turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
New buildings in old settings: Riverfront buildings in Amasya

oz ESKİ DOKULARDA YENİ YAPILAR: AMASYA, YALIBOYU EVLERİ Karakul, Özlem Yüksek Lisans, Mimarlık Bölümü, Restorasyon Anabilim Dalı Tez Yöneticisi: Inst. Dr. Fuat Gökçe Ocak 2002, 180 sayfa Günümüzde tarihi dokuların kendilerine özgü özellikleri göz ardı edilerek yapılan yeni yapılar, hızlı bir dönüşüm sürecini yaşayan dokuların bozulmasına ve insansızlaşmasına neden olurlar. Yaşanan sürecin tersine, eski dokularda yeni yapı tasarımı dokulara özgü yaşama kültürlerini anlamaya ve yorumlamayı içeren yaratıcı bir çalışma süreci gerektirir. Bu çalışma kapsamında, dokuların değişim süreçleri ve bu sürecin günümüzdeki son halkası olarak yeni yapı mimarisinin incelenmesi tartışılmaktadır. İlk bölümde, konuyla ilgili kavramlar, kuramlar ve yasal düzenlemelerin ışığında, yeninin dokuyla bütünleşmesi için dokunun anlaşılması gerekliliği üzerinde durulmaktadır. ikinci bölümde, kentsel ölçekteki çalışma alanı olarak seçilen Amasya kentine kimliğini kazandıran ve dönüşüm sürecini belirleyen faktörler, tarihi, doğal ve sosyal yönleriyle incelenmektedir. Kentin evrim süreci içinde çalışma alanın konumu da bu bağlam içinde değerlendirilmektedir. Üçüncü bölümde ise, Amasya'ya özgü geleneksel özelliklerini koruyan yalıboyu evleri çalışma alanı olarak seçilmiştir. Bu bağlamda, çalışma alanının tarihsel evrim sürecinde oluşmuş yapıların tipolojik özelliklerini saptamak üzere, alanın fiziksel, sosyal özellikleri ve kentsel ve mimari özellikleri incelenmektedir. Sonuç olarak, alana özgü yaşama kültürü, yeni yapı tasarımlarında sürdürülebilme amacıyla incelenmektedir. Son bölümde, çalışma alanına özgü yaşama kültürünün yeni tasarımlarda sürdürülebilir özellikleri değerlendirilmektedir. Fiziksel ve sosyal yönleriyle karmaşık bir yapı sergileyen yaşama kültürünün sürdürülmesinin önemi vurgulanmaktadır. Bu bölüm içinde, Amasya'nın ve çalışma alanının özelliklerini inceleme ve değerlendirme amacıyla oluşturulan çalışma yönteminin, farklı dokulara uygunluğu tartışılmaktadır. Sonuç olarak, geleneksel dokuda yeni yapı tasarımının dokulara özgü özellikleri ve sürekli evrim süreçlerini gözeten yaratıcı bir çalışma sürecini gerektirdiği vurgulanmaktadır.
