turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Dolmabahçe Sarayı'nda teşhirde bulunan bir grup halınınn teknik ve sanatsal özelliklerinin incelenmesi

Dolmabahçe Sarayı, Osmanlı Padişahı Abdülmecid (1839-1861) tarafından istanbul'da Beşiktaş Sahili'nde, 1842- 1856 tarihleri arasında inşa ettirilmiştir. Saray, Osmanlı'nın son dönemlerinde Avrupa ülkeleri ile kurulan askeri, ticari ve kültürel ilişkilerin de etkisiyle tamamen Batı tarzında bir mimari, süsleme ve dekorasyonda yapılmıştır. Sarayın yapıldığı tarihlerde kullanılmak üzere alınan mobilyalar ve diğer dekorasyon unsurlarının büyük bölümü Dolmabahçe Sarayı'nın Avrupa tarzına uyması için genellikle Avrupa'dan satın alınmış veya bu ülkelere sipariş verilerek yaptırılmış ürünler oldukları görülmektedir. Sarayın mefruşat ihtiyacının büyük bölümü ise Hereke Fabrika-i Hümayunu'ndan karşılanmıştır. Saray içinde yer alan Mefruşat Dairesi'nde, Hereke kumaşları kullanılacak mekana göre tasarlanmış, renk ve desen özelliklerinin mekanın mimari süslemeleri ile bütünlük sağlamasına özen gösterilmiştir. Dolmabahçe Sarayı'nda kullanılan halılarında, yapının Avrupa tarzı bütünlüğünü bozmayacak şekilde tasarlanmış halıların birçoğunun kullanıldıkları mekanların ölçülerine tam olarak oturmasından, mekanlarda kullanılan süslemeler ile uyumundan anlaşılmaktadır. Bu halılar içinde tamamen Batı tarzı motiflerle tasarlanmış Avrupa üretimi halılar ve Dolmabahçe sarayı süslemeleriyle, Avrupa halıları etkisinde yapılmış Hereke üretimi halılar bulunmaktadır. Sarayda bu halıların dışında II. Abdülhamid (1876- 1909 ) döneminde üretilen Hereke ürünü 'Gördeskari' olarak adlandırılan, rumi ve Hatai grubu motiflerle süslü halılar oluşturmaktadır. Bu tip halıların dışında sarayda, Hereke'de üretilmiş çeşitli halılar ile Feshane, iran, Uşak, Gördes, Ladik halıları yer almaktadır. Yapılan çalışmada teşhirde bulunan 128 halıdan Halı seksiyonu tarafından incelenmesine izin verilen 45 tanesinin, boyut, kalite, düğüm şekli, kullanılan malzeme gibi teknik özellikleriyle, kompozisyon şekli, motifleri ve kompozisyon planı gibi sanatsal özellikleri incelenmiştir.
Ankara ili piyasalarında bulunan dekoratif deri eşyalar üzerine bir araştırma

Araştırmanın amacı günümüzde yapılmakta ve günlük hayatta önemli yeri olan deri mekan aksesuarlarının yerinde incelenerek, çeşitlerinin, yapım aşamalarının, kullanıldığı alanların, kullanılan tekniklerin, renk ve desen özelliklerinin belgelenmesi, rapor haline getirilmesi ve yeterliliğinin ortaya konulmasıdır. Araştırma süresince uzman görüşleri yardımıyla bir anket düzenlenmiş ve bu anket yapım atölyeleri ile satış yapılan işyerlerine uygulanmıştır. Araştırmanın çalışma evrelerini 2012- 2013 yılında Ankara ilinden seçilen dekoratif deri eşya yapımı ve satışı yapan atölye ve piyasalarda bulunan 70 ürün çeşidi oluşturmuştur. Araştırma sonuçlarının analiz ve yorumlanmasında frekans ve yüzde dağılımları dikkate alınmıştır. Satış yapılan iş yerlerinde ürünlerin Ankara'dan seri üretim yapan firmalardan temin edildiği bunun yanında başka atölyelerden ve kendi atölyelerinde üretim yapan işyerlerinin de halen bulunmakta olduğu görülmüştür. İşyerleri ürünleri kendi tercihlerinde seçtikleri kadar tüketicilerin isteklerini de dikkate alarak seçmektedir, ayrıca ürünleri seçerken günün modasına uygun olmasına da dikkat etmektedirler. İşyeri sahipleri ve çalışanlarının çoğunluğu yurt dışından ülkemize kalitesiz ve ucuz ithalat ürünlerinin fazlalığı, müşteri memnuniyetsizliği, kalifiye eleman azlığı hammaddelerin pahalılığı sebebiyle güçlüklerle karşılaşmaktadır. Bu gibi sorunlara sahip özellikle üretim yapan işyerlerinin sayısının oldukça azalmakta olduğu gözlemlenmiştir.
Çoruh vadisi düz dokumaları

