turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
1930-2000 yılları arasında Türkiye'de gerçekleştirilen mimari tasarım yarışmalarının belgelenmesi ve genel bir değerlendirme

Bu çalışma, ülkemizde 1930- 2000 yılları arasında gerçekleştirilen mimari proje yarışmalarının dökümünün yapılarak belgelenmesini ve jüri raporları ışığında mimari tasarlama eylemini etkileyen kavramların ve bunların zaman içerisindeki dönüşümlerinin incelenmesini amaçlamaktadır. Bu amaçla yapılan çalışmada dönemin en uzun süreli periyodik mimari yayınları olan 'MimarTArkitekt' ve 'Mimarlık' Dergilerinden yararlanılmıştır. Burada vurgulanması gereken nokta; belgeleme çalışmasının, yarışma sürecine ait unsurları, mimarların bilgisine sunan, mimarlar arası iletişimi sağlayan araçlar olarak değerlendirilmesi gereken 'periyodik yayınlar'ı esas aldığıdır. Mesleki idealler ile toplumsal gerçeklik arasındaki boşluğun maksimum düzeyde değerlendirilebileceği bir platform olan mimarlık yarışmaları, hem mimari düşüncenin en zengin bir biçimde ortaya konulması, hem de eleştiri mekanizmasının en güçlü bir şekilde ele alınabileceği mimarlık ortamını sağlaması açısından önemlidirler. Jüri raporlarında yer alan kavramlar da bu ortamda üretilen mimari yaklaşımların, düşünsel kodların göstergeleridir. Buradan hareketle yarışmalara ait bilgilerin, mümkün olan en geniş biçimde bir araya getirilmesi, tarihi kayıtlar olarak düzenlenmesi, mimarlık ortamının gelişmesi yönünde bir temel oluşturması açısından ele alınmıştır. iv
Kaynak kısıtlı proje çizelgeleme probleminde tekrarsız kromozom destekli paralel genetik algoritma uygulaması

Kaynak kısıtlı proje çizelgeleme bir kombinatorial optimizasyon problemidir ve kaynak optimizasyonuna yönelik olarak Proje ve Yapım Yönetimi alanında kullanılan önemli bir araçtır. Projeyi oluşturan aktivitelerin süreleri, kaynak ihtiyaçları, öncelik-sonralık ilişkileri ve kullanılacak kaynakların sınırları belirlenmiştir. Proje tamamlanma süresinin minimize edilmesi hedeflenir. Tanımı basitçe yapılsa da, kaynak kısıtlı proje çizelgeleme problemi, NP-Hard optimizasyon problemlerinin sınıfına aittir ve aslında pratikte en zorlu klasik problemlerden biridir. Kaynak kısıtlı proje çizelgeleme problemlerinin çözümü için geliştirilen kesin yöntemler, özellikle büyük problemlerin çözümünde -pratikte kullanılamayacak kadar çok- zaman alıcıdırlar. Meta-sezgisel algoritmalar ise büyük boyutlara ve çok karmaşık kısıtlamalara sahip problemlere makul hesaplama zamanlarında yeteri kadar iyi çözümler üretebilirler. Kaynak kısıtlı proje çizelgeleme problemlerinin meta-sezgisel algoritmalara çözümü yoğun çalışılan bir alandır. Literatür taraması ve boşluk analizi sırasında, Genetik Algoritma'ya yönelik güçlendirme ve desteklerin etkili olabileceği görülmüştür. Doktora tezinde uygulanan güçlendirme ve desteklerin ardındaki ana fikir: tekrarsızlığın sağlanması ve çeşitlendirilmenin arttırılmasıdır. Genetik Algoritma'ya yönelik olarak aktarılan tekrarsız kromozom güçlendirmesi: Tekrarlanan kromozomların uzaklaştırılması ve yerlerine -çeşitliliği sağlamak üzere- yenilerinin konması esasına dayanmaktadır. Kaynak kısıtlı proje çizelgeleme problemine yönelik olarak aktarılan tekrarsız kromozom güçlendirmesi ise farklı görünen ama aynı kaynak profilini üreten kromozomların elenmesi ve yerlerine yenilerinin konulmasını sağlamaktadır. Hibrit Simulated Annealing desteği: yerel iyiden kaçmak ve daha iyi çözümler içerebilecek patikalara sıçramak için kullanılmaktadır. Paralel Genetik Algorirma desteği, Genetik Algoritma'ya göre daha hızlı sonuca ulaşmak, daha küçük popülasyonla çalışmak, daha yüksek çeşitlilik sağlamak ve daha yüksek çözüm kalitesi elde etmek için kullanılmaktadır. Doktora tezinde geliştirilen uygulama MATLAB ortamında hazırlanmıştır