turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Bahçeşehir toplu konutlarının endüstrileşme düzeyi üzerine bir inceleme

Bu tez çalışmasının amacı Türkiye Emlak Bankası destekli Bahçeşehir toplu konutlarının endüstrileşme düzeyinin tespit edilmesidir. Birinci Bölümde teknoloji ve endüstri kavramlarının çeşitli tanımlan yapılmış ve endüstrileşmenin temel özellikleri ile endüstrileşme süreci aşamalarına değinilmiştir. Daha sonra endüstrileşmiş yapımın şimdiye kadar yapılan tanımlarına da dayanarak yapı üretiminde endüstrileşme konusunda kavram yanılmalarına değinilmiş, bina yapımını endüstrileşmeye iten faktörler üzerinde durulmuştur. ikinci Bölümde endüstrileşmiş üretim teknolojilerinin gelişimine kısaca değinilmiş ve endüstrileşme düzeyi kavramı konusunda yapılan farklı tanımlamalar yardımıyla yapı alanında endüstrileşme düzeyinin neyi ifade ettiği ele alınmıştır. Endüstrileşme düzeyi oldukça göreceli bir kavramdır. Bu yüzden teknik literatürde bu konuda yapılan farklı sınıflamalar tek tek ele alınmış ve yapı üretiminde endüstrileşme düzeyim belirleyen etmenler irdelenmiştir. Ancak bu endüstrileşme düzeyi sınıflamalarının bir yapının endüstrileşme düzeyinin tespitinde tam olarak yeterli olmadığı görülmüştür. Bu nedenle Üçüncü Bölümde Türkiye Emlak Bankası destekli Bahçeşehir toplu konutlarının endüstrileşme düzeyinin tespitinde daha önce yapılan endüstrileşme düzeyi sınıflamalarının yeterli olmadığı düşüncesiyle bir araştırma yöntemi geliştirilmiştir. Bu yöntemde konutları oluşturan bileşen aileleri sınıflandırılmış, bir takım kriterlerle bu bileşen aileleri analiz edilmiş ve bu yolla tüm projedeki endüstrileşme düzeyi elde edilmiştir. Bilindiği üzere bir yapının endüstrileşme düzeyini belirleyen etmenler bununla sınırlı değildir. Ancak bu tez kapsamında binalar yapıda kullanılan hazır bileşen kullanım düzeyi açısından incelenmiştir. Sonuç olarak Bahçeşehir toplu konutlarındaki endüstrileşme düzeyinden yola çıkılarak Türkiye'de toplu konut alanında endüstrileşmenin ne konumda olduğu ele alınmış ve Türkiye'de endüstrileşmiş yapımın gelişmesi için neler yapılabileceği konusunda çeşitli çözüm arayışlarına gidilmiştir. X11
Ankara İli, Ayaş İlçesi Aktaş Sokaktaki 37 numaralı konutun restitüsyon önerisi

Bu tez çalışmasının konusu; Ankara ili, Ayaş ilçesinde geleneksel sivil mimari örneklerden biri olan Aktaş Sokak 37 numarada bulunan konutun restitüsyon önerisidir. Çalışmanın amacı tarihi dokuya ve medeniyetlerin miraslarına sahip Ayaş ilçesinin koruma faaliyetlerine katkı sağlamaktır. Çalışma kapsamında Ayaş ilçesindeki geleneksel mimari doku incelenmiş; yakın çevre analizleri, karşılaştırmalı çalışma ve belgeleme çalışmaları yapılarak, yapının özgün durumu tespit edilmiştir. Yapılan bu çalışmalar ışığında restitüsyon önerisi ortaya konmuştur.
Urla bölgesi kırsal mimari mirasının karakteristikleri ve koruma sorunları