Jüri : Prof. Dr. Hamza GÜNDOĞDU Yrd. Doç. Dr. Tahsin PARLAK Doç. Dr. Ahmet Ali BAYHAN Doç. Dr. Valide PAŞAYEVA Yrd. Doç Dr. Nafia ÖZDEMİR Adı 'Kah-Kala' / 'Halı Şehri' olan Erzurum'un bu unvanı almasında Çoruh Vadisindeki geleneksel Türk el dokuma yaygı kültürünün büyük bir katkısı vardır. Zira bu vadi ve kolları üzerinde yerleşik hayat kuran ve kökleri Orta Asya'ya dayanan Türk kavimlerin dokuma kültürünü zenginleştirerek devam ettikleri görülmektedir. Çoruh vadisi düz dokumaları denince akla Olur, Oltu, Narman, Yusufeli, Pazaryolu, Uzundere, Şenkaya, Tortum, Bayburt yöresinde dokunan kilim, cicim, zili vb. dokumalar akla gelir. Geometrik ve bitkisel desenlerin ağırlıklı olarak kullanıldığı yöre dokumalarında dokuma tekniklerine göre Bardız, Goşgen, Şabani, Gojgun, Zeyh gibi yöresel adlarda kullanılmaktadır. Söz konusu dokumalar, kullanım amaçlarına ve kullanıldıkları yerlere göre seccade, divan yastığı, yer sergisi, yük örtüsü gibi adlar alırlar. Çoruh vadisindeki düz dokumalar kendine has yöresel özelliklerin yanı sıra; Anadolu'daki diğer yaygılar ile ortak özellikler göstermektedir. Düz dokuma yaygılarının malzemesi yündür. Siyah, Kahverengi ve beyaz renkli yünler boyamadan saf olarak kullanılır. Boyalar eskiden doğal malzeme ve bitkilerden elde edilmiş olup, günümüzde sentetik ve doğal boyalar birlikte kullanılmaktadır. Kırmızı, siyah, kahverengi, yeşil ve beyaz renkler hakimdir. Tek ve iki şak halinde dokunur. Seccade tipi örneklerde, kenar sulan üsluplaşmış lale, karanfil ve hayat ağacı benzeri motiflerle süslenmiştir. İçlerinde yazı örnekli olanları da vardır.
Deri üzerine yapılan nakış tekniklerinin incelenmesi ve endüstriyel nakış uygulamaları

Çalışmanın amacı, yurt içi müze, özel koleksiyon, online yurtdışı müze, özel koleksiyon ve kataloglarda bulunan nakış teknikleri ile yapılmış deri eserlerin incelenerek, belirlenmesi ve yeni tasarımlarla deri üzerine endüstriyel nakışta uygulanmasıdır. Çalışma örneklemi evreni temsil niteliği dikkate alınarak yurt içinden 6 müze, 1 koleksiyoncu ve 1 müzayede kataloğu, online yurtdışında 13 müze, 1 koleksiyoncu ile 10 antikacılardan belirlenen ve ulaşılabilen 147 ürün oluşturmuştur. Veriler literatür taranması, müze ve koleksiyon yetkilileri ile yapılan görüşmeler, yerinde yapılan gözlem ve incelemeler ile nakışlı deri eserlerin kullanım alanı, çeşidi, ait olduğu dönem, envanter numaraları, boyutları, ürünlerde kullanılan; gereç, teknik, renk, motif ve kompozisyon özellikleri tespit edilmiştir. Elde edilen verilerden; deri üzerine yapılan nakışlı eserler ev eşya ve aksesuarı, giyim eşyası ve aksesuarı, askeri eşya ve aksesuarı olmak üzere üç bölümde sınıflandırılmış ve ev eşya ve aksesuarlarından 20 adet, giyim eşya ve aksesuarlarından 49 adet, askeri eşya ve aksesuarlarında ise 78 adet eser elde edildiği saptanmıştır. Araştırma sonucunda en fazla ev eşya ve aksesuarından tas muhafazanın, giyim eşya ve aksesuarından cüzdanın, askeri eşya ve aksesuarından ise evrak çantasının görüldüğü, eserlerin genelde 19. yüzyıla ait olduğu, işleme teknikleri yapımında 22 adet farklı gereç arasında en fazla sim kullanıldığı tespit edilmiş ve toplamda ise 57 adet farklı gerece rastlanmıştır. İnceleme altına alınan eserlerin nakış teknikleri incelendiğinde dival işi, Türk işi, basit nakış iğne teknikleri, suzeni, kordon tutturma, tel sarma, pul-boncuk tutturma tekniklerinden toplam 33 çeşit iğne tekniği ile eserlerin süslendiği tespit edilmiştir. Eserlerin işlemesinde 20 adet farklı rengin içinden en fazla altın sarısı, zeminde ise 12 adet farklı rengin arasından kahverengi kullanılmış olup, eserler bitkisel, geometrik, nesneli, figürlü, yazılı motifler ile bezendiği anlaşılmıştır. İncelenen eserlerde, ana motifte merkezde yer alan düzenlemeler ile kompozisyon düzenlenirken, kenar motifte bağlantılı sıralamalarla yapılan düzenlemelere yer verilmiştir. Araştırma kapsamındaki eserlerin bazılarının desenleri Corel Draw programında çizilmiş ve işleme tekniklerinin özellikleri korunarak Accurate 4 nakış desen sisteminde belirli kompozisyonlar oluşturmak suretiyle tasarlanmıştır. Tasarım aşamasında programda parametre değerleri kuzu derisi üzerine işleme yapmaya elverişli hale getirilerek geleneksel işleme tekniklerinin görünümleri elde edilmiştir. Üretim aşamasında, tasarımlar bilgisayar destekli nakış makinesine aktarılarak makinenin devir hızı ve iğne numaraları tekniğe ve kullanılan işleme gerecine göre ayarlanmış ve tasarlanan ürünlerin işlemeleri yapılmıştır.
Bilgisayar destekli nakışlı tekstil ürünlerinin ve nakış sektörünün sorunlarının belirlenmesi

Bu çalışmada bilgisayar destekli nakışlı tekstil ürünlerinin desen özellikleri ve nakış sektörünün sorunları incelenmiştir. Araştırma Ankara, Bursa, Denizli, İstanbul ve İzmir illeri ticaret odalarına kayıtlı 56 nakış işletmesinde ve bu işletmelerde üretilen 100 ürün üzerine yürütülmüştür. Araştırma sonucunda, nakış sektörünün tasarımda iyi düzeye ulaşma, üretim alanını oluşturma, geleneksel Türk motiflerini ve Türk nakışlarını tanıtma, yeni yatırım alanları geliştirme, markalaşma, pazarlama, yurtdışı piyasalarına açılma ve yurtdışı nakış sektörü ile rekabet edebilme gibi sorunları olduğu tespit edilmiştir. Sektörün, kurumsallaşmada, makine kirliliğinin olmasında, piyasadan ve okuldan eğitilmiş işgücü temininde, eğitim kurumları ile işbirliğinde ve teknolojiyi takipte yaşadığı sorunlar yanında, enerji ve işçilik giderleri, fiyat oluşturma, haksız ve gereksiz rekabet ile vergilendirilme sorunları olduğu da belirlenmiştir. Araştırma kapsamında incelenen ürünlerin çoğunluğunun konfeksiyon için çalışılan numune parçalarından oluştuğu saptanmıştır. Ürünlerin % 4'ünün S beden, en değerleri ortalamasının 68,05 cm, boy değerleri ortalamasının ise 1,11 cm. olduğu belirlenmiştir. Bu ürünlerin % 21'inin kumaş yapısının % 100 pamuk olduğu, işleme tekniği olarak en çok sarmanın kullanıldığı, ürünlerin çoğunluğunda kenar temizliği yapılmadığı, ürünlerin en çok beyaz, krem ve siyah renk zemin üzerine işlendiği, ürünlerin çoğunluğunda bitkisel bezeme uygulandığı, ürünlerin işlemelerinde en çok yeşil, beyaz, sarı, kahverengi, altın rengi, siyah, gümüş rengi, eflatun renkleri kullanıldığı bulunmuştur.
Karaman ve çevresindeki dokumalar

İnsanlar ihtiyaçlarını karşılamak için tabiatta bulunan malzemeleri kullanarak çok değişik ürünler ortaya çıkarmışlardır. İhtiyacını karşıladığı farklı fonksiyonları olan ürünleri çok farklı işlemlerle estetik ve göze hoş gelecek şekilde bezemiştir. Bunların en önemlileri de dokumalardır. Dokumalar yüzyıllardan beri çok kapsamlı bir kullanım alanı bulmuştur. Malzeme alarak yün dokumalarda oldukça fazla kullanılmıştır. Çözgü ipi olarak yünün yanında kıl ve pamuk da kullanılmıştır. Farklı yerlerde kullanılan dokumalar farklı teknikler kullanılarak dokunmuştur. Oldukça estetik bir şekilde hazırlanan bu dokumalar; Yörüklerin göçlerini taşımasında, eşya olarak evlerinde, genç kızların çeyizlerinde yıllarca kullanım alanı bulmuştur. Yörede yaşayan insanlar tarafından oldukça geniş bir kullanım alanı bulan dokumalar günümüze kadar, evlerde katlanmış bir şekilde dolaplarda, sandıklarda, vakıflarda veya müzelerde muhafaza edilerek ulaşmıştır. Karaman ve çevresinde yaşam kültürünün etkisi ile hayvancılıkla uğraşım sonucu yün ve kıl kolay temin edilmiştir. Havlı dokumalar ve düz dokumaların oldukça geniş bir kullanım alanı bulduğu bu bölgede, alan çalışmasında karşılaşılan dokumalar belgelenmeye çalışılmıştır. Bu dokumaların yapım teknikleri ve kompozisyon özellikleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Dokumalardaki kompozisyonlar Karaman merkez ve çevresinde benzerlik ve farklılıklar göstermektedir. Fakat kullanım alanlarının benzerlik gösterdiği belirlenmiştir. Dokumaların evlerde hammaddeden taranan, eğirilen ve boyanan iplerle yapıldığı tespit edilmiştir. Dokumaların yapıldığı tezgahlar yörede iki farklı şekildedir. Bu tezgahlar evlerin bir odasında kurularak dokuma yapıldığı gibi atölyelerde de dokumaların toplu bir halde yapıldığı bilinmektedir. Çalışma hazırlanırken Karaman ve çevresindeki yerleşim yerlerinden örneklere ulaşıp fotoğraflanarak, konu ile ilgili kaynaklar taranmıştır. Kullanılan malzemeler, form, renk, kompozisyon konuları ve yöresel ürünleri kaynak kişilerden alınan bilgilerle literatüre eklenmesi amaçlanmıştır. Dokumaların; iplik hazırlama, dokumanın yapılması, kullanıldığı alanlar, bezeme konuları, yöresel isimleri ve farklılıkları belirlenmeye çalışılmıştır. Geçmişte dokumalar oldukça fazla yapılarak satılıp ve kullanılmıştır. Yöre insanı tarafından küçük yaşta malzeme hazırlamak ve dokuma işlemlerinin yapılması sağlanmıştır. Günümüzde bölgede yaşayan insanların çoğunluğu dokumaların yapımını, kullanım alanını ve konularını bilmemektedir. Yörede geniş kullanım alanı bulan dokumaların genç kuşağa aktarılması açısından önemli bir çalışma olacağına inanmaktayız. Mustafa Konuk KONYA 2009
Kargı bezi dokuma ve desen özellikleri

Bu araştırmanın amacı, Çorum ili Kargı ilçesinin tarihi kargı bezi dokumalarını belgelemek ve özelliklerini ortaya koymaktır. Geçmiş ve günümüzde dokunan kargı bezi dokumaları teknik, renk, desen, motif ve kompozisyon özelliklerinin en iyi şekilde belirlenmesi ve belgelenmesi, gelecek kuşaklara aktarılması için çalışılmıştır. Günümüzde kargı bezi dokumaları sadece bakanlık projeleriyle ve halk eğitim merkezlerinin dokuma atölyelerinde ahşap el yapımı tezgahlarda dokunmaktadır. Unutulmaya yüz tutmuş tarihi kargı bezi dokumalarını yok olmaya kadar götüren nedenlerin başında ekonomik nedenler ile teknoloji ve sanayinin ilerlemesi gelmektedir. Bu çalışma kapsamında bölgede bulunan kargı bezi dokumalarıyla, günümüzde dokunan kargı bezi dokumaları ayrı ayrı incelenip, literatüre kazandırılmaya çalışılmıştır. Çalışma örneklemini oluşturan dokumaların özellikleri ve dokumaların kullanım alanları belirlenerek, elde edilen veriler belgelenmiştir.
Afyonkarahisar merkez'de keçe üretimi ve keçe atölyeleri

