turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Türkiye'de güncel cami mimarisi üzerine bir araştırma: İstanbul Esenler ilçesi örneği

Camiler mimari açıdan ilk örnek olan Mescid-i Nebevi den günümüze sahip oldukları işlevler ve dönemin sanat- mimari kabullerine göre şekillenmişlerdir. Kurulan her yeni İslam Devleti, kendisinden önce yapılmış camilerle yarışır büyüklük ve güzellikte camiler inşa ederek devletlerinin gücünü ve İslam dinine bağlılıklarını göstermişlerdir. Bu devletlerden biri olan Osmanlı Devleti de var olduğu 623 yıllık süreçte devletin ekonomik ve siyasi gücüne koşut camiler inşa etmiştir. 16. yüzyılda klasik formuna kavuştuğu kabul edilen Osmanlı Cami Mimarisi devirlere göre üslup farklılıkları göstermesine karşın temel tasarım ilkesi olarak bir süreklilik oluşturmaktadır. 19. yüzyıl sonu - 20. yüzyıl başına kadar gelen bu süreklilik Osmanlı Devleti'nin siyasi varlığının sonlanması ile bitmiştir. Osmanlı Devleti'nin siyasi varlığının sonlanması sonrası kurulan Türkiye Cumhuriyeti'nin devlet yapılanma aşamasında bir süre Cami yapımına ara verdiği daha sonra da Cami Mimarisi olarak Osmanlı mimari düzen ve üslubunu benimsediği görülür. Bu konuda zaman zaman yeni ülkenin hedeflerine uygun yeni arayışlar olsa da genel kabul Osmanlı Klasik biçimlerinin tekrarlanması şeklinde olmuştur. Devletin konuya ilgisi organize bir düzenleme şeklinde olmayınca, yeni yerleşim alanlarının imar planlarında dini tesis alanı olarak belirlenen büyüklük yükseklik gibi imar koşulları belirsiz Cami inşa etme konusu Vakıflar, Diyanet ve cami derneklerine kalmıştır. Bu konuda bir kural belirleyici olmayınca halk cami ihtiyacını giderme konusunda dernekler aracılığı ile çeşitli çözümler üretmiştir. Dolayısıyla cami mimarisinde ortaya özgünlükten uzak, niteliksiz yapılar çıkmıştır. Çeşitli sebeplerle Cumhuriyet'in modern mimarlık programı içerisinde yerini almayan cami konusu, günümüzde hala tartışmaları süren bir mimarlık problemi olmaya devam etmektedir. Günümüz Türkiye'sinde camilerinin yüzyıllar öncesinin mimari kalıplarıyla karşımıza azımsanmayacak sayıda çıkmasının temel nedeni çağdaş yaklaşımlarla günümüz ihtiyaçlarına uygun tasarlanamamasıdır. Tez kapsamında; Cami mimarisini belirleyen etkenler incelenerek Esenler örnekleri üzerinde analizler yapılacaktır.
Viyana'da Art Nouveau ve Otto Wagner

Bu çalışmada Endüstri Devrimi sonrası ortaya çıkan Art Nouveau akımının Viyana'daki temsilcisi Otto Wagner'in hayatı ve yapıları incelenecektir. Otto Wagner'in döneminin üretken bir mimarı olarak Viyana'nın 19. yüzyıldaki kentsel strüktürünün değişimine katkıları oldukça önemlidir. Bu nedenle üçüncü bölümde Viyana'nın 19. yüzyıl başından itibaren geçirdiği değişimler verilmiştir. On dokuzuncu yüzyılda endüstri ve kentleşmenin yoğun olarak görüldüğü Viyana, Avrupa'nın en hızlı büyüyen şehirlerinden biri olmuştur. Kentin yeniden yapılanmasının ilk adımı olan İmparator Franz Joseph'in emriyle yıkılan kent surlarının yerine inşa edilen Ringstrasse Bulvarı düzenleme projesi, Otto Wagner'in kariyerinin ilk yıllarına rastlamaktadır. Wagner, Ringstrasse'de tasarladığı tarihsel canlandırmacı anıtsal binaların aksine kariyerinin ilerleyen yıllarında, tarihsel canlandırmadan vazgeçmişş ve çağın getirdiği teknolojiden faydalanan, işlevsel bir kullanımı tercih etmiştir. Kentte artan nüfus ile yeni yerleşim bölgeleri ortaya çıkmıştır. Yeni bölgelerin altyapı çalışmaları ve kent merkezine ulaşım ağının düzenlenmesi için düzenlenen yarışmayı Wagner kazanmış ve kentin planlama çalışmalarına başlamıştır. Hazırladığı projede Wagner, teknik binalara, çağdaş formların yanında estetik detaylar da katmıştır. Majolika Evi'nin cephe süsleme detaylarında öğrencilerinden oluşan Viyana Ayrılıkçıları/Sezession'a olan yakın tasarım anlayışını belli etmiş ve 1899 yılında grubun bir üyesi olmuştur. Viyana yeni mimarlığının öncülerinden olan Wagner, tasarladığı Posta Tasarruf Sandığı ve Steinhof Kilisesi gibi yapılarla 1900'lü yılların Avrupa mimarlık tarihinde yerini almıştır. Bu çalışmada, Otto Wagner'in Viyana'da ürettiği yapılar, inşa edilme tarihlerine göre kronolojik olarak sıralanarak detaylıca incelenecektir.
Bosna-Hersek'te hamamlar üzerinde gelişen su kültürü ve yapıları

Bu tez, Bosna-Hersek'in kültürel mirasına ve su kültünün gelişimine katkıda bulunan Osmanlı dönemi yapılarını ele almaktadır. Varoluşsal amacı dışında su, Osmanlı İmparatorluğu'nda yüksek bir öneme sahiptir ve Osmanlı İmparatorluğu içinde kentsel ve mimari tasarım bağlamında ele alındığında bu öge, dini ve sosyal sembolizmle şekillenen geleneksel ritüellerin bir parçasıdır. Bu tez; Bosna-Hersek'te bulunan su ile bağlantılı çok sayıda yapı olmasına rağmen, kentleşmenin başladığı Osmanlı döneminde ortaya çıkan hamamlar ile sınırlandırılmıştır. Osmanlı döneminde inşa edilen hamamlar genellikle bir külliyenin parçası niteliğindedir. Bu nedenle tez kapsamında çalışılan hamam yapıları bu külliyenin bir parçası olan ve genius loci'ye katkıda bulunan çevrelerindeki kamusalyapılarla bir bütün olarak ele alınmıştır. Bahsi geçen hamamlarının, genius loci ile olan ilişkisine üç farklı açıdan yaklaşım söz konusudur;1. Mimari ve çevresel,2. Psikolojik/duygusal,3. Sosyal ve işlevsel özellikler. İlk bölüm, çalışılmak üzere belirlenen mirasın ve bu miras üzerindeki tüm etkenlerin doğru bir şekilde tanıtılması ve sunulması üzerinedir. Araştırmanın yol gösterici fikri neredeyse unutulmuş olan Bosna-Hersek'teki hamam geleneğineteşvik etmek ve bu geleneği korumaktır. Bosna-Hersek'te 18. yüzyılın ikinci yarısından Osmanlı idaresinin sonuna kadar geçen sürede, 42 şehirde 56 hamam inşa edilmiştir. Günümüzde bu 56 hamamdan sadece yedisi mevcuttur; ancak bu hamamların yapı bütünlüğü ve özgün işlevi korunamamıştır. Tezin ikinci kısmındaBosna-Hersek'teki hamam ve su kültürü ile bölgenin tarihi gelişiminden kısaca bahsedilmiştir. Üçüncü bölüm Bosna-Hersek'teki yedi hamam üzerine yapılan araştırmalarıiçerir. Bu bölümde hamamların öykülerine ve mimari betimlemelerine yer verilmiştir. Bosna-Hersek'teki hamamların sürdürülebilir bir şekilde korunması amacına yönelik günümüzdeki uygulamaları tanımlamanın ardından; Türkiye'dekihamamlar öncelikli olarak Bosna-Hersek'e 'ithal' edilmelerinin kaçınılmaz olduğu görüşüyle ele alınmıştır. Bununla birlikte her iki ülkedeki hamamların korunma durumları değerlendirilmiş ve karşılaştırmaları yapılmıştır. Hamam kültürünün Bosna-Hersek'e katkısından dördüncü bölümde bahsedilmiştir. Beşinci bölümde ise yapılan detaylı analizler neticesinde, tez kapsamında ele alınan yedi hamam yapısı için müdahale önerileri sunulmuştur. Bu tez kapsamında su kültünü besleyen ve kent dokusunun bir parçası olan hamam, mimari/çevresel, psikolojik/duygusal ve sosyolojik/işlevsel yönlerden analiz edilmiştir. Osmanlı döneminde kurulan Bosna-Hersek yerleşimlerindeki bu mekanların genius loci'yi meydana getiren rolü çalışma boyunca irdelenmiştir.
Mimaride estetik olgusunun 'mutlak-değişmez' ve 'bağımlı-değişken' özellikler açısından irdelenmesi

