turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
A new approach for building facades for different climate regions: Biomimetic skin

Bina cepheleri, yapılardaki enerji tüketimini düzenlemede önemli bir rol oynamaktadır. Ancak, pek çok cephe tasarımının, iç konfor seviyelerine ulaşmak için çok fazla enerji gerektiren çözümler sunmakta olduğunu söylemek mümkündür. Bununla birlikte, son yıllarda yapılan çalışmalar pek çok disiplinde olduğu gibi mimarlık alanında da biyolojiden esinli adaptasyon çözümlerinin karmaşık, çok fonksiyonlu ve oldukça duyarlı olduğunu göstermektedir. Bu araştırma, ekolojik ortamlar ve yapılı çevreler ile bina cephelerinin tasarımı için çığır açan çözümler arasında kurulabilecek bağlantının bir değerlendirmesini sunmaktadır. Bu bağlamda tez, bina kabuklarının enerji verimliliğini arttırmak amacıyla bina cephelerinin ön tasarım aşamasında mimarlara farklı bir bakış açısı kazandırabilecek bir kılavuz niteliğinde kurgulanmıştır. Bu çalışma doğal organizmalar içerisinde, çevreye uyum sağlamış ve değişen dış problemler ve farklı çevresel koşullar ile etkileşim ve işbirliği için özel yollar geliştirmiş olan hayvan derilerine odaklanmıştır. Önerilen metodoloji, hayvanların sahip olduğu kabukların/derilerin tasarım prensiplerinin, mimarlıkta bina kabuklarının çevreye uyum sağlayabilmek için nasıl kullanılabileceğini araştırmak için iki aşamalı olarak kurgulanmıştır. İlki, doğada, farklı iklim bölgelerinde yaşamlarını sürdüren hayvanlarda bulunan stratejilerin ve uyum mekanizmalarının nasıl tanımlanabileceğinin araştırılarak ortaya konması ve daha sonra mimari potansiyeli bulunan fikirlerin ve bina kabuklarına/zarflarına uygulanabilecek çözümlerin tespit edilerek tasarıma aktarılmasıdır. İncelenen ve tablolaştırılan 6 örnek ışığında elde edilen sonuçlar, doğa esinli yüzeylerin farklı iklim bölgelerinde tasarlanacak bina cepheleri için etkin sonuçlar elde edebilmek için potansiyeller barındırdığını göstermektedir.
Interpretations of place in Architecture

oz MİMARLIKTA YER KAVRAMININ YORUMLAMALARI Pasolar, Gonca Yüksek Lisans, Mimarlık Bölümü Tez Yöneticisi: Doç. Dr. Emel Aközer Eylül 1999, 88 sayfa Bu tez 'yer'in mimarlıkla ilişkisi üstüne farklı yorumları incelemektedir. Çalışma mimarlık ve yer ilişkisini yer konusundaki farklı anlayışlar doğrultusunda kuran belli başlı tutumları araştırır. Modemizm ve romantizm arasındaki ana karşıtlık endüstrileşmeyle ilişkisi açısından incelenmektedir. Endüstri sonrası dönem, yer duygusunun ortadan kalkması ve kimliksizleşme sorunlarını ele alan eleştirilerle ve çağdaş mimarlıkla yerin değerleri arasındaki bağı kurmaya çalışan yeni anlam arayışlarıyla incelenmektedir. Modern ve romantik yaklaşımların karakterleri dönemlerinin önemli mimari eserleri sayılan örnekler aracılığıyla anlaşılmaya çalışılmaktadır. Son olarak ise, yirminci yüzyılın sonunda ortaya çıkan ve yer kavrayışının tamamen değiştiğini öne süren yeni bir yorumlamaya değinilmektedir. Bu çalışmada, tarih, gelenek, kültür, topografya ve doğa yere ait değerler olarak göz önünde tutulmuştur ve farklı yaklaşımlar bu değerlere ilişkin yorumlarıyla ele alınmıştır.
The Limits of representation as reflections in architecture: A Case study of architecture in Turkey after the 1980 s

