Yüksek konut yapılarında kullanılan cephe sistemlerinde doğal havalandırmanın incelenmesi

1970'lerde yaşanan enerji krizleri, insanoğlunun doğa üzerindeki birincil enerji kaynaklarını hızla tükettiğinin ve çevreye olan olumsuz etkisinin farkına varılmasını sağlamış, çevre bilinci ve enerji korunumu toplumda artan bir bilinç olarak ortaya çıkmıştır. Bunun yanı sıra sanayi devrimiyle birlikte yoğunlaşmaya başlayan kentler ve yoğunluğun neden olduğu kötü çevre kalitesi, yapay kontrollü ve yalıtılmış yapıların oluşturulmasına ortam hazırlamıştır. Enerji tasarruf politikalarına bağlı olarak iç mekan hava sirkülasyonunun minimuma indiği, havalandırmanın yetersiz olduğu, dış mekana açılan pencerelerin olmadığı ve yapma havalandırma sistemlerinin kullanıldığı sızdırmaz binalar yapılmaya başlanmıştır. Teknolojinin ve eneri krizlerinin beraberinde getirdiği, mekanik sistemlerin yaygın kullanımı ve sızdırmaz yapı cepheleri, zamanla kullanıcı sağlığını tehdit eder hale gelmiştir. Yapının temel işlevi; kullanıcının sağlıklı bir yapma çevrede yaşama gereksinimini karşılamaktır. Küresel ekonomi/enerji korunumu ve kullanıcı sağlığı bakımından önemli olan doğal havalandırma, yapının tasarım aşamasından başlayarak göz önünde bulundurulması gereken bir konudur. Çünkü doğal havalandırma, farklı çevresel etmenlere göre yapıda uygulanacak yöntemlerle, enerji tasarrufu sağlanmasında önemli bir etkendir. Gelişen teknoloji ile beraber değişen yaşam koşulları konut birimlerinin ve tipolojisinin de değişmesinde etkili olmuştur. Literatürde karşılaşılan doğal havalandırmalı yapıların çoğunun ofis yapısı olduğu görülmüştür. Konut yapılarında da mekanik sistemlere bağımlılığı azaltmak ve kullanıcı kontrolüne izin veren doğal havalandırma sistemleriyle kullanıcı konforunu sağlamak olanaklıdır. 21. yy'da yapılmakta olan yapılarda cephe; sadece iç ve dış mekan arasında bir ayırıcı eleman olmaktan çıkmış, termal kontrol, güneş enerjisi kazanımı, havanın filtre edilmesi, doğal havalandırmanın sağlanması, ses kontrolü, estetik değerlerin sağlanması gibi özellikleri de yerine getiren/ getirmesi beklenen bir yapı elemanı haline gelmiştir. Bu nedenle bu çalışmada kentlerde giderek çoğalan yüksek katlı konut yapılarında, doğal havalandırmanın gerekliliği ve cepheler aracılığıyla sağlanan doğal havalandırma çözümleri üzerinde durulmaktadır. Farklı iklim, çevre ve yapı özelliklerine sahip doğal havalandırmalı yüksek konut yapısı örnekleri incelenmiştir. İklim ve çevre verileri doğru analiz edilerek, doğal havalandırma ilkelerinin tasarım aşamasında yapılara dahil edilmesiyle, birçok farklı durumda az enerji ile doğal havalandırma sağlamanın olanaklı olduğu görülmüştür. Çalışmanın girişini oluşturan birinci bölümde; konu tanıtılmış ve sorun ortaya konmuş, konu ile ilgili yapılan çalışmalar özetlenmiş, tezin amacı, kapsamı ve varsayım açıklanmıştır. İkinci bölümde; literatürde geçen yüksek yapı, konut ve cephe kavramlarının tanımları ve tarihsel gelişimlerine değinilmiş, yüksek konut yapılarında kullanılan cephe sistemleri sınıflandırılarak anlatılmıştır. Üçüncü bölümde; havalandırmanın önemi ve yapı içi havasının insan sağlığı üzerindeki etkilerinden bahsedilerek doğal havalandırmanın gerekliliğine değinilmiş, doğal havalandırma yöntemleri, doğal havalandırma tasarım ilkeleri ve cepheler aracılığıyla sağlanan doğal havalandırma yöntemleri anlatılmıştır. Dördüncü bölümde; doğal havalandırmalı konut yapısı örnekleri değerlendirilmiş, beşinci bölümde sonuç ve önerilere yer verilmiştir.