ve kaynak kısıtlı proje çizelgeleme problemlerinin başarım değerlerinin ölçülmesinde standart olarak kullanılan PSPLIB problemleri üzerinde sınanmıştır. Problemlerinin çözümü sonucunda elde edilen ortalama sapma değerleri: J30 ve J60 problemlerinde aynı çözüm değerlerini veren diğer çalışmalarla birlikte en üst bantta, J120 problemlerinde altıncı sırada yer almaktadır. Çözümler sırasında J120_35_ 5 numaralı problemde, -daha önceki çalışmalarda elde edilmemiş- en iyi değere erişilmiştir. Problemin çözümü onaylanmış ve PSPLIB problemlerini barındıran Münih Teknik Üniversitesi resmi web sitesinde yer almıştır. Doktora tezinde uygulanan güçlendirmeler ve destekler, kaynak kısıtlı proje çizelgeleme problemlerine yönelik olarak yapılacak yeni çalışmalarda yol gösterici olarak kullanılabilir.
Toplu konut idaresi sitelerinde konut kalitesi ve kullanıcı memnuniyetinin belirlenmesi

Tarihsel süreç içinde ülkelerin ekonomik sistemlerinde meydana gelen değişim, dönüşüm ve bütünleşme politikaları toplumları siyasal, sosyal, kültürel ve ekonomik anlamda doğrudan etkilemiştir. Toplumsal hayatta ortaya çıkan bu dinamikler ile birlikte girişimciler emek, sermaye ve doğal kaynakları bir araya getirerek, başkalarının ihtiyaçlarını karşılayacak farklı nitelik, büyüklük ve donatı alanlarına sahip konutlar inşa etmeye başlamıştır. Konut sektörünün en karlı yatırım alanlarından biri haline dönüşmesi ve sermayenin de bu alana kayması ile birlikte, daha prestijli, kaliteli ve kullanıcı memnuniyetini dikkate alan yeni yaşam alanları oluşmuştur. Etrafı çevrilmiş bu yaşam alanları literatürde kapalı konut olarak tanımlanmaktadır. Bu tezde, İstanbul Başakşehir ilçe sınırları içinde yer alan ve Toplu Konut İdaresi tarafından Kayaşehir bölgesinde yapılan konutlarda ikamet eden kullanıcıların konut kalitesi ve memnuniyetlerinin belirlenmesine yönelik bir alan araştırması yapılmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak '5'li Likert Anket Tekniği' kullanılmıştır. Ölçeğin puanlaması '1' , '2' , '3' , '4' , '5' arasında derecelendirilmiştir. Araştırmada kullanılan anketin birinci bölümünde katılımcıların demografik özellikleriyle ilgili 8 soru, ikinci bölümde ise konut kalitesi ve memnuniyetle ilgili 12 faktörün altında 51 soru yer almaktadır. 2018 Temmuz ve Ağustos aylarında 368 kişiyle yüz yüze görüşerek anketler uygulanmıştır. Toplam da 38 anket analize dahil edilmemiştir. Bu anketlerin analize dahil edilmeme sebebi, geçerlilik, güvenirliliği sağlayamamalarıdır. Böylece geriye kalan 330 anketten elde edilen verileri SPSS 18.00 paket programına yükleyerek gerekli istatistiksel analizler yapılmıştır. Analizlerde, katılımcıların ankette yer alan sorulara verdikleri cevapların faktörler bazında demografik değişkenlere göre %95 güven aralığında ortalamaları arasındaki farkın anlamlı olup olmadığı hipotezinin cevabı aranmıştır. Verilerin normal dağılım göstermesinden dolayı, cinsiyet değişkenine Bağımsız İki Örnek T-Testi uygulanmıştır. İkiden fazla olan diğer demografik değişkenlere ise Tek Yönlü Varyans testi kullanarak istatistiksel sonuçlara gidilmiştir. Yapılan analizler sonucunda katılımcıların sahip olduğu medeni durum ve doğum yeri değişkenleri hariç diğer demografik değişkenlerde bazı faktörler de katılım düzeylerinin ortalamaları arasındaki farkı istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Tez çalışmamızın ana amacını teşkil eden konut kalitesi ve kullanıcı memnuniyetiyle ilgili 12 faktörlü 51 sorudan oluşan anketin sonucunda, konut sakinlerinin katılım düzeylerinin ortalaması gerek faktör bazında gerekse demografik değişkenler bazında 2 ile 4 aralığında olduğu ortaya çıkmıştır. Elde edilen bu sonuca göre katılımcıların konut kalitesi ve memnuniyetlerinin orta seviyede olduğunu söylemek mümkündür.
