turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Bergama Taşhan'ın koruma sorunları ve restorasyon projesi önerisi

konusu olan Bergama Taşhan Bergama'nın Osmanlı Dönemi'nden kalan en önemli yapılarından birisi olma özelliğini taşımaktadır. Bunun yanında, Osmanlı İmparatorluğu Dönemi'nde ticaret ve lonca teşkilatlanmalarıyla ünlü olanBergama'da günümüze ulaşabilmiş az sayıdaki han yapısından birisidir. Yapı, kitabesinden anlaşıldığı üzere 1432 yılında, Bergama'da hatiplik yapan ve sonrasındapaşa rütbesi verilen Hatip Paşa lakaplı Bedreddin Mahmud'un oğlu Hibeytullahtarafından yaptırılmış olup 'Hatip Paşa Vakfı'nın akarıdır. Bu vakıfta ayrıca İncirliMescid Camii, Küplü Hamam ve Hatip Paşa Medresesi olarak geçen yapılar da kayıtlıyken günümüzde bu vakıf bulunmamaktadır. Yapı özgün plan kurgusu ile Anadolu'daki diğer Osmanlı Dönemi hanlarındanayrılmakta ve daha çok Selçuklu Dönemi kervansaraylarını andırmakta iken19. yy.'da geçirdiği tadilatlardan sonra iş hanı olarak kullanılmaya başlanmıştır. Vakıf kayıtlarında kervansaray olarak gözükürken sonradan han olarakgeçmeye başlamıştır. 19. yy. da giriş cephesinin bulunduğu kol üzerine eklenen bir üst kat, yapının özgün plan kurgusunu ve cephesini kısmen bozmuş olsa da, yapılaneklentilerin kendine özgü mimarisi ve döneminin mimari özelliklerini yansıtması sayesinde Anadolu han yapıları arasında farklı bir konum kazandırmıştır. Özgün döneminde tamamen kargir olarak yapılan yapının içerisinde birçok farklıkargir yapım tekniğini bir arada görmek mümkündür. Cephe duvarlarında devşirme olduğu düşünülen büyük kesme taş duvar ile taş-tuğla almaşık duvar görünürken, içkısımlarda moloz taş tonozlar, günümüze ulaşamayan tuğla tonozlar, devşirmesütunlar ve tuğla kemerli kapılar bulunmaktadır. 19. yy sonunda da giriş üzerindekikerpiç yığma duvarlı bir kat eklenmiş ve yapım sistemi çeşitlilik kazanmıştır. Üst kat yapılırken yapının tuğla tonozlarının bir kısmı hasar görmüş geri kalanı ise tamamen yok olmuştur. Yapı 20. yy'da da oldukça müdaheleye uğramış ve çok sayıda eklenti oluşmuştur. Bu süreç içinde özgün mekan kurgusunda değişikvmeydana gelmiştir. 1978 yılında geçirdiği yangın sonrasında da tamamen işlevsiz ve atıl kalmıştır. Bergama Taşhan'ın günümüzdeki Bergama içerisindeki konumu, yapının özgünmekan kurgusu ve yapım teknikleri, mekan ölçüleri ve ulaşım dikkate alındığındayapının Bergama halkının çok sık olarak kullandığı ve ticaret hayatını etkileyen ya da kontrol eden bir yapı olarak değerlendirilmesi istenmiştir. Bu nedenle 'TicaretOdası' olarak işlevlendirilmiş ve bu doğrultuda bir restorasyon önerilmiştir. Yapınınrestorasyon kararlarındaki ana ilke, mevcut özgün özelliklerin olduğu gibi korunması veya bilimsel verilere göre yeniden yapılması fakat kesin verilerin olmadığıkonularda kalıcı ve yapıya zarar verecek müdahalelerden kaçınılması, hafif, çağdaşmalzemelerle ve geri dönüşümü mümkün tamamlama yapılıp mekanın işlevini yerine getirmesinin sağlanması olarak belirlenmiştir. Bu sayede Taşhan hem ticaretyaşantısıyla ünlü Bergama'nın hak ettiği nitelikte bir idari yapı olacak, hem de çok sık kullanılan ve ilgi gören bir yapı haline gelip günümüzdeki atıl halindenkurtarılmış ve günümüze kazandırılmış olacaktır.
