turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Hi-tech mimarlık üzerine bir araştırma

İnsan hayatında oldukça etkin bir rolü olan teknoloji ve teknoloji ürünü araçlar, insanlığın eski çağlardan beri süregelen büyük mücadelesinin sonucunda ortaya çıkmıştır. Tarih boyunca teknolojideki bu geüşmelere ayak uydurmaya çalışan mimarlık ve yapı endüstrisi ise teknolojinin ve diğer endüstrilerin gerisinde kalmıştır. Ancak özellikle sanayi devriminden sonra çelik ve betonun yapı endüstrisine girmesiyle teknik ve tasarım anlamında büyük değişimler ve geüşmeler yaşanmıştır. Bu değişimlerin son dönemdeki uzantısı, II. Dünya savaşı sonrasında uzay ve uçuş endüstrilerindeki gelişmelerle ortaya çıkan Yüksek teknoloji kavramıdır. Yüksek teknoloji diğer endüstrileri olduğu kadar mimarlığı ve yapı endüstrisini de etkilemiş ve referans olmuş bir kavramdır. Çalışmada, 1960'larda ortaya çıkan yüksek teknolojinin mimarlığa girmesiyle gündeme gelen Hi-Tech mimarlık kavramı araştırılmış ve bu konudaki bazı soruların cevaplan aranmıştır. Bu amaçla çalışma; genel bilgiler, yapılan çalışmalar, bulgular ve irdeleme, sonuçlar ve tartışmalar olmak üzere dört başlıkta ele alınmıştır. Genel bilgiler bölümünde teknoloji tarihi, yüksek teknoloji kavramı ve bu kavramın mimarlığa girmesiyle ortaya çıkan Hi-Tech mimarlığa yer verilmiştir. Yapılan çalışmalar bölümünde, Hi-Tech mimarlıkla ilgili sorulara cevap verebilmek amacıyla yapı inceleme formu ve görsel analiz matrisi oluşturulmuş ve Hi-Tech olarak nitelenen 50 adet örnek yapı bu formlarla incelenerek soruları cevapları aranmıştır. Bulgular ve irdeleme bölümünde incelenen yapıların özellikleri tespit edilmiş ve irdelenmiştir. Çalışmanın son bölümünde ise; Hi-Tech mimarlığın bir yapım tekniği değil, 1970- 90 döneminde uygulanmış bir mimari stil olduğu sonucuna ulaşılmış, ayrıca bu stilin isminden dolayı meydana gelen tartışmalarda ortaya konmuştur.
16. yüzyılda yapılmış ahşap çatılı camilerin mimari özellikleri ve koruma sorunlarının Kasımpaşa Sinanpaşa Camii örneği üzerinden değerlendirilmesi

Bu çalışma kapsamında Mimar Sinan'ın 16. Yy. sakıflı camilerinin günümüzdeki durumları, bozulmaları ve koruma sorunları farklı örnekler üzerinden irdelenmiştir. Bu camiler hem ait oldukları dönemi yansıtan mimari özellikleri hem de tarihimizin en önemli şahsiyetlerinden biri olan Mimar Sinan'ın eseri olmaları sebebiyle oldukça önemli miras değerlerine sahiptirler ve çok titiz çalışmalar sonucunda elde edilecek koruma-onarım projeleri ile veya gerekli olduğu durumlarda rekonstrüksiyonları yapılarak gelecek kuşaklara aktarılmalıdırlar. Ancak 16. Yy. sakıflı camilerinden pek çoğunun farklı nedenlerle günümüze ya hiç ulaşamadıkları ya da günümüze ulaşabilmiş olanların özgün niteliklerini kaybettikleri tespit edilmiştir. Geçmişe bakıldığında imar projelerinin çok yoğun olarak hayata geçirildiği yıllarda çok önemli kültür mirası yapıların yol açma veya genişletme amacıyla bile yıkılabildiği görülmektedir. Savaş, çatışma ve/veya mübadele gibi nedenlerle yine miras yapılarının uzun yıllar sahipsiz ve terk edilmiş durumda kaldıkları arşiv kayıtlarından bilinmektedir. Kasımpaşa'da bulunan Sinan Paşa Camisi de inşa edildiği zamandan günümüze kadar ayakta kalmıştır ancak çeşitli sebeplerle özgün mimari özelliklerini kaybettiği, yapılan rölöve çalışmaları ve tarihsel araştırmalar esnasında tespit edilmiştir. Bu tez kapsamında Sinan Paşa Camisinin özgün niteliğine kavuşturularak rekonstrüksiyonunun yapılabilmesi için elde edilen titiz ve kapsamlı arşiv araştırmaları sonuçları, dönem analizi çalışmaları ve nihayetinde tüm veriler bir araya getirilerek oluşturulan rekonstrüksiyon projesi ortaya koyulmaktadır.
Bilgisayar destekli iletişim ve öğrenim amaçlı mimari tasarım stüdyosunda yeni etkileşim olanakları

İletişim teknolojileri kökten değişimlere neden olmazdan önce, bilgi paylaşımı amaçlı iletişim, insanların yüz yüze etkileşim sağlayabilecekleri yer ve zaman dilimini paylaşmaları ile olanaklıdır. Süreç içinde insanoğlu, bu ilk durumun yarattığı sınırları aşabilmek dürtüsünden hareketle, bilgi paylaşımını zaman ve mekan içinde yayacak alternatif iletişim ortamları ve araçları geliştirmiştir. Günümüz bilişim teknolojileri, sözü edilen gelişim sürecinin bugüne yansımasıdır. Sayısal iletişim ağlan varlığında bilgi teknolojileri, yüksek sığalı üretim ve iletişim kaynakları sunmaktadır. Sayısal ortam ve araçlar ile üretilen ve saklanan bilgi, sayısal iletişim ağlarının ulaştığı bilgisayar kullanıcılarca paylaşılabilrnektedir. Bilgisayar destekli iletişim kaynaklarının yaygınlaşması ile birey ve organizasyonların üretim süreçlerinde işbirliğinde bulunma olanakları artmış ve bu olanakları araştırmaya yönelik Bilgisayar Destekli Ortak Çalışma alam gelişmiştir. Bilgisayar Destekli Ortak Çalışma farklı üretim alanlarında olduğu gibi, günümüzde profesyonel mimarlık ve mimarlık öğrenimi süreçlerinde de yansımalarım bulmaktadır. Bu araştırmada, gelişen bilgisayar destekli iletişim kaynaklarının genel olarak üretim ve öğrenim alanlarında, daha detayda profesyonel mimarlık üretimi ve mimarlık öğrenimi süreçlerinde sağladığı ortak çalışma olanaklarının incelenmesi amaçlanmıştır. 2000- 2001 yılında, AFS-Saraybosna, YTÜ-Istanbul, MIT-Boston Üniversiteleri Mimarlık Fakülteleri' nce ortaklaşa gerçekleştirilen 'Saraybosna Kentsel Analiz' ve 'Saraybosna Kentsel Tasarım' konulu uzaktan erişimli ortak tasarım projesi örneği ile kuramsal metin deneyimsel bir sürecin incelenmesi ile zenginleştirilmiştir.
Geleneksel mimaride çağdaş malzeme kullanımı

Restorasyonla bağlantılı olarak malzemeleri tez çalışmamda üç ana grupta toplayarak inceledim. 1. Geleneksel malzemenin kendisi kullanılmaktadır. 2. Gelişen teknoloji sayesinde geleneksel olarak tanımladığımız malzemeler dayanım süreleri arttırılarak, nitelikleri yükseltilerek kullanılabilir veya tamamen çağdaş malzemeler kullanılabilir. Bugün gelişen teknoloji ile birlikte mevcut malzemelerimize yeni ve çok iyi özellikler içeren malzemeler katılmıştır. Bu malzemelerin getirdiği yeni yapım anlayışı ile, geleneksel yapım anlayışımız zamanla değişmiş ve bambaşka yapım teknikleri ortaya çıkmıştır. Bu gelişim geleneksel yapılarımızın korunmasında da etkili olmuştur. Çağdaş malzeme ve teknolojinin getirmiş olduğu avantajlar restorasyonda doğru kullanıldıkları sürece geçmişşin geleceğe aktarılmasında oldukça faydalı olabilirler. Ancak doğru kullanım kıstaslarının belirlenmesi şarttır. Tez çalışmamdaki amaç ; çağdaş ve niteliği yükseltilmiş malzemenin restorasyondaki kullanımını araştırmak ve bu malzemelerin restorasyon uygulamalarında hangi alanda ve ne amaçla kullanıldığını ortaya koymaktır. Bu bir araştırma çalışmasıdır. Bu nedenle sonucun açıkça başarılı olduğu görülmeden bir genellemeye gidilmemiştir. Çünkü bir malzeme bir restorasyonda yapının herhangi bir yerinde doğru sonuç vermişken, başka bir restorasyonda doğru olmayabilir. Her restorasyon uygulaması kendi içinde değerlendirilmelidir. Bu nedenle şu malzemeyi kullanmak doğrudur veya yanlıştır diye bir genellemeye gitmek yanlış olur. Ancak çağdaş malzemenin hangi amaçlarla kullanılabileceği konusunda bir sonuç elde etmek mümkündür. Ill Bu düşünce çerçevesinde ilk bölümde ; malzeme kavramı ve sınıflandırılması üzerinde durulmuş, malzeme tanımı ve yukarıda açıklamış olduğum sınıflandırma çerçevesinde malzemeler kısaca tanıtılmıştır. ikinci bölümde ; koruma kavramı içerisinde malzemenin önemi vurgulanmak istenmiş, bu amaçla Dünya ' da ve Türkiye'de bugüne kadar restorasyonda malzeme ile ilgili gelişim ve vanlan sonuçlar araştırılmıştır. Üçüncü bölümde ise ; malzeme kullanımı ile ilgili örnekler üzerinde çeşitli araştırmalar ve tespitler yapılmıştır. Sonuç bölümünde ; üçüncü bölümde tespit edilen örneklere göre malzeme kullanımının restorasyonun hangi durumlarında gereklilik gösterdiği bir sınıflama ile ortaya konmuş ve bu örneklere dayanılarak çağdaş ve niteliği yükseltilmiş malzemelerin hangi amaçla yapıda kullanıldıktan tespit edilmiştir.
İzmir vapur iskelelerine ilişkin bilişsel bir çözümleme

Günümüzde İzmir kıyı hattı, kıyı düzenleme çalışmaları ile bir dönüşüm süreci içerisindedir ve yapılan çalışmalarla da asıl amaçlanan; suyun pozitif enerjisinden yararlanılarak, kentlinin ev dışı yaşam alanlarını, kendilerini sergileyebilecekleri, kenti tüm olanaklarıyla daha iyi deneyimleyebilecekleri kamusal platformlara dönüştürmektir. İzmir'de deniz ulaşımı ise, hem kent ve kentlinin birbiriyle etkileşimini güçlendiren önemli bir potansiyel hem de sağlıklı, konforlu ve sürdürülebilir bir ulaşım türüdür. Vapur iskeleleri ise kentlinin, denizle kurduğu deneyimi ulaşım etkinliği üzerinden başlattığı ve bitirdiği anların, mekansal karşılıklarıdır. Bu noktada bu çalışma ile asıl amaçlanan; dönüşüm sürecindeki kıyı hattında, mevcut iskelelerin çevresel algısını çözümleyerek, kullanıcı için öne çıkan ve tasarıma etki eden bileşenleri keşfetmek ve gelecekte önerilmesi planlanan yeni vapur iskelesi tasarımlarında dikkate alınması gereken faktörlere ilişkin kullanıcı algısı perspektifinden bir altlık oluşturmaktır. Bu amaçlar doğrultusunda hazırlanan tezin ilk bölümünde; çalışmanın amacı, kapsamı, önemi ve yöntemi anlatılmıştır. İkinci bölümde; vapur iskelelerinin etki alanını ve bağlamını oluşturan İzmir kıyı hattının tarihsel süreç boyunca geçirdiği ticari, biçimsel ve kamusal değişimler aktarılmıştır. Üçüncü bölümde; araştırmaya konu oluşturan İzmir Vapur iskelelerinin kent belleğindeki morfolojik, kamusal ve işlevsel yerleri çözümlenmiştir. Dördüncü bölümde ise; çevresel algıda temel yaklaşımlar ve algıdaki bilişsel sürece odaklanılarak, İzmir Vapur iskelelerinin çevresel algı ve kıyı kimliğindeki rolünü anlamaya dönük gerçekleştirilen alan çalışmasının kurgusu, yöntemi ve sonuçları aktarılmıştır. Alan çalışmasında yüz yüze görüşme yöntemi ile veri toplama tekniği olarak anket uygulanmıştır.
