Bilimkurgu filmlerinin mimari açıdan gelecekle ilgili fikirlerin oluşmasına katkısı

Mimarlık insanlığın varoluşuyla ortaya çıkmış ve insan için hizmet etmiş bir sanat dalıdır. Kökleri bu geçmişşle çok sağlam olan mimarlık bireyin, toplumun gelişmesi, değişmesiyle beraber değişmiş ve gelişmiştir. Kendini yenilemiş ve zamana ayak uydurmuştur. Verdiği ürünlerin kalıcı olmasıyla insanlık için bir tarihi içerir. Geçmişten gelen mimari örnekler, bugüne ait olmasalar da bugün içindeki yerleriyle geçmişş arasındaki bağı kurar niteliktedir. Zamansal düzlemler içindeki bağlayıcı özelliğiyle mimarlık, geçmişş bugün ve gelecek ilişkisini zihinlerde oluşturur ve canlandırarak topluma armağan eder. Bu kadar etkili bir sanat türünün diğer sanat dallarıyla olan ilişkisi kaçınılmazdır. Zaman zaman mimarlığın bu türleri etkilediği, zaman zaman da farklı türlerin mimarlığı etkilediği bir ortam varoluşları kadar eskidir. Gelişen dünya, küreselleşen ortamda bu etkileşim kaçınılmazdır. Müzikle, resimle, edebiyatla olan etkileşimlerin yanı sıra mimarlığın sinema sanatıyla olan etkileşimi gelişen teknoloji ve bilgisayar çağında bir kademe daha ileride durmaktadır. Sinemanın sunduğu sınırsız hayal gücü ve görsellik, mimarlığın her zaman ihtiyacı olan bir ortama olanak verir. Mimarinin esas meselesi olan mekan üzerine getirdiği farklı bakış açıları, değişik kullanımlarla mekan için denemeler yapar. Bu etkileşim tek taraflı bir ilişki sonucunda oluşmaz. Mimarlık sinemadan alacaklarını, sinemanın mekan kullanımları, mekan üretimleri sonucunda elde edilen verilerden alır. İlişki için ilk adımı sinema atar. Sinema senaryosunu anlatmak ve yansıtmak için zamana ve mekana ihtiyaç duyar. Sinemada mekan filmin her sahnesinde belirir. Aslında kameranın kadrajı bile bir mekanı tanımlar. Bu kavramsal yaklaşımın yanında alenen filmde beliren mekanlar kendi başlarına bile konuyu anlatmak için yeterlidir. Mekan kavramının film için bir diğer önemi de zaman kavramının oluşturulmasında da etkin rol almasıdır. Bu iki kavram iç içe geçmişş bir durum sergiler. Bazen mekanlar, zaman kavramını oluştururken bazen, zaman mekanları etkiler. Zamanın mekanları etkilemesi genellikle geleceği yansıtan filmlerde yani bilimkurgu türü filmlerde karşımıza çıkar. Bilim kurgu türleri mimarlık için, içerdikleri bilimsel bilgi ve yaptıkları öngörülerle önceden hazırlanmış birer çalışmadır. Bu özelliğiyle mimarinin gelişiminde önemli yer tutarlar. Mekan kullanımları var olan mekan kullanımları, kurgusal mekanlarıyla karşımıza çıkarlar. Var olan mekanlar için nasıl bir evrim süreci geçirecekleri, varlıklarını sürdürüp sürdüremeyecekleri konusunda bilgiler içerirken, yeni ürettiği mekanlarla da meydana gelecek değişikliklerin yönünü çizer. Oluşturduğu ve içine çeken bu gerçekçi ortamla bize geleceğimiz ile ilgili düşünme fırsatı sunar. Her gün içinden geçtiğimiz sokakları gelecek dünyası olarak görmek, hissetmek, daha önce karşılaşmadığımız türden mekanların içerisinde yer alabilmek büyük bir şanstır. Bu şanslı durum içerisinde aynı bina açıklıkları, aynı cepheler, aynı malzemeler daha cesur boyut ve dillerle karşımıza çıkar. İç mekanlardaki yaşanmışlık ve birikmişlikten kaynaklı oluşan tarzlar hemen dikkati çeker. Tez bu anlamda geleceği yansıtan bilimkurgu filmlerinin mekanlara, kentlere dair verdiği referanslarla nasıl bir gelecek kurguladığını, bunu yaparken nasıl davrandığını, gelecek denen olgunun aslında nasıl bir durum yaratılarak oluşturulduğunu ortaya koymaya çalışmaktadır. Kullanılan gerçek mekanların, kentlerin filmdeki izleriyle günümüzdekiler arasındaki ilişkilerinin tespiti merak edilen konuya dair önemli bulgulara ulaştırır.