Auto-conversion from 2D drawing to 3D model with deep learning

Modelleme, bilgiyi kullanıcılara aktardığı için her zaman önemli olmuştur. Bilgisayar ekranındaki ilk çizgide, sanal gerçeklik uygulamalarına kadar bütün temsil teknikleri tasarım endüstrilerinin algılama, iletişim kurma ve uygulama biçimlerini genişletmiştir. Her bir temsil tekniği bir diğerinin temeli, bilgi kaynağı ve veri tedarikçisi haline gelmiştir. Ancak, bir temsilin içerdiği bilgiyi başka bir temsilin bilgisine dönüştürmek için doğru veriye, kalifiye personele ve insan müdahalesine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu araştırma, bu sorunları gidermek için düşük seviyeli veri kaynaklarından yüksek seviyeli dijital modellere otomatik bir yeniden yapılanmayı temsil etmeyi amaçlamaktadır. Bu otomatik dönüştürme işlemi yalnızca mimari kullanımı inceler ve farklı alanlarda kullanılabilirliğinin bir örneğini oluşturur. Bu tez kapsamında sıfırdan toplanan ve/veya üretilen 2B kat planları ve cephe çizimleri veri seti olarak kullanılmıştır. Bu veriler, ilgili mimari bilgiyi elde etmek için üç farklı Evrişimsel Sinir Ağı ile anlamsal olarak bölünmüştür, çünkü Derin Öğrenme yaygın kullanımıyla, geniş bir problem yelpazesini çözmede umut verici başarılar göstermektedir. Anlamsal olarak bölümlendirilmiş çizimler daha sonra Dijital Geometri İşleme yöntemleri kullanılarak 3B modele dönüştürülür. Son olarak, herhangi bir kullanıcının kolaylıkla 3B model elde etmesini ve kullanmasını sağlamak için bir web uygulaması tanıtılmıştır. 2B ortamdaki anlamsal bölümleme sonuçları ve 3 B'deki iki vaka çalışması, sürecin doğruluğunu temsil edebilmek için farklı ölçümleme yöntemleriyle ayrı ayrı değerlendirilmiştir ve karşılaştırılmıştır. Sonuç olarak, bu araştırma, en gelişmiş yöntemlerle 3B modellerin yeniden yapılandırılması için otomatik bir işlem önermiş ve teknik bilgisi olmayan bir kişi için bile kullanıma hazır hale getirmiştir.
Karacahisar Kalesinde kullanılan özgün yapı malzemelerinin genel karakteristik özellikleri

Çalışmanın amacı bir Ortaçağ kalesi olan Karacahisar kalesinin yapı malzemelerinin genel karakteristik özelliklerinin ve üretim teknolojisinin belirlenmesidir. Bu amaç doğrultusunda, kalede 2012 ve 2013 yıllarında elde edilen yapı malzemelerinin fiziksel, mekanik, kimyasal, mineralojik ve petrografik özellikleri incelenmiştir. Çalışmanın sonunda, kalede oldukça zengin bir pişmiş kil ürünü envanterinin bulunduğu tespit edilmiştir. İncelenen yığma yapı tuğlalarının otuz iki gruba, zemin tuğlalarının on iki gruba ve kiremitlerin üç gruba ayrıldığı belirlenmiştir. Harç örnekleri incelediğinde, kale giriş sur duvarında dört farklı horasan harcının kullanıldığı, II. bölgede ise kireç ve alçı esaslı harçların kullanıldığı tespit edilmiştir. Kalenin temel yapı malzemesi olan doğal taşların olivinli skorya bazalt türü olduğu ve bunların tuğlalarda ve harç üretiminde de agrega olarak kullanıldığı görülmüştür. Kalenin bulunduğu bölgede zengin bazalt yataklarının bulunması, geçmişş uygarlıkların bu doğal taş yataklar ile ilgili bilgisi olduğunu ve yerel malzeme kullanımına önem verdiğini göstermiştir.