Geleneğe ve üretime dayalı bir toplumsal yaşam biçiminden ortaya çıkan mekan anlayışı içinde, bölgeye özgü yapım tekniği ve malzeme kullanımını yansıtan yerleşim dokuları ve kırsal üretim alanlarına sahip, bunlara ek olarak doğal çevre değerleri de içeren kırsal yerleşimler, değişen dünyadaki sosyo-ekonomik gelişmeler nedeniyle çeşitli tehditlerle karşı karşıyadır. Bu süreçte kırsal yerleşimlerin korunması, koruma alanının bir sorunu haline gelmiş olup 'kırsal miras' kavramı geliştirilmiştir. Urla bölgesi kırsal yerleşimleri de ait oldukları dönemdeki toplumun yaşam biçimi, alışkanlıkları, halen sürdürmekte oldukları gelenekleri, bölgeye özgü yapım tekniği ve malzeme kullanımı ile üretilen anıtsal ve kamusal yapıları, geleneksel konutlar ve doğal çevresi ile korunmaya değer zengin bir mimari miras özelliği taşımaktadır. Çalışma kapsamında, Urla bölgesi kırsal mimari mirasının karakteristikleri yerleşim özelliği ve mimari özellikler olmak üzere iki başlıkta irdelenmiştir. Urla bölgesi kırsal yerleşimlerine ilişkin olarak topografya-yerleşim ilişkisi, sokak dokusu, ortak alanlar, anıtsal ve kamusal yapılar incelenmiş olup odağa geleneksel konut mimarisi alınarak yerleşimlerdeki koruma sorunları tespit edilmiştir. Sonuç olarak, Urla bölgesi kırsal yerleşimleri özelinde yapılan bu çalışmayla, kırsal dokunun sahip olduğu karakteristik özellikler ortaya konularak, konut tipolojileri tespit edilmiştir.
Süleymaniye Camii ve çevresi dünya miras alanı rekonstrüksiyon uygulamaların değerlendirilmesi

Süleymaniye semti, tarihsel gelişimi açısından farklı medeniyetlerden izler taşıması ve özellikle Süleymaniye Külliyesi gibi doğu ve batı sanatını etkilemiş eşsiz bir eserin bu alanda yer alması nedeniyle evrensel bir değer olarak, kültürel miras özelliğine sahiptir. Bu sebepledir ki 1985 tarihinde UNESCO Dünya Miras Listesi'ne dahil edilmiştirSüleymaniye Camii ve Çevresi Dünya Miras Alanı'nın Dünya Miras Listesi'ne dahil edilmesindeki diğer bir sebebi de Osmanlı dönemi ahşap konut geleneğini yansıtmasıdır. Bu çalışmada Süleymaniye Camii ve Çevresi Dünya Miras Alanı'nda bulunan sivil mimarlık örneklerinin koruma durumları ve rekonstrüksiyon uygulamaları incelenmektedir. Alanın Dünya Miras Listesi'ne girdiği 1985 tarihinde yapılan tespitler alanda 525 ahşap yapının bulunduğu göstermektedir. Zaman içerisinde yasal düzenlemeler sebebiyle alanın sosyal, kültürel ve mimari dokusu tahrip edilmiştir. Bu çalışmada, alanda yer alan korunması gerekli kültür varlığı olarak tescilli sivil mimarlık örneği taşınmazdan 266 yapının özgün durumuyla korunamadığı belirlenmiştir. Bu 266 sivil mimarlık örneği yapıdan; 118 tanesinin yıkıldığı, 33 tanesinin yerine niteliksiz yapı ve 85 tanesinin yerine rekonstrüksiyon yapıların inşa edildiği görülmüştür.1Bu bağlamda Tarihi Yarımada Yönetim Planı'nda (2011) yer alan tespitlerde, alanda 494 adet korunması gerekli kültür varlığı tescilli taşınmazın bulunduğu dikkate alınacak olursa Süleymaniye Camii ve Çevresi Dünya Miras Alanı'nda yer alan sivil mimarlık örneği yapıların yarısından çoğunun özgünlüğünü kaybettiği tespit edilmiştir. Bu çalışma kapsamında Süleymaniye Yenileme Alanı (2006) ile sınırları örtüşen Süleymaniye Camii ve Çevresi Dünya Miras Alanı'nda 2863 ve 5366 sayılı yasalar doğrultusunda rekonstrüksiyon önerisi bulunan 256 yapı belirlenmiştir. Bunlardan Süleymaniye Camii ve Çevresi Dünya Miras Alanı sınırlarındaki rekonstrüksiyon müdahale eylemeleri daha detaylı incelenerek koruma kavramları, malzeme, plan özellikleri ve kullanım değerleri bakımından irdelenmiştir.
Between public and private: Investigating privacy in the roman domestic context

