turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
CBS ortamında kentsel sit alanlarındaki arkeolojik değerlerin algılanabilirliği; Side antik kenti örneği

Kentler, art arda yerleşim süreçleri sonucunda sürekli gelişir, bir önceki dönemin bileşenlerini beraberinde getiren her yeni dönemin farklılıklarıyla değişir ve birikirler. Kentler ile bileşenlerini korumak ve korumanın sürekliliğini sağlamak için kentlerin barındırdığı bilgilerin kapsamlı ve doğru bir şekilde okunması ve algılanması gerekmektedir. Bu bağlamda, tezde kentsel sit alanlarındaki arkeolojik değerlerin algılanabilirliğini Coğrafi Bilgi Sistemleri ortamında sorgulamayı amaçlamaktadır. Toplanan ham verinin, CBS'ye aktarılarak analiz edilmesi yoluyla kullanılabilir bilgiye dönüştürülmesi sağlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda uygulama, örnek çalışma alanı olarak seçilen Side Antik Kenti'nde gerçekleştirilmiştir. Tez, kavramsal bölümü ve çalışma alanının ele alındığı uygulama bölümlerini içeren dört ana kısımdan oluşmaktadır. İlk kısımda, arkeolojik alanlarda koruma yaklaşımı tarihsel süreç içinde ele alınmıştır ve CBS'in koruma sürecine dahil edilmesine ilişkin örnekler incelenmiştir. İkinci bölümde, çalışma alanı olarak seçilen Side'nin genel özellikleri ve tarihsel gelişimi anlatılmıştır. Ardından araziden ve farklı kaynaklardan elde edilen veriler, CBS ortamına aktarılarak analiz edilmiştir. Üçüncü kısımda analizler ışığında, amaca yönelik değerlendirmeler yapılmıştır. Son bölümde ise, kentsel sit alanındaki arkeolojik varlıkların algılanması için bir algılatma rotası önerilmiş ve CBS'nin koruma sürecine dahil edilmesine ilişkin sonuçlar ortaya konulmuştur
Sürdürülebilir mimari kapsamında suyun etkin kullanım stratejilerinin Türkiye ve Amerika örnekleri üzerinden karşılaştırmalı incelenmesi

Artan su tüketimi, günümüzde su kullanımında yaşanan tehlikelerin çoğalmasına neden olmuştur. Su kaynaklarının korunması ve bu noktada alınması gereken önlemler, çağımızın en önemli sorunlarından biri haline gelmiştir. Çalışmanın amacı; sürdürülebilir mimari kapsamında Amerika'da ve Türkiye'de su tüketimi için alınması gereken önlemler ve suyun etkin kullanımının uygulandığı örnekler üzerinden sağlanan yararların incelenmesidir. Bu çalışmada, örnek yapılar fiziksel su kıtlığına yaklaşan ülkelerden biri olan Türkiye ile su kıtlığı az olan ve fiziksel su kıtlığına yaklaşan bölgelere sahip Amerika'dan seçilmiştir. Çalışmanın ilk bölümünde; çalışmanın amacı, kapsamı ve yöntemi açıklanmaktadır. İkinci bölümde; Dünya'da, Türkiye'de ve Amerika'daki su potansiyelleri ve tüketimi hakkında bilgi verilmektedir. Üçüncü bölümde; sürdürülebilirlik kavramı ve sürdürülebilir mimarinin tanımı yapılmakta, sürdürülebilir mimarinin gerçekleştirilebilmesi için uygulanan ilke ve stratejilerden söz edilmektedir. Dördüncü bölümde; suyun etkin kullanımının sağlanabilmesi için kullanılan yöntemler; yağmur suyu toplama, doğal peyzaj uygulamaları, geri dönüşüm ve yeniden kullanma, tüketimin azaltılması ve kaynak korunumu ile sertifikasyon sistemleri açıklanmaktadır. Beşinci bölümde; Türkiye ve Amerika'dan seçilen farklı konulu örnek yapı grupları üzerinde, suyun etkin kullanım stratejileri incelenmektir. Çalışmanın sonuç bölümünde ise, incelenen örnekler üzerinden elde edilen bulgu ve veriler karşılaştırılarak, değerlendirilmektedir.
