turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Tarihsel olarak vergi gelirlerinin belirleyicileri ve BRIC-T üzerine ekonometrik bir analiz

Örgütlü toplumsal yapılanmanın günümüzde en üst seviyesi olarak kabul edilen devletin varlığı ile belirli kamu hizmetlerini sunma zorunluluğu arasında sağlam bir ilişki bulunmaktadır. Bu ilişki farklı şekillerde ele alınsa bile ilişkinin varlığı yadsınamaz durumdadır. Son yüzyılda kamunun sunması gereken hizmetlerin artması ve ekonomik-sosyal hayata müdahale etme zorunluluğunun artışına paralel olarak finansman ihtiyacının da artması vergi gelirlerinin önemini artırmıştır. Kamu otoritesi vergi ile elde ettiği gelirlerini artırmaya çalışırken verginin pasif/edilgen nesnesi durumunda olan vergi ödeyicilerinin tutum ve davranışları da önem kazanmaktadır. Bu tezin amacı Yükselen Ekonomiler olarak sınıflandırılan ülkelerde vergi gelirlerini belirleyen değişkenlerin neler olduğunu belirlemek ve elde edilen bulgular ışığında ayrışan ve birleşen noktaları dikkate alarak politika önerilerinde bulunmaktır. Otoritenin gerek içinde bulunduğu durum gerekse geleceğe yönelik belirleyeceği politik/ekonomik kararlarda değişkenlere göre karar alması son derece önemlidir. Tezde, 1996- 2013 dönemini kapsayan veri seti yardımıyla panel birim kök ve panel eşbütünleşme testleri kullanılarak; enflasyon, işsizlik, kişi başına düşen gelir, siyasi istikrar, ekonomik istikrar, yolsuzluk, kamu harcamaları ve ticaret serbestliği gibi değişkenlerin toplam vergi gelirleri üzerinde etkili olup olmadıklarını belirlemeye çalışılmıştır. Ampirik analizlerden elde edilen bulgular, oluşturulan modellerdeki değişkenlerin toplam vergi gelirleri üzerindeki beklenilen etkilerini gösterdiğine dair kanıtlar sunmaktadır. Bulgular ekonomik ve mali, sosyal ve siyasi değişkenlerin toplam vergi gelirleri üzerinde önemli ölçüde belirleyici role sahip olduğunu göstermektedir.
Kazakistan'da dış yatırımların yapısı ve gelişimi

Gelişmekte olan ülkelerin ortak özelliği, sermaye yetersizliğidir. Söz konusu ülkeler, sermaye açıklarını gidermek için dış tasarruflara yönelmektedir. Tabi ki gelişmekte olan ülkeler açısından sağlıklı olan doğrudan yatırımlardır. Bu yarışta, yabancı yatırımcılara en iyi imkan sunan ülkeler DYY akışından önemli paya sahip olmaktadırlar. Kazakistan Cumhuriyeti de bağımsızlığın ardından Pazar ekonomisini benimseyerek, ülke refahını arttırmak için bu yönde reformlar gerçekleştirerek yabancı yatırımları cezp etmeye çalışmıştır. İşte tezin asıl amacı, bağımsızlığından günümüze kadar Kazakistan Cumhuriyetinin -yeraltı zenginlik avantajını da kullanarak- doğrudan yabancı yatırımların ne ölçüde ülke ekonominse katkıda bulunduğunu görmektir. Tezin ilk bölümünde, yatırım ve yabancı sermayeye ilişkin kavramlar işlendikten sonra yabancı sermaye türleri ve bunlar arasındaki farklar belirtilmiştir. Daha sonra dünyadaki sermeye hareketleri rakamlarla açıklanmıştır. İkinci bölümde, doğrudan yabancı yatırımlarda taraf olan ev sahibi ülkeler ile sermayenin kaynağı olan yabancı şirketlerin eylemleri açıklanmıştır. Şirketleri yurt dışına yatırım yapmaya yönlendiren saikler ve ev sahibi ülkeden beklentileri ve bu doğrultuda ev sahibi ülkelerin doğrudan yatırımlara uygun yatırım ortamı hazırlaması ve sağlayacakları kolaylıklar sıralanmıştır. Son bölümde Kazakistan Devletinin SSCB'deki konumu ve SSCB dağıldıktan sonra ilk bağımsızlık yıllarındaki sıkıntılara değinmiştir. Kazakistan ekonomisine ilişkin günümüze kadarki makroekonomik gelişmeler beşer yıl halinde işlenmiştir. Daha sonra Kazakistan'a doğrudan yabancı yatırım akışı ve stokunun yıllar itibariyle gelişimi rakamlarla açıklanmıştır. Bununla beraber net portföy yatırımlarının gelişimi de ele alınmıştır. Aynı zamanda tezin sonunda Kazakistan'dan yurt dışına yatırım akışı ve stoku da açıklanmıştır.
Çin ekonomisinin gelişimi ve Türkiye'nin ihracatına etkisi

Çin Halk Cumhuriyeti 1 Ekim 1949'da kurulmuştur. Ülkenin kuruluşundan 1976 yılına kadar Çin'in dış dünya ile ilişkileri çok düşük düzeydedir. 80'li yıllarla birlikte ülkede dışa açılma çabaları başlamıştır. Çin bu yıllardan sonra hızlı ekonomik kalkınma yoluna girmiş, uluslararası sistem ile bütünleşmeyi hedef olarak belirlemiştir. 1992 yılında Çin ? Sosyalist Piyasa Ekonomisi? anlayışını benimsemiştir. Çin 11 Kasım 2001 tarihinde DTÖ sistemine dahil olmuştur. Böylece Dünya Ekonomik Sistemine uyum çabaları sonuç vermiştir. Çin Halk Cumhuriyeti ile Türkiye ticari ilişkilerine bakıldığında gün geçtikçe Türkiye'nin dış ticaret açığı artış göstermektedir. Bu ticaret açığının ortaya çıkmasında birçok etken rol almaktadır. Türkiye uzun yıllar boyunca Çin ile ticari ilişkilerini geliştirmede yetersiz kalmış, bunun yanında önceki yıllarda düşük miktarda da olsa Çin'e ihraç ettiği ürünleri bile Çin'den ithal eder hale gelmiştir. Tabi ki tüm sorun Türkiye'den kaynaklanmamaktadır. Burada Çin'in sadece Türkiye'yi değil tüm dünyayı etkileyen ekonomik gelişimi ve reformları da ön plana çıkmaktadır. Bu çalışmada Çin'in ekonomik gelişiminden, Türkiye ile ticari ilişkilerinden ve Türkiye ihracatına etkilerinden bahsedilecektir. Türkiye'nin Çin'e olan dış ticaret açığını azaltması, ayrıca üçüncü ülkelere karşı rekabet üstünlüğünü kazanması için çözüm önerileri öne sürülecek ve bunun önündeki Çin'den kaynaklanan engellerden söz edilecektir.
Implementations of the stability and growth pact and the monetary policy strategy in the EMU

