turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
66-e numaralı Konya Şer'iyye Siciline göre 1792-95 yılları arasında Konya'da sosyal ve iktisadi hayat

Bu çalışmada toplumun çekirdeğini oluşturan ve Türk toplumunun en büyük dinamiği olan Osmanlı dönemi Konya'sındaki ailenin özellikleri, vasi ve kayyım ta'yinleri, nafaka takdiri, talak, muhala'a ve miras gibi çeşitli da'vaların uygulanışı ve belgelerden hareketle nasıl çözüldüğü Osmanlı sosyal hayatının mikro anlamda bir örneğini teşkil eden mahallenin Konya'daki yapısı ve fonksiyonları, bir vakıf medeniyeti olan Osmanlı Konya'sında halktan alınan vergilerin neler olduğu, mülk satışlarının dönemin ra'ici içerisindeki piyasası, narhın tespitinde nelerin dikkate alındığı ve nasıl konulduğu halkın temel tüketim ürünlerinin neler olduğu ve fiyat hareketliliğine sebep olan nedenler ortaya konularak Konya'nın sosyal ve iktisadi hayatına dair somut bilgilere ulaşılmıştır. Özetle bu çalışma elde edilen bu somut veriler ışığında Konya'nın sosyal ve iktisadi yapısını ortaya çıkararak hem şehir tarihçiliğine hem de Osmanlı tarihiyle ilgili bilgilerimize katkı sağlamak amacıyla araştırmacıların istifadesine sunulmuştur.
Tanzimat'tan Cumhuriyet'e Osmanlı'da temsil düşüncesi (1839-1923)

Osmanlı yönetim geleneğinde temsil düşüncesi, imparatorluğun son dönemlerinde ortaya çıkan bir gelişme olmuştur. Tanzimat'la birlikte gündeme gelen temsil kavramı ilk kez taşra yönetiminde yapılan düzenlemelerle oluşum göstermiştir. Bu dönemde halkın seçtiği temsilcilerin de bulunduğu yerel meclisler, karma mahkemeler ve özel ihtisas komisyonları kurularak yönetilenlere idare sahasında belirli ölçüde söz hakkı tanınmış, imparatorluğun yönetim anlayışında temsil ve yerel katılım düşüncelerinin temelleri atılmıştır. Temsil ilkesinin ülke yönetiminde anayasal bir dayanağa ulaşarak uygulanma sahasının genişlemesi ancak Meşrutiyet dönemleri ile ortaya çıkmıştır. Çalışma bu tespitlerin doğrultusunda iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Tanzimat döneminde oluşum gösteren temsil kavramı idare alanında yapılan reformlar çerçevesinde incelenmiştir. Bu bölümde imparatorluğun taşra teşkilatının temelini oluşturan reform uygulamaları ve hukuksal gelişmeleri içerisinde temsil ilkesinin hangi etkenler altında pratiklik kazandığı üzerinde durulmuştur. İkinci bölüm ise, Meşrutiyet döneminde anayasal bir nitelik kazanan temsil düşüncesinin yaygınlaşmasına neden olan hukuksal, siyasal ve yönetsel gelişmeleri incelemektedir. Bu çerçevede yapılan düzenlemeler sonucunda yerel katılım ve temsil ilkelerinin uygulanma yöntemleri anlatılmıştır.
Translation of Georgios Georgiades-Arnakis' study titled: 'The First Ottomans-Contribution to the Problem of the Fall of Asia Minor Hellenism (1282-1337)' in English and review of the studies published after 1947 up today

Georgios Georgiades-Arnakis'in ' : (1282-1337)' (İlk Osmanlılar-Küçükasya'daki Hellenizm'in Düşüşü Sorununa Katkısı (1282-1337)) isimli çalışma, yazarın 1943 Doktora tezine dayanmaktadır ve ilk defa 1947'de o dönemin Yunancası ile yayınlanmıştır. Kitap oldukça erken tükenmesine rağmen, günümüz Yunancasıyla sadece 2008 yılında tekrar yayınlanmıştır. Mevcut tezin amacı, daha önce yukarıda bahsı geçen çalışmanın İngilizceye çevrilerek çok daha geniş bir kitleye ulaşmasını sağlamaktır. Buna ek olarak, giriş bölümünde, okurlara Osmanlıların kökeni ve parlak gelişimlerinin itici gücü olan etkenleri ile ilgili bir bakış açısı verme tutkusuyla, geçen yüzyılın başında bu konuyla ilgili ana hatları oluşturan önemli çalışmaları ve 1947'den sonra yayınlanan çalışmalar sunulmuştur.
Akdeniz'de Osmanlı-İspanya rekabeti, 1560-1574: Teşkilat, denizgücü ve savaş