Milli Eğitim Bakanlığının belirlediği mekan-yön kriterlerinin eğitim kampüsü yarışmaları üzerinden değerlendirilmesi

Bu çalışma ile MEB Ulusal Ön Seçimli Eğitim Kampüsü yarışmalarında ödül alan projelerin MEB'in eğitim yapıları tasarımı için iklimlere bağlı olarak öngördüğü mekan- yön kriterleri bağlamında yönlenişleri incelenmiş, bu kriterlere uyum ve uyumsuzluklar eğitim yapılarında eğitsel mekanlar bağlamında vurgulanmaya çalışılmıştır. Bu amaçla; tasarımın odağını oluşturan eğitsel mekanlar olan derslikler, laboratuvarlar, kütüphane ve kapalı spor salonu birimleri detaylı bir şekilde irdelenmiştir. MEB yarışma projeleri üç grupta açılmış ve her grupta çeşitli iklim bölgelerinden illere yer verilmiştir. Bu tez çalışmasında, her iklim bölgesinden en az bir yarışma projesi olmak üzere, toplamda dört farklı iklim bölgesine göre seçilmiş projeler eğitsel mekanlar bağlamında yön- iklim tabloları aracılığıyla detaylı olarak incelenmiştir. MEB Ulusal Ön Seçimli Eğitim Kampüsü Yarışmaları neticesinde; iklime bağlı uygun yönlenme konusunun, gerek yarışmacılar ve gerekse de jüri üyeleri tarafından bazı mimari çözümlerde göz ardı edildiği görülmüş, yanlış konumlanma sonucu oluşan aykırı cephe yönelimi oranının yüksek olmasına karşın, bu durumun jüri tarafından bir değerlendirme kriteri olarak ele alınmadığı, jüri raporunda bir olumsuzluk şeklinde dile getirilmediği tespit edilmiştir.
Kruvaziyer limanlarında sabit yapıların kalite sorunları açısından değerlendirilmesi: İzmir Alsancak ve Bodrum örnekleri

Deniz turizminin en önemli yapı taşlarından birisini oluşturan kruvaziyer turizmine olan ilgi her geçen gün artmaktadır. Kruvaziyer turizmine olan bu ilgi ile doğru orantılı olarak kruvaziyer limanlarının işlevselliğinde ve kullanıcı kapasitesinde de artış görülmektedir. Kruvaziyer tur şirketleri, destinasyonlarına aldıkları liman kentlerinin tercih edilmesinde öncelikle, turistlerin ilgisini çekebilecek doğal güzelliklere, tarihi ve kültürel zenginliklere, inanç merkezlerine sahip olmasına bakmaktadırlar. Bunun dışında kruvaziyer gemilerin yanaşacağı liman yapılarının çevresel ve fiziksel özellikleri de bir limanın tercih edilmesinde önemli bir etkendir. Kruvaziyer limanlarının tercih edilmesi, limanın konumuna, rıhtım boyutuna, limanın derinliğine, güvenliğine, yolcuların ihtiyaçlarını karşılayabilmesine vb. gibi özelliklere göre değişmektedir. Bu özellikler kapsamında da en iyi limanlar büyük kruvaziyer gemilerinin destinasyonlarına girmektedir. Bu nedenle kruvaziyer turizmi bir ülkenin turizminin gelişmesinde büyük paya sahiptir. Bu çalışma kapsamında, kruvaziyer limanlarında sabit yapıların ve liman özelliklerinin kullanıcı gereksinimleri ve beklentileri yönünde oluşan yapı kalitesi kullanım süreci değerlendirmesi yoluyla, İzmir Alsancak Limanı ve Bodrum Yolcu İskelesi üzerinden örneklendirilmiştir. Söz konusu limanlarda yapılan incelemelerde daha çok kullanıcı gereksinimleri açısından yolcu salonları, otoparklar, sosyal mekan gereksinimleri, estetik ve teknik gereksinimler, hareket kısıtlılığı olan yolculara dair gereksinimler üzerine durulmuş olup bu konular üzerinde yapı kalitesi irdelenmiştir. Bu bağlamda, tez çalışmasında, dünya standartlarında kruvaziyer limanı özellikleri taşıyan liman binalarının hazırlanmasına yönelik olarak, Türkiye pazarında bir ölçütler grubu oluşturulması yoluyla, kalite gelişimine olanak sağlamak amaçlanmaktadır.