Etkileşimli mimarlıkta canlı-mekan olasılıklarının araştırılması

Teknolojideki hızlı gelişim günlük hayata sızmış ve onu dönüştürmeye çoktan başlamıştır. Etkileşim kavramı, bilgi çağının olanak ve olasılıklarını içine almakta, kavramakta mimarlık disiplinin önünü açan bir kanal olarak kabul görmüştür. Öğrenme, sosyalleşme, çalışma, alış-veriş hatta kültürel aktivite gibi fonksiyonlar yeni teknolojik olanaklar yoluyla yeni tanımlamalara bürünmekte, yerinden bağımsızlaşmaktadır. Sabit fonksiyonlara bürünmüş mekanlar hızlıca tüketilmekte, işlevini yitirmektedir ve dönüşüme zorlanmaktadır. Fakat mekan, hala mimarın hegemonyası altında seyretmektedir. Mimar, mekanı bir takım parametreleri sabit kabul ederek tasarlar ve kullanıcıyı zamandan bağımsız donmuş mekanla baş başa bırakmaktadır. Mekanın yaşayan, canlı ve devinen bir prodüksiyon olarak okunması bağlamında fonsiyonalist ve üniter yapısı sorgulanmaya açık olarak görülebilir. Hareket eden, genişleyen, ilişki kuran, uyum sağlayan, tepki veren, dönüşen mekan gerçekleştiğinde artık kendi kendine yeten, yaşayan/canlı bir mimarlıktan söz edilmeye başlanabilir. Bu durum mekan ile kullanıcı arasında doğrudan ve çift yönlü bir iletişim kurularak mümkün olabilir. Tezde ortaya konulan problem kullancı ile teknolojik araçlar ve sistemler üzerinden okunmaya çalışılmaktadır. Hem kullanıcının hem de teknolojik araç ve sistemlerin kendi özgürlüğünü ilan ederek birbirine akmasını sağlamak yoluyla prodüktör prodüksiyona yani kendi kendisini üreten mekana ulaşılabilir. Bu noktada robotik, mekatronik, yapay zeka gibi mimarlığa sızmış alanlar sayesinde kullanıcının mekan ile etkileşim kurabilme durumu kabul görmeye başlamıştır. Sürekli programlanabilen sistemler ile mimarı mekan kurmada oyunun sürekli bir parçası haline getirebileceği ve mekanın eş zamanlı olarak kullanıcı odaklı adaptasyonunun sağlanabileceği sorgulanabilir. Ütopya örneklerindeki gibi en baştan kurgulamak ya da yeni yer aramak kaygısını geride bırakarak bozulmuş, işlevini kaybetmiş olan mekan, ona eklemlenen etkileşimli mekanizmalarla ihtiyaçlara cevap vermeye başlayabilir. Varolanın üzerine müdahale, teknolojinin verilerini içine almayı reddetmeyen spekülatif ve pragmatik bir mimarlığı canlandırabilir. Bu bağlamda var olanın üzerine eklemlenme ile yapılabilecek müdahale bağlamında protez kavramının irdelenmesi yol gösterici olabilir. Bu tez çalışmasında, Etkileşimli Mimarlık ve akıllı teknolojik ürünlerin birlikteliğinden doğabilecek canlı ve üretken mekan olasılıkları anlaşılmaya çalışılmaktadır.
