turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Afet sonrası kalıcı konutlarda katılımcı yaklaşım

Afetler toplumu hazırlıksız şekilde yakalayarak insan yaşamının normal seyrinde sürüp gitme halini engelleyecek etkiler ve yarattığı hasarlarla can ve mal kaybına yol açan olaylardır. Bir afet ardında ağır hasar alan konutlar bıraktığı için afet sonrası barınma, toplumun ciddi bir ihtiyacı ve sorunu olarak belirmektedir. Barınma ihtiyacını seri çözümlemek ve az kaynak kullanmak amacıyla yeniden yapılanmada üretilen kalıcı konutlar genellikle aynı biçim ve planda olmaktadır. Tek tipleşmiş kalıcı konutlar toplumun sosyokültürel yapısı, yaşam şekli, alışkanlıkları ve ihtiyaçları düşünülmeden üretildiği için, afetzedeler bu tip konutları genelde kullanmamakta veya kendi ihtiyaçlarına yönelik değiştirmektedir. Afetler çevresel hasarla beraber toplumsal hasar da bırakarak demografik yapıya etki etmekte ve toplum yapısında çöküntü yaratmaktadır. Afet sonrası yeniden yapılanmaya yalnızca konut üretmek şeklinde yaklaşmak, toplumsal hasarlar nedeniyle yeterli kalmayacaktır. Çevrenin yeniden inşasıyla birlikte toplumun da yeniden inşa edilmesiyle ancak yeniden yapılanmadan söz edilebilinir. Önemli fayların bulunduğu ülkemizde son çeyrek asırda ciddi kayıpların yaşandığı depremler meydana gelmiştir. Depremlerden sonra birkaç yardım kuruluşunun denemeleri dışında yeniden yapılanma çalışmaları depremden etkilenen toplum için sadece güvenli bir şekilde barınma ihtiyaçlarını karşılamakla kalmıştır. Ülkemizde yeniden yapılanmada en çok kullanılan yöntem, afet bölgesine uzak ve farklı bir yerde aynı tip kalıcı konutların meydana getirdiği yaşama alanlarının oluşturulmasıdır. Bu uygulama afetten etkilenen toplumun yeniden üretilen konutlarına ve çevrelerine adapte olmalarını güçleştirmekte ve problemlere neden olmaktadır. 1999 yılında meydana gelen Marmara depremleri sonrarında uluslararası yardım kuruluşlarının sağladıkları fon desteğiyle, sayıları az da olsa katılımcı yaklaşımla yeniden yapılanma projelerinin gerçekleştiği görülebilmektedir. Afete maruz kalmış bir toplumun bireyleri, kendi kültürel ve yerel değerleri, ihtiyaçları ve inşaat yapım yöntemleri hakkında yine en çok kendileri bilgi sahibi olduklarından, afet sonrası yeniden yapılanmaya katılarak katkı sumaları halinde sürecin daha doğru ilerleyip sonuçlanması sağlanacaktır. Bu katılım, afetzedelerin evlerini, yaşamlarını ekonomik kaynakları tekrar kurmak için beraber çalışmalarına imkan tanıyacaktır. Bu çalışmanın amacı, afetzedelerin afet sonrası yeniden yapılanma çalışmalarına katılmalarının önemini tartışarak açığa çıkarmak, Türkiye ve dünyada afet sonrası katılımcı yaklaşımla üretilmiş kalıcı konut çalışmalarını inceleyip değerlendirmek, katılımcı yaklaşımla konut üretimiyle beraber kullanıcı katılımının gerçekleştiği aşamaları araştırmak ve Türkiye'de katılımcı yaklaşıma dayalı afet sonrası kalıcı konut üretimine yönelik tespitleri ortaya koyarak tartışmaktır.