Keçe; hayvansal liflerin alkali bir ortamda su, ısı ve basınç yardımıyla sıkıştırılması sonucu elde edilen bir tekstil ürünüdür. Türk kültüründe, uzun bir dönem göçebe yaşamının tercih edilmesi dolayısı ile keçenin kolay taşınır olması, halkın büyük çoğunluğunun hayvancılıkla uğraşması, yünün bol bulunması gibi nedenlerle keçe üretilmiştir. Türklerin Anadolu'ya göçüyle birlikte çok değer verdikleri keçe üretimi yerleştikleri topraklarda yaygınlaşmıştır. Türklerin Anadolu'ya gelmesinden önce de bu topraklarda yaşamış uygarlıkların keçe ürettiği bir gerçektir bunun yanı sıra Türklerle birlikte keçe kullanımı artmış, hayvancılığın yoğun olduğu bölgelerde keçe üretim merkezleri oluşturulmuştur. Afyonkarahisar geleneksel tepme keçe üretiminin yapıldığı bu sayılı merkezlerden birisidir. Günümüzde, aile atölyelerinin faaliyet gösterdiği şehirde 7 atölye bulunmaktadır. Keçecilik mesleğini ve keçe üretimini gelişen teknoloji, değişen yaşam şartları etkilemektedir. Zaman içerisinde usta ve atölye sayısında düşüş meydana gelmiştir. Keçe üretiminde kullanılan makinelerin icat edilmesi sonucunda, kullanılan insan gücü azalmış buna rağmen harcanan emek keçeciliği zor meslekler grubundan çıkartamamıştır. Atölyelere çırak bulunamadığı gibi ustaların çocukları da başka mesleklere yönelmiş böylece aile atölyeleri kapanma tehlikesi ile karşı karşıya kalmıştır. Afyonkarahisar'da bulunan keçe atölyesi ve burada faaliyette bulunan usta sayısının giderek azalması, sadece Afyonkarahisar keçeciliği için değil tüm Türk keçeciliği için büyük bir kayıptır. Bu nedenle hayatta olan ustaların bilgi birikimini bilimsel ortama taşımak akademik olarak oldukça önemlidir. Çalışmada, Afyonkarahisar'da keçeciliğin; halk edebiyatında ve geleneklerdeki yerini, üretim tekniklerini, kullanılan motif ve kompozisyon özelliklerini tespit edebilmek için yazılı kaynaklar taranmış, alanda keçe ustaları ile sözlü görüşmeler yapılmıştır. Çalışmada elde edilen bu verilere yer verilmiş, problemler tespit edilmiş ve problemlerin çözümüne yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Bilecik ilinde bulunan iğne oyası ürünlerin incelenmesi

El sanatları bir milletin yüzyıllar boyu süregelen yaşamı boyunca oluşan ve kuşaktan kuşağa aktarılan en önemli kültür varlıklarıdır. Özellikle Anadolu insanı doğası ve çevresi ile kendi dünya görüşünü ve hayat felsefesini sanattaki yetenek ve becerisi ile birleştirip bir kültür hazinesi yaratmıştır. İğne oyası, son yıllarda yaşam koşullarının değişmesi, sanayileşme sonucu seri ve ucuz üretimin sağlanması paralel olarak kaybolmaya yüz tutmuş el sanatlarımızdan biri haline gelmiştir. Bilecik, ilin tarihçesinin çok eskilere dayanması ve Osmanlının kurulduğu yer olması ayrıcalığı ve jeolojik konumu açısından oldukça önemlidir. Kültür içinde önemli yeri olan iğne oyalarının giderek azalması, gelecek kuşaklara aktarılması, bu değerli sanatı yaşatmak adına incelenerek araştırılması ihtiyacını doğurmaktadır. Bu çalışmanın amacı; Bilecik iğne oyaları, Bilecik iğne oylarının gelecek kuşaklara aktarılması, Bilecik yöresinde yapılan iğne oyalarının tanıtılması ve alan literatürüne kazandırılmasıdır. Bu araştırma ile Bilecik ili ve ilçelerinde yapılan iğne oyalarının ürün, cins, boyut, kullanılan malzeme ve uygulanan tekniği, renkleri; seçilen konu, kompozisyon özellikleri incelenerek; kullanım alanları ve günümüzdeki durumu araştırılmıştır.
Hattat Abdülfettah Efendi'nin taşa mahkuk eserleri

Osmanlı dönemiyle zirveye taşınan Türk Hat Sanatı'nın Şeyh Hamdullah, Hafız Osman, Mahmud Celaleddin, Yesarizade Mustafa İzzet Efendi, Mustafa Rakım Efendi gibi önemli hattatlarının mirasıyla yetişmiş ve yaşadığı dönemin sayılı sanatkarlarından biri olan Abdülfettah Efendi de bu sanatın tekamül ederek günümüze ulaşmasında büyük öneme sahiptir. Abdülfettah Efendi'nin yetişmesi, ifa ettiği vazifeler, sanatkarlığı ve eserleri, gerek Osmanlı tarihinin gerekse sanat tarihimizin bir dönemine ışık tutacak mahiyettedir. Sanat hayatının ilk dönemlerinde celi sülüs yazıda Mahmud Celaleddin ekolünden esinlenen Abdülfettah Efendi ilerleyen dönemlerde Mustafa Rakım ekolünü benimsemiştir. Ta'lik yazıda da hocası Yesarizade'nin ekolünü sürdüren bir yol izlediği görülmektedir. Abdülfettah Efendi'yi hayatı ve taşa mahkuk eserleri üzerinden inceleyerek, öncesinde yapılmamış bir çalışmayla bu verileri değerlendirmeye çalıştık. Bu araştırma sırasında eserlerine birebir ulaşılmaya çalışıldı ve hayatı üzerinde arşiv belgeleri ve çeşitli kaynaklardan ulaşılan bilgiler yol gösterici oldu. Sonuç olarak Türk Hat Sanatı'nın mezkur dönemine ışık tutacak bir çalışma meydana getirip, bu sanatın tekamülünde Hattat Abdülfettah Efendi'den de istifadenin tam olmasını sağlamak niyetindeyiz.
Hatay il'inde ipekböceği yetiştiriciliği, ipek dokumacılığı ve sürdürülebilirlik önerileri

Tezin konusu olarak belirlenen 'Hatay İl'inde İpekböceği Yetiştiriciliği, İpek Dokumacılığı ve Sürdürülebilirlik Önerileri' adlı çalışmada, Hatay'da her geçen gün kaybolan ipekçilik mesleğinin günümüzdeki sorunlarının tespiti ve 'sürdürülebilirlik' hedefi doğrultusunda araştırmacı tarafından oluşturulan projelerin anlatılması amaçlanmıştır. Tez çalışmasında, İpekçiliğin tarihsel gelişimi, Hatay'da ipekçilik ve sürdürülebilirlik konuları ile Hatay'da ipekböceği yetiştiriciliği ve ipek dokumacılığının günümüzdeki durumuna dair tespitler yapılmıştır. Araştırmacı tarafından Hatay'ın Defne ilçesi ve Samandağ ilçesinde ipekböceği besleme ve ipek dokumacılığı eğitimi için iki proje yürütülmüştür. Uygulamalar ana başlığı altında Proje kapsamında yapılmış ipek dokuma örnekleri sunulmuştur. Sonuç Bölümünde ise her iki proje değerlendirilerek Hatay ipeğinin sürdürülebilirliğine dair öneriler getirilmiştir.
Cam boncuk sanatı ve Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde bulunan cam boncuk eserler üzerine bir araştırma

araştırmada amaç, Cam Boncuk Sanatının gelişimini, cam boncuk yapımı ile ilgili temel teknikleri, araç-gereçleri, cam boncuk çeşitlerini ve Anadolu Medeniyetleri Müzesin'de bulunan cam boncuk eserlerin incelenmesidir. Anadolu Medeniyetleri Müzesin'de bulunan cam boncuk eserler araştırmanın evrenini oluşturmuştur. Müzede bulunan cam boncuklar ele alındığından ayrıca örneklem alınmamıştır. Araştırmada elde edilen veriler tablolarla yorumlanmıştır. Verilerin analizinde frekans, yüzde ve ortalamadan yararlanılmıştır. Araştırmada aşağıdaki bulgular elde edilmiştir. Anadolu Medeniyetleri Müzesin'de bulunan cam boncuk eserlerin Roma ve Bizans dönemi periyotlarına ait olduğu envanter bilgilerinden alınmıştır. Yapılan incelemelerde 19 adet eserin genel özellikleri verilmiştir. 7 adet küpe, 7 adet kolye 2 adet pandantif ve 3 adet yüzükten oluşan eser grubunda cam sarma tekniğinin yanı sıra cam pastası kullanıldığı, cam boncuklarda kalıp tekniği uygulandığı görülmüştür. Takıların 18 adetinde altın 1 adetinde ise tunç madeni kullanılmıştır. Cam boncukların 18 adeti tek renkli, 1 adetinin çok renkli olduğu saptanmıştır. Eserlerde geometrik formlar ve bitkisel bezemeler kullanılmıştır. Ayrıca, araştırmanın kavramsal çerçevesinde Anadolu Geleneksel göz boncukları hakkında ve cam boncukların yapımı ile ilgili temel ve teknik bilgiler verilmiş, bir cam boncuğun uygulama aşamaları ayrıntılı olarak işlem basamakları ve fotoğraflarla sunulmuştur.
Taşpınar halı ipliklerinin boyanmasında uygulanan doğal boyama yöntemlerinin reçetelendirilmesi

Anadolu'da doğal boyacılıkta en yaygın kullanılan mordanlı bitki boyacılığında istenilen sonucun elde edilmesi için önceden denenmiş reçetelerin uygulanması esastır. Bu nedenle araştırmada Aksaray ili Taşpınar kasabasında geleneksel olarak yapılan doğal boyacılık yöntemlerinin araştırılması ve sürekliliğini sağlayabilmek için reçetelendirilmesi yapılmıştır. Bu araştırmada Taşpınar yöresinde belirlenen boya bitkilerinden Asma, Kökboya, Ceviz, Palamut ve Erik kullanılmıştır. Belirlenen 5 bitki, Nm 2,5 numaralı çift katlı, bükümlü yün halı ipliğine göre %100 oranında alınarak 3 farklı mordan maddesi ile 2 farklı oranda (%2 ve %5) mordanlanarak 30 dakika işlem görmüştür. Bu bitkiler ile ayrıca mordansız boyama da yapılarak toplam 65 boyama elde edilmiştir. Ayrıca boyama deneylerinde elde edilen renkli ipliklerden %50'si ( 10 gr.) ayrılıp fiksaj işlemi uygulanmıştır. Fiksaj işlemi için alınan renkli ipliklerin yarısına ( 5 gr.) 1/40 oranında amonyak ile diğer yarısına (5 gr.) 1/20 oranında sirke ile fiksaj işlemi uygulanmıştır. Her bitkiden 39 farklı deney sonucu elde edilmiştir. Toplamda kullanılan 5 farklı bitki çeşidinden 195 farklı sonuç elde edilmiştir. Elde edilen renkler asmada; sarı, haki yeşil, kahverengi tonları, kökboyada; kırmızı, kızıl kahve tonları, cevizde; açık kahverengi, koyu kahverengi tonları, palamutta; bej, haki yeşil, kahverengi tonları ile siyah ve erikte; bej, açık kahverengi, sütlü kahverengi, hardal sarısı tonları gibi renklere kadar değişiklik göstermektedir. Mordansız ve %5 oranında mordan kullanılan boyamalar ile elde edilen sonuçların ışık ve yıkama haslıkları belirlenmeye çalışılmıştır. Fiksaj işlemi uygulanmayan boyanmış iplik örnekleri ile fiksaj işlemi uygulanan boyanmış iplik örneklerinin haslık değerleri karşılaştırılmıştır. İncelenen haslık değerlerinde bitki çeşitliliği, mordan ve mordan oranı, mordanlama yöntemi ve uygulanan fiksaj işlemleri etkili olmuştur. En etkili sonuçlar ışık haslığında; palamut bitkisi kullanılan genellikle bütün boyamalarda ve yıkama haslığında; asma yaprağı bitkisi kullanılan amonyak ile fiksaj işlemine tabi tutulmuş boyamalarda elde edilmiştir.