İstanbul'da 19. yy. yabancı devlet okullarında kullanım sürekliliğine yönelik koruma önerileri

Yabancı devletler tarafından İstanbul'da açılan eğitim kurumları, benimsedikleri modern eğitim yöntemlerini özgün işlevi okul olan yapılara yansıtmışlardır. 19. yy.'da Osmanlı İmparatorluğu'nda canlanmaya başlayan batılılaşma hareketleriyle paralel gelişim gösteren yabancı okulların plan şemaları, cephe kurgusu, mekan organizasyonu gibi mimari özellikler, modern eğitim kurumlarının da ilk örneklerini oluşturmaktadır. 19. yy. İstanbul haritaları ve o dönemde yazılmış kaynaklardan yararlanılarak tespit edilen kurumlardan günümüze ulaşan 26 özgün okul yapısının mimari özellikleri ve geçirdiği restorasyon evreleri yapılan alan araştırması sonucu ortaya konmuştur. Tarihi eğitim yapıları genelinde belirlenecek koruma kriterleri için her yapı özelinde ortaya çıkan bozulma nedenleri belirlenmiştir. İncelenen her yapının bulunduğu yerleşim dokusu, kütle özellikleri ve gelişim aşamaları farklılık gösterse de, yapıların korunması ve yeniden kullanımında görülen ortak sorunlar, araştırma sonucunda ulaşılması amaçlanan koruma kriterleri için genel bir yaklaşım geliştirmeyi mümkün kılmıştır. Bu çalışma sonucunda; tarihi eğitim yapılarının kent dokusu içinde korunması ve özgün işlevini sürdürebilmesi için kentsel planlama, yapısall koruma, mevcut kaynakların gelişen eğitim teknolojileri bağlamında adaptasyonu ve kontrollü kullanıcı yoğunluğu gibi bir dizi ihtiyaca yönelik koruma kriterleri ortaya konmuştur.
Sürdürülebilir konut ve yakın çevresi tasarımı

Çalışmanın konusu, sürdürülebilir kentte günlük hayatın her parçasının yaşamı güzelleştirecek şekilde düzenlenmesi gerektiği ve sürdürülebilir kenti yaratmanın ancak sürdürülebilir konut ve yakın çevrelerini tasarlamak ile başlayacağı düşüncesinden ortaya çıkmıştır. Çalışmanın amacı, uygar yaşama açılan bir pencere olan sürdürülebilir kalkınmanın konut ve çevresi açısından nasıl ele alındığını araştırmak; toplumun ilerlemesinde ve ekonomik olarak büyümesinde çok önemli olan insan yerleşmelerinin karşısına çıkan problemler ve taşıdığı potansiyel konusunda insanlara bilgi vermektir. İnsan yerleşmelerinde, konut ve yakın çevresinin, doğal kaynaklardan yenilenebilir enerji kaynaklarını kullanan, ekolojik döngünün bozulmasma mahal vermeden en az kirleten, doğaya karşı son derece duyarlı olan, ekstra enerji tüketmeyen tutumlu nitelikte olmasını ve bu yönde tasarımlarının gerçekleştirilmesi için bilinçlenmenin oluşturulmasını sağlamaktır. İnsanların bu konulardaki bilgi düzeylerini yükselterek tedbirli ve bilinçli düşünen toplumlar olarak yaşamlarına katkıda bulunmaktır. Altı bölümden oluşan tez çalışmasının giriş bölümünde, çalışmanın amacı, kapsamı, çalışmada izlenen yöntem ve problem alanı üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde ise son yılların gündemine oturmuş konu olan sürdürülebilirlik kavramı ele alınmıştır. Bu kavramın çıkış noktası ve tanımı yapıldıktan sonra mimarlıkla ilişkisi kurularak küresel ölçekten yerel ölçeğe kadar her düzeyde uygulanması ve küresel değişim süreci içinde beraber olarak gündeme gelmesi gereken alt açılımları açıklanmıştır. Üçüncü bölümde, sürdürülebilirliğe konut açısından nasıl yaklaşıldığı, konutların taşıdığı holistik özelliklerle sürdürülebilirliği simgeledikleri ve ifade ettikleri açıklanarak; holistik değerler derinlemesine