Pencere sistemlerinin ısıl performansının eleman ve bina düzeyinde değerlendirilmesi

Teknolojik gelismelere paralel olarak yaygınlasan tüm cephe sistemine hakim pencere sistemleri bina enerji performansı üzerinde büyük bir etkiye sahiptir. Enerji kaynaklarının tükenmesi konusunun bas göstermesiyle sürdürülebilir enerji kaynaklarına yönlenme gündeme gelmis ve enerji tüketimi konusunda en büyük paya sahip olan binalarda enerji etkin tasarım anlayısı önem kazanmıstır ve gelismelerbaglamında pencere sistemlerinden beklenen performans gereksinimleri çesitlenmistir. Bu gereksinimler dikkate alınarak yüksek performanslı pencere sistemi teknolojisigelistirilmektedir. Pencere sistemlerinin ısıl performansını artırmak için renkli, yansıtıcı, düsük yayınımlı camlar, ara boslugun ısı iletkenlik degeri düsük argon, krypton gibi gazlarla dolduruldugu çok katmanlı yalıtımlı cam üniteleriolusturulmaktadır. Bu çalısmada pencere sistemlerinin ısıl performansı iki asamalıolarak ele alınmıs; ilk asamada pencere sistemlerinin karsılastırmalı olarak eleman düzeyinde degerlendirilmis ve ikinci asamada ise iklim ve bina özellikleri dedeğerlendirme sürecine katılarak bina düzeyinde degerlendirilme yapılmıstır. Binadüzeyinde değerlendirmede sogutma yüklerinin ön plana çıktıgı, saydamlık oranı yüksek cephe sistemi kullanımı yaygınlasmıs ofis bina örnegi ele alınmıstır. Elemandüzeyinde ve bina düzeyinde yapılan değerlendirmeler sonucunda enerji etkin bina tasarımında pencere sistemi seçiminin önemi ve enerji etkin pencere sistemi seçimi hakkında öneriler sıralanmıstır.
Taşucu Körfezi Boğsak adası'nda geç antik döneme ait iki kilisenin korunması için öneriler

Bu çalışma, antik dönemin Kilikya-Isaurya Bölgesi, günümüzde Mersin İli, Silifke İlçesi, Taşucu Körfezi Boğsak Adası'nda bulunan ve Geç Antik döneme tarihlendirilen yapı grubunun detaylı rölövesinin çizilmesi, restitüsyon önerilerinin geliştirilmesi ve koruma projesinin hazırlanmasını amaçlamaktadır. Boğsak Adası, çok sayıda yapı kalıntısının bulunduğu bir Geç Antik dönem yerleşimi olmasıyla ön plana çıkar. Yapı grubu Kilise 1 ve Kilise 5 olmak üzere iki kilise, iki yer üstü ve bir yeraltı sarnıcı, bir tonozlu mezar odası, iki platform, kuzeyindeki kavisli çevre duvarı ve Kilise 1'in etrafındaki toplam sekiz adet ek mekandan oluşmaktadır. 20. yüzyıldan itibaren adanın az sayıda araştırmacı tarafından ziyaret edildiği bu kişilerin yayınlarından dolayı bilinmektedir. Bu yayınlarda özellikle bu yapı grubundaki en iyi korunan yapı olan Kilise 5 yer almaktadır. Ancak şimdiye kadar Kilise 5 de dahil yapı grubunun detaylı rölövesi çizilmemiş, restitüsyon önerileri geliştirilmemiş ve koruma projesi hazırlanmamıştır. Bu çalışmada Boğsak Adası'ndaki söz konusu bu yapı grubu ayrıntılı biçimde çizimlerle belgelenmiştir. Bu çizimlerden elde edilen verilerle, yapı grubundaki kiliselerin Kilikya kiliseleri içindeki yeri belirlenmeye çalışılmış ve koruma önerileri geliştirilmiştir. Bu çalışmanın konusu yapı grubundaki iki kilisedir. Kilise 1, büyük olasılıkla, galerili ve güneyinde yarı açık, doğusunda ise çift apsisli kapalı koridoru olan bazilikal planlı bir yapıdır. Boyut olarak adadaki en büyük kilise olsa da Kilikya Bölgesi'ndeki kiliselerle karşılaştırıldığında bölgedeki orta boyutlu bazilikalardan biridir. Kuzeydoğusundaki Kilise 5 ise yaklaşık kare içinde haç planlı, doğusunda dışarı taşan yarım daire planlı bir apsisi olan kubbeli bir şapeldir. İki yapının arasında narteks olarak tanımlanabilecek bir geçiş mekanı yer alır. Rölöve ve restorasyonda kiliselerin çevresindeki sivil yapılar ve sarnıçlar da detaylı şekilde çizilmiştir. Restitüsyonda yapı grubundaki kiliseler, Kilikya ve Pamfilya başta olmak üzere yakın bölgelerdeki benzer özelliklere sahip yapılarla karşılaştırılmış, sivil yapılar ve sarnıçlar içinse yalnızca kütle önerisinde bulunulmuştur. Kilise 1 ve Kilise 5'ten oluşan bu yapı grubu, Kilikya Bölgesi içinde özgün detayları oldukça iyi korunmuş bir anıt grubudur. Her iki yapıdan ve analoji çalışmasından elde edilen veriler, bu kiliselerin özel niteliklere sahip olduğunu düşündürmektedir. Plan şemaları ve yapıların birbirleriyle olan ilişkisi göz önüne alındığında yapı grubu Kilikya Bölgesi'nde Geç Antik çağa tarihlendirilen kiliseler içerisinde önemli bir mevki kazanmaktadır. Bu nedenle alanda sürdürülecek araştırmalarla birlikte, yapıların özgün karakterine ilişkin daha kesin verilere ulaşılmalı ve koruma önerileri doğrultusunda yapı grubunun mevcut durumunun devamlılığı sağlanmalıdır.