Görsel nitelik açısından olumsuz yönde gelişen mimari ve çevre şartları, bu yöndeki bir çalışmanın araştırma alanı 'mimari estetik ' te bir çalışma ve araştırma yapmanın yolunu açmıştır. Amaç, 'görsel nitelik ve beğeni düzeyi yüksek mimari ve çevrelere' ulaşabilmek üzere bazı sonuçlara varabilmek, öneriler geliştirebilmektir. Görsel açıdan olumsuz, beğenilmeyen bu mimari örneklerine karşın diğer bazı mimari örneklerinin hemen herkes tarafından, zaman ve mekan ayırımı olmaksızın beğenilmesi bir çıkış noktası olarak alınmış; bu beğeninin niteliğine ve hangi niteliklerin bu binaları beğeniler kıldığına ilişkin bir belirlemenin konuyu aydınlatabileceği ve bazı sonuçlara, önerilere varılabileceği düşünülmüştür. Böylece çalışma, 'mimaride estetik olgusunun 'mutlak-değişmez' ve 'bağımlı-değişken' özellikler açısından irdelenmesi' başlığı altında, tüm boyutlarında ve ilişkilerin de ele alındığı bir araştırma yöntem ve planı içinde yürütülmüştür. Bu doğrultuda: Konunun 'estetik' ile olan yakın bağlantısı doğrudan 'estetik' alanının araştırma kapsamına alınmasını gerektirmiş ve estetik alana ait gelişmeler kavramsal, kuramsal ve pratikteki sonuçları ile ele alınmıştır. Asıl araştırma alanının 'mimarlık' olması, mimari-estetik ilişkilerinin mimarlık tabanında ve bağlantılı olduğu çevre sistemi, mimarlık tarihi alanlarında incelenmesini gerek - tirmiş ve bu bölümde özellikle 'mimaride estetik arayışlar olarak üsluplar' ve 'mimarlık kuramı-estetik ilişkileri' araştırılmıştır. Binanın görsel niteliğine ilişkin olarak mimarinin görülebilen yüzeylerinin ve ifadesinin baskın eleman olma özelliği 'mimaride estetik olgusunun' ayrıca 'biçim' temelinde araştırılmasını gerektirmiştir. Estetik alanındaki araştırmaların odak noktası 'estetikte değerlendirme' işlemi özellikle 'güzellik' yargısı ve beğeninin oluşmasındaki öneminden ve bu işlemin niteliğine ilişkin tartışmalardan dolayı mimari estetik alanında da bir odak noktası oluşturmuş ve konunun tüm boyutlarında ele alınması gereği ile birlikte araştırmaya bu alanda devam edilmiştir. Ve uygulamaya ait pratik sonuçların da ortaya konulabilmesi açısından araştırma sav doğrultusunda deneysel bir çalışma ile sonuçlandırılmıştır. Böylece kuramsal alanda ortaya konulanlarla pratikte elde edilenlerin karşılaştırılması ve bir sonuca gidilmesi olanağı elde edilmiştir. Sonuçta belirlenen mimari estetik alanında 'bağımlı-değişken' özelliklerle birlikte nesnel bir yapıyı ve ideal doğrultusunda bir 'güzellik' değer ve yargısını ortaya koyan 'mutlak-değişmez' özelliklerin var olduğudur. Bu özellikler doğrultusunda yapılacak bir bilinçlendirme ve formasyon kazandırma işlemi ise 'görsel nitelik ve beğeni düzeyi yüksek mimari ve çevrelere' ulaşmada çözüm yolu olabilecektir.
Mimarlık ve sanat arakesitinde karşı-anıt söylemi: Horst Hoheisel ve Andreas Knitz eserleri üzerine bir değerlendirme