Toroslar'da kırsal mimarlık: Bozyazı, Dereköy örneği

Geleneksel mimarlık, toplumlarca nesilden nesile aktarılan, yapı kültürünün günün teknolojisi ile bütünleşerek, fiziksel, kültürel ve sosyal verilerin oluşturduğu bütüncül yapı faaliyetidir. Bu mimari kullanıcının yapı üretimine direkt olarak katıldığı halk ürünüdür ve yöreye özgüdür. Bu çalışmada Anadolu kırsal mimarlığı ve oluşumunu etkileyen faktörlerin alan çalışması yöntemiyle incelenerek değerlendirilmesi aynı zamanda kırsal mimarlık mirasına sahip Bozyazı, Dereköy mimarisinin belgelenmesi hedef alınmıştır. Yöre mimarisinin özellikleri; tanımlama, görüşme, görsel belgeleme, değerlendirme ve karşılaştırma yöntemleri ile belirlenmeye çalışılmıştır. Bu kapsamda on örnek ev incelenmiş, yapıların kimlik kartları hazırlanmıştır. Bu bağlamda özgün bir yerleşme olan Bozyazı, Dereköy Toroslar'da halk mimarisi bakımından önemli bir örnek teşkil etmektedir. Araştırma alanı örnek sayısı, malzeme ve yapım teknikleri, yapı terminolojisi, plan tipolojisi bakımından zengin bulgular sunmaktadır. Eğimli bir arazide kurulan Dereköy yerleşmesinde evlerin zemin katları ahır, kiler, samanlık gibi servis hacimlerine sahiptir. Esas yaşam katına sundurmalı hayattan girilmektedir. Evin planını arayer etrafında yer alan odalar oluşturmaktadır. Buradan hareketle, 'tek salmalı', 'çift salmalı' ve 'çantalı ev' olmak üzere yöreye özgü üç adet tipoloji tespit edilmiştir. Daha sonra Anamur, Alanya, Gülnar, Ermenek gibi yakın çevrede yapılan diğer kırsal mimarlık çalışmalarıyla karşılaştırmalı bir değerlendirmeye gidilmiştir. En fazla benzerlik Ermenek yöresi kırsalında tespit edilmiştir, böylelikle ortak geçmişşin izlerinin konut üzerinden taşındığına varılmıştır. Son olarak Dereköy kırsal mimarisi ile ilgili fiziksel bir değerlendirme yapılmış, böylece köye ait özgün halk mimarisinin özellikleri belirlenmeye çalışılmıştır. İleride yapılabilecek bir çözüm önerisine altlık oluşturması amaçlanmış, koruma ve yaşatılması adına önerilere yer verilmiştir.
Makedonya Üsküp'ün tarihi kent dokusunun incelenmesi ve koruma önerisi

Türkler'in Horasan'da temellendirdiği Türk-İslam Medeniyetini Avrupa'nın içlerine kadar ulaştırmıştır. Fuad Köprülü'nün 'İstanbul-Osmanlı Medeniyeti' diye kavramsallaştırdığı bu özdeşleşme, 1392 yılında Üsküp'ün alınmasıyla Rumeli'de kendine alan bulmuş, 1453'te de İstanbul'un fethiyle özgün kimliğini oluşturmuştur. Avrupa'nın içlerine yayılmış Osmanlı Devleti, Avrupa'da yalnız siyasi değil, aynı zamanda derin kültür etkileri olmuştur. Bu bağlamda özgün kimliği ifade eden kentsel kimliğin, devamlılığının koşulu ve güvencesi olan kültürel miras değerleri, şehre özgü belirleyiciler olarak değerlendirilmelidir. Çalışma alanı olarak belirlenen Üsküp Türk Çarşısı'nın günümüz yaşam ve kültürü içinde ekonomik ve sosyal olarak doğru yerini bulması ve dönüşümünü daha insanca ve hakça gerçekleştirilmesi için çarşının kültürel sürdürülebilirliğini esas alan koruma yöntemleri belirlenmeye çalışılmıştır. Çarşısı özelinde geleneksel Türk şehir oluşumu ve gelişiminden bahsedilip çarşı içindeki mimari bileşenlerinin tipolojisi özetlenmiştir. Ayrıca çarşının toplumsal ve ekonomik boyutu da şehir kültürünün yaygınlaştırıldığı ahilik ocağı ile vakıf kültürü irdelenmiştir. Üçüncü bölümde bölgenin coğrafi ve iklim özellikleri açıklanmıştır. Çalışmanın dördüncü bölümünde Üsküp'ün planlamasıyla ilgili günümüzü de ilgilendiren kısmıyla Osmanlı öncesinden başlayarak yakın döneme kadar gelişen tarihsel süreç aktarılmıştır. Tezin beşinci bölümünde Üsküp'teki anıtsal eserler, kullanım türüne göre sınıflandırılmıştır. Altıncı bölümde günümüzde çarşının sosyal analizi açıklanmış ve anketlerden gelen bilgiler paylaşılmıştır. Yedinci bölümde daha önce çerçevesi çizilen mimari bileşenlerin, fiziki özellikleri, yerleşimleri, fonksiyonları, strüktürel özelliklerine göre dükkan dizileri halinde tipolojik araştırması aktarılmıştır. Sekizinci bölümde, Çarşı'nın özelinde kentsel korumanın zayıf noktaları belirlenmiştir. Bir sonraki bölümde de Osmanlı döneminde Anadolu ve Balkan coğrafyasında Üsküp Çarşısı benzerinde kurulan şehir çarşıları ile kıyas yapılmıştır. Son bölümde ise alan çalışmasının bulgularıyla birlikte tüm sonuçlar özetlenmekte ve ileride yapılabilecek araştırmalara yön verilmektedir.
