Kuru yapım sistemleri ve yapılarda alçı pano uygulaması

20. yüzyılın başından itibaren yapı teknolojisi ve malzemelerinde büyük ilerlemeler olmuş; yapı elemanları incelip hafiflemiş ve yapı kabuğu eski homojen yapışım kaybederek bir sistemler bütünü haline gelmiştir. Bu gelişmeler yeni olanakların oluşmasına yol açarken, yapı fiziği sorunlarım da beraberinde getirmiştir. Yapı, birey ve toplumun tüm gereksinmelerini karşılamak amacına yönelik olarak üretilir ve genel anlamda bir sınırlama ve yalıtma işlevim ifade eder. Yapının şekillenmesi ve oluşumunda çeşitli etmenler vardır. Bu etmenler:. Atmosferik etmenler. Mekanik etmenler. Malzeme özellikleri. Kullanıcı istekleridir. İnsan eylemleri, işlevsel boşluklar olan mekanlarda sürdürülebilir. Bir mekan oluşturan çeşitli yapı öğeleri vardır. Bunlar;. Temel. Duvar. Döşeme. Çatı'dır. Bu elemanların bir bütün oluşturacak şekilde düzenlenmesi yapım sistemini belirler. Yapım sistemleri genel olarak şu ah sistemlerden oluşur:. tikel yapım sistemleri XW. V1 jlkel yapım sistemleri Geleneksel yapım sistemleri Endüstrileşmiş yapım sistemleri Endüstrileşmiş yapım sistemlerinin bir alt sistemi olarak değerlendirdiğimiz kuru yapım sistemleri bazı durumlarda geleneksel yapım sistemi özellikleri de taşımaktadır. Kuru yapım sistemi, genel anlamda, çağdaş teknoloji ile üretilmiş yapı elemanları ve birleştiricilerin kullanıldığı yapım sistemini ifade eder. Bu yapım sisteminde harç ve sıva yerine metal, yapıştırıcı vb. birleştiriciler kullanılır. Kuru yapım sistemi üç alt sistemde incelenmiştir: 1. Ahşap konstrüksiyonlu yapım sistemi 2. Çelik konstrüksiyonlu yapım sistemi 3. Prefabrike yapım sistemi Bu üç sistemden ahşap ve çelik konstrüksiyonlu yapım sistemleri, bir başka yönden, prefabrike yapım sistemleri kapsamında da yer alabilirler. Prefabrike yapımda endüstrileşmiş yapım söz konusudur. Ancak, endüstrileşmiş yapım sadece prefabrikasyonu ifade etmez. Endüstrileşmiş yapım yöntemi iki türlüdür:. Geleneksel yapım sürecinin rasyonalleştirilmesi. Yapının ön yapım bileşenlerden oluşturulması Prefabrike yapımda taşıyıcı sistemler üç alt sistemi içerir: 1. İskelet sistemi 2. Yüzeysel taşıyıcılarla kurulan taşıyıcı sistem 3. Karma sistem Kuru yapım sistemleri bağlamında yapı elemanları da sistemleştirilebilir. Bu çerçevede, kuru duvar ve asma tavan sistemleri alçı pano uygulamalarına temel oluşturmak için incelenmiştir. Kuru duvar sistemleri, duvar konumuna, gövde ve kaplama malzemelerinin türlerine bağlı olarak çeşitli biçimlerde oluşturulabilir. Kuru duvar kompozisyonları üç temel elemanla oluşturulabilir: 1. Duvar çekirdeği - Duvar iskeleti - Dolgu malzemeleri 2. Duvar kaplamaları 3. Aksesuarlar Tavanın bulunduğu döşemenin ah ve üst hacimlerinde farklı sorunlara ilişkin bazı düzenlemelerin yapılabilmesi için asma tavan yapılır. Hazır asma tavan malzemeleri ile oluşturulan asma tavan, şu iki alt sistemden oluşur: 1. Asma tavan malzemesi 2. Asma tavan askı sistemi Kuru yapım sistemlerinin oluşturulmasında en önemli malzemelerden biri alçı panolardır. Alçı panolar, yapıların iç duvar, tavan ve bölme yüzeylerini kaplamak ya da doğrudan bölme duvarı yapmak amacıyla kullanılırlar. Çeşitli alçı pano tipleri vardır. Bunlar: 1. Standart alçı panolar 2. Yangına dayanıklı alçı panolar 3. Yüzeyi işlenmiş alçı panolar 4. Nem ve suya dayanıklı alçı panolar 5. Arka yüzeyi alüminyum folyo kaplı alçı panolar 6. Yüksek mukaveetli tavan panosu 7. Ses yutucu alçı pano 8. Alçı tavan panosu Alçı panolu konstrüksiyonun avantajları şu şekilde sıralanabilir: Yangın dayanımı Ses kontrolü Durabilite Kuru yapı Hafiflik Düşük montaj maliyeti . Hızlı montaj. Kolay dekorasyon. Çok yönlülük Alçı panolu konstrüksiyon bileşenleri:. İskelet elemanları. Yüzey kaplamaları. Yalıtım malzemeleri. Bağlayıcılar. Derz dolgu malzemeleri ve derz bantları Alçı panolu uygulamalarda yapı fiziği sorunları da şu şekilde sıralanabilir:. Yangın kontrolü. Ses kontrolü. Buhar kontrolü. Su ve nem kontrolü Alçı panolar yapıda çeşitli amaç ve işlevlere bağlı olarak kullanılabilirler. Bu çalışmada, konuyu daha fazla dağıtmamak için kuru duvar ve asma tavan kapsamında alçı pano uygulamaları incelenmiştir. Altı bölümden oluşan bu tezin birinci bölümünde, konunun ele alınışı, konuya yaklaşım ve yönteme ilişkin düşüncelerin ortaya konduğu 'Giriş' yer almaktadır. İkinci bölümde, yapı, mekan, mekanı oluşturan yapı öğeleri anlatılmıştır. Üçüncü bölümde kuru yapım sistemleri betimlenmiştir. Dördüncü bölümde, kuru yapım sisteminden duvar ve asma tavan açıklanmıştır. Beşinci bölümde, binalarda alçı pano kullanımı incelenmiştir. Sonuç bölümünde ise, çalışmanın daha önceki bölümlerinde verilen bilgilere dayalı olarak değerlendirmeler yapılmıştır.