Uluslar arası Türk müteahhitlik hizmetleri için Türk Eximbank uygulamalarının değerlendirilmesi

Türk Eximbank'ın uluslararası Türk Müteahhitlik hizmetlerine yönelik programlarının incelenmesi ve Türk Eximbank'ın uluslararası Türk müteahhitlik hizmetlerinindesteklenmesindeki öneminin belirlenmesini amaçlayan bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada, literatür araştırması yardımı ile uluslararası Türk müteahhitlik hizmetlerinin genel değerlendirmesi yapılmış ve Türk Eximbank'ın uluslararası Türk müteahhitlik hizmetlerine yönelik günümüzdeki ve geçmişşteki kredi, garanti ve sigorta programları incelenmiştir. Literatür araştırması sonrasında, hedef olarak belirlenen Türkiye Müteahhitler Birliği üyesi ve yurtdışında faaliyet gösteren müteahhitlik firmaları üzerinde, müteahhitlik firmalarının yurtdışı faaliyetlere, Türk Eximbank'a ve programlarına bakış açısının saptanmasını ve Türk Eximbank'ın uluslararası Türk müteahhitlik hizmetlerinin desteklenmesindeki öneminin belirlenmesini amaçlayan bir alan araştırması gerçekleştirilmiştir. Literatür araştırması ve alan araştırması yardımı ile elde edilen sonuçlar ortaya konulmuş ve Türk Eximbank'ın uluslararası Türk müteahhitlik hizmetlerine daha fazla destek olabilmesine yönelik öneriler getirilmiştir.
Yüksek binaların algılanmasına bir bakış

YÜKSEK BİNALARIN ALGILANMASINA BİR BAKIŞ Bilim ve teknolojinin ilerlemesi, mimarlık alanını da etkisi altına almıştır. Endüstri devrimi ile büyük bir sıçrama yapan insanoğlu, yüksek binaların ilk örneklerini ortaya koymaya başlamıştır. Böylece günümüze kadar tartışılagelen yüksek binalar, çeşitli eleştirilere hedef olmuştur. Dünyadaki diğer bina tiplerine kıyasla, sayılarının çok daha az olmalarına rağmen, çok tartışılan bir bina tipi olmalarının en önemli nedeni yüksek olmalarıdır. Ancak arsaların pahalı ve sınırlı olması gibi önemli nedenlerden dolayı, metropollerde dikey büyüme zorunlu hale gelmiştir. Gelişmiş kentlerin vazgeçilmez öğeleri olan yüksek binalar, sahip oldukları imaj, simge, kimlik kazandırma, prestij gibi anlam içerikleri ile kent içinde önemli rolleri üstlenmiştir. Kentli insanın çeşitli noktalardan görebildiği yüksek binalar, farklı algılamalar yaşattırır. Kütle olarak büyük ve uzun olan bu binaların algılanmasında yaşanan zorlukların bir kısmı, 10-20 katlı binalarda da yaşanmaktadır. Dört bölümden oluşan bu tezdeki amaç; yüksek binaların farklı koşullarda nasıl algılandığına ve hangi koşulların insanlar üzerinde daha olumlu algılama etkileri bıraktığına bir bakış getirmeye çalışmaktır. Birinci bölüm: Yüksek binaların tartışılma ve eleştirilme nedenleri; yüksek olma ve bunun sonucunda yaşanan algılama zorluğudur. ikinci bölüm: Yüksek binaların algılanmasına açıklık getirmek için, psikolojinin bir alanı olan görsel algının incelenmesi gerekmektedir. Algı, duyu organları İle taşman, duyusal verileri örgütleyip yorumlayarak, insanoğlunun çevresindeki nesne ve olaylardan oluşan uyaranlara anlam verme sürecidir. Üçüncü bölüm: Yüksek binaların algılanmasında biçim; plastik biçim ve anlamlı biçim olarak, iki kavramla ortaya konmuştur. Plastik biçimde, algılama olayında görüş açısı olarak bahsedilen görsel bir sınıldıktan dolayı, bazı zorluklar yaşandığı, ancak; ölçü, ölçek, oran, kompozisyon ilkeleri, renk ve ışık gibi kavramların doğru ve yerinde laulanımının, çok olumlu sonuçlar verdiği belirtilmiştir. Anlamlı biçim olarak değerlendirilen yüksek binaların sahip olduğu anlamlar; simge, mesaj, kimlik kazandırma, prestij ve güç olma nedenleri ortaya konulmuştur. vıDördüncü bölüm: Türkiyedeki yüksek binaların değerlendirilmesi yapılmıştır. Beşinci bölüm: Sonuç bölümünü kapsayan bu bölümde; yüksek binaların algılanmalarında etkili olan faktörler ortaya konmuş ve iyi algılanabilen yüksek binaların hangi özelliklere sahip olmaları gerektiği açıklığa kavuşturulmuştur.
