turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Kayseri sivil mimarisindeki değişimler ve etkenleri

Konut; insanin içinde yaşadığı, fiziksel ve sosyal ihtiyaçlarını karşıladığı ve kimliği, kökeni ile kültürünü yansıtan yapıdır. Bu nedenle bir yöreye ait konutun değişim ve gelişimi, o yörenin coğrafi durumu, iklimsel koşulları, yapı malzemeleri ve yapım teknikleri ile o yörede yaşayan toplumun sosyo-kültürel yapısı, ekonomik durumu, nüfusu ve yaşam şekli gibi özellikleri ile doğrudan ilişkilidir. Kayseri ili, geleneksel mimarinin değişimi olgusundan en yoğun şekilde etkilenen bir Anadolu kenti olarak, Anadolu'da yaşanan değişim, kimliksizleşme ve kamusal belleğin yok olmasında en iyi örneklerden birini oluşturmaktadır. Kayseri Geleneksel Mimarisi adı altında tanımlanan mimari; genellikle taş ve ahşapla yapılmış, 2-3 katlı, bahçeli, avlulu, yerleşme yoğunluğu az, doğa ile içice ve çoğunlukla sokağın iki yanında bitişik düzende yer almış yapılardır. Müslüman halk ile oldukça büyük bir Hristiyan çoğunluğun birlikte yaşadığı birkaç Anadolu kentinden biri olan Kayseri'de farklı etnik gruplara ait sivil mimari örneklerin yan yana gelmesi sonucu özgün sokak dokuları oluşturur. Kayseri' de özellikle 1950'li yıllardan itibaren görülen büyük değişmeler mimariye de yansımıştır. Böylece mevcut geleneksel dokunun yanı sıra modern oluşumlar olarak nitelendirilebilecek ikinci bir oluşum gözlenmiştir. Geleneksel yerleşim dokusu; yapılandığı dönemin coğrafi, sosyo-kültürel, ekonomik, teknolojik ve mülkiyet koşullarına göre biçimlenmiş, kullanıcı gereksinimlerine yanıt veren fonksiyonel konutlardan, yeni yerleşim dokusu ise; yöresel özelliklerini yitirmiş, değişen sosyo-kültürel, ekonomik, teknolojik, mülkiyet ve imar planları gibi etkenler çerçevesinde oluşan kimliksiz yapılardan meydana gelmiştir. Yapılan çalışmada Kayseri Sivil Mimari Yapılarının, 19. Yüzyıl'dan itibaren yaşadığı değişimler ile bu değişimlerin mekansal yansımaları ele alınmış, kent konutları ve bağ konutları olarak iki ayrı grupta oluşumları incelenmiş ve tipolojik olarak çözümlenmiştir. Her iki grup da 1950 yılına dek durağan ve geleneksel bir yapım süreci yaşamış olmasına rağmen bu tarihten sonra; endüstrileşme, kentleşme, ekonomik, teknolojik, sosyo-kültürel farklılaşmalar, modernleşme çabaları ve batılılaşma hareketleri ile bunlara koşut olarak yapılan imar planları sonucu büyük bir değişim yaşamıştır. Çalışmanın sonucunda, Kayseri'de bu değişimin dört ayrı zaman dilimi içerisinde oluştuğu ortaya çıkmıştır. Bu zaman dilimleri ise; - 19. Yüzyıl- 1950 Yılları arası, - 1950- 1960 Yılları arası, - 1960- 1970 Yılları arası, - 1970- 1997 Yılları arası olarak şekillenmektedir.
Conservation problems of historic wall paintings of Taxiarhis Church in Cunda; Ayvalık

resimleri tarihi alanların ve tarihi yapıların ayrılmaz parçaları olarak kabul edilmektedirler. Kültürel mirasın bütünlüğü açısından duvar resimlerininyerlerinde korunmaları önemlidir. Duvar resimleri tarihi yapıların karşı karşıya kaldıkları bozulma sorunlarından doğrudan etkilenmektedirler. Duvar resimleri aynı zamanda tarihi yapıların vandalizme en fazla hedef olan bölümünü oluşturmaktadırlar. Uygun olmayan yöntemler ve malzemelerle yürütülen restorasyon uygulamaları, duvar resimlerinin bozulmasının en önemli nedenlerinden biridir. Bu çalışmada, Taxiarhis Kilisesi'nde yer alan duvar resimleri koruma amaçlı incelenmiştir. Kilisede yer alan duvar resimleri fotoğraflar ve çizimler aracılığı ile belgelenmiştir. Duvar resimlerin uygulanma tekniğinin ve kullanılan malzemelerin özelliklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Resimlerin uygulandığı sıva tabakalarınıntemel fiziksel özellikleri, hammadde kompozisyonları, kimyasal ve mineralojikkompozisyonları ve mikroyapısall özellikleri belirlenmiştir. Resimleri oluşturan tabakaların kimyasal ve mineralojik kompozisyonları, mikroyapısall özellikleri belirlenmiştir. Bu çalışmalarda X ışınları kırınım cihazı, taramalı elektron mikroskobu, TGA, Diferansiyel Taramalı Kalorimetre veKızılötesi Spektroskopisi kullanılmıştır. Çalışma sonucunda, duvar resimlerinin bazı bitki tohumlarından elde edilen yağ kullanılarak, yağlı boya tekniği ile kireç sıva üzerinehazırlandığı belirlenmiştir. Resimler, iki tabakadan oluşan kireç sıva üzerinde yer almaktadırlar. Kireçsıvanın üzerine, çinko içeren bileşikler ile karıştırılarak uygulanan bitkisel yağbağlayıcı tabakayı oluşturmaktadır. Bağlayıcı tabakanın üzerinde yer alan astar tabakası kurşun sülfat ile karıştırılan bitkisel yağdan oluşmaktadır. Astartabakasının üzerinde ise pigmentler bulunmaktadır. Resimlerin bozulmasında vandalizm önemli bir etkendir. Bunun yanı sıraresimlerde ve sıva tabakalarında ıslanma ve kuruma ile oluşan kabarmalar veayrılmalar tespit edilmiştir. Yapıda gerçekleştirilecek strüktürel sağlamlaştırmadansonra duvar resimlerinin korunması çalışmalarının başlatılması uygun görülmektedir.
Yapıdaki ayrışmış taşların tamamlanmasında uygun bağlayıcı seçimi

Tarihi yapılarda en çok kullanılan yapı malzemesi doğal taştır. Taşlar çevresel etkenler, taşın yapısına bağlı özellikler sebebiyle ayrışmaktadırlar. Ayrışma had safhaya ulaştığında taş ve hatta yapı kaybedilmektedir. Ayrışmış taşların tamamlanmasında çeşitli malzemeler ve teknikler kullanılmaktadır. Kimya sektöründeki gelişmelere paralel olarak yapay taş yapımında katkı maddesi olarak çeşitli kimyasallar denenmektedir. Bu çalışmada doğal taşların ayrışması ve ayrışan taşların tamamlanmasında kullanılacak bağlayıcının seçimi deneylerde ele alınmıştır. Deneyler sonucunda, katkılı harçların belli ölçülerde kullanılmasına izin verilme-si gerektiği ortaya çıkmıştır. vı n
Somut olmayan kültür mirası 'imaret geleneği' ve Osmanlı imaretleri