incelenmiştir. Dördüncü bölümde, sürdürülebilir konut ve çevresinin tasarlanması yolunda bazı kavramların ne kadar önemli olduğu, neler olduğu ve bunların birbirilerine zincirleme bağlantılı olduğu üzerinde durulmuştur. Beşinci bölümde, sürdürülebilir konut ve yakın çevresi oluşturulmasında temel ilkeleri ve öğeleri içeren rehber niteliğindeki sürdürülebilir konut planlaması ve tasarımı ilişkileri sunulmuştur. Altıncı bölümde ise, sonuçlar derlenerek, başlangıçta tanımlanan amaçlara ulaşılması konusunda değerlendirme yapılmıştır. Ulaşılan sonuçlarla benzer çalışmaların sonuçlarının ilişkileri kurulmuştur ve mimarlık, teori ve uygulamaya katkısı doğrultusunda öneriler verilmiştir. İnsan yerleşmelerinde konutlar ve yakın çevrelerinde sürdürülebilirliğin gelecek ve şimdiki nesil açısından gerekliliği ve bunun önemi vurgulanmıştır.
Camilerde günışığı aydınlığı ve örnek incelemeler

Tarih boyunca en önemli mimari eserlerden olan ve Müslümanların toplu olarak ibadet ettikleri cami yapıları için İslam dininin yayılmaya başlamasıyla beraber ilk denemelerin yapıldığı görülmektedir. Camiler, bulundukları bölgenin iklim, topoğrafya ve kültürel özellikleri, inşa edildikleri dönemin yapı malzemesi ve yapım teknolojileri vb. etkenlere bağlı olarak çeşitli biçimlerde üretilmiştir. Yıllar içinde gelişen ve değişen plan şeması, yapı boyutu ve yapı kabuğu düzenleri ile birlikte, camilerde pencerelerden giren gün ışığının oluşturduğu aydınlığın nicelik ve niteliği de değişmiştir. Yapılan bu çalışmanın amacı, camide ibadetin gerçekleştiği bölümlerdeki doğal aydınlatma düzenlerinin özelliklerinin belirlenmesi, temel ilkelerin verilmesi ve bu ilkeler doğrultusunda kullanıcıların üzerindeki etkilerinin ortaya koyulmasıdır. Bu bağlamda, İstanbul'da yer alan, farklı dönemlerde yapılmış ve farklı yapı kabuklarına sahip üç caminin doğal aydınlık düzenlerine yönelik nesnel ve öznel incelemeler yapılmış ve sonuçlar karşılaştırılarak gün ışığının varlığı irdelenmiştir.
Bina üretim süreci tasarım evresinde maliyet ve değer yönetimi: Süreç yönetim modeli önerisi

Artan yapı ihtiyacı, yaşanılan çevrenin giderek bozulması, kaynaklarda yaşanan azalmalar, ihtiyaçların yeteri derecede karşılanamaması ve inşaat maliyetlerinin genel olarak enflasyon düzeyinin üzerinde bir artış göstermesi, inşaat sektöründe yeni bakış açıları oluşmasına neden olmuş ve kitlesel üretim yapan diğer sektörlerde kullanılan değerlendirme metotlarını kullanmaya yöneltmiştir. DY yaklaşımı yapıyı oluşturan her bileşenin, en iyi biçimde düzenlenerek, yapıdan en üst düzeyde verim alınmasını sağlamaya çalışmaktadır. Özellikle ülkemizde, yapı tasarım ve üretim sürecinde maliyetin ana ve en önemli kriter olması ve diğer kriterlerin göz ardı edilmesi sonucunda ortaya çıkan ürünler hem tasarım sürecinde elde edilen üründen oldukça uzak hem de kullanıcıların gereksinimlerini karşılamada yetersiz kalmaktadır. Bu çalışma kapsamında önerilen yönetim süreci modelinde maliyet yine önemli bir kriter olmakla beraber, sürecin esas amacı ürünün tasarlanan ve belirlenen değeri karşılayacak şekilde tasarlanması ve üretilmesini sağlamaktır. Bu amaçla, tasarım sürecinin tüm evre ve aşamalarında değer yönetimi teknikleri kullanılmaktadır. Kullanılan bu yöntemler, tasarım süreci öncesinde değeri planlamak, tasarım süreci boyunca ise planlanan değerin sağlanıp sağlanmadığını kontrol etmek için kullanılmaktadır.
