turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Akıllı binaların tarihsel gelişimi ve geleceğe yönelik ütopyalar

Günümüzde, teknolojinin hızla gelişimi ile gereksinimler ve buna bağlı olarak da bina boyutları değişmiş ve büyümüştür. Bu ölçekteki binaların kontrolünü ve konfor şartlarını sağlamak için yine teknolojiden yararlanılarak bina otomasyon sistemleri kullanılmaya başlanmıştır. Kullanılan bu 'akıllı sistemler' sayesinde, kullanıcıların genel ve kişisel olarak değişen istek ve ihtiyaçları karşılanabilmekte, çıkabilecek bir takım sorunlar önceden belirlenerek önlem alınabilmektedir. Ayrıca, bu sistemler merkezi denetim ve işletme kolaylığı sağlamaktadır. Ancak, son yıllarda yaşam standardım yükseltmek için teknolojide sağlanan büyük gelişmelerin bedeli; mevcut enerji kaynaklarının hızla tükenmesi ve kullanılan enerji kaynaklarının neden- olduğu çevre kirliliğidir. 'Akıllı binalar ve tarih içerisindeki gelişimleri' tez kapsamının ana bölümünü oluşturmaktadır. Tez, aşağıda belirtilen beş bölümden oluşmaktadır: Birinci bölümde; tezin amacı, kapsamı, yöntemi hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde; öncelikle akıllı bina tanımı, akıllı binaların genel özellikleri, akıllı bina kavramının çıkış nedenleri hakkında genel bilgiler verilmiş, farklı ülkelerdeki yaklaşımlara değinilmiştir. Ayrıca, akıllı binaların önemli bir parçası olan otomasyon sistemlerinin bölümleri ve bunların kullanılmasının sağladığı yararlar açıklanmıştır. Üçüncü bölümde; otomasyon sistemlerinin tarihçesinden kısaca bahsedilmiş, akıllı binalarla ilgili akla gelen sorular, önyargılar, şüpheler ve Türkiye'deki anlayış ortaya konmuştur. Sürdürülebilirlik kavramı, uluslararası platformlardaki yeri, yenilenebilir enerji kaynakları ve bunların kullanımı hakkında bilgiler verilmiştir. Akıllı bina kavramı 2 başlık altında incelenirken, ilkel çağlardan günümüze malzemelerin ve enerjinin kullanımı, güneş evleri, ekolojik tasarımlar ve teknolojik içerikli binalar ülkemizden ve dünyadan çeşitli örnekler üzerinde incelenmiş ve irdelenmiştir. Bu konularla ilgili Türkiye'de yapılmış bazı seminer, sempozyum, workshoplar ve buralarda anlatılan projeler hakkında açıklamalara yer verilmiştir. Dördüncü bölümde; öncelikle ütopya kavramına dair tanımlara değinilmiş, bu kavramın çıkış noktaları ve edebiyat, sanat ve mimarlık alanlarındaki ütopya kavramının yerinden bahsedilmiştir. Ütopik projelere örnek olarak da bilimkurgu sinemasından ve mimarlıktan örnekler incelenmiştir. Son bölümde ise; tezdeki tüm bölümler değerlendirilerek, akıllı binalar ve sürdürülebilirlikle ilgili ortaya koyulan sorular ve sorunlara yönelik çözüm önerileri sunulmuş, ülkemizin de enerji politikası yönünden yapması gerekenler dile getirilmiştir.