Avrupa Parasal Birliği, ortak bir merkez bankası tarafından idare edilen merkezileştirilmiş bir para politikası ve merkezileştirilmemiş maliye politikaları ile karakterize edilir. Ortak para politikası, Avrupa Merkez Bankası tarafından iki ayaklı para politikası stratejisine göre idare edilmektedir. 1992'deki Maastricht Antlaşması ile AMB'nın temel amacı, fiyat istikrarını korumak olarak belirlenmiştir. Ulusal maliye politikaları ise, İstikrar ve Büyüme Paktı çerçevesinde mali kurallar ile sınırlandırılmaktadır. İBP, üye ülkelerde mali disiplini sağlamak yoluyla, fiyat istikrarı amacını desteklemek için oluşturulmutur. İBP ve para politkası stratejisi, uygulamalardan doğan problemler nedeniyle revize edilmiş; ancak halen mevcut olan problemler çözülememiştir. Bu tezin amacı, İBP ve para politikası stratejisi uygulamalarını optimum para alanları teorisi çerçevesinde inceleyerek, bu iki yapının APB için uygun olup olmadığını belirlemek, mevcut sorunları ortaya koymak ve bu sorunlara uygun çözümler üretmektir. Bu tez ve bulguları, herhangi bir parasal birlikte, para ve maliye politkalarının nasıl tasarlanması ve uygulanması gerektiğini anlamada yararlı olabilir. Teorik analiz ve geçmişş tecrübeler, mali kurallar ve merkezileştirilmiş bir ortak para politikasının, APB için ve herhangi bir parasal birlik için vazgeçilmez unsurlar olduğunu göstermiştir. İBP ve para politikası stratejisi uygulamaları, APB'de fiyat istikrarını korumada başarılıdır. Ancak, İBP'nin esneklik problemi, İBP ve para politikası stratejisinin açıklık ve kredibilite problemleri çözülmediği sürece, İBP ve para politikası stratejisi, ekonomik durgunluk, işsizlik ve ekonomik farklılık sorunlarına tam olarak cevap veremeyecektir. Bu iki yapı, bu tezdeki öneriler doğrultusunda revize edilmeli ve daha yüksek derecede bir makroekonomik uyum sağlanmalıdır.
Lizbon büyüme ve istihdam stratejisi: Reformların beşiğindeki Avrupa Birliği

Günümüzde makro-ekonomik istikrar ve yapısall fleksibilite Avrupa'da ve özellikle Euro Bölgesi'nde ekonomi politikalarının en temel prensipleridir. Makro-ekonomik istikrar, Maastricht ve Amsterdam anlaşmalarıyla çerçevesi çizilmiş olan istikrar odaklı para ve tutarlı kamu maliyesi politikalarına dayanırken, yapısall fleksibilitenin Lizbon Stratejisi'nde öngörülmüş olan yapısall reformlarla sağlanması amaçlanmıştır. Makro-ekonomik performansın Euro Bölgesi'nde hiç de tatmin edici olmadığı bugünlerde, yapısall reformlarla bu eksikliğin giderilmesi ümit edilmektedir. Başka bir ifadeyle, yapısall piyasa reformları sürdürülebilir büyümeyi sağlamak ve istihdamı artırmak için anahtar kabul edilmiştir. Büyüme ve istihdam ise yükselen küresel rekabet, sürekli artan yaşlı nüfus ve hızlı teknolojik değişme gibi ciddi sorunlarla karşı karşıya bulunan Avrupa'nın kendine has sosyal ve ekonomik modelinin devamını sağlaması adına elzemdir.
Türkiye'de kayıt dışı istihdamın boyutu ve sosyal güvenlik sistemine mali etkisi

Kayıt altına alınmamış çalışan nüfus olarak tanımlanabilecek kayıt dışı istihdam gelişmekte olan ülkelerin olduğu kadar gelişmiş ülkelerin de en önemli ekonomik sorunlarının başında gelmektedir. Bir takım olumlu etkileri olduğu ifade edilse de meydana getirdiği mali kayıpların yanında ortaya çıkardığı haksız rekabet neticesinde ekonominin sağlıklı işlemesini ve istikrarını olumsuz etkiler. Kayıt dışı istihdam ülkemizde son yıllarda küçük çaplı bir azalma gösterse de halen çok önemli boyutlarda seyretmektedir. Türkiye İstatistik Kurumunca yayınlanan araştırma sonuçlarına göre istihdam edilen her üç erkekten biri kayıt dışı çalışırken; kadın çalışanların yarısından fazlası kayıt dışı istihdam edilmektedir. Bu oranlar gelişmiş ülke ekonomileriyle kıyaslandığında bir hayli yüksektir. Ülkemizde bir sorun yumağı haline gelmiş olan kayıt dışı istihdamın önemi, özellikle son yıllarda nüfusun giderek yaşlanması ve sosyal güvenlik açıklarının büyük boyutlara ulaşmasıyla birlikte gündemde daha çok yer teşkil etmeye başlamıştır. Bu çalışma, kayıt dışı istihdamın boyutu ve sosyal güvenlik sistemi üzerindeki mali etkisini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Böylece, çalışmanın Türkiye'de kayıt dışı istihdamın çözümünün ne kadar önemli olduğunu tüm kurum ve kişiler tarafından daha iyi anlamasına katkı sağlaması beklenmektedir.
Azerbaycan gelir vergisi uygulamalarının incelenmesi ve Türk gelir vergisi ile karşılaştırılması

tarihinde kabul edilmiş 'Gerçek Kişilerden Alınan Gelir Vergisi Hakkında Azerbaycan Cumhuriyetinin Kanunu' ile uygulanmaya başlamıştır. Vergi yükünün toplumdaki bireyler arasında dengeli dağılımının sağlanabilmesi için, Kanunda genellikle sosyal ne denli muafiyet, istisna ve indirim uygulamalarına yer verilmiştir. Bunun dışında düşük gelirlilerden vergi alınmaması amacıyla gelir vergisi tarifesinin ilk dilimine giren gelir miktarı vergi dışı bırakılmıştır. Azerbaycan'daki ekonomik gelişmeler vergi sisteminin yeniden düzenlenmesine neden olmuş, yeni vergi kanunları 'Vergi Mecellesi' adı altında 1 Ocak 2001 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiştir. Mecellenin 95 -152. maddeleri arasında yer alan GVK'da eskisinden farklı olarak gelirin tanımı yapılmıştır. Bu tanım, Türk GVK'daki tanıma benzemektedir. Fakat, Türk GVK'daki gelir tanımına kıyasla belli bir kaynağı olmayan ve süreklilik göstermeyen gelirler de Azerbaycan'da Gelir Vergisinin konusuna girmektedir. 139 2003 yılından itibaren Türk Gelir Vergisinde de bu yönde uygulamalara geçilecektir. Her iki ülkenin içinde bulunduğu ekonomik koşullar gelir unsurlarının belirlenmesinde farklılıklara neden olmuştur. Azerbaycan ekonomisinde kişisel gelirler içinde ücretler, büyük paya sahip olduğundan gelir unsurları gruplandırılırken temel kriter olarak alınmıştır. Telif kazançları dışında, serbest meslek faaliyetlerinden sağlanan tüm kazançların ticari kazanç kapsamında değerlendirilmesi uygun görülmüştür. İki sistem arasında gelir unsurları açısından en belirgin farklılık, Azerbaycan GVK'da zirai kazançların vergilendirilebilir toplam gelirin kapsamı dışında tutulmasıdır. Azerbaycan'ın yeni GVK'da gelir unsurlarından sağlanan gelirlerin belirlenmesinde sadece gerçek usul benimsenmiştir. Kaynakta vergilendirme oranlan açısından Azerbaycan GVK'da tüm gelir unsurları için aynı oran belirlenmiştir.
Türkiye kiraz ihracatının pazar gücü

