Ortaokul 5. ve 8. sınıflarda algılanan anne baba tutumları ve ailelerin çocuk yetiştirme stillerinin akademik başarıya etkisi

Bu araştırmada ortaokul 5. ve 8. öğrencilerinin algıladıkları anne-baba tutumları ile velilerin çocuk yetiştirme stillerinin akademik başarıya etkisi olup olmadığı araştırılmıştır. Tarama modeline göre yapılan araştırmada, öğrencilerin algılanan anne-baba tutumlarını belirleyebilmek için Kuzgun (1972) tarafından geliştirilip daha sonra Kuzgun ve Eldeleklioğlu (1993) tarafından revize edilen Anne-Baba Tutum Ölçeği, velilerin çocuk yetiştirme stillerini belirleyebilmek için de Schaefer ve Bell (1958) tarafından geliştirilen ülkemizde uyarlama çalışmalarının Le Compte, Le Compte ve Özer (1978) tarafından yapılan Aile Hayatı ve Çocuk Yetiştirme Tutumları Ölçeği ve bağımsız değişkenlerle ilgili veri toplamak için de Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Bu araştırmanın evrenini 2013- 2014 eğitim-öğretim yılında İstanbul ili Avcılar, Bağcılar, Başakşehir, Esenler ve Silivri ilçesindeki devlet ortaokullarında okuyan 5. ve 8. Sınıf öğrencileri ve velileri oluşturmaktadır. 5 ilçede bulunan ortaokullar elverişli örneklem yöntemiyle seçilmiştir. Seçilen her okuldan 5. ve 8. Sınıflar ise kümeleme yöntemiyle seçilip toplam 800 öğrenci ve velisine ulaşılmıştır. Araştırmada verileri analiz etmek için parametrik dağılımlarda bağımsız gruplar t testi kullanılmış, Ayrıca non-parametrik dağılımlarda Kruskal Wallis H testi ve Mann Whitney-U testi kullanılmıştır. Araştırmanın bağımlı ve bağımsız değişkenleri arasındaki ilişkiyi Pearson korelasyon, etki ise regresyon analizi ile test edilmiştir. Araştırma bulgularına göre; anne baba tutumlarının annenin eğitimi, babanın eğitimi, anne babanın çalışma durumu, çocuğun cinsiyeti, aylık gelir, çocuğun algıladıkları okul başarısı durumuna göre farklılaşmadığı; buna karşılık anne baba tutumları ile sınıf seviyesi arasında anlamlı düzeyde farklılık olduğu görülmüştür. 8. sınıftaki öğrencilerin otoriter tutum puanları, 5. sınıftaki öğrencilerin otoriter tutum puanlarından yüksek bulunmuştur. 5. sınıftaki öğrencilerin koruyucu istekçi tutum ve demokratik tutum puanları, 8. sınıftaki öğrencilerin koruyucu istekçi tutum puanlarından yüksek bulunmuştur. Araştırma bulgularına göre cinsiyete göre başarı değişmezken sınıf seviyesine göre farklılaşmaktadır. 5. sınıf öğrencilerinin başarı puanları, 8. sınıf öğrencilerinin başarı puanlarından yüksek bulunmuştur. PARİ'nin alt boyutlarından aşırı koruyucu annelik, aile içi çatışma, sıkı disiplin ile başarı arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Buna göre aşırı koruyucu annelik, aile içi çatışma, sıkı disiplin arttıkça başarı azalmaktadır. Anne baba tutumlarından koruyucu istekçi tutum ve otoriter tutum artıkça başarı azalmaktadır. Demokratik tutum, aylık gelir, babanın eğitim seviyesi arttıkça ise öğrencideki başarı düzeyi artmaktadır. Demokratik ve otoriter anne baba tutumu ile başarı düzeyi arasındaki ilişki bakıldığında; başarı düzeyi ile demokratik ve otoriter anne baba tutumu ilişkisinin zayıf olduğu görülmüştür. Çalışan anne babaların demokratik tutumu çocuklardaki başarı düzeyini arttırmaktadır. Çalışan anne babaların otoriter tutumu başarı düzeyini azaltmaktadır.