmakta, ve ahşap işçiliğinin çeşitli örneklerini sergilemektedir. 1990'lı yılların başında asıl kullanıcıları tarafından terk edilen yapı, 1999 yılına kadar adada geçici olarak çalışan işçiler tarafından kullanılmış, daha sonra tümüyle terk edilmiştir. Tez araştırması kapsamında, Kasım 2001'de rölövesi yapılan köşkün, aradan geçen 2 yılda bakımsızlık nedeniyle gittikçe harap hale geldiği gözlenmiştir. Gönüllü Caddesi'ne açılan bahçe kapısı sürekli açık durumdadır ve köşkün giriş kapılan yok olmuştur. Bu kontrolsüz durum ahşap yapı elemanlannın bilinçsizce sökülerek götürülmesine sebep olmuştur. Son olarak, Burgaz Adası'nda Ekim 20 O3'te meydana gelen yangında ahşap yapı elemanlarının hemen hepsi yok olmuştur. Özellikle 19. yüzyılın sonu ve 20 yüzyılın başında inşa edilmiş olan ve bu dönemin sosyo-kültürel yapısının izlerini taşıyan özgün sivil mimarlık örnekleri ile İstanbul ve Türkiye için özel bir değer taşıyan Prens Adaları için bu çalışma, sahip oldukları kültür mirasının gelecek kuşaklara aktarılması, mevcut kültür varlığı potansiyelinin en uygun şekilde değerlendirilmesi açısından önemli bir yer tutmaktadır. xıv
İstanbul vakıf hanları ve koruma sorunları

Orta Asya'dan başlayarak Osmanlı İmparatorluğu topraklarında gelişerek yaygınlaşan vakıf kurma anlayışı, birçok alanda olduğu gibi mimaride de etkili olmuştur. Vakıf anlayışı ile inşa edilen hanlar, kent dokusunda önemli yapılar olmuşlardır. Han mimarisi ticari gelişmeler ve ihtiyaçlar doğrultusunda şekillenerek 19. yy.'a kadar gelişmiştir. Vakıf hanlar, 19. yy.'ın sonunda İstanbul'da, Evkaf Nezareti, günümüzdeki adı ile Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından dönemin modern malzemeleri ile bir dizi halinde tasarlanarak inşa edilmiştir. Cumhuriyet döneminde de inşasına devam edilen bu yapılar Vakıflar Genel Müdürlüğü'ne gelir getirmek üzere yapılmıştır. Teknolojik gelişmelerin etkisi ile birlikte klasik han mimarisinden farklı olarak gelişmiş, geçmişşin sade han yapılarının yerine adeta cephenin özellikle bezemelerle donatıldığı yeni bir üslupla yapılmıştır. Birçoğu, ticaret fonksiyonunun yüksek olduğu Eminönü ve Karaköy'de oda bazında kiralanmak üzere ticarethane olarak inşa edilmiştir. Vakıf hanlar, konut ve yatakhane işlevleri ile İstanbul'un Beyoğlu ve Şehzadebaşı semtlerinde de karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada çeşitli dönemlerde inşa edilen farklılıkları ve benzerlikleri içinde barındıran yedi vakıf hanın mimari özellikleri incelenmiştir. Vakıf hanlardan bir kısmı, günümüzde Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından Restore Et-İşlet-Devretvsistemi ile restore edilerek işlev değişikliğine uğramış, turizm sektöründe otel olarak hizmet vermeye başlamıştır. Ancak söz konusu vakıf hanlarda koruma kapsamında yapısall, çevresel ve yeniden işlevlendirmeye dayalı sorunlarla karşılaşılmaktadır. Yapılan tespit ve belgeleme yöntemleri sonucunda vakıf hanlarının mimari değerleri göz önüne alınarak önerilerde bulunulmuştur