turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Muğla, Beçin Karapaşa Medresesi Restorasyon Projesi ve yeniden işlevlendirilmesi

Her toplumun ayakta durmasını ve nesiller boyu devamlılığını sürdürmesinde büyük rol oynayan en büyük etken şüphesiz ki o toplumun kültürel değerleridir. Yok olmaya yüz tutmuş her kültürel miras korunarak sonraki nesillere aktarılmalıdır. Mimari eserleri korumanın en iyi yolu da onlara yeni bir işlev yükleyerek yaşamasını sağlamaktır. Bu çalışma kültürel mirasımızın bir parçası olan Karapaşa Medresesi'nin harap olduğu durumdan kurtarılması ve yeni bir işlev yükleyerek nesiller boyu yaşatılması amacıyla bilimsel bir altlık oluşturmaktadır. Ayrıca çalışma kapsamında eğitim anlayışı, medrese öncesi eğitim yapıları ve medreseler incelenmektedir. Birinci bölümde, çalışmanın amacı, kapsamı ve sonuçlandırılması noktasında yapılan ön araştırma ve yöntemler anlatılmıştır. İkinci bölümde, çalışmanın temel kavramı olan eğitim anlayışı ve toplumsal işleyişi incelenmiştir. Üçüncü bölümde, İslamiyet sonrası eğitim yapılarının ortaya çıkışından medreselere kadarki süreç anlatılmıştır. Dördüncü bölümde, Karapaşa Medresesi'nin bulunduğu bölge ve beşinci bölümde de Karapaşa Medresesi incelenmiştir. Altıncı bölümde Karapaşa Medresesi mimari açıdan elde edilen sözlü, yazılı ve yapısall kaynaklar ile kıyaslanarak değerlendirilmiştir. Yedinci bölüm Çalışmanın amacından sonucuna kadarki sürecin değerlendirilerek, önerilerin ve çalışmanın öneminin sunulduğu bölümdür. Sonuç olarak Karapaşa Medresesi şu an ki durumu ve geçirdiği evreler araştırılarak bir çalışma hazırlanmış ve bu çalışma doğrultusunda öneriler getirilerek kullanılabilmesi ve kültürel değerimizin nesiller boyu devamlılığının sağlanabilmesi yolunda bir adım atılmıştır.
Formations, reformations, deformations'tracing architectural history of the communal roomin the works of soviet nonconformist artists: 1975-1991

Bu tez, 1970 lerin ikinci yarısında Sovyet Moskova'sı yeraltı kültüründe yeşeren Sovyet Nonkonfomist sanatçıların pratikleri üzerinden komün odanın kamusaldan mahreme uzanan evrimini takip etmektedir. Sovyet komün apartmanları kolektif yaşamın sınandığı bir devrim deneyiydi. 'Tek çatı altında sosyalizm'i tasarlamak idealiyle başlatılan komün apartman,1920- 1950 yılları arasındaki süreçte, toplumsal kontrolün sağlandığı, statükonun sağlamlaştırıldığı ve Sovyet kolektif bedenlerin şekillendiği bir kuruma dönüştü. 1950 lerin sonunda, Kruşçev'in Çözülme dönemini takiben kamusal odanın mahremleştirilmesiyle, yeni mahrem oda, başlıca Sovyet kentlerinde yeni yeni yeşeren entellektüel yeraltı kültürü tarafından nefes alma alanlarına dönüştürülmeye başlandı. 1960 lardan başlayarak, özellikle Moskova ve Leningrad, yeni dönüştürülen mahrem odaların çeşitli disiplinlerden entellektüeller tarafından yeraltı aktivitelerinin sürdürüldüğü mekanlar olarak yeniden örgütlenmesine tanıklık etti. Bu tez, Çözülme-sonrası komün odada evrilen dinamikleri ve komün odanın estetik ve mimarisini, mahrem ve kolektivite, resmiyet ve gayri-resmiyet ikileminde; yeraltında kurumsallaşan, ve 1975- 1991 yılları arasında üç nesil boyunca ilişkileri, dinamikleri ve estetik kaygıları biçimlenen, dönüşen ve bozunan Moskova Nonkonformistleri üzerinden takip eder. Nonkonformistlerin ilişki ağları ve sanat eserleini iki paralel fakat birbirine bağlı analizde irdelerken, bir taraftan komün odanın sanatçı pratikleri, biyografileri ve ilişki ağlarıyla iç içe geçen yolculuğunu belgelemek, diğer taraftan Nonkonformistlerin bağlamı, ilhamı ve estetik üsluplarının temel nesnesi olan komün odanın mimarlık tarihini, hem Moskova'da hem de sanatçıların Batı'daki sergilerindeki yeniden üretimlerinde takip etmek amaçlanmıştır.
