Özgün çevrelerde tarihi ve kültürel mirasın sürdürülebilirliği ve yeni binaların kent kimliği ve kentsel süreklilik üzerindeki etkileri

Günümüzde, büyük kentlerdeki hızlı nüfus artışı kentsel yapı üzerinde önemli değişikliklere neden olmuştur. Özellikle endüstrinin gelişimi sonrasında sosyo-ekonomik yapı da değişmiş ve bu, kentsel yapıya yansımıştır. Bu değişmenin olumsuz etkileri ise, şüphesiz en çok eski kent merkezleri üzerinde olmuştur. Bu durumda değişmeyi engellemek mümkün olmadığına göre, bu değişmenin olumsuz etkilerini azaltmak, yönünü ve hızım etkilemeye çalışmak gerekir. Kentlerimizin geçmişşten gelen dokusunun bozulması, 'kentsel kimlik' kavramının anlamım, önemini ve kentlerde kimliksizleşmeye doğru bir gidiş olduğunu gözler önüne sermektedir. Tüm gelişmekte olan ülkelerde olduğu gibi, Türkiye'de de geçmişşin kültür birikimi olan tarihsel çevre değerlerini koruma ve gelecek kuşaklara iletme sorunlarına çözüm ararken, karşımıza kent üzerindeki çeşitli olumsuz etkileri ile hızlı kentleşme kavramı ile kentsel kimlik, kentsel dokunun sürdürülebilirliği, tarihi ve kültürel süreklilik kavramları çıkmaktadır. Kentlerdeki bu hızlı gelişmeye karşın, geçmişşten gelen kültürel ve mimari mirasımızı 'çağdaş koruma kavramı'nın iyi anlaşılması ve tarihi çevrede yeni yapı tasarlama olgusunun iyi yorumlanması ile sürdürebilir ve gelecek nesillere miras bırakabiliriz. Bu tezin amacı ise; bu kavramları açıklarken, bir yandan da karşımıza çıkan neden ve nasıl sorularına çözüm aramak, geleneklerimizi ve kültürel eserlerimizi koruma altına almanın ve tasarımlarımızı bunları göz ardı etmeden yapmanın gereklerini gözler önüne sermektir. Tezin birinci bölümü olan giriş bölümünden sonraki ikinci bölümünde; bu endüstriyel, kültürel, fiziksel ve sosyo-ekonomik gelişmelerin yaşandığı 'kent', çeşitli boyutları ile ele alınmış ve kentlere kendi özelliklerini kazandıran kentsel kimliğin oluşumunun yanında, bu dokunun sürekliliğinin korunması bağlamında mimari tasarımlara etkisi anlatılmıştır. Üçüncü bölümde; kentlerde geçmişşten günümüze gelen özgün çevre kavramının tanımı ve çağdaş bir korumanın nasıl olabileceğinin anlaşılmaya çalışılması, bu çevrelerin korunacak çevre değerine nasıl ve hangi değerlerle sahip olduğunun irdelenmesinin yanında, karşılaşılan koruma sorunları sıralanmıştır. Ayrıca, tarih ve gelenek kavramlarının, gelenek-kültür ilişkisinin toplumdaki bu değişimde bulunduğu yer ve mimari mirasımızın toplumun geleceği üzerindeki etkileri aktarılmıştır. Dördüncü bölümde; çağdaş mimari tasarımlarımızda göz önüne almamız gereken bir koşut olarak, tarihi çevrede yeni yapı tasarlama olgusu, geçmişşten yararlanma ve eski-yeni birlikteliğinin çeşitli yaklaşımları anlatılmış, tasarımlarımızı ne ölçüde etkilediği irdelenmiştir. Ayrıca bu bölümde, ülkemizde ve dünyada bu anlamda yapılmış çalışmalar; örneklerle ve çeşitli yorumlarla sunulmuş, böylece dağarcığımız ve hayal gücümüz 'yorumlama' kavramı etrafında şekillenmeye çalışılmıştır. Kentlerde yapılmakta olan yeni yapıların kent kimliği ve sürekliliği üzerindeki etkileri çeşitli örneklerle ve değerlendirmelerle sunulmuştur. Tezin sonuç bölümünde ise; hızlı kentleşmenin, özgün çevreler üzerinde doğurduğu sonuçlar, bu çevreleri koruma ve yeni çalışmalarımızda bir değerlendirme ölçütü teşkil etme açısından, yorumlama yönteminin bu çevrelere nasıl katkı sağlayacağı, bunun mimari ve kültürel mirasımızı gelecek nesillere aktarma üzerinde ne kadar başarılı olacağı anlatılmış ve değerlendirilmiştir.