Yedikule Aksungurlu Sokağı'nda yer alan Küpeci Evi'nin (1082 ada 23 parsel) koruma projesi

Bu çalışmada, Fatih İlçesi, Yedikule Mahallesi, Aksungurlu Sokağı No:1; 1082 Ada, 23 parselde yer alan Küpeci Evi olarak adlandıran ahşap konut ele alınmıştır. Küpeci Evi, İstanbul ahşap konut mimarisinin özgün bir örneği olarak değerlendirilmiş, mevcut durumunun acil koruma önlemlerine ihtiyaç duyduğu tespit edilmiştir. Tarihi yarımadanın güneybatı sınırında yer alan, tarihi kent dokusunu önemli oranda korumak ile birlikte bozulma işaretlerini veren bölgede yer alan yapının belgelenerek koruma sorunlarının ortaya konması ve İstanbul'un ahşap yapı mirasının korunması için yapılan çalışmalara bir katkı sunması hedeflenmiştir. Küpeci Evi, İmrahor İlyasbey Caddesi ile Aksungurlu Sokağı kesiştiği noktada yer alan, kagir bir bodrum kat üzerinde üç katlı ahşap taşıyıcı sisteme sahip bir köşe yapısıdır. Atipik bir oturuma sahip olan yapı, ince uzun bir dikdörtgene uzun kenarından yaslanan daha küçük bir dikdörtgen ile bu dörtgene bitişen dar açılı bir üçgenin birleşiminden oluşan bir geometriye sahiptir. Sirkülasyonun sağlandığı bir sofa ve etrafına yerleşen mekanlardan oluşan plan şeması her katta tekrar edilmiş, ana mekanlar sokak cephesine bakacak şekilde yerleştirilmiş, servis mekanları ise güney kesiminde konumlanmıştır. 19. yy'ın son çeyreğinde inşa edildiği tespit edilen yapı, 1970'li yıllara kadar yaptıran aile tarafından kullanılmış, daha sonra ise kiraya verilmiştir. Kiraya verildiği süre zarfında 2000'li yıllara kadar her katta farklı bir ailenin ikamet ettiği yapı, son yıllarda tek bir aile tarafından kısmi olarak kullanılmaktadır. Yapı, ilk inşa edildiği tarihten itibaren birçok müdahale görmüştür. Dönemdeki olarak nitelendirilebilecek eklemelerin yanı sıra özellikle kiraya verildiği süre içerisinde niteliksiz ek ve müdahaleler de yapılmıştır. Özgünlüğünü büyük oranda koruyan yapıda, strüktürel hasarlar ile ahşap yapı malzemesine özgü bozulmalar tespit edilmiştir. Tez çalışmasının ilk bölümünde amaç açıklanmış, kullanılan belgeleme ve tespit yöntemleri aktarılmıştır. İkinci bölümde ise Küpeci Evi'nin konumlandığı Yedikule semtinin tarihi, sosyal ve ekonomik gelişiminden kısaca bahsedilmiş, daha sonra semt içerisinde yer alan tarihi anıtları ile sivil mimarlık örneği konut yapılarına değinilmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde Küpeci Evi'nin mevcut durumu belgelenmiş, yapıda tespit edilen hasar ve bozulmalar anlatılmış ve geçirdiği tarihsel süreçten aktarılmıştır. Dördüncü bölümde ise yapılan arşiv ve kaynak tarama çalışmaları ile birlikte yapıdan elde edilen veriler ışığında hazırlanan restitüsyon projesi yer almaktadır. Beşinci bölümde ise, ahşap yapıların koruma sorunları irdelenerek koruma yasalarından bahsedilmiş, Küpeci Evi özelinde ahşap yapıların korunması ile ilgili bir restorasyon önerisi getirilmiştir. Son olarak ise tez kapsamında yapılan çalışmanın bir değerlendirmesi yapılmıştır.