oz KAMU VE ÖZEL ARASINDA: ANTİK ROMA KONUTLARINDA MAHREMİYETİN İNCELENMESİ Özgenel, Lale Doktora, Mimarlık Bölümü Tez Yöneticisi: Doç. Dr. Suna Güven Haziran 2000, 370 sayfa Bu tez Roma dönemi kent konutlarında mahremiyeti incelemektedir. Öncelikle mahremiyet kavramının kendisini, ve endüstri devrimi sonrasında bu kavramın özel alan olarak konutla ilişkilendirilmesini irdelemektedir. Sonrasında 'ev,' 'yuva' ve 'aile' gibi diğer ilişkili kavramların, 'yer,' 'barınma,' 'zaman,' ve 'kimlik' gibi diğer destekleyici kavramların yanı sıra 'statü,' 'isim' ve 'sınır' gibi olguların ışığı altında hem modern hem de Roma bağlamlarında ele alınmasına odaklanmaktadır. Bunu, Roma kent konutu tipleri, mekansal zenginlik, mimari tanım, kullanım doğası ve örgüsü, ele alınan dönem, coğrafi bağlam ve hamiliğin rolü gibi olguların tartışıldığı genel bir mimari giriş kısmı izlemektedir. Temel tartışma, müstakil aile konutunun mimari analizi üzerine odaklanmaktadır. Buna göre, Roma kültürüne özgü resepsiyonları içeren belirli mekanlar resmi bağlam olarak belirlenmiştir. Resepsiyon odaları olan kabul odası ve ziyafet odası bu gruba dahildir. Bu odaların formu, mekansal bileşenleri, konumları, yönlenmeleri, bezenmeleri ve aynı zamanda içerdikleri faaliyetler, kullanım örgüsünü sunmak amacıyla ayrı ayrı incelenmiştir. Mahremiyetin icraatı ve düzenlenmesi de kullanım ile ilişkili olarak yorumlanmıştır. Burada, faaliyetinstatüsü belirleyici parametreler olarak sunulmuştur. Bu bağlamdaki en önemli gözlemlerden bir tanesi, bu mekanların konumu ve mimari düzenlemelerinin, geç antik dönem boyunca gittikçe daha fazla ayrıştırılmış bir şemaya göre evrim geçirmiş olmasıdır. Çalışma ayrıca, resmi olmayan bağlamın temsilcileri olarak 'yatakodası' ve 'tuvalet' gibi konuta özgü iki mekanı daha ele almaktadır. Bu kısım, fiziksel ayırım ve gözetlenmeme bakımından en ileri derece mahremiyeti sağladığı kabul edilen bu mekanlara referansla mahremiyet kavramının Roma dünyasmda nasıl farklı icra edilmiş olduğunu göstermektedir. Tez çeşitli sonuçlar sunmaktadır. Öncelikle, mahremiyet kavramının kültüre özgü olarak beliren ve göreceli bir kavram olduğunu öne sürmektedir. Dahası mahremiyetin Roma dönemi gibi endüstri devrimi öncesi dönemlerde de gündemde olan bir kavram olduğunu belirtmektedir. Buna göre, değişik çağdaş ve tarihi kültürlerde mahremiyet, günümüz önyargılarının ve değer yargılarının empoze edilmesini önleyebilen bağlama bir perspektif içinde tartışılmalıdır; bunun da ötesinde mahremiyete ilişkin farklı yaklaşımlar da bu bağlam içerisinde değerlendirilmelidir. Bir başka önemli sonuç ise, mahremiyet kavramının dinamik ve değişime açık bir kavram olmasıdır. Günümüzdeki anlamını kademeli olarak, endüstri devrimi öncesinden bu yana edinmiştir ve dahası gelecek on yıllarda da benzer bir değişime açıktır.
The Restoration project of a XIII century Anatolian Seljuk 'Mescid' in Konya with the Emphassion the materials and related problems

