Yangın kaçış yollarında kullanılan duman perdelerinin duman hareketine etkisinin belirlenmesi için bir yöntem önerisi

Bina tasarımında uyulması gereken yönetmelik, standard ve tüm kurallar gerçek yangınlardan kazanılan deneyim ve laboratuvar ortamında yapılan deneylerden çıkartılmış minimum ihtiyaçların karşılanabilmesi için yapılması gerekenlerin listesini verirler. Ancak yangın güvenliği kavramı içerisinde ilgili mevzuata uygun projeler üretmek tam güvenlik kavramı için yeterli olmayabilir. Bu durumda mimarın görevi; çeşitli alternatifler deneyerek tasarladığı mekanın bu konudaki performansım arttırmaktır. Bu amaç doğrultusunda yapılabilecek işlem, günümüz gelişen teknolojisinin katkılarını kullanarak mekanı gerçeğe en yalan şekilde modelleyerek, farklı alternatiflerde yangın anında oluşacak ortamı önceden tahmin edebilmektir. Tahmin için birebir ölçekte modeller üzerinde gerçek yangın deneyleri ile alman sonuçlar en doğru sonuçlardır. Ancak günümüz ihtiyaçları ile karmaşıklaşan ve teknolojinin sağladığı olanaklar ile büyüyen binaların; birebir ölçek dışında daha küçük ölçeklerde bile modellerini yaparak gerçek deneyler yapmak hem masraflı hem de vakit alan bir yaklaşımdır. Bu tip deneylerin yapılması bazı durumlarda mümkün olmamaktadır. Bina performansının deneysel olarak laboratuvar ortamında belirlenemediği durumlarda devreye bilgisayar simülasyonlan girmektedir. Havacılık, denizcilik gibi birçok alandaki eğitim sürecinin büyük bir bölümünü oluşturan bilgisayar yardımı ile modelleme yalan bir gelecekte yangın tehlikesi ile mücadelede de önemli bir yer alacaktır. Bu çalışmanın amacı yukarıdaki öngörüden yola çıkarak, bina içerisinde herhangi bir mekanda çıkacak yangınında oluşacak sıcak gaz ve dumanın yangının çıkmış olduğu hacmi doldurması ve komşu mekanlara dağılmasını çeşitli analitik yöntemler ve belirli modelleme programları ile modelleyerek, duman hareketine karşı kullanılan duman perdelerinin farklı konumlandınlmalanmn duman dağılımına etkisini incelemektir. İnceleme sonunda çıkan sonuçlar; projelendirme aşamasında gerekli değişiklerin yapılabilmesine olanak sağlayacaktır. Modellemede kullanılan mekanlar bir otel odası ve bu odaya komşu kaçışı sağlayacak koridor olarak seçilmiştir. Çalışma 6 bölümden oluşmaktadır. Bu bölümler ve içerikleri aşağıdaki gibidir. Bölüm Tde Konunun öneminin anlatıldığı kısa bir giriş yapılmıştır. xıBölüm 2'de Kapalı bir mekanda oluşan yangının büyümesi ve bina içinde yayılması ile ilgili genel kavramlar ve yangın tarafından oluşturulan dumanın bina içinde yayılma şekli anlatılmıştır. Bölüm 3'de Yangın tehlikesinin analizi yapılmış, insanı etkileyiş biçimleri irdelenmiş ve yangından korunmada önemli rol oynayan kaçış yollarına ait bazı bilgiler verilmiştir. Bu bilgiler ışığında kaçış yollan tasarımında önemli olan kriterler irdelenmiş ve güvenlik açısından mimari anlamda alınabilecek önlemler, uyulması gereken kurallar sıralanmıştır. Üçüncü bölümün dördüncü ve beşinci kısımlarında; anlatılan kurallara uygun olarak tasarlanmış bir mekanda yangın performans değerlendirme kriterleri ve bu konuda yapılan çalışmalar ile ilgili kısa bilgilerin yanı sıra; bu amaca hizmet eden. bilgisayar programlan sıralanarak bu programlara ait kısa bilgiler de verilmiştir. Bölüm 4'de Duman perdeleri ile ilgili genel bilgiler verilmiş ve duman perdesi uygulanmış bir mekanda perdelerin duman doluş süresine, duman yayılma hızına ve sıcaklık dağılımına etkileri çeşitli analitik yöntemler ve simülasyon programlan ile incelenmiştir. Bölüm 5'de Bir otel projesi üzerinden seçilmiş bir oda ve kaçış yolu olarak kullanılan koridor mekanının FDS programı yardımı ile yangın modellemesi yapılmıştır. Bu modelleme ile koridor mekanında farklı konum ve boyutlarda yerleştirilmiş duman perdelerinin çıkabilecek bir yangında oluşan sıcak gaz ve duman hareketine etkileri araştınlmıştır. Bu bölümde kullanılan FDS programının algoritması ekler bölümünde verilmiştir. Bölüm 6 Bu bölümde yapılan modelleme sonunda elde edilen sonuçlar açıklanmıştır.