Bu çalışma bir inceleme yardımıyla 1980 sonrası Türkiye mimarlığının Türkiye ortamı dışındaki mimarlık tutumları ile ilintili olarak temsiliyet sınırlarına eleştirel bir bakış sunmaktadır. Mimarlıkta postmodernizm'in sağladığı çoğulcu ortam ile, Türkiye'de mimarlığın temsiliyet sınırları genişlemiştir. Bu çalışma, genel olarak, postmodernizmle beraber gelen problemleri, özelde ise bu problemlerin Türkiye ortamındaki özgün yansımalarına eğilmektedir. Bir başka deyişle, problem popüler eğilimlerle, imajların tüketilmesi ile ortaya çıkan kitsch ve Türkiye ortamında özgün ve kalıcı çözümler arasındaki ayırdın, 1980 lerde popülerlik kazanan eleştiriler doğrultusundaki imkansızlığı olarak ortaya çıkmaktadır. Postmodernizm'in gelişiyle önem kazanan genel eğilimleri, mimarların açıklamaları ve tasarımlarının temsiliyet özellikleri göz önüne alınarak, sınırları üçlü bir sınıflandırmayla tanımlanmış bir inceleme yapılmıştır. Bu araştırmada, kuvvetli örnek teşkil eden mimarlar yani Doğan Tekeli-Sami Sisa, Merih Karaaslan ve Turgut Cansever'in tasarımlan incelenmiştir. Sonuç olarak, bu ortamı zemin kabul eden ve birbirinden farklı gibi sunulan eğilimlerin özde ne kadar farklılaştığı sorgulanmaya çalışılmıştır.
Doğadaki örgütlenme mantığından ilham alarak mekansal örgütlenmede kullanılabilecek üretken modüler sistem önerisi

Doğanın sahip olduğu eşsiz düzen her zaman tasarımcılara yol göstermiştir. Tasarımcılar önceleri birebir biçimsel benzetimleri kendilerine örnek alsalar da daha sonra doğada var olan düzenler mantığı üzerine yoğunlaşmışlardır. Doğada karmaşık gibi görünen düzenlerin birçok parçanın belirli kurallar ve sistematik bir biçimde bir araya gelmesi ile oluştuğu gözlemlenmiştir. Bu çalışma kapsamında da doğadaki düzen anlayışını tanımlayan örgütlenme mantığından ilham alarak yeni biçim veya sistem üretmede kullanılabilecek ve mimarlara mekansal organizasyon alternatifleri oluşturmada yardımcı olabilecek üretken bir modüler sistem yaklaşımın oluşturulması amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında çok fonksiyonlu ve daha sonra büyüyebilecek yapıların mekansal organizasyonuna yönelik doğadaki canlıların organizasyonel örgütlenme mantığından örnek alan, bir model oluşturulmaya çalışılmıştır.
Türk sosyal sürdürülebilir bina sertifikası modeli: TÜSSBİSER

Bu tez çalışması 'Türkiye'de yapı/yapılı çevre yoluyla sosyal sürdürülebilirliğinteşvik edilmesini ve geliştirilmesini sağlamak' amacı üzerine temellendirilmiştir. Sosyal sürdürülebilirliği teşvik edecek ve geliştirecek bir yapının/yapılı çevrenin üretilmesi vebiçimlendirilmesi, ancak mimari tasarım sürecinde oluşturulacak tasarım kararlarına bağlıdır. Bu nedenle sosyal sürdürülebilirlik konularının belirli bir sistematik yaklaşımlamimari tasarım sürecinde ele alınmasını sağlamak önemlidir. Diğer taraftan, mimari tasarım süreci kadar, imar mevzuatının da, yapı/yapılı çevre yoluyla sosyal sürdürülebilirliğin teşvik edilmesinde ve geliştirilmesinde önemli bir rol oynamasımümkündür. Bu düşünceden hareketle ülkemizdeki yapılı çevreyi şekillendiren yasal mevzuatın sosyal sürdürülebilirlik yaklaşımının mimari tasarım sürecine veri desteğisağlayabilme potansiyeli önemli görülerek analiz edilmiştir. İncelenen yönetmeliklerinsosyal sürdürülebilirlik içeriğinin oldukça sınırlı kaldığının belirlenmesi sonucunda özgün bir sertifika modeli geliştirilmesi önemli ve gerekli görülmüştür. Modelingeliştirilmesinde, kapsamlı bir çerçeve ve geniş veri desteği sağlaması önemli görülerekuluslararası sertifika sistemlerinin sosyal sürdürülebilirlik yaklaşımı temel alınmıştır. Bu tez çalışmasında, ülkemizdeki yapı/yapılı çevre üretim süreçlerine sosyal sürdürülebilirlik konularının entegre edilmesini sağlamak amacıyla Türk SosyalSürdürülebilir Bina Sertifikası olarak isimlendirilen TÜSSBİSER modeli geliştirilmiştir. TÜSSBİSER modeli hem uluslararası LEED, BREEAM ve DGNB yeşil sertifika sistemlerinin hem de bu tez kapsamında ulusal yasal çerçeve olarak ifade edilen yapılı çevre ile ilişkili yönetmeliklerin sosyal sürdürülebilirlik yaklaşımlarını birlikte değerlendirmektedir. Bu bağlamda, TÜSSBİSER son derece kapsamlı bir içeriğe sahip olan özgün bir modeldir.
Taraklı'da geleneksel sivil mimaride kullanılan yapım teknikleri ve sadık özen evi restorasyon önerisi