İnsanoğlu her kültürde ve her dönemde anıtlara ve anmaya ihtiyaç duymuştur, çünkü anıtlar, toplumların yaşamış olduğu olay ve acıların çeşitli fiziksel temsiller ile günümüze aktarılma biçimidir, ancak hızla değişen dünyanın içinde, anıt kavramının anlamsal ve biçimsel olarak bilinen anıt kavramıyla örtüşmemesi sonucunda karşı-anıt kavramı ortaya çıkmıştır. Zamanla karşı-anıt kavramı mimarlık ve sanat disiplinlerinde problem olarak görülmeye başlanmıştır. Bu çalışmanın temel amacı; mimarlık ve sanat disiplinleri arakesitinde karşı-anıt söyleminin tanıtılması ve kavramın tartışılmasını sağlamaktır. Çalışmanın diğer amacı ise; mimarlık ve sanat arasındaki bağı, karşı-anıt kavramı yoluyla yeniden görünür hale getirmektir. Bu bağlamda çalışma; Genel Bilgiler, Yapılan Çalışmalar, Bulgular, Sonuçlar olmak üzere dört başlıkta toplanmıştır. Genel Bilgiler bölümünde; çalışmanın amacı, kapsamı, yöntemi ve problemi ortaya konmuştur. Yapılan Çalışmalar bölümünde; çalışmanın kavramları, sanatçılar ve örnek yapıları tanıtılmıştır. Çalışmanın temelini oluşturan karşı-anıt kavramı mimarlık ve sanat disiplinlerinde incelenmiştir. Bulgular bölümünde; sanatçıların eserleri, James Edward Young'ın karşı-anıt yaklaşımlarına göre değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonuç bölümünde ise; yapılan analiz ve bulgular hakkında değerlendirmelere yer verilmiştir.
Midyat / hapisnas köyü ve koruma sorunları

1965 yılında adı Mercimekli olarak değiştirilen Hapisnas Köyü'nün günümüzde bile adı özgün haliyle anılıyor. Bu çalışmada eski adı olan Hapisnas ismini kullanmayı doğru buluyorum. Hapisnas Köyü bulunduğu konum ve sahip olduğu değerler açısından bölgede önemli bir yere sahiptir. Bir Süryani yerleşim yeri olan Hapisnas Köyü tarihi değeri olan manastır, kilise, şapel, kaya mezarları gibi anıtsal ve birçok geleneksel yapı barındırmaktadır. Midyat ve çevresinde, çoğunluğunu Süryanilerin oluşturduğu Hristiyan nüfus büyük şehirlere ya da yurt dışına göç etmiştir. Yaşanan bu göçlerin etkisiyle Hristiyan nüfus Müslüman nüfusa göre azınlık durumuna düşmüştür. Hapisnas Köyü, Midyat merkez ile sosyal ve mimari yönden benzerlik göstermekte olup, tarihi 5. yy a dayanan bir Süryani Köyüdür. Bu yerleşim yerinin önemi ve sahip olduğu kültürel zenginlik üzerine toplantı ve bazı yayın çalışmaları yapılmaktadır. Ancak bunlar, bilimsel bir çalışmadan öte genel tanıtımları hedeflemektedir. Betonarme yapılaşmanın az olduğu ve geleneksel mimarinin daha çok korunduğu Hapisnas Köyü'nün, konu edildiği bu tezde sosyal ve mimari tespit çalışmaları yapılarak, koruma sorunlarının belirlemesi ve bu sorunlara çözüm önerileri geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Tescilli yapı sayısının az olduğu köyde, tez kapsamında yeni tescil önerilerinde bulunması da hedeflenmektedir. Alan çalışmasının tamamlandığı Hapisnas köyünde, tespit edilen nitelikli geleneksel evlerin rölöve projeleri alınmışı ve köyün genel ve bireysel fotoğraflarının çekilerek tespitlerde bulunulmuştur. Bunun yanında sosyal anket soruları hazırlanmış olup, köyde ikamet eden kişiler ile yapıldı. Çıkan veriler sonucunda grafik ve tablolar hazırlanarak köydeki durumlar analiz edilerek değerlendirildi.
Mimari formun bilgisayara tanımı için geliştirilen bir yöntem