Ahşap doğrama köşe birleşimlerinin rijitliğini arttırma yolları üzerine bir araştırma

Günümüzün şartlarında, mukaveetleri yüksek olan köşe birleşim tipleri bulunmakla beraber, bunlar; üretimlerinin zorluğu, maliyetlerinin yüksekliği, ya da özel makina ve teçhizata gerek göstermeleri nedeniyle, pratikte çok az kullanılmaktadırlar. Yaygın olarak kullanılan köşe birleşim tipleri ise, mukaveetlerinin düşük olması dolayısıyla doğramaların sarkmasına ve işlevlerini görememelerine sebep olmaktadırlar. Rijiditesi, geleneksel birleşimlerden daha yüksek, aynı zamanda seri halde üretilebilen ve yapımı özel makina gerektirmeyen bir ahşap doğrama köşe birleşim şeklinin geliştirilmesi amaçlanan bu çalışmada, iki parçası da birbirine simetrik 3 zıvanalı köşe birleşim tipinin mekanik dayanımı karşılaştırmalı olarak araştırılmıştır. Çalışmanın birinci bölümü konuya giriş niteliğinde olup çalışmanın amacı ve kapsamının yanı sıra bu konuda daha önce yapılan araştırmalar taranmış ve halen kullanılmakta olan köşe birleşim şekilleri araştırılmıştır. İkinci bölümde, çalışmanın deney kapsamında doğrama köşe birleşim örneklerinin hazırlanmasında ahşap malzeme türü olarak kullanılan sarıçamın genel olarak fiziksel ve mekaniksel özellikleri incelenmiştir. Üçüncü bölümde, tutkalların adezyonu sağlayan özellikleri, türlerine göre sınıflandırılmaları, ahşap malzemede tutkal uygulama esasları ve çalışmada kullanılan beş tür tutkalın spesifik özellikleri incelenmiştir. Üç kısımdan oluşan deneysel çalışmanın birleşim örneklerinde kullanılan tutkalların ve Sarıçamın malzeme özellikleri ile ilgili deneyler dördüncü bölümde yer almıştır. Beşinci bölümde, mekanik deney düzeninin geliştirilmesi, ön deneyler, altıncı bölümde ise bunların sonuçlarından elde edilen veriler ile seçilen biri geleneksel tip, diğeri de yeni birleşim şekli olmak üzere iki birleşim şeklinin çeşitli tutkal tipleri ile dirençlerinin incelendiği esas deneyler karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Yedinci bölümde, esas deney sonuçlan değerlendirilerek irdelenmiş ve sonuç olarak rijiditesi denenen geliştirilmiş doğrama köşe birleşiminin çok daha fazla mukaveete sahip olduğu saptanmış ve çalışmanın amacına ulaştığı görülmüştür. ı
Konvansiyon ve moda kapsamı içinde müzeler

Modenitenin sosyal, kültürel, bilimsel ve siyasal sonuçlarının yaşandığı tüm toplumlarda birçok konu değerlerin hızlı dönüşümü sonucu incelemeye muhtaç hale gelmiştir. Değer eskimesi, çeşitli konvansiyon ve kanonların anlamım yitirmesi ya esasların ortadan kalkmasına ya da yeni değer ve kabullerin benimsenmesine insanları, toplumları sürüklemektedir. Bu bağlamda genel olarak mimarlık özel olarak binalar ve işlevleri de yeni sorgulamalara tabi tutulmak zorundadır. Böyle kritik bir bağlamda mimarlık birçok konuyu yeniden sorgulamak ve bazı esaslar ortaya koymak durumundadır. Bu bağlamda bu tezin amacı birçok yeniliğe ve paralelinde tüketime açılmış olan bir bina işlevi olarak müzelerle