Mimaride etki ve görsel algı bağlamında fotoğraf

Fotoğraf, mekanik doğası dolayısıyla keşfedildiği günden itibaren insanlık için güvenilir bir belgeleme aracı olmuştur. Görsel birikimin tasarlama sürecinde çok önemli bir yer tuttuğu mimarlık alanında da nesneyi tarafsız olarak 'resmedebilen' bu araç güvenle kullanılmış ve kabul görmüştür. Mimarlığa ait bilgilere, izlenimlere, yapısall çevreye ait birikimlerin çok azına kişisel tecrübeler ile ulaşılabilir. Bu bilgilerin birçoğu sadece fotoğraflardan elde edilen bilgilerdir. Günümüzde mimari nesne, mimarlık yarışmalarında bile birebir mekansal tecrübelerden ziyade fotoğraflar üzerinden algılanmakta ve yorumlanmaktadır. Bu çalışmanın amacı; tarafsız bir döküman olarak görülen fotoğrafın mimarlık alanında kullanımının evrimini gözlemek, bu değişimi tetikleyen potansiyel gerilimleri yorumlamak ve fotoğrafik temsil ile mekansal tecrübe algıları arasındaki farklılaşmaları sorgulamaktır. Nesnel ve görsel gerçeklik kavramları üzerinde durularak fotoğraf aracılığı ile oluşturulan yeni gerçeklik durumları irdelenmiş ve yorumlanmıştır. Mimari yayınlarda ve yarışmalarda karşılaştığımız bu görsellerin mükemmellikleri üzerinden yapılan yorum ve okumaların mimari niteliği ve mimari değerlendirmedeki pozisyonları üzerinde durulacaktır. Görsel bir 'idealleştirme' ile üretilen mimari fotoğraflar ile mimari nesne arasındaki duyumsal farklılaşmaların doğurduğu algı farklılıkları bu eleştirel çalışmanın da temel çıkış noktasını oluşturmaktadır. Tüm bu gözlem ve tartışmaların ışığında bu tez çalışmasının temel sorusu; yapıları fotojenikleştirip ortamlarından soyutlayan çalışmaları mimari fotoğraf olarak sınıflandırıp ayrıştırmaktansa, fotoğrafın mimari değerlendirme için nasıl daha verimli kullanılabileceğini sorgulamaktır. Bu tezin asıl amacı da, günümüzdeki fotoğraf enflasyonundan mimari algı ve değerlendirme anlamında nasıl faydalanılabileceğini tartışmak ve bunu 'belirlenen yapılar' üzerinden çekilen fotoğraflar ve bu konuda yapılmış farklı fotoğraf çalışmaları üzerinden sorgulamaktır.
