Mimari tasarım eğitiminde oyun

'Mimari Tasarım Eğitiminde Oyun' başlıklı bu çalışmada mimarlık eğitiminin önemli bir parçası olan mimari tasarım dersinde, yapı ve yöntem olarak oyundan nasıl yararlanılabileceği üzerinde durulmuştur. Çalışmada, şu varsayımların değerlendirilmesi düşünülmüştür; Loyun, mimari tasanm eğitiminde yöntem olarak kullanılabilir, 2. mimariık eğitiminde, yabancılaşmanın olumlu etkisi vardır, 3. günümüz koşullannda, üniversite eğitiminin enformelleşmesi eğitimin verimini arttınr. Aslında oyun konusunun bir üst başlık olarak, yabancılaşma ve enformellik durumlarını içine alması sebebiyle, birinci varsayımın 'öncelikli' olarak, diğer ikisinin ise 'alt-varsayımlar olarak değerlendirileceği düşünülebilir. Bu varsayımların değerlendirilmesi amacıyla, konunun üç ana başlığı; 'inimarlık', 'eğitim' ve 'oyun' olarak belirlenmiş ve bu üç kavram incelenerek kesişme noktalan değerlendirilmiştir. Bölüm 3'de üniversite eğitiminin sadece somut olan bilgiyle uğraşmadığı, ve günümüzde daha çok tanımlanması zor olana, belirsiz olana odaklanması gerektiği üzerinde durulmuştur. Belirsizliğin arttığı, eğitimin kişisel ve açık uçlu hale geldiği bir dünyada, sezgiler, sağduyu, duygusal zeka, sorumluluk duygusu, adalet duygusu, esneklik, yaratıcılık gibi 'soyut' kavramlann önemi vurgulanmıştır. Bölüm 4'te mimarlığın geleceğe odaklanan, açık uçlu, belirsiz, değişken, çelişkili karakteri üzerinde durulmuştur. Mimarlık eğitiminin farklı alanlarla içice olması gerektiği, 'topluma dışardan bakış' veya 'geleceğe ait spekülasyon yapabilme' gibi tavırian kapsadığı ve mimarlığın değerlendirildiği başlıca ders olarak mimari tasanm dersinin, mimarlığın somut ve objektif yönleri dışındaki özelliklerini de ele alması gerektiği vurgulanmıştır. Bölüm 5'te oyun konusu, gündelik, fiziksel ve somut gerçeğin dışında bir gerçek yaratılmasıyla ortaya çıkan 'yabancılaşma' ve esnek, spontane ve sezgisel davranışlann kaynağı olarak oyuncu tavn serbest bırakan 'enformellik' durumlan vurgulanarak ele alınmıştır. Oyun kavramının içinde var olan belirsizlikler ve gerçek ile yalan, iyi ile kötü, ciddiyet ile ciddi olmayan, kurallann kesinliği ile sonucun belirsizliği arasındaki çelişkilerin yarattığı gerilim üzerinde durulmuştur. Oyunun eğitime yapabileceği katkılar incelenmiştir. Bölüm 6'da oyunun mimari tasanm dersindeki kullanımını değerlendirmek için öncelikle, mimarlık ile oyun kavramının ilişkisi incelenmiştir. Her ikisinin de doğasında bulunan çelişkiler, belirsizlik, açık uçluluk, rastlantısallık, insan ilişkileri, esneklik gibi konuların ortaklığı ve günümüzün mimarlık gündemini oluşturan kavramlann çoğunun oyun ile ilişkili olması çarpıcıdır. Mimarlığın önemli parçası oldukları halde, eğitimde değerlendirilmeleri zor olan bu soyut özellikler ve kavramlar, oyun aracılığıyla tartışmaya ve egzersize açılabilir. Mimari tasanm eğitiminde oyun konusu, aslında her üçü de birbiriyle ilişkili olan 'yabancılaşma','enformellik' ve 'oyun' başlıklan altında, uygulanmış örnekler yardımıyla değerlendirilmiştir. Bölüm 7'de, daha önce ortaya konan ilişkiler toparlanmış, varsayımlar değerlendirilmiş ve öneriler sunulmuştur. Bu amaçla, sırasıyla 'eğitim - oyun', 'üniversite eğitimi - oyun', 'inimarlık eğitimi - oyun', 'inimarlık - oyun' ilişkileri ayn ayn kurulmuş ve 'inimari tasanm eğitiminde oyun' başlığı altında bir araya getirilmiştir. Bunlara bağlı olarak varsayımlar değerlendirilirken, bazı önerilerde de bulunulmuştur. 