ilgili üzerinde mutabakata varılmış ve uygulama bulmuş çeşitli konvansiyonların sağlamlığını irdelemek, gelip geçici özellik kazanmakta olan tasarım ilkelerine eleştirel olarak yaklaşmak, bugünkü müze kavramının gerek içerik gerekse mimari olarak nasıl bir görünüme büründüğünü ortaya koymak ve eğer esasla ilgili yapılacak bir şey varsa bunlara işaret etmektir. Bu nedenle tezin ikinci bölümünde genel olarak konvansiyonlar, özel olarak da müze binalarıyla ilgili kanonlar tarihsel olarak gözden geçirilmekte ve ilkeler düzeyinde neyin daha uzun ömürlü neyin de daha kısa ömürlü olduğu saptanmaktadır. Tezin izleyen bölümünde sözel ve görsel olarak müze konusunda yaşanan değişimler tanıtılmaktadır. Bu tanıtım sırasında süreklilik ve gelip geçicilik kavramları irdelenecektir. Gelip geçiciliği örnekleyen binalar ve özellikleri bir moda anlayışı içinde ortaya çıktığından tezde moda ve tüketim ilişkileri açıklanmakta, moda kavramları ile bağlantılı biçimde çağdaş müzelerin tasarım ilkeleri özdeşleştirme yoluyla belirlenmektedir. Bu ilişkiler ortaya konduktan sonra tezin izleyen bölümünde, bazı bina konularının kent estetiğini sağlamada rolü üzerinde durulacak kitch ve kent makyajı bağlamında müze binaları tartışmaya açılmakta, müze konusuna yeni yaklaşımların kent ve insanlığa olumlu ve olumsuz katkıları irdelenmekte ve yorumlanmaktadır.
Mimarlık ve çocuk

Tez çalışması çocuğun gündelik yaşamında önemli bir yer tutan oyuncaklar üzerinden mimarlık ve çocuk ilişkisini gözden geçirmek üzere yazılmıştır. Bu doğrultuda aydınlanma çağı ile birlikte var edilen 'çocuk'un zihnindeki mekan kavramının inşasında oyuncakların etkili olduğu iddiasına örnek yapı oyuncakları üzerinden cevap vermeye çalışmıştır. Bu amaçla ilk başta çocuk ve çocukluk kavramlarının oluşum süreci ile bağlantılı olarak Aries'in çocukluğu kültürel bir icat olarak nitelendirdiği görüşü incelenmiş, eğitimciler tarafından da bu görüşün desteklendiği görülmüştür. Bu icat dahilinde Montessori, Fröbel ve Piaget'yi içine alan literatür araştırması ile çocuğun yetişkinden farklı bir mekan kavrayışının olduğu ortaya konmuştur. Daha sonra ise çocukların gündelik hayatlarının neredeyse tamamını geçirdiği 'ev mekanı' içinde oynadığı oyuncakların çocukların zihninde mekan kavramının inşa edilmesinde büyük bir rol oynadığı belirlenmiştir ve tezde mekan kurucu oyuncak olarak nitelendirilen yapı oyuncaklarının bu inşayı nasıl gerçekleştirdikleri üzerinde durulmuştur. Mekan kurucu oyuncak görüşünü desteklemek adına bebek evleri, oyuncak tiyatro, oyuncak kentler ve mimari yapı oyuncaklarının farklı çeşitleri örnek olarak incelenmiştir. Yapı oyuncakları incelenirken üzerinde durulan esas nokta ise çocuğun bu inşa sırasında mekanın öznesi olarak mı yoksa nesnesi olarak mı bu sürece dahil olduğudur. Dolayısıyla tez kapsamında yapı oyuncaklarının mekan kurucu etkisinin olup olmadığı mimarlık ve çocuk bağlamında gözden geçirilip, bu doğrultuda çıkarımlar yapılmıştır.
