Evaluation of restoration projects of traditional dwellings in Outer Citadel of Ankara which are given gastronomic functions

Ankara Kaleiçi'nde yer alan geleneksel konutlar, hem Anadolu hem Ankara Geleneksel Konutları arasında önemli bir yere sahip olmakla beraber, kendilerine özgü belli başlı karakteristikler yansıtmaktadırlar. Ankara'daki en eski yerleşkelerden biri olan Kaleiçi, çok uzun zamandan beri hem ticari hem de konut aktivitelerini beraberinde barındırmaktadır. Günümüzde bu alan, geçmişşten bugüne kadar yaşamını devam ettirebilmiş değerlerinin ve 1970 lerden başlayarak alanda süregelen koruma hareketlerinin etkisiyle bir ticaret, kültür ve turizm merkezi haline gelerek eski popularitesini yeniden kazanmıştır. Bu şartlar altında alanda en büyük riski, Kaleiçi'nde sınırları tarihi sur duvarları ile net bir biçimde tanımlanmış olan konut dokusu taşımaktadır. Mevcut dokuyu tehdit eden ana faktörler ise dört başlık altında kategorize edilebilmektedir. İlk faktör, alanda turizm, ticaret ve kültürel aktivitelerin artmasından doğan baskıya bağlı olarak Dışkale'deki geleneksel konutların özgün kullanımının hızlı bir şekilde değişmesi olarak tanımlanabilir. İkinci faktör ise alanda restore edilen geleneksel konutların yeni işlevleri içerisinde en baskın ve popüler işlevin gastronomik işlev olmasıdır. Üçüncü bir faktör, restorasyon projelerine bağlı olarak, geleneksel konutların özgün karakteristikleri ve mekansal kapasiteleri ile gastronomik kullanımın mekansal ve işlevsel gereksinimleri arasındaki uyumsuzluklar sonucu, geleneksel konutların özgün karakteristiklerinin ve değerlerinin yok olmasıdır. Son faktör ise geleneksel konutların günümüzdeki fiziksel durumları ile koruma kurulunca onaylı projelerindeki fiziksel durumlarının birbirleriyle örtüşmemesi olarak tanımlanabilir. Bu faktörler aynı zamanda tezin üzerinde duracağı problemin tanımını da oluşturmaktadır. Dışkale, net sınırları ile yukarıda tanımlanan problemin çalışma alanı olup aynı zamanda, Kaleiçi'nin hemen dışarısında bulunan ticaret, kültür ve turizm alanı ile İçkale'de bulunan, halen özgün karakteristiklerini ve kullanım değerini koruyan mevcut geleneksel konut dokusu arasında bir tampon bölge oluşturmaktadır. Tezin ana amacı, günümüz koruma anlayışı ve yöntemleri çerçevesinde, Ankara Dışkale'de yer alan geleneksel konutların özgün karakteristiklerinin, değerlerinin ve mekansal kalitelerinin, hem olumlu hem de olumsuz yönleri göz önünde bulundurarak gastronomik işlevden nasıl etkilendiğini ortaya koymaktır. Tezin ele alacağı bir başka konuda, onaylı restorasyon projeleri ile restorasyon uygulamaları arasındaki uyumsuzluklar ve problemlerdir. Tez, çalışma için kurulan teorik çerçeve, tanım, amaç ve ayrıca çalışmada izlenilen yöntem hakkındaki bilgileri içeren bir giriş bölümüyle başlamaktadır. İkinci bölüm, Ankara Kalesi ile ilgili bir tarihi araştırma ve Ankara Kalesi'nin bugünkü durumu, bu alanda yer alan geleneksel konutlar ve Ankara'da bu iki başlığa etki eden diğer gelişmeleri konu alan incelemeleri içermektedir. Üçüncü bölüm, çalışma için seçilen geleneksel konutların analizlerini, bu analizlerin değerlendirmelerini ve bunlara bağlı olarak konutların karakteristik ve değerlerini barındırmaktadır. Dördüncü bölüm, konutların hem bugünkü durumlarını hem de özgün karakteristik ve değerlerini göz önünde bulundurarak, restorasyon projelerinin analizlerinden ve yine bu analizlerin değerlendirmelerinden oluşmaktadır. Tez, modern koruma yaklaşımları çerçevesinde tüm çalışmanın genel bir değerlendirmesinin yapıldığı bir sonuç bölümü ile noktalanmaktadır.