İnsanoğlu var olduğundan beri barınma sorununu çeşitli yapısall çözümler üreterek çözmüştür. Zamanın ilerlemesiyle birlikte insanoğlu bulunduğu çağın teknolojisi ve çevresinin sunmuş olduğu malzemeyi kullanarak konut mimarisini geliştirmiştir. Anadolu toprakları, dünyada bilinen en eski yerleşim örneklerini barındırmaktadır. Farklı etnik ve kültürel toplulukların etkileriyle üretilmiş çeşitli konut mimarilerini bünyesinde barındırmaktadır. Anadolu konut mimarisinde ahşap, tarih boyunca vazgeçilmez ve günümüzde de geçerliliğini koruyan bir yapı malzemesi olmuştur. Ahşabın kullanımına, ormanlık alanların yoğun olarak bulunduğu bölgelerde sıkça rastlanmaktadır. Batı Karadeniz mimarisi ahşap yapı sanatının güzel örneklerini barındırmaktadır. Sakarya iline bağlı bulunan Taraklı, Batı Karadeniz mimarisini örnekleyen ilçelerimizden birisidir. Fakat Safranbolu veya Göynük kadar tanınmayan Taraklı'daki geleneksel mimari doku korunması gerekli olan özelliği ile günümüze kadar ulaşmıştır. Taraklı'da yapılan analiz çalışmalarında, ilçenin mimari karakteristik özellikleri tespit edilmiştir. Çalışmalarda 417 adet geleneksel yapı belirlenmiş; fotoğraflarla tespit edilmiştir. Bu yapıların 326 adedi özgün halini korumuştur. 10 adet yapı yapım sistemi ve malzeme açısından incelenmiştir. Yusufbey Mahallesi alt bölge olarak seçilmiş ve 20 adet yapının envanter fişi hazırlanmıştır. Ayrıca, Türbe Sokak ve Kadılar Sokak için mevcut durum silüetleri dijital ortamda çizilmiştir. Taraklı'nın geleneksel sivil mimari örneklerinden biri olan Sadık Özen evinin hasar durumu, çizim, yazı ve fotoğraflar ile belgelenmiştir. Yapının özgün durumuna ait izler ve yapı sahipleri ile yapılan görüşmeler sonucunda edinilen bilgiler dikkate alınarak restitüsyon ve restorasyon projeleri hazırlanmıştır. Taraklı'nın geleneksel mimari dokusunun gelecek nesillere aktarılabilmesi için özgün kimliklerinin korunarak yaşatılması, halkın ve kamu kurum ve kuruluşlarının bilinçlendirilmesi gerekmektedir. Bu konuda Taraklı Belediyesi ve Türk Federasyon Vakfı tarafından kurulan Taraklı Restorasyon Eğitim Merkezi Atölyesi, Taraklı ve benzer durumda bulunan bölgeler için, eski eserleri koruma ve yaşatma açısından, örnek bir uygulamadır.
1990-2018 yılları arasında Van İskele Mahallesi'nin yapısal değişimi ve afet konutlarının incelenmesi