Yeraltı metro istasyonlarındaki algılsal faktörlerin ve tema kavramının incelenmesi: M6 Levent-Boğaziçi Üniversitesi/Hisarüstü hattı örneği

Ulaşım, nüfusun hızla artması ve kentsel yerleşim alanlarının büyümesi ile birlikte şehirlerin en büyük problemlerinden biri halindedir. İki nokta arasında erişim sağlanırken harcanan zaman ve efor toplu taşıma sistemlerinde alternatif çözüm önerileri doğurmaktadır. Daha hızlı, daha konforlu ve daha güvenilir ulaşım deneyimi sağlayan raylı sistemler modern toplu taşıma araçları olarak gelişmekte ve yaygınlaşmaktadır. Metro sistemleri kent hayatı içinde sağladığı avantajlar ile günden güne daha büyük kitleler tarafından tercih edilmektedir. Sık kullanılan kamusal alanlar içinde yer alan metro istasyonlarının işlevsellikleri kadar iç mekan tasarımları da estetik açıdan büyük önem arz etmektedir. Bir mekana yönelik oluşan fikir ve hisler, öncelikle beş duyu organı aracılığıyla algılanan, ardından da; o mekana karşı psikolojik olarak hissedilenlerle beraber, mekanın özünün kavranmasını sağlar. Bu öz edinim, mekanın teması olarak kullanıcılara yansır. Beğeni düzeyi yüksek bir iç mekan atmosferi yaratmak, tasarımcının belirli bir konu üzerinde yoğunlaşması, bir tema seçmesi ve bu temayı kullanıcılarına iyi aktarmasıyla mümkün olabilir. Doğru belirlenmiş bir tema etkisinde yaratılan ilgi çekici bir yapay atmosfer, sürekliliği olan bir mekan tasarımına dönüşebilir. Dünya genelinde metro istasyonları, kentsel yönden estetik değer taşıyan, şehrin tanıtımına katkıda bulunan sanatsal ve kültürel kimlikte yapılar olarak tasarlanmıştır. Temalı metro istasyonları kullanıcıların psikolojilerinde olumlu duygular çağrıştırmakta, eğitsel ve kültürel fayda sağlamaktadır. Özellikle müze ve tarihi doku gibi turistlik çevrelerde bulunan metro istasyonlarının içinde bulundukları dokuyu yapıya yansıttıkları dünyada uygulanmış birçok örnekte görülmektedir. Bu durum kent kültürünün tanıtımına katkı sağladığı gibi turizm ve ekonomik yönden süreklilik arz eden kamusal mekanlar oluşmasını sağlamaktadır. Araştırma kapsamında dünyadaki önemli metro istasyon örneklerinin ve alan çalışması olarak seçilen İstanbul M6 Levent-Boğaziçi Üniversitesi/Hisasrüstü Metro Hattının yolculu alanlarındaki mekanların tasarım yönünden eksikleri irdelenmiştir. Sonuç olarak yapılan araştırmalar doğrultusunda M6 Levent-Boğaziçi Üniversitesi/Hisasrüstü Metro Hattının analizleri yapılmış eksik görülen noktalara öneriler getirilmiştir.
