turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Üsküdar Kadılığı 759 (1316-1317) numaralı şer'iyye sicili defteri

Bu tez, Üsküdar Şer'iyye Mahkemelerine ait h. 1316- 1317 (m.1898-1899) tarihli 759 numaralı şer'iyye sicilini konu edinmektedir. İlamlardan oluşan bu sicil esas alınarak, 1898- 1899 yılları arasında Üsküdar'ın ekonomik, sosyal, dini-kültürel hayatı incelenmeye çalışılmıştır. Tez iki bölümden oluşup birinci bölümde sicilde yer alan bilgilerden hareketle Üsküdar, o dönem içerisinde çeşitli yönleriyle ele alınmıştır. İkinci bölümde ise 759 numaralı Üsküdar şer'iyye sicili'nin günümüz harfleriyle yazılmış metni yer almaktadır. Sonuç kısmında ise defterde yer alan bilgiler genel olarak değerlendirilmeye çalışılmıştır. Ekler kısmında, sicilde yer alan örnek sayfalar yer almaktadır. Son olarak tez, kaynakça ve özet kısmıyla sonlandırılmaktadır.
İBB Atatürk Kitaplığı, Muallim Cevdet, nr. o. 34'te kayıtlı Fransa'nın İstanbul elçisi Marquis de Bonnac'ın Osmanlı bürokrasisi ile yazışmalarını ihtiva eden bir mecmua (1716-1724)

Tez çalışmamız 1716- 1724 yılları arasında İstanbul'da Fransa elçiliği yapmış olan Jean-Louis d'Usson Marquis de Bonnac'ın İBB Atatürk Kitaplığı Muallim Cevdet Yazmaları, nr. O. 34'teki Osmanlı bürokrasisi ile yazışmalarını havi mecmuanın transkripsiyon, özet ve değerlendirmesinden oluşmaktadır. Ayrıca tezin giriş kısmında 1700- 1730 yılları arası Osmanlı-Fransa münasebetleri, Marquis de Bonnac'ın hayatı ve İstanbul sefareti kaleme alınmıştır. Mecmuadaki belgelerin büyük bir kısmı Kamame Kilisesi ile ilgili olmakla beraber, 1716- 1724 yılları arasındaki Osmanlı-Fransa münasebetlerinin birçok farklı veçhesini de ihtiva etmektedir. Bu minvalde Pasarofça Antlaşması'na giden süreç, Fransa'nın Osmanlı topraklarındaki ticari faaliyetleri, Osmanlı devlet adamlarının özel yazışmaları, Avrupa güçler dengesinde Babıali'nin yeri öne çıkan hususlardır.
Habeşistan'dan Kafkasya'ya bir Osmanlı Paşası: Özdemiroğlu Osman Paşa

Tez çalışmamızın konusunu oluşturan ve Osmanlı tarihinin en önemli devlet adamlarından biri olan Osman Paşa 1527 yılında Mısır'da doğdu. Babası Habeşistan fatihi Özdemir Paşa'dır. Osman Paşa sırasıyla Habeşistan, Yemen, Lahsa, Basra ve Diyarbekir Beylerbeyliklerinde bulundu. Lala Mustafa Paşa 1578 yılında Şark Serdarı olarak İran üzerine sefere çıktığında, Osman Paşa'nın da orduya katılmasını istedi. Erzurum'da orduya katılan Osman Paşa, Safevilerle yapılan Çıldır ( 9 Ağustos 1578 ) ve Koyungeçidi ( 9 Eylül 1578 ) savaşlarının kazanılmasında önemli rol oynadı. Sefer sonucunda Osmanlılar, Hazar Denizi'ne kadar Gürcistan, Dağıstan ve Şirvan'ı ele geçirdiler. Lala Mustafa Paşa Erzurum'a çekilirken, Şirvan'ın korunması görevini Osman Paşa'ya verdi. Osman Paşa 5 yıl boyunca sınırlı imkanlarıyla Safevilere karşı mücadele etti. 8-11 Mayıs 1583'te gece de devam eden Meşaleler Savaşı'nı kazanarak Safevileri kesin yenilgiye uğrattı ve Şirvan'da Osmanlı hakimiyetini sağladı. İstanbul'dan gelen mektup üzerine 21 Ekim 1583 günü bölgeden ayrılarak Kırım'a geldi. Kırım'da iken, Safevi savaşlarında gereken desteği vermeyen Kırım Han'ı II. Mehmed Giray'ı görevinden alma emrini aldı. Uzun bir mücadele sonunda bu görevini yerine getirdikten sonra İstanbul'a geldi. III. Murad tarafından kabul edilen Osman Paşa, ondan son derece yakın ilgi ve iltifat gördü. Ardından 28 Temmuz 1584'te Siyavuş Paşa'nın yerine vezir-i azamlığa atandı. Bu göreve atandıktan iki ay sonra, Kırım'da çıkan karışıklık üzerine 15 Ekim 1584'te İstanbul'dan ayrıldı. Ağır kış şartlarından dolayı Kastamonu'da kışladı. Bu sırada Kırım meselesi de halledilmişti. Bunun üzerine III. Murad tarafından İran üzerine seferle görevlendirildi. Hasta olmasına rağmen sefere çıkan Osman Paşa, İran'ın en önemli kentlerinden birisi ve Azerbaycan'ın da merkezi olan Tebriz'i fethetti. Tebriz'de Osmanlı hakimiyetini kalıcı kılmak için kale yaptırdı. Hastalığının artması üzerine Tebriz'e yeterince muhafız bıraktıktan sonra şehirden ayrıldı. Ancak geri dönüş esnasında Şenb-i Gazan denen yerde vefat etti ( 30 Ekim 1585 ). Cenazesi bir süre görev yaptığı Diyarbakır'a gönderildi ve oradaki türbesine defnedildi.
XlX. yüzyılda Balkanlarda dinsel yapı ve bunun ayrılıkçı hareketlere etkisi

