Yaşlı evlerinde pencerelerin bina enerji ve gün ışığı performansına etkisinin incelenmesi

Bina tasarımında en önemli konu iç mekan konfor şartlarının insan sağlığı için optimum seviyede olmasıdır. Bu tezin örnek çalışması bir yaşlı evi olduğundan, iç mekan konfor şartı kapsamında mahal sıcaklık ve aydınlık düzeyinin önemi daha da artmaktadır. Konfor şartlarını sağlamak için ise incelenmesi gereken ilk parametre bina kabuğudur. Isıl ve aydınlatma konfor şartlarının sağlanmasında pencere türlerinin büyük bir etkisi bulunmaktadır. Doğru bir pencere seçimi ile istenen her çeşit konfor şartını yerine getirmek mümkündür. Binanın ısıl performansı hesaplamalarında pencerelerin ısı geçirgenlik ve gölgeleme katsayıları kullanılırken, doğal aydınlatma hesaplarında görünür gün ışığı değeri kullanılmaktadır. Ülkemizde yayınlanan yönetmeliklerde veya standartlarda özel ihtiyaçlar için konfor şartları tanımlanmamıştır. Ancak yurtdışında gerek yaşlı evleri gerekse de özel ihtiyacı bulunan kullanıcı tipleri için konfor şartları detaylı olarak tanımlanmıştır. Bu nedenle bu tez çalışmasında yaşlı evi incelenirken yurt dışındaki standartlar ve yönetmelikler takip edilmiştir. Türkiye'de de özel kullanıcı tipleri için iç mekan konfor şartlarının tanımlanması gerekmektedir. Çalışmada belirtilen konfor şartları değerleri ülkemizde bulunan bir yaşlı evi için yapılmıştır ve bu yaşlı evi için konfor şartlarının sağlanıp sağlanmadığı incelenmiştir. Sonuç olarak yurt dışındaki standartlarda ısıl konfor şartları için belirtilen kışın 21 C ve yazın 24 C sıcaklıkları ülkemizdeki yaşlı evleri için de uygulanabilir. Yaşam alanlarının aydınlık düzeyleri için ise yine yurt dışındaki standartlarda belirtilen 300 lüks ile okuma alanlarında 500 lüks değeri ülkemiz için de aynı şekilde uygulanabilir. Bu tez çalışmasında öncelikle yaşlı evleri için yurt içindeki ve yurt dışındaki standartlar incelenmiş ve belirlenen standarda göre konfor şartlarını en iyi seviyede sağlayacak yüksek performanslı pencere seçimi yapılmıştır. Pencere seçimi yapılırken güneybatı cephesinde güneşe en fazla maruz kalan mahal uygulama alanı olarak seçilmiştir. Seçilen bu pencere ile mevcut durumdaki ve TS 825'teki pencereler enerji ve gün ışığı bakımından karşılaştırılmışlardır. Enerji tüketiminin hesabında DOE-2. 2 tabanlı eQUEST enerji modellemesi yazılımı, gün ışığı hesabında ise Autodesk Ecotect Analysis ve Dektop Radiance yazılımları kullanılmıştır. Tüm bina enerji tüketimi karşılaştırmasında mevcut pencere, TS 825'teki pencere ile karşılaştırıldığında %7'lik, seçilen pencere ile karşılaştırıldığında %12'lik enerji tasarrufu hesaplanmıştır. Bu hesaplamalar güneybatı cephesindeki seçilen bir yaşam alanı için yapıldığında mevcut pencere ile TS 825'teki pencere arasında %13'lük, mevcut pencere ile yüksek performanslı pencere arasında ise %25'lik enerji tasarrufu meydana gelmiştir. Gün ışığı modellemesinde ise mevcut pencere yerine yüksek performanslı pencere kullanıldığında mahaldeki gün ışığı seviyesi %32 oranında azalmıştır. Yaptığımız hesaplamalardan da anlaşıldığı gibi sadece binadaki mevcut pencereleri uygun bina yönü, iklim koşulları göz önünde bulundurularak, belirlenen standartlara göre seçilmesi tüm binadaki enerji tüketimini %25 oranında, gün ışığı aydınlık düzeyini ise %32 oranında azaltmıştır.