Türk inşaat sektöründe liderlik davranışları üzerine bir araştırma

Liderlik kavramı, uzun yıllar boyunca araştırılmış ve tartışılmıştır. Ancak özellikle son yıllarda büyük önem kazanmıştır. Liderlik, bir grubu belirli bir amacı gerçekleştirmek için harekete geçirme ve onları yönlendirme yeteneğidir. Bu nedenle, günümüzde işletme ve organizasyonların başarıya ulaşmaları için olmazsa olmaz bir kavramdır. Bu çalışmanın amacı; Türk inşaat sektöründeki liderlik davranışları ve bu davranışları etkileyen faktörlerin incelenmesidir. Bu çalışmada; öncelikle, liderlik kavramı ve liderliğin kuramsal gelişimi incelenmiş, yöneticilik ve liderlik kavramları arasındaki farklılıklardan bahsedilmiş ve liderlik davranışlarını etkileyen faktörlerle ilgili daha önce yapılan çalışmalar hakkında bilgi verilmiştir. Ayrıca inşaat sektörünü diğer sektörlerden ayıran özellikler anlatılmış ve inşaat sektöründeki liderlik davranışları üzerine yapılan çalışmalar incelenmiştir. Araştırma bölümünde ise; Türk inşaat sektöründeki yüklenici firmalarda çalışan orta düzey yöneticilere ve yönetici olmayan personele, inşaat sektöründe tercih edilen ve algılanan liderlik davranışlarını ve bu davranışları etkileyen faktörleri anlamaya yönelik bir anket uygulanmıştır. Araştırma sonucunda; katılımcıların en fazla tercih ettikleri ve büyük oranda algıladıkları liderlik davranışları ve yaş, cinsiyet, eğitim durumu, meslek, görev pozisyonu, sektördeki deneyim ve çalışma süresi gibi faktörlerin bu davranışları etkileyip etkilemediği incelenmiştir. Ayrıca tez sonunda, elde edilen bulgular, inşaat sektörünün demografik özellikleri açısından ve Hofstede'nin kültürel boyutları açısından değerlendirilmiştir. Bu tez çalışması, Türk inşaat sektörünün özellikleri hakkında bilgi verecek ve sonraki çalışmalara yardımcı olabilecek niteliktedir.
