Kocaeli Bahçecik Amerikan misyoner okulu Chambers Hall binası koruma projesi

Chambers Hall Binası, Osmanlı döneminde Kocaeli'de bir Ermeni yerleşim yeri olan Bahçecik'te Amerikan Protestan misyoner örgütü American Board tarafından kurulan Bitinya Lisesi'nin günümüze ulaşan üç yapısından biridir. 1906 yılında inşaatı tamamlanan yapı, Bitinya Lisesi Mezunlar Derneği'nin yardımlarıyla inşa edilmiş ve Bitinya Lisesi'ne bağışlanmıştır. Okulun yöneticiliğini yapan Robert Chambers'ın anısına yapıya 'Chambers Hall' ismi verilmiştir. Üst katı toplantı salonu, alt katı jimnastik/spor salonu ve okuma odası olarak kullanılan yapı 1915 tehciri uyarınca Bahçecikli Ermenilerin başka bölgelere göç ettirilmesi nedeniyle işlevsiz kalmıştır. Cumhuriyet Dönemi'nde bir dönem mermer atölyesi, uzun bir süre tavuk çiftliği, ardından mantar üretim yeri olarak kullanıldığı bilinen yapı günümüzde kullanılmamaktadır. Yapı, aynı parselde bulunan sarnıç ve güneybatısındaki parselde bulunan yine Bitinya Lisesi yerleşkesine ait konut yapısıyla birlikte 1991 yılında korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescil edilmiştir. Farklı işlevlerle kullanıldığı dönemlerde yapılan niteliksiz müdahalelerle özgünlüğünü kısmen yitiren yapıda zamana ve bakımsızlığa bağlı bozulmaların da oluştuğu gözlenmiştir. Yapının bozulma sürecinin durdurulması, mevcut hasarlarının giderilmesi ve niteliksiz eklerden arındırılarak özgün durumuna kavuşturulabilmesi için acil olarak onarıma ihtiyaç duyduğu görülmektedir. Bu tezin amacı, kültür varlığı değeri olan yapının ayrıntılı bir biçimde belgelenmesi ve bir koruma projesi hazırlanarak yapının gelecek nesillere aktarılmasının sağlanmasıdır. Bu amaç doğrultusunda hazırlanan tez yedi bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde çalışmanın amacı, kapsamı ve kullanılan yöntemler anlatılmıştır. İkinci bölümde yapının bulunduğu Bahçecik Beldesi'nin tarihsel gelişimi, üçüncü bölümde kısaca American Board olarak anılan 'American Board of Comissioners for Foreign Missions ' adlı Protestan misyoner örgütü, Osmanlı topraklarındaki teşkilatlanması, örgütçe kurulan eğitim kurumları ve amaçları, örgütçe inşa edilen okul yapılarının mimari özellikleri, Bahçecik istasyonundaki teşkilatlanması, örgütçe açılan Bitinya Lisesi ve okul için inşa edilen binalar hakkında ayrıntılı bilgi verilmiştir. Dördüncü bölümde yapının plan, cephe, yapım tekniği ve malzeme özellikleri ile mimari öğeleri hakkında ayrıntılı bilgi verilmiş, yapıdaki bozulmalar ve nedenleri anlatılmıştır. Beşinci bölümde yapının özgün dönemine ait fotoğraflar ışığında yapının inşa edildiği dönemdeki mimarisi, altıncı bölümde ise hasarlarının giderilmesi ve niteliksiz eklerden arındırılarak özgün durumuna kavuşturulması kapsamında önerilen müdahale kararları anlatılmıştır. Son bölümde ise bu çalışma sonucunda ulaşılan düşünce anlatılmıştır. Çalışma kapsamında yapının mevcut durumu fotoğraflar ve hazırlanan rölöve çalışmasıyla belgelenmiştir. Yapıda kullanılan malzemeler, yapı üzerinde oluşan hasarlar ve yapının geçirdiği değişikliklerin rölöve üzerinden lejantlarla gösterildiği malzeme, hasar ve kronolojik analiz paftaları hazırlanmıştır. Yapının restitüsyon çizimleri, çalışma kapsamında önerilen müdahale kararlarının rölöve üzerinden lejantlarla gösterildiği müdahale paftası ile onarım sonrasında yapının yeniden kullanımına yönelik restorasyon projesi/yeni kullanım projesi hazırlanmıştır