Ankara Ulus tarihi kent merkezindeki ticaret binalarının değişimi ve mekansal analizi

Tezin konusu, Ankara Ulus Tarihi Kent Merkezindeki ticaret binalarında 20. yy'daki değişimin mekansal analizlerinin yapılmasıdır. Çalışmanın amacı; Ankara'nın geçmişşte ilk yerleşim merkezi olan ve ilk ticari fonksiyonlarının toplandığı bu bölgedeki ticaret binalarının gelişiminin mekansal ve kentsel ölçekte incelenerek, seçilen binalarda mekansal analizler yaparak mekansal ve mimari özelliklerini tespit etmektir. Geçmişten günümüze ticaret ve alanlarının oluşumunun tanımlanması ile başlanan çalışmada öncelikli olarak geleneksel ve modern ticaret mekanları hakkında genel bilgiler verilmiştir. Daha sonra cumhuriyetle birlikte başkent olan Ankara'nın mekansal gelişimi ile birlikte ticaret mekanları incelenmiştir. Ulus tarihi kent merkezi ölçeğinde özellikle yarışmalarla elde edilmiş, Ulus Meydanı çevresinde yer alan ticaret binalarının mekansal analizleri yapılmıştır. Seçilen binalardaki mekansal analizler; genel yerleşim, mekansal organizasyon, cephe ve üçüncü boyut kriterleri çerçevesinde 3 aşamada yapılmıştır. Son olarak elde edilen mekansal analiz bulguları karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Analiz bulguları sonucunda ise Ulus'un tarihi kent merkezi özelliği taşıdığı ve tarih boyunca ticaret eyleminin devam ettiği bir alan olduğu görülmüştür. Bu alanda günümüzde geleneksel ticaret eyleminin devam ettiği, modern ticaretin ise Kızılay'daki ticaret mekanları ve kent dışında konumlanan alışveriş merkezlerinde yapıldığı tespit edilmiştir. Ayrıca seçilen binaların formlarının araziye uygun, düzgün geometrili olduğu, yaya hareketlerinin yoğunluğuna göre dükkan cephelerinin ve mimari biçimlenmenin gerçekleştiği tespit edilmiştir.
Bodrum Yarımadası'ndaki tarihi yel değirmenleri ve koruma önerisi

İnsanoğlu, tarımsal faaliyete geçtiği günden beri ürettiği tahılı öğüterek un haline getirmektedir. Özellikle her türlü iklim ve coğrafyada yetiştirilebilen buğday en çok kullanılan gıda maddesi olmuştur. Farklı kültürlerde buğdayı öğütmek üzere çeşitli yöntemler kullanılmıştır. Değirmenler buğday dışında, çeltik ve mısırdan un, zeytin ve susamdan yağ elde etmek için de kullanılmıştır. Dolayısıyla, değirmencilik ziraat faaliyetleri ile ortaya çıkan en eski sanayi koludur. Erken dönem örneklerinde değirmenler insan veya hayvan gücü ile çalıştırılmıştır. Dişli çarkın keşfedilmesiyle teknolojik bir devrim geçirerek suyun ve rüzgarın gücü enerji kaynağı olarak kullanılmıştır. Yöresel farklılıklar göstermekle beraber, benzer prensipte çalışan değirmenler çeşitlenerek geliştirilmiştir. Anadolu topraklarında bugüne dek varlığını sürdüren su değirmenleri özellikle Karadeniz bölgesinde kullanılmaktadır. Su yönünden fakir olan Batı Anadolu'da ise rüzgar gücünden faydalanılarak yel değirmenleri yaygınlaşmıştır. Alan çalışmaları ve literatür araştırması sonucunda Anadolu genelinde 165 adet yel değirmeni tespit edilmiştir. Bu değirmenlerde kullanılan temel malzemeler, ahşap ve taştır. Balıkesir'de görülen ahşap örneğin dışında, tespit edilen tüm değirmenler kagir gövdeli kule tipi yel değirmenleridir. Günümüz teknolojisinde, hazır unun kolay ulaşılabilir hale gelmesi değirmenlerinin işlevsiz kalmasına sebep olmuştur. Kaybolmaya yüz tutmuş bir geleneğin izleri olarak önemli birer belge niteliğindeki değirmen kalıntıları oldukça kötü durumdadır. İşlevini özgün haliyle devam ettiren örnek bulunmamaktadır. Bazı değirmen yapıları zaman içinde müdahale görerek; konut, müze, restoran, depo olarak işlevlendirilmiştir. Tez çalışması sürecinde, birkaç değirmen özgün işlevine göre restore edilmiştir. Diğerleri ise terk edilmiş, bakımsız ve yok olmak üzeredir. Çalışma kapsamında, Bodrum Yarımadası'ndaki yel değirmenlerinin mevcut durumları fotoğraf ve çizimlerle belgelenmiştir. 67 adet yel değirmeninden oluşan bir katalog hazırlanmıştır. Mevcut değirmenlerden ve literatür kaynaklarından elde edilen bilgilerle Bodrum Yarımadası yel değirmenlerine model olacak bir restitüsyon projesi önerilmiştir. Yarımada tespit edilen değirmenlerin korunması için öneriler geliştirilmiştir. Geleneksel üretim yönteminin önemli bir parçası olan yel değirmenlerinin korunarak gelecek nesillere aktarılması gerekmektedir. Yakın zaman içinde herhangi bir çalışma yapılmaz ise, bu mirasın kaybolması kaçınılmazdır.
