Kütahya Paşamsultan mahallesi Kütahya konağı restorasyon önerisi

19. yüzyılın ikinci yarısına tarihlenen inşası ile Kütahya Konağı, Kütahya İli, Paşamsultan Mahallesi'nde yer almaktadır. Çalışma kapsamında konağın rölövesinin çizilmesi, restitüsyon önerilerinin geliştirilmesi ve restorasyon projesinin hazırlanması amaçlanmaktadır. Çalışmanın ana amacı Kütahya Konağı'nın belgelenerek restitüsyon ve restorasyon projesinin hazırlanması olmakla birlikte tarihi çekirdek içerisinde yer alan ve örnekleme olarak seçilen Kütahya Konağı ve yakın çevresinin mevcut durum analizlerini de kapsamaktadır. Kütahya Konağı, Paşamsultan Mahallesi güneyinde, 144 ada, 6 parselde bulunmaktadır. Yapının kuzeybatı yönünde bitişik olarak konumlanan niteliksiz ek yapısı mevcuttur. Bitişik nizam olarak konumlandırılan konağın kuzeydoğu komşusu, 284 tescil numaralı İstanbullular Konağı'dır. Güneybatı komşusu ise üç katlı betonarme bir yapıdır. Yapının arka bahçesi ahşap hatıllı kargir taş duvarlar ile çevrelenmiştir. Bahçeye yapının kuzeybatı cephesi üzerinden ulaşım sağlanmaktadır. Konak zemin kat, fevkani kat ve ikinci kattan oluşan iç sofalı bir plana sahiptir. Ahşap karkas strüktürlü konağın duvarlarında dolgu malzemesi olarak kerpiç kullanılmıştır. Bitişik nizam olan kuzeydoğu ve güneybatı cephesi kalın kerpiç duvarlara sahiptir. Konağın döşemeleri ahşap, tavanı pasalı ahşap tavan, çatısı ise beşik çatıdır. Cepheleri sıvalı ve boyalı olan yapı, yalın bir ifadeye sahiptir. Yapıya Kurşunlu Sokak üzerinden giriş sağlanmaktadır. Ana giriş kapısı üzerinde bulunan tepe penceresi beşik kemerlidir. Yapının simetrik kurgusu olan bir çıkma düzeni mevcuttur. İkinci katta bulunan çıkma düzeninde, sofa cephesi daha geride kalarak, odaların bulunduğu cepheler çıkma yapmış durumdadır. Ahşap konsola oturan çıkmalarını destekleyen ahşap payandaları bulunmaktadır. Fevkani kat ve ikinci kat cephe yüzeylerini birbirinden ayıran ahşap kat silmesi bulunmaktadır. Kütahya Konağı inşa edildiği düşünülen 19. yüzyıldan 1999 yılında gördüğü onarım ile restoran işlevine dönüştürü lünceye kadar konut olarak kullanılmıştır. 1999 yılından günümüze dek ise restoran işlevini sürdürmüştür. Bu çalışmada Kütahya Konağı ve ek yapısı ayrıntılı çizim ve fotoğraflarla belgelenmiştir. Yaklaşık yüz altmış yıldır ayakta olan Kütahya Konağı'nın çağdaşları incelendiğinde bu yapının strüktürel sağlamlık ve özgünlüğü koruması açısından günümüze ulaşan iyi bir örnek olduğu açıkça görülmektedir. Yapıdaki en büyük müdahale, kuzeybatı cephesinde yer alan niteliksiz ek yapıdır. Çalışma kapsamında hazırlanan restorasyon önerisinde yapının öncelikli olarak niteliksiz eklerden arındırılması ve yapıdaki mevcut hasarların giderilmesi amaçlanmış ve ardından plan özellikleri değiştirilmeden yeni bir işlev önerisi sunulmuştur. Kütahya'nın tarihi karakteristik dokusunda Kale surlarını çevreleyen ve Ulu Camii yakın çevresini kapsayan tarihi çekirdek içerisinde önemli bir noktada konumlanmakta olan Kütahya Konağı'nın plan kurgusu ve tezyini unsurları göz önüne alındığında korunması önem arz etmektedir. Yapının kültürel ve mimari değerleri ile yaşatılması ve tanıtımı kamusal farkındalık açısından önemlidir. Ertelenen her bakımın yapının hasarının büyümesine neden olabileceği unutulmamalıdır.