Çok katlı konut yapılarında şönt bacalar üzerine bir değerlendirme

Bu çalışmada, çok katlı konut yapılarında şönt bacalar, özellikle bağımsız birimde bulunan duman bacaları ve deprem sonucunda oluşan baca hasarları incelenmiştir. Türkiye'de son 25 yılda göç, nüfus artışı, hızlı kentleşme, vb. sonucu konut gereksinimi beklenilenden fazla artmıştır. Buna bağlı olarak çok sayıda yüksek konut yapılan türemiştir. Hemen hemen tüm çok katlı yapılarda duman ve hava bacaları hazır şönt baca tuğlası ile oluşturulmaktadır. Buna rağmen bacalara gereken önem verilmemekte ve bacalar doğru yapılamamaktadır. Baca konusu, gelişmiş ülkelerde bir uzmanlık dalı olarak ele alınmaktayken, ülkemizde de bacaların öneminin anlaşılması ve uzman baca firmalarının yaygınlaşması gerekmektedir. Bacalar konusuna bir katkıda bulunabilmek ve mimarlara yönelik bir baca el kitabı hazırlayabilmek için bir literatür araştırması yapılmıştır. Çok katlı konutlarda baca sorunlarım değerlendirilmesi hedeflenerek İstanbul'da dört sitede anket çalışması uygulanmıştır. Marmara depreminden etkilenen yapılardaki baca hasarları incelenmiş ve baca hasarları için onarım yöntemleri önerilmiştir. Bacaların doğru yapılmasının, bilgi eksikliğim gidermek; bu konuyu önemsemek; gerekli denetimleri yapmak; mimarın, inşaat mühendisinin, makine mühendisinin ve toplumun yapı kültüründe ilerleme kaydetmek ve yapı kalitesini belli standartlar seviyesine getirebilmek ile mümkün olabileceği düşünülmektedir. XIV
Yapıda pencere ürünlerinin seçimi

İnsan dış etkilerden korunabilmek için meydana getirdiği yapı kabuğunun üzerinde, bir takım gereksinmelerini karşılamak amacıyla boşluklar oluşturmuştur. Bu boşluklardan pencere; ışık, görüş, hava sağlamaktadır. İnsanın yapı içindeki yaşamının devamı ve konforu için yapının dış duvar öğesi üzerinde bulunan ve iç mekanla dış mekan arasındaki ilişkiyi kuran pencerelerin tasarımı çok önemlidir. Pencere tasarımında ele alınması gereken birçok sorundan biri, belki de en önemlisi kullanılacak ürünlerin seçimidir. Kullanılacak ürünler pencere tasarımındaki; mimari etki, fiziksel işlev, uygulama, bakım-onarım gibi tüm sorunları ilgilendirmektedir. Pencerelerde ürün seçimi, artan ürün çeşitliliği nedeniyle günümüz tasarımcıları için daha karmaşık bir işlem olmaktadır. Bu nedenle ürün seçimi mutlaka uygun bir yöntem kullanılarak bilinçli bir şekilde yapılmalıdır. Bu çalışmada A. Balanlı'nın mevcut yöntemlerden uyarlayarak geliştirdiği yöntemden yararlanılarak dış duvar öğesi üzerinde bulunan pencereler için uygulanmıştır. Tasarımcıların dış duvarlar üzerinde bulunan pencereler için ürün seçimi yapmalarına yardımcı olmak ve seçim yaparken elde edilmesi gereken bilgileri vermek amacıyla yapılan bu çalışmada uygulanması gereken adımlar;. Dış duvar öğesinin çevresel etmenlerinin belirlenmesi,. Pencere bileşeni için gereksinmelerin belirlenmesi,. Pencere işlevlerinin belirlenmesi,. Pencerenin istenen nitelik ve ölçütlerin belirlenmesi,. Pencere seçeneklerin oluşturulması,. Seçenek oluşturabilecek ürünlerle ilgili bilgilerin verilmesi,. Oluşturulan seçenekler arasında değerlendirme ve karşılaştırma yapılması,. Değerlendirme sonucu seçim,. Ve alınan kararın denetimi için geri besleme yapılmasıdır. Tasarımcılar, dış duvarlar üzerinde bulunan pencereler için belirlenen adımlar doğrultusunda doğru ve sağlıklı ürün seçimi yapabilirler.