Tez çalışma konusu olarak Konya'da yer alan XIII Yüzyıl Anadolu Selçuklu Dönemine alt Tanır ile Zühre Mescidi seçilmiştir. Çalışma, anıtın bugünkü durumunun belgelenmesi ile başlamaktadır. Yapının ana problemleri, gerek yerinde gerekse laboratuvar çalışmaları ile irdelenmiş ve bugün içinde bulunduğu nem sorunları da nem ölçümleri ile saptanmıştır. Laboratuvar çalışmaları yapıyı oluşturan özgün ya da geç dönem müdahalelerine ait malzemelerin temel fiziksel özelliklerini saptamaya ve sağlıklı kalabilmiş ya da bozulmaya uğramış bu malzemeleri etkileyen bozulma faktörlerini tanımlamaya yöneliktir. Laboratuvar çalışmaları aynı zamanda önemli sorunlardan bir diğeri olan tuz sorununun kaynaklarını ve malzemeler içindeki dağılımının saptanmasını da amaçlamıştır. Aynı çalışma kapsamında yer alan mimari ve tarihseldeğerlendirmeler, karşılaştırmalı çalışmalar ve restıtüsyon çalışması, yapının özgün karakterinin anlaşılmasına ve aynı döneme ait diğer mescidler içindeki yerinin saptanmasına yöneliktir. Yapılan tüm bu çalışmalar yapının ana sorunları ve çözümlerini tanımlayarak restorasyon önerisine esas olacak müdahalelerin kapsam ve niteliklerini belirlemiştir.
Taraklı'nın fiziksel ve tarihsel dokusu, sivil ve anıtsal mimarlık örnekleri, Hacı Rıfatlar konağı restorasyonu

Taraklı, geçmişşi çok daha gerilere gitse de günümüzde korunması gerekli dokusu dikkate alındığında 19. yy. Osmanlı sivil mimarlık örneklerinin yoğunlukta olduğu bir Osmanlı yerleşimidir. Yerleşim, gerek günümüzde işlek bir ticaret yolu üzerinde bulunmaması, gerek gelişim hızının ve nüfus artışının az olması gibi nedenlerle karakteristik özelliklerini büyük oranda koruyarak günümüze değin varlığını sürdürmüştür. Daha önce de çeşitli araştırma ve bilimsel çalışmalara konu olan Taraklı, özellikle son dönemlerde koruma ve restorasyon çalışmaları açısından büyük mesafe kaydetmiştir. Çalışmada; Taraklı'nın coğrafi özellikleri, jeolojik yapısı, iklimi, tarihsel gelişimi, sosyal, ekonomik, demografik ve fiziksel yapısı, ulaşım durumu incelenmiş, tarihi dokunun fiziksel özellikleri, anıtsal ve sivil mimari örnekleri saptanmış ve Taraklı yerleşiminin merkezinde yer alan üç mahallede envanter çalışması yapılmıştır. Tüm incelemeler sonucunda, çalışma, nitelikli bir geleneksel doku oluşturan Rüştiye Meydanı yakın çevresi ve Hacı Rıfatlar Konağı'nda yoğunlaşmıştır. Bu doğrultuda söz konusu alanda Hacı Rıfatlar Konağı'nın rölöve, restitüsyon ve restorasyon projeleri hazırlanmıştır. Ayrıca projesi hazırlanmış olan Hacı Rıfatlar Konağı'nın restorasyon aşamaları çalışmanın son bölümünde detaylı olarak incelenmiştir. Tüm tespit ve analiz çalışmalarının ardından temel koruma sorunlarının yoğunlaştığı bir noktada tanımlanmasına olanak sağlayan bir örnek olarak Hacı Rıfatlar Konağı'na ilişkin rölöve, restitüsyon ve restorasyon projeleri hazırlanmıştır. Tezin süreci içinde hazırlanan restorasyon projesinin uygulanmış olması, tek yapı bazında restorasyon sürecinin detaylı olarak irdelenmesine olanak sağlamıştır.
Urban regeneration contexts in historical city centers: Izmir, Kemeralti case

Tarihinde başkentlik ya da önemli bir ticaret şehri durumu söz konusu olan kentler kendilerine özgü yapısall olarak karmaşık bir duruma sahiptir. Eğer tarihi kent merkezi ticari olarak faaliyet göstermişse, yüzyıllar boyu birçok sosyal, kültürel, çevresel ve ekonomik etmenlere maruz kalmıştır. Bu durum politik, kamusal ve mimari gibi güçlü ve önemli bağlamlarda etkiler yaratır. Bu bağlamlar beraber düşünülemese de tarihi kent merkezlerinin sürdürülebilir bir geleceği için birlikte analiz edilmelidir ve incelenmelidir. Kemeraltı-İzmir de bir tarihi şehir merkezi olarak bu tarihsel süreçlere ve bahsedilen bağlamlardaki kendine özgü sorunlu konulara maruz kalmıştır. Bu çalışma tarihi kent merkezlerindeki kentsel koruma ve dönüşüm boyutlarını İzmir'deki Kemeraltı bölgesini inceleyerek açıklamayı amaçlamaktadır. İzmir Büyükşehir Belediyesi bahsedilen bölgelerle ilgili olarak kendi çalışmaları sonucunda büyük ölçekte kentsel dönüşüm projeleri oluşturmuştur. Bölge, daha iyi anlamak ve çalışmak amacıyla, fonksiyonlarına göre alt bölgelere ayrılmıştır. Bu tez, daha iyi kavranması amacıyla, konuya kentsel dönüşümün başlangıcı ve açıklamasıyla yaklaşacak ve Kemeraltı bölgesindeki durumları inceleyerek devam edecek, bu alandaki incelemeler de farklı bağlamlara ve tarihsel arka planına paralellik göstererek açıklama sağlayacaktır.
A study on social sustainability: The case of Doğanbey Urban Renewal Project in Bursa

Sürdürülebilirlik kavramı mimarlık ve planlama alanlarında daha çok ekonomi ve doğal çevreye etkileri çerçevesinde incelenmektedir. Bu tezin temel amacı, bu çerçevelerden görece olarak bağımsız bir 'sosyal sürdürülebilirlik' çerçevesi oluşturmak ve bunun kentsel ve mimari tasarım alanında kullanılabilirliğini bir örnek üzerinden tartışmaktır. Bu çalışma çöküntü sürecine girmiş mevcut kentsel alanlarda gerçekleştirilen kentsel yenileme projelerinin kentin bütünü üzerindeki etkilerini sosyal ve kültürel yönleriyle inceleyecektir. Daha sonra, bu tartışma Bursa Doğanbey Kentsel Dönüşüm Projesi örneği üzerine odaklanacaktır. Bursa, depremler ve yangınlar gibi birçok felakete rağmen tarihi ve kültürel mirasını yıllar içinde korumuş önemli bir kenttir. Tarihi dokusuyla, kültürüyle ve özgün kimliğiyle önemli bir mirasa sahip olan Bursa'nın kent merkezinde yer alan bir proje olması nedeniyle Doğanbey Kentsel Yenileme Projesi bu tezde; sosyal sürdürülebilirlik kavramı çerçevesinde incelenmek üzere seçilmiştir. Sosyal sürdürülebilirlik; sadece mevcut yaşayanları için değil aynı zamanda gelecek nesiller içinde refah, yaşam kalitesi ve memnuniyet sağlama konusudur. Yeni toplulukların yaşam çevrelerinin oluşturulması, ya da onların dönüşümünde planlama, tasarım ve geliştirme konularında çeşitli uzmanların katılımları ve yeni yaklaşımları gerekmektedir. Eğitim birimleri, alışveriş birimleri, yeşil alanlar ve ulaşım gibi sosyal altyapı yeni yaşam çevreleri oluşturulmasının çok erken aşamalarında dahi dikkate alınmalıdır. Yerel kimlik ve sosyal yapının çevre sakinlerinin düşünce, duygu ve davranışları üzerinde oldukça önemli etkileri vardır.
Kentsel dönüşüm uygulamasında yaşam kalitesi araştırması ve kavramsal bir model önerisi: Bursa Doğanbey örneği

Tez çalışmasında yaşam kalitesi ölçümüne yönelik, nesnel ve öznel göstergelerin birlikte ele alındığı bir model geliştirilmiştir. Bu doğrultuda çalışmanın amacı, insan davranışları ile gündelik hayatın sürdürüldüğü çevrenin etkileşimi bağlamında, geliştirilen model üzerinden yaşam kalitesi ölçümü gerçekleştirilmesi ve elde edilen bulgular bağlamında çevrenin ve çevresel politikaların bireysel yaşam kalitesi üzerindeki etkilerinin tartışılmasıdır. Çalışmada yaşam kalitesi ölçümü için belirlenen alan; idari, fiziksel, sosyal ve ekonomik boyutlarıyla Türkiye'de benzersiz bir uygulama olma önemini taşıyan Doğanbey Kentsel Dönüşüm Uygulaması'dır. Bu alanın seçilmesinin nedenleri, kentsel dönüşüm uygulamalarının günümüzde Türkiye'de planlama ve politikalar anlamında oldukça önemli bir gündem maddesi olması, yenilenen konut çevresinde hak sahiplerinin yaşam biçiminin ve yaşam kalitesinin nasıl değiştiğinin izlenmesi, kullanıcı görüşleri ile memnuniyet düzeylerinin belirlenmesi ve uygulanan politikaların fiziksel ve sosyal çevre üzerinde oluşturduğu etkilerin bilimsel verilerle ortaya konmasıdır. Araştırmada yaşam kalitesini oluşturan boyutların belirlenmesi ve gündelik yaşamın sürdürüldüğü çevrenin yaşam kalitesi ile olan etkileşiminin ortaya konması amacıyla, yaşam kalitesi ölçümüne yönelik kavramsal bir model ve ölçek geliştirilmiştir. Bu ölçek üzerinden yapılan yaşam kalitesi ölçümünde, anket ve derinlemesine görüşme yöntemi birlikte kullanılarak, nicel yöntemlerle tespit edilen ilişkilerin nitel yöntemlerle açıklanması sağlanmış, dönüşüm öncesi ile sonrasına yönelik karşılaştırmalarla yaşam kalitesinin ne yönde değiştiğine ilişkin nedensel ilişkiler anlaşılmaya çalışılmıştır. Ölçüm sonucunda elde edilen verilerin istatistiksel yöntemlerle açıklandığı çalışmada, yaşam kalitesinin farklı fiziksel, sosyal, ekonomik bileşenlerden memnuniyet düzeyi ve yaşam tatmini ile ilintili olduğuna dair bulgular elde edilmiştir. Çalışma sonucunda, elde edilen bulguların genel değerlendirmesi yapılmış ve bu doğrultuda bir yaşam kalitesi matrisi aracılığıyla Doğanbey Kentsel Dönüşüm Uygulaması farklı boyutlar üzerinden ele alınmıştır. Kullanıcıların yaşam kalitesi üzerinde hangi bileşenlerin daha etkili olduğuna dair çıkarımların yer aldığı bölümde, sürecin farklı aşamalarında yaşam kalitesinin artırılmasını sağlamaya yönelik yapılabilecek uygulamalara dair öneriler de geliştirilmiştir. Bununla birlikte, çevresel politikaların kullanıcı memnuniyeti ve yaşam kalitesi üzerindeki etkilerine ilişkin elde edilen verilere dayanarak, coğrafya, toplum, zaman dilimi, uygulama amaçları, idari ve hukuksal yapı bakımından alanla benzer özellikler taşıyan kentsel dönüşüm uygulamaları kapsamında bir takım genellemelere varılmış ve gelecekte yapılacak olan uygulamalarda yaşam kalitesinin iyileştirilmesine yönelik stratejilerin geliştirilmesi doğrultusunda çıkarımlarda bulunulmuştur.
Mardin ili Özdener Ailesi Evi'nin restorasyon önerisi

Bu çalışma Mardin ilinde yer alan geleneksel konut mimarisi örneklerinden Özdener Ailesi Evi'ni konu etmektedir. Çalışmanın amacı yapının günümüzdeki durumunun ve restorasyon imkanlarının incelenerek korunması ve gelecek nesillere aktarılabilmesi için uygun işlevin araştırılmasıdır. Çalışma kapsamında, Mardin Ulucami Mahallesi ile yakın çevresi ve bugünkü durumu incelenerek, karşılaştırmalı çalışma ve eş zamanlı analizler ile evin özgün durumu araştırılmıştır. Elde edilen sonuçlar değerlendirilip, koruma ölçütleri belirlenerek, bu ölçütlerin uygulamaya geçiş safhasında yeni işlev ile birlikte düşünüldüğü bir restorasyon projesi önerilmiştir.
Üç boyutlu sanal gerçeklik ortamında mimari mekan temsilinin geliştirilmesi: Temel anlam ve yan anlam yaratma

Bilgisayar teknolojilerinin gelişmesi, mimari mekan temsil biçimlerini hem zenginleştirmekte hem dönüşüme uğratmaktadır. Üç boyutlu sanal gerçeklik ortamlarında, bilgisayar destekli temsil biçimleri arasında en yenilerinden biridir. Temsiliyet evrenine yeni katılması nedeniyle, üç boyutlu sanal gerçeklik ortamları, geleneksel temsil biçimleri kadar etkili biçimde kullanılamamaktadır. Bu sorunun temelinde, bu ortamların, bir temsiliyet biçimi olmasından çok bir mekan algısı yarattığı yanılgısı yatmaktadır. Temsiliyetin tanımında yer alan, bir şeyi belirgin özellikleriyle yansıtma özelliği, tasarlanan sanal gerçeklik ortamlarında göz ardı edilmektedir. Oysa, kendisinden daha eski ve geleneğe sahip olan temsil biçimlerinde, mekanın temsili, yani mekanın aktarılması istenen özelliklerinin anlatımı başarıyla yapılabilmektedir. Bu çalışmada, bir görsel temsil biçimi olarak üç boyutlu sanal gerçeklik ortamlarının mekansal temsiliyet biçimi olarak geliştirilmesi için bir yöntem önerilmektedir. Öncelikle mekan algısına yönelik olarak bilişsel harita kavramı incelenmiştir. Geleneksel temsiliyet biçimlerinin bu bilişsel haritayı ve dolayısıyla mekan algısını yönlendirerek, mekansal anlatıya nasıl ulaştığı ortaya konulmuştur. Üç boyutlu sanal gerçekliğin bir görsel temsil biçimi olduğu göz önünde bulundurularak, kendisinden önce gelen ve mekanın temsiliyetine süreç kavramını da dahil eden sinemanın göstergebilimi incelenmiştir. Sinema ve fotoğrafın, temel anlam ve yan anlam oluşturma süreçleri ortaya konulmuştur. Bu süreçlerin, sanal gerçeklik ortamının özgün olanakları ile birlikte nasıl kullanılabileceği tartışılmıştır. Yöntem olarak, sinemanın göstergebilimi açısından önemli bir yere sahip ışıklandırma tekniği seçilmiştir. Işıklandırma tekniği, sanal gerçeklik ortamını diğer temsiliyet biçimlerinden ayıran etkileşim öğesi ile birlikte kullanılmış ve dinamik ışıklandırma yardımı ile bir mekan temsili oluşturulmuştur. Üç boyutlu sanal gerçeklik ortamında oluşturulan bu temsil, mimarlık fakültesi öğrencilerine deneyimletilmiş, yapılan gözlemlerin ve bilişsel ölçümlerin sonuçları tartışılmıştır. Sonuçta, mekansal algıyı yönlendirme amacı taşıyan dinamik ışıklandırma gibi anlatım tekniklerinin üç boyutlu sanal gerçeklik ortamlarının özgün dilini oluşturabilecek potansiyeli taşıdığı görülmüştür. Dinamik ışıklandırma yardımı ile oluşturulan yan anlam, kullanıcıların bilişsel haritalarını dönüştürmekte ve aktarılmak istenen mekansal anlatıya ulaşılabilmektedir. Üç boyutlu sanal gerçeklik ortamlarının mekansal temsiliyet olarak geliştirilmesinin ve kendi göstergebilimine sahip olabilmesinin bu teknikler üzerinde yapılacak çalışmalarla mümkün olacağı ortaya konulmuştur.
Formation and fransformation of urban fabric in the 19th century Bursa

Bu tez, Bursa'nın 19. yüzyıldaki kentsel dönüşümünü Tanzimat reformları çerçevesinde incelemektedir. Bu reform döneminde, Batı kökenli kent kurumlan, kanunlar ve planlama prensipleri ile değişen sosyal, kültürel ve ekonomik taleplerin Bursa'nın geleneksel kent dokusunu nasıl ve hangi ölçüde değiştirdiği, çalışmanın özünü oluşturmaktadır. Osmanlı İmparatorluğu'nun ilk başkenti olan ve önemim, dinsel, kültürel ve ticari bur merkez olarak yüzyıllar boyunca sürdüren Bursa, 1840'lardan sonra Tanzimat'ın modernleşme reformlarının da odağı haline gelmiştir. Bu reformların Bursa'ya ilk etkileri, endüstri alanında gerçekleşmiş, kentte yeni fabrika bölgeleri belirmiştir. Bursa'nın 1855 depremiyle yıkılması ve geniş çaplı bir yeniden yapılanma ve restorasyona duyulan ihtiyaç, Tanzimat'ın kentsel ve mimari alandaki uygulamalarına olanak sağlamıştır. Kentin geleneksel dokusu, yeni caddelerin açılması, yeni yerleşim bölgelerinin kurulması ve yeni yapı türlerinin ortaya çıkışıyla, 19. yüzyılın ikinci yansında değişmiştir. Bursa valisi Ahmet Vefik Paşa, bu reform döneminin en önemli ismidir. Bursa'nın 19. yüzyıldaki kentsel dokusu, geçtiğimiz yüzyılda büyük ölçüde değişmesine rağmen kentin mevcut yapısı, önemli geçmişşinin izlerini hala taşımaktadır. Bu izler, kültürel sürekliliğin bir parçası olarak korunmalıdır.