XVI. Yüzyılın ilk yarısında Osmanlı İmparatorluğu dünya hakimiyeti iddiasıyla İspanya'nın da bir parçası olduğu Kutsal Roma/Habsburg İmparatorluğu ile karşı karşıya gelmişti. XVI. Yüzyılın ikinci yarısında V. Carlos'un idaresi altındaki toprakları bölmesi sonucu II. Felipe'nin idaresine bırakılan İspanyol Monarşisi kendi çıkarları çerçevesinde Akdeniz'de Müslüman korsanlarla ve Osmanlı denizgücüyle mücadeleyi sürdürmüştü. 1560 yılında Cerbe Savaşı'ndaki İspanyol yenilgisinden sonra II Felipe Osmanlı donanmasıyla mücadele edebilmesi için İspanya'nın Akdeniz'de iddialı bir deniz gücü olması gerektiğini anlamıştı. Akdeniz'de Osmanlı deniz hakimiyetini kırmayı amaçlayan İspanyol deniz gücü stratejisi kapsamında İspanya kaynaklarını Akdeniz cephesi için seferber etmiş ve çok sayıda kadırga inşa edilip donatılmıştı. İnebahtı Deniz Savaşı'nda Osmanlı donanmasının yenilebilmesi ancak İspanyol deniz gücü stratejisinin bir sonucu olarak mümkün olabilmişti. Buna karşılık Osmanlıların donanmalarını hızla yeniden inşa etmeleri ve 1574 yılında Tunus'u geri almaları İspanyolların İnebahtı sonrasında da Osmanlı deniz gücü ile rekabet edemeyeceklerini ortaya koymuştu. Böylece Akdeniz'de iddialı bir deniz gücü olma hedefinden vazgeçmek zorunda kalan II. Felipe İspanyol Monarşisi'nin kaynaklarını Kuzey Avrupa ve Atlantik cephesine yoğunlaştırmıştı. Bu doktora tez çalışması Osmanlı ve İspanyol imparatorluklarının karar verme mekanizmalarını, askeri-mali bürokrasilerini ve denizcilik altyapılarını deniz gücü bağlamında karşılaştırmalı olarak inceleme amacını taşımaktadır. Bu çalışmanın bir diğer hedefi de Osmanlı deniz gücünün kapasitesinin tam olarak ortaya konulabilmesi için 1560- 1574 yılları arasında Akdeniz'de gerçekleşen Osmanlı-İspanyol çatışmalarının ele alınması olmuştur.
22 numaralı Mühimme Defteri'nin (h.981/ m.1573) transkripsiyon ve değerlendirilmesi (s. 215-351)

Osmanlı Devleti'nin siyasi, iktisadi ve sosyal alanlarda izlediği politikaları ve aldığı kararları ihtiva eden Mühimme Defterleri, Osmanlı tarihinin aydınlatılmasında kullanılacak olan arşiv belgeleri içinde çok önemli bir konuma sahiptir. Bu doğrultuda çalışmaya konu olan 22 numaralı Mühimme Defteri, II. Selim devrinin (1566-1574) , 1573 yılındaki kesitine ışık tutmaktadır. Nitekim çalışma neticesinde ortaya koyulan transkripsiyon ve değerlendirmeyle bu tarihte ülkenin içinde bulunduğu durumun çerçevesi çizilebilmektedir. Defterde eşkıyalıkla ilgili hükümlerin çokluğu göze çarpmaktadır. Bunun yanı sıra 1571 tarihinde fethedilen Kıbrıs ile alakalı, iskan ve sürgün faaliyetlerini içeren hükümlerinde, yoğun olarak bulunmaktadır. Çalışmanın sonunda ise indeks ve 22 numaralı Mühimme Defteri'nin ( s. 215 -351) fotokopisi yer almaktadır.
Tanin gazetesine göre, Balkan Savaşları'ndan I. Dünya Savaşı'na kadar (Ocak 1913-Ağustos) Ermeni meselesi ve büyük güçler

