Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına bağlı kurumlarda ve ailelerinin yanında kalan ortaokul öğrencilerinin Türkçe dersi özyeterlik algılarının karşılaştırılması

Bu araştırmanın amacı ailenin, çevrenin ve özyeterlik algılarının bireyin yaşamına, başarılarına, algılarına, kısacası hayatının tüm aşamalarına ve yönelimlerine etkisinden hareketle Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı'na bağlı kurumlarlarda ve ailelerinin yanında kalan ortaokul öğrencilerinin Türkçe dersi özyeterlik algılarının karşılaştırılmasıdır. Araştırmanın betimsel boyutunda veri toplama aracı olarak Durukan ve Maden (2015) tarafından öğrencilerin Türkçe dersi özyeterlik algılarını belirlemek amacı ile geliştirilen 'Türkçe Dersi Özyeterlik Algısı Ölçeği' ve araştırmacılar tarafında geliştirilen 'Kişisel Bilgi Formu' kullanılmış; ortaya çıkan durum 'Ders sürecine yönelik önyargılara kapılma', 'Performans gösterme ve yardım etme', 'Konuları anlayamamaktan korkma ve endişelenme', 'Çalışmayı, araştırmayı sevme' ve 'Kendine güvenme' faktörlerinden aldıkları puanlar, bu faktörler bünyesinde yer alan maddelerde verilen cevaplar ve kişisel bilgiler formunda yer alan cevaplar kullanılarak saptanmıştır. Araştırmada veriler Ankara, Adana, Trabzon, Samsun, Erzurum, Elazığ, Kırşehir, Şanlıurfa, İstanbul, Çanakkale, İzmir, Eskişehir ve Nevşehir illerindeki Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı'na bağlı kurumlardan 207 öğrenci ve aileleri ile birlikte kalan 202 ortaokul öğrencisi olmak üzere toplamda 409 öğrenciden elde edilmiştir. Ortaokul öğrencilerinin Türkçe dersi özyeterlik algılarının nasıl olduğuna dair elde edilen sonuçlar değerlendirildiğinde Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı'na bağlı kurumlarda kalan öğrencilerin ders sürecine yönelik önyargılara kapılma durumlarını yansıtan maddelerde aieleleri ile birlikte kalan öğrenciler kıyaslandığında bu kurumlarda kalan öğrenciler aleyhine anlamlı farklılık dikkat çekmiştir. Performans gösterme ve yardım etme durumlarını yansıtan maddelerde de tıpkı ders sürecine yönelik önyargılara kapılma sürecinde olduğu gibi olumlu anlam içeren maddelerde ailelerinin yanında kalan öğrencilerin ortalamalarının yüksek çıktığı görülürken, olumsuz anlam taşıyan maddelerde istisnasız kurumlarda kalan öğrencilerin ortalamalarının yüksek çıktığı gözlemlenmiştir. Aynı durumun öğrencilerin Türkçe özyeterlik algılarını yansıttığı düşünülen konuları anlayamamaktan korkma ve endişelenme, kendine güvenme, çalışmayı araştırmayı sevme durumlarında da istisnasız her maddede gözlenmesi son derece dikkat çekici ve anlamlı bulunmuştur. Araştırma sonucunda Türkçe dersi özyeterlik algıları açısından araştırmaya katılan erkek ve kız öğrenciler arasında 'çalışmayı, araştırmayı sevme' faktöründe kızlar lehinde anlamlı farklılık bulunmuştur. Bu duruma göre ortaokul çağındaki kız öğrenciler erkek öğrencilere kıyasla çalışmayı, araştırmayı daha çok sevdikleri yönünde görüş bildirmişlerdir. Araştırma sonucunda Türkçe Türkçe dersi özyeterlik algıları açısından araştırmaya katılan ailelerinin yanında kalan öğrencilerden alınan yanıtlar katılımcıların cinsiyet değişkenine göre incelendiğinde performans gösterme ve yardım etme, çalışmayı araştırma sevme düzeyleri açısından kız öğrencilerin lehine anlamlı farklılık olduğu sonucuna ulaşılırken ders sürecine yönelik önyargılara kapılma düzeyleri yönünden erkek öğrencilerin lehine anlamlı farklılık olduğu görülmektedir. Kuruluşlarda kalan öğrencilerde ise bu farklılığın sadece çalışmayı, araştırmayı sevme düzeyinde olduğu bulunmuştur. Araştırmaya katılan öğrencilerin yaşı arttıkça ' konuları anlayamamaktan korkma ve endişelenme' faktöründeki ortalamanın arttığı, 'çalışmayı, araştırmayı sevme', 'kendine güvenme' faktöründeki ortalamaların ise azaldığı ve bu farklılığın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır. Öğrencilerden alınan yanıtlar sahip olunan kardeş değişkenine göre incelendiğinde 'ders sürecine yönelik önyargılara kapılma', ' konuları anlayamamaktan korkma ve endişelenme' faktörlerinde kardeş sayısına göre 12 yaş ve 14 yaş öğrencilerde anlamlı düzeyde farklılıklar saptanmıştır. Ailelerinin yanında kalan ortaokul öğrencilerinde yaş değişkeninde bahsedilen farklılaşma görülürken Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı'na bağlı kuruluşlarda kalan öğrencilerde görülmemektedir. Yapılan istatistiksel işlemler sonucunda Türkçe dersine yönelik önyargılara kapılma, konuları anlayamamaktan korkma ve endişelenme düzeyleri yönünden Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı'na bağlı kuruluşlarda kalan öğrencilerin ortalamalarının anlamlı düzeyde yüksek bulunduğu görülürken; çalışmayı, araştırmayı sevme, kendine güvenme düzeyleri yönünden ailelerinin yanında kalan öğrencilerin ortalamalarının anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptanmıştır. Katılımcıların verdikleri yanıtlardan yola çıkılarak yapılan istatistiksel işlemler sonucunda iki grubun performans gösterme ve yardım etme düzeyleri arasında bir fark bulunmamıştır. Genel anlamda kurumlarda kalan öğrenciler ile aileleriyle birlikte kalan öğrencilerin Türkçe dersi özyeterlik algıları değerlendirildiğinde aileleri ile birlikte kalan öğrencilerin lehine anlamlı farklılıklar saptanmıştır.