Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin duygusal algı becerisi düzeylerinin değerlendirilmesi

Dilin, temel olarak, bireyler arası iletişimi sağlayan bir araç görevi gördüğü herkesçe bilinen bir gerçektir. Bu nedenle dil öğretiminde yapılan uygulama ve etkinlikler iletişimi ve etkileşimi kolaylaştırıcı şekilde düzenlenmektedir. Sağlıklı bir iletişimin, bireyin kendisini, duygularını doğru bir şekilde ifade etmesi ve de etkileşim halinde bulunduğu diğer bireylerin duygularını doğru bir şekilde yorumlaması ile sağlanabileceğini söylemek yanlış olmayacaktır. Bu nedenle yabancı dil öğretimi uygulamalarında duygusal algı becerilerini dikkate alarak yapılacak bir öğretimin hem bireylerin hedef dile duygusal olarak güdülenmelerini hem de hedef dilde iletişim becerilerinin çok daha güçlü olmasını sağlayacağı söylenebilir. Bu nedenle Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde de duygusal okuryazarlık becerilerini dikkate almanın gerekli olduğu ifade edilebilir. Ancak duygusal okuryazarlık becerilerini geliştirmeye yönelik uygulamalara yer vermek için öncelikle hedef grubun bu beceriye ne derece sahip olduğu incelenmeli ve de görüşleri alınmalıdır. Araştırmanın temel olarak hedefi de bu bilgileri ortaya koymaktır. Bu araştırmanın amacı, yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilerin duygusal okuryazarlık becerisi düzeylerinin belirlenmesi ve çeşitli değişkenlere göre incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda, yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilerin duygusal okuryazarlık becerisi genel ve alt boyut beceri düzeyleri belirlenmiş ve bu düzeyler arasında cinsiyet, uyruk ve Türkçe öğrenim seviyesi değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığın olup olmadığı incelenmiştir. Bu işlemin ardından yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilerle görüşme yapılmış ve duygusal okuryazarlık becerisine ilişkin görüşleri alınmış ve yorumlanmıştır. Bu çalışmada, yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilerin duygusal okuryazarlık beceri düzeylerini incelemek için karma araştırma yöntemlerinden yakınsayan paralel desen kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini İstanbul ilindeki üniversitelerin Türkçe Öğretim Merkezlerinde öğrenim gören öğrenciler oluşturmaktadır. Örneklemin seçiminde uygun örnekleme yönteminden yararlanılmıştır. Bu yöntemle belirlenen 311 öğrenci araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak Alemdar (2014) tarafından hazırlanan ve araştırmacı tarafından yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilere uygun olarak uyarlanan 'Duygusal Okuryazarlık Ölçeği' kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizi SPSS 21.00 istatistik paket programından yararlanılarak yapılmıştır. Verilerin analizinde frekans, yüzde, aritmetik ortalama, t-testi, tek yönlü varyans analizi, Kruskall-Wallis testi, Mann Whitney U testi gibi istatiksel tekniklerden yararlanılmıştır. Araştırmada nitel veriler, kodlamalar ve temalardan yola çıkılarak anlamlı hale getirilmiş; verileri daha çarpıcı hale getirebilmek için katılımcıların cevaplarından doğrudan alıntılar yapılmıştır. Araştırmanın genelinde betimsel analiz ve içerik analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilerin duygusal okuryazarlık becerisi genel düzeylerinin orta seviyede olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilerin duygusal okuryazarlık becerisinin alt boyut becerilerinden motivasyon becerisine yüksek düzeyde, empati, duygusal farkındalık ve toplumsal ilişkiler becerilerine orta düzeyde sahip olduğu belirlenmiştir. Yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilerin duygularını ifade etmekte ve ifade edilen duyguları anlamakta zorlandıkları, özellikle de bu konuda kelime bilgisi yönünden zayıf oldukları saptanmıştır. Yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilerin duygusal okuryazarlık becerilerini dil öğretiminde gerekli gördüğü sonucuna da ulaşılmıştır.