Yeniköy'de göçmen konutlarının sosyo-kültürel ve mimari özelliklerinin analizi

Kültür, bir toplumun belirleyicisidir. Toplumların kendilerine özgü düşünce ve yaşam biçimlerinin bütününü oluştur. Dolayısıyla, bir bölgedeki kültürel özellikler o bölgede yaşayan insanlarla başka bölgelere taşınabilir, burada kendi kültürleriyle oluşturulmuş binalar inşa edebilirler. Mimarlıkta, kültür-mimarlık ilişkisinin analiz edilmesi son yıllarda gittikçe önem kazanan bir durumdur. Bu çalışmada; Vernaküler mimari, halk mimarisi ve kırsal mimari kavramlarının özelliklerine değinilerek, kavramlar arasındaki benzer ve farklı yönler ortaya konmuştur. Vernaküler mimari ile ilgili yapılmış çalışmalar incelenerek tezin bilimsel dayanağı oluşturulmuştur. Bu çalışmada, göç edenlerin yerleştikleri yerlerden beraberlerinde getirdikleri kültürle, bulundukları bölgenin fiziksel koşullarına uyum sağlayarak inşa ettikleri konutlarda sosyo-kültürel etkenlerin mimariye yansıması üzerinde durulmaktadır. Tezin ikinci bölümünde; göçün dayandığı temeller ele alınmış, göçle ilgili olaylara değinilmiştir. Üçüncü bölümde; vernaküler mimari, halk mimarisi ve kırsal mimari kavramlarına değinilmiş, vernaküler mimari ile ilgili yapılmış çalışmalar araştırılmıştır. Dördüncü bölümde, çalışma yapılan bölgenin coğrafi özellikleri ve tarihçesi araştırılmıştır. Beşinci bölümde; göçmen konutlarının analizi yapılmış, konutların şimdiki durumları, ilk yapıldığı zamandaki durumları, ailelerin göç öyküleri, konutların bulunduğu arsaların vaziyet planlarının analizi, konutların yapım tekniği ve malzemeleri konularına değinilmiştir. iiAltıncı bölümde; yapılan analiz çalışmasında elde edilen veriler ele alınarak konutlarla ilgili bulgular saptanmıştır. Sonuç bölümünde ise; analizler sonucunda ulaşılan bulgular değerlendirilmiş ve göçmen konutlarına ilişkin değerlendirmeler yapılmıştır.
Kültür varlıklarının korunması bağlamında toplumsal bellek: Meydanlar

Korumanın konusu ya da kapsamına giren toplumsal belleğin üretildiği meydanlar, tarihsel olarak farklı toplumsal şartlar ve siyasi gelişmeler ile düşünce biçimlerinden etkilenmiş, sadece tarihi veya sanatsal değerleri açısından değil, kent kimliğini inşa eden ve geçmişş ile gelecek arasındaki bilgi ağının sürdürülebilmesini sağlamaları açısından da önemlidirler. Bu tezde, korunması gereken kültür mirası olarak toplumsal bellek açısından meydanların neden önemli olduğu ve neden 'korunması' gerektiği incelenirken, siyasi otoritenin müdahale aracı ve karşı duruşun simgesi olması, sürekli devinim halinde bulunması, İstanbul'un kentsel kimliğini temsil etmesi, hem siyasi ve ekonomik, hem de gündelik yaşam kültürünün taşıyıcı mekanı olması nedeniyle Taksim Meydan'ı örnek alınmıştır.
Enerji verimli yeşil bina sertifikasyonunda yol haritasının belirlenmesi için LEDD ve BREAM örneklerinin incelenmesi

Sürdürülebilirlik kavramı, yeni bir kavram olmayıp, insan faaliyetlerinin neden olduğu çevresel bozulmaya tepki olarak ortaya atılmıştır. İnşaat sektörü günümüzde, CO2 emisyonu, çevresel etkiler ve enerji tüketimi kapsamında baş roldedir. Bu nedenle yeni binalar tasarlanırken ve mevcut binaların iyileştirilmesinde çevresel faktörler ve enerji verimliliği göz önünde bulundurulmalıdır. Yeşil bina sertifika sistemleri yeni yapılacak ve mevcut binaların çevresel etkilerini ölçmek amacıyla oluşturulmuş değerlendirne sistemleridir. Dünyada yeşil binalar için çok sayıda sertifika sistemi oluşturulmuştur. Geçerli sertifika sistemleri incelendiğinde bu sistemlerin o ülkede geçerli olan norm ve yasalara dayandırıldığı görülmektedir. Bu sayede de bu sistemler ulusal ve uluslararası pek çok projeye entegre edilmektedir. Yeşil bina değerlendirme sistemleri incelendiğinde, enerji verimliliği konusunun tüm değerlendirme sisteminde yaklaşık %40'lık bir ağırlığı vardır. Bu nedenle bu konuda yapılacak bir iyileştirmenin, bina üzerindeki etkisi oldukça fazla olacaktır. Enerji verimliliği sadece enerji tüketiminin azaltılması değil, bununla beraber binadaki termal konforun da sağlanmasını gerektirir. Çalışma kapsamında LEED ve BREEAM sertika sistemlerinindeki enerji kategorisi ile birlikte enerji verimliliği ile ilgili tüm kriterler ele alınmıştır. Sonrasında bu kriterlerin referans aldığı norm ve standartlar ortaya çıkartılmıştır. Türkiye'de geçerli bir değerlendirme sisteminin oluşturulabilmesi için öncelikle bu değerlendirme sistemi için gerekli olan altyapının eksiksiz olarak hazırlanması gerekmektedir. Bu nedenle LEED ve BREEAM yeşil bina değerlendirme sisteminde referans gösterilen norm ve standartların Türkiye ile uygunluğu değerlendirilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın sonunda ülkemizde enerji verimliliğinin geliştirilebilmesi için Türkiye'de geçerli olan kanun ve yönetmeliklerden yola çıkarak yapılması gerekenlerin belirlenmesi amaçlanmaktadır.