2005 sonrası konut mimarisinin değişimi İstanbul Levent örneği

Mimarlık tartışmalarının önemli bir bölümünü oluşturan 'barınma' konusu, gündelik yaşam ile doğrudan ilişkili olması dolayısıyla oldukça önemlidir. İlk çağlardan beri barınma problemleri ile karşı karşıya kalmış insanoğlu, çevresi ile kurduğu ilişkileri, yaşadığı konut alanları üzerinden de anlamlandırmaya çalışmıştır. Bu çerçevede, günümüzün konut alanları da insan hayatında türlü değişimlere sebep olmaktadır. Özellikle 2000 sonrası ortaya çıkan konutlar, insanlara yalnızca farklı bir mimari sunmakla kalmamış, yeni bir yaşam biçiminin de ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Bu çalışmada, Levent bölgesinde konut olarak inşa edilmiş binalar planlama kararları ve bölgesel gerçekler temel alınarak yatırım, tasarım, teknik, ticari, lokasyon-ulaşım-sosyal çevre konularının oluşturduğu tespit ve analizler çerçevesinde incelenmiştir. Ayrıca günümüzde geçerliliğini popüler konut alanı olarak sürdüren Levent bölgesinden rastlantısal olarak seçilen örnek konutların analizi yapılmıştırBirinci bölüm; çalışmanın hedeflerinin ortaya konması ve kapsam üzerinedir. İkinci bölüm; İstanbul'daki konut binaları tarihçesi, gelişimi ve günümüzde kullanılan örnekleriyle incelenmiş, kullanıcı tercihleri doğrultusunda modern konut tanımı yapılarak Loft kavramının ortaya çıkış konusuna değinilmiş ve son olarak da Loft binalarının yaşam kalitesi üzerindeki etkileri ele alınmıştır. Üçüncü bölüm; zaman ilerledikçe İstanbul kentsel alanında değişimler yasanmış, kent her yönde büyümeye devam etmiştir. Kentin yayılımı sürecinde alınan planlama kararları, yapılan boğaz köprüleri, çevre yolları, merkezi is alanının kuzey yönünde ilerlemesi ve gökdelenlerin Levent Bölgesi'nde yoğunlaşması, mahallenin yapısında değişimler incelenmiştir. Dördüncü bölümde; Levent bölgesinde üzerinde alan çalışması için seçilmiş olan Büyükdere aksının tespit ve analiz çalışmaları yapılmış; belirlenen konut tipleri alanda tespit edilerek, günümüzdeki değişimleri, tablolar ve Şekiler esliğinde açıklanmıştır.
Geçici afet konutunun yapım sistemleri açısından incelenmesi

tarihinde Türkiye'de, merkezi İzmit Körfezi olan, 7,4 büyüklüğünde bir deprem meydana gelmiş ve bütün Doğu Marmara Bölgesi'ni etkilemiştir. Yaşanan deprem sonrası, büyük sayıda can kaybının yanı sıra, ilk anda yaklaşık 800. 000 kişi evsiz kalmıştır. Bu sayının diğer depremlere kıyasla çok fazla olması sebebiyle, yaklaşık 147. 000 kişinin barındığı geçici afet yerleşimleri ve bu yerleşimlerdeki yaşam koşulları da büyük önem kazanmıştır. Geçici afet konutları; çabuk kurulabilir ve yeniden kullanılabilir özelliğe sahip, hafif ve küçük boyutlu konutlardır. 17 Ağustos Depremi sonrasında görülen geçici afet konutu politikaları, uygulanan geçici afet konutlarının yeniden kullanılabilir olmaması, asgari yaşam şartlarım sağlayamaması, tek tip ve büyüklükte olması çok eleştirilen ve tartışılan konular olmuştur. Yaşanan deprem sonrasında iki aşamalı afet konutu üretimi de çok eleştirilmiştir; çünkü büyük bir oranda bir daha kullanılması mümkün olmayan geçici konutların maliyeti, kalıcı konut maliyetine yakın olmuştur. 17 Ağustos Depremi sonrası uygulanan geçici afet konutlarının bu eleştirilerin ışığında incelenmesi gerekmektedir. Yukarıda belirtilen unsurların incelendiği tez kapsamında birinci bölümde, genel bir giriş yapılarak konu tanıtılıp; amaçlar, kapsam ve çalışmada kullanılan yöntemler anlatılmaktadır. İkinci bölümde, ilk olarak, konuyla ilgili genel kavramlar olan 'afet', 'afet yönetimi' ve 'afet konutu' kavramları tanıtılmaktadır. Bu bölümde ayrıca; 'geçici afet konutu' kavramı ele alınmaktadır. Geçici afet konutları tanımlanıp, sınıflandırılarak ve tarihten günümüze uygulamalar açıklanmaktadır. Üçüncü bölümde, geçici afet konutlarının özellikleri tartılmaktadır. Geçici afet konutu sitelerinin özellikleri ele alındıktan sonra, konutların yaşamsal ve yapısall özellikleri incelenmektedir. 17 Ağustos 1999 izmit Körfezi Depremi sonrasında görülen geçici afet konutu uygulamaları dördüncü bölümde tanıtılmaktadır. Bu bölümde ayrıca; bir önceki bölümde incelenen geçici afet konutlarının Özelliklerinden yola çıkılarak saptanan değerlendirme kriterlerine göre; uygulanan örnekler fayda-değer analizi yöntemiyle değerlendirilmektedir. Sonuç bölümünde ise, 17 Ağustos Depremi'nden sonra izlenen geçici afet konutu politikaları ve bu çalışmada da incelenen uygulamalar değerlendirilerek, Türkiye koşullarına uygun olan geçici afet konutu sistemleri özellikleri ile tanımlanmaktadır.