Çok katmanlı kabuk cephe sistemleri

1970'li yıllarda başlayan ve günümüze kadar etkisi giderek artan enerji krizine karşı, tüketilebilir enerji kaynaklarının kullanımının minumum seviyede tutulması, kullanılan enerjiden ise maximum fayda sağlanması amaçlı ortaya çıkan sürdürülebilirlik kavramı ile enerji etkin yapı modelleri oluşturulması amaçlanmıştır. Tüketilebilir enerji kaynaklarının verimli bir şekilde kullanımının yanı sıra doğal kaynakların yapıya entegrasyonu ile çevreye ve insan sağlığına duyarlı, konfor koşullarını sağlayarak kendi sistemini kurgulayan yapı modelleri oluşturulmaya çalışılmaktadır. Bir yapıyı bütünüyle ele aldığımızda enerji korunumunu sağlayarak enerji performansını arttıran veya azaltan sistemlerin başında cephelerin geldiğini görmekteyiz. Bu nedenle bir yapının yaşam ömrü boyunca enerji etkinliğinisağlayarak yüksek bir performans gösterebilmesi cephe tasarımına bağlı olarak gelişir. Böylece yaz-kış periyotlarında iç mekan kullanıcı konforunun maximumsağlanabildiği ve tüketilebilir enerji kaynaklarının kullanımının minimuma indirilmesi amaçlı sürdürülebilir cephe tasarımları önem kazanmıştır. Çok katmanlıcephe tasarımları da bu ihtiyaca cevap verebilmek adına geliştirilen bir sistemkurgusudur. Sürdürülebilir mimari tasarımlara entegre edilen çok katmanlı cephe sistemlerinin tasarımı birçok parametreye bağlı olarak irdelenmesi gerekmektedir. Bu çalışmada çok katmanlı sistemlerinin sürdürülebilir bir tasarım modeli olmasında etkili olan tasarım kararları belirlenerek örnekler üzerinden incelenecektir. Key Words : Sustainable, Sustainable Architectural Design, Multi LayerShell Facade Systems
Mimari tasarım ve görsel iletişim araçlarının mimar- müşteri ilişkileri bağlamında değerlendirilmesi

Yapılan tez çalışması ile, mimari tasarım ve görsel iletişim araçları mimar-müşteri ilişkileri bağlamında değerlendirilmektedir. Tez kapsamında, mimarlık ve mimar kimliği, mimarlık pratiği, mimarların çalışma alanları ve görevleri tanımlanmakta, tarihsel süreç içinde ve günümüzde mimarın içinde bulunduğu durum incelenmekte; tasarımın sosyal yapısı ve ofis ortamı değerlendirilmektedir. Mesleki pratikte mimarların her zaman ilişki içerisinde olduğu müşteri, müşteri kimliği ve çalışılan müşteri tipleri, müşterinin mimarı hangi nedenlerle seçtiği ve mimar - müşteri ilişkilerinin aşamaları incelenmekte; mimari proje tasarımı sürecinde, mimarın kullanmakta olduğu, mimari tasarım ve görsel iletişim araçları irdelenmekte ve faydalan anlatılmaktadır. Alan araştırması ile; Türkiye'de özel sektörde hizmet veren 100 mimara anket yapılarak ulaşılmış veriler doğrultusunda, mimar tararından bakış açısı ile, bir durum değerlendirmesi yapılmaktadır. Anket sunulmuş mimarlar; yaşlarından, sosyal statülerinden, çalışma alanlarından, verdikleri hizmetten, bünyesinde bulundukları organizasyonel yapı ve kurum kimliğinden ve de müşterisinin ticari kimliğinden bağımsız olarak, rasgele seçilmişlerdir. Araştırma kapsamında, mimarın projesini müşterisine nasıl sunduğu, mimar tararından hangi sunum biçimlerinin tercih edildiği, müşterinin sunumlarla ilgili olarak en çok nelerden etkilendiği irdelenmekte; giderek artan bilgisayar kullanımının mimarın mesleki yaşantısında hangi seviyede olduğu incelenmektedir. Bunların yanı sıra, mimarın ve müşterisinin, çeşitli açılardan incelenerek tanıması da amaçlanmıştır. Yapılmış olan araştırma sonucunda, her istenileni tamamen karşılayan tek bir mimari tasarım aracı ya da sunum şekli bulunmadığı, her birinin kendince faydalan ve eksiklikleri olduğu görülmüştür. Mimarın bütün tasarım süreçlerinde, projesinin ilerlemesi için çalışmalar yapması, içinde bulunduğu aşamayı başarılı bir şekilde sonlandırıp, sonraki süreçlere iyi başlangıçlar yapması ve de çalışmalarını müşterisinin en iyi algılayabileceği şekilde sunabilmesi gereklidir. Bu sebeplerle, mimari tasarım sürecinin her aşamasında, başarılı sonuçlara ulaşabilmek için, çeşitli mimari tasarım araçları ve sunum yöntemleri tamamlayıcı bir yolla bütünleştirilerek kullanılmalıdırlar.