Mimari koruma bağlamında artırılmış mekan uygulamalarının kullanımı ve değerlendirilme ölçütleri '@rkademi' uygulaması

Koruma alanında yeni yöntemlerin kullanımı her zaman tartışma yaratan bir başlık olsa da zamanın etkileri ile sürekli bir mücadele içinde bulunan koruma uzmanların her zaman daha etkin yöntemler aramaya yöneltmiştir. Günümüzde yaygın, kablosuz ve hızlı internet ağı; bulut bilişim; taşınabilir, giyilebilir bilgisayar teknolojileri gibi olanaklar ile sanal gerçeklik teknolojileri özellikle de artırılmış gerçeklik tekrar ve daha güçlü biçimde gündeme gelmektedir. Söz konusu teknolojik gelişmeler yanında koruma alanı nesnelerin yanında toplumsal bellek, katılım, ortak deneyim, kültürel önem ve yer gibi somut olmayan mirasında korunmasının yöntemlerini keşfetmeye çalışmakta ve amaçla sayısal ortamın araçlarından da faydalanmaktadır. Çalışma kapsamında yeni bu yöntemlerden biri olan artırılmış gerçekliğin sayısal miras çalışmalarında kullanılması ve geliştirilmesini sağlamak üzere değerlendirilmesinin ölçütlerini ortaya koymak ve ortama özgü değerlendirme yöntemleri ile sınamak amaçlanmıştır. Bu amaçla öncelikle miras tanımı ve korunması amaçlanan değerleri başta uluslararası tüzük ve sözleşmeler olmak üzere ilgili literatür üzerinden değerlendirilmiştir. Mirasın bir iletişim nesnesi olarak içerdiği 'mesajların' ve mekanla ilişkisinin belirlenmesi ve bu mesajın koruma hedef ve yöntemleri ile ilişkisinin ortaya konması da bir diğer hedeftir. Bu ilişki, tezde miras, yer ve sayısal miras başlığında üç ayaklı olarak miras iletişimdeki güncel tartışmalara da yer verilerek incelenmiştir. Ardından sanal çevreler ve artırılmış gerçeklik ortamları incelenmiş ve gelişim süreçleri ve örnekleri anlatılmış ardından söz konusu teknolojilerin koruma alanında kullanımı ve örnekleri sanal miras başlığı ile verilmiş, miras iletişiminde sanal çevrelerin rolü varoluş ve yer kavramları üzerinden irdelenmiştir. Sanal ortamların ve artırılmış gerçekliğin miras iletişimindeki rolü. sanal gerçeklik ve artırılmış gerçeklik ortamları açısından uluslararası koruma organizasyonlarının miras iletişimi amacıyla hazırladığı metinler değerlendirilerek, sanal miras uygulamalarının bu iletişimdeki yeri tartışılmıştır. Ardından SG ve AG alanındaki değerlendirme yöntemleri ve sanal miras alanında gerçekleştirilmiş örnekler verilmiş ve sonra Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Fındıklı kampüsünde yürütülen @Rkademi uygulaması ve bu uygulama kapsamında gerçekleştirilen değerlendirmenin bulguları tartışılmış ve sanal miras alanındaki AG deneyimleri bağlamında miras iletişimi tüzüklerinde belirlenen amaçlar çerçevesinde değerlendirilmiştir.