Orta nitelikli toplu konutlarda boyutsal standartlar açısından banyo büyüklüğünün araştırılması

Temizleme -temizlenme eyleminin oldukça önemli bir yer tuttuğu ülkemizde, özellikle toplu konut alanlarında konut banyo büyüklükleri belirlenmesinde tasarımcıya yardımcı olacak boyutsal standartların saptanması, kullanıcı gereksinmelerinin, kullanıcı -eylem -ekipman ve çalışma alanı arasındaki ilişkilerin irdelenmesi başlı başına bir araştırma düzeyi ortaya çıkarmaktadır. Ülkemizde henüz yaygın bir uygulaması olmayan banyo ıslak mekanına ait standart spesifikasyonların önemini vurgulamak ve bunların uygulama ve özellikle toplu konut alanlarında kullanıcı isteklerine uygunluk olanaklarının araştırılması geniş kapsamlı bir problem oluşturmaktadır. Bu amaçlara yönelik geliştirilen çalışma 5 bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, tezin ereklerinin belirlenmesinin yanı sıra sorunun çeşitli boyutları vurgulanmaktadır. Tezin ikinci bölümünde, konu alanı sınırları için de banyo mekanı tanımlanarak, banyo içinde yer alan eylemler ve eylem alanları ile ekipmanları belirlenmeğe çalışılmaktadır. Tezin üçüncü bölümünde, tez konusu probleme ilişkin sistem açılımları yapılarak, tanımlanan sistemin er gonomim elemanları ile bu elemanlar arası etkileşimlerin dereceleri belirlenmeğe çalışılmaktadır. Banyo içinde yer alan eylemlerin, rahatlık ve kullanıcı gereksinmeleri ile uyum içinde yapılabilmesi için gerekli olan kullanıcı-ekipman-eylem alanı boyutları ile aralarındaki ilişkiler belirtilmektedir. Tezin dördüncü bölümü bir alan araştırmasını içermektedir. Farklı konut ve banyo büyüklüklerinde mekansal gereksinmelerin saptanması ve boyutsal açıdan değerlendirilmesi için seçilen Ataköy ve Göztepe Soyak yerleşimlerinde 35 banyo incelemesi yer almaktadır. Tezin sonuçlar bölümünde ise, saptanan standart büyüklüklerin geçerlilikleri ve tezin amaçlara hangi ölçülerde ulaştığı belirlenmeğe çalışılmaktadır.
Energy and daylight performance optimization for high-rise office buildings

Bina ve şehirlerin sürdürülebilirlik açısından küresel ısınma, karbondioksit emisyonu, su ve hava kirliliği gibi çevresel yönler üzerinde önemli bir etkisi bulunmaktadır. Bu sebepten dolayı mimarlar, daha sürdürülebilir bir gelecek için inşa edilmiş binalardan sorumludur. Bu tezde, yüksek yapılı ofis binalarının enerji verimli tasarımı için bir yöntem önererek gelecekteki sürdürülebilirliğine katkıda bulunmayı amaçladık. Bunu yapabilmek için de Enerji ve Günışığı Simülasyonları, Yapay Sinir Ağı ve Çok Amaçlı Optimizasyon konularında çalışılmıştır ve bunlar entegre edilmiştir. İlk olarak, Grasshopper 3 D'de 103 tasarım parametresi kullanılarak parametrik yüksek yapılı bir model geliştirilmiştir. İkinci olarak, parametrik model, Open Studio ve Radiance kitaplıklarını kullanan Honeybee eklentisi kullanılarak enerji ve gün ışığı simülasyonlarına entegre edilmiştir. Optimizasyonda enerji ve gün ışığı simülasyonlarının yüksek hesaplama maliyeti ile başa çıkmak için, geliştirilen model deneme modeli için otomatikleştirilmiştir. Enerji ve gün ışığı simülasyonlarını tahmin etmek için Dodo eklentisiyle birlikte Yapay Sinir Ağları'nın geri yayılım algoritması kullanılmıştır. Birkaç deneyden sonra, en az hata ile öğrenme parametrelerine karar verilir. Bir sonraki adım olarak, yapay sinir ağı modelleri, tüm bina için enerji tahminleri ile her kat için gün ışığı tahminleri ile sonlanır. İstenen enerji ve gün ışığı performansı sunmak için, Güçlü Oran Evrimsel-II ve Aşırı-hacim kestirimi Algoritmaları ile birlikte farklı mutasyon stratejileri, optimizasyon aşamasında Octopus eklentisi ile birlikte kullanılırlar. Son olarak, sonuçlar tartışılmış ve en uygun tasarım alternatifleri sunulmuştur. Genel ofis binası ve önerilen tasarımın karşılaştırılmasına göre, önemli ölçüde iyileştirme rapor edilmiştir.