Acoustical properties of classical Ottoman mosques simulation and measurements

Bu çalışmada XVI. yüzyıl klasik Osmanlı camilerinin akustik özellikleri, geometrik oda akustiği tekniği ile incelenmektedir. Bu dönem Osmanlı tarihi cami mimarisinde altın dönem olarak bilinir ve Mimar Sinan tarafından tasarlanmış ve inşa edilmiş tüm bu eşsiz sanat eserleri zirvedeki haklı yerlerini almışlardır, istanbul'da Süleymaniye, Rüstem Paşa, Mimhimah Sultan ve Ankara'da Cenabi Ahmet Paşa camileri bu tez kapsamında akustik ölçümler ve benzetim çalışmaları için seçilmişlerdir. Seçilen her bir cami akustik analiz bakış açısından farklı özelliklere ve unsurlara sahiptirler. Örneğin, Süleymaniye camisi diğerlerine kıyasla en büyük iç hacme ve iki büyük yarı kubbeye sahip olup mermer ve sıva yüzeylere sahiptir. Rüstem Paşa camisi ise göreceli olarak daha az hacme sahip ve iç yüzeylerde bol miktarda seramik kullanılmıştır. Mihrimah Sultan camisi ise cok sayıda pencereye sahiptir ve son olarak Cenabi Ahmet Paşa camisi ise sıva kaplı yüzeylerle kaplıdır, örnek mekanlarda ses dalgalarının yayılımı ışın izleme tekniği ile bilgisayar benzeşimi gerçekleştirilmiştir. Dağınık ses benzeşiminde radiosite yaklaşımı kullanılmıştır. Gerçek zamanlı frekans analiz cihazı ile ses ölçümleri de kayıt edilmiş ve daha sonra analiz edilmiştir. Enerji sönümlenmesi, çınlama süreleri, 'clarity' ve 'definition' gibi önemli akustik özellikler bu tez sonucunda elde edilmiş ve karşılaştırılmıştır. İç yüzey malzemelerin ve kubbenin akustik önemi vurgulanmıştır. Ayrıca, bu tez çalışmasında analitik fotogrametri tekniği, üç boyutlu çizim modelini hasas bir şekilde oluşturulması aşamasında uygulanmıştır.
Türkiye için sürdürülebilir bina performans kriterleri ve bütünleşik tasarım yönetim modeli oluşturulması

Dünya'da çevresel anlamda son yıllarda yaşanan gelişmeler, birçok sektörde olduğu gibi, başta inşaat sektörünü de etkilemiş, bina sektörünü farklı yapılanmalara ve yenilikçi arayışlar içerisine itmeye zorlamıştır. Bu yeniliklerinden biri de dünyada birçok kurum ve kuruluş tarafından, sosyal sorumluluk bilinci ile yeşil bina kavramı doğrultusunda, puanlama yöntemiyle binaların çevresel performanslarını ölçümleyen sistemlerin geliştirilmesidir. Türk inşaat sektörü açısında bakıldığında yeşil bina sistemlerinin Türkiye'de yeni yeni bilinirliğinin artması, kavramların yeni kullanılmaya başlanması ve bunun için de gelişmiş ülkelerin mevcuttaki çalışmalarının kullanılmak zorunda kalınması, hem bu tip binaların tasarım süreçlerinde, hem de yönetim aşamalarında bazı problemlere sebep olmaktadır. Bu problemlerden yola çıkılarak tez kapsamında yeşil bina kavramının Türkiye'nin coğrafi-kültürel-sosyal yapısına uygun olarak ele alınması ve bununla birlikte tasarım süreçlerinin iyileştirilmesine yönelik bütünleşik bir tasarım yönetim modeli oluşturulması konusunda araştırmalar yapılmış, kavramsal bir model oluşturulmuştur. Beş bölümden oluşan çalışmada ilk bölüm araştırmanın arka planı, problem tanımı, problemin çözümüne yönelik incelenen mevcut çalışmalar ve araştırmanın hedef-amaçlarını kapsamaktadır. İkinci bölümünde, sürdürülebilirlik kavramı detaylı bir şekilde ele alınmış ve sürdürülebilirlik ile yeşil bina kavramı arasındaki ilişkilerle yeşil bina sertifikasyon sistemleri incelenmiştir. Üçüncü bölümde, yeşil bina tasarım süreci kapsamında değerlendirme altına alınan Bütünleşik Tasarım Sistemi ve bu sistemin getirdiği süreçler ve bileşenler tariflenmiştir. Dördüncü bölümde, Türkiye için, mevcut sistemlerden yola çıkılarak oluşturulan yeşil bina performans kriterlerinin belirlenmesi ve yüzdesel ağırlıklarının tespiti için yapılan anket çalışması açıklanmıştır. beşinci bölümde, çalışmada ele alınan problemin çözümüne yönelik olarak geliştirilen kavramsal model üzerinde durulmaktadır. Son bölümde ise, tez kapsamında yapılan çalışmaların ışığı altında ortaya çıkan sonuçlar ve öneriler tartışılmıştır.