1850-1950 yılları arasında Türkiye'de köycülük çalışmaları ve numune köyler

Bu çalışmanın amacı, Cumhuriyet'in kurulduğu ilk yıllarda Türkiye nüfusunun yüzde yetmiş beşini oluşturan kırsal kesimin geliştirilmesi kapsamında, Cumhuriyet öncesi ve sonrası fikirlerin Türk köyüne ve köylüsüne -dönemin yoğun kullanılan tanımıyla 'halk' a- bakış açışım, belli tercihler ve amaçlar doğrultusunda tasarlanmış yapılı çevrelerin oluşumunu ve mimarinin eğitsel yönünün yeni bir halk yaratma çabalarındaki etkisini değerlendirmektir. Anadolu'nun modernleşme süreci kapsamında, Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminde başlayarak, Atatürk ve İnönü dönemlerini de içine alan bir asırlık zaman dilimini içerisinde, kırsal yaşamın modernleşmesi ve köylerin geliştirilmesi açısından yapılan eğitsel, kültürel, ekonomik çalışmalar, modern Türk köyü fikrinin gelişimi ve bu fikirlerin Numune Köyleri ile yapılı çevreye dönüştürülmesi süreci, değişen rejimler ve siyasal yönetimler etkisinde incelenmiştir. Bu araştırma, söz konusu üç dönemin de kırsal yerleşim örneklerine rastlanan Antalya'dan beş bölgede yapılmış köycülük çalışmalarıyla örneklendirilmiştir. Bunlar Cumhuriyet öncesi dönemin örneği olarak Selimiye Köyü, Kadriye Köyü ve Şarampol Mahallesi; Atatürk dönemi örneği olarak Cevizli Köyü ve İnönü dönemi örneği olarak Yeşilbayır Köyü'dür.
Ankara kentini 21. yüzyıl başında kent hakkı mücadeleleri üzerinden okumak

Günümüz kentlerinin katılımcı anlayıştan yoksun ve demokratik olmayan kentsel politikalar çerçevesinde yönetilmesi artan hak ihlallerinin de etkisiyle kentlerin birer mücadele alanına dönüşmesine neden olmuştur. Bu süreçte, kentlerin oluşumuna kentlilerin katılımını sağlayan haklar bütünü olarak tanımlanan 'kent hakkı' ve bu hakkın kazanılmasına yönelik verilen kent hakkı mücadelelerinin önemi ortaya çıkmış ve konu birçok disiplini ilgilendiren bir tartışma alanına dönüşmüştür. Bu mücadeleler kentlinin katılımına ve kentlilik bilincinin artmasına neden olmakla birlikte, kentsel mekanı yeniden üreterek dönüşmesini de sağlamıştır. Kent tarihinin değişen mekansal, sosyo-kültürel ve ideolojik anlamlarının kent hakkı mücadeleleri üstünden okunması, yeni bir değerlendirme ve eleştiri ortamı yaratacaktır. Çalışma kapsamında mekan, zaman ve aktörlerin bağlamsal ilişkisi çerçevesinde kent hakkı mücadeleleri değerlendirilmiş; kentin tarihine ve mekansal değişimine etkileri ortaya çıkarılmıştır. Ankara'nın yakın dönem tarihi üzerinde örneklenen bu mücadeleler, kentin sosyal, politik ve mekansal yapısında değişime yol açmıştır. Mücadeleler üzerinden yapılan tematik okuma sonucunda Ankara'nın mekansal dönüşümüne etkilerinin açığa çıkarılması, yakın dönem kent tarihine eleştirel bir bakış açısı getirerek kent kimliğinin ve kentsel hafızanın sürdürülebilirliğine katkı sağlayacak potansiyel bir çalışma alanı oluşturulmuştur. 'Kamusal alan mücadeleleri', 'barınma hakkı mücadeleleri' ve 'doğal çevreyi koruma mücadeleleri' olmak üzere üç ana başlık altında ele alınan mücadelelerin incelenmesiyle kentin sosyolojik ve kültürel yaşam pratikleri ve bunların mekansal izleri ortaya çıkartılmış; kentsel dönüşümdeki başarılı/ başarısız rolleri ve kentsel bilincin inşasındaki önemli katkıları ele alınmıştır. Kent tarihine eleştirel bir bakış açısıyla yaklaşan çalışma, kentin 'kent hakkı mücadele haritası' üzerinden değerlendirilebileceğini göstermektedir.
Koruma yöntemlerinden biri olan yeniden işlevlendirme kavramının çevresel etkileri- Antakya Konak restoran örneği

Bu çalışmada, yeniden işlevlendirme kavramı ve yeniden işlevlendirmenin çevresel etkileri; Antakya tarihi çevresinde bulunan yeniden işlevlendirilerek restorana dönüştürülen Konak Restoran'ın işlevsel değişimi ve işlev değişiminin çevresel etkileri bağlamında incelenmiştir. Korumanın tarihsel süreçteki gelişimi, koruma yöntemlerinden biri olan yeniden işlevlendirmenin tarihi çevrelere ve tarihi yapılara sağladığı kazanımlara değinilmiştir. Tarihsel süreçte Antakya kenti ve Antakya'da bulunan tarihi çevrelerle tarihi yapıların özellikleri incelenerek; Antakya tarihi çevresinde, işlevlendirilerek restorana dönüşen Konak Restoran'ın yeniden işlevlendirme uygulaması incelenmiştir. Konak Restoran' da yeniden işlevlendirmeyle değişen, dönüşen mekanlar ve mekan öğeleri analiz edilmiştir. Binanın yapım sonrası mekanları önceki haliyle karşılaştırılmış, iç ve dış mekanlarındaki tüm değişim ve kayıpları tespit edilerek incelenmiştir. Konak Restoran'ın yeniden işlevlendirme uygulaması ile Konak Restoran'ın içinde bulunduğu tarihi çevreye etkileri ve Antakya tarihi çevresindeki yeniden işlevlendirme müdahaleleriyle meydana gelen değişimlerin olumlu-olumsuz sonuçları anket çalışmalarıyla da desteklenmiştir. Yapıldığı dönemin mimari özelliklerini yansıtan Antakya tarihi çevresi; gözlem, araştırma ve anket çalışmalarıyla analiz edilmiş; tespit edilen eksikliklerin giderilmesine yönelik çözüm önerileri sunulmuştur.
Üsküdar bölgesinde yeni-klasik dönem örnekleri ve koruma sorunları (1900-1930)

Tez çalışmasının I. Bölümü Giriş kısmından oluşmaktadır. Bu bölümde, Osmanlı toplumunun yabancılarla olan ilişkileri ve batılılaşma hareketleri genel olarak anlatılarak 19. yüzyıl sonuna kadar geçen dönem anlatılmıştır. Çalışmanın amacı ve yöntemi hakkında bilgi verilmiştir. 2. Bölümde, Yeni-Klasik devir öncesi mimari incelenmiştir. İstanbul'daki mimari ortam tarif edildikten sonra, İstanbul'da 19. yüzyılda da faaliyet gösteren başlıca yabancı mimarlar incelenerek o devirde yapılan mimari uygulamalar genel hatlarıyla anlatılmıştır. 3. Bölümde Türk Yeni-Klasik mimarisinin çıkışı anlatılarak genel mimari özellikleri ortaya konmuştur. Yeni-Klasik mimarinin en önemli uygulayıcısı Kemaleddin Bey'in hayatı anlatılmıştır. Bu üslupta eser veren diğer mimarlara değinilmiş ve İstanbul'da yapılmış Yeni-Klasik yapılardan genel örnekler verilmiştir. Daha sonra tez çalışmasının omurgasını oluşturan, Üsküdar bölgesinde 1900- 1930 yılları arasında yapılan Yeni-Klasik örneklerin katalogu verilmiştir. Yeni-Klasik mimarinin genel özellikleri anlatıldıktan sonra bu özelliklerin katalog yapılarıyla kıyaslamaları yapılıp tablolar halinde sunulmuştur.4. Bölümde, eski eser yapıların genel olarak bozulma nedenleri incelenmiştir. Katalog bölümünde yer alan yapıların bozulma durumları değerlendirilmiştir.5. Bölümde, yapılan çalışmanın genel değerlendirmesi yapılmış, varılan sonuçlar ifade edilmiştir.
Testing room and window design parameters for daylight performance according to breeam assessment criteria: Cases of London and Izmir

Doğal aydınlatma, kullanıcıların iç mekandaki görsel performansını etkiler. Doğal aydınlatma miktarı iç mekanın kalitesini belirler. Eğer doğal aydınlatma uygun şekillerde kontrol altında tutulursa kullanıcılar için konforlu ve sağlıklı mekanlar sağlar. Doğal aydınlatma iç mekanın birincil ışık kaynağıdır ve iç mekanlarda yapay aydınlatma kullanımını azaltarak enerji tasarrufu sağlar. Bu nedenlerden dolayı, doğal aydınlatma performansının çevresel değerlendirme araçlarında önemli bir rolü vardır. BREEAM dünyada yayınlanan ilk çevresel değerlendirme aracıdır ve İngiltere'de yayınlanmıştır, bu sebeple bu tezin konusu olmuştur. BREEAM'in 'Sağlık ve Refah' kategorisinde 'Doğal Aydınlatma' bölümü bulunmaktadır. Aydınlık değeri bu kategoriden kredi alınıp alınamayacağını belirler. İç mekanın aydınlık değerini etkileyen pencere boyutu ve yüzey yansıması gibi mimari parametreler olduğu bilinmektedir. Zemin, duvar ve tavanın her renk kombinasyonu önemli bir ortalama yansıtma değeri oluşturur. Bu nedenle, bu tezin amacı, oda ve pencere tasarım parametrelerinin BREEAM kriterlerine göre Londra ve İzmir örneklerinde doğal aydınlatma performansı üzerindeki etkisini test etmektir. Dört malzeme alternatifi ile oluşturulan referans odaların gün ışığı performansı simülasyon modelleri RELUX programında açık ve bulutlu gökyüzü koşullarında üretildi. Simülasyonlar gündönümü ve ekinoks günlerini kapsayan şekilde Londra ve İzmir için yapıldı. Elde edilen sonuçlar BREEAM'in doğal aydınlatma kriterleri doğrultusunda tartışıldı. Genel olarak, Londra'daki koşullara dayanan BREEAM'in doğal aydınlatma kriterlerinin İzmir'deki durumlar için uygun ve uygulanabilir olduğu tespit edildi.
Kırklareli'nin tarihsel gelişimi içinde Yayla Mahallesinin çözümlenmesi ve koruma önerileri

Bu çalışma, Kırklareli'nde Kentsel Sit Alanı ilan edilen bölge içerisinde bulunan Yayla Mahallesi'nin incelenmesini, koruma ve sağlıklaştırma çalışmalarını içermektedir. Yayla Mahallesi'nde korunması gerekli doku 19. yy sonu ve 20 yy. başlarına ait çoğunlukla sivil mimari örnekleridir. Kırklareli'nde 19. ve 20. yy.'larda Rumlar, Museviler, Bulgarlar ve Türkler olmak üzere dört etnik grup yaşamıştır. Balkan Savaşı, Kurtuluş Savaşı yıllarında ve en son Cumhuriyet döneminde Trakya'da ve Kırklareli'nde yaşayan bu gruplar göç etmişlerdir. Farklı sosyal grupların uzun yıllar bir arada yaşamaları sonucu bölgedeki konutların yapım tarzı ve mekansal örgütlenmesinde çeşitlilik doğmuştur. Böylece bölgede farklı kültür gruplarının konut geleneği bir konut mozaiği oluşturmuştur. Çalışma bölgesi olan Yayla Mahallesi'de tarihte Rumların yaşadığı bilinen ve bu konut mozaiğinin önemli örneklerini içeren bir yerleşmedir. Çalışma, tarihsel araştırma, bölgeye ilişkin analitik çalışmalar, korunması gerekli yapıların tespiti, rölövelerin hazırlanması ve seçilen pilot bölgenin bilimsel korumanın ilke ve yöntemleri doğrultusunda düzenlenmesini içermektedir. Böylece tarihi dokunun çevre ile bütünleştirilerek yaşamasını sağlamak amaçlanmaktadır.
Konut sektöründe hafif çelik ve alker yapı teknolojilerinin birlikte kullanılabilirliği

Dünya ülkeleri, artan konut ihtiyacının karşılanması amacıyla sorunu hızlı ve rasyonel çözebilecek, dünya kaynaklarının ve enerjinin tasarruflu kullanımını sağlayacak, çevreyle uyumlu yeni yapı teknolojileri aramaktadır. Avrupa Birliği Araştırma ortamında kurulan The European Council for Construction Research, Development and Innovation ', İnşaat Sektöründe Araştırma, Geliştirme ve Yenilikçiliği Destekleyen Avrupa Konseyi, araştırma hedeflerini dünyadaki bu beklentileri göz önünde bulundurarak: inşaat sektöründe rekabeti, kaliteyi, güvenlik ve çevresel performansı, sürdürülebilir yaşam kavramını artırmak şeklinde belirtmiştir. Türkiye'de ise TÜBİTAK' in düzenlediği Vizyon 2023 projesi, İnşaat ve Altyapı Panelinde, teknolojik gelişme sağlanması gerekli görülen teknoloji alanlarının belirlenmesinde ECCREDF in araştırma hedeflerine benzer şekilde parametreler göz önünde tutulmuştur. Avrupa Birliği ve Türkiye'de yapı üretiminde belirlenen bu hedefler ile yeniden gündeme gelen kerpiç yapılar, ısısal performansları, sağlıklı iç mekanlar oluşturmaları açısından ülkemizdeki mevcut konut ihtiyacının çözümüne yardımcı olabilecek potansiyele sahiptir. Kerpiç; doğal, kolay elde edilen, üretiminde az enerji ve işlem gerektiren, ekonomik bir yapı malzemesidir. Çalışmada, kerpiç yapıların, sahip olduğu olumlu özelliklerden günümüzde de faydalanmak amacıyla, bu yapı kültürünün yeni teknolojilerle desteklenip geliştirilmesi, çağdaş inşaat sektörüne kazandırılarak kullanım alanının artırılması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, alçı katkılı kerpiç yapı sistemin, ülkemizde yeni yeni uygulanmaya başlanan hafif çelik sistem ile birlikte kullanılabilirliği incelenmiştir. İki sistemin birlikte kullanımı ile tasarlanan iki katlı konut projesi, yapım süreci ve performans gereksinimleri açısından incelenip, projenin ECCREDI hedeflerine uygunluğu değerlendirilmiştir. Çalışma beş ana bölümden meydana gelmiştir. Giriş bölümünde problem belirlenerek çalışmanın amacı, kapsamı ve yöntemi anlatılmıştır. ikinci bölümde, Türkiye'de konut üretiminde karşılaşılan problemler genel olarak belirtilip, konut yapılarında yapım süreci ve kullanıcı gereksinimleri incelenmiştir. Üçüncü bölümde, konut yapım sistemleri arasından seçilen hafif çelik sistem yapım süreci ve performans ihtiyaçları açısından incelenmiştir. Dördüncü bölümde, kerpiç ve alçı katkısı ile nitelikleri iyileştirilen alçı katkılı kerpiç yapım sistemi, yapım süreci ve performans ihtiyaçları açısından incelenecektir. Beşinci bölümde, iki teknolojinin birlikte kullanımı ile tasarlanan iki katlı konut pilot projesi, yapım süreci ve performans gereksinimleri açısından incelenip, projenin ECCREDI hedeflerine uygunluğu değerlendirilmiştir.