Kilis'te Cumhuriyet Meydanı ve Muharrem Bey Sabunhanesi koruma projesi

Kilis; Ortadoğu'nun Anadolu'ya açılma noktasında, 'Bereketli Hilal' denilen bölgede yer alması ile tarihsel süreç içinde önemli bir konuma sahip olmuştur. Bu nedenle Kilis; tarih boyunca birçok uygarlığa ev sahipliği yapmış ve ticaret yolları üzerinde bulunmasından dolayı her zaman önemli bir ticari merkez olmuştur. Osmanlı döneminden itibaren gelişerek devam eden ticaret faaliyetleri Kilis'i Antakya, Gaziantep, Hatay şehirleri içinde pazar konumuna getirmiş, bu nedenle birçok çarşı, bedesten, han yapıları inşa edilmiştir. Osmanlı döneminde de şehrin odak noktası ve en büyükşehir pazarının kurulduğu yer olan Cumhuriyet Meydanı ise çevresinde, Hükümet Konağı, Tekke Camisi ve Külliyesi, Mevlevihane ve han yapılarını bulundurması bakımından önemli bir konumdadır. Kilis'te tarımsal üretimin ağırlıklı olması neticesinde bu durum bölgenin mimari biçimlenişine de yansımıştır. Bu bağlamda Kilis'te zeytin imalathanesi/mahseresi, pekmezhane, şırahane, sabunhane/masmana, bulgur imalathanesi/mider gibi özgün geleneksel üretim yapıları bulunmaktadır. Geleneksel üretim yapıları; dönemin ve bölgenin kültürel, ekonomik, tarımsal, mimari ve üretim tekniklerini göstermesi bakımından önemlidir. Son zamanlarda terk edilen geleneksel üretim yapılarının çoğu yok olmuş ancak birkaç yapı örneği günümüze ulaşabilmiştir. Kilis'in geleneksel mimarisinin, sosyo-ekonomik hayatının ve kültürünün bir parçası olan sabunhaneler, kentin geleneksel üretim yapılarından günümüze ulaşabilmiş kısmını oluşturmaktadır. Ancak özgün üretim donanımlarını kaybeden ve gün geçtikçe yok olmaya devam eden bu mirasın özgün kimliğinin gelecek kuşaklara aktarılması bakımından ne yazık ki, henüz bilinçli bir proje ya da uygulama yapılmamıştır. Bu çalışma kapsamında Kilis Cumhuriyet Meydanı ve çevresi ile Tekke Mahallesi'nde bulunan Sabunhane ele alınmıştır. Tez kapsamında birinci bölümde giriş, ikinci bölümde kentin tarihi, mimari, geleneksel üretim yöntemleri ve geleneksel üretim yapıları, üçüncü bölümde bölgenin mimari biçimlenişi incelenmiştir. Dördüncü bölümde seçilen yapının mevcut durumunun belgelenmesi ile plan ve mekan özellikleri, strüktürel özellikler, cephe ve bezeme özellikleri anlatılmış, yapının korunma sorunları ise yapılan malzeme, dönem, hasar tespit analizleri ile irdelenmiştir. Beşinci bölümde Kilis, Gaziantep, Nizip ve Antakya'da bulunan aynı işlevli yapılar incelenmiş ve tüm veriler doğrultusunda restitüsyon önerisi geliştirilmiştir. Altıncı bölümde; restitüsyon önerisi, yapıya ait özgün ögeler, sözlü kaynaklar, yeniden işlevlendirilen dünyada ve Türkiye'de bulunan sabunhane örnekleri doğrultusunda restorasyon ve koruma önerisi sunulmuştur. Yedinci bölümde değerlendirme ve çalışmanın sonuçları aktarılmıştır. Ekler bölümünde ise yerel terimler sözlüğüne, yapıya ve çevresine ait belgelere yer verilerek çalışma tamamlanmıştır.
