turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Dersim isyanı-1937

1937 Dersim İsyanı, Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin tarihine damgasını vuran önemli bir olaydır. İsyana tanık olan insanlar, bu acı olayın izlerini günümüze kadar taşıdılar. Yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti, Osmanlı yöneticilerinden farklı olarak Dersim ve Doğu Anadolu üzerinde merkezi otoriteyi kurmaya başladı. Cumhuriyet hükümetinin amacı, bölgedeki feodal yapıyı ortadan kaldırarak tam ve kesin egemenlik kurmaktı. Çünkü, feodal beyler, bölge halkı üzerinde acımasız bir egemenlik kurarak halkın tüm haklarını ellerinde toplamışlardı. 1934 yılında çıkarılan İskan Kanunu ile özellikle 1935'de çıkarılan Tunceli Kanunu feodal beylerin, ağalann, seyitlerin yüzyıllardır süren egemenliklerine son veriyordu. Bu iki kanun uygulamaya konulunca bölgede bulunan toprak ağalan tedirgin olmaya başladılar. Seyit Rıza ile birlikte 6 aşiret lideri halk arasında mezhep etkenini de kullanarak devlete karşı ayaklandı. 20-21 Mart gecesi yani Nevruz günü isyan başladı. İsyanın amacı bağımsız Kürt Devleti kurmaktı. Seyit Rıza'nın bu hareketinde zengin olan bu bölgede çıkarlan olan İngiltere ve Fransa Devletinin etkisi oldu. Zaten isyanın başladığı sırada Fransa ile Türkiye arasında Hatay sorunu görüşülüyordu. Fransa'nın amacı Türkiye'yi bu isyan vasıtasıyla zor durumda bırakarak Hatay'ın Suriye'ye kalmasını sağlamaktı. Bu sırada Başbakan olan İsmet İnönü aldığı askeri önlemlerle isyanı 10 Eylül 1937 tarihinde bastırdı. İsyan lideri Seyit Rıza yakalandı. Yapılan mahkeme sonucu isyanda etkili olan 11 kişi idama mahkum oldu ve bu kişiler Elazığ'da asıldılar. İsmet İnönü hastalığı nedeniyle başbakanlıktan ayrıldı. Yerine Celal Bayar getirildi. Celal Bayar Dersim üzerine '1938 Tenkil Harekatı''nı başlattı. İsyana katilan birçok aile Türkiye'nin batı bölgelerine yerleştirildi. Öte yandan İngiliz'lerin Musul için oynadıklan oyunu oynamaya çalışan Fransa başarılı olamadı ve Hatay Türkiye'ye kaldı.
Birinci Ziraat Kongresi, alınan kararlar ve Cumhuriyet Dönemi ziraat politikalarına yansımaları

Bu araştırma ile Birinci Ziraat Kongresi'nin Cumhuriyet Dönemi ziraat politikalarının belirlenmesindeki rolünü ortaya koyarak, Cumhuriyet döneminde tarımsal yapının şekillenme süreci açıklığa kavuşturulmaya çalışılmıştır. Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin yapılanma sürecinde İzmir İktisat, Sanayi ve Ziraat Kongreleri önemli bir yer tutmaktadır. İzmir İktisat Kongresinde alınan kararlar doğrultusunda devletin izlediği iktisat politikası, 1929 yılında dünyada yaşanan Büyük Ekonomik Buhran sonucunda iktisadi politikanın yeniden gözden geçirilmesi gerçeğini ortaya çıkarmış ve devletçilik uygulamalarını zorunlu kılmıştır. Çeşitli önlemlerle krizin etkileri giderilmeye çalışılmış, bazı ülkeler ithalatlarını kısıtlayıp yerli üretimi ve öncelikle bunların tüketimini özendirirken, Türkiye'de de buna benzer bir yöntem uygulanmıştır. Ekonomik krize bağlı olarak ortaya çıkan bu politika beraberinde yeni kurumlarında ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu kurumlardan biri Milli İktisat ve Tasarruf Cemiyeti'dir. Cemiyet hükümetin, dünya ekonomik buhranının Türkiye'deki tesirlerini gidermek amacıyla alacağı tedbirlerin halk tarafından benimsenmesini sağlamaya çalışmış; yerli mallarımızın miktarını, çeşitlerini ve kalitelerini arttırmak amacıyla yurt içinde Sanayi Kongresi ve Ziraat Kongresi düzenlemiştir. Bu kongrelerden Birinci Ziraat Kongresi'ni 1931 yılında ülkenin tarımsal sorunlarını ortaya koymak ve bu sorunlara çözüm yolları önermek, üretim ve ihracatın artırılması için yapılması gerekenleri tespit etmek amacıyla düzenlenmiştir. Yaptığımız çalışmanın neticesinde Kongrenin sonraki süreçte zirai alandaki girişimlere tesir ettiği de gözlemlenmiştir.
Çanakkale'de sosyo-kültürel değişim ve siyasal katılma (1945-1960)

