Form geometrisi-türetimi ve dönüşümü

Form varlıkların fiziksel dünyada kendini ifade edebilmeleri için temel bir unsurdur. İlk olarak doğada varlıkların var olma biçimi form olarak kendini gösterir. Bir toz bulutunun yapısı, bir yansımanın oluşması ya da bir kokunun ortaya çıkması ve bir varlığın ses çıkarması, bir ifade biçimi olarak karşımıza çıkabilir. Ancak bir yansımanın oluşabilmesi için ya da bir sesin ortaya çıkabilmesi için maddelerin birbirleriyle etkileşimli bir şekilde çalışması gerekir. Bu noktada bir maddenin var olma biçimi onun katı, gaz ya da sıvı bir biçime sahip olmasını gerektirir. Form bu alt yapıda bir şeyin varoluşunun temel bir yapı taşı olarak düşünülür. Tez kapsamında form oluşum süreçleri ve farklı disiplinlerdeki konumu biçim meselesi üzerinden irdelenmektedir. Form oluşum süreçleri birçok farklı durumlarda ele alınabilir ancak çalışma kapsamında form ve geometri ilişkisi, disiplinler arası yaklaşımla ele alınmıştır. Buradan yola çıkarak, tez kapsamında geometri ile form türetme yöntemleri farklı teoriler üzerinden irdelenir. Form oluşum süreçleri disiplinler arası teorilerin geometri ile etkileşim içindeki melez yöntemler ile ele alnır. Formun, farklı yaklaşımlardaki geometri kurgusu ile kurallar üzerinden üretilmesi, dönüştürülmesi, ve deşifre etme yöntemleri araştırılır. Bu süreç disiplinler arası geçiş yapan geometri bilgisi ile sürekli dönüşüm içindeki formun, dinamik süreçlerini farklı bakış açılarıyla ortaya çıkarmaktadır. Teorilerde irdelenen yöntemler, geometrinin kural yapılı sistemini çok katmanlı yaklaşımlar içinde, kısıtlamalar ile nasıl üretken bir araç olarak kullanıldığını göstermektedir. Tasarımın kısıtlamalarla ilerlediği düşünüldüğünde, kısıtlamalar kurallar olarak algılanabilir. Mimar bu kısıtlamalar içinde tasarım sürecini kendi kural tanımlamaları ile sentezleyerek daha üretken yaratımlar tasarlayabilmelidir. Tasarım süreci ile farklı yaklaşımların kapsamı genişledikçe yeni yaratım olasılıkları artmaktadır. Tasarımcı kısıtlamalar dahilinde farklı yaklaşımları geometri bilgisi ile kendi tasarım sürecine dahil ederek form türetme uzayına geniş bir yelpazede hakim olabilir. Bu noktada araştırılan teoriler kurdukları geometrik sistemler ve disiplinler arası yaklaşımları ile yeni yaklaşımları tetiklemede tasarımcıya farklı bakış açıları kazandırabilir. Soyut geometrik formlar üzerinden form üretme ve türetme kurallarının tanımlı hale getirilmesi, tasarımcının form üretme sürecini kontrol edilebilir bir sürece dönüştürmektedir. Bu noktada disiplinler arası çalışmanın tasarımcıya yaratıcı çıkış noktaları sağlayabileceği düşünülmüştür. İlk bölümde Öklid geometrisi temelinde türetilen form oluşum sistemleri irdelenir. İrdelenen sistemler Platonik cisimler temelinde türetilebilen form oluşturma yöntemlerini içerir. Platonik cisimlerin alt yapısına bağlı olarak dönüşen Arşimet cisimleri, Stellation yöntemleri, jeodezik küre dönüşümleri ve tekil geometrilerin bir araya gelerek oluşturduğu kümesel düzenlemeler irdelenmiştir. Araştırılan yöntemler temel geometrik formları farklı kural yapıları ile çeşitli geometrilere dönüştürür. Bu yöntemlerin deşifresi ile geometrik oluşumların evrimi araştırılır. Platonik cisimlere bağlı türetim mekanizmalarının geometrik süreçlerinin