Kiraz dünyada yetiştirme alanı geniş olan meyvelerden birisidir. Fakat ticari olarak üretimi Türkiye, ABD, Şili, Özbekistan, İspanya ve Kanada gibi ülkelerde yapılmaktadır. Kirazın küresel düzeyde en erken verilerine ulaşıldığı 1961 yılından 1980'li yıllara kadar üretiminde ve sınırlı da olsa ticaretinde ABD, Almanya, İtalya, SSCB, ve Fransa gibi ülkeler ön plandadır. Fakat 1980'li yıllarda hem kiraz yetiştiriciliği konusunda dünya çapında ilerlemeler kaydedilmesi hem de dış ticaretteki gelişmelerin etkisi ile Türkiye, Şili, ABD, Kanada, Özbekistan ve İspanya gibi ülkeler üretimde ve rekabette üstünlük sağlayıp ön plana çıkan ülkeler olmuştur. Yıllara ve mevsim şartlarına bağlı olarak üretim düzeyi değişmekle birlikte dünya kiraz üretiminde Türkiye açık ara lider konumda yer almaktadır. Coğrafi yapısı iklim şartları itibariyle kiraz üretiminde Türkiye avantajlı bir ülkedir. 1980 yılından itibaren kiraz yetiştiriciliğinde ve dış ticaretin serbestleşmesi konusunda olumlu gelişmelerin etkisi ile kiraz üretimi ve ticaretinde hızlı bir şekilde ön plana çıkmaya başlamıştır. Türkiye 2017 yılı itibariyle dünya kiraz üretiminin %25'ini karşılamaktadır. Fakat bu başarıyı henüz kiraz ihracatına yansıtamamıştır. Türkiye toplam dünya kiraz ihracatından sadece %5'lik pay almaktadır. Ayrıca Türkiye, kiraz üretiminin sadece %8-15'lik kısmını ihraç etmektedir. Dolayısıyla bu çalışmada; Türkiye'nin kiraz ihacat piyasasındaki pazar gücü Yeni Endüstriyel Organizasyon yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir.1994- 2017 dönemleri arasındaki yıllık veriler kullanılarak yapılan çalışmada; Hausman testi sonucunda eşanlılık ilişkisi elde edilemediğinden Görünürde İlişkisiz Regresyon yöntemi kullanılmıştır. Yapılan ekonometrik analiz sonucunda; Türkiye'nin kiraz ihracat piyasasındaki pazar gücü katsayısı, 0,18 olarak hesaplanmıştır. Dolayısıyla Türkiye kiraz ihracatının oligopolistik bir yapıya sahip olduğu tespit edilmiştir.
1980 sonrası Türkiye'de ekonomik krizler ve istikrar programları

Türkiye, 1970'lerden itibaren krizlere yabancı değildir. Türkiye ekonomisi 24 Ocak 1980 Kararları ile yeni bir iktisat politikası arayışı benimsemiştir. İthal ikameci iktisat politikası yerine ihracata dönük sanayileşme politikası uygulamaya başlamıştır. Finansal serbestleşmeyi 32 Sayılı Karar ile sağlayan Türkiye ekonomisi, 1994 yılı ile birlikte ciddi yeni bir krize girmiş, ardından da 5 Nisan 1994 Kararları'nı uygulamaya koymuştur. Türkiye ekonomisi 1997 Güneydoğu Asya, 1998 Rusya Krizleri ve 1999 Marmara depreminin ardından yeni bir krize maruz kalmıştır. Bunun sonucunda 9 Aralık 1999'da IMF ile yeni bir Stand-by Anlaşması yapmıştır. Kasım 2000 ve Şubat 2001 Krizleri'nin ardından ''Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı'' uygulamaya konulmuştur. Bu kapsamda fiyat istikrarını sağlamaya yönelik Enflasyon Hedeflemesi Rejimi benimsenmiştir. Son olarak da 2008 Mortgage Krizi, dünyanın gelişmiş ülkeleri kadar olmasa da Türkiye'yi de etkilemiştir. Çalışmanın amacı; 1980 sonrası dönemde Türkiye ekonomisinde ortaya çıkan krizleri analiz etmek, bu krizlerle mücadele etmek amacıyla uygulamaya konulan istikrar programlarını açıklamak ve muhtemel krizlere karşı çözüm önerileri geliştirebilmektir.
Yoksullukla mücadelede mikro kredi uygulamalarının etkinliği: Gaziantep ili örneği