Bilgisayar destekli tasarıma dayalı bu çalışma, yapma formun bilgisayara veri giriş metodlarından birini geliştirerek, hastanelerdeki hasta bakım Ünitelerinin değerlendirilmesine yönelik bir uygulamayı içermektedir ve üç bölümden oluşmaktadır. Birinci Bölümde hastane ve hasta bakım ünitelerinin planlama ve tasarım ilkeleri açıklanmış ve uygulama için seçilen projeler sunulmuştur. İkinci Bölüm mimari tasarım sürecini ve yapma formun tanımı için geliştirilen modelin açıklamasını içermektedir. Son bölümde teklif edilen metodun veri değerlendirmesini gerçekleştiren bilgisayar programı sunulmuş ve güncelleştirilmiştir.
Kent imgelerinin edebi metin üzerinden araştırılması: Zıkkımın kökü romanı örneği

Bu çalışma, mimarlık ve edebiyat ilişkisini mimarlık araştırmalarında faydalı hale getirmek ve Türkocağı Mahallesi merkez olmak üzere ilişkili dört mahallenin kent imgelerinin zaman içerisindeki değişimini tespit etmek amacı taşımaktadır. Bu amaç doğrultusunda, çalışma alanının anlatıldığı otobiyografik bir roman aracılığı ile zaman dilimi belirlenmiş, romanın içerik analizi yapılmış, analize yönelik bulgulara uygun en uygun yöntem olarak belirlenen Lynch yöntemi ile de kent imgeleri araştırılmıştır. Kent imgelerinin yıllar içerisindeki değişiminin tespit edilmesinde, romanın verdiği zaman dilimi içerisinde yer alabilecek yaşta olan mahalle sakinlerine ulaşılmış ve anket çalışması yapılmıştır. Çalışma alanı olarak belirlenen Adana ili, Seyhan ilçesi Türkocağı Mahallesi ve komşu mahallelerini kapsayan bu çalışmada, yaklaşık olarak son 50 yıl içerisinde, geçmişşte odak noktası olarak görülen sokakların verdiği toplanma ve paylaşım etkisinin azaldığı, kitap ile mahalle sakinleri arasındaki referans noktalarının farklılığı ve benzeşimleri tespit edilmiştir. Öte yandan, Zıkkımın Kökü romanı içerisinde adı geçmeyen kent imgeleri de bu araştırma ile saptanmıştır. Roman içerisinde, gerçek mekanlarda karşılığı bulunmayan, hayal ürünü herhangi bir kent öğesine rastlanmamıştır.
Yapı kabuklarının termoregülasyonu: Biyomimetik bir yaklaşım

Enerji tüketiminde büyük bir orana sahip olan yapı sektörü, enerjiyi çoğunlukla yapıları ısıtmak ve soğutmak için kullanmaktadır. Bu nedenle enerjinin etkin kullanımı mimarlık disiplininde çözülmesi gereken başlıca sorunlardan biridir. Değişken dış ortam sıcaklığından etkilenmeksizin iç ortamı belirli bir sıcaklık aralığında tutma eylemi olarak açıklanabilecek yapı kabuklarının termoregülasyonu, pasif iklimlendirme yöntemleri ile kurgulandığında yapının harcayacağı enerji miktarını önemli ölçüde etkilemektedir. Mimarların, kullanıcılar için konforlu bir iç ortam sunma isteği termal konforu sağlama gerekliliğini de doğurmaktadır Mimarlıkta geleneksel tasarım yöntemlerinin termoregülasyonu sağlamada yetersiz kaldığı durumlarda araştırmacıların dikkatini, yüzyıllardır çözüm ve bilgi biriktiren doğayı 'taklit etme' yoluyla geliştirilen araştırmalar çekmiştir. Öyle ki, biyolojik bilgi hazinesi, organizmaların yüzyıllardır geliştirdiği fizyolojik, morfolojik ve davranışsal adaptasyonlar ile doğanın zorlu koşullarında hayatta kalma yöntemlerini barındırmaktadır. Etkili termoregülasyon yöntemlerinin doğada araştırılması mimarlık disiplini için de akılcı çözümleri beraberinde getirebilir mi sorusu ile başlayan bu tez çalışmasının temel amacı ısı transferlerinin en yoğun olduğu yapı bileşeni olan yapı kabuklarında termoregülasyonu sağlamak için doğadaki örnekleri ve canlılar tarafından geliştirilen termoregülasyon yöntemlerinin mimariye uygulanabilirliğini araştırmaktır. Bu doğrultuda ısı transfer yöntemleri, doğadaki canlıların termoregülasyon yöntemleri ve doğayı taklit etme bilimi olan biyomimikri kavramıyla ilgili alan yazın taraması yapılmıştır. Örnekleme çalışması için seçilen canlıların doğadaki termoregülasyon yöntemleri ve bu yöntemlerden ilham alınarak tasarlanan cephe kesitleri yazın taraması ile elde edilen veriler doğrultusunda analiz edilmiştir. Elde edilen veriler, doğadaki canlıların geliştirdiği stratejilerin, mimari tasarıma yön vermesinin ancak disiplinler arası bir çalışma ile olanaklı olduğunu, yapı kabuklarında termoregülasyonu sağlamak amacıyla yapılan çalışmalarda 'biyomimetik bir yaklaşımı' uygulamanın tasarımcılar için potansiyel çözümler barındırdığını ortaya koymaktadır.
Urban growth simulations with agent-based modeling and cellular automata