Yapı-kent ilişkisi bağlamında karma kullanımlı yapılar

Bu çalışmada amaçlanan, yapıların bulundukları kentle ilişkisinin karma kullanımlı yapı örnekleri üzerinden değerlendirilmesidir. Değerlendirilme kapsamındaki örnekler İstanbul içinden seçilmiştir. Örnek çalışmanın karma kullanımlı yapılar üzerinden yapılmasının nedeni, bu yapıların sayısının gün geçtikçe artması ve kentin birden çok ihtiyacına yönelik tasarlanması sayesinde kentle farklı açılardan ilişkilendirilme potansiyeli taşımasıdır. Bu bağlamda, dünyanın, mimarlığı ve onun ürünlerini etkileyen fiziksel ve sosyal değişiminden bahsedilmekte, kenti oluşturan insanlar ve mimari oluşumların, yapılarla karşılıklı ilişkisi irdelenmekte, yapıların mimari kimliğinin kent insanı ve yaşantısı ile olan karşılıklı etkileşimine değinilmektedir. Günümüz dünyasının ekonomik, teknolojik, sosyal ve fiziksel dönüşümünün gözlemlenebileceği karma kullanımlı yapı kavramının dünyadaki ve Türkiye'deki gelişimi incelenmekte, oluşma gerekçeleri ve barındırdıkları fonksiyonlara ait tespitler yapılmakta ve bu kavramın İstanbul'daki karşılığına değinilmektedir. Çalışmada, İstanbul içinden örnek olarak seçilen yapılar, yapı-kent ilişkisi bağlamında değerlendirilmektedir. Mekan dizimi, bağlantı tabloları ve SWOT analizi yöntemleri ile örnek projelere ait analizler gerçekleştirilmektedir. Yapılan analizler üzerinden karşılaştırmalar ve değerlendirmeler yapılmakta ve öneriler geliştirilmektedir. Sonuçta, karma kullanımlı yapılar üzerinde yapılan analiz değerlendirmeleri ile, yapı-kent ilişkisinin farklı yönleriyle ele alınması sağlanmakta ve elde edilen bulguların yeni tasarımlar için veri oluşturması amaçlanmaktadır.