Çağdaş mimarlık söylemlerinde İslami düşünce

Çağdaş mimarlık söylemleri, İslami düşünceye çeşitli biçimlerde yaslanarak mimari söylem üreten bir alanı banndranaktadur. Genel anlamda Müslüman coğrafyalarda üretilen mimarlığın ve mimari söylemlerin mevcut görüntüsü, onları özgöndergesel bir alan olarak ele alabilme olanağı sunmamaktadır. Bu nedenle tez içinde, hem coğrafi hem de zaman yayılımı olarak olabildiğince geniş bir yelpazede İslami düşünce ve söylem paketine, mimari söylemlerin beslendiği alam tanımlamaları bağlanımda yer verilmiştir. Bu geniş çerçevenin çizilmesinin nedeni, İslami mimarlık söylemleri içinde karşılaşılacak çeşitli kurguların, göndermelerin ve diğer alanlarla etküeşimlerinin genel bir görüntüsünü ortaya koyma çabasıdır. Bu çalışmada, İslami mimarlık söylemlerinin üretilme nedenleri ve yolları ile genel anlamda bu üretim alanının modernleşmeyle gerilimli ilişkisi incelenmektedir. Bu inceleme, farklı toplumsal, kültürel ve tarihsel durumlar ile kimlik tanımlamasıyla ilgili çeşitli noktalara referans veren mimarlık söylernlerinin karşılaştırmalı bir çözümlemesi yoluyla gerçekleştirilmektedir. Tez çalışmasında, İslami söylemlerin doğuşundan bugüne, bu alanı var eden koşul, durum ve dinamiklerle birlikte, bu alanın mimarlığa nasıl yansıdığı, hangi gerekçelerle yeniden üretildiği ve karşılaşılan sorunları aşma yollarının nasıl biçimlendirildiğinin araştırılması amaçlanmıştır.
Changing residents' stance on building energy retrofits by using building performance simulations, costs and payback period data

Stockholm Konferansı ile başlayarak, dünyanın dört bir yanındaki ülkeler enerjinin çevre sorunlarının çözümünde ana engel olabileceğini fark etmişlerdir. Araştırmaların da desteklediği üzere, binalar enerji tüketiminde ve üretiminde önemli role sahiplerdir. Bu çalışmalar ışığında, enerji sorununa bir çözüm olarak, binaların iyileştirilmesi ve enerji performansı açısından güçlendirilmesi göz önünde bulundurulabilecek bir seçenektir. Mevcut binaları iyileştirmek ve enerji performansı açısından güçlendirmek için birçok neden olsa da, bu konuda üstesinden gelinmesi gereken iki büyük engel bulunmaktadır: Birincisi, enerji müdahalelerinin başlangıç maliyeti, diğeri ise müdahalelerle ilgili kullanıcıların belirsiz tutumu. Bu çalışma; bu iki konunun, mevcut binalarda bina yenileme stratejileri ve yenilenebilir enerji kullanımı ile birleştirilmesinin incelenmesini amaçlamaktadır. Bu gayeyle, Ankara, Türkiye'de eski bir işçi mahallesinde bulunan iki vaka çalışması seçilmiştir; birincisi, 837 kişinin yaşadığı 21 bloklu asansörsüz binalardan oluşan bir bina adası; ikincisi, 364 kişiyi barındıran yüksek katlı üç yapı bloğuna sahip bir yapı kompleksidir. Çalışmanın ilk adımı olarak; önce, mevcut binaların enerji tüketimi DesignBuilder yazılımı ile belirlenmiştir; ve elde edilen bulgular ışığında iki vaka için farklı enerji iyileştirme senaryoları önerilmiştir. Daha sonra, senaryoların maliyet ve geri ödeme süreleri hesaplanmıştır. Akabinde, kullanıcıların önerilen iyileştirmelere yönelik tutumlarını belirlemek amacıyla, anket çalışmaları yapılmıştır. Bu makale, enerji tüketimi, tasarrufu ve üretimi için yapılan müdahaleleri ve anketlerden elde edilen bulguları sunmaktadır. Bu bulgularla, kullanıcıların tepkilerini ölçmek için sadece enerji tasarrufu ile ilgili bilgilerden ziyade, müdahalelerle ilgili finansal bilgilerin de sunulması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Binalarda ahşap-beton kompozit döşemelerin yapısal özelliklerinin incelenmesi

Ahşap-beton kompozit sistem ahşap ve betonun mekanik olarak bağlantı elemanlarıyla bağlanması ile oluşturulmuş bir sistemdir. Ahşap çekmeye çalışırken beton basınca çalışarak birbirini dengeleyen bu sistem, tek başlarına yapıda kullanılmalarına oranla kompozit halde daha verimli olmaktadırlar. Bağlantıyı sağlayan elemanlar ise bu sistemin en can alıcı noktalarıdır. Farklı bağlantı elemanlarıyla kompozitin davranışı değişim göstermektedir. Ahşap döşemelerin yenilenmesinde ortaya çıkan bu sistem daha sonradan yeni yapılan yapılarda da yer edinmiştir. Farklı alanlarda kullanımı mevcut olan bu sistem en çok döşeme olarak kullanımıyla bilinir. Ahşap-beton kompozit döşeme ahşap döşeme ve betonarme döşemeye göre birçok açıdan daha avantajlıdır. Avantajları ve dezavantajları bulunan bu sistemin gün geçtikçe yaygınlaşmakta fakat her ülkede kullanılmamakta olduğu dikkat çekicidir.