irdelenmesi, form oluşum sürecine sistematik bir bakış açısı sağlamıştır. Form türetim yöntemlerinin kurallarla sınırlı olmasına karşı, nasıl yeni ve üretken bir yapıya büründüğü meselesi bir kavram olarak tez çalışmasında yerini almıştır. İkinci bölümde ise doğa, geometri ve teoriler üzerinden form dönüşüm mekanizmaları irdelenmiştir. Bu bölümde geometri ile doğal formların yapısı tanımlı hale getirilerek farklı teorilerle nasıl deşifre edildiği araştırılmıştır. Haeckel ve doğadaki formların temsili, Fraktal geometri, D'Arcy Thompson 'Dönüşümler Teorisi' ve bu teorilerin mimari yaklaşımlardaki konumu olmak üzere farklı başlıklarda irdelenmiştir. Sistematik bir kurgu içinde geometrik yöntemlerin kendi steril ortamında üretilmesi, aslında sistematik bir yapının içinde yeni bir sistem kurgulanması ile gerçekleşen üretken bir yöntem olarak yeni üretimleri oluşturmuştur. Bu kurgunun içinde form türetme yöntemlerinin deşifresi yapıldıktan sonra sistem içinde sistem yaklaşımından, doğa içinde sistem yaklaşımına geçiş yapılmıştır. Doğal formların geometri ile tanımlı hale gelmesi farklı disiplinlerdeki bilgilerle bir sentez içinde çalışma durumunu göstermiştir. Bu durum farklı teorilerdeki form türetme komutları ile doğanın tasarım dilini keşfetmede melez yöntemleri açığa çıkarmıştır. Tez kapsamında araştırılan teoriler, farklı kural tanımlamaları ile form dönüşümünün farklı yaklaşımlarla iredelenmesine olanak sağlamıştır. Teoriler kavramlarının ötesinde, geometri ile tanımlanan karşılıklı ilişkiler ve kurallar dizisi ile biçim türetiminin geniş bir yelpazede deşifresini aktarırlar. Bu teorilerdeki form türetme yaklaşımları tasarım disiplinine aktarıldığında çalışma kapsamında irdelenen örnekler ile mimarideki betimleyici anlamlarını bulurlar. Geometrik kurguların teoriler ile sentezlenerek mimari yansımalarını keşfetmek, yaratıcı süreçte tasarımcıya ufuk açıcı yaklaşımları somut bir zemine oturtmada etken olmuştur. Hesaplamalı düşünce farklı teoriler arasında bir bağ kurarak yeni bilgileri ortaya çıkarmaktadır. Kurulan bilgi ağları farklı yöntemleri tasarım disiplinine aktararak, hesaplamalı düşünce ile etkileşimli melez süreçlerin oluşumuna olanak sağlamaktadır. Teorilerdeki kural yapılı geometrik yaklaşımların, günümüzde üretim aracı olarak kullanılan hesaplamalı düşünce biçimi ile bir bağ kurduğu görülmüştür. Günümüzde kullanılan bilgisayar destekli tasarım araçlarındaki komutlarla olan bağlantısı gözlemlenmiştir. Teorilerde deşifre edilen kuralların bilgisayar destekli tasarım araçlarındaki yansımaları keşfedilmiştir. Bu keşfedilen komutlar ile teorilerin yeniden deneyimlenmesi ve sistem kurgularının bilgisayar destekli ortamda üretilmesi, bir komutun yalnızca bir üretim aracı olarak algılanmasının ötesinde çok katmanlı olan yaratıcı süreci tetikleyici bir unsur olduğu anlaşılmıştır. Komutlar farklı bir bakış açısıyla yaratıcı süreci destekleyen bir güç olarak ele alınmıştır. Bu noktada araştırılan teoriler, kurdukları geometrik sistemler ve disiplinler arası yaklaşımları ile yaratıcı süreci tetikleme noktasında tasarımcıya yeni bakış açıları kazandırabileceği düşünülür. Tasarımcının farklı yaklaşımları keşfetmesi yeni yaratım süreçleri oluşturabilir. Bu süreçte tasarımcının hayal gücünü genişleten üretimler yaratabilir.