Kentler, modern çağlarda insanoğlunun yer edindiği en büyük alanlar halini almaktadır. Bundan dolayıdır ki gün geçtikçe nüfus yoğunluğu artmaktadır. Bunun sonucunda yerleşime açılan alanlar dışında da yapılaşmalar ve direnci zayıf olarak tanımlanan bölgeler doğal bir oluşumla hızla artmaktadır. Çalışma alanı olan Van'nın Tuşba ilçesinde bulunan İskele Mahallesi'nde araştırmalara göre, elde edilen kayıtlarda Van Gölü su seviyesinin taşmasından dolayı bölgede bulunan yapılar ve binlerce m2'lik tarım arazisini hasar görmüştür. Bölgede yaşayan insanlar afetlerden olumsuz etkilenmiştir. Buna rağmen söz konusu alanlarda Van Gölü su seviyesinin taşmasına karşı kesin çözümler alınamamıştır. Dönemin yasal yönetimlerinin desteği ile taşkından etkilenen bölgelerin iyileştirilmesi sağlanmıştır. Van Gölü'nde 1995 yılında meydana gelen büyük taşkından sonra, Bakanlar Kurulu 95/6925 karar sayılı Resmi Gazete'de yayınladığı kararnamede göl çevresinde bulunan riskli alanların 1650- 1655 metreleri arasındaki alanı afet bölgesi ilan etmiştir. Bu alanlar içerisine yapılacak tüm yerleşim eylemlerine yasaklama getirilerek mevcut yapılar tahliye edilmiştir. Bu kapsamda 1994- 95 yıllarında meydana gelen afetten etkilenen afetzedeler için Tuşba ilçesinin Şemsibey Mahallesine afet konutları yapılmıştır. Konutların yapımı incelenip, afet bölgesinde yapılan uygulamalar dönemin yasal, yerel ve yönetimsel uygulamaları çerçevesinde araştırılıp bölge halkının sosyo-psikolojik durumları da araştırmaya dahil edilmiştir. Yapılan uygulamalar mimari ve teknik açıdan ele alınıp değerlendirmeler yapılmıştır.
Implementation problems of building information modeling: Case study of İstanbul Airport project

Mimarlık, mühendislik ve inşaat endüstrisi tüm dünyada gözle görülür bir hızla ilerlemektedir. Yapı Bilgi Modellemesi, firmaların rekabete dayalı bu pazarda rekabet etmesini mümkün kılan teknolojik bir gelişmedir. Etkin bir tasarım, inşaat, koordinasyon, denetleme ve yönetim için gerekli Yapı Bilgi Modellemesi uygulamaları, küresel inşaat endüstrisinde fark yaratan bir devrim niteliğindedir. YBM uygulamalarına dair ilk fikirlerin ortaya çıktığı süreçten beri, bilgi teknolojilerinin benimsenmesi gelişmiş ülkelerden başlayarak tüm dünyaya yayılmaktadır. Ancak YBM uygulamaları birçok fayda sağlamasına rağmen, yeni adapte olan ya da halihazırda sistemi uygulamakta olan kurumlar için uygulama aşamasında birçok risk mevcuttur. Bu problemler, 'sektörden elde edilen geçmişş deneyimler ve geribildirimlerin yetersizliği', 'teknik bilgi ve yetkin personel eksikliği', 'YBM uygulama başlangıç maliyetlerinin yüksek olması', 'tek biçimli standartların eksikliği', 'işbirliği ve birlikte işlerlik konularındaki yetersizlikler', 'yasal yükümlülükler ve sorumluluklarla ilgili problemler' ve 'sözleşme stratejilerinin belirlenmesi' şeklinde sıralanabilir. Bu zorluklar, küresel inşaat pazarında yer alan herkes için başarılı bir YBM uygulaması yolunda temel engelleri teşkil eder. Aynı şekilde, Türk mimari, mühendislik ve inşaat sektörü de inşai faaliyetlerde YBM uygulama safhalarında birçok zorlukla karşı karşıya kalmaktadır. Bu anlamda yürütülen çalışmada, bir literatür taraması yapılmış ve edinilen bulgular, mesleki uzmanlarla yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler sırasında tartışılmak üzere çeşitli sorular üretmek için kullanılmıştır. Röportajı takip eden aşamada, üretim safhasında yaşanan YBM uygulama sorunlarına ilişkin bulgular tartışılmış ve kaynak taramasından edinilen bulgularla karşılaştırılmıştır. Gelecek çalışmalarda Türk inşaat firmalarının YBM uygulamaları sırasında karşılaştıkları sorunları araştırmak ve çözümlemek adına neler yapılabileceği belirtilmiştir.
İnşaat projelerinin mal sahibi adına yönetiminde maliyet kontrolü için bir varyans analizi modelinin biçimlendirilmesi