İzmit tarihi kent merkezinde ticaretin ve ticaret mekanlarının dönüşümü: İstiklal caddesi örneği

Anadolu ve İstanbul arasında önemli bir geçiş yolu olan İzmit, bu sebeple pek çok medeniyete de ev sahipliği yapmış; doğal olarak ticari açıdan önemli bir merkez durumuna da gelmiştir. Doğal liman kenti olması, gemi yapımına uygun ortamı, İpek ve Baharat yollarının güzergahında bulunması, İstanbul'a yakınlığı, ulaşım kolaylığı Osmanlı zamanında da İzmit'in ticaret kenti olmasında etkili olmuştur. Bütün bu süreç boyunca üretim-tüketim ilişkilerinin değişmesi, sanayileşme ile kentin önemli ölçüde göç alması, toplum yapısının değişmesi ve ulaşım ağlarının gelişmesi ile kent büyümeye başlamış ve çok merkezli olmuştur. Sanayinin gelişmesi ile artan göç İzmit'in kent yaşantısını büyük ölçüde etkilemiş, hazırlanan kent planlamaları uygulanamamış, kentte gecekondulaşma başlamış, tarihi kent merkezi de değişmiştir. Yukarıda açıklanan sebeplerden dolayı tezde İzmit'teki üretim-tüketim ilişkilerinin değişimi ve dönüşümünün İzmit tarihi kent merkezindeki ticareti ve ticaret mekanlarını nasıl dönüştürdüğünün incelenmesi, ortaya çıkarılması ve bu yolla geleceğe aktarılması amaçlanmaktadır. Tez çalışması kapsamında incelenmek üzere, İzmit'in dört önemli ana ticaret caddesinden ve üretim-tüketim yerlerinden biri olan İstiklal Caddesi ele alınmıştır. Çalışma beş aşamadan oluşmaktadır: Literatür taraması, konu ile ilgili yazılmış kitaplar, eski haritalar, gazete yazılarının incelenmesi; bellek-mekan anketi; mevcut durum tespiti; ticaret dönüşümünün incelenmesi için apartmanların seçimi; elde edilen apartmanlar üzerinden caddenin ticari dönüşümünün analizi. Tarihi belgelerde İstiklal Caddesi'nde 1923 öncesi cami, fabrika, konut, otel, fırın ve dükkanların bulunduğu ancak çıkan yangın sonucu bunların yok olduğu; 1923- 1930 yıllarından 1970'li yıllara kadar üretime dayalı ticaretin ve mekanlarının devam ettiği ancak 1970 yılından sonra üretime dayalı ticaretin yerini Türkiye'nin başka yerlerinde üretilen mallara yönelik ticaret mekanlarına bıraktığı anlaşılmaktadır. Bellek mekan anketi üzerinden İzmit İstiklal Caddesi'nin ticaret ve tarihsel geçmişşine yönelik yapılan anket çalışmasına katılanların görüşleri de literatür taraması sonucu elde edilen verilerle İstiklal Caddesi'nin ticari dönüşümünü destekler niteliktedir. Cadde üzerinde ticaret türlerinden en çok giyim ve aksesuar sektörüne ait dükkanların bulunduğu; ticari faaliyetlerin artmasıyla mekanların da değişim geçirdiği; caddede ulusal ve uluslararası düzeyde firmaların arttığı; zamanla konut işlevine sahip binaların büro işlevine dönüştüğü ve zemin kat dükkan kullanımının devam ettiği; en yoğun değişim olarak görülen zemin kat dükkan vitrini değişimi ile caddedeki ticaretin değişime uğradığı, ulusal ve uluslararası düzeyde firmaların gelmesiyle daha büyük vitrinlerin caddede yer aldığı görülmektedir. Daha sonraki araştırmalarda İzmit'in diğer önemli ticaret caddeleri olan Hürriyet Caddesi, Fethiye Caddesi ve İnönü Caddelerinin ticareti ve ticaret mekanlarının da incelenmesi İzmit çekirdek kent merkezindeki ticaretin ve ticaret mekanlarının dönüşümünün bütüncül olarak ortaya konması açısından önerilmektedir.