'XIX. Yüzyılda Balkanlarda Dinsel Yapı ve Bunun Ayrılıkçı Hareketlere Etkisi' başlığı altında yapılan bu çalışmanın Giriş bölümünde, Balkanlar' m Osmanlı hakimiyetine girmeden önceki siyasi, sosyal ve dini yapılan hakkında bilgi verilmiştir. Çalışmada ayrıca, Osmanlı İmparatorluğu'nun Rumeli'de yaptığı ilk akınların yam sıra, Balkan coğrafyasının, tarihsel süreç içerisinde Balkanlar'da yaşayan halkların farklılıkların da önemli bir etken olduğu vurgulanmıştır. Ele alınan bölge, etnik açıdan incelendiğinde bölgede homojen yapıda bir eyalet bile olmadığı bir gerçektir. Buna karşın son iki asır boyunca, etnik kimliğe İlişkin düzmece kuramlar çoğu zaman Balkan topraklarının ulusal politikasına hükmetmiştir. Konu kapsamına giren dönemde, Balkanlar'da yaşayan toplumların, Osmanlı hakimiyeti döneminde yönetimsel ve dinsel açıdan geçirdikleri evrelere yer verilmiştir. XIX. yüzyılda Büyük Devletler, Osmanlı İmparatorluğu'nun içinde bulunduğu durumdan yararlanırken, Balkan toplumlarının sahip oldukları din ve etnik kimliklerini kullanmışlardır. Bu noktadan hareketle Balkan topraklan üzerinde yaşayan halkların, bu yüzyılda yaygınlaşan milliyetçilik akımının da etkisiyle Osmanlı İmparatorluğu yönetimine karşı verdikleri bağımsızlık mücadelelerinde, sahip olduklan dinsel yapının ne oranda rol oynadığı incelenmiştir. Balkan toplumlarının büyük bir çoğunluğunun Ortodoks Hıristiyan olması nedeniyle Osmanlı idari yapısı içinde Fener Rum Patrikhanesi'ne bağlı olmalan, onlann devlete karşı isyan etmesinde ve bağımsızlık mücadelesi içine girmelerinde, önemli bir faktör olmuştur. Buna neden olan durum ise, Fener Rum Patrikhanesi'nin Balkan toplumlan üzerinde uyguladığı Hellenleştirme politikasıdır. Yunanlıların din kisvesi altında Hellenleştirme politikası, Bulgar toplumuna bütün Balkanların Bulgarlaştırarak 'Büyük Bulgaristan' hayalini canlandırmaya çalışmak şeklinde yansımıştır. Aynı şekilde Suplar da Bütün bölgeyi Sırplaştırmak amacıyla hareket etmişlerdir. Üç toplum da amaçlanna ulaşabilmek için kiliseyi koz olarak kullanmışlardır. Bunun dışında kalan diğer Balkan toplumlan ise bağımsızlık mücadelelerinde inandıklan dinin etkisinde kalmadan gerek Osmanlı yönetimine karşıhoşnutsuzluğu, gerek diğer Balkan toplumlarının giriştikleri bağımsızlık mücadelelerinden etkilenerek imparatorluğa karşı isyan girişimlerinde bulunmuşlardır. Sonuçta, XIX. yüzyıl Balkan coğrafyasında, bir taraftan yoğun bir kilise mücadelesi yaşanırken, aynı zamanda dinin etkisinde çok fazla kalmadan bağımsızlık mücadelesine giren toplumların Osmanlı İmparatorluğu'na karşı verdikleri mücadelelere sahne olacaktır.
IV. Murat dönemi harem giysileri

