Orta ölçekli mimari bürolar için kalite güvence sistemi model önerisi

Avrupa Birliği'ne üyeliği söz konusu olan Türkiye önemli bir şansla karşı karşıyadır. Ancak, öyle görünüyor ki Avrupa Birliği amacı ve beklentilerine göre, Türkiye bina endüstrisinde yeni standart ve rehberlerin getirdiği şartlara uyum sağlamak durumundadır. Uluslararası rekabet ortamında varlığım sürdürebilmesi için, yapı endüstrisine dahil firmalar, Toplam Kaliteye ulaşma uğruna Avrupa' mn rehberliğinde özellikle ISO 9001 standartlarının getirdiği önerileri yerine getirmekle karşı karşıya kalacaklardır. Bu çalışmanın yapılmasındaki asıl amaç, şimdiye kadar ürün üreten firmaların ya da inşaat firmalarının sahip olduğu Kalite Güvence Standardı ISO 9001 'in, ürün olarak proje üreten mimari tasarım firmalarına adapte edilebilirliğini araştırmaktır. Alt amaç ise mimari ürünün fiziksel olarak gerçekleştirilmesinden sorumlu genel yüklenici bir firmanın sektördeki kalite tecrübesinden hareketle ürünün meydana getirilmesi sürecinde başrolü oynayan mimari bürolarda, kalitenin sağlanmasına ilişkin yapılan araştırmaların incelenmesi, mevcut durum ve gelişimin tespiti yanı sıra ISO 9001 standardının uygulanışına ilişkin bir kalite planı modeli oluşturmaya çalışmaktır. Tezin ilk bölümünde araştırmanın önemine ve amacına yönelik olarak Türkiye'de bina endüstrisinde kalite kavramım gündeme getiren nedenler kısaca tanıtılmıştır. Mimari bürolarda kalite güvence sisteminin uygulanmasının gereklilikleri kısaca açıklandıktan sonra araştırmanın amacı ve yöntemi hakkında bilgi verilmektedir. İkinci bölümde ise bina endüstrisinde kalite algınaşına ilişkin tanımlar; kalite güvence sisteminin tanıtımı, ortaya çıkışı ve tarihi gelişimi, kalite güvence sertifikası veren başlıca gruplar; ISO ve ISO 9001 standartları; son olarak ta Toplam Kalite Yönetimine ilişkin literatür tanımlan yer almaktadır. Üçüncü bölümde, Avrupa Birliği'ne üye ülkelerin bina endüstrisinde kalitenin sağlanması açısından izlediği yol ve son zamanlarda yapılan çalışmalar irdelenmiştir. Üye ülkelerin bina endüstrisinde kaliteyi sağlamak üzere geliştirdikleri yöntemler ve içinde bulunduğu durum ortaya çıkartılarak, konu hakkında ülkemizin içinde bulunduğu durum karşılaştırılmaya çalışılmıştır. Dördüncü bölümde, bina endüstrisinin kaliteye yaklaşımı ele alınarak, bina endüstrisinde kalitenin sağlanmasına ilişkin teknikler ve uygulanan standartlara ilişkin bilgiler verilmektedir. Bunun yanı sıra, bina endüstrinde kalite güvence belgesi alınmasının nedenleri, ülkemizde konuya olan yaklaşım ve içinde bulunduğu durum açıklanmaktadır. Beşinci bölümde, saha araştırmasına yer verilmiştir. İncelenmek üzere mimari proje bürosuna en yakın hizmeti veren ve araştırmaya başlandığı sırada genel yüklenici olarak ISO 9001 Kalite Güvence Standardına sahip tek ve büyük bir İnşaat firması olan Baytur seçilmiştir. Kalite yönetimi departmanı ile İstanbul Kültür ve Kongre Merkezi projesi üzerinde çalışılmıştır. Bunun yanı sıra büro arşivleri ve büronun işleyişi de incelenmiştir. İstanbul Kültür ve Kongre Merkezi projesinin Kalite Güvence Şefi Ömer Faruk Sokullu ile görüşmeler yapılmış, ISO 9001 sertifikasyon sürecinin uygulanışına ilişkin deneyim ve gözlemlerinden yararlanılmıştır. Baytur firmasında uygulanan kalite modeli incelenerek, deneyim ve bilgi birikiminden hareketle; orta ölçekli, geleneksel, mimarın kişiliğiyle ve projelerinin tasarım kalitesi ile tanınan Doğan Tekeli - Sami Sisa Mimarlık Bürosu için gereksinmeleri doğrultusunda bir kalite sistemi modeli geliştirilmesi hedeflenmiştir. Araştırma sırasında yapımı devam eden büronun en büyük projelerinden biri olan Metrocity projesi için bir kalite planı oluşturulmaya çalışılmıştır. Bunun için öncelikle Doğan Tekeli - Sami Sisa Mimarlık Bürosu ile yapılan görüşmelerden, büro içi gözlem ve büronun arşivlerinden yararlanılmıştır. Son bölümde ise araştırma sonucu ortaya çıkan bulguların irdelendiği sonuç, tartışma ve araştırma amacına yönelik olarak çıkan sonuçlardan derlenerek düzenlenen model ve Türkiye'de bina endüstrisinde kalitenin sağlanması açısından araştırma sonucuna göre geliştirilen öneriler yer almaktadır. IX