1. Oyunun, mimari tasanm eğitiminde yöntem olarak kullanılabilmesi ile ilgili değerlendirme ve öneriler -Oyunun mimari tasanm eğitimine, yabancılaşma, kurallar, motivasyon, kendine güven, sezgiler ve sağduyu, esneklik, koordinasyon, rastlantısallık, yetenek kazandırma, insan ilişkileri konulannda katkılan vardır. -Günümüzde mimarlık gündemini oluşturan kavramlann çoğunun oyun ile ilişkili olması, mimarlığın da giderek oyunlaştığının göstergesidir. -Oyun, konunun özüne odaklandığı için, mimarlık gibi yüzeysel olarak algılanmaya yatkın bir alanda esas olanın soyutlanarak değerlendirilmesini sağlamak açısından yararlıdır. -Mimarların sahip olması gereken 'geleceğe yönelik spekülasyon yapma' yeteneği, strateji geliştirmeyi gerektirir. Oyun, strateji geliştirme egzersizidir. -Oyun, insanın, çok lamdık olduğu için algılayamadıklannı fark etmesine yardımcıdır; mimarların öncelikli işlerinden biri de zaten fark etmek ve ettirmektir. -iyi bir oyunun, farklı stratejilere olanak vermesi, kişiselliği desteklemesi, motive edici ve eğlenceli olması gerekir. -Oyunun iyi tanımlanması gerekir, kurallann açık, net, yeterince esnek olması ve katılımcının önceden ne derece bilgilendirileceği önemlidir. - Çalışma gruplannın sayısı, oyun yönteminin verimi açısından önem kazanır. - Takım oyunlannda, bütün oyuncuların yapılan işe katkısı olmasına dikkat edilmelidir. - Ön hazırlık çok önemlidir. -Oyun sırasında ortamı kontrol altında tutmak önemlidir. -Oyun sonrası değerlendirme ve tartışma yapılmalıdır. 2. Mimarlık eğitiminde, yabancılaşmanın olumlu etkisi olması ile ilgili değerlendirme ve önerilen -Yabancılaşma, zihindeki mimarlıkla ilgili yüzeysel kalıplann değişmesini, önyargılann yıkılmasını sağlar. -Mimar, topluma dışardan bakma' yeteneğini geliştirmelidir. -Yabancılaşma, insanı sorgulayıcı olmaya zorlar. -Yabancılaşma, bilinen açıklamalann ötesinde, kavramlann yeniden tanımlanmasına sebep olur. -Yabancılaşma, mimarlık konusuna farklı bir bakış açısıyla geri dönüldüğünde yararlıdır. -Mimarlığın sonsuz alanla ilişkisi ve günümüzde disiplinler arası ilişkilerin yoğunlaşıp sınıriann belirsizieşmesi, mimarlık eğitiminde yabancılaşmaya, mimarlıktan soyutlanmaya kolaylıkla izin verir. -Yabancılaşmanın olumsuz etkilerine dikkat edilmelidir. 3. Günümüz koşullannda, üniversite eğitiminin enformelleşmesinin eğitimin verimini arttırması ile ilgili değerlendirme ve öneriler -Günümüzde gerekli görülen hayat boyu eğitim için, enformel sistemler, işleyiş esnekliği ve yetişkinlerin eğitime bakışı açısından, formel eğitimden daha uygundur. Eğitimde enformelliğin en önemli yararlan, motivasyon, sezgilerin kullanılması ve kendine güven kazanmak ile ilişkili konulardadır. -Mimar adaylan, enformel eğitimlerin 'ortamı ve yeri dönüştürme' özelliği sayesinde, mimarlığın esaslarından olan 'olayların yaratılması, 'ortam'lann oluşturulması deneyimini birebir yaşarlar. -Enformel eğitim, eğitim olmaktan çıkıp sadece eğlence haline dönüşmemelidir. -Enformel eğitimlerde yürütücünün önemi artar. Yürütücü, daha geri planda gözükmekle birlikte, konuya daha hakim, daha yetkin, daha esnek, daha dikkatli olmalıdır. -Enformel yöntemlerde, çalışmanın gideceği yön çeşitlendiği ve katılımcıların kişiselliklerini ortaya koymaları ile belirsizlik arttığı için, eğitimle ilgili farklı stratejilerin önceden belirlenmesi ve ön hazırlıkların daha detaylı yapılması önemlidir. Sonuç olarak; oyun, hem bir kurallar sistemi ile yarattığı 'gerçek' bağlamında, hem de esneklik, sezgiler ve sağduyunun öne çıktığı bir 'oyuncu tavır ile, mimarlığın soyut, ölçülemez, tahmin edilemez ve belirsiz özelliklerinin değerlendirilebilmesi açısından, mimari tasarım eğitiminin içinde yer alabilir. Bu, aynı zamanda, eğitimi objektifleştirmek adına ortaya çıkan, mimarlık işinin esas karakterinden uzaklaşma tehlikesine karşı alınabilecek bir önlemdir. Hazırlığına ve uygulamasına yeterli dikkat ve emek harcanan iyi tasarlanmış bir oyun, mimarlığın değişken ve belirsiz ortamında, topluma dışardan bakarak gelecek, -henüz var olmayan bir gerçek- için strateji geliştirebilme yeteneğini güçlendirmeye çalışan mimar adaylannın eğitimi için uygun bir araçtır.