Yapı bilgi modelleme tabanlı hesaplamalı tasarım yaklaşımı ile mimari tasarım iş akışlarının verimliliğinin sağlanması

Geçmişten günümüze teknolojinin gelişmesi ile birlikte mimari tasarım yöntemleri ve süreçleri farklılaşmaktadır. CAD sistemlerinin kullanıldığı dönemden Yapı Bilgi Modelleme ve hesaplamalı tasarım yaklaşımlarının kullanıldığı döneme geçiş süresince tasarımcıların mimari tasarım sürecine olan yaklaşımları değişmektedir. Geleneksel tasarım yöntemlerinde tasarımcının bilgisayarı sadece temsil aracı olarak kullanmasının ötesinde yaşanan paradigma değişimleriyle birlikte tasarımcı bilgisayarları tasarım ortağı olarak kullanarak hesaplama, analiz ve optimizasyon imkanlarından yararlanmaktadır. Mimari tasarım sürecinde tasarım problemi algoritma düzeyinde soyutlanarak sürece aktarılmaktadır. Böylece sayısal tasarım araçları ile birlikte tasarım süreci sadece sonuç ürünün ortaya koyulmasından ziyade sürecin tasarlanmasına imkan vermektedir. Tez kapsamında öncelikle YBM sistemi, mevcut YBM yazılımlarının mimari tasarım İkısıtlamaları, mimarlık, mühendislik ve inşaat sektöründe YBM tabanlı hesaplamalı tasarım yaklaşımına neden ihtiyaç duyulduğu incelenmektedir. YBM sisteminin CAD sistemlerine göre daha verimli ve bütünleşik bir proje süreci oluşturduğunu açık bir şekilde söylemek mümkündür. Nesne tabanlı çalışan YBM yazılımlarının tek bir model üzerinden 2D ve 3D temsillerin elde edilebilmesi, farklı disiplinlerin ortak ve tutarlı veriler üzerinden koordine olabilmesi ve mimari tasarım süreci içerisinde elde edilen verilerin tesis yönetimine kadar modelde bulunabilmesi ve istenildiği zaman alınabilmesi gibi özellikler ile daha verimli bir proje süreci elde edilebilmektedir. YBM sistemlerinin mimarlık, mühendislik ve inşaat sektörüne getirdiği birçok avantajının olmasının yanı sıra mimari tasarım sürecinde işgücü ve zaman harcanmasını gerektiren iş akışları süreç içerisinde hala mevcuttur. Bu durumun YBM tabanlı proje süreçlerine sahip ofisler için optimize edilmesi gereken bir süreç olarak ele alınması gerekmektedir. Bu amaçla, YBM tabanlı hesaplamalı tasarım yaklaşımı ile mimari tasarım süreçlerinde optimize edilmesi gereken iş adımlarının yeniden ele alınarak süreç içerisinde görülen zaman ve işgücü kaybının önüne geçilerek verimliliğin sağlanabileceği düşünülmektedir. Tez çalışmasının devamında hesaplamalı tasarım yaklaşımı olan görsel programlama ve YBM tabanlı, görsel programlama aracı olan Dynamo detaylı bir şekilde ele alınarak MMİ sektörüne sağladığı olanaklar ortaya konulmaktadır. Mevcut YBM yazılımı olan Revit ve Dynamo'nun birlikte çalışması ile optimize edilebilecek olan iş akışları ve mimari tasarım süreci için sağladığı olanaklar uygulamalar üzerinden aktarılmaktadır. Projenin erken tasarım aşamasından tesis yönetimine kadar olan süreçte piyasada görülen problemlere Dynamo'nun getirdiği farklı çözüm yaklaşımları değerlendirilmektedir. Dynamo ile birlikte geometrik temsil, mekan planlama, parametrik tasarım, performans ve strüktürel analizler, bina ve model optimizasyonu ve veri paylaşımı gibi alanlarda araştırmalar yapılarak Yapı Bilgi Modelleme ortamına nasıl katkıda bulunduğu incelenmektedir. Dynamo ile yapılan uygulamalar, analiz ve optimizasyon uygulamaları, veri yönetimi ve kalite kontrol ile veri alışverişi için harici yazılımlarla oluşturulan entegrasyon olmak üzere üç ana başlık altında detaylandırılmaktadır. Bu başlıklar detaylandırılırken yapılan uygulamalarda Dynamo'dan başka eklentiler de kullanılmaktadır. Çünkü Dynamo, paket yöneticisine kullanıcılar tarafından eklenen yeni araçlar ve Autodesk bünyesinde geliştirilen bulut sistemleri gibi yan ortamlarla daha donanımlı hale gelmektedir. Dynamo'nun açık kaynak kodlu olması diğer araçlarla birlikte gelişmesinin önünü açmaktadır. Dynamo'nun gelişmesine katkı sağlayan yan ortamlar ele alınan örneklerle birlikte ilgili bölümlerde anlatılmaktadır. Sonuç olarak, hesaplamalı tasarım yaklaşımlarının YBM tabanlı mimari tasarım süreçlerine sağladığı katkılar değerlendirilerek mimari tasarım iş akışlarının verimliliğinin sağlanabilmesi için bir yaklaşım önerisi sunulmaktadır. Bu tez çalışması ile ofislerin YBM tabanlı mimari tasarım süreçlerini optimize edebilmeleri ve bu alanda yapılacak olan gelecekteki çalışmalar için zemin oluşturması amaçlanmaktadır.