Yüksek binaların kent silüetine etkisinin değerlendirilmesi için CBS tabanlı bir yöntem: Zincirlikuyu-Maslak hattı örneği

Tez çerçevesinde küreselleşme etkilerinin görüldüğü kentlerde yüksek binaların kent silüetlerinde neden oldukları dönüşümlerin kontrol edilebilmesi için silüetlerin sistematik olarak üretildikleri, ölçümlendikleri ve değerlendirildikleri hesaplamalı uzamın ve yöntemin oluşturulması hedeflenmektedir. Tezin kavramsal çerçevesinin oluşturulması amacıyla yapılan literatür araştırması; silüet ve yüksek bina kavramları, kent silüeti görselleştirmelerinde kullanılan temsil biçimleri, silüet kontrolüne yönelik mimari ve kentsel planlama çalışmaları ve planlama çalışmalarında kullanılan silüetler üzerinde görsel etki değerlendirmesi yapan hesaplamalı sistemler ile mekansal bilgi sistemleri konularını kapsamaktadır. Araç olarak seçilen CBS yazılımı ArcGIS, gerçek yerküre verilerine sahip arayüzü ile bilginin mekana dayalı temsiliyetine ve sorgulanmasına izin vererek; kent içinde yüksek yapı yerleşim kararlarının alınmasında, gelişmiş 3B analiz araçları ile görünürlük ölçümlerine olanak sağlayarak; yüksek yapı kararların kentsel mekan ve silüet üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesinde ve programlama izni veren arayüzü ile ölçüm işlemlerinin otomatize edilmesini sağlayarak; değerlendirme yönteminin oluşturulmasında kullanılmaktadır. Bu sayede, silüetin korunması için kentin spesifik topoğrafyasına göre değişen görünürlük ilişkilerini göz önüne alarak silüeti bozmayan ideal bina yükseklik değerlerini hesaplayan ve bu işlemleri tasarımcılar için otomatik hale getiren yeni bir uygulama oluşturulmaktadır. Alan çalışması olarak 1980'den sonra küreselleşme etkileri altında hızla bir merkezi iş alanı'ya dönüşen Büyükdere Caddesi: Zincirlikuyu-Maslak hattı ele alınmaktadır. Bölgede inşa edilen çok katlı büro binaları ve alışveriş merkezleri nedeniyle Boğaziçi silüetinde meydana gelen dönemsel değişimler analiz edilmiştir. Öte yandan, CBS tabanlı yöntem önerisi ile bulgulanan ideal bina yükseklik değerlerinin çok kullanıcı bir karar destek sistemi içersinde değerlendirilerek silüeti etkileyen planlama kararlarının halkın, planlamacıların ve karar vericilerin oybirliği ile alınmalarına yönelik kavramsal bir çerçeve çizilmiştir.
Teknoloji bağlamında yüksek binalara yaklaşım

Yüksek binalar nitelikleri gereği diğer bina tiplerine göre teknolojik gelişmelerle daha yakından ilgilidir. Strüktür malzemesi olarak çeliğin ve düşey sirkülasyonu sağlayan asansörün gelişmeleri ile 1880'lerde yapımına başlanan yüksek binalar, zaman içinde diğer teknolojik gelişmelerden de etkilenmiştir. Bu teknolojik gelişmeler ve bunların yüksek binalar üzerindeki etkileri, bu tezin ana konusunu oluşturmaktadır. Tez çalışmasının birinci bölümünde, çalışmanın amacı, kapsamı ve çalışma metodu hakkında bilgi verilmektedir. İkinci bölümde bu tezi oluşturan başlıca iki kavram olan yüksek bina ve teknoloji kavramlarının tanımları verilmiş, daha sonra yüksek binaları ortaya çıkaran nedenler ve yüksek binaların gelişimi konulan üzerinde durulmuştur. Çalışmanın üçüncü bölümünde, yüksek binaların tasarımlarını etkileyen teknolojik gelişmeler incelenmeye başlanmıştır. İlk olarak, yüksek binaların ortaya çıkışında önemli rolü olan düşey sirkülasyon teknolojisi bu bölümde ele alınmıştır. Dördüncü bölümde yüksek binalarda taşıyıcı sistem teknolojisi incelenmiştir. Burada öncelikle taşıyıcı sistemi oluşturan malzemeler konusunda bilgi verilmiş, daha sonra yüksek binalarda kullanılan taşıyıcı sistemler sınıflandırılmıştır. Beşinci bölümde ise yapım sistemleri teknolojisi ele alınmış, öncelikle yapım sistemleri genel olarak sınıflandırılıp, daha sonra çelik ve betonarme yüksek binalarda kullanılan yapım sistemleri hakkında bilgi verilmiştir. Tez çalışmasının altıncı bölümünde, bina kabuk sistemini oluşturan giydirme cepheler konusu ele alınmıştır. Yedinci bölümde yüksek binalarda oldukça önemli bir konu olan yangın güvenliği ele alınıp, bu konudaki teknolojik gelişmelere değinilmiştir. Yüksek binaları yakından ilgilendiren bu teknolojik gelişmelerle ilgili verilen bilgiler ışığında, Dünya'daki ve Türkiye'deki belli başlı yüksek bina örnekleri üzerinde yapılan irdelemeler, sekizinci bölümü oluşturmuştur. Sonuç bölümünde ise, yüksek bina tasarımında önemli rol oynayan teknolojik gelişmelere işaret edilmekte, Dünya'da ve Türkiye'de yüksek bina teknolojilerinde gelinen noktalara değinilmektedir. VII