Mimarlık kültürünün oluşumunda kadının rolü ve erken Cumhuriyet döneminde mimarlık-kadın ilişkisi

Kadın, geçmişşten günümüze sanatı ve mimariyi, üslup ve fonksiyon bakımından etkilemiş ve etkilemektedir. Bu etkide farklı kültürlerin kadına bakış açıları ve kadının toplum yaşamındaki yerinin payı büyüktür. Kadının toplumsal konumu irdelenmeden mimarlıkla olan etkileşiminden söz edilemeyeceği açıktır. Mimarlık ve sanat tarihi yazımında kadınlara yer verilmemesi bu literatürün önyargılı, eşitlikçi bakış açısından yoksun yazıldığının en büyük kanıtıdır. Yapılan bilimsel çalışmalar ışığında konuya bakıldığında kadın, var olduğu günden itibaren ilk yapı ustası ve zanaatkardır. Ancak zaman içerisinde kadına yüklenen farklı anlamlar, dini etkiler, ekonomi, toplumsal iş bölümü, politika gibi unsurlar ile kadın aktif rol aldığı gerçek yaşamdan uzaklaştırılmıştır. Bu süreçte gelişen olaylar, sosyal yaşamda erkeği aktif kılarak kadını pasifleştirilmiştir. Sanayileşme, pek çok konuda yaşanan gelişmelerin yanında özellikle mimarlık alanı ve kadın hakları konusunda bir kırılma noktası niteliğindedir. Özellikle Sanayi sonrası Batı Avrupa'da temelleri atılan modernite ile 20. yy'da Batı dışındaki toplumlarda da gözlenen kadın hareketleri, mimarlık alanında kadının daha görünür hale gelmesini sağlamış, ancak yeterli olmamıştır. Türkiye'de modernleşme hareketinin temel ayağı olan Cumhuriyet'in ilanı, kadınlara mimarlık eğitimi alma fırsatını vererek, öncesinde ev ile sınırlandırılmış mekan ile olan etkileşimini kamusal alana taşımıştır. Bu noktada 1934 yılından itibaren kadın mimarlar modernleşme çerçevesinde Türk mimarlığının gelişimi, kentin imarı, koruma alanı, mimari edebiyat eserleri, mimarlık eğitimi gibi birçok alanda üretimler gerçekleştirmiştir. Bu çalışmada erkek egemen mimarlık tarih yazımına karşın içerisinde kadının izlerinin arandığı, tarihsel bir sıralama eşliğinde bütüncül bir yaklaşım ortaya konması ilk hedeftir. 1930- 1960 yıllarında Cumhuriyet Dönemi'nin kadın mimarlarının modernite öncülüğünde izlerini sürmek diğer bir önemli hedeftir.
Olimpiyat yerleşkeleri tasarımında bir girdi olarak sürdürülebilirlik

Olimpiyat Oyunlarına ev sahipliği yapmak 1960'lardan bu yana kentsel gelişim fırsatı olarak görülmektedir. Kent içine inşa edilen spor tesislerinin oyunlar sonrası kullanımı, olimpiyat köylerinin sosyal konut alanları olarak kentli ihtiyacına cevap verebilmesi ve kentlinin yaşam alanları ile iş alanları, spor ve kültür tesislerine rahatlıkla ulaşımını sağlayacak alt yapı yenilemeleri ekonomik açıdan oyunların organizasyonunun başarıyla sonuçlanmasının göstergelerinden sayılabilirler. Ancak tüm bu yatırımların kente ve kentliye olumlu yönde geri dönüş yapabilmesi için iyi bir kent planlaması yapmadan sadece yeni yapılaşma alanları tasarlamak yetmemektedir. Özellikle 1980 yıllardan bu yana sürdürülebilirlik kavramı üzerine yapılan yerel ve uluslararası çalışmalar göstermiştir ki, sürdürülebilir bir kentleşme, sürdürülebilir bir kalkınma planlaması ile mümkündür. Bunun için de ekonomik, sosyal ve çevresel kalkınmanın sağlanması gerekmektedir. Bu bakımdan son yıllardaki olimpiyat şehirlerini incelendiğinde, bu anlayışın onların gelişim planlarına nasıl yansıdığını görülebilmektedir. Yıllar içinde sürdürülebilir kalkınma yaklaşımında elde edilen ilerlemelerle, oyunları bir tanıtım ve gelişim fırsatı olarak gören ev sahibi kentlerin, gelecek nesilleri düşünen çevreci ve sosyal değerlere karşı daha duyarlı eylemlere yöneldikleri sonucuna ulaşılmıştır.
The significance of materials within the context of architectural design

Bu çalışmanın temelindeki varsayım, malzeme kullanımının mimari dil ve yapı tektoniklerini etkileme kapasitesine sahip olduğu yönündedir. Çoğunlukla Endüstri Devrimi'ne bağlı olarak ortaya çıkan teknolojik ve bilimsel gelişmelerin sonucu olarak, maddeselliğin dönüştürücü gücünün değerlendirilmesi değişime uğramaktadır. Bu araştırma boyunca malzeme ve yapı tektonikleri arasındaki değişen ilişkiler ile malzeme seçimini etkileyen faktörlerin değişimi incelenecektir. Kaynak taraması ve karşılaştırmalı örnekler üzerinden yapılacak bu incelemenin sonucunda, bu çalışma malzemeyi sadece tasarım sürecinin sonunda karar verilen bir eleman olarak görme eğilimine karşı gelmeyi amaçlamaktadır. Günümüzde, malzemenin mimarlık ile birlikteliği ve malzeme dürüstlüğü kavramı, yapıları kar elde etme amacı üzerinden, dış görünüşleri ile metalaşmış objelere dönüştürmek adına göz ardı edilmektedir. Bu nedenler sonucunda, mimarlığın özü; zamana direnme, bir bağlama ait olma, belirli bir zamana, bölgeye ve kültüre referans verme gibi özellikleri kaybolmaktadır. Dolayısıyla; bu tezin savı, mimarlığın kimlik sahibi yapılı çevreler oluşturma yolu ile edindiği saygı uyandıran bir disiplin olma vasfını kaybetmemesi için malzemelerin mimarlık kapsamındaki öneminin tamamen kavranması gerektiğidir. Aksi takdirde bu disiplinin işverenler ve tasarımcılar tarafından daha fazla para ve ün kazanma isteğiyle biçimsel bir söyleme dönüştürülmesi kaçınılmaz olacaktır.
Yurt içi ve yurt dışında yapılan inşaat projelerindeki risklerin karşılaştırılması

İnşaat sektöründeki firmalar ve görev alan bireyler; içinde bulundukları projelerin niteliğine, büyüklüğüne, karmaşıklığına gerçekleştirildiği ortama ve projelerde kullanılan tekniklere bağlı olarak her projede çeşitli risklerle karşı karşıyadır. Bu riskler; işin istenilen sürede tamamlanması, istenen standartlarda imalatların yapılması ve belirlenmiş bütçenin aşılmaması gibi projelerin ana hedeflerini doğrudan ya da dolaylı bir şekilde etkiler. Bu doğrultuda risk yönetimi; proje süreçleri boyunca tekrarlanması gereken döngüsel bir süreçtir, çünkü riskler sabit değildir. Bazı risklerin proje ilerledikçe etkileri artabildiği gibi, yeni riskler de ortaya çıkabilmektedir. Bu sebeple risk yönetimi, tüm proje yönetim sürecinin önemli bir parçasıdır. Bu tez çalışmasının amacı; yüklenici firmalar özelinde, yurt içinde ve yurt dışında gerçekleştirilen inşaat projelerinde karşılaşılan risklerin ne şekilde yönetildiğini ve bu risklerin proje hedeflerine olan etkilerini ortaya koymak ve ayrıca bu risklerin önlenmesi veya azaltılması yönünde stratejiler geliştirmektir. Bu amaçla, bu konuda bir anket çalışması yapılmıştır. Çalışma sonunda; firmaların yurt içinde ve yurt dışında karşılaştığı risklerin farklılaşabildiği ve etkilerinin farklı büyüklükte olabildiği görülmüştür. Bu nedenle, bu risklerin etkin bir biçimde yönetilmesi için, özellikle inşaat faaliyetleri öncesinde, kapsamlı ve sistematik bir risk yönetim sisteminin uygulanmasının gerekliliği vurgulanmıştır.
Depreme dayanıklı bina tasarım sorunlarının tanıtılması

Türkiye gibi deprem riskinin fazla olduğu bir ülkede, bina tasarımlarında deprem etkisinin göz önüne alınmasının gerekliliği; yaşanan son depremlerle bir kez daha ortaya çıkmıştır. Binanın biçiminin mimari tasarım aşamasında belirmesi ve genel kararların mimar tarafından verilmesi sebebiyle, mimari tasarım aşaması depreme dayanıklı bina tasarımında önemli bir yer edinmektedir. Depreme dayanıklılık yönünden uygun tasarlanmamış bir binanın hesaplarla iyileştirilmesi çok güç, hatta bazı durumlarda imkansız olmaktadır. Bu nedenle, mimarın, bina tasarımına yaklaşırken, deprem hareketini ve depremin yapıya olan etkilerini göz önünde bulundurması gerekmektedir. Tez çalışmasının amacı; deprem olgusunun tanıtılarak; mimari tasarımın deprem dayanımındaki öneminin vurgulanması, depreme dayanıklı bina tasarım sorunlarının irdelenerek, yıllardır edinilmiş gözlem ve deneyler sonucu oluşturulmuş mimari tasarım kriterlerinin açıklanmasıdır. Bu bağlamda çalışma; giriş, konunun tanıtılması, problemin belirlenmesi, yapıların deprem etkilerine karşı korunması ve sonuçlar olmak üzere beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; konuya genel bir yaklaşımla giriş yapılmakta, konunun önemi ve konuya yaklaşım tarzı açıklanmaktadır. İkinci bölümde; deprem hareketi, deprem-zemin ilişkisi ve depreme dayanıklı yapı tasarım ilkeleriyle ilgili temel kavramlar açıklanarak; mimari tasarım aşamasında bahsedilecek konular ve mimari tasarımın deprem dayanımındaki öneminin daha iyi anlaşılmasını sağlayacak kavramlar tanıtılmaktadır. Üçüncü bölümde; deprem dayanımında mimari tasarımın yeri ve önemi vurgulanarak, bina konfigürasyonundan ve bitişik binaların durumundan kaynaklanan sorunlar açıklanmaktadır. Ayrıca depreme dayanıklılık yönünden mimari yapı elemanlarının davranışları incelenmekte ve taşıyıcı sistem türlerinin özellikleri tanıtılarak, taşıyıcı sistem tasarımında ve seçiminde göz önünde bulundurulması gereken hususlar belirtilmektedir. Dördüncü bölümde, yapıların deprem etkisinden korunması yöntemleri tanıtılarak, deprem etkilerinin sismik kontrol sistemleriyle izole edilmesi anlatılmaktadır. Sismik izolasyon sistemleri açıklanarak bunların mimari tasarıma etkileri belirtilmektedir. Sonuç bölümünde ise depreme dayanıklı betonarme bina tasarımına mimari açıdan yaklaşımın gerekliliği ve dikkat edilmesi gereken hususlarla ilgili bilgi verilmekte ve tez çalışmasından elde edilen sonuçlar irdelenmektedir.