Enerji simülasyon metodlarının bina tasarım sürecinde destek sistemi olarak kullanılması

Mimari tasarım, mimarlık ile mühendislik alanları bağlamında disiplinler arası ekip çalışmasıdır. Günümüzde büyük ölçekli, farklı teknolojiler içeren ve karmaşık fonksiyonlu yapıların tasarlanmasında çeşitli disiplinlerden birlikte bilgi alış-verişine gereksinim duyulmaktadır. Bu bağlamda bu süreç oldukça karmaşık ve birçok girdiyi içinde barındıran bir yapıdır. Tasarım sürecinin başından itibaren alınan kararların sonuçta elde edilen bina performansını doğrudan etkilediği bir gerçekliktir. Bir tasarım problemi için olası çözümlerde, diğer durumlarla olan mevcut etkileşimlerin belirlenmesi zorunluluk oluşturmaktadır. Bununla birlikte, bir tasarım probleminin çözümü ile ilgili enformasyon miktarı çok fazladır ve genellikle birçok disiplinle ilgilidir. Bu aşamada bina performans simülasyonlarından elde edilen bilgilerin, tasarım sürecinin başından itibaren tasarımcıların alternatif çözümler içinden seçim yapabilmesine yardımcı olabilecek bir tasarım kararı destek sistemi olarak görülmektedir. Bilgilerin zamanında ve sağlıklı bir biçimde iletilmesini sağlayan bilgisayar destekli simülasyon, problemlerin çözümünde kararların erken alınmasına ve çıkabilecek sorunlara karşı zamanında çözüm yollarının aranmasına imkan sağlamakta, proje üretim sürecinde geribeslemeler ile yeniden yapılan revizyonları azaltmaktadır. Böylece, hataları en aza indirmekte, zaman ve işgücü kaybını ortadan kaldırmaktadır. Ancak, mimarlar bugünün mimari tasarım süreci içinde öncelikli olarak yer alan enerji ve çevresel faktörleri geleneksel yöntemler yardımı ile tanımlamaya çalışmaktadır. Çoğunlukla bina tasarımında enerji ve çevresel faktörler, yönetmeliklerin belirlediği gerekliliklerin sağlanıp sağlanmadığının kontorolü ile sağlanmaktadır. Bu analiz yöntemi ise bu karmaşık süreç içinde oldukça tasarımı kısıtlayıcı olmakla birlikte yetersiz kalmaktadır. Buna karşılık bina simulasyonu enerji ihtiyacı azaltılmış, kullanıcı konfor koşulları ve sağlığı göz önünde bulunduran sürdürebilir bina tasarımında olabildiğince çabuk farklı tasarım seçeneklerini değerlendirerek tasarımcıya en doğru olanı seçme olanağını sunmaktadır. Bu çalışmanın ana hedefi bina performans simülasyon araçların tasarım sürecinde kullanılmasına yönelik yaklaşımların ortaya konmasıdır. Bunu gerçekleştirirken; bu çalışmada bina enerji simülasyon tekniklerinin anlaşılabilirliğinin artırılması ve mimarların bu araçların kullanılmasına yönelik bilinçlendirilmesi ve cesaretlendirilmesi amaçlanmıştır. Bunun sonucunda, hedeflenen enerji etkin bina tasarımına ulaşmak için, ilk olarak tasarımcılar bina performans simülasyanu ile ilgili bilgilendirilmiş ve bu araçlarının kullanımını bir pratik haline getirilmeye yönelik bir çalışma yapılmıştır. Bu bağlamda, bina simülasyon araçlarının yapabilecekerinin sınırları çizilmiş, tablo ve grafiklerle bu sınırların kolay okunabirliği sağlanarak, tasarımcı tarafından daha kolay kullanılabilir hale getirilmesinin yolları araştırılmıştır. Çalışmanın sonunda ise İstanbul'da bulunan yaklaşık 45 mimarlık ofisi ile yapılan ankette bu ofislerde simülasyon araçlarının kullanılabilirliğine yönelik yaklaşımlar tespit edilmeye çalışılarak, bu araçların tasarım destek sistemi olarak hangi düzeyde ele alındığı değerlendirilerek bir durum tespiti yapılmıştır.