Tanin Gazetesine Göre, Balkan Savaşları'ndan 1. Dünya Savaşı'na Kadar (Ocak 1913 -Ağustos) Ermeni Meselesi ve Büyük Güçler
Osmanlı'dan Cumhuriyet'e Türk boğazları 1841-1953

Türk Boğazlarından, önce ticaret daha sonra da savaş gemilerinin geçme ve geçebilme sorunu olarak tanımlayabileceğimiz Boğazlar Meselesi, bu su yolunun sahip olduğu stratejik değer itibariyle Osmanlı'dan Cumhuriyet'e intikal eden nadir dış politik sorunlardan biridir. Kuzeyden Rusya'nın coğrafyasının zorlamasıyla bu geçiş yolunu kullanmak istemesi, 19. yüzyıldan itibaren sömürge yollarının güvenliği açısından Doğu Akdeniz'deki mevcut statükoyu ve dengeleri korumak isteyen İngiltere'nin buna engel olmak isteyişi, yaklaşık yüzyıllık bir mücadeleye sahne olmuştur. Boğazları elinde bulunduran Osmanlı Devleti bu rekabet ve mücadelenin merkezinde yer almıştır. Mutlak Osmanlı egemenliğinin sürdüğü 1841'e kadar Boğazlar Osmanlı dış politikasının izlediği denge siyasetinin de temelini oluşturmuştur. Bu egemenliğin Boğazların uluslararası bir nitelik kazanmasıyla kaybı Osmanlı dış politikasının hareket alanını daraltmakla beraber bu süreç Osmanlı Devleti'nin toprak bütünlüğünün korunması ve Avrupa ile entegrasyonuna önemli katkılarda bulunmuştur. Boğazlar Meselesinin tarihinde önemli yer tutan ingiltere ve Rusya'nın 1878 Berlin Kongresi'nden itibaren politikalarını değiştirmeleri sonucu Osmanlı Devleti Almanya'ya yaklaşacak, bu yaklaşımın lokomotifi Anadolu ve Berlin-Bağdat demiryolu projesi kısa süreli de olsa devletler arası rekabeti Boğazlardan demiryoluna çekecektir. Böyle bir ortamda ve Almanya'nın Osmanlı Imparatorluğu'nda artan nüfusu İngiltere ve Rusya'yı yakınlaştırmış ve kendisini 20. Yüzyılın başına kadar frenleyen İngiltere'nin onayı ile Rusya Boğazlar Meselesinde hareket kabiliyetini geliştirmiştir. 11 I. Dünya Savaşı, Rusya'nın Boğazlar konusundaki amaçlarına kağıt üzerinde de olsa ulaşmasını sağlamış ise de Boğazların kapatılması ve savunulması bu devletin sonunu hazırlamış oldu. Mücadele döneminde içinde bulunulan yanlışlığın etkisiyle Boğazlara yönelik farklı ve birbiriyle çelişkili taktiksel arayışlar yapılmış ise de Lozan Konferansında Türkiye barışa ulaşmak için kendi görüşünü İngiliz görüşü ile birleştirmiş ve gayri askeriliğini kendisine verilen garantiler karşılığında kabul etmiştir. Ancak 1930'lardan itibaren milletlerarası ilişkilerde ortaya çıkan genel durum ve Boğazlardaki gayri askeri halin ihlali durumunda garantör devletlerden Japonya ve İtalya'nın revizyonist davranışları Türkiye'yi güvenlik endişesine sevk etmiştir. Bu endişe ile Türkiye Boğazlar Meselesi'ni 1933'ten itibaren gündemine almış, ılımlı ve akılcı bir yol izleyerek 1936'da Montreux Konferansı ile Boğazların egemenliğine yeniden sahip olmuştur. II. Dünya Savaşı'nda Boğazların stratejik konumu Türkiye'nin tarafsızlığına savaşan tarafların saygı göstermesinde önemli bir rol üstlenmiştir. Ancak savaşta dengelerin değiştiği 1944'ten itibaren Sovyetler Birliği Çarlık Rusya'sı ihtiraslarını yeniden canlandırarak Boğazlar sorununu yeniden gündeme getirmiştir. Savaşın sonunda Sovyetlerin Türkiye üzerinde Boğazları gerekçe göstererek yaptığı baskı, Türkiye'nin batı ile bütünleşmesine neden olmuştur.
Osmanlı ordusunda zorunlu askerlik ve aşiretler: Doğu ve Güneydoğu Anadolu örneği (1843-1880)