Çanakkale, ilk çağlardan bu yana konum itibarı ile stratejik öneme sahip bir şehir olup, adını I. Dünya Savaşı sırasında tarihe yazdırmıştır. 1 Eylül 1939 yılında Almanya'nın Polonya'yı işgal etmesiyle başlayan ve 1945 yılı sonlarına kadar devam eden II. Dünya Savaşı boyunca askeri üslerin konuşlandığı yer olmuştur. Savaş sadece şehrin nüfus yapısını değil yaşam koşullarını da değiştirmiştir. Savaş boyunca her an savaşa girecekmiş gibi tedbirlerin alınması Çanakkale'nin tarım, ticaret ve sanayisini olumsuz yönde etkilediği gibi, ulaşım, sağlık ve eğitim alanındaki gelişmeleri de durma noktasına getirmiştir. Bu duruma ilk tepki savaş sonrasında çok partili hayata geçilmesiyle beraber halkın CHP'ye oy vermemesiyle kendini göstermiştir. Özellikle CHP'nin hile yaptığı düşünülen 1946 yılı seçimleri, Çanakkale'de DP lehine sonuçlanmıştır. DP'nin Çanakkale'deki başarısı 1960 yılına kadar kesintisiz devam etmiştir.1946- 1960 yılları boyunca DP Çanakkale'de daha önce görülmemiş yatırımlar yaparak halkın desteğini ve güvenini kazanmıştır. Çanakkale'ye ilk defa 1950- 1960 yılları arasında tarım, sanayi, ulaşım, eğitim, sağlık alanlarında yatırımlar yapılmaya başlanmıştır. Yatırımlar Çanakkale'de kırsal kesimin daha iyi şartlarda yaşam sürmelerini sağlarken, dışarıya göçü biraz olsun azaltmıştır. Bunların tamamı sosyo-kültürel yaşamın değişiminin başlangıcını oluşturacaktır. Çünkü bilindiği gibi sosyo-kültürel değişiminin hemen kendini göstermesi beklenemez. Ancak bu önemli bir adım olmuştur.
Sabahattin Eyüboğlu'nun düşünce ve kültür konularındaki yaklaşımları

1923 yılında Milli Mücadele'yi kazanan kadronun önündeki iki önemli sorun, harap olmuş ekonomi ve yıkılmış bir eğitimdir. İlk aşamada ekonomik atılımlar yapılır. Sonra eğitimde, laikleşme ve birleşme sağlanır. Bu kadro için, eğitim sorunu her şeyden önce gelir. Çünkü eğitim sıfırdan bir ulus yaratmanın tek anahtarıdır. İlk olarak, öğretmen okulları açılır ve daha sonra yurt dışına öğrenciler gönderilir. Temel amaç, her alanda gelişmiş olan Batı'yı takip etmektir. Bu amaçla gönderilen öğrencilerin döndükleri zaman, üniversiteler başta olmak üzere birçok alanda aydın olarak çalışmaları hedeflenmiştir. Sabahattin Eyuboğlu, yurt dışına eğitim için gönderilen ilk nesil Cumhuriyet aydınlarından biridir. Sabahattin Eyuboğlu'nun düşün ve sanat hayatı, 1933 yılında başlamaktadır. Bu çalışmada 1973 yılına kadar Eyuboğlu'nun hayatında meydana gelen dönüşümler incelenmektedir. Mustafa Kemal'in Cumhuriyet'ini geliştirmek isteyen bir aydın olarak Eyuboğlu hem olumlu hem de olumsuz eleştirileri ile bu dönemin düşünsel hayatına etkide bulunmuştur. Dolayısıyla bu tezde genel olarak bir aydının, Cumhuriyet'in gelişimine olan tepkileri ölçülmektedir. Nitekim çalışmamızda, Sabahattin Eyuboğlu'nun düşün ve sanat hayatını araştırıyor ve Cumhuriyet'in muhtelif dönemlerine göre bunun yansımasını inceliyoruz.
6-7 Eylül 1955 olayları

6-7 Eylül 1955'de başta İstanbul olmak üzere yurdun bazı bölgelerindegayrimüslim azınlığa karşı gerçekleşen toplumsal saldırı olayları bu tezde sebep-sonuç ilişkisi çerçevesinde incelenmiştir. Olaylarda meydana gelen saldırılara, esas olarak Rum azınlık hedef olmakla birlikte, diğer gayrimüslim azınlıklar ve hattaTürkler de bu saldırılardan payını almıştır. Olayların sonrasında hemen hemen tümçevreler olanları kınamış ve üzüntülerini dile getirmişlerdir. Hatta saldırıyauğrayanların zararlarının karşılanması için yapılan yardım çalışmaları geniş bir katılım görmüştür. Bir anda kontrolünü kaybeden kalabalıklar tarafından gerçekleşen olayların sebepleri araştırılırken derin bir tarihi süreç değerlendirilmeye alınmıştır. Bu bağlamda olayların esas aktörleri olan Türk ve Yunan toplumlarının tarihi ilişkileri incelenmiş, birbirlerine bakış açıları anlaşılmaya çalışılmıştır. Kıbrıs meselesinin olaylara etkisi gelişmeler değerlendirilerek yorumlanmış, basının bu dönem içinde yaptığı yayınların toplum üzerindeki yansımaları incelenmiştir. Olayların yaşandığı gün olanlar detaylı bir şekilde anlatılmış, sonrasında meydana gelen gelişmeler hakkında bilgi verilmiştir. Son olarak olayların bir dava konusu olarak ele alındığı Yassıada mahkemeleri değerlendirilmiştir.
12 Eylül askeri müdahalesi ve ekonomi politikaları

24 Ocak 1980 tarihinde Türkiye'de bir ekonomik istikrar paketi açıklanmış ve uygulamaya geçilmiştir. Diğer istikrar önlemlerine göre daha kapsamlı olan bu kararları mevcut demokratik ortamda tam anlamıyla gerçekleştirmek mümkün olmamıştır. Sıkıyönetim kararlarına rağmen anarşik ortam gün geçtikçe daha çok can almaya başlamıştır. Ekonomik, sosyal ve siyasi yapıdaki gelişmeler üzerine Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu'ndan kaynaklanan bir görevi yerine getirmek gerekçesiyle ülkede yönetimi ele geçirmiştir. 12 Eylülün yarattığı askeri rejim ortamında 24 Ocak Kararlarını takiben gerçekleştirilemeyen uygulamaların olumlu sonuçları özellikle 1981 yılında büyük oranda kendini göstermiştir. 1982 yılında uygulanan ekonomik politikaların aksayan yönlerinden bir tanesi banker kriziyle kendini göstermiştir. Bu olay 12 Eylül rejiminin ekonomiden sorumlu ekibinin görevden ayrılmasına neden olmuştur. Ancak ekonomi politikaları aynen devam ettirilmiştir. 1982 yılında yeni anayasanın kabul edilmesiyle Kenan Evren Cumhurbaşkanı ilan edilmiştir. 1983 yılı boyunca da izlenmeye devam eden politikalar sonrası başlıca ekonomik göstergeler olumsuz seyretmeye başlamıştır. 1983 yılı sonunda sivil rejime geçiş için demokratik seçimler yapılmış, 12 Eylül döneminde ekonomiden sorumlu Turgut Özal oyların çoğunluğunu alarak hükümeti kurmakla görevlendirilmiştir. İthal ikamesinin iflası sonucu oluşan darboğazı atlatarak serbest piyasa ekonomisine geçiş sürecini başlatan bu gelişmeler 1983 sonrası için askeri rejim tarafından oluşturulan ortamda sivil rejim adı altında uygulanmaya devam edecektir.
Cumhuriyet Döneminde Bahriye Vekaleti

Osmanlı'dan Cumhuriyet'e intikal eden donanma mirası oldukça kısıtlıdır. Ülke savunması açısından güçlü bir donanmanın varlığının önemi göz önüne alınarak 1924 yılından itibaren Mecliste müstakil bir Vekaletin kurulması gündeme gelmiştir. Bahriye Vekaleti kuruluncaya kadar Milli Müdafaa Vekaleti deniz kuvvetleri üzerinde de etkili bir konumdaydı; ancak Meclis'teki Bahriyeli Vekiller donanma anlamında gelişmenin sağlanması açısından müstakil bir Vekaletin kurulmasını gerekli görmüşlerdir. Vekaletin teşkili kolay olmamıştır. İsmet Paşa, Fevzi Paşa gibi isimler müstakil bir Vekaletin kuruluşuna karşı çıkarken Rauf Bey başta olmak üzere muhalif isimler de Vekaletin müstakil olamayacağına inanarak kurulmasını desteklememişlerdir; ancak Mustafa Kemal'in direktifleri sonucu Bahriye Vekaleti'nin kurulması adına harekete geçilmiş ve 30 Aralık 1924'te Meclis'te kabul edilen karar ile Vekalet, Milli Müdafaa Vekaletinden ayrılmış ve Bahriye Erkan-ı Harbiyesi, Genelkurmay Başkanlığına bağlı olarak çalışmaya başlayan Erkan-ı Harbiye-i Umumiye Reisliğine bağlanmıştır. Bahriye Vekaleti üç sene gibi kısa bir sürede pek çok çalışmada bulunmuş; yeni denizaltılar sipariş verilmiş, uzman heyetinden yardım alınmış, talimatnameler hazırlanmış, Yavuz gemisi başta pek çok geminin tamiri gerçekleşmiş, yeni havuz alınmış, Gölcük tersanesinin gelişmesi yönünde önemli adımlar atılmıştır. Bununla birlikte Bahriye Vekili İhsan Bey'in Vekalette kaldığı müddetçe sergilediği tutum ve davranışlar pek çok kişi tarafından eleştirilmiş ve kendisi aleyhinde bir intiba oluşmuştur. 16 Ocak 1928'de ise Vekaletin sonu gelmiş ve bahriye işlerini Milli Müdafaa Vekaletine bağlı bir müsteşarlığa indiren kanun Meclis'te kabul edilmiştir. Vekaletin kapatılmasının ardındaki sürece bir yolsuzluk iddiası damga vurmuş, Cumhuriyet tarihinde bir bakan ilk kez Yüce Divana giderek yargılanmıştır
Amasya vilayeti gazetesi: 1922-1928

Gazeteler, yayınlandıkları dönemi bize birinci elden anlatan belgelerdir. Vilayet gazeteleri ise ildeki siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel hayata dair bir bilgiyi iletirler. Bunlara örnek olarak çalıştığımız Amasya gazetesi hem Amasya ve civarındaki iller hakkında genel bilgiler vermekte hem de yeni kurulan Türkiye Devleti'nin içinde bulunduğu durumu, ekonomisini ve çözüm arayışlarını anlatmaktadır. Gazetede Atatürk İnkılapları ile ilgili haberlerin çokluğu dikkat çekicidir. Bu da bize inkılapların Amasya'da uygulanması hakkında önemli bilgiler vermektedir. Çalışmamızın amacı Amasya gazetesinde yer alan bilgileri topluma kazandırmak ve yayımlandığı dönem hakkında bilgilendirmektir. Bu doğrultuda ilk olarak gazete başlıkları Osmanlı Türkçesinden Latin alfabesine çevirisi yapılmış ve tablolaştırılmıştır. Dikkat çekici haberlerin ise birebir çevirileri ilgili bölümlerde verilmeye çalışılmıştır. Böylece Amasya gazetesi aracılığıyla yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti ile Atatürk ilke ve inkılaplarının Amasya'da tanıtılması ve uygulanması hedeflenmiştir.
Orgeneral mustafa muğlalı'nın askeri kişiliği

Bu çalısmanın konusu olan Orgeneral Mustafa Muglalı, 1882 yılında Mugla'da dogmustur. 1900 yılında basladıgı askeri hizmetinde, 3. Ordu Komutanlıgı' na kadar yükselmistir. 1947 yılında emekli olan Muglalı, 1950 yılında, Van'ın Özalp ilçesinde 33 kisiyi yargısız olarak kursuna dizdirerek öldürtmek suçundan çıkarıldıgıGenelkurmay Askeri Mahkemesi tarafında önce idama, sonra da 20 yıl hapse mahkum edilmistir. Bu kararı temyiz edilen ve bozulan Muglalı, yargılamanın tekrarbaslaması mümkün olmadan, Aralık 1951'de yatmakta bulundugu askerihastahanede, 69 yasında vefat etmistir. Çalısmada, yukarıda kısaca sözü edilen Muglalı'nın 69 yıllık yasamındakiolaylar incelenmeye çalısılmıstır. Çalısmada öncelikle Muglalı'nın Milli Mücadele'deki hizmetleri üzerinde durulmus, sonra katılıp yönettigi tedip ve tenkilharekatları incelenmis, 1931 yılındaki Menemen'de kurulan Divan-ı HarpMahkemesi'ndeki reislik görevi hakkında bilgi verilmistir. Son olarak da, Muglalı'nın yasamındaki en önemli dönem sayılabilecek, Van'da 33 kisinin ölmesiolayı ve bundan sonraki gelisim incelenmistir. Bu kısımda olayın meydana gelisitanıkların ifadeleri de yer verilerek incelenmis, Muglalı'nın olaydaki durumu belirtilmeye ve açıklanmaya çalısılmıstır.
Yön/devrim hareketi içinde bir siyaset adamı ve bürokrat: Cemal Reşit Eyüboğlu

Cemal Reşit Eyüboğlu, bir Türk siyasetçi, bürokrat ve gazetecidir. Demokrat Parti'nin iktidara geldiği 1950- 1954 yılları arasında Cumhuriyet Halk Partisi Trabzon milletvekilliği yapmıştır. Ayrıca 27 Mayıs 1960 askeri müdahalesi sonrası oluşturulan Kurucu Meclis'te Trabzon İl Temsilcisi olarak görev almıştır. Yön Dergisi'nin ve Devrim Gazetesi'nin sahibi olan Eyüboğlu; 1960'lı yıllarda Türkiye'de ivme kazanan sol akımların bir parçası olmuştur. 12 Mart 1971 Muhtırası ile dağıtılan Yön/Devrim Hareketi'nin bir mensubu olan Eyüboğlu, bu süreçte yargılanmış ve beraat etmiştir. Cemal Reşit Eyüboğlu'nun siyasette, bürokraside ve basındaki etkinliğini konu alan bu çalışma, 60'lardaki Türk solunun aktörlerin perspektifinden incelenerek daha iyi anlaşılmasına katkıda bulunacaktır.
Bilecik Milletvekili Dr. Fikret Bey'in (1887-1946) hayatı ve siyasi faaliyetleri

1887 yılında İstanbul'da dünyaya gelen Dr. Fikret Bey, aynı şehirde eğitim görmüş ve doktor olmuştur. Osmanlı Devleti'nin yıkılış sürecinde doktor olarak çeşitli yerlerde ve Trablusgarp Savaşı'nda görev almıştır. Osmanlı Devleti'nin Birinci Dünya Savaşı'ndan mağlup ayrılması ve Anadolu'nun işgal edilmesi üzerine Mustafa Kemal Paşa''nın önderlik ettiği Milli Mücadele Hareketi'ne katılmıştır. Ankara'ya gitmesi ile Hayatin da yeni bir evre başlayan Dr. Fikret Bey Kozan milletvekili seçilmiş, Kastamonu İstiklal Mahkemesi'nde görev yapmıştır. 2. ve 3. dönemlerde Bilecik milletvekili olarak görev yapan Dr. Fikret Bey, Mustafa Kemal Paşa''nın yakın çevresinde yer almıştır. Cumhuriyet tarihimizin ilk yolsuzluk davası olan Yavuz-Havuz Davası'na adının karışması ve suçlu bulunmasının ardından siyasi hayatı son bulmuştur. Cezasını tamamladıktan sonra yurt dışına giden Dr. Fikret Bey, yurda döndükten sonra İstanbul Beyoğlu Hastanesi'nde başhekim olarak görev yapmıştır. Sivil hayatında da tam anlamıyla siyasetten kopmayan Dr. Fikret Bey'in eşi aracılığı ile çeşitli girişimleri olmuştur. Erken cumhuriyet döneminin önemli olaylarından birine darbe vurmuş olan Dr. Fikret Bey 1946 yılında İstanbul'da vefat etmiş, Feriköy Mezarlığı'na gömülmüştür.
Kuruluşundan Ulusal Kurtuluş Savaşı sonuna kadar Türk havacılığı

Türklerde havacılığın doğuşu, kişisel deneyimlerden ziyade askeri ve teknik alanda ele alındığında 20. yüzyılın ilk çeyreği olarak gösterilebilir. 1911 yılında Genelkurmay Başkanlığının, havacılığı milli savunma bakımından temel bir ihtiyaç olarak ele almaya başlaması Türk ordusunda Hava Kuvvetierinin yerini almaşım sağlamıştır. Bu dönemde uçak temini ve gerekli tesislerin kurulması için Hava Komisyonu kurulmuş, gönüllü subaylar eğitim için yurt dışına gönderilmiş, 1912 yılında Yeşilköy'de bir havaalanı yapılmış ve aynı yıl Fransa'dan iki uçak alınarak uçuş denemelerine başlanmıştır. Türk Hava Kuvvetleri hızla gelişerek çok kısa bir sürede dünya havacılık standartlanm yakalamışlar. Balkan Savaşı, Birinci Dünya Savaşı ve Milli Mücadele döneminde yapılan keşif, gözetleme ve hava taarruzları Türk pilotlarına birçok deneyimler kazandırmış ve aynı zamanda bu savaşlarda etkin görevler yapmalarım sağlamıştır. Türk Hava Kuvvetlerinin kuruluşundan milli mücadelenin sonuna kadar olan dönemde (1911-1923) Türk havacıları Balkan Savaşları'nda, Kafkasya, Çanakkale, Irak, Sina- Filistin-Hicaz, İstanbul Boğazı ve Karadeniz kıyılarında ve Anadolu'da muhtelif cephelerde görevler yapmışlardır. Eldeki olanakların çok sınırlı olması, yedek parça yokluğundan uçakların uçamaz duruma gelmesine rağmen Türk Hava Kuvvetleri üzerine düşen görevleri yerine getirmekten hiçbir zaman kaçınmamıştır. Bu çalışmada Türk havacılığının belirli bir dönemi incelenerek Türk ulusunun havacılığa verdiği önem üzerinde durulmaktadır. Ayrıca milli mücadele dönemi Türk ve Yunan Hava Kuvvetlerinin durumları ve faaliyetleri karşılaştırmalı olarak incelenmiştir.
Siyasal iktidarların okul isimlerine etkileri

İktidar, yönetme gücünü elinde bulunduran siyasi güçtür. Monarşiyle yönetilen ülkelerde muhalefetten söz edilemez. Demokratik devletlerde iktidarı denetleyen muhalefet partileri vardır. İktidar muhalefet ilişkilerinin temelinde ülke çıkarlarını ön planda tutmak gelmelidir. Anadolu'da Türk devrimi gerçekleştirilerek meşruti monarşiden cumhuriyete geçilmiştir. Bununla birlikte 1946'ya kadar tek parti ile yönetilmiştir. Cumhuriyet Halk Partisi içinden çıkan muhalefetin 1946'da Demokrat Parti'yi kurmasıyla Türkiye'de çok partili yaşam başlamıştır. DP dört yıllık muhalefet sonrası 1950'de iktidara gelmiştir. 27 Mayıs 1960'ta asker yönetime el koymuştur. Türkiye 27 Mayıs 1960'tan 12 Eylül 1980'e kadar Adalet Partisi, CHP ve koalisyon hükumetleriyle yönetilmiştir. Geçen süreçte hükumetler, eğitim politikalarını çoğu kez ulusal bir eğitim politikası şeklinde değil; kendi siyasal anlayışlarının bir parçası olarak uygulamak istemişlerdir. Bu süreç içinde farklı dönemlerin hükumetleri eğitim politikalarının bir gereği olarak adeta somut birer imge olan okul isimleri üzerinde de sıklıkla tasarrufta bulunmuşlardır. Bu uygulamalara örnek olarak DP döneminde okul isimlerinden İsmet İnönü isimleri kaldırılırken, 27 Mayıs darbesi sonrasında okullara 27 Mayıs veya onu çağrıştıran isimler; 12 Eylül sonrasında ise Kenan Evren'nin ismi verme yoluna gidilmiştir.
Osmanlı'dan Cumhuriyet'e modernleşme süreci

Değişme ve gelişme fikrine dayalı olan modernleşme olgusu, Osmanlı Devleti'nde Lale Devri ile birlikte başlamıştır, O zamandan günümüze kadar devam eden bu süreç, Türk toplumunun siyasi, sosyal ve kültürel alanlarda çok büyük değişikliklere uğramasına neden olmuştur. Anılan bu süreç çalışmamızda üç bölüm halinde incelenmiş olup, çalışmamızın giriş bölümünde, Osmanlı Devleti'ni, modernleşme sürecine girmeye zorlayan iç ve dış etkenler üzerinde genel hatlarıyla durulmuştur. Çalışmamızın birinci bölümünde modernleşme kuramı ve Türkiye'deki modernleşme sürecine yöneltilen eleştiriler ele alınmıştır. İkinci bölümde ise, Türkiye'deki modernleşmenin başlangıcı olarak kabul ettiğimiz, Osmanlı Devleti zamanındaki modernleşme çabaları kendi içerisinde bölümlere ayrılarak incelenmeye çalışılmıştır. Genellikle askeri alanda yeniliklerin yapıldığı Tanzimat'a kadar olan süreç içerisinde yer alan, III. Selim ve II. Mahmut dönemleri, kendilerinden önceki yenileşme hareketlerine kıyasla daha kapsamlı olmaları, daha sonraki süreçte yapılacakların yöntemini belirlemeleri ve hatta II. Mahmut döneminin Tanzimat dönemini kendi içinde hazırlamış olması itibariyle daha geniş bir çerçevede incelenmiştir. Modernleşmede yeni bir sürecin başlangıcı olan Tanzimat dönemi, Türk tarihinin ilk anayasal sürecini başlattığı genellikle kabul edilen I. Meşrutiyet dönemi ve gerçek anlamda Meşruti yönetime geçilmiş olan II. Meşrutiyet dönemleri ve bu aradaki diğer gelişmeler de ayrı başlıklar altında incelenmiştir. Ayrıca bu bölümde Osmanlıcılık, islamcılık, Türkçülük ve Batıcılık gibi düşünce akımları da işlenmiş olup; yaşadığı modernleşme sürecindeki deneyimleriyle ilerisi için iyi bir örnek teşkil eden Osmanlı Devleti'nin, bu yönüyle Türkiye Cumhuriyeti'ne bıraktığı miras üzerinde de durulmaya çalışılmıştır. Çalışmamızın son bölümünde ise, Osmanlı dönemi yeniliklerinin, inkılaba dönüştüğü, imparatorluktan milli devlete geçilen bir sürecin başlangıcı olan Atatürk dönemi modernleşmesi, kendisinden önce gerçekleştirilen modernleşme girişimlerinden farklı yönleriyle birlikte ele alınarak incelenmeye çalışılmıştır.
Kadın Gazetesi'nin inceleme, tasnif ve değerlendirilmesi (1911/1912)