Bu tezde, Osmanlı Devleti'nde sosyal bir müessese ve bir hayır kurumu olan imaretler, farklı açılardan ele alınmaya çalışılmıştır. Öncelikle tezin ilk bölümünde Vakıf konusu ele alınmıştır. Vakıflar tarafından finanse edilen kurumlar olan imaretlerin kuruluş ve işleyişinin iyi algılanabilmesi sağlanmaya çalışılmıştır. Bu bölüm altında ilk olarak vakfın ne olduğu, İslamiyet öncesinde vakıf benzeri kurumların olup olmadığı, vakıfların tarihsel süreç içerisindeki gelişimi ve Osmanlı Devleti'nde vakıf konusu anlatılmıştır. Vakıf koşullarının yazılı olduğu vakfiyeler, vakıfların çeşitleri, vakıfların unsurları, Osmanlı sosyal hayatında vakıfların önemi bu bölüm altında ele alınan konular içerisinde yer almaktadır. Tezin 2. Bölümünde ilk olarak, terminolojide birden fazla anlama sahip olan imaret kelimesinin tanımları üzerinde durulmuştur. Akabinde imaretlerin parçası olduğu yapı topluluğu olan külliyeler ve bu külliyelerin çeşitleri hakkında bilgi verilmiştir. İşleyişi ve sunduğu hizmetin daha iyi anlaşılabilmesi için, imarethanelerde çalışan personelin kimler olduğu ve vazifeleri liste şeklinde sunulmuştur. Günümüze ulaşan imaretler için bir katalog hazırlanmıştır. İmaretler hakkında bilgi verirken, tarihsel kaynaklar ve arşiv kaynakları da kullanılarak özgün bilgiler sunulmaya çalışılmıştır. Tezin 3. Bölümünde Osmanlı öncesi toplu beslenme kültürü ve bu kültürün temelleri anlatılmıştır. Toplu beslenmede amaç, sadece bir fizyolojik ihtiyaç mı, yoksa güç ve iktidar ile ilişkili mi konusu değerlendirilmiştir. İmaretlerde her gün sunulan ve özel günlerde dağıtılan yiyecekler ile imaretten istifade eden kitle hakkında bilgi verilmiştir. Somut olamayan kültür mirasının ne olduğu ve tarihsel süreci ile bu doğrultuda imaret geleneği anlatılmıştır. Halen daha uygulanan imaret örnekleri ve günümüze adapte olmuş imaret geleneği örnekleri de bu bölüm altında ele alınmıştır.
Ideal framing: Photographic representation of the modern villa

Bu tez çalışmasında, 1920 lerde ve 30 larda inşa edilen Modern villalara dair bir problem tanımlanmış ve bu problemin, yapıların kitlesel olarak üretilip yayılan fotoğrafları aracılığıyla geçirdiği dönüşüm çözümlenmeye çalışılmıştır. Savaşlar arası döneme ait Modern villa fotoğrafları külliyatı, mimari ve fotoğrafik özellikler taşıyan, tanımlı bir olgu olarak ele alınmış ve gerek bu yapı tipinin gerekse diğer Modern mimarlık ürünlerinin algılanması ve yorumlanmasında etkin olduğu saptanmıştır. Bu olgunun mimari ve fotoğrafik özellikleri ayrı başlıklar altında incelenmiş ve ilişkilendirilmiştir. Modern villaya dair tanımlanan problemin dönüşümünü araştırmak için, 1923- 1935 yılları arasında üç önemli Fransız dergisinde yayınlanan Modern villa fotoğraflarından bir İmge Seti oluşturulmuş ve bu örnek fotoğraflar üzerinde niceliksek ve niteliksel yöntemler aracılığıyla bir çözümleme çalışması yapılmıştır. Tezin merkezinde konumlanan bu çözümleme çalışmasının sonuçları, destekleyici söylemler, görsel gösterimler ve niceliksel veriler yoluyla açıklanmıştır.
Kültürel turizm bağlamında Bergama'nın değerlerinin irdelenmesi ve koruma yaklaşımı