II. Mahmud'dan itibaren merkezileşme eğiliminin gözlemlendiği geç dönem Osmanlı devlet-toplum ilişkilerinde belirleyici faktörlerden olan zorunlu askerlik, memleketin çeşitli yerlerinde halkın farklı tepkileriyle karşılandı. Kimi yerlerdesıkıntısızca asker temin edebilen devlet, merkezi otoritenin ulaşmakta zorlandığı coğrafyalarda dirençle karşılaştı. Bölgesel orduların kurulduğu 1843 ile 93 Harbi'ninetkilerinin devam ettiği 1880 yılları arasında Anadolu'nun doğu ve güneydoğusundakiaşiretlerin zorunlu askerlik hizmetinde bulunmaya karşı gösterdikleri direncin birden fazla sebebi vardı. Dağlarda hakim olan göçebe yaşam ve bunun doğurduğu aşiretasabiyesinin modern devlet otoritesiyle çatışması kaçınılmazdı. Modernleşmeyezorlanan devlet, aşiretlilerle doğrudan muhatap olmak ve özneleştirdiği bu insanları kolayca devlet dişlilerinin arasına almak istiyordu. Buna karşılık, reislerin otoriteleriniyitirmek istememesinin yanında lidere itaat eden aşiretliler de başlarında koruyucu olarak gördükleri ağalarının varlığının devamını istediler. Devlet otoritesinden bağımsız yaşamak, gençlik çağında ifa edilen ve geri dönme ihtimali az olan askerlik hizmetinden daha makul görüldü. Merkez, direnci kırmak için iskan ve sürgününyanında aşiret liderlerinin taltif edilip maaşa bağlanması ve şeyhlerin aracı olarak kullanımından sonra çaresiz kaldığında asker sevk etmek zorunda kaldı. Mirlerinotoriteleri kırıldı fakat onlardan boşalan alan bu sefer şeyhler tarafından dolduruldu. Devlet de bölge insanını bu şeyhlerin nüfuzundan faydalanarak kullanma yoluna giderek asker toplama maliyetlerini azaltmanın yanında aşiretlerle arasındaki mesafenin de kapanmasını amaçladı.
Diffusion of skill in the mediterranean world Ottoman navigational technology during the 16th century seen through sailing-directions manuals

Bu tez Osmanlılar' in 16. yy'da denizcilik teknolojisi, özellikle deniz kılavuzları üretimine katkısını incelemektedir. Tez dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde genellikle eski çağlardan 16. yüzyıla kadar Akdeniz'de denizcilik bilim ve tekniği gelişmesi ele almıyor. Bu araştırmanın asıl konusu yönlendirmeyle ilgili teknolojidir, gemi inşaatı konusuna değinmemiştir. Gemide kullanılan aletler hakkında kısa bir tanımlama verilimiştir. Bu bölüm, astronomik ve yüzeysel denizcilik terimlerinin açıklamasıyla sona ermektedir. İkinci bölümde her karşılıklı değişme ve etkileşimin gerçekleştiği bölge gibi Akdeniz dünyası bir bütün olarak inceleniyor. Böylece, denizcilik sanatı kültür değişmesinin baş özelliklerinden biri oluyor. Etnik ve dinsel kökene önem vermeden o kapalı denizin denizcileri sularda ortak bir hayat yaşıyorlardı. Bu bölümde denizcilerin ortak şivesi'dan bahsediliyor. Üçüncü bölümde eski çağlardan 16. yüzyıla kadar Akdeniz'de diğer dillerinde üretilen deniz kılavuzları inceleniyor. Dördüncü ve son bölüm lö. yy'da Osmanlıca yazılan o tür metinlerini takdim ediyor. Bu araştırmanın sonuçlarına göre, Osmanlılar, diğer birkaç Akdeniz grubu ile, denizcilik teknolojisinin merkezinde değil, onun çevresinde bulunmuşlardı. Onlar orijinal olarak az miktarda metin üretti, ama denizcilik bilgisinin yayılmasına katıldılar.
1844-1845 temettuat defterlerine göre karapınar köylerinin sosyo-ekonomik yapısı