Beyoğlu ilçesi İstiklal, Yeni Çarşı, boğazkesen, Defterdar ve Sıraselviler caddelerinin sınırladığı alan içindeki yapıların cephe analizi

19. yy'da, Osmanlı Devleti ile Avrupa ülkeleri arasında yeniden biçimlenen siyasi ve ekonomik ilişkiler, İstanbul'un özellikle bazı bölgelerinin sosyokültürel yapısının değişim sürecinde etkili olmuştur. Bu süreç içerisinde yapıların konum, boyut, kütle ve cephe karakterleri etkilenmiş ve değişim sürecinin önemli bir parçası olmuştur. Beyoğlu'nun Kuloğlu, Katip Çelebi ve Firuzağa Mahalleleri, söz konusu bu değişim süreci ve etkilerini yoğun bir biçimde içerisinde barındırdığından, tez kapsamındaki çalışma alanı olarak seçilmesi uygun görülmüştür. Çalışma alanının sosyokültürel yapısının çeşitliliği ve bölgedeki yapıların sahip olduğu dönem özelliklerini yansıtan farklı karakteristik özellikteki cepheleri, alan seçiminde referans alınan önemli noktalar olmuştur. Çalışma alanı olarak seçilen bölgede yapılan detaylı belgeleme çalışmalarında, 273 adet tarihi yapıya envanter oluşturulmuştur. Envanter listesi ile desteklenen bu çalışmada yapı cephelerinin analiz edilmesi ve belgelenmesi hedeflenmiştir. Dört bölümden oluşan tez çalışmasının ilk bölümünde amaç, kapsam ve yöntem ortaya konmuştur. Çalışmanın İkinci bölümünde; incelenen bölgenin sınırları, mahalle ve cadde isimleri verilerek açıklanmıştır. Bölgenin değişim süreci; sosyokültürel ve sosyoekonomik gelişimleri etkileyen olaylar ışığında ve tarihi haritalar çerçevesinde irdelenmiştir. Bu bölüm kapsamında yapılan incelemeler, çalışma alanında yer alan anıtsal yapıların cephelerinin analizi ile sonlandırılmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde; seçilen alanının topografyası ve ada-parsel düzeni incelenerek değerlendirilmiştir. İncelenen yapılar; ada ve parsel numaraları, adresleri, kat adetleri ve güncel fotoğraflardan oluşan envanter listeleri ile belgelenmiştir. Çalışmaya dahil edilen yapıların özgün kat adetleri, tarihi haritalar üzerinden tespit edilmiş ve güncel kat adetleri ile karşılaştırılmıştır. Bölüm kapsamında yapılan çalışma, yapıların cephe düzenlerinin her katta ayrı olarak incelenmesi ile devam etmiştir. Yapı cephelerinin karakteristik özelliklerini belirleyen cephe elemanları; giriş kapıları, çıkmalar, balkonlar, saçaklar, yüzey malzemeleri ve süsleme elemanları alt başlıkları altında ele alınmış olup analiz paftaları oluşturulmuştur. Tez çalışmasının son bölümünde ise; çalışma bölgesinde biçim, mimari elemanlar, malzeme ve bezeme ayrıntıları bağlamında cephe özelliklerine ilişkin genel karakteristikler belirlenmeye çalışılmıştır.
Restoration project for Dervişağa Medresesi in Birgi, Ödemiş, İzmir

oz DERVİŞAĞA MEDRESESİ RESTORASYON PROJESİ Birgi, Ödemiş, İZMİR HAMAMCIOĞLU, Mine Yüksek Lisans Tezi, Restorasyon, Mimarlık Anabilim Dalı Tez Yöneticisi: Öğr. Gr. Nimet ÖZGÖNÜL Eylül 1994, 215 sayfa Bu tezin konusu, İzmir'in Ödemiş ilçesinde yer alan birçok tarihi ve kültürel değere sahip Birgi bucağındaki Dervişağa Medresesinin restorasyonudur. Birgi'de söz konusu yapı dışında, aynı isimle anılan iki anıt daha bulunmaktadır: Dervişağa Hamamı ve Camii; tümünün on yedinci yüzyılda Derviş Mehmet Ağa tarafından yaptırıldığı bilinmektedir. İlk bölümde, medrese kısaca tanıtılmakta, sahip olduğu değerler ortaya konmakta; bunlar aracılığı ile de çalışmanın amacı belirtilmekte. Daha sonraki bölümlerde sırası ile; çalışma yöntemi, bölgenin ve binanın fiziksel analizi; tarihi araştırma/karşılaştırmalı çalışma ve bunların sonucundamedresenin değerlendirilmesi; elde edilen tüm enformasyon ışığında bir restitüsyon ve bunu izleyen bir restorasyon önerisi şeklindedir. Restorasyon, çalışma boyunca toparlanan/üretilen enformasyonun sentezlendigi; hatta, bu çalışma paralelinde oluşturulan ve ulaşılan Birgi koruması konusunu farklı düzlemlerde tartışan; bütüncül ve başarılı bir koruma kaygısı ile alternatif bir yaklaşım ortaya koyan makaleler ve raporu da girdi olarak kullanan bir sonuç bölümdür.