Günümüzde, turizm çeşitli alanlarda meydana gelen değişimlerden etkilenmekte ve gelişmekte olan bir olgudur. Deniz-kıyı turizmine olanak sağlayan doğal güzelliklerin yanı sıra; kültürel çekiciliğe sahip ve tarihi dokusu bulunan yerleşimler de turizm bağlamında avantajlı konumdadır. UNESCO Dünya Miras Listesi'nde yer alan, birçok özelliği ile eşsiz bir örnek olan Bergama, evrensel olarak kültürel çeşitliliği yansıtması ve tarihi dokusu bakımından önem taşımaktadır. Anadolu'nun çok katmanlı kentlerinden biri olarak, Helenistik Dönemden bu yana yerleşimin sürekliliği ile dikkat çeken Bergama, oldukça önemli antik eserleri bünyesinde barındırmaktadır. Selçuklu ve Osmanlılardan kalan han, hamam, cami, mescit, çeşme, eğitim ve idari yapı gibi anıtsal yapıların yanında, geleneksel konut dokusu ve somut olmayan kültürel mirası da Bergama'nın zengin tarihinin yansımasıdır. Bu denli geniş yelpazede tarihi geçmişşi olan yerleşimde turizm potansiyelinin varlığı açıktır. Çalışmada, Bergama'nın zengin kültürel değerlerinin üst ölçekten irdelenerek, kültürel turizme kazandırılması bağlamında değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın amacı doğrultusunda, yerleşime yönelik haritalama ve belgeleme çalışmaları, halkın koruma ve turizme olan algısına yönelik anket ve sözlü görüşmeler yapılmıştır. Böylece, Bergama'nın kültürel değerleri ve yerel halkın konuya olan farkındalığı tespit edilmiştir. Uluslararası tüzükler incelenerek, Bergama kent ölçeği bağlamında turistlerin yerleşimi bütüncül olarak algılayabilmesi açısından tematik rotalar; tek yapı bağlamında ise yerleşimin kimliğinde çarpıcı yer tutan anıtsal bir yapının turizm ve koruma amaçlı değerlendirilmesi üzerine çalışmalar önerilmiştir. Tüm çalışmalar doğrultusunda değerlendirme yapılarak sonuca ulaşılmıştır.
Trabzon kenti geleneksel konutlarında konut - bahçe ilişkisi üzerine bir inceleme

Araştırmanın amacı, sağlıklı ve uyumlu bir yaşantı için konut-bahçe ilişkisi nasıl düzenlenmelidir? ölçütler belirlenebilir mi? Kısaca; dış mekanlar bilinçli olarak nasıl oluşturulabilir? sorularına bahçeler ölçeğinde yanıt aramak, çözüm getirmektir. Bu çalışmada, konut yerleşim ve yeşilin yaşantımızdaki yerinin önemi ve evrimi belirtilerek günümüze doğru gelinmiştir. Birinci Bölüm'de, problem tanıtılmakta ve konuya yaklaşım açıklanmaktadır. İkinci Bölüm 1 de, tarihsel süreç içinde konut-bahçe ilişkisinin gelişimi ve biçimlendirme ilkeleri ele alınmakta, yeşil alanların önemi ve konut yerleşimindeki faktörü belirtilmektedir. Üçüncü Bölüm'de, araştırma yer almaktadır. Geleneksel bahçeli konutlar daha çok bahçeler esas alınarak, doğrudan tesbit ağırlıklı incelenmiştir. Bahçeli konutların kendilerine özgü bazı özellikleri üzerinde durulmuştur. Konut-bahçe tipleri gruplandırılmış ve şematize edilerek belirtilmiştir. Bahçeler de yer alan her bir eleman konut-bahçe ilişkisi açısından ele alınarak açıklanmıştır. Ayrıca bahçeli konut tipleri bitkiler açısından da incelenmiştir. Dördüncü Bölüm'de, sonuçlar ve öneriler yer almaktadır.
Yüksek bina tasarımına yön veren bir araç olarak rüzgar: Shanghai Kulesi örneği

Dünya üzerindeki enerji sorununun önemi yaşanan ekonomik krizlerden sonra gündeme gelmiştir. Tüm alanlarda olduğu gibi mimaride de yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelim başlamıştır. Doğada ham ve olgun halde bulunan rüzgar enerjisi kullanımı gelişen teknoloji ile birlikte, mimari yapılarda da kullanılmaya başlamıştır. Dünya kentlerinde artan yüksek yapı oranıyla birlikte, karbon salınımı ve hava kirliliği problemi ortaya çıkmıştır. Bu bağlamda özellikle yüksek yapıların sık ve sayıca fazla olarak inşa edildiği bölgelerde yenilenebilir rüzgar enerjisi kullanımı gereklilik haline gelmiştir. Popülaritesi yüksek ve dünya literatürlerine dahil olmuş yüksek yapıların, rüzgar enerjisi kullanım olasılıkları, tasarım süreci ve türbin teknolojisi detaylarıyla irdelenip, analizleri yapılmıştır. Analizler doğrultusunda gelişen çalışmaların yüksek yapıların tasarımını nasıl etkilediği ortaya konmuştur. Birinci bölümde tezin amaç ve kapsamı hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde rüzgar ve mimarlık ilişkisi incelenmiş, yapılarda rüzgar enerjisi kullanım olasılıkları alt başlıklarda incelenmiştir. Üçüncü bölümde yüksek yapı kavramı açıklanmış, geçmişşten bu yana tarihsel süreç içerisindeki ilerleyişi sıralanmıştır. Yüksek yapı tasarımına etki eden rüzgar kavramı örnekler üzerinden incelenmiştir. Dünya literatürlerine dahil olmuş mevcut ve onaylı projeler rüzgar kapsamında değerlendirilmiştir. Dördüncü bölümde ölçekli maketlerle uygulanan rüzgar testleri sayesinde rüzgar yüklerini %24 oranında azaltacak olan %55'lik bir daralma açısı ve eksenel olarak 120 derece döndürülmüş form ve strüktürü belirlemiştir. Rüzgar yüklerindeki her %5'lik azalmanın inşaat maliyetlerinde yaklaşık 12 milyon$ tasarruf edilmesinin sağlandığı düşünüldüğünde söz konusu teknolojileri kullanarak bina formu belirlemenin önemi bir kez açığa çıkarılmıştır. Beşinci bölümde yapıda bulunan 270 adet rüzgar tribünü ile yerinde enerji üretimi çalışmaları incelenmiş, bu üretimin bina için gerekli tüm elektrik enerjisinin %10'u kadar olduğu referans alındığında, rüzgardan enerji üretiminin yapılardaki önemi açığa çıkarılmış, türbin entegreli yapılardaki performans parametreleri analiz edilmiştir. Sonuç olarak tüm bu veriler ışığında 'rüzgarın' çevresel bir tasarım parametresi olarak yüksek yapı tasarımdaki önemi vurgulanmıştır.
The Effects of cultural democratisation movement on the architecture of culture centers in the world and in Turkey

oz KÜLTÜREL DEMOKRATİKLEŞME HARARETİNİN DÜNYADAKİ VE TÜRKİYE'DEKİ KÜLTÜR MERKEZLERİNİN MİMARİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ Vural, Tülin Yüksek Lisans, Mimarlık Bölümü Tez Yöneticisi: Doç. Dr. Aydan Balamir Temmuz 1999, 157 sayfa Bu çalışmada kültür merkezlerinin mimarisi hakkındaki farklı anlayışlar tartışılmıştır. Bu farklılıkları anlayabilmek için de bu merkezlerin ortaya çıkışlarının arkasındaki sebepler ve genel olarak neyi hedefledikleri araştırılmıştır. Bunun sonucunda görülmüştür ki, kültür merkezleri bu yüzyılın başmda gerçekleşen dünya savaşlarından sonra, devletlerin 'kültürel demokratikleşme' ideallerinin sonucunda ortaya çıkmıştır. Özellikle Avrupa devletlerinin ve ABD'nin ideali olan 'kültürel demokratikleşme' sanat ve günlük hayat ya da yüksek kültür ve kitle kültürü arasındaki uçurumun aşılarak tüm halk katmanlarının kültürlendirilmesini hedefler. Fakat, sanatın demokratikleştirilmesini hedefleyen bu idealin arkasında devletlerin hem kendi yurttaşlarına hem de diğer devletlere kültürel alandaki güçlerini gösterme istekleri vardır. Bu güçlü istek kültür merkezlerinin mimarisini de etkiler ve bu binalar prestij yapılan olarak ele alınmaya başlanırlar. Bu binalar aracılığla prestijin temsilinde iki temel yaklaşımdan söz edilebilinir. Bunlardan ilkinde, 'sanat tapınakları' olarak görülen kültür merkezleri geçmişşin kültür yapılannmda görülen anıtsal mimari anlayışlar temel alınarak tasarlanır, ikinci yaklaşımda ise, kültür yapılan bütün ziyaretçilere açık olan ve onlara heyecan ve eğlence sunan 'kültürel alışveriş merkezleri' olarak ele alınır. Bu merkezleri de halkın gözünde daha popüler bir hale getirmek için tasarımlarında, güncel olan bir takım avant-garde yaklaşımlar ya da yöresel figürlerin çağdaş teknoloji ile yorumlanması kullanılarak mimari söyleme yeni sorular ve tartışmalar getirilmektedir. Bu yolla yaratılan sansasyonla bu merkezler yalnızca bulundukları ülkenin halkının değil, tüm dünyanın ilgisini çeker hale gelmektedirler. Bu ilginin sonucunda da, temel amaçlan olan geniş halk kitlelerinin sanatsal aktivitelere katılımını, sorgulanması gereken bir şekilde, sağlamış olmaktadırlar. Çünkü, bütün bu insanların dikkatlerini çekme çabalan kültür merkezlerini, kapsadıktan sanatsal aktivitelerden çok, içlerinde sürprizli mekanlan ve farklı alternatifler sunan aktiviteleriyle ilgi çeken alışveriş merkezlerine benzer bir hale getirmişlerdir. Dünyanın birçok metropolünde kültür merkezleri kentin ilgi odağı olurken, Türkiye'de bu merkezler genellikle mimari anlayışlanndaki bir takım eksikliklere ve programlarında bir takım eğlenceye yönelik aktiviteler bulundurmamalarına bağlı olarak izole kalmaktadırlar.
A critical evaluation of the urban transformation in Çukurambar, since the late 1980s

Bu çalışmanın temel amacı, kentin siyasi, idari, ekonomik ve sosyal yapısını değiştiren kuvvetler altında, son üç yıl içinde Çukurambar semtinde süregelen kentsel dönüşüm projelerine dair eleştirel bir okuma yapmaktır. Bu bağlamda, Çukurambar; Türkiye'deki yetersiz planlama süreçlerinin bir sonucu olarak ortaya çıkan parçalı yapısı ile ele alınmış ve kentsel yenileme projeleri, kentsel arazi'nin mekansal nitelikleri göz önünde bulundurularak araştırılmıştır. Ankara'nın önemli bir bölgesi olan Çukurambar, geçirdiği dönüşüm sürecinin ardından, çevresel ve sosyo-mekansal ilişkileri bağlamında incelenmiştir. 1980'lerden beri süregelen imar değişikliklerinin farklı aşamaları incelenecek, bir zamanlar gecekondu bölgesi olan bu mahallenin lüks konutlara, hükümet binalarına ve işletmelere dönüşmesinin siyasi ve sosyal arka planı anlaşılmaya çalışılmıştır. Çukurambar'ın dönüşüm süreci egemen ve kılınan mekansal üretimin tipik bir örneği olması nedeniyle de çok önemlidir.
Using computers for sketching: Managing emergent shapes

TASLAK YAPMAK iÇiN BiLGiSAYARLAR KULLANMAK: ORTAYA ÇIKAN ŞEKİLLERİNİ KONTROLÜ Warfa, Abdul Razaq M. Arch, Mimarlık Bölümü Danışman: Doçent Dr. Can Baykan Aralık 2002, 101 sayfa Şekillerin ortaya çıkması, bir taslak ya da çizim içerisinde kesin olarak bulunan şekillerin tanımlamasıdır. Bilgisayar destekli çizim için bulunan mevcut programlar, bir çizim üzerine uygulandıkları katı yapı nedeni ile tasarımcının ortaya çıkan şekiller ile etkileşime girmesini engeller. Ortaya çıkartma işlemini destekleyen bilgisayar ile taslak çizim programlarının gereklerini kavramak amacı ile tasarımına, tasarım süreci içerisinde taslak çiziminin rolüne ve tasarım ile taslak çizimi kapsamında ortaya çıkma işleminin rolüne bakmak gerekmektedir. Bu çalışma, yarı-yüzeyleri ve 2 boyutlu Constructive Solid Geometry kavramını bilgisayar destekli çizim programlarının ve işlemlerinin daha esnek yapılabilmesi için mekanizmalar olarak öne sürer ve söz konusu programlar ile etkileşime geçebilmek için bir yapı sunar.
Kentsel dönüşüm uygulamalarının mekansal sonuçları: ankara aktaş mahallesi kentsel dönüşüm örneği

Kentlerin çarpık yapılaşma, işlev kaybı, sosyal gelişimdeki yetersizlik gibi nedenlerle çöküntüye uğramış bölgelerinde, sosyal, ekonomik, fiziksel ve kültürel değişimlere ayak uydurmak, ortaya çıkan kentsel sorunları gidermek ve yeni ihtiyaçları karşılamak amacıyla kentsel dönüşüm projeleri uygulanmaktadır. Ankara'da Cumhuriyet'in ilan edilmesinin ardından hızlı nüfus artışı nedeniyle konut açığı ortaya çıkmış ve günümüze kadar hızla genişlemiş ve dönüşmüştür. Bu dönüşüm günümüzde çöküntü alanlarının düzenlenmesi şeklinde süregelmektedir. Aktaş Mahallesi de bu örneklerden bir tanesidir. Bu çalışma kapsamında Ankara Aktaş Mahallesi kentsel dönüşüm bağlamında incelenerek mekansal dönüşümün boyutlarının saptanması amaçlanmıştır. Bu amaçla Aktaş Mahallesi'nde anket yapılması yöntemiyle kentsel dönüşüm uygulanmadan önceki mekansal durum ve kentsel dönüşüm uygulandıktan sonraki mekansal değişimler saptanmaya çalışılmıştır. Bu doğrultuda birinci bölümde tezin amaç, kapsam ve yönteminden, ikinci bölümde kentsel dönüşüm kavramından, üçüncü bölümde Dünyadaki ve Türkiye'deki kentsel dönüşüm örneklerinden, dördüncü bölümde gecekondulaşma sürecinden, beşinci bölümde Ankara Aktaş Mahallesi kentsel dönüşüm projesinden bahsedilmiştir. Altıncı bölümde ise Ankara Aktaş Mahallesi ile ilgili alan çalışması yapılmıştır.
Retrofit strategies for energy efficiency in historic urban fabric: A case study in Basmane district, Izmir

Tarihi kentsel dokunun enerji etkin yenilemesi yöntemsel yaklaşım, kapsamlı analiz ve yere özel çözümler gerektirmektedir. Büyük ölçekli iyileştirme projelerinde, en fazla enerji korunumu sağlayacak yenileme kararlarının hangi binalarda, nasıl verileceği konusunda kısa zamanda yenileme stratejisi geliştirilmesi gerekmektedir. Bu tez, İzmir'in tarihi bir semtindeki Cumhuriyet öncesi, erken Cumhuriyet dönemi ve günümüz yapılarından 22 binayı kapsayan, komşuluk ölçeğindeki bir pilot çalışmadır. Bu çalışma, daha büyük ölçekteki tarihi bölgelerin retrofit stratejileri için alana özgü enerji etkin çözümleri belirlemede bütünleşik bir yaklaşım geliştirmeyi amaçlamaktadır. Çalışma, dokümantasyon ve hızlı saha araştırması ile oluşturulan bina enerji simulasyon modelinden faydalanmaktadır. Tüm çalışma binaları, yapıların karakter özellikleri ve mirasi değerleri düşünülerek üç ana grupta toplanmıştır. Toplam iki iyileştirme paketi ve üç bireysel operasyonel çözüm, CEN EN 16883: 2017 standardının tarihi binalar için hazırladığı beş aşamalı iyileştirme etki değerlendirmesi dikkate alınarak oluşturulmuştur. Bütünleşik yaklaşım kapsamında, binaların energy sınıfları Türkiye'nin Bina Enerji Performansı Yönetmeliğine göre hesaplanmıştır. Binaların mevcut durumlarının enerji tüketimiyle en ilişkili olan iki parametre, S/V ve zemin taban alanının ısıtılan hacme oranı, Pearson katsayı analizi ile tanımlanmıştır. Simulasyon sonuçları her bir yapı grubunu temsil eden bina 21, 8 ve 11'in öncelikli olarak iyileştirilebileceğini göstermiştir. Paket 2 ile Bina 11, kendi grubu içerisinde en yüksek enerji tasarrufu potansiyeline sahiptir. Tüm binalar için maksimum enerji tasaruffu ile %48, 57 ile Paket 2 ile sağlanırken, minimum enerji tasarrufu %19, 8 ile Paket 1'den elde edilmiştir.