Landscape design principles of theme parks: A comparable study

Günümüzün yeni trendi olarak kabul edilen tema parkları turizm sektörüne iyi bir giriş yapmış ve önemli bir yere sahip olmuştur. Farklı ve yeni tasarım sistemi ile tasarlanan bu tür parklar, şehir parkları ve lunaparklarından daha farklı sistemle dizayn edilmiştir. Bu nedenle, insanların dikkatini çekmeyi başarmış ve insanların çok tercih ettiği eğlence merkezleri olarak hayatımızdaki yerini almıştır. Bütün bu durumlara bağlı olarak, bu çalışma, peyzaj tasarım ilkelerine göre çok tercih edilen eğlence merkezlerinin tasarım sistemini inceler. Tez kapsamında; Orlando, Türkiye ve Fransa'daki tema parklarının peyzaj tasarımında sert ve yumuşak zemin ilişkileri ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir. Çalışma, tema parklarında doluluk boşluk analizi yanı sıra boşluk kısmındaki peyzaj tasarım alanlarında sert ve yumuşak zemin ilişkisini inceler, sayısal olarak oranlamasını ve ziyaretçiler üzerindeki etkilerini araştır. Genel olarak, bulgular tema parklarının peyzaj tasarımında yumuşak zemin oranının sert zemin oranından daha yüksek olduğunu ortaya koymaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, tema parklarının peyzaj mimarlığı ilkeleri doğrultusunda nasıl tasarlandığını ve bu yeni tasarım sürecinde sert ve yumuşak zemin kullanım oranlarını değerlendirmektir. Günümüzde, çoğu şehir, yeni bir tasarım türü ya da yeni bir kentleşme türü ile hızla değişiyor. Kentleşme, tüm dünyada yaygınlaşmış ve hem insanlar üzerinde olumlu hem de olumsuz etkilere sahiptir. Kısacası, yeni binaların inşasıyla şehirler büyüyor, açık alanlar ve yeşil alanlar yok oluyor, bu da insanların ruhen yenilenmelerini ve temiz hava solumalarını engellemelerine neden oluyor. Özellikle metropollerde insan psikolojisinin olumsuz etkilenmesi, yeterli açık ve yeşil alan olmaması nedeniyle insanlar daha fazla stres yaşarlar. Bu nedenle, insanlar boş vakitlerini şehir karmaşasından uzak doğal ortamlarda geçirmek istemektedirler. Bu yönelimler doğrultusunda, yeni bir olgu olan tema park kavramı ortaya çıkmış ve hızlıca tüm dünyaya yayılmıştır. Tema parkları, her yaştan insana hitap edebilen, farklı, keyifli ve heyecan verici etkinliklerin bir arada bulunduğu bir dizi eğlence mekanından oluşan ve bunun yanı sıra dinlenme alanlarının da yer aldığı geniş bir alanlardır. İnsanlar kendilerini iyi hissetmek, eğlenmek ve boş zamanlarında arkadaşları veya aileleri ile daha iyi zaman geçirmek için kompleks eğlence alanlarını tercih etmektedirler. Tema parkları belirli ölçütler dikkate alınarak tasarlanmalıdır. Peyzaj tasarım ilkelerinde yumuşak ve sert zemin oranları dikkat edilmesi gereken unsurlardan biridir. Tema parklarının doluluk-boşluk oranındaki boşluk unsurunun tasarım detayları bu çalışmanın ana konusunu oluşturmaktadır. Başka bir deyişle, tema parklarının peyzaj tasarımında yumuşak ve sert zemin oranlarının incelenmesidir. ABD'den Magic Kingdom, Universal Studios ve Sea World, Fransa'dan Disneyland Paris ve Türkiye'den Vialand ve Viasea tema parkları karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Tema parklarının peyzaj tasarımındaki yumuşak ve sert zemin oranları parkın tasarım karakterini belirler. Doluluk-boşluk analizi olarak genelde tema parkları, boşluk ağırlıklı tasarlanmıştır. Sonuç olarak Magic Kingdom (%67,5) Epcot (%76,3), Universal Studios (%74,5), Seaworld (%89,5), Vialand (%95), Viasea (%76) ve Disneyland Paris (%75) boşluk yoğunluklu tasarlanmışlardır. Tema parklarının doluluk-boşluk analizleri yanı sıra; boşlukta yer alan peyzaj tasarım ilkelerinde sert ve yumuşak zemin oranları da insanları doğa ile buluşturma etkisi nedeniyle ayrı bir öneme haizdir.