Günümüzde, inşaat projelerinin gerçekleştirilmesi sürecinde, sözleşmenin tanıdığı sınırlar içinde karar verici durumunda olan mal sahibi adına proje faaliyetinin yürütülmesi ve kontrol edilmesi gerekliliği giderek önem kazanmaktadır. Genellikle yapı sektörüne yabancı olan mal sahipleri adına maliyet kontrolünü gerçekleştirecek örgütsel birim Proje Yönetimi'dir. Malsahibi adına gerçekleştirilen maliyet kontrolünün amacı, mal sahibinin finansal durumunu inşaatın gelişimi ile paralel olarak düzenleyebilmesine yöneliktir ve bu kapsamda maliyetlerdeki sapmaların saptanarak bu doğrultuda yeni kararlar alınması söz konusudur. Mal sahibi adına maliyet kontrolünü gerçekleştirecek olan proje yönetiminin kullanabileceği en önemli teknik Varyans Analizi Tekniği' dir. Bu nedenle çalışmanın amacı, proje faaliyeti kapsamında, yüklenici işletmelerde maliyet kontrolünü gerçekleştirmek için kullanılan Varyans Analizi'nin mal sahibi adına maliyet kontrolünün gerçekleştirilmesi için uyarlanması ve biçimlendirilmesidir. Bu amaçla, çalışmanın 2. Bölümünde proje yönetimi kavramı tüm boyutlarıyla ele alınmıştır. Bu çalışmada ulaşılabilen literatürün proje yönetiminin bir ya da birkaç alanına yönelik olduğu, proje yönetiminin tüm boyutlarına ilişkin kapsamlı bir çalışma olmadığı görülmüştür. Bu nedenle proje yönetimini tüm boyutlarıyla tanımlamak ve temel çerçevesini oluşturmak için, bu bölümde proje yönetimi kavramı, proje yönetiminin temel görevleri ve bu görevleri yerine getirmek için kullandığı yöntemler ele alınmıştır. Amaç öncelikle, proje yönetiminin görevleri ve kullandığı yöntemlerin bir bütün halinde tanıtımıdır. Çalışmanın 3. Bölümünde, çalışmanın ikinci bölümünde değinilen ve proje yöneticisinin yüklenici işletme içinde maliyet kontrolünü gerçekleştirmek için kullandığı en etkin tekniklerden biri olan Varyans Analizi ele alınmıştır. Erişilebilen literatür içinde Varyans Analizinin daha çok yüklenici işletmeler açısından ele alındığı görülmektedir. Bu literatürde yer alan Varyans Analizleri mal sahibi adına maliyet kontrolünü gerçekleştirmek için elverişli yapıda değildir. Bu nedenle çalışmanın 4. Bölümünde, üçüncü bölümde anlatılan Varyans Analizi, mal sahibi adına maliyet kontrolünün gerçekleştirilmesi için uyarlanarak biçimlendirilmiştir ve modelin kullanım koşulları tanımlanmıştır. -vxı-
Hareketli yapı kabuğu elemanlarının dünya örnekleri üzerinden analizi

Optimum mekansal konfor koşullarının sağlanması enerji ihtiyacını doğurmaktadır. Artan nüfusa bağlı olarak her geçen gün artış gösteren enerji tüketimi, petrol doğal gaz, kömür gibi fosil kaynakların azalmasına ve bunun sonucu oluşan çevre kirliliği nedeniyle canlı yaşamının olumsuz etkilenmesine neden olmaktadır. Son yıllarda etkisini gösteren küresel ısınma da yine bunun sonucunda meydana gelmiştir. Gelişen teknolojiden de yararlanılarak tüketilen enerji miktarındaki artışa karşı önlem alınmalıdır ki bu noktada mimarlık alanına büyük görevler düşmektedir. Bu bağlamda fosil kaynaklardan üretilmiş enerji kullanan mimari yaklaşımlar yerine yenilenebilir enerji üreten/tüketen mimari yaklaşımlara yönelim sağlanması isabetli olacaktır. Mimarlık alanında geçmişşten günümüze gelinceye kadar hareket eden mekanizmaların var olduğu bilinse de günümüz teknolojisi ile bütünleştirilmiş tasarım neticesinde; mimarlar ile birlikte görev alan farklı alandaki pek çok mühendisin meydana getirdiği hareketli yapı kabuğu elemanlarıyla konfor koşulları istenilen düzeyde oluşturulabilmektedir. Konfor koşulları hareketli yapı kabuğu elemanlarıyla sağlanırken aynı zamanda yenilenebilir enerji kullanımı ve üretimine de imkan tanımaktadır. Bu nedenle konusunda ikon olmuş, çoğu ödül almış, seçilmiş dünya örnekleri üzerinden inceleme yapılarak, gelişmekte olan ülkemiz Türkiye'de tasarım ve uygulamasının yaygınlaştırılmasına yönelik teşvik edilmesi amaçlanmıştır.
Mimaride özgün kopya: Güncel mimarlık bağlamında kopya olgusunun tartışılması

Dijital kopya ve paylaşım merkezli üretim anlayışının şekillendirdiği güncel kopya kültürü, her alanda olduğu gibi mimaride de yeni söylem ve yaklaşımları olanaklı kılmaktadır. Dijital üretim olanakları üzerinden kopya kavramını yeniden yorumlayan bu yaklaşımlar, güncel mimarlık tartışmalarının konusu olmaktadır. Kendi ikilem ve çelişkileri ile birlikte tartışılması gereken bu dönemde, kopya ile ilişkili kavramların güncel mimarlık kuram ve pratiğinde yeniden değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda tez çalışması kopya olgusunun çeşitlenen içeriği ve barındırdığı kullanım potansiyeline odaklanmaktadır. Çalışma kapsamında, mimaride güncel kopya olgusunu ve ilişkili tabuları sorgulamayı amaçlayan, kopya merkezli eleştirel bir tasarım yaklaşımını benimseyen projeler incelenmektedir. Bu doğrultuda ele alınan OE Evi projesi özgün-kopya gerilimi üzerinden, Villa Rotunda Redux projesi mimarlık-teknoloji ilişkisi üzerinden ve Replika Baker Evi projesi yasal çerçeve bağlamında tartışılmaktadır. İlişkili ele alınan remiks, redux ve replika olguların üzerinden ise, mimari kopyaya dair yeni adlandırma önerileri ortaya konmakta ve sorgulanmaktadır. Çalışmanın odaklandığı her üç proje yalnızca fiziksel ortamda inşa edilen mimari üründen ibaret değildir. Her projede tasarım söylemi, manifesto niteliğinde yazılı ve görsel üretimler ile de ortaya konmaktadır. Özellikle tasarımların beraberinde oluşturulan metinlerde taklit, esinlenme, yorumlama benzeri sözcükler yerine, tasarım sürecinin kopyalama eylemi ile tanımlanması bilinçli bir tercihdir. Ele alınan her proje kopyalama eyleminin mimaride potansiyel kullanım olanaklarını araştırmakta, tasarımda yöntem ya da araç olarak yeni bir kopya önermesi ortaya koymaktadır. Projelerin, kopya olgusunu olumsuz ve ikincil anlamından uzak, eleştirel bir söylemin parçası olarak ele alan yaklaşımları vurgulanmaktadır. İncelenen özgün kopya örneklerinin her biri, aslı ile kurduğu ilişki üzerinden eleştirel bir tasarım yaklaşımı geliştirmektedir. Böylelikle, tez çalışmasının mimaride içeriği çeşitlenen kopya olgusu önermesini pekiştirmekte ve yeni adlandırma önerilerinin konusu olmaktadır.
Gaziantep ticaret hanları ve Şeker Hanı-Güleç Evi restorasyon önerisi

