Lean and bim based waste management

Son yıllarda, inşaat sektöründeki artan rekabetçilik, paydaşların müşteri odaklı rekabete dayanan projelendirme, inşaat ve işletme süreçlerine yönelmelerine sebep olmaktadır. İnşaat endüstrisine yön veren bu durum, müşteri beklentilerini maksimize edecek farklı yöneyim araçlarının kullanılmasına yönelik çalışmalara hız kazandırmıştır. Yalın Üretim Prensipleri ve Yapı Bilgi Modellemesi bu araçlardan ikisidir. Yalın Felsefe, gerekli olan tüm istafları ortadan kaldıran bir çeşit değer mühendisliği metodudur. Bu sistematik düşünme yaklaşımı Otomotiv Endüstrisinde ortaya çıkmış olmasına rağmen İnşaat Sektörü de dahil olmak üzere diğer endüstriler için de ilham kaynağı olmuştur. İmalat sanayinde başarılı olan uygulamalardan sonra, Yalın Üretim Prensipleri inşaat alanlarında da hakim bir konu haline gelmiştir. Hem müşteri beklentisini karşılamak hem de üretim verimliliğinin arttırmak için proje, inşaat ve işletme sürecindeki atıkların bertaraf edilmesi ya da minimum seviyede tutulması hedeflenmiştir. Yalın Prensibikapsamında, müşteri iştekleri ve beklentileri haricinde oluşan, ayrıca zaman ve maddi kayba olanak tanıyan her etkinlik bir tür atıktır ve üretim süreci sonunda ortaya çıkan ürün sadece müşterinin son ürün tanımına ve beklentisine cevap verdiği ölçüde başarılıdır. Yapı Bilgi Modellemesi, inşaat endüstrisinin tasarım, projelendirme, fizibilite, planlama, ihale dokümanları üretimi, bina enerji analizleri, inşaat ve tesis yönetimi gibi aşamalarında kullanılabilecek yenilikçi yazılımlar bütünüdür. BIM, bütün üretim aşamalarının hepsini aşama aşama açığa çıkaran, hepsine müdahale edebilmeyi sağlayarak diğer paydaşlar ile koordineli akışı mümkün kılan ve proje süreçlerindeki tüm hataların fark edilerek düzeltilmesine imkan veren bir yöntem olarak son yıllarda inşaar sektöründe önemini arttırmıştır. Bu çalışmanın ilk aşamasında, başlıca üretim teorileri ve bu teorilerin israf türleri ile değer üretimi tanımlarına yer verilmiştir. Ayrıca, benzer tarihi ve kültürel özelliklere sahip gelişmekte olan 3 ülke için yapılan Yalın İnşaat Methodları konulu çalışmalar incelenip açıklanmıştır. İkinci aşamada, Yalın Üretim Prensiplerinin ortaya çıkış sürecine, prensiplerin açıklamalarına ve inşaat sektöründeki yansıması olan Yalın İnşaat konseptine yer verilmiştir. Üçüncü aşamada, Türkiye İnşaat Endüstrisindeki meydana gelen kayıpların sebeplerinin tespit edilebilmesi için sektördeki 2 mimari ofis ve 3 inşaat yapım şirketi olmak üzere 5 firmanın proje sorumluları ile yüz yüze yapılan görüşmelere yer verilmiştir. Yalın üretim prensiplerinde Taiichi Ohno tarafından belirlenen başlıca 7 israf kaynağı dikkate alınarak yapılan görüşmelerde Türk İnşaat Sektöründe karşılaşılan israflar analiz edilmiştir. Çalışmanın dördüncü aşamasında, Türk inşaat sektöründe tespit edilen kayıpların azaltılması ve giderilmesi için başvurulması gereken Yalın İnşaat Metodları ve Yapı Bilgi Modellemesi kavramlarının arasındaki kavramsal etkileşimler, ortaya çıkabilecek pozitif fonksiyonlar ele alınmıştır ve geliştirilen proje yönetim sisteminin gerekliliği açıklanmıştır. Bu çalışma, Türk inşaat sektöründeki firmalar ile yapılan görüşmeler sonucunda belirlenen ve Yalın Üretim Prensiplerine göre sınıflandırılan israfları minimum seviyeye düşürmeyi sağlayacak Yalın Yapım Yöntemlerinin gerekliliğini ve BIM ile entegrasyonunu analiz etmeyi amaçlamaktadır. Yalın İnşaat Metodları ve BIM entegrasyonu sayesinde, Türk İnşaat Sektöründeki atıkların azaltılması için kullanılacak proje yönetim modeli önerilmiştir.