TİF ve MEB izci liderlerinin izcilik hakkında görüşleri ve mesleki motivasyon düzeylerinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı yetişkin izci liderlerinin izcilik hakkındaki görüşlerini ve mesleki motivasyon düzeylerini incelemektir. Araştırmada Türkiye İzcilik Federasyonu'na bağlı ve Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı izci liderleriyle çalışılmıştır. Ayrıca izci liderlerinin kişisel özelikleri, izcilikle ilgili özelikleri, izcilikle ilgili görüşleri ve bu durumlarla mesleki motivasyon düzeyleri arasında fark olup olmadığı da incelenmiştir. Araştırmanın evreni İstanbul ilinde görev yapan tüm MEB ve TİF izci lideridir. Araştırmanın örneklemi yukarıda verilen evren içinden rastgele seçilen izci liderleridir. Buna göre çalışmanın örneklemi MEB'e bağlı olarak görev yapan (46 Kadın ve 51 Erkek ) 97 ve TİF' e bağlı olarak görev yapan (25 Kadın ve 46 Erkek) 71 olmak üzere toplam 168 izci lideridir. İzci liderlerine tarafımızdan geliştirilen İzci Lideri Bilgi Formu ve URAL (1996;2000) tarafından geliştirilen, geçerlilik ve güvenirlik çalışması daha önce yapılmış olan Mesleki Motivasyon Ölçeği uygulanmıştır. İstatistiki değerlendirmede yüzde hesapları, varyans analizi, ilişiksiz t testi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; Örneklemin kişisel özeliklerine bakıldığında; MEB'e bağlı görev yapan izci liderlerinin % 47,4 ü kadın ve % 52,6 sı erkektir. İzci liderlerinin daha çok 25-49 yaşları arasında olduğu görülmektedir. %62, 9 'unun evli olduğu bulunmuştur. Ayrıca %86,5'i kendini orta gelir düzeyinde değerlendirmişlerdir. İzci liderlerinin %93, 8 i öğretmen ve %81, 4 ü 4 yıllık üniversite mezunudur. TİF e bağlı izci liderlerinin ise %35, 2 si kadın ve %64, 8 i erkektir. MEB'e bağlı olarak görev yapanlardan farklı olarak daha çok 18-34 yaşları arasında olduğu görülmektedir. %29,6'sının evli olduğu bulunmuştur. Ayrıca izci liderlerinin büyük bir bölümü kendilerini orta ve orta üstü gelir düzeyinde değerlendirmişlerdir. İzci liderlerinin sadece %22,5'inin öğretmen ve geriye kalan %77, 5 inin başka bir meslek yaptıkları bulunmuştur. İzci liderlerinin %31'inin 4 yıllık üniversite mezunu olduğu %67, 6 lık bir oranının ise meslek yüksek okulu ve çeşitli liselerden mezun olduğu anlaşılmaktadır. Örneklemin izcilikle ilgili özelliklerine bakılırsa MEB'e bağlı görev yapan izci liderlerinin büyük bir kısmının 1-5 yıldır izcilik yaptığı ve %94, 8 inin 6 saat ders dışı egzersiz karşılığı ücret aldığı bilinmektedir. Bunların %70, 1 i bu ücreti yetersiz bulduklarını ve izcilik çalışmaları için ücretin gerekli olduğunu ifade etmişlerdir. MEB e bağlı izci liderlerinin %76, 3 ü kendini iyi bir lider olarak değerlendirmiştir. Fakat izci liderlerinin büyük bir kısmının (%83,5) bir uzmanlık alanına sahip olmadığı görülmektedir. TİF' e bağlı görev yapan izci liderlerinin %35, 2 si 1-5 yıl, %32, 4 ü 6-10 yıldır izcilik yapmaktadır. Ayrıca MEB'den farklı olarak %90, 1 i hiç para almadığını belirtmiştir. TİF'e bağlı izci liderleri de %77, 5 oranında kendilerini iyi bir izci lideri olarak değerlendirirken %91, 5 inin uzmanlık alanı yoktur. Araştırmaya katılan izci liderlerinin izcilikle ilgili görüşlerine baktığımız zaman izciliği iyi bir yaşam biçimi ve iyi bir insan yetiştirmek şeklinde özetlemişlerdir. En faydalı faaliyet olarak, MEB' e bağlı izci liderlerinin %53, 6 sı kampçılığı belirtmişlerdir. İzcilik faaliyetlerindeki eksiklikler sorusuna ise malzeme eksikliği, uygulama azlığı ve faaliyetlerin planlanmasındaki eksiklikleri belirtmişlerdir. MEB ve TİF'e bağlı izci liderleri en büyük problem olarak ekonomik yetersizliği ve plansızlığı söylemişlerdir. Mesleki motivasyonların düzeylerine baktığımız zaman TİF'e bağlı izci liderlerinin izciliği daha çok sevdikleri söylenebilir. TİF'e bağlı görev yapan izci liderlerinin meslek değişkenine göre mesleki motivasyon ölçeği alt boyutlarını algılamada farklılıkları olduğu bulunmuştur. Bu farklılıklar, öğretmen olan izci liderlerinin görev aşkına ilişkin daha olumlu algılamaları, ekonomik yetersizliğine dair daha az olumsuz algılamaları vardır. Ayrıca diğer meslekten izci liderlerinin izciliğin ekonomik kazancını daha çok önemsedikleri görülmüştür. İzci liderlerinin kendilerini iyi bir izci lideri olarak algılayan izci liderlerinin izciliği sevme ve görev aşkına ilişkin ölçek puanlarının daha yüksek olduğu; kendini iyi bir izci lideri olarak görmeyen izci liderlerinin, izciliği ekonomik olarak yeteriz, izciliği kısıtlı ve izciliği ekonomik kazanç olarak algıladıkları, görülmektedir. Sonuçlar yetişkin izci liderlerin bu faaliyetleri gelir getirici bir uğraş olmaktan çok faydalı bir boş vakit eğitimi olarak gördüklerini ortaya koymaktadır. Eksikliklerin farkında olan her iki gruptaki izci liderleri izcilik faaliyetlerinin kalitesinin artmasını ve yaygınlaştırılmasını istemektedir. Bu istek üzerinde durulması gereken bir bulgudur. İzcilik, izci liderlerinin boş vakitlerinde ayarladıkları önemli bir faaliyet olduğu gibi, örgün eğitimde olan öğrenciler ve zaman zaman velileriyle birlikte yaptıkları çalışmalardır. Bu yüzden izcilik sadece izci liderlerine yarar sağlamamakta aynı zamanda gençlere ve çocuklara da katkı sağlamaktadır. İzciliğin gelişmesi yetişkin izci liderlerine, gençlere ve çocuklara yararlı olacaktır.