Osmanlı Devleti'nde Tanzimat Fermanı'nın ilanı ile önemli bir dönem başlamıştır. Bu dönemde mevcut kurumların yeniden düzenlenmesi hedeflendiği gibi mali, askeri ve sosyal alanda birçok ıslahatlar yapılmıştır. Tanzimat ile oluşturulmaya çalışılan yeni yapılanma girişimlerinin bir ürünü olan Temettuat Defterleri'nin düzenlenmesi bunlardan biridir. Bu defterlerde vatandaşların sosyal ve iktisadi durumları hakkında önemli bilgiler bulunmaktadır. Temettuat Defterleri XIX. Yüzyıl ortalarındaki Osmanlı şehirlerinin sosyo-ekonomik yapısı hakkında bilgi vermektedir. Bu defterlerde şahısların sahip oldukları mal varlıkları ayrıntılı olarak kaydedilmiştir. Bu defterlerde bölgenin toprak miktarına, toprakların kullanım alanlarına, hangi ürünlerin yetiştirildiğine, bunlardan elde edilen ürünlere ve vergi miktarına, mesleklere, şahısların kazançlarına, hayvan türlerine ve sayılarına, mükelleflerin sektörlere göre dağılımına, hayvancılığa, hayvanlardan elde edilen gelirlere dair bilgiler bulunmaktadır. Ele aldığımız bu çalışmada Konya Sancağının Karapınar Kazasına bağlı köylerin 1844 -1845(H. 1260 -1261) yıllarındaki sosyal ve ekonomik yapısı ele alınmıştır. Çalışmanın kaynağını köylere ait Temettuat defterleri oluşturmaktadır. Bu defterlerdeki verilere göre, Karapınar kazasının köylerinin tipik bir Anadolu yerleşim biriminin özelliklerine sahip olduğu görülmektedir. Elverişsiz iklim şartları sebebi ile ekonomisinin iyi olmadığı anlaşılmaktadır. Köylere ait arazilerin tamamına yakını ekili durumdadır. Köylerde yaşayan insanların büyük bir bölümü çiftçilik ile geçimini sağlamaktadır. Fakat az da olsa çoban, deveci, zanaat sahibi bulunmaktadır. Yapılan çalışma, başlıca üç ana bölüm halinde ele alınmıştır. İlk olarak Temettuat defterlerinden elde edilen bilgilerin genel bir dökümü yapılarak tablo haline getirilmiştir. Elde edilen bilgiler isim, meslek, yaş, vergi, gelir, arazi, gayrimenkul, hayvan vb. başlıklara ayrılarak sınıflandırılmıştır. Sınıflara ayrılan bilgiler ele alınarak yapılan hesaplamalar sonucunda elde edilen veriler ve sonuçlar, tablolar ve grafikler yardımıyla açıklanmaya çalışılmıştır. Birinci bölüm, Tanzimat Dönemi Osmanlı Vergi Sistemi ve Temettuat Defterleri olarak belirlenmiş ve bu bölümde Tanzimat Dönemi Vergi Sisteminden kısaca bahsedilmiştir. Daha sonra Temettuat defterleri hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde, Karapınar Kazası'nın cografi yapısı ve tarihçesi üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde, Köylerin sosyal yapısı, nüfusu, meslekleri, isimleri, lakabları vb. alt başlıklar altında incelenmiştir. Bunların yanında ekonomik yapısı, gelir dağılımı, vergi, hayvancılık, tarım ve diğer mal varlıkları alt başlıklar altında incelenmiştir.
Birinci Dünya Savaşı'nda Kutülamare Muharebeleri

Osmanlı Devleti, Birinci Dünya Savaşı'nda birçok cephede aynı anda savaşmak zorunda kalmıştır. Bu cephelerden biri de Irak'tır. Irak Cephesinin gidişatını belirleyen muharebeler ise Kutülamare ve civarında cereyan etmiştir. 1915 ve 1916 yıllarında Kutülamare ve çevresinde meydana gelen muharebeler Osmanlı-İngiliz askeri mücadelesinin en önemli örneklerinden birini teşkil eder. 1915 Kasım'ına kadar muharebeleri kazanan taraf İngilizler iken, bu tarihten sonra Osmanlılar, bir adım öne geçerek düşmanı yaklaşık 6 ay Kutülamare'de sıkıştırmış ve bu kasabanın etrafındaki birçok muharebeyi de kazanmıştır. Kutülamare Muharebeleri, İngilizlerin Irak'taki ilerleyişlerini yavaşlatmış, İtilaf devletlerinin planlarını revize etmelerine neden olmuştur. Bu muharebelerde İngilizler dünyada prestij kaybına uğrarken, Osmanlılar ise Balkan Harbi'nden sonra ikinci defa bir dünya gücünü yenerek itibarını artırmıştır. Özellikle İkinci Kut Muharebelerinden sonra yaklaşık 13.000 İngiliz subay ve erinin esir düşmesi dünya kamuoyunu Osmanlı Devleti lehine çevirmiştir.
Meşrutiyetten Cumhuriyete bir Osmanlı aydını: Mevlanzade Rıfat

Mevlanzade Rıfat, hayatı sürgünlerle geçen, ancak hiçbir zaman makale ve kitap yazmaktan, gazete ve dergi çıkarmaktan vazgeçmeyen bir kişiliktir. Yaşadığı döneme, dönemin politik ve sosyal olaylarına duyarsız kalmamış, kendi düşünceleri doğrultusunda kitleleri etkilemeye çalışmıştır. İzlediği muhalefetten hoşlanmayan siyasi iktidarlar tarafından gazeteleri kapatılmış, hakkında davalar açılmış, sürgünlere gönderilmiştir. Ancak kapanan her gazetenin arkasından yeni bir gazete açarak muhalefet yapmaya devam etmiştir. Beklentilerine ve düşüncelerine uymayan, izledikleri yönetim politikalarını beğenmediği yöneticilere sert muhalefet yapmaktan çekinmemiştir. Siyasi parti ve derneklerde kurucu olduğu, üye olarak katıldığı, düşüncelerini bu ortamlarda da açıkça dile getirdiği görülmektedir. Siyasetin dışında, kadın hakları konusunda da çağından daha önde giden düşünceler ortaya koymuş, kadın kimliğini desteklemek üzere çalışmalar yapmıştır. Son dönemde tek sayı olarak çıkardığı Erkekler Dünyası dergisinde de kadın sorununa erkek gözüyle bakılmasını sağlayacak bir pencere açmıştır. Önemli bir döneme damgasını vurmuş gazeteci ve siyaset adamı Mevlanzade Rıfat ile ilgili literatürde çok az sayıda araştırma yapıldığı görülmektedir. Bu çalışmanın literatürdeki boşluğu bir nebze giderebileceği ve bu anlamda önemli olduğu düşünülmektedir.
Trabzon Valisi Kadri Paşa döneminde Trabzon

Bu tez çalışmasında 1843 1902 yılları arasında yaşayan ve Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde önemli devlet hizmetlerinde bulunan Kadri Paşa'nın Trabzon Valiliği dönemi ve Trabzon'un genel durumu incelenmiştir. Kadri Paşa'nın Trabzon Valiliği Dönemi'nin ve Trabzon'un kapsamlı bir şekilde araştırılmasının Trabzon tarihine katkı sağlayacağı düşünülmüş ve bu çalışma yapılmıştır. Kadri Paşa, 1856'lı yılların başında daha 13 yaşında iken Mektubi-i Maliye Odası'na mülazım olarak girmiş ve bürokraside gözlerini Islahat Fermanı'yla açmıştır. Kadri Paşa, idareci ve siyasetçi kimliği ile farklı görevlerde bulunmuştur. Aydın ili Defterdarlığı'nda altı yıl görev yapmıştır. Vali Naşid Paşa'nın azledilmesiyle Vali vekaletliğine atanmış ve valilik çalışmalarına büyük destek vermiştir. Kadri Bey'in bu dönemde dirlik ve düzeni sağlamaya yönelik çabaları onun 21 Nisan 1892'de Trabzon Vilayeti Valiliğine atanmasını sağlamıştır. Kadri Paşa, 11 yıl süren Trabzon Valiliği döneminde Ermeni Ayaklanmalarını yatıştırmış; tütün kaçakçıları ve şehirde asayişi bozan eşkıyalarla mücadele etmiştir. Ayrıca O, büyük sağlık problemleri ve kayıplara neden olmaması için Trabzon'a yayılan koleraya karşı bazı sağlık önlemleri almıştır. Kadri Paşa, Trabzon'da meydana gelen problemleri çözmek için büyük çaba göstermiş ve dönemin ihtiyaçlarına göre kendine özgü uygulamalar yapmıştır. Başta oğlu Hüseyin Kazım Kadri tarafından 'müstebid-i adil' olarak nitelendirilen Kadri Paşa, Trabzon'da düzenin sağlanması için hükümetin kurallarından ziyade kendi yöntemlerini uygulayan bir yönetici olmuştur. Bu uygulamalarından dolayı zaman zaman eleştiriler alsa da başarılı idareciliği ile Kadri Paşa Trabzon'un önemli valileri arasında yerini almıştır.
Burjuva tipi Avrupa kapitalizmi ile ahi tipi Osmanlı sisteminin karşılaştırılması

