Yüksek performanslı taşıyıcı hafif beton üretiminde pomza agregaların kullanılabilirliği, mekanik büyüklükleri ve uygulama kriterleri

Bu çalışmada, yurt dışında inşaat sektöründe yıllardır başarıyla kullanılan yapay hafif agregalardan ilham alınarak; Türkiye'de zengin rezervi bulunan doğal hafif agrega çeşidi olan pomza için, yapay hafif agregalara benzer dayanım ve performans düzeyle-rinin sağlanabilirliğini ortaya koyabilmek amacıyla kapsamlı bir deneysel araştırma çalışması yürütülmüştür. Bu deneylerde; pomza kullanılarak özellikle yüksek dayanımlı yüksek performanslı beton üretilebilirliği araştırılmıştır. Atıl durumda kalan ve inşaat sektöründe çoğunlukla yalıtım amaçlı kullanılan pomzaya hak ettiği değerin verilmesi, böylece hem inşaat sektörüne yenilikçi bir ürün katılması hem de ülke ekonomisine pozitif yönde katkı sağlanması hedeflenmiştir. Pomza kullanımı ile, taşıyıcı sistem öz ağırlığı hafiflerken deprem yükleri de azalacaktır böylelikle, yapı sisteminin daha ekonomik boyutlandırılması mümkün olacaktır. Aynı zamanda, prefabrikasyon sektöründe öngermeli/ardgermeli elemanların üretiminde de kullanılabilecektir. Ayrıca betona sağladığı içsel kür özelliği nedeniyle, taşıyıcı elemanın iç yapısı dış etkilere karşı çok daha dayanıklı hale gelecek, özellikle klorid geçirimsizliğinin önemli olduğu sanat yapıları daha ekonomik olarak inşa edilebilecektir. Hafif beton ile üretilen ön üretimli elemanlarda taşıma maliyetleri de olumlu yönde etkilenecektir. Pomza agregaların yüksek performanslı ve yüksek dayanımlı beton üretiminde kullanıla-bilirliğinin belirlenmesi için bir Hazır Beton firmasının AR-GE Laboratuvarında farklı karışımlar ile, Nisan 2017 -Nisan 2018 döneminde bir seri deney gerçekleştirilmiştir. Normal agregalı beton ile karşılaştırmalı olarak; çökme, yayılma, birim ağırlık, su emme, klorid geçirimsizliği gibi fiziksel testlerin yanı sıra küp ve silindir numuneler üzerinde basınç ve elastisite modülü mekanik büyüklük testleri de yapılmıştır. Tez kapsamında deneylerden elde edilen sonuçlar, literatürdeki yapay hafif agregalı olanlar ile birlikte de değerlendirilmiş, uygun koşullar sağlandığında yapay hafif agregalarınkine denk bir dayanım ve performansa ulaşılacağı sonucuna varılmıştır. Pomza kullanılarak, 40-60 MPa silindir dayanımı, 20 GPa'ın üzerinde elastisite modülü ve düşük düzey klorid geçirgenliği olarak tanımlanan 1000 Coulombs'un çok altında değerlere ulaşılmıştır. Bu çalışma ile elde edilen sonuçlar ulusal literatürde bir ilk niteliği taşırken, uluslararası literatürde de kendine yer bulacağı düşünülmektedir. Çalışmanın İlk Bölümünde, literatür özeti, amaç ve izlenen yöntem aktarılmıştır. İkinci Bölümde; hafif agrega ve hafif agregalı betonun tarihçesi hakkında bilgi verilmiş, ayrıca hafif agregalı beton teknolojileri ve mimari uygulamalar incelenmiştir. Üçüncü Bölümde; hafif agrega tipleri ve teknik özellikleri, yapay hafif agrega teknolojileri ve kullanımının yanı sıra; pomzanın oluşumu, Türkiye'de ve dünyada üretim-tüketim ve rezerv durumu, karakteristik özellikler, tüketim biçimleri ve literatürdeki çalışmalar incelenmiştir. Dördüncü Bölümde; deneylerde kullanılan malzemeler ve karakteristik özellikleri, karışımlar, uygulanan testler ve sonuçları tablolar halinde ve ayrıca grafiksel karşılaş-tırmalar ile sunulmuştur. Beşinci Bölümde; genel bir değerlendirme yapılarak araştırmadan elde edilen sonuçlar ve bunların ışığında öneriler aktarılmıştır.