Toplu konutlarda kullanıcı ihtiyaçlarına bağlı planlama ve tasarımı etkileyen faktörler

Çalışmada toplu konut tasarımında kullanıcı ihtiyaçları ve bunların yaşam döngüsüne bağlı değişimi, kullanıcı katılımı, esneklik, modülerlik gibi kriterlerin irdelenmesi ve Türkiye'deki toplu konut projelerine uygulanabilirliğini incelemektir. Toplu konut yapımının hız kazanmaya başladığı 20. yüzyılın başından itibaren, kentlere yönelik hızlı göç ve barınma problemi, konut tasarımının niteliği geriye atılmış ve çok sayıda konut üretmek önem kazanmıştır. Pek çok ülkedeki bu konut grupları çeşitli sorunları da beraberinde getirmiştir. Niteliksiz konut yapımını durdurmak ve kullanıcıya önem veren toplu konut tasarımları için Le Corbusier başta olmak üzere yeni adımlar atılmaya, esneklik, standardizasyon, prefabrikasyon ve modüler tasarım konusunda yeni fikirler üretilmeye başlanmıştır. Aynı dönemlerde Türkiye'de hız kazanmaya başlayan toplu konutların, ortaya çıkma ve yaygınlaşma nedenleri Avrupa'dakinden farklıdır. Gelişmekte olan ve gelişmiş ülkeler arasındaki en belirgin fark olan gelir dağılımı farklılığı, ekonomik dengesizlik, gecekondulaşma ve beraberinde apartmanlaşmayla birlikte, Türkiye'de çarpık bir kentleşme baş göstermiş; toplu konut projeleri de buna çözüm olarak sunulmuştur. Tezde Avrupa'daki toplu konut projelerine yaklaşımlar ile Türkiye'deki toplu konut örneklerinin incelenmesi sırasında, ülkemizin içinde bulunduğu şartlar, farklı gelişim tablosu, zaman içinde çıkan çeşitli kanunlar ve planlama ilkeleri doğrultusunda toplu konut tasarım yaklaşımları irdelenmiştir. Tasarıma etki eden faktörlerin, tasarımda kullanıcı rolünün, esnek ve modüler bir tasarım için hangi şartların sağlanması gerektiğinin, 'esnek konut', 'uyabilir konut', 'genişleyebilir konut' gibi kavramların, Türkiye'deki toplu konutlarda ne derece özdeşleştirilebildiğinin irdelenmesi tezin ana amaçları arasındadır. Bu doğrultuda, Türkiye'de yapılan ve yapılmakta olan toplu konut projeleri bir süzgeçten geçirilerek, bir takım tasarım prensiplerinin oluşturulması ve esnek bir tasarım anlayışına erişebilmek için yapılabileceklerin ortaya çıkarılması hedeflenmektedir.
Camilerde kullanıma yönelik problemlerin saptanması:ankara çukurambar örnekleri

Camiler toplu yapılan ibadetlere mekan sağlamanın yanı sıra sosyal ve kültürel ihtiyaçlara da cevap veren yapılardır. İslamiyet'in doğuşundan günümüze kadar biçimsel değişiklikler geçirmiştir. Biçim üzerine algısal ve imgesel çalışmalar pek çok araştırmacı tarafından ele alınmıştır. Bu çalışma ile günümüz camilerinde kullanıcı deneyimleri araştırılarak cami yapılarının işlevsel olarak günümüzde hangi ihtiyaçları ne derece karşıladığı ya da hangi ihtiyaçlara cevap vermesinin beklendiği sorularına cevap aranmıştır. Çalışma kapsamında Ankara Çankaya İlçesinde Çukurambar, Kızılırmak ve İşçi Blokları mahallelerinde bulunan sekiz adet cami, gözlem ve görüşme yoluyla incelenmiştir. İncelemede cemaat, din görevlileri, dernek yöneticileri ve camilerin projelerini hazırlayan mimarlık ofisleri ile görüşülerek farklı perspektifler açısından değerlendirmeler alınmış, mimari projelerineulaşılmış, camiler farklı zamanlarda incelenerek fotoğraflanmış ve gözlemler yapılmıştır. Çalışmanın sonunda elde edilen veriler değerlendirilmiştir. Engelli erişiminin ve kadınlara ayrılan alanların kısıtlı olması, camilerin yeterli ve düzenli gelirlerinin olmaması buna bağlı olarak temizlik ve bakım hizmetlerinin aksaması, mimari proje ile uygulama arasında ciddi farklar oluştuğu gözlenen sorunların başlıcalarıdır. Camilerde kullanıcı memnuniyetine binayeterliliklerinin yanı sıra din görevlilerinin ve dernek yöneticilerinin cemaatle ve birbirleri ile ilişkisinin de önemli olduğu görülmüştür.