Mimarlık ve kentsel yaşam kalitesinin sağlanmasında dönüşüm projelerinin rolü: Bursa-Santral Garaj bölgesi örneği

Bu çalışmada, mimarlık ve kentsel yaşam kalitesinin sağlanmasında dönüşüm projelerinin rolü, dönüşüm kavramının farklı boyutları ve çeşitli ülkelerden örnekler aracılığıyla incelenmiş, geçmişşte Bursa Şehirlerarası Otobüs Terminali, günümüzde kent içi ulaşımı sağlayan minibüs durakları olarak kullanılan Osmangazi lçesi, Santral GarajBölgesinde konuyla ilgili bir alan çalışması yapılmıştır. Tezin giriş kısmında; çalışmanın amacı, kapsamı ve yöntemi açıklanmış, kuramsal kısmında; kentsel dönüşüm kavramının tanımı, nedenleri, gelişimi, yöntemleri, boyutları ve farklı ülkelerdeki işlevini yitirmiş bölgelerde yapılmış kentsel dönüşüm projeleri incelenmiştir. Daha sonra, Bursa kent planlama sürecinin, Santral Garaj Bölgesinin tarihsel ve mekansal gelişimine etkisi araştırılmış, alan çalışması kısmında ise; tespit ve anket yöntemleriyle Santral Garaj Bölgesinin demografik, ekonomik, toplumsal ve fiziksel yapısı analiz edilmiş, bölgedeki kullanıcıların sorunları belirlenerek, öncelikle seçilen bölgede kentsel dönüşüme gereksinim olup olmadığı saptanmıştır. Yapılan çalışmalar sonucunda; Santral Garaj Bölgesinde, Bursa Şehirlerarası OtobüsTerminali'nin 1997'de Yalova Yolu üzerine taşınmasından kaynaklanan ekonomik, işlevsel, fiziksel ve görsel açılardan eskime, süzülme ve köhneme, ayrıca bölgedeki sokak çocukları, dilenciler, hayat kadınları, seyyar satıcılar gibi alt gelir gruplarına bağlı olarak genel bir güvensizlik ve sosyal açıdan bir çöküntü yaşandığı ortaya çıkmıştır. Buna bağlı olarak, bölgede mimarlık ve kentsel yaşam kalitesinin yetersiz olduğu ve bir kentsel dönüşüm projesine gereksinim duyulduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonuçları ve tartışma kısmında ise; incelenen örnekler, bugüne kadarbölgeyle ilgili yapılmış çalışmalar, kullanıcıların ve konuyla ilgili uzmanların bölgeden beklentileri doğrultusunda Santral Garaj Bölgesinde mimarlık ve kentsel yaşam kalitesinin yükseltilmesi için yapılması gereken kentsel dönüşüm projesinin fiziksel/ tasarım, sosyal, ekonomik ve yasal/yönetsel boyutlarına yönelik öneriler oluşturulmuştur.
Türk mimarisinde cami imajı algısı: Biçim-form üzerinden bir yaklaşım

'Türk Mimarisinde Cami İmajı Algısı Biçim - Form Üzerinden Bir Yaklaşım' İsimli bu çalışma geleneksel dini yapılar ve mimari mekan algısının birbiri ile etkileşimi sonucu bir arada incelenmesi ile oluşmuştur. Çalışma algıya yöneliktir. Toplumun kültür ve dini değerleri ile oluşan cami yapılarının, aynı toplumdan gelen bir başka nesli üzerinde algısı ve etkisini ölçmektedir. Başlangıçta cami mimarisinin oluşumu ve tarihçesi ile nasıl gelişim gösterdiği incelenmiştir. Türklerin cami yapılarında farklılaşması ile biçimsel özellikleri incelenmiştir. Bu noktada kültürün mimarinin şekillenmesindeki etkisi üzerinde durulmuştur. Selçuklu ve Osmanlı mimarisinde, gösterdiği gelişmeler ile ulaştığı son biçim incelenmiştir. Kırsal ve bölgesel şehir cami yapısı incelenerek işlevin biçimden daha önemli olduğu camilere, Türkiye'nin çeşitli bölgelerinden örnekler verilmiştir. Bu yapılarda da geleneksel mimarinin etkisi gösterilmiştir. Modern mimaride ise birbirinden farklı şekiller ile ortaya çıkan cami biçimleri