Sınıf öğretmenlerinin medya ve televizyon okuryazarlık düzeyleri ile eleştirel düşünme eğilimlerinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, sınıf öğretmenlerinin medya ve televizyon okuryazarlık düzeyleri ile eleştirel düşünme eğilimlerinin çeşitli değişkenler açısından incelenerek; medya ve televizyon okuryazarlık düzeyleri ile eleştirel düşünme eğilimlerinin belirlenmesi ve medya ve televizyon okuryazarlık düzeyleri ile eleştirel düşünme eğilimleri arasındaki ilişiklinin incelenmesidir. Bu araştırma tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini 2013- 2014 eğitim-öğretim yılında Kocaeli ili İzmit ilçesinde görev yapmakta olan sınıf öğretmenleri oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemi küme örnekleme yöntemiyle belirlenmiş olup, İzmit ilçesinde görev yapmakta olan 159 sınıf öğretmeni çalışmaya katılmıştır. Katılımcıların %62,9'unu kadın, %37,1'ini erkek öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri Facione, Facione ve Giancarlo tarafından 1998'de geliştirilen ve Kökdemir (2003) tarafından Türkçe'ye uyarlanarak geçerlik ve güvenilirlik çalışmaları yapılan 'California Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği' ve Korkmaz ve Yeşil (2011) tarafından geliştirilen ve geçerlik ve güvenilirlik çalışmaları yapılan 'Medya ve Televizyon Okuryazarlık Düzeyleri Ölçeği' ölçekleri kullanılarak toplanmıştır. Ayrıca öğretmenlerin demografik bilgileri araştırmacı tarafından hazırlanan 'Kişisel Bilgi Formu' ile elde edilmiştir. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde öncelikle araştırmaya katılan örneklem grubundaki öğretmenlerin kişisel bilgileri ile ilgili veriler, frekans ve yüzde analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Ardından araştırmanın değişkenlerine ve ölçeklerin alt boyutlarına ait verilerin, Kolmogorov-Smirnov Testi kullanılarak normallik analizi yapılmıştır. Analiz sonucunda araştırmanın değişkenlerinin normal dağılım sergilemediği (p<.05) görülmüş; bunun üzerine araştırmanın alt problemlerinin analizinde nonparametrik testler kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, sınıf öğretmenlerinin medya ve televizyon okuryazarlık düzeylerinin okuryazarlık ve bağımlılık faktörü alt boyutlarında yaş, mezun olunan fakülte türü, mesleki kıdem, okutulan sınıf düzeyi, günlük internet kullanma süresi ve haftalık gazete okuma sıklığı değişkenlerine göre anlamlı bir fark olmadığı ancak cinsiyet değişkeninde okuryazarlık faktörü alt boyutunda kadın öğretmenler lehine, bağımlılık faktörü alt boyutunda ise erkek öğretmenler lehine anlamlı bir fark olduğu görülmüştür. Günlük televizyon izleme süresi değişkenine göre ise, bağımlılık faktörü alt boyutunda televizyon izleme değişkenine göre anlamlı bir fark olduğu görülmüştür. Ayrıca araştırmanın sonucuna göre, sınıf öğretmenlerinin eleştirel düşünme eğilimlerinin analitiklik, açık fikirlilik, meraklılık, kendine güven, doğruyu arama ve sistematiklik alt boyutlarında yaş, mezun olunan fakülte türü, okutulan sınıf düzeyi, günlük televizyon izleme ve internet kullanma süresi ile haftalık gazete okuma sıklığı değişkenlerine göre anlamlı bir fark yoktur. Bununla beraber, cinsiyet değişkenine göre açık fikirlilik ve doğruyu arama alt boyutlarında erkek öğretmenlerin lehine anlamlı bir fark vardır. Ayrıca mesleki kıdem değişkenine göre analitiklik alt boyutunda anlamlı bir fark olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Son olarak, sınıf öğretmenlerinin medya ve televizyon okuryazarlık düzeyleri ile eleştirel düşünme eğilimleri orta düzeydedir ve medya ve televizyon okuryazarlık düzeyleri ile eleştirel düşünme eğilimleri arasında düşük düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunmaktadır.