turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Erzurum ve yöresi camilerde kalem işleri

1998- 89 Sayfa: Jüri Arkeolojik araştırmalar sonucunda, Türk sanatının tarihi seyri içerisinde bariz bir biçimde, Uygur Türkleri duvar resimleri ve minyatürlerinden ortaya çıktığı görülmektedir. Türklerin İslamiyeti kabulünden sonra Karahanlıların başlatmış olduğu ve Gaznelilerin geliştirmiş oldukları mimari yapılar da tuğla ve alçı süslemelerinde ilerleme kaydetmişlerdir. Türk süsleme sanatı, İslam sanatlarında 'Hat, Hüsnü hat, güzel yazı sanatı' ortaya çıktıktan sonra beraberinde Tezhib, Cilt, Çini, Hat, Minyatür ve İç mimari de kalem işlerinde ve bu dallarda yetişmiş sanatçılar eşsiz eserler ortaya koymuşlardır. Sanatlarını inançları doğrulutusunda hizmet etmekte adeta yarış etmişlerdir. Karahanlı ve Gazneliler'den sonra XII. asırda Türk Sanatları Anadolu Selçukluları mimarisinde, taş kalem işi süslemeciliği, en parlak dönemini yaşamıştır. Bu dönemde taşın ön plana çıkması hem bol oluşu, hem de taşın kale içi süslemesine elverişli olmasındandır. Selçuklularda taş süslemecilği mimari yapıların ihtişamını göstermek amacıyla genelde ağırlığını giriş