olmuştur. Bu farklılaşmaların toplumun kültürüne ve geleneksel algısına etkileri tartışılmıştır. İkinci bölümde, mimari mekanın algısı konusu incelenmiştir. Mekanın, algı üzerinden tanımlamaları ile algıda eğitim, kültür ve çevresel faktörlerin etkisi açıklanmıştır. Zamanın algıdaki etkisi ile geleneksel yapıların kendi dönemi ve sonraki dönemlerde farklı algılandığına varılmıştır. Algının kent ölçeğindeki bileşenleri mimari yapılanma sonucu oluşmuştur. Camilerin kentsel imgede bu bileşenlerden işaret öğesi olması üzerinden algıda netlik oluşturduğuna ulaşılmıştır. Caminin algılanmasındaki mimari bileşenler oluşturulmuştur. Üçüncü bölümde, halkın zihninde oluşan cami imajını değerlendirmek için anket çalışması ile desteklenmiştir. 16-77 yaşlar arasında, 158 kişi ile anket çalışması yapılmış cami çizimi istenmiştir. Çizimleri yorumlamayı kolaylaştırıcı sorular ile anket oluşturulmuştur. Dördüncü bölümde, anket çalışmalarının değerlendirmesi mimari mekan algısı üzerinden tartışılmıştır. Sonuçtan da, geleneksel mimarinin değişen nesil üzerinde algısını koruduğu ve bundan başka oluşumlara önyargılı yaklaşıldığı sonucuna ulaşılmıştır, diyebiliriz.
Mimarlık pratiği içinde mimarlık kavrayışının dönüşümü

Tez çalışmasının başlangıcında, sorular sorarak çıkış noktası aranmıştır. Soruların genel kapsamı meslek pratiğinin değerlendirilmesiyle birlikte, temelinde, mimarın rolünün, konumunun, sorumluluğunun üzerine bir içdüşünmedir. Üretim sürecine dair farkında olma ve bilme isteği ile süreç içinde sahip olunan mimarlık kavrayışının anlamı, analizi ışığında, mimarlığın ne şekilde örgütlendiğinin incelenmesini amaçlanmaktadır. Tezin ikinci bölümünde farklı disiplinlerin bilgi alanlarından yararlanan mimarlığın, günümüze kadar ne şekilde ele alındığı incelenmiştir. Öncelikle, mimarlık kavrayışının anlamının ve dönüşümüyle ilgili olarak, geçmişşten günümüze etkili olan söylemlere genel bir bakış altında değinilmiştir. Bununla beraber, dönemin mimari yaklaşımlarına, mimarın aldığı konuma ve ilgili tanımlara yer verilmiştir. Tezin üçüncü bölümünde günümüz mimarlık mesleğinin kapsamından bahsederken mimarlığın kanıksanmış, hakim pozisyonları ve bunun yanında, mimarın kendisine yeni alan açmasına dair konular üzerinde durulmuştur. Yeni pozisyon alma, yeni refleksler, yeni stratejiler geliştirme gerekliliğinden yola çıkarak; tüm bu süreç dahilinde mimarlığın etkinlik alanındaki dönüşümler sonucu, yeni üretim pratikleri açıklanmak istenmiştir. Tezin dördüncü bölümünde mimarlık pratiğinin kavranışı ve sağladığı üretim platformlarıyla ilgili olarak, mimarlık ofisleri ile gerçekleştirilen söyleşilere yer verilmiştir. Üretim sürecine ve mimarın rolüne dair bir durum değerlendirmesi yaparak, konuyla ilgili ucu açık bir tartışma yaratmak istenmiştir. Bu amaçla; dünyadaki gelişmelere paralel olarak Türkiye'de de dönüşen mimarlık üretim biçimlerine hakim, sektörün veya profesyonel gerekliliklerin verdiği rollerin ötesinde, kendisine ayrı bir yer edinen ofisler ile söyleşiler yaparak çalışmanın desteklenmesi amaçlanmıştır. Tezin beşinci bölümünde ise, çalışma kapsamında yapılan tüm araştırma ve analizler ortaya konmuş; mimarlık kavrayışının, örgütlenme biçiminin ve üretim sürecinin dönüşümünün teorik ve pratik alanlardaki karşılığı incelenmiştir.