Günümüzde birçok bilim dalı artık el ile hesaplanamayan karmaşık işlemler için bilgisayar teknolojilerini ve bilgisayar algoritmalarını kullanmakta. Mimarlık ve şehir tasarımı gibi bilim dalları bu bilgisayar teknolojilerine son 20 yılda dahil olarak bu teknolojik ilerlemeleri geriden takip etmekteler. Ancak, son 20 yılın getirdikleri ile tasarım alanları da bu konuları ajandalarına dahil etmiş hatta teoriler ve kavramlar ortaya koymaya başlamıştır. Bu tezde, şehircilik ve şehirlerin karmaşıklıkları üzerine yapılan bilgisayar destekli çalışmaların üzerine bir okuma yapılmış, teorik yaklaşımlarla beraber bu kavramların işlemsel matematik ile bilgisayar algoritmasına çevirilmesi incelenmiştir. Tezdeki çalışmada, bilgisayarlı tasarım teknolojilerin özellikle şehir gibi karmaşık yapıların çözümlenmesini ve hatta onların simüle edilmesini araştırmaktadır. Bu aşamada Etmen Tabanlı Modelleme methodlarıyla şehir büyümesi modellerini araştırılmıştır. Etmen Tabanlı Modelleme tarihi ve bu methodlarla yapılmış şehircilik projeleri ve bu projelerin soyut matematiksel algoritmaları incelenerek yeni bir model için incelenmiştir. Bu araştırmalar dahilinde soyut matematik kurallarıyla beraber bir Çoklu Etmen Tabanlı bir model kodlanmıştır. Bu kodun parametreleri araştırılmış ve bu parametrelerin optimal değerleri, şehirlerin yapısall nitelikler açısından değerlendirilmiş ve bu süreçte elde edilen parametreler ile İstanbul haritası üzerinden bir simülasyon yapılmıştır. Bu simülasyonun sonuçları ve gerçek haritalar karşılaştırılarak tartışılmıştır.
Geleneksel Diyarbakır evlerinin korunmasına ilişkin bir yöntem araştırması

Bozulmaya yüz tutmuş geleneksel Diyarbakır evlerinin korunabilmesi için bir yöntem sunmayı amaçlayan tez; altı bölüm ve bunların sonuçlarının değerlendirilmesinden oluşmaktadır. Geleneksel Diyarbakır evlerinin şekillenmesinde; coğrafik, topografik ve iklimsel verilerin yanında, şehrin tarihsel gelişimi içerisinde sosyal ve ekonomik yapı etken olmuştur. Şehir dokusunu sınırlayan surlar, içinde bulundurduğu sivil mimariye ait geleneksel evlerin, dar sokaklarının ve mahallelerinin şekillenmesinde önemli rol oynamıştır. Kentte evlerin planimetrik düzeni; bir avlunun etrafında yer alan yazlık, kışlık ve mevsimlik bölümlerin organizasyonundan oluşmaktadır. Planlan oluşturan mimari öğeler sosyo-ekonomik verilerle de ilişkili olarak bazı yöresel değişikliklerle birlikte Türk Evinin yapısall özelliklerini yansıtmaktadır. Geleneksel Diyarbakır evlerinin bozulma nedenleri toplumsal ve fiziksel boyutlarıyla incelendiğinde, en önemli etkenlerin, lordan kente göç ve sanayi devriminin sonucu olarak modern hayata geçiş olduğu görülmektedir. Bu nedenlere bağlı olarak geleneksel evlerde biçimsel ve yapısall boyutlarda bozulma şekilleri görülmektedir. Gelişmiş ülkelerdeki ve Türkiye'deki koruma amaçlı yasal düzenlemelerin hemen hemen aynı olmasına rağmen, Türkiye'de uygulama güçlülerinin bulunduğu gözlemlenmektedir. Sonuçta, geleneksel Diyarbakır evleri için geliştirilen koruma yöntemini; sosyo-ekonomik, yasal ve kültürel önerilerden oluşan kuramsal ve bürokratik boyut, kentsel, mekansal ve yapısall değerlendirmeleriyle uygulama boyutu oluşturur. Suriçi'nde yeni yapılaşmada uyulması gerekli kurallarla da kentsel ve yapısall korumanın sürekliliği sağlanabilir.
Sürmene yöresi geleneksel konut mimarisinin incelenmesi