Kullanım dönüşümlerinin sosyal sürdürülebilirlik boyutu: Bomonti bira fabrikası örneği

Kullanım dönüşümü, bir dönem günlük hayatın içerisinde yer edinmiş, zamanla fonksiyonunu yerine getiremez hale gelip atıl duruma düşmüş eski eser yapıların yeniden ve yeni bir fonksiyonla kullanılabilir hale getirilmesini içeren bir kavramdır. Bu süreç yapının fiziksel özellikleri, tarihsel girdiler, kullanıcın özellikleri, içerisinde bulunduğu fiziksel çevre, yerel yönetimin getirdiği gereklilikler gibi birçok bileşeni kapsamaktadır. 19. yüzyılda Sanayi Devrimi ile birlikte ortaya çıkan yeni kent anlayışı, geçmişşten gelen ve geçerliliğini kaybeden birçok mekanı işlevsiz birer fiziksel hacme dönüştürmüştür. Endüstriyel yapıların başı çektiği bu işlevsiz fiziksel hacimler, zamanla farklı fonksiyonlara hizmet edebilmek amacıyla bireysel müdahalelerle dönüşümlere sahne olmuştur. Özellikle birçok sanayi bölgesinde; tesislerin yer ihtiyacını karşılayamaz hale gelmesi, atık yönetimi ve kirliliğin getirdiği çevresel sorunlar, merkezlerde konumlanan sanayi tesislerinin arazi değerlerinin artması gibi nedenlerle tesisler kent dışı yeni bölgelere taşınmış; kent eski sanayi yoğunluğunu kaybetmiştir. 21. Yüzyıla gelindiğinde ise tüm dünyada 'Adaptive Reuse' olarak adlandırılan kullanım dönüşümü kavramı; kültürel miras niteliği taşıyan ve atıl duruma düşmüş birçok yapıda tercih edilen ve hassasiyetle uygulanan yeni bir tasarım anlayışı olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu bağlamda, eski yoğunluğunu kaybeden birçok sanayi bölgesinde kullanım dönüşümleri yoluyla yeni bir kent dokusu ortaya çıkmaktadır. Sürdürülebilirlik tanımıyla doğrudan örtüşen bir kavram olan kullanım dönüşümleri, ülkemizde uygulandığı haliyle ekonomik ve fiziksel sürdürülebilirliği desteklerken, sosyal sürdürülebilirlik açısından sekteye uğramaktadır. Ülkemizde, kullanım dönüşümü sürecinin önemli girdilerinden olması gerekirken göz ardı edilen bağlamın sosyal yapıya etkilerine dikkat çekmek, çalışmanın temel amacını oluşturmaktadır. Çalışma kapsamında kullanım dönüşümlerinin sosyal yapıya etkileri Bomonti Bira Fabrikası örneği üzerinden irdelenecektir. Sonuç olarak; alan çalışması verileri ışığında, dönüşümün kentsel kimliğe ve sosyal yapıya etkilerini ortaya koymak hedeflenmektedir.
Kapadokya bölgesi konaklama yapılarının kullanıcı performans değerlendirmesi

Ülkemiz turizmi açısından Kapadokya Bölgesi önemli bir konuma sahiptir. Bölgeyle özdeşleşen Nevşehir ili ise yatak sayısında Türkiye'de beşinci sıradadır. Bölgenin kendine özgü jeolojik yapısı dünyanın dört bir yanından insanları cezbetmektedir. Turizmde bir marka haline gelen Kapadokya Bölgesi'nde yapılardaki geleneksel doku bölgenin mimarisini eşsiz kılmaktadır. Bölgenin Dünya Miras Alanları içine dahil edilmesi ve küreselleşmenin etkisi, konaklama yapılarının sayısında artış yaşanmasına ve mevcut konaklama yapılarında mekansal değişimlere neden olmuştur. Özellikle butik otellerin yoğunlukta olduğu bölgede kullanıcı gereksinimleri zaman içerisinde değişmiş ve bu durum mimariyi de etkilemiştir. Konaklama yapılarında kullanıcı gereksinimlerini iyi kavramak ve değişen gereksinimlere uygun mekansal değişimler gerçekleştirmek turizm sektörünün bölgedeki başarısı için şarttır. Bu çalışmada, Kapadokya Bölgesi'nde yer alan Avanos, Göreme, Ortahisar, Uçhisar ve Ürgüp olmak üzere beş yerleşkede kullanıcı ve işletme temsilcilerine anket yapılmıştır. Kullanıcıların konaklama detaylarına ilişkin performans değerlendirmesi, yapılara plan ve proje aşamasında gösterilen özenin durumunu ortaya koymaktadır. Kullanıcı gereksinimlerinin tam karşılanamaması, artan talep ve teknolojinin ilerlemesiyle sayılarında son yıllarda artış yaşanan çağdaş yapılara olan yönelim, Kapadokya Bölgesi'nin yerel mimari dokusunu bozarak doğal ve tarihi siluetini değiştirmektedir. Kullanıcı gereksinimlerinin konaklama yapılarına etkisi bu tez ile incelenmiş ve ulaşılan sonuçta bundan sonra yapılması düşünülen özelde bölge ve genelde de ülke konaklama yapılarının gelişimine yön göstermesi umulmaktadır.