Ahilik, Anadolu'da yüzyıllar boyunca varlığını sürdürmüş ahlak ve sanatın birleştiği bir esnaf teşkilatlanma modeli olarak bilinir. Birlik, beraberlik ve barış içinde yaşamak gibi sosyal hayatın gerekliliklerinin yanı sıra ekonomik anlamda da dayanışma, rekabet anlayışı, kalite-kontrol gibi koşullarla ticari ahlak prensiplerini içerisinde barındıran bu teşkilatlanma modeli, gerek inanç bakımından gerekse yapılanma olarak çok yönlü bir oluşum olarak da görülebilir. Ahlak ile kalitenin birleştiği bir esnaf teşkilatlanma modeli olarak da bilinen bu sistem, var olduğu dönem süresince toplumu gelişmişlik düzeyinde tutan birçok faktörü bünyesinde barındırmıştır. Diğer taraftan kapitalist sistem ise bireylerin temel amaç haline getirdiği sermeye birikimi ve karını en üst seviyeye çıkarma düşüncesine dayanır. Temelde bireycilik, özel mülkiyet, rekabet, serbest piyasa ve sınırlı devlet müdahalesine dayanan kapitalizm, özel girişim veya özel teşebbüs sistemi olarak da bilinir. Özünde birikmiş zenginlik barındıran kapitalist düşüncede sermayenin sürekli kendini büyütmesi amaçlanır. Bu çalışmada Burjuva tipi Avrupa kapitalizmi ile Ahi tipi Osmanlı sistemin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışmada konu bütünlüğünün sağlanması açısından iki sistem özü itibariyle ele alınmış ve incelemeye tabi tutulmuştur. İnceleme sonucunda ortaya çıkan temel noktalar dikkate alınarak bir karşılaştırma yapılmıştır. Çalışma amacına uygun olarak literatür inceleme ve kaynak tarama yöntemi tercih edilmiştir. Çalışma sonucunda Burjuva Tipi Avrupa Kapitalizmi İle Ahi Tipi Osmanlı Sistemi arasında kişisel çıkarlar, toplumsal refah, devlet müdahalesi, piyasa mekanizmasının işleyişi, rekabet anlayışı gibi temel noktalar bağlamında önemli farklılıklarının olduğu görülmüştür.
3457 numaralı Maliye Ahkam Defterine göre Osmanlılarda sosyal ve ekonomik hayat

Kuruluşundan kısa bir süre sonra Avrupa'nın ortalarına kadar gidebilen Osmanlı devleti bunu tesadüfü bir şekilde yapmamış; arkasında duran bürokrasisi sayesinde başarmıştır. Osmanlı Devleti kuruluşundan kısa bir süre sonra topraklarını genişletmiş, bu genişleme sürecinde devlet mekanizması da aynı paralellik göstermiştir. Defterimiz Osmanlı devletinde merkez ile taşra arasındaki idari ve askeri organların yapısı, karşılıklı ilişkileri, çalışma tarzları hakkında bilgi veren önemli kaynaktır. Hem Anadolu hem de Rumeli'ye gönderilen hükümler sayesinde devletin işleyiş biçimi, sosyal ve ekonomik bakımdan özelliklerini ihtiva etmektedir. 3457 Numaralı Maliye Ahkam Defteri içindeki H. 1036- 1043 yılları arasında defterdarlık kaleminden gönderilen hükümlerin özellikleri tezimizde ortaya konulmaya çalışılmıştır. XVII. yüzyılın başlarında Osmanlı bürokrasisinde maliye ahkam defterlerin yeri ortaya koyularak bu dönem hakkında bilgi verilmeye çalışılmıştır. Bu defter içerisinde hüküm, berat, sebeb-i tahrir gibi belge türleri özellikleri incelenmiş ve her belge kendi türünde sınıflandırılmıştır. Tezin üçüncü bölümünde maliye ahkam defterinin muhteva analizi yapılmış belgeler tek tek özetlenmiş ve bu özetlere göre kavramlar oluşturularak ana ve alt başlıklar oluşturulmuştur.