IV. Murat Dönemi Osmanlı tarihinin en zor ve karışık dönemlerinden biridir. Osmanlı tarihinde ilk defa bir kadın, resmi olarak Padişah naibi olarak kabul edilmiştir. Yaptığım çalışmada dönem saray kadınlarının giysilerinde, zenginlik ve sadeliğin bir arada olduğu görülmektedir. Osmanlıda dokumacılık çok önemsenmiştir. Altın ve gümüşle yapılan dokumalar, kullanılan çiçek motifleri eşsiz dokumaların oluşmasında önemli etken olmuşlardır. İslam dininin etkisi ile kadın figürü gizli tutulmaya çalışılmış ise de çalışmada eriştiğim kaynaklardan dönem saray kadınlarının güzel giyinmeye ve ziynete çok önem verdikleri gözlemlenmiştir.
Karagöz dergisine göre Avrupa devletleri, Balkan ve Trablusgarp sorunu (1908-1913)

Bu çalışma, 1908- 1913 dönemi Balkan Savaşları, Balkan devletlerinin isyanları, Avrupa devletlerinin Balkanlardaki hakimiyet mücadelesi, sömürge politikaları, emperyalist amaçları, İttifak ve İtilaf Devletleri'nin oluşum süreci, Osmanlı Devleti'nin topraklarının paylaşımı, Trablusgarp ve Birinci Dünya Savaşı'na neden olan gelişmeler; konularını içermektedir. Bu konular, Karagöz dergisi karikatürlerinin yorumu ve tasviriyle açıklanmıştır. Karikatürler, bu döneme birinci elden kaynaklık etmektedirler. Dönemin gelişmelerini yansıtan bu karikatürler, bu dönemin geniş kitlelerine hitap etmişler, Avrupa ve Balkan devletlerini alaya almışlardır. Balkanlardaki kriz ve Avrupa devletleri arasındaki rekabetin, savaşa dönüşmesiyle toplumun moralini düzeltme konusunda etkili olmuşlardır. Bu çalışmada da dönemin genel algısı ve anlayışını tespit ve analiz etmeye; Avrupa devletlerinin; Balkan devletleri, Trablusgarp ve Birinci Dünya Savaşlarına etkilerini anlamak ve döneminin tarihi sürecine farklı ve özgün bakış açıları getirmek amacıyla katkı sağlamaktadırlar. Bundan dolayı da karikatürler, çalışmanın niteliği açısından önemli bir kaynaktırlar. Ayrıca çalışma, bu sayede analizini yaptığımız konularla; daha sonraki tarihi süreç içinde gelişen olayların çözümüne ve anlaşılmasına da yardımcı olmaktadır.
1831 nüfus sayımına göre Ulubey Kazası nüfusu

Osmanlı Devleti'nin değişik yerlerinde olduğu gibi Ordu ve çevresinde de nüfus sayımları yapılmıştır. Bu çalışmada, Osmanlı Devleti'nin 1831 tarihinde yapmış olduğu nüfus sayımı ile ilgili, Ordu iline bağlı Ulubey kazası ile köylerini kapsayan 1038, 1047 sayılı Ceride Defterleri'ndeki nüfus verileri incelenmeye çalışılmıştır. 1038 numaralı gayrimüslim ve 1047 numaralı Müslim defterlerinin öncelikle transkripsiyonu yapılmıştır. Daha sonra bu defterlerdeki nüfus bilgileri kullanılarak tablolar ve istatistikler hazırlanmış, bahsi geçen yörenin nüfus yapısı birçok yönüyle incelenmeye çalışılmıştır. Gayrimüslim defteri 1048 numaralı İcmal defterindeki toplam değerlerle karşılaştırılmıştır. Müslim defterindeki bilgilerin eksik ya da yırtık kısımları 1049 numaralı İcmal Defteri ile karşılaştırılmış ve İcmal Defteri'ndeki toplam verilerden yararlanılmıştır. Böylelikle Ulubey ilçesinin nüfus araştırmalarına katkı sunulmaya çalışılmıştır. Bu tez çalışması üç ayrı bölümden oluşmaktadır. Girişten sonra başlayan birinci bölümde Osmanlı Tahrir Sistemi'nden bahsedilmiştir. İkinci bölümde Ordu ve Ulubey'in tarihi, coğrafyası ve beşeri özellikleri hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde ise Ulubey'e ait 1038 ve 1047 numaralı defterlerin değerlendirilmesi yapılmıştır.
Osmanlı'dan Cumhuriyet Türkiyesi'ne bilim insanı kimliğinin değişimi: (1839-1946)

Toplumların bilimsel seviyelerini anlamak için öncelikle o toplumun bilime ve bilim insanına olan bakışını analiz etmek gerekir. Bilim insanlarının faaliyetleri toplumun bilgi seviyesine hem katkı sağlar hem de yön verir. Bundan dolayı bilimsel faaliyetleri destekleyen faktörlerin ve bunların da bilim insanı ile karşılıklı olan etkileşimlerinin bilinmesi gerekir. Tezimiz, Osmanlı Devleti'nin Tanzimat Dönemi'nden Türkiye Cumhuriyeti'ne kadar olan dönemde bilim insanı kimliğinin değişimi ve bu kimliğin meslek olarak icra edilmesine kadar geçen süreci incelemeye çalışmaktadır. Bu değişimi etraflıca ele alabilmek için bilimin, bilimde meslekleşmenin, modern bilimlerin Türkiye'ye giriş yollarının, bilim insanına giden yolda kişilere atfedilen sosyal tabakalardaki sıfatların, kişilerin yararlandıkları kaynakların ve yapılan bilimsel faaliyetlerin ele alınması gerekmektedir. 19. yüzyıl hem dünya hem de Osmanlı Devleti için önemli değişimlerin ve gelişimlerin meydana geldiği bir dönemdir. Hemen hemen her alanda olduğu gibi bilim alanındaki gelişmelerden de uzak kalmayan Osmanlı Devleti'nde kuruluşundan beri bilimsel bilgiye sahip olan ya da bilimi icra eden insanların misyonları değişiklik göstermiştir. Sosyolojik olarak da bir öneme sahip olan bilim ve bilim insanı kavramları toplumun bilime olan bakış açısını göstermek için yardımcı bir inceleme alanıdır. Bu çerçevede tezimizde bilimin öznesi olan bilim insanı misyonunun bir toplumdaki değişimini ve meslekleşmeye giden süreçte bilim insanını besleyen unsurları ele almaya çalıştık. Osmanlı Devleti'nden Cumhuriyet'in ilk yıllarına kadar geçen süreçte modern bilime ve modern bilim insanı kimliğine temel oluşturacak çeşitli isimler, kurumlar, fikirler, söylemler, yorumlar, fikir toplulukları vb. faktörlerden ön plana çıkanları inceleyerek düşüncemizi destekleyen bileşenleri aktarmaya çalıştık.
Almanların İzmir ve çevresindeki faaliyetleri (1876-1918)

Osmanlı toplum yapısında, tarihi süreç içerisinde var olmuş birçok cemaat kurumunu görmek mümkündür. Özellikle Osmanlı İmparatorluğu'nun 1878 Berlin Antlaşması'ndan sonraki siyasi ve ekonomik durumu diğer Avrupalı devletlere karşı uygulamaya çalıştığı 'Denge Siyaseti' ile hayat alanı oluşturma kaygısı, 1871 Frankfurt Antlaşması ile tarihi ülküsü; Milli birliğini kuran Almanya ile kader bağı taşımaktadır. Bismarck'ın 'Kan ve Demir' siyaseti ile Avusturya ve Fransa'ya karşı vermiş olduğu akılcı siyasetin sonunda Almanya'nın kurulması siyasi olarak Avrupa'daki güçler dengesini sarsacak bir gelişmeydi. 1871 Bismarck Almanya'sının genel siyasetinde iç ve dış işlerinde Barış ve sukunetle nüfuz elde etme amacı hedeflenmiştir. Lakin II. Wilhelm'in tahta geçmesiyle birlikte 'Welt Politik' ülküsü doğrultusunda Almanya 'Drang nach Osten' amacı kapsamında Osmanlı İmparatorluğu ile yakın ilişkiler kurmuştur. Zaman içerisinde Almanya'nın Osmanlı coğrafyasında nüfuz elde etmesi Birinci Cihan Harbi sırasında Osmanlı İmparatorluğu'nun Almanya'nın yanında cepheye iştirakını sağlayacaktır. Konunun İzmir ve çevresi açısından mahiyetini düşündüğümüzde ise; Almanların Protestan misyonerlik çalışmaları kapsamında İzmir'de ilk Alman cemaatini kurmaları ile birlikte Almanya, İzmir ve çevresinde sosyal, kültürel, dini, ticari ve siyasi alanda etkin olmaya başlamıştır. İzmir'deki bu etkin olma savaşı diğer sömürgeci devletlerin faaliyetlerine oranla zayıf kalsa da yeni bir ticari rekabet ortamı yaratmasından dolayı oldukça önemlidir. Birinci Dünya Savaşı'nın sonuna dek İzmir'de Almanlar tarafından oluşturulan kurumların tarihi süreçlerini ve süreç içerisindeki faaliyetlerini açıklamaya çalıştığımız bu araştırmada 1876- 1918 tarihleri arasındaki İzmir'de Almanların faaliyetleri hakkında bilgiler sunulacaktır.
Osmanlı liberal düşüncesinde Ulum-ı İktisadiye ve İctimaiye Mecmuası (1908-1911)'nın önemi

'Osmanlı İktisadi Düşüncesinde Liberalizm' konusu ile amaçladığımız çoğunlukla, 'Ulum-ı İktisadiye ve İçtimaiye Mecmua- sı'nm' da desteklediği örnekler eşliğinde, Osmanlı İmparatorluğu'nda bir zorunluluk halinde kendini dayatan ve bir dönemin öncü aydın kadrosu tarafından öncelikli gereksinim olarak uyarlanan liberal ekonomik görüşlerin irdelenip Osmanlı düşününde yeni olan bu ekonomik felsefenin, klasik Osmanlı sisteminden ayrılan yönlerini izah edebilmektir. 1908 Jön Türk hareketi liberal açılımlar arzulayan bir devrimdi. Bu hareketin sonucu olarak iktisadf düzenin liberalleştirilmesi yolunda büyük bir çaba içerisine girilmiş, Osmanlı girişimciliği gayrimüslim azınlıklar ve Batılı uyruklara imtiyaz ve ayrıcalıklar verilmek suretiyle teşvik edilmek istenmiştir. Ekonomik olarak 'arz ve talep dengelerinin piyasalarda üretici ve tüketiciler arasında kendilğinden oluşması' şeklinde tarif edebileceğimiz liberalizmin hangi zorunluluklar karşısında benimsenip, ne gibi güç şartlar altında geliştiğini, 'Ulum-ı İttisadiye ve İçtimaiye Mecmuası', yazarlarının görüşlerinden izleyeceğiz. Bunun için 18. ve 19. yy. Osmanlı ekonomi tarihi ile ilgili olarak yazılmış araştırmalara başvuracağımız gibi, Milli Kütüphane'de 27 sayılık geniş bir 'İktisadi Liberalizm' envanteri olarak bulunan UİİM'nı ağırlıklı olarak kullanacağız. Çalışmamızın niteliği klasik Osmanlı ekonomik faaliyetlerinin temel ayrım noktası olarak belirlediğimiz Tanzimat Fermam (1839)'ndan sonraki gelişim evrelerini, liberal terimin Osmanlı ülkesindeki öncüleri olarak niteleyebileceğimiz Mehmed Cavid, Ahmed Şuayb, Rıza Tevfik ve Aynizade Hasan Tahsin'in görüşleri eşliğinde, karşılaştırmalı olarak sunabilmektedir.
Osmanlı sefer organizasyonlarına taşradan bakış: Sivas şehrinde sefer hazırlıkları (1787-1850)

Osmanlı Devleti'nin en önemli güç odağı olan ve sayıları zaman zaman yüz binlerle ifade edilen ordusunun seferler öncesinde ne şekilde organize edildiğini ve bu ordunun ihtiyaçlarının hangi sayı ve miktarlarda tedarik edildiğini anlayabilmek devletin kuruluş ve yükselişindeki başlıca amillerin yanı sıra yıkılışının sebeplerinin de daha iyi anlaşılması açısından önemli bir konuyu oluşturmaktadır. Bu doğrultuda sefer hazırlıklarının işleyişinin nasıl olduğu Sivas şehrinden hareketle incelenmeye çalışılacaktır. Özellikle de bu hazırlık sürecinde bugüne kadar pek de açık olarak vurgulanmamış olan, Anadolu insanın üstlenmiş olduğu daha doğru bir ifadeyle üstlenmek zorunda bırakıldığı sorumluluğa dikkat çekilecektir. Aynı şekilde bu organizasyonda devlet ile halk arasında her türlü bağlantıyı sağlamakla yükümlü olan merkezi ve yerel memurların sorumluluklarına ve sefer organizasyonlarındaki tüm faaliyetlerine elden geldiğince değinilmeye çalışılacaktır. Ayrıca gücünü bu organizasyonların eksiksiz ve kusursuz bir şekilde gerçekleştirilebilmesinden ve başarıya ulaştırılmasından alan devletin tüm bu etkinlikler sırasında nasıl bir tavır takınmış olduğuna ve ne gibi hassasiyetleri olduğuna da değinilecektir. Bu bağlamda devletin en telaşlı ve sancılı dönemleri olarak kabul edilen sefer hazırlıkları sürecinde merkez-taşra ilişkilerinin nasıl geliştiğine de temas edilecektir. Daha önce herhangi bir seferden hareketle Osmanlı Devleti'nde sefer organizasyonlarının ne şekilde gerçekleştiği ele alınmışken bu seferlerin halk için nasıl ağır bir yük oluşturduğu hususuna pek de dikkat çekilmemiştir. Yine aynı şekilde söz konusu organizasyonların eksiksiz ve mükemmel bir şekilde gerçekleştiği konusunda mevcut çalışmalar hemfikirken bu organizasyonlardaki eksik ve hatalı noktalara çok da açık olarak işaret edilmemiştir. İşte bu çalışmada söz konusu eksikliklere de yeri geldiğince temas edilmek suretiyle Osmanlı Devleti'nde sefer organizasyonlarının işleyişinin daha iyi bir şekilde anlaşılmasına çalışılacaktır. Son olarak yine bu çalışma sayesinde Osmanlı döneminde Sivas şehrinin ekonomik ve sosyal düzenine ilişkin yeni verilere ulaşılacağından şehir tarihinin aydınlatılmasına da imkanlar dahilinde katkıda bulunulacağına inanılmaktadır. Bu araştırmada temel olarak Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Arşivi'ndeki Maliyeden Müdevver Defterler ile çeşitli tasnifler ve Ankara Milli Kütüphane'deki Sivas Şeriyye Sicilleri birinci elden kaynaklar olarak kullanılmıştır. Ayrıca incelenen döneme ve konuya ait olan ikinci elden kaynaklardan ve araştırma-inceleme eserlerinden de yararlanılmıştır.
XVII. yüzyıl'da Osmanlı Devleti'nde rüşvet

Rüşvet, birlikte yaşamanın zorunlu bir sonucu olarak doğan devlet sistemi ve bu sisteme geçen toplumlarda var olmuş en eski suçlardan birisidir. Ekonomik şartlar ne olursa olsun rüşvet her daim varlığını sürdürmüştür. Rüşvether ne kadar eski bir suç olsa da bir o kadar geleneği içinde barındırır. İnsanlık tarihinin bir parçası olarak rüşvetinOsmanlı Devleti'nin alt ve üst kademelerin de birçok örneğinin mevcudiyeti şaşırtıcı değildir. İşte burada rüşvetOsmanlı tarihinin konusu olarak ele alınmaya çalışılacaktır. 16. yüzyıl sonu ve 17. yüzyıla ait nasihatnamelerderüşvetin Osmanlı düzenini tehdit eden hususlar arasında ilk sırada sayılması sebebiyle zaman dilimi bu dönem ile sınırlandırılacaktır. Ancak bunu sadece kronolojik bir sıralama ile vermek yerine mümkün olduğunca çok yönlü bir okuma ile sorgulamayı amaçlıyoruz.
Yakınçağda Girit Adası'nın durumu

