Mimari proje üretim süreci belge ve içerik yönetiminde enformasyon teknolojileri kullanımı

Son yıllarda tüm kurum ve kuruluşlar gibi mimari bürolar da belge ve içerik yönetiminde enformasyon teknolojilerini daha yoğun olarak kullanmaya başlamışlardır. Araştırmacıların ilgisini uzun yıllardır çeken enformasyon teknolojilerinin uygulamada kullanılması, görevleri destekleyici ve kararlarda yol gösterici araçlarla donatma fikrinden ortaya çıkmıştır. Böylece bu teknolojileri kullananlar etki alanlarındaki süreçleri daha iyi planlayacak, yürütecek ve kontrol edeceklerdir. Mimari büroların da bu görevleri etkin bir şekilde yerine getirebilmeleri için bu alanda doğru, zamanında ve tutarlı enformasyonlara ihtiyaçları bulunmaktadır. Bu enformasyonlar çok çeşitli yollardan gelmektedir. Özellikle mimari bürolar için hazırlanmış yazılımlar ve programlar yeni kararlar ve uygulamalar için son derece yararlıdır.1990'ların başından beri enformasyon sistemlerinin etkinliğini araştıran çalışmalar yapılagelmektedir. Araştırmaların kimi enformasyon teknolojisinin olmazsa olmaz olduğunu ve mutlaka kullanılması gerekliliğini savunurken, kimileri de bunların kullanılmasının düşünüldüğü kadar yeterli katkıyı sağlayamadığı iddiasındadır. Çalışma tarafsız bir şekilde enformasyon teknolojilerinin özelliklerinin farklı açılardan incelenmesi, mimari bürolar için gerekli olan ve katkı sağlayan teknoloji ürünlerinin tanınması ile enformasyon akışının özelliklerinin belirlenmesi, belge ve içerik yönetiminde enformasyon teknolojilerinin yeri ve enformasyon teknolojilerinden beklentilerin ortaya konulması yönünde olacaktır. Mimari bürolarda enformasyon teknolojilerinin kullanılmasının en önemli amaçlarından biri, yapı üretim aşamalarında var olan işlemler için çözümleri kolaylaştırmayı sağlamaktır. Ancak bu işlemlerin faaliyet alanları ve işleri yapacak kişi ve ekiplerin yoğunluğu ve karmaşıklığı nedeniyle standart çözümlerin geçerliliği tartışılmaktadır. Her bir aşamanın kendine has özelliği, enformasyon ihtiyacı, enformasyonu yorumlarken kullandığı yöntem ve teknikler farklı olmaktadır. Bu açıdan bakarsak, ideal bir enformasyon sistemini oluşturmak oldukça zordur. Bu konudaki en önemli yaklaşımlardan biri, genel yaklaşımlar çerçevesinde her bir aşamaya uyarlanabilecek çözümlerin oluşturulabilmesidir. Enformasyon teknolojilerini üretenler ise, bu sorunu sistemin ekonomikliği açısından ele alarak olabildiğince standart çözümlere yönelmişlerdir. Bu çalışmada, mimari büroların gereksinim ve istekleri belirlenerek, onlara uygun enformasyon teknolojisi araçlarının olup olmadığı araştırılmaya çalışılmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda enformasyon sistemlerinden beklenen katkılar ortaya konmaya çalışılacaktır. Çalışma temel olarak beş aşamalı bir süreç olarak tasarlanmıştır. İlk aşamada problemin tanımı ve araştırma soruları ile literatür özeti yapılmış, ikinci bölümde ise yapı üretim süreci, mimari proje üretim süreci ve bu süreç içinde gereksinim duyulan bilgi, belge ve içeriğin neler olduğu incelenmeye çalışılmıştır. Bu sürecin her bir aşamasının girdi ve çıktıları, bu aşamalarda kullanılan yazılı belgeler, onay belgeleri ve gereksinim duyulan bilginin ne olduğu üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde, teknoloji ve enformasyon teknolojilerinin tanımı yapılmış, veri, bilgi ve enformasyon kavramlarına açıklık getirilerek farklı bakış açılarından bu kavramlar incelenmiştir. Mimari bürolarda enformasyon sisteminin altyapısı oluşturulurken dikkat edilmesi gereken faktörler incelenmiştir. Enformasyon sistemlerine yönelik bu temel kavramlar açıklandıktan sonra, destekleyici farklı enformasyon sistemleri ve bu sistemlerin tarihsel süreç içindeki gelişimi incelenmiştir. Belge ve içerik yönetiminin içerisinde yer alan faktörler ve bunların yönetiminde enformasyon sistemlerinin tasarımı ve kullanımı aşamalarındaki katkılarına odaklanılmıştır. Dördüncü bölümde ise, mimari proje üretimi açısından belge ve içerik yönetiminde enformasyon teknolojilerinin yeri üzerinde durulmuştur. Günümüzde hangi enformasyon teknolojisi uygulamalarının mimari proje üretimi sürecinde hangi aşamada, ne tür çözümler sunduğu konusu üzerinde durulmuştur. Beşinci ve son bölümde ise enformasyon teknolojisi uygulamalarının mimari bürolarda farkındalığı ve kullanımı konusunda yapılan bir alan araştırmasının bulgularına yer verilmiştir. Araştırmanın yöntemi, araştırma kapsamı, hipotezler ve analizlere yer verilerek, araştırmanın bulguları değerlendirilmiştir. Bu bölümde ayrıca araştırmadan elde edilen sonuçlar farklı yaklaşımlara göre değerlendirilerek, bulgulardaki benzerlikler ve farklılıklar aranmıştır. Bu farklılıklar doğrultusunda oluşacak grupların enformasyon gereksinimleri, enformasyon teknolojisi uygulamalarını ne şekilde kullandıkları ile ilgili bulgular da incelenmiştir. .