Konut yapılarında proje özellikleri ile kaba inşaat imalat metrajları arasındaki ilişkilerin modellenmesi

Nüfus artışı, köyden kentlere ve ülkeler arası göç, nüfustaki demografik yapı değişikliği gibi sebepler kent yoğunluklarının artışına sebep olmaktadır. Bu durum farklı alanlarda yeni yerleşim alanlarının yapılması gerekliliğini ortaya çıkarır. Yeni yerleşim alan ihtiyacının yanında mevcut yerleşim bölgelerinin de yenilenmesi gündeme alındığında konut yapıları alanında çok büyük bir ihtiyaçtan söz edilebilir. İhtiyacın büyüklüğü inşaat sektörünün büyümesine neden olacaktır. Büyüyen sektörün içerisinde yapım işi için gerekli kaynak ve maliyet konusunda yeterli bilgi ve organizasyona sahip olmayan küçük sermayeli firmalar da yer almaktadır. Bu firmaların kullanabilecekleri tek kaynak bundan önceki projelerden elde ettikleri verilerdir. Yola yeni çıkmış firmalar için bu kaynak da bulunmamaktadır. Yatırımcı açısından da benzer durumlar geçerlidir. Yatırımcı için yatırım kararı almadan önce gerekli kaynak miktarının belirlenmesi ve bu sayede yatırımın maliyetinin bulunması önem arz etmektedir. Ancak küçük sermayeli firmalar gibi küçük yatırımcıların birçoğunun da kaynak ve maliyet tahmini konusunda yeterli bilgiye sahip olmadıklarını söyleyebiliriz. Birim fiyatların özellikle ülkemiz gibi ekonomik dalgalanmaların çok sık yaşandığı, malzeme fiyatlarının çok sık değiştiği bir ortamda aynı kalmasını bekleyemeyiz. Dolayısıyla maliyete yönelik yapılan tahmin ve modeller, çalışmanın dönemini yansıtacaktır. Maliyetin yıllar arası dönüşümü için indeksler kullanılsa da bu indeksler de ek hata payı oluşturacaktır. Oysa ki yapılan çalışmalar metrajlar üzerine yapılır ve kullanılacağı dönemde imalatların miktarı birim fiyatlarıyla çarpılırsa çok daha doğru bir sonuca ulaşma imkanı yakalanacaktır. Yapımı ne zaman olursa olsun yapım için gerekli imalat metrajlarında yıllara göre değişim yaşanmayacaktır. Türkiye'de çeşitli çalışmalar yapılmış olsa da konut yapılarının yoğunluğuna rağmen yapım işi için gerekli kaynak miktarı tespiti konusunda bu yapı tipinin pazardaki ağırlığı oranında yeterli çalışma bulunmamaktadır. Tez kapsamında yapılacak çalışmalar için toplamda 7 şehrin farklı ilçe, belde veya köylerinde bulunan 93 adet konutun proje özellikleri ve ideCAD ya da sta4cad programlarından sağlanmış yapıların kaba inşaat imalat metrajları ayrı ayrı listelenmiştir. Çalışmanın ilk kısmında projelerin özellikleri ile yapının kalıp, beton ve demir metrajları ya da yapının 1 m2 inşaat alanına düşen kalıp, beton ve demir metrajları SPSS programı ile korelasyon analizine tabi tutulmuştur. Bu analizler ile ilişkilerin doğru orantılı veya ters orantılı olup olmadığı ve bu orantının ne şiddette olduğu araştırılmıştır. Korelasyon analizi çalışmaları sonucunda elde edilen veriler, ilişkilerin tanımlanması bakımından ve literatüre kaydı açısından bir anahtar olarak düşünülebilir. Tasarım aşamasında çeşitli sebepler dolayısıyla sınırlamalar olacaktır. Ancak bu sınırlamaların yanında özgür tasarımın yapılabildiği durumlarda sunulmuş olan analizlerden elde edilen ipuçları oldukça değerli olacaktır. Çalışmanın ikinci kısmında ise SPSS programı ile proje özellikleri kullanılarak yapının toplam kalıp, beton ve demir metrajları tahminine yönelik regresyon analizleri yapılmış ve fonksiyonlar elde edilmiştir. Regresyon analizi çalışmaları sonucunda elde edilen matematiksel ilişkiler, yatırım aşamasındaki işverenler, teklif aşamasındaki müteahhitler ve yapım işiyle ilgilenen kişiler için oldukça kullanışlı ve basit modeller ortaya koymaktadır. Bölgesel karakteristiklerin de göz önünde bulundurulabileceği proje özelliklerini kullanarak tahminler kolayca yapılabilecektir.