Orta ölçekli yerleşimlerde koruma planlama önerisi - Mersin ili Mut ilçesi örneklemesi

Tarihi çevre koruma kuramları, tarihi kentler ya da kırsal alanlar üzerine odaklanırken, özgün ve yerel kimlik değerlerine sahip orta ölçekli yerleşmeler göz ardı edilmekte ve buradaki kültür varlıklarının yok olmasına neden olunmaktadır. Bu nedenle, orta ölçekli yerleşimlerde tarihi çevrenin korunmasını sağlamak için, geleneksel üretim teknikleri, tarihi doku ve doğal alanların oluşturduğu üretim odaklı kültürel peyzaj alanlarının belgelenmesi gerekmektedir. Bu gereklilik doğrultusunda koruma planları; merkezinde üretim mirası ve alanlarının olduğu, yönetim kararları alınmış, bütünleşik ve sürdürülebilir bir model çerçevesinde hazırlanmalıdır. Tez kapsamında; orta ölçekli yerleşimlerde tarihi çevre koruma ile ilgili bir yönetim modeli önerilmiş ve konu altı bölümde ele alınmıştır. İlk bölümde; problemin tanımı ve konunun kısıtlılıkları belirtilip, ikinci bölümde; konunun ulusal ve uluslararası koruma kuramları ile ilişkisi kurulmuştur. Üçüncü bölümde; yerleşmelere ait ölçeklerin belirlenmesinde kabul gören kıstaslar ortaya konarak, Türkiye'deki orta ölçekli yerleşmeler belirlenmiştir. Dördüncü bölümde çevre ölçeğinde koruma uygulamalarında kullanılan yöntemler araştırılmış ve orta büyüklükteki yerleşmeler için koruma planlama modeli geliştirilmiştir. Beşinci bölümde; geliştirilen koruma planlama modeli, örnek alan olarak seçilen Mersin İli Mut İlçesi'nde uygulanmış ve koruma önerileri belirlenmiştir. Mut' un, geleneksel bulgur üretimi, üretim yapıları ve ek alanları, konutlar ve doğal peyzaj öğeleriyle oluşan kültürel peyzaj alanına sahip olması, bu seçimde etkili olmuştur. Son bölümde ise; orta ölçekli yerleşimler, yakın çevresi ve ülkenin ekonomisi ve kültürü için, önerilen koruma modelinin katkıları ortaya konmuştur. Bu çalışmanın Türkiye'deki benzer yerleşmeler ve üretim alanları için örnek olması amaçlanmıştır.
Koruma gelişme ikileminde Foça

Bu çalışmada, tarihin merkezi Akdeniz'in, bir kavşak olan Batı Anadolu kıyısında bulunan, dolayısıyla da binlerce yıllık bir geçmişşe, zengin bir mirasa sahip Foça ele alınmıştır. Bundaki amaç, bu zengin geçmişş ve mimari miras karşısında, günümüzde korumacılık olarak, geçmişşin sentezini yapmak çabası altında ortaya çıkan yapılaşmaya farklı açılardan bakmaktır. Birinci bölümde; konuya giriş yapılmıştır. ikinci bölümde; uygarlıkların başlangıç noktası Akdeniz, Akdeniz'in ve Batı Anadolu kıyılarımızın tarihi üzerinde durulmuştur. Bu kıyılarda yaşamış uygarlıklar, göçler, kültürlerin bıraktığı izlere değinilmiştir. Üçüncü bölümde; bu kıyılarımızda yer alan Foça tanıtılmıştır. Konumu, doğası, tarihine değinilerek Foça üzerinde durulmuştur. Bu tarihsel süreç içerisinde, günümüze ulaşan yapılardan örnekler verilmiştir. Dördüncü bölüm; korumacılık kavramı üzerinedir. Korumacılık üzerine görüşlere yer verilmiş, ülkemizdeki korumacılık üzerine yapılan çalışmalar anlatılmıştır. Beşinci bölüm, günümüz Foça'sını ele almaktadır. İlk olarak, koruma amaçlı kullanılan yönetmeliklerle, günümüz yapılaşması ve sonuçlarına değinilmiştir. Foça'da yönetmeliklerle ortaya çıkan durum karşısında, bir takım senaryolar geliştirilmiştir. İlk senaryo, yönetmeliklerin