Implementation of earned value concept in Turkish construction industry

Mimar Sinan Üniveristesi 'Yapım Proje Yönetimi' yüksek lisans programı kapsamında Balca Artun tarafından hazırlanan tezin konusu, 'Kazanılmış Değer Kavramı'nın Türk İnşaat Sektöründe Uygulanması' olarak seçilmiştir. Tez 5 ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm olan Giriş'te, neden kazanılmış değer kavramının tez konusu olarak seçildiği, bu kavramının nasıl ve nerede ortaya çıktığı kısaca belirtilmiştir. Problem soru cümleleri halinde ortaya konmuştur. Daha önce bu konu üzerinde yurt içinde ve yurt dışında yapılmış çalışmalar belirlenip tezde sunulmuştur. Tezin amaçlan, kapsamı ve sınırlan belirtilmiştir. Tezin ikinci bölümünde, kazanılmış değer kavramının ne olduğu anlatılmıştır. Bu bölümde, kavram detaylı bir şekilde açıklanmış, kavram ile ilgili tanımlar yapılmış, terimlerin anlamlan belirtilmiş, kavramın gelişimi sunulmuş, bir gerçek bir de hayali iki örnek ile kazanılmış değer kavramının inşaat sektöründe nasıl uygulandığı gösterilmiş ve son olarak da kazanılmış değer kavramı ile ilgili bilgisayar programlarına değinilmiştir. Tezin üçüncü bölümü olan araştırma yönteminde, tez boyunca yapılan eylemler aktivite, iş, operasyon ve yöntem bölümlerine ayrılarak anlatılmıştır. Tezin dördüncü bölümünde, İstanbul'un ileri gelen 15 inşaat firmasında yapılan anketin sonuçlan ve bulgulan grafikler halinde karşılaştırmalı olarak sunulmuş ve yazılarla açıklanmıştır. Tezin beşinci ve son bölümünde ise, anketin sonuçlan ve bulgulan değerlendirilerek kazanılmış değer kavramının neden Türk inşaat sektöründe yaygın olarak kullanılamadığı açıklanmış ve bu kavramın uygulanabilmesi için atılması gereken adımlar önerilmiştir.
Çanakkale eski merkez hastanesi rölöve ? restitüsyon ve restorasyon projesi

Osmanlı son dönemine ait hastane binalarımızın, çoğu günümüze harap durumda gelebilmiştir. Yapıldığı döneme ait birer belge niteliğindeki tarihi hastanelerin sayısı oldukça azdır. Bu çalışmada Osmanlı İmparatorluğu ile Türkiye Cumhuriyeti dönemine tanıklık etmiş olan önemli bir anıtın şu andaki durumu, koruma altına alınabilmesi için gereken önlemler araştırılmıştır. Çanakkale Eski Merkez Hastane'nin geçmişşi araştırılmış, korunup, geleceğe aktarılabilmesi için gerekli müdahaleler projelendirilmiştir. Binanın sistem detayları ve kullanılışına dair izlerin yanı sıra her türlü belge, yazı ve fotoğraf bu çalışmaya yön vermiştir. Çanakkale Eski Merkez Hastane şu anda metruk durumdadır ve tehlike arz etmektedir. Günümüze gelene değin defalarca bombalanmış, yangınlar ve deprem geçirmiştir. 1915 Çanakkale Savaşı'ndaki bomba etkisi şu an bina sahasında gözle görülebilmektedir. Bombanın etkisi ile dikdörtgen avlulu binanın kuzey ve batıdaki kolları, çökmüş ve yıkılmıştır. Hastahanenin restorasyon projesinde, binanın bomba etkisiyle harabe durumuna gelen kısmı haricindeki doğu ve güney kanadının rekonstrüksiyonu, bombalanan batı ve kuzey kanadının ise 'Açık Hava Müzesi' olarak tarihi bir belge olarak insanların ziyaretine sunulması önerilmiştir.
Betonarme ve çelik hafif taşıyıcılı yapı sistemlerinin kaba yapı aşamasında maliyetlerinin irdelenmesi

İzmit depremi sonrasındaki büyük can kaybı ve bina yıkımı sonrasında, mevcut yapım sistemlerinin irdelenmesi sonucunda başlamıştır. Çelik hafif taşıyıcılı yapı sisteminde, saçtan bükme çelik profiller kullanılmaktadır ve profiller şantiyeye gitmeden önce boy ve bağlantı işlemleri tamamlanmış olarak montaj yerine getirilirler. Birinci bölümde, çalışmanın amacı, kapsam ve sınırlan ve bu çalışmada seçilecek yöntem anlatılacaktır. İkinci bölümde çelik hafif taşıyıcılı yapı sisteminde kullanılan bükme sac profiller ile bilgi verilecek, birleştirme detaylar, birleştirme teknikleri, taşıyıcı sitem özellikleri, tesisat ile uyumu, yapı ekolojisinden bahsedilecektir. Ülkemiz için çok yeni bir sistem olan çelik hafif taşıyıcılı yapı sisteminde bilinmeyen noktalar olan korozyon, yangın, ısı ve ses yalıtımına dikkat çekilecektir. Üçüncü bölümde, Türk Yapısal Çelik Derneği hakkında bilgi verilecektir. Türkiye için yeni bir sistem olan çelik hafif taşıyıcılı yapı sistemini Türkiye'de uygulamasını yapan Türk Yapısal Çelik Derneğine firmalar hakkında bilgi verilecektir. Üçüncü bölümde ayrıca Türkiye'de çelik hafif taşıyıcılı yapı sistemi mimari proje tasarımı, teknik elemanların yetiştirilme olanaklarından bahsedilecektir. Dördüncü bölümde, çelik hafif taşıyıcılı sistem ülkemiz için yeni bir sistem olduğundan bilinmeyenleri olduğundan söz edilecektir. Ülkemizde en çok kullanılan betonarme taşıyıcılı yapı sistemi ile çelik hafif taşıyıcılı yapı sistemlerinin, hafiflik, dayanıklılık, süreç, insan kaynaklan, mimari özellik ve maliyet kriterlerine göre anlatılacaktır. Dördüncü bölümde ayrıca, betonarme ve çelik hafif taşıyıcılı yapı sistemlerinin karşılaştırılmasında kullanılmak üzere bir plan tipi seçilecek, bu plan tipi üzerinden ülkemizde en çok uygulama gören yapı sistemi olan betonarme taşıyıcılı yapı sistemi ile ülkemiz için yeni bir sistem olan çelik hafif taşıyıcılı yapı sisteminin kaba yapı aşamasında maliyetleri irdelenecektir.