Son yıllarda gelişmiş ülkeleri de yakından ilgilendiren yoksulluk kavramı Dünya'da olduğu gibi ülkemizde de sistematik araştırmalara konu olmaktadır. Yoksulluğun tanımlanması ve ölçülmesine yönelik uluslararası alanda yapılan araştırma kapsamı genişletilerek yoksullukla mücadele temeline dayalı uygulamalı çalışmalara dönüştürülmektedir. Yoksullukla mücadelede çözüm amaçlı geliştirilen uygulamalı sosyal projelerden biri de mikro kredi yöntemidir. Bu çalışmada mikro kredi uygulamalarının yoksullukla mücadelede etkili olup olmadığının belirlenmesi amaçlanmıştır. Mikrokredinin yapısall ve işlevsel bakımdan geçirdiği evreler incelenerek Dünya'daki ve Türkiye'deki genel durum değerlendirmeleri yapılmıştır. Veri toplamada anket istatistiği yönteminden yararlanılmıştır. Anket formlarıyla toplanmış verilerin frekans/yüzde dağılım, çapraz tablo ve grafiksel analizleri yapılmıştır. Analiz sonucunda mikro kredi kullanan kadınların gelirlerinde ve refah seviyelerinde sağladıkları artışla birlikte başta aile ortamında olmak üzere sosyal çevrelerinde kendilerini daha rahat ifade edebildikleri ve geleceğe dair planlar yapma konusunda daha kararlı bir tutum içinde oldukları görülmüştür. Ancak kadınların çoğunun el emeğine dayalı faaliyetlerle uğraşmayı tercih etmeleri ve kazançlarının önemli kısmını aile geçimine harcamaları nedeniyle mesleki bakımdan kısıtlı alanlarda çalıştıkları anlaşılmıştır.
Skilled and unskilled labor efficiencies in Turkish manufacturing industry (1992-2001)

Bu tezin esas amacı, önerilen üretim fonksiyonu ile TurkStat tarafından sağlanan, 1992 ? 2001 yılları arasında Türkiye imalat sanayiinin nitelikli ve niteliksiz işgücü etkinliklerinin zaman serisini hesaplamaktır. Sabit ikame esnekliği özelliği gösteren üretim fonksiyonu, nitelikli ve niteliksiz işgücü, nitelikli ve niteliksiz işgücü etkinlikleri ve sermayeden oluşmaktadır. Daha sonra, isgücü etkinliklerinin zaman içindeki eğilimi, teknolojik değişmenin yönünü saptamak için tüm örneklemler ve imalat sanayiinin bütünü için değerlendirilmiştir. Modelde kullanılan üretim fonksiyonu sabit ikame esnekliği özelliği göstermekte olup nitelikli ve niteliksiz işgücünü, bunların etkinliklerini ve sermaye stoğunu üretim faktörleri olarak içermektedir. Sektörlerin teknoloji seviyesini baz alan OECD sınıflaması ve Türkiye imalat sanayii için gerçekleştirilmis ilişkisel katmanlaştırma analizi örneklemleri belirlemek için kullanılmıştır. OECD sınıflaması veriyi yüksek teknoloji, orta-üst teknoloji, orta-alt teknoloji ve düşük teknoloji gerektiren sektörler olarak, İKA ise yüksek, orta ve düşük nitelikli işgücü gerektiren sektörler olarak sınıflamıştır. Her grup için, nitelikli ve niteliksiz işgücü arasındaki ikame katsayalarını ve sermaye stoğu payını tahmin ettikten sonra model tüm imalat sanayii, OECD sınıflaması ve İKA sınıflaması için çözülmüştür. Elde edilen sonuçlara gore Türkiye imalat sanayiinin, nitelikli işgücünü artırmak yönündeki teknolojik değişmeye eğilimli olduğu gözlemlenmiştir. Buna ek olarak, nitelikli işgücünü artırmaya yönelik teknolojik değişme çoğu grupta gözlenmistir ancak düşük teknoloji gerektiren sektörler ve düşük nitelikte işgücü gerektiren sektörlerde bu sonuç daha belirgin olarak ortaya çıkmıştır.
Türkiye'de döviz kuru, enflasyon ve faiz oranı ilişkisi: 2009-2017 uygulaması

