Hesaplamalı tasarım ve yapı bilgi model entegrasyonu dynamo ile yeni olanakların araştırılması

Bilgisayarın kişisel olarak edinilebilmesinin kolaylaşmasıyla beraber, her sektörde olduğu gibi mimariye yönelik uygulamalar da geliştirilmeye ve kullanılmaya başlandı. Bu süreç kaçınılmaz olarak mimarın edinmesi gereken yetkinlikleri de etkilemeye başladı. The Journal of The American Institute of Architects'in The 21 st-Century Skill Set for Architects' adlı makalesinde edinilmesi gereken bir dizi yetkinlikten bahsedilmektedir. Otomasyon, programlama, veri madenciliği, yapısall bilgi gibi özelliklerin, hali hazırda değerli olan tasarım, planlama, görselleştirme ve YBM gibi yetkinliklere eklemlenmesiyle, mimarın kariyeri için üstünlük kazanacağından bahsedilmektedir (ALICE LIAO, 2015). Mimarlık pratiğinde bilgisayar kullanımı yukarıda işaret edilen perspektife gelene kadar farklı paradigma kırılmaları yaşamıştır. Bu kırılmalar da günümüze kadar birbirleri ile paralel olarak gelişmeye devam etmiştir ve her ne kadar farklı platformlara ait olsalar da proje sürecinde olabildiğince birlikte kullanılmaya çalışılmıştır. Revit ve Dynamo ile birlikte ise aynı platform üzerinde farklı tipte araçlar kullanılabilmeye başlanmıştır. Bu durum sadece bir paralel kullanım olmanın da dışına çıkmış ve yeni bir paradigma kaymasına da neden olabilecek bir kapı açmıştır. Tezde Yapı Bilgi Modelleme ortamı üzerine eklemlenen bilgisayım araçlarıyla, hem hesaplamalı tasarımın YBM ile bütünleşme olanakları hem de bazı yetkinliklerin nasıl aynı ortamda birleştirilebildiği incelenecektir. Açık kaynak olarak geliştirilen 'Dynamo' aracı uygulama ortamı olarak seçilmiştir. Dynamo aracının Autodesk Revit ile birlikte oluşturduğu sistem yakın zamanda 'bilgisayımlı YBM' olarak anılmaya başlanmıştır. Tezde Dynamo'nun uygulama aracı olarak seçilmesinin nedeni hali hazırda aynı örneklendirmelerin yapılabileceği bir başka uygulama ortamının olmamasıdır. Bilgisayarın mimaride kullanımı geçmişşten günümüze incelenecektir. Paradigma kaymaları olan 'Hesaplamalı Tasarım' ve 'Yapı Bilgisi Modelleme' irdelenecek, ardından da Dynamo aracının kullanım şekilleri ve sağladığı yeni olanaklar ortaya koyulmaya çalışılacaktır. Günümüzde kullanılan iş akışları arasından YBM'nin merkezde olmadığı ve YBM'nin merkezde olduğu modellere bakılacak ve neden bilgisayımlı YBM'ye gerek olduğu ortaya koyulacaktır. Değerlendirmenin devamında ise örnek tasarım modeli üzerinden 'Dynamo' aracı kullanılarak Bilgisayımlı YBM çalışma şekli anlatılacaktır ve neden bilgisayımı denildiği de ortaya koyulmaya çalışılacaktır. Yapılan örneklendirmelerle süreç içerisinde Dynamo ve Revit birlikteliğinin neleri kapsadığı araştırılacaktır. Tasarım modelinin bize gösterdiği, ön tasarımdan detaylandırmaya kadar geniş bir alanda bilgisayımlı araçlar üretilebilen bu ortamın, aynı zamanda farklı süreçlerdeki veri kaybı ya da enformasyon paylaşımı gibi uyumsuzlukları en aza indirdiğidir. Bu araştırmanın sonucunda Dynamo ortamının, mevcut görsel programlama ortamlarına göre, eklentiler anlamında eksiklikleri olsa da kullanım alanıyla yeni bir paradigma kaymasına yol açacak kadar da geniş bir yapısı olduğu ortaya çıkmıştır. Tez içerisinde 'hesaplamalı tasarım' kavramı kısaca bilgisayar ortamındaki hesaplamalı tasarım yöntemlerini nitelemek için kullanılmaktadır. İngilizce 'computation' kelimesinin karşılığı olarak da konunun ilerleyişi içerisinde, bilgi tabanlı sistemlere kaymadan dolayı, 'hesaplamalı' yerine 'bilgisayımlı' kavramı kullanılmıştır. Geçmişten günümüze ortamlar bakış başlığı altında anlatılan araçlardan bahsederken 'hesaplamalı' kavramının kullanılmasının sebebi de bilgi tabanlı sistemlere olan kaymanın öncesine referans vermektir. Konunun genelinde bu ayrıma dikkat edilerek iki farklı kavram kullanılmıştır.