Yapı üretim aşamasında yapısal atıkların en aza indirgenmesi için bir yaklaşım

Dünyada ve Türkiye'de artan nüfus ile birlikte yeni yapılaşmalara ihtiyaç duyulması çevre sorunlarının da artmasına neden olmaktadır. Çünkü yapıların üretim, kullanım ve söküm/yıkım süreçleri boyunca yapısall atıklar oluşmaktadır. Bu atıkların denetimsiz bir şekilde çevreye bırakılmaları toprak, hava ve su kirliliğine yol açmaktadır. Yapı üretim sürecinde ortaya çıkan yapısall atıklar doğal çevreyi ve canlı sağlığını olumsuz yönde etkilemektedir. Bu sürecin planlı olarak gerçekleşmemesi, denetimlerin yetersizliği ise olumsuz etkiyi ve zararı artırmaktadır. Ortaya çıkacak olan yapısall atıkların önlenmesi, önlenemeyenlerin ise yönetilmesi öncesinden hazırlanacak bir yönetim planı ile mümkün olabilecekken bu durumun oluşturulmaması veya yaygın olmaması doğal çevre, canlı sağlığı ve ülke ekonomisi için bir problemdir. Yapı üretim aşamasında uygulama ve denetim ekibinin sayı ve bilgi olarak yetersizliği, ürün seçimindeki yanlışlar, ürünün şantiyeye taşınması sırasında yaşanılabilecek aksaklıklar nedeniyle yapısall atıkların kayıt altına alındığı bir yaklaşımın olmaması önemli bir problemdir. Yapısal atık önleme/azaltma konusunun yapının üretim sürecinde rol alan kişi veya kurumlar tarafından önemsenmemesi, bu kişilerin/kurumların atık yönetimi konusunda yeterli bilinçte olmaması ise bir diğer problemidir. Bu çalışma kapsamında; yapı üretim sürecinde yapısall atıkları önlemek/azaltmak amacı ile öncesinde yapısall atıklarının oluşum nedenlerinin belirtildiği ve bu durumun sonucunda oluşabilecek yapısall atıkların en aza indirgenebilmesi için atık yönetiminin oluşturulduğu, tüm yapım sürecinin kayıt altına alındığı bir yaklaşım oluşturulmuştur.
Mimarlık ve algılama: Özne-nesne diyalektiğine analitik bir yaklaşım

Bu tez; mimarlık eğitimimi tamamladıktan sonra, birçok konuda kendimi sogulamamla duymuş olduğum kaygılardan kaynaklanarak ortaya çıkmıştır. Bu kaygılar, 'inimari yapıt'ın doğru bir şekilde anlaşılıp anlaşılamadığı konusu üzerinde yoğunlaşmaktadır. Amaç, mimarlığın anlaşılabilmesi için teorik öğrenmenin yanında pratik öğrenmenin de gerekli olduğunu ve bu öğrenmelerin birbirlerini destekledikleri sürece güçlü bir etki yaratabileceklerini göstermektir. Çünkü, mimari bütün için gerekli olan görsel-duyuşsal-düşünsel alandaki gelişmeler birbirlerini etkileyerek ilerlemelerini devam ettirmektedirler. Bir şekilde elde etmiş olduğumuz bilginin tasarıma dönüştürülmesinin hangi evrelerden geçerek olacağı ve tasarımda izlenecek sabit bir yolun olup olmadığı konusunda karşımıza çıkan sorunların çözümlenebilmesi öncelikle mimari bütünün tam olarak kavranması ile mümkündür. Mimari bütünün kavranması terimi ile ifade edilmek istenen; algılama-anlama ve yorum yapma olgularının olutumuş olduğu kurgunun anlaşılabilmesidir. Bu kurgunun anlaşılabilmesi de özne ve nesne ilişkilerinin diyalektik bir bakış açısı ile ele alınmasını gerektirmektedir. Özne ve nesnenin anlaşılabilmesi; oluşturmuş oldukları problem alanlarının açığa çıkarılması ve incelenmesine olanak sağlamıştır. Çözüm bekleyen bu problemlere Psikoloji, Sosyoloji, Antropoloji ve Felsefenin de katkıda bulunarak; mimarlığı evrensel yönünü ortaya çıkarmaktadır. Bu sebeplerden dolayı mimari bütünde evrensel boyutlar da ele alınarak, mimarinin bakış açısı genişletilmektedir. Öznenesne, teori-pratik, düşünce-duygu karşıt kavramları içerisinde mimari bütünü irdelemek, mimari bakış açısının gelişmesine zemin oluşturacaktır. Amaç; bir düşünceyi diğerine üstün kılmadan, diyalektik yaklaşım içerisinde, birbirinin karşıtı olan kavranılan vererek açıklamalarımızı yapmaktır. Tez içerisinde; gerek tek tek verilmeye çalışılan kavramlar gerekse bu kavramlardan oluşan bütün içerisinde; düşünsel yönden açıklamaların yapılıp, yaratıcı düzeyde ürünlerin verilmesi esas yöntem olarak kullanılmaktadır.
Endüstri arkeolojisi kavramı ve Tire'de bulunan endüstri yapılarının endüstri arkeolojisi kapsamında incelenmesi, yeni 'işlev' önerileri

Endüstri arkeolojisi 20. yy. ın ikinci yarısında Avrupa'da ortaya çıkan bir kavram ve çalısmaalanıdır. 20. yy. ın ikinci yarısında, degisen toplumsal beklentiler ve genel refah düzeyi, teknolojik ilerleme gibi nedenlerle Sanayi Devrimi'nin getirdigi makinelesme ve agır sanayi ile birlikte çevreye verilen ekolojik zarar, üçüncü dünya ülkelerine tasınmıstır. Bunun sonucu olarak kent içinde islevsiz kalan endüstri yapıları ve tüm ekipmanları birer kültürel miras olarak kabul edilmis, bu yapı ve bölgelerin yeniden kente kazandırılması düsüncesi ortaya çıkmıstır. Günümüzde, Avrupa'da ve ülkemizde endüstri arkeolojisi kapsamında yeniden islevlendirilenendüstri yapıları da bu kavramın gelismekte olan bir disiplin olduğunu göstermektedir. Cografi konumu, kültür, sanayi, ticaret ve siyasi alanlarda tarihsel süreç içindeki yeri ve rolüsayesinde kazandıgı ve günümüzde de yasatmaya çalıstıgı endüstri mirası zenginligi ile Tire, endüstri arkeolojisi kapsamında ele alınması gereken yerlesimlerden biridir. Bu çalısmada; endüstri arkeolojisi kavramı aktarılmaya çalısılmakta ve bu kapsamda Tirelçesi ile Tire'de bulunan, zamanla kent içinde, yerlesim bölgelerinin yakınlarında kalmıs, bazıları kapanmıs, yakın zamana kadar geleneksel yöntemlerle ve teçhizatlarla üretim yapmakta olan, bazıları ise halen endüstri mirası makineleri ile bir el sanatı olarak üretimini devam ettirmeye çalısan endüstri binaları ve endüstri mirası incelenmektedir. Arastırmaiçerisinde; ülkemizden ve dünyadan, endüstri arkeolojisi kapsamında yeniden islevlendirmeörnekleri yer almaktadır. Tüm bu bilgiler ısıgında Tire'de bulunan endüstri binaları ve makinelerinin islevsizkalmasının, kent yasamı, saglık standartları ve planlama ilkeleri açısından kaçınılmaz bir sonolacagı belirlenmistir. Arastırmada, bu yapıların endüstri arkeolojisi kapsamında bilinçli bir sekilde korumaya alınarak, kentin ihtiyaçları ve planlama kararları dogrultusunda yenidenislevlendirilmesinin, korunan endüstri mirası ile kentin sürekliligini; verilen yeni islevlerleyasanabilirligini önemli ölçüde etkileyecegi aktarılmaya çalısılmıs olup, bu kapsamda yeniden islevlendirme önerilerinde bulunulmaktadır.