Bir ekonomide makroekonomik dengenin sağlanabilmesi döviz kuru, enflasyon ve faiz oranlarının dengeye gelmesi ile mümkün olmaktadır. Bu üçlü dengedeki bozulma ekonomide olumsuz sonuçlara neden olmaktadır. Bu nedenle döviz kuru, enflasyon, faiz dengesindeki herhangi bir bozulmanın yaratacağı olumsuz sonuçları bertaraf edebilmek için sorunun kaynağını iyi analiz etmek, dünyada meydana gelebilecek olası gelişmeleri öngörebilmek ve ekonomi politikalarını bu doğrultuda iyi ayarlamak gerekmektedir. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde döviz kuru, enflasyon ve faiz oranı ile ilgili kavramsal ve teorik çerçeveye, ikinci bölümde bu üç değişken arasındaki ilişkiye değinilmiştir. Son bölümde ise döviz kuru, enflasyon ve faiz oranları arasındaki ilişkiyi belirlemek için ampirik çalışma yapılmıştır. Bu kapsamda döviz kuru, enflasyon ve faiz oranı arasındaki ilişkileri belirlemek için 2009:01-2017: 12 dönemi aylık veriler kullanılarak Türkiye için tüfe bazlı reel efektif döviz kuru, TÜFE ve DİBS faiz oranı arasındaki ilişkiler VAR yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmada önce serilerin durağanlığını saptamak için ADF testi yapılmıştır. Serilerin birinci farkları alınarak durağan hale getirilmiştir. Daha sonra Granger nedensellik testi yapılarak değişkenler arasında nedensellik ilişkisi saptanmıştır. Buna göre tüfe bazlı reel efektif döviz kuru hem TÜFE'nin hem de faizin nedeni, TÜFE ise DİBS'in nedeni olduğu sonucuna varılmıştır. VAR modeli ile değişkenlerin birbirine etkilerini analiz etmek için etki-tepki analizi ve varyans ayrışım tablosu oluşturulmuştur. Buna göre döviz kuru en dışsal değişken olarak belirlenmiştir. Etki-tepki analizine göre TÜFE'de meydana gelen bir şoka faizler yaklaşık 2 dönem pozitif tepki vermiştir. Döviz kurunda meydana gelen bir şoka faizler ilk dönemden itibaren negatif tepki verirken, TÜFE ise 6. dönemden itibaren negatif tepki vermiştir.
Yerel yönetimler ve ekonomik önemi

YÜKSEK LİSANS TEZ OZU YEREL YÖNETİMLER VE EKONOMİK ÖNEMİ Bünyamin ÇAKIR İktisat Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Mayıs 2000 Danışman: Yrd. Doç. Dr. Muharrem AFŞAR Yerel yönetimler, kamunun halka en yakın kesimini oluşturan anayasal tüzel kişiliğe sahip demokrasi okullarıdır. Ülkemizde, özellikle 1960'lı yıllarda başlayan hızlı kentleşme süreci, doğal olarak belediyeleri ön plana çıkarmıştır. Yerel yönetimler, mal ve hizmet üretimi, kapital stoku ve istihdam yaratarak iktisadi ve sosyal gelişmeye katkıda bulunurlar. Ayrıca, ekonomik etkinlikleri sonucu önemli dışsal faydalar sağlarlar. Bu çalışmada, yerel yönetimlerin ekonomik önemi, iktisadi ve sosyal gelişmeye katkılan, 1980- 1997 yıllan arası veriler ve ekonometrik bazı yöntemler kullanılarak açıklanmaya çalışılmıştır. Bu çalışmanın ilk iki bölümünde, Türkiye'de yerel yönetimlerin mevcut durumu, mali yapıları ve sorunları; üçüncü bölümünde Pareto Optimumu, kaynaklann etkin ve rasyonel kullanımı, dışsal fayda ve zararlar, mal ve hizmet üretimi, kapital stoku, yerel yönetimlerin yatırımlan ve istihdam konuları işlenmiştir. Ülkemizde bir an önce yasal düzenlemelere gidilmeli, 'yerinden yönetim ilkesi' esas alınarak, merkez-yerel görev dağılımı yeniden belirlenmeli, yerel yönetimlerin bir an önce iktisadi özerkliğe kavuşturulması amaçlanmalıdır. Aynca bu yönetimler üzerindeki idari vesayet, yerini yargısal, teknik ve demokratik denetimlere bırakmalıdır.
Enflasyonla mücadelede uygulanan istikrar politikalarının ekonomik ve toplumsal etkileri

