Yapı bilgi modellemesinde bulut bilişimin mimarlık ve inşaat sektörlerindeki etkileri

Teknolojinin gelişmesiyle dünyada birçok sektörde gelişim ivme kazanmıştır. Mimarlık ve İnşaat sektörünün uygulama tarafında ise bu gelişmeler yavaş ilerlemektedir. Bu durum Türkiye'deki Mimarlık ve İnşaat sektörleri için de geçerlidir. Günümüz yapı projelerinde yapıların kullanım programlarının özelliklerinin değişmesi, yapı detaylarının farklılaşması ve yapı boyutlarındaki artışın yanında yapım yöntemlerinin bir önceki yüzyılla aynı olması gelişimi engelleyen faktörler olarak gösterilebilir. Öte yandan teknoloji, tasarım ve projelendirme aşamasında yapı projesi üretimini desteklemekte ve yazılımlar/donanımlar tarafındaki hızlı değişim çok farklı yöntemlerin gelişmesini sağlamaktadır. Yapı yaşam döngüsü boyunca üretilen dijital bilginin değişen ihtiyaçlar ve yöntemler sonucunda büyüklüğü artmış ve sektörde 'BIG DATA' olarak anılan verinin saklanması ve paylaşımı da bir problem haline gelmiştir. Yaşamın her alanında uzun yıllardır bilinen ve önem teşkil eden bilgi, içinde bulunduğumuz yüzyılda daha da önem kazanmıştır. Rekabet avantajı sağlamak isteyen pek çok kurum ve kuruluş, bilginin iletişim ve işbirliğinden faydalanmak için özellikle bilgi teknolojilerini kullanır olmuşlardır. Yapı projelerinde özellikle işverenin hızlı ve güvenilir bir şekilde bilgiye ulaşarak tüm süreçlere dahil olmasını sağlayan teknolojiler geliştirilmiş ve bilginin hem sosyal hem ekonomik yönü daha net gözler önüne serilmiştir. İş dünyasının her alanına giren bilgi teknolojilerinin yaygınlaşması, bilginin üretilmesi, dağıtılması ve kullanılması ile ilgili çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Bilgi oluşturma ve yönetme yöntemlerinin yanında projelerin yapı yaşam döngüsü boyunca karşılaşılan problemleri, teknolojinin kullanımı ile sektörde bir takım kavramların doğmasına yol açmıştır. BIM, yapının tasarımından inşaasına, işletmesine hatta yıkımına kadar tüm süreçlerinde veri ve süreç yönetimi yapmayı sağlayan bir metodolojidir. Yapının simüle edildiği dijital bir model üzerinde veri bankası oluşturma, Yapı Bilgi Modellemesi olarak adlandırılmaktadır. YBM'nin Dünya'da kullanımının yaygınlaşmasına kamu tarafından finanse edilen projelerde zorunlu tutulması büyük ölçüde katkıda bulunmuştur. Özellikle büyük ölçekli yapılarda öncü inşaat firmalarınca YBM'nin kullanım avantajları ölçülerek raporlanmış ve yayınlanmıştır. YBM'nin verimli kullanımının en önemli adımı standartların oluşturulmasıdır. Dünya'da kamunun, çeşitli meslek odalarının, üniversitelerin ve yazılım üreten şirketlerin YBM standartları oluşturup yayınlamaları kullanımı ve verimi arttıran çok önemli adımlardır. YBM, projelendirme sürecinde paydaşların koordineli çalışmasına yönelik yöntemler ve üretim süreçleri sunar. Bu sayede üretilen veri inşaada kullanılmaya daha uygun hale gelir ve sahada çıkabilecek imalata yönelik birçok sorunun proje aşamasında öngörü ile aşılmasını sağlar. Bir yapı projesinde YBM'nin benimsenmesinin yalnızca proje paydaşları arasındaki işbirliğini güçlendirmeye yönelik getirisi yoktur, ayrıca YBM hataları ve ihmalleri azaltarak yatırım ve maliyetler adına da fayda sağlar. YBM proje paydaşlarının ortak verilerine, tüm veri setine veya güncel proje verilerine erişimini sağlayan yöntemlerle kullanılmaktadır. Günümüzde yaygınlaşmaya başlayan 'Bulut Bilişim' ve YBM'nin ortak kullanımı, geleneksel YBM'nin sınırlayan yapısını ortadan kaldıracak bir araç olarak kabul edilebilir. Bulut ve YBM teknolojilerinin ortak kullanımı daha yüksek düzeyde işbirliği ve proje ekipleri&paydaşlarına gerçek zamanlı iletişim platformu sağlamaktadır. YBM'nin kullanımı yapı yaşam döngüsünde çeşitli faydalar sağlarken teknolojinin gelişmeye devam etmesiyle YBM yazılımları ve çalışma yöntemleri gelişmeye devam etmektedir. Günümüzde yapı projesi süreçlerinin ortak problemi veri yönetimi kaynaklıdır, doğru ve güncel veriye istenen zamanda ulaşamama durumudur. Ayrıca işlerin ekiplerce koordineli bir şekilde yürütülmesi başarılı bir projenin temel şartıdır. Bunun yapılabilmesini engelleyen konum ve zaman kavramlarını problem olmaktan çıkaran 'Bulut Bilişim' sayesinde YBM teknolojisi mimarlık ve inşaat sektörüne değer katmaya devam etmektedir. Türkiye'de Mimarlık ve İnşaat sektörlerinde faailyet gösteren firmalar farklı ülkelerde iş yapmaya başladıklarında YBM sistemlerinde Bulut Bilişim kullanımı hızlanmıştır. Bulut tabanlı çözümler, gelecekte kullanılmak üzere analiz edilebilecek ve paylaşılacak verileri üreterek ve izleyerek, planlananla performansın karşılaştırılmasına yardımcı olmaktadır. Böylece planlananla yapılan büyük ölçüde örtüşmektedir.