ikinci planda tutulması üzerine kurulmuştur. Korumacılık kavramının gerekliliği üzerine farklı görüşlere değinilmiş, bu senaryo, mimarlık öğrencilerinin Foça'da yaptıkları projelerle örneklenmiştir. İkinci senaryo ise, günümüz şartlarında, toplumumuzun kültürel durumu da düşünülürek, yönetmeliklerin yok sayılması üzerinedir ve bununla ilgili oluşabilecek sonuçlar üzerinde durulur. Devamında ise, yönetmeliklerin katı kuralları yerine, bir dil oluşturma önerisi getirilmektedir. Altıncı bölüm; sonuç olup, bu zengin kültür doğrultusunda ortaya çıkan, çoğu kimliksiz yapının oluşma nedenlerinin bir değerlendirmesidir. VUl
Mimarlıkta imge ve anlam: İstanbul köprüleri üzerine bir inceleme

Mimarlık ürünleri imge ve anlam yüklüdür. Kentsel mimarlık ürünlerinin üretiminde anlam ve imge; yalnızca mimar ve işverenin etkisi ile değil, tarihsel açıdan her toplumun kültürel, politik, ekonomik ve ideolojik yaklaşımlarını içinde barındıran göstergelerle dolmuş ve bu faktörlerin hepsinden etkilenmiştir. Bu bağlamda mimarlık ürünlerine ait anlam ve imgenin üretim sürecine ve bu ürünlerin kent mekanına yansımasına odaklanılmıştır. Çalışma, mimarlıkta imge ve anlam konusuna odaklanarak, küresel ve yerel ölçekte yaşanan kentsel ve sosyo-ekonomik dönüşümleri, İstanbul Boğazı üzerinde inşa edilen köprüler üzerinden incelemeyi hedeflemektedir. Mekanın göstergesi haline gelen imgelerin ve anlamların, nasıl meydana geldiği, kendisini hangi şekillerde sunduğu tezin problem alanını oluşturmaktadır. Bu tez altı bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde çalışmanın önemi, amacı ve kapsamı yer almaktadır. İkinci ve üçüncü bölümde tezin literatür kısmını oluşturan kavramlar ve yaklaşımlar yer almaktadır. Bu bağlamda, mimaride anlama dair önemli kavramlar olan, imge, simge ve ikonik yapı kavramları derinlikli olarak araştırılmıştır. Çalışmanın amaçlarından biri de mimarlık ürünlerine yönelik anlamlandırmanın tahlilinin, hangi yöntemlerle ele alındığı olmuştur. Bu anlamda karşımıza çıkan yapısallcılık, göstergebilim, postyapısallcılık, fenomenolojik ve hermeneutik yöntemlerinin de araştırılması ve literatüre katkı sunması çalışmanın hedefleri arasında yer almıştır. Dördüncü bölümde İstanbul'un tarihsel dönüşümü, beşinci bölümde ise inceleme alanı olan İstanbul Boğazı'nda inşa edilen köprülerin imgesel ve kentsel üretim süreci irdelenmiştir. Bu tez, bilgi nesnesi olarak ele alınan, İstanbul Boğazı üzerinde inşa edilen köprüleri, özellikle köprüyü inşa eden üretici güçlerin uygulamalarını, söylemlerini ve üretime olanak veren ilişkilerini araştırmıştır. Köprülerinimgelerinin, zaman içerisinde üretilen söylemlerden, uygulamalardan ve deneyimlenen mekan olarak yaşanan olaylardan nasıl etkilendiği ve değişime uğradığı ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Bu tez, köprülerin imgesel ve simgesel değerinin, kısaca anlamının zaman içerisinde nasıl değiştiğini ve hangi faktörlerden etkilendiğini ortaya koymayı hedeflemektedir. Bu çalışma, İstanbul Boğazı'nda inşa edilen köprülerin imgesel ve anlamsal dönüşümünün yaşanan zamanın gerekliliğine göre şekillendiğini ortaya koymuştur. Aynı zamanda, inşa edilen köprülerin, kentin fiziksel mekanınıbüyük ölçüde etkilediğini gözler önüne sermiştir.