ENFLASYONLA MÜCADELEDE UYGULANAN İSTİKRAR POLİTİKALARININ EKONOMİK VE TOPLUMSAL ETKİLERİ Ekonomik istikrarsızlık ülkemizin dün olduğu gibi bugün de en önemli problemini oluşturmaktadır. Ekonomik istikrarsızlığın başında da enflasyon sorunu yaşanmaktadır. Enflasyonla mücadele programları da özellikle 1950'li yıllardan sonra alınmaya başlamış ve çeşitli politikalar uygulanmaya konulmuştur. Türkiye kapsamlı istikrar politikalarıyla 1970'li yılların sonunda yaşanan yüksek oranlı enflasyon sonucunda tanışmıştır. 1980'li yıllarda uygulanan istikrar politikaları enflasyonla mücadele çerçevesinde ekonomik alanda liberal politikaların yoğun bir biçimde uygulandığı bir dönem olmuştur. Bu dönemde kamu açıklarının Merkez Bankası Kaynakları ile finansmanı yerine, iç borçlanmaya yönelenmiş böylece kamu kesimi harcamalarında reel kaynakların kullanımı ile kamunun üzerindeki enflasyonist baskı giderilmeye çalışılmıştır. Yine bu dönemlerde devletin ürettiği mal ve hizmetlerin fiyatları yükseltilerek diğer taraftan ise uygulanması daha kolay dolaylı vergiler çeşitlendirilerek de kamu açıklarının azaltılması yoluna gidilmiştir. 1990 ve 2000 yılları arasındaki süreçte de enflasyonu indirmek için alınan kararlar ülkedeki orta ve düşük gelirli grupları olumsuz yönde etkilemiştir. Yine bu dönemde de birçok istikrar programı uygulanmış ancak, istikrarsızlığın kaynağı olan yapısall değişim sorunları varlığını devam ettirmiştir. İstikrarın sağlanmasında çoğunlukla ekonominin talep yapısı üzerinde durulmuş ve harcama daraltıcı önlemler alınmıştır. 2000'li yıllara girildiğinde mevcut ekonomik gelişmelere rağmen enflasyonun ve enflasyonla mücadelenin ülkemiz ekonomisinin hala önemli sorunlarından biri olduğu anlaşılmıştır. Bu durumda ülkemizde istikrar politikalarının uygulanması artık ekonomimiz için süreklilik arz eder hale gelmiştir.
Türkiye'de ulusal devletin değişen algılama biçimleri

Çalışmamda, ulus devletlerin tarihsel gelişimi ve küreselleşme ile ilişkisi, Türkiye örneğiyle birlikte incelenmiştir. Kapitalist birikimin gereği olarak ulus devletlerin ortaya çıkışları ile erken ve geç ulus devletler arasındaki ilişkiler açıklanmaya çalışılmıştır. Devamında, küreselleşme süreci ve beraberinde getirdiği olgular üzerinde durulmuştur. Son olarak ise, ulus devlet ve küreselleşme arasındaki ilişki ile ilgili değişik görüşlere ve bunların eleştirilerine yer verilmiştir.