Tezin ilk bölümünde Türk mimarisi içinde önemli bir yeri olan hanların, günümüze kadar oluşan mimari gelişimi Gaziantep kenti örneği üzerinden değerlendirilmiştir. Şehirlerarası hanlar yolcuların ikamet etmeleri amacıyla yapılmış ve yol güvenliğinin sağlanmasında etkili olmuşlardır. Şehir içlerinde yapılan hanlar ticaret, sosyal yardım ve kültür müesseseleri olarak da hizmet etmiştir. Gaziantep'te büyük çoğulluğu 18. yy. m 2. yansıyla, 19. yy. ın sonlan arasında inşa edilmiş hanlar bulunmaktadır. Gaziantep il merkezinde, Kurtuluş Savaşı öncesinde 31 han mevcut iken, bunlann sadece 18'i ayakta kalabilmiştir. Gaziantep'te han yapılmış olmasının nedeni ticaret merkezi olması, kervan yollanmn kavşak noktasında bulunmasıdır. Coğrafi konumu sebebiyle önemli bir ilerleme kaydeden Gaziantep'te bunlara paralel olarak han mimarisinde büyük bir gelişme olmuştur. Gaziantep tarihi kent perspektifinde hanlann, camilerin, kiliselerin olduğu kadar sivil mimarlık örneklerinin de önemli bir yeri vardır. Ayakta kalma savaşı veren Gaziantep evlerinin önemli bir bölümü 1800'lü yıllann sonunda yapılmıştır. Gaziantep evlerinin planlamasında kent yaşamının, halkın örf ve adetlerinin yansımalan görülmektedir. Müslüman, Ermeni ve Yahudilerin bir arada yaşadığı kentte İslam kültürüne, İslam sanatına ve mimarisine uygun proje uygulamalan yapılmıştır. Kentteki içine kapalı aile yaşantısı evlerin planlanmasında, cephe düzenlemeleri ve sokak şekillenmesinde etkili olmuştur. Hanlann kent içindeki konumlanmalan, plan şemalan, günümüze ulaşan durumlan tez kapsamında incelenmiştir. Aynca tarihi doku içerisinde hanlann diğer anıtlarla, özellikle Gaziantep tarihi evleri ile ilişkisi değerlendirilmiş, bu aşamada Şeker Hanı ve Güleç Evinin farklı bir örnek olarak karşımıza çıkması ile tezin ikinci aşaması için bu iki yapımn, rölöve, restitüsyon ve restorasyon projeleri hazırlanmıştır. Bu çalışmalar ışığında ulaşılan sonuç ile kentte korunması ve geleceğe aktanlması gereken yapılara sahip çıkmak isteyen herkese bir pencere oluşturabilmesi amaçlanmıştır.
Mimarlık ile eğimli arazi ilişkisi

Bu çalışmada; 'eğimli arazilerde mimarlık' konusu ele alınmıştır. Topografyanın mimarlıktaki yeri ve topoğrafik verilerin çeşitli açılardan mimarlığa etkisi incelenmiştir. Birinci bölüm; konuya giriş niteliği taşımaktadır. ikinci bölümde; topografya' konusu ele alınmıştır. Topografyanın tanımı, mimarlıktaki yeri, tabiatın önemli bir parçası olarak insan için anlamı ve kendi içinde incelenmesi üzerinde durulmuştur. Arazi şekil ve yüksekliklerini inceleyebilmek için, bazı sınıflamalar kullanılmıştır. Eğimli arazi ile düz arazı arasındaki, kullanıma ve çevreye yönelik veya anlamsal ve algısal açıdan yorumlanabilecek bazı farklılıklar ortaya konmuştur. Üçüncü bölümde; 'inimarlık' konusu incelenmiştir, önce, genel olarak bazı mimarlık tanımlamaları, amaçları ve yaklaşımları üzerinde durulmuştur. Daha sonra, mekan ele alınmıştır. Şekil-mekan ilişkilerinden başlayarak, mekanın soyut ve somut yönlerden incelenmesi; Mekanı oluşturan, tanımlayan elemanlar, mekan oluşturarak kurulması istenen ilişkiler yanında, mekan örgütlenmesi, mekan türleri, mekanın 'yer' niteliği kazanması ile mimarlığın, zaman, hareket, ışık yardımıyla insan tarafından algılanışı üzerinde durulmuştur. Arazi eğiminin, bu konular kapsamında mimarlık ile ilgisi saptanmıştır. Dördüncü bölümde, eğimli arazinin mimarlığa etkisi, bir örnek bölge yardımıyla değerlendirilmiştir, örnek bölge olarak İstanbul Boğazı'nın bir bölümü ele alınmış ve bölge, ikinci ve üçüncü bölümdeki açılımlar yardımıyla incelenmiştir.