Hacı Beşir Ağa Darülhadisi'nin koruma uygulaması sorunları üzerine bir değerlendirme

beri varlığını sürdüren ve ilk Osmanlı sur dışı yerleşmesi olan Eyüp'teyer alan Hacı Beşir Ağa Darülhadisi; Osmanlı son dönem külliyelerindenolup, medrese merkezli kompleks yapılar grubunda değerlendirebileceğimiz program ve boyut olarak küçük bir yapı topluluğudur. Sıbyan mektebi, kütüphane veedreseden oluşan külliye, günümüzde oldukça harap durumda olup medresebölümünün bir kolu ile revakları günümüze ulaşmamıştır. Hacı Beşir Ağa Darülhadisi'nin koruma uygulaması sorunları üzerine bir değerlendirmeyi kapsayan bu çalışma beş ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; yapının darülhadis medresesi olması nedeniyle Osmanlı dönemi eğitim yapılarına kısaca değinilerek darülhadislerin tanımı yapılmıştır. İkinci bölümde; Hacı Beşir Ağa Darülhadisi'nin genel tanımı yapılarak külliyeyi oluşturan yapılar;konum, plan, cephe, yapım sistemi özellikleri açısından incelenmiş ve yapı grubunun günümüzdeki bozulmaları ortaya konularak rölöve projesi hazırlanmıştır. Üçüncü bölümde; İstanbul'daki aynı dönem anıtsal yapıları içinde Hacı Beşir Ağa Darülhadisi'nin yeri değerlendirilerek plan özellikleri ve yapı elemanları açısından genel bir tipoloji oluşturulmuştur. Dördüncü bölümde; yapının yok olan kısımlarını tamamlamak için yazılı ve görsel belgeler ile tipoloji çalışmaları sonucunda elde edilen veriler doğrultusunda Hacı Beşir Ağa Darülhadisi'nin restitüsyonu hazırlanmıştır. Beşinci bölümde; günümüzde harap durumda olan Hacı Beşir Ağa Darülhadisi'ninyeniden ihya edilebilmesi için yapıda saptanan hasarların giderilmesine yönelik müdahale yöntemleri belirlenerek restorasyon projesi hazırlanmış ve yapının restorasyon uygulamasına yönelik bir çalışma önerilmiştir. IVSonuç bölümünde; korunması gerekli kültür varlığı olarak Hacı Beşir Ağa Darülhadisi'nin önemine değinilerek yapının koruma önerisi üzerine uygulama çözümleri değerlendirilmiştir. V
Kentsel ütopyalar ve 20. yüzyıl toplu konut mimarlığı

Her yüzyılda ideal toplum kaygısı, düzenli, huzurlu ve eşit bir sistem düşüncesi var olmuştur. İlk dönemlerde bu kaygı kent ölçeğinde olurken, daha sonraları konut birimine kadar detaylanmıştır. Kentsel ölçekte olan düşüncelerin toplu konuta kadar şekillendiği süreç, Rönesans Dönemi'nde belirginleşmiş ve diğer yüzyıllarda birbirlerinden etkilenerek günümüze kadar gelmiştir. Tarihsel süreçte kent vizyonları içinde önemli bir yere sahip olan ütopya kavramı, ideal kent kavramının şekillenmesini sağlamıştır. Ütopya ile hayali kentler yaratılıp, bu düşüncenin karşısında duran distopya ile bu düzenin yol açacağı olumsuzluklara karşı gelecek senaryoları yazılmıştır. Değişen toplum sorunları karşısında, doğayla bütünleşik kent tasarımları ile ekotopya, teknolojinin gelişmesi ile de teknotopya adında farklı ütopya kollarının zaman içerisinde ortaya çıktığı görülmektedir. Her dönemde, düzenli kentler ve toplu yaşam alanları tasarlamak ana hedef olmuştur. Nüfusun artmasıyla, konut ihtiyacını karşılamak ve sosyal yaşamdan kopmayan ideal kent tasarımları önerilmiştir. Uygulanmış veya düşünce bazında kalmış öneriler olsa da, her tasarım bir sonraki döneme ışık tutmuştur. Bu tez çalışmasında kentin ve konut alanlarının şekillenirken üzerindeki ütopyacı geleneğin etkileri anlatılmak istenmiştir. Ütopyanın çalışma mekanı olan kentin tarihsel süreç içerisindeki gelişimi ve toplu konut kavramının ortaya çıkışı irdelenmiştir.