Yapmış olduğumuz bu çalışma XIX. yüzyılın başlarından XX. yüzyılın başlarına kadar Girit Adası'nın tarihi, idari, sosyal ve ekonomik durumunu kapsamaktadır. Konumu itibari ile önemli bir mevkide bulunan Girit Adası çeşitli milletlerin saldırılarına maruz kalmıştır. Akdeniz'in kilidi durumundaki Ada, çeşitli medeniyetlere de beşiklik yapmıştır. Ada, Osmanlı fethinden önce Venediklilerin elinde bulunuyordu. Osmanlıların Ada'yı fetih hareketleri 1645'de Sultan ibrahim Döneminde başlamıştır. Yaklaşık 25 yıl süren çetin bir mücadele döneminden sonra 1669 yılında tamamen Osmanlı egemenliği altına girmiştir. Osmanlı Devleti fethettiği yerlerde sergilediği hoşgörü ve adalet anlayışını Girit'te de uygulamaya soktu. İdari ve sosyal düzenlemeler yapılarak Ada'da düzenli bir yönetim oluşturuldu. Yunanistan'ın bağımsızlığını kazanmasına kadar Ada'da ciddi bir olay ya şanmadı. Ancak bağımsız yunan Pevleti'nin kurulmasından sonra Ada'daki a- yaklanmaların ardı arkası kesilmedi. Yunanistan Ada'yı kendisine katmak için azami gayretler içerisine girdi. Bu arada Büyük Devletler de çıkar ve menfaatleri gereği Girit Meselesinin içersine girdiler. Kendi menfaatleri doğrultusunda dengeler oluşturmaya çalıştılar. 1896 Osmanlı-Yunan Savaşı'nın akabinde Ada'yı işgal ettiler. 1897 yılında da Ada'da muhtariyet idaresi oluşturarak, Yunan Kralı'- nın oğlunu vali tayin ettiler. Bu süreç içerisinde Girit müslümanlarına çok büyük baskı ve işkenceler yapıldı. Bütün bu olaylar neticesinde Ada 1913 yılında yapılan Londra Antlaşması ile resmen Osmanlı Devleti'nin elinden çıkarak Yunanistan'a katılmıştır.
Rüstem Paşa'nın Mutasarrıflığı döneminde Cebel-i Lübnan (1873-1883)

1516 yılında Yavuz Sultan Selim Lübnan'ı Osmanlı Devleti toprakları arasına kattığında bölgede feodal bir yönetim anlayışı hakimdi. Bölgede üç semavi dinden de insanlar yaşamaktaydı. Lübnan'ın kuzeyinden güneyine uzanan Lübnan Dağı nam-ı diğer Cebel-i Lübnan fiziksel yapısı itibariyle heterodoks mezhep grupları için sığınılacak güvenli bir bölgeydi. Bu mezhep grupları içerisinde Hıristiyan Maruniler ve Şii'liğin bir kolu olan Dürziler söz sahibiydiler. Mezhep çatışmalarının, kaos ortamının eksik olmadığı Osmanlı yönetimindeki Cebel-i Lübnan'da Kavalalı Mehmet Ali Paşa'nın bölgedeki hükümdarlığının bitmesinin ardından 1845 yılında iki kaymakamlık düzenine geçilerek feodalite sona ermiştir. Fakat 1858 yılında patlak veren köylülerin alınan vergilere karşı isyanı 1860 yılında bir iç savaşa dönüşmüştür. Babıali'nin yetkin diplomatı Fuad Paşa bölgeye giderek iç savaşı bitirip suçluların gerekli cezalarını verdikten sonra onun önderliğinde toplanan uluslararası komisyonlar neticesinde 1861 yılında Cebel-i Lübnan Vilayet Nizamnamesi yayınlanarak Cebel-i Lübnan'da Mutasarrıflık idaresi kurulmuştur. Böylece bölgede Osmanlı güdümünde bir otonom yapı oluşmuştur. Bu çalışmada öncelikle Cebel-i Lübnan kavramının nasıl ortaya çıktığı, bölgenin Mutasarrıflık düzenine kadar olan tarihsel gelişimi birçok açıdan incelenmiştir. Sonrasında ise Mutasarrıflık düzeninin işleyişi ve Rüstem Paşa'nın Mutasarrıflık sürecinin hakkında idari ve siyasi analizi yapılmıştır. Bu sayede Rüstem Paşa'nın Mutasarrıflığı döneminde Cebel-i Lübnan'ın detaylı bir portresi sunulmuştur.