Sürmene Yöresi Geleneksel Konut Mimarisinin İncelenmesi Günümüzde birçok alanda olduğu gibi mimarlık alanında da her açıdan büyük değişiklikler hızlı bir şekilde oluşmakta ve bunun sonucu olarak da geleneksel konut mimarimiz yok olmaktadır. Geleneksel konut mimarimizin korunması için yapılan çalışmalar ise yeterli olamamaktadır. Bu nedenle geleneksel konut mimarimiz içinde özgün konut örnekleri ile dikkat çeken Sürmene yöresi incelemeye alınmıştır. Çalışmada sırası ile yörenin tarihsel ve fiziksel durumu ile ekonomik yapısı, geleneksel konut mimarisini etkileyebilen lecek şekilde oluşan yerleşim bölgelerinin özellikleri, geleneksel konutların yapısall ve mimari özellikleri incelenmiştir. Çalışma sırasında, gözlem ve incelemeye dayanzn alan a- raştırması yöntemi ile örnekler seçilmiştir. Bu örnekler fotoğraf ve röleve tekniği ile incelenmiştir. Çalışmalar sırasında geleneksel konutların günümüz insanlarının ihtiyaçlarına cevap verebilecek şekilde değişikliğe uğradığı görülmüştür. Bu nedenle yeni yapıların, ihtiyaçlara cevap verebilecek ve geleneksel konut mimari özellikleri ile bağdaşabilecek şekilde tasarlanması önerilmiştir.
Sosyal değişim sürecinde konut planları farklılaşması-Konya örneği

İnsanla birlikte var olan barınma sorunu, Ülkemizde de güncelliğini sürdürmektedir. Devam eden çözüm arayışları sorunun, zaman içinde sadece nicelik olarak değil, nitelik olarak da değiştiğini göstermiştir. Kültürel yapı ile mekansal yapı değişim hızının farklılığından doğan 'gecikme' ise, konut kullanımında irrasyonel davranışları ortaya çıkarmıştır. 'Sosyal Değişim Sürecinde Konut Planlara Farklılaşması-Konya örneği' konulu bu çalışmada; sosyal yapı değişimi ile, konut plan şemalarının değişimi arasındaki etkileşim araştırılarak, sosyal yapı-mekan uyumunun sağlanabilme yolları ve yararlarının tesbiti amaçlanmıştır. Altı bölümden oluşan tezin birinci bölümünde; problem tesbit edilerek, çözümün hangi çerçevede aranacağı ortaya konmuştur. Sosyal yapı-konut ilişkisinin kavramsal olarak incelendiği i- kinci bölümde; kültürel yapıdaki değişimlerin mekan kullanımındaki etkileri tartışılmıştır. Üçüncü bölümde; toplumumuzun geçirdiği sosyal değişimin, konut plan oluşumuyla etkileşimi araştırılmıştır. IIIDördüncü bölümde; çalışmamıza örnek oluşturan Konya'nın sosyal ve mekansal değişimi incelenmiştir. Günümüz Konya'sında farklı sosyal yapıya sahip ailelerin konut kullanım şekillerini belirlemek için 300 aileye anket uygulanmıştır. Anket verileri ışığında bir 'örnek sokak' tespit edilerek, ölçme tekniği ile daha somut tesbitler yapılmıştır. Kaynaklar ve yapılan araştırmalar sonunda varılan yargılar çalışmanın beşinci bölümünde yer almıştır. Altıncı bölümde ise, konutlarda mekan organizasyonu probleminin çözümüne yardımcı olacak-öneriler getirilerek, çalışma tamamlanmıştır. IV