Bu tez çalışmasında Osmanlı İmparatorluğu döneminde kadınlara yönelik olarak çıkarılan gazetelerden Kadın Gazetesi incelenmiştir. Tanzimat ve Meşrutiyet Döneminde yayınlanan kadın dergileri ve gazetelerin pek çoğu uzun soluklu olmamıştır ve zaman zaman kesintiye uğramıştır. Çalışmada ele aldığımız Kadın Gazetesi 1911'de yayın hayatına başlamıştır ve 1912 yılına kadar toplam 16 sayı olarak neşredilmiştir. II. Meşrutiyet dönemi, Türk modernleşmesinin en önemli aşamalarından biridir. Türk Demokrasi tarihinde bir dönüm noktası olan bu dönem, kadınların kurdukları dernek ve çıkardıkları gazete, dergilerle seslerini duyurmaya başlamışlardır. Toplum hayatında kendilerini göstermek adına dernekleşme, çalışma ve yayın hayatı ile ilgili çalışmalarda bulunmuşlardır. II. Meşrutiyet döneminde çıkarılan kadın dergileri kadınların kendilerini ifade etmelerinde çok önemli bir araç vazifesi görmüştür. Kadın Gazetesi'nde erkek ve kadın pek çok yazarın eserlerine yer verilmiştir. Kadınların toplumsal hayattaki statüleri ve vazifeleri, görücü usulü evlilik, evlilikte erkeklere ve kadınlara düşen vazifeler gibi pek çok konu değişik türde yazılan eserlerde ele alınmış ve tavsiyeler verilmeye çalışılmıştır. Osmanlı İmparatorluğu dönemindeki kadınların diğer Avrupa'daki kadınlar gibi eğitilmesi ve toplumda söz sahibi olması gerektiğini savunan Kadın Gazetesi, gazete içinde yer verdiği kadın resimleri ve modası ile Batılılaşma hareketinin izlerini taşımıştır.
Erzurum Kongresi'ne katılan delegelerin biyografileri

Milli Mücadelemizin esas programının formüle edildiği bir platform olan Erzurum Kongresi aynı zamanda Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin kuruluşundaki en önemli aşamalardan birisidir. 30 Ekim 1918'deki Mondros Mütarekesi'nden sonra, Doğu Anadolu'da bir Ermenistan Devleti ile, Karadeniz'de de bir Rum Pontus Devleti kurma teşebbüsleri karşısında birlikte hareket etmek amacıyla, Vilayat-ı Şarkiyye Müdafaa-i Hukuk-u Milliye Cemiyeti Erzurum Şubesi ile, Trabzon Muhafaza-i Hukuk-u Milliye Cemiyeti'nin 23 Temmuz - 7 Ağustos 1919'da ortaklaşa yaptıkları Erzurum Kongresi toplanma şekli bakımından mahalli bir kongre olmasına rağmen, alman kararlar bakımından vatanın bütünlüğünü ilgilendiren milli bir kongre olmuştur. Bu kongreye eski idari taksimata göre Erzurum Vilayeti'nden 20, Trabzon Vilayeti'nden 18, Sivas Vilayeti'nden 13, Bitlis Vilayeti'nden 4, Van Vilayeti'nden 2 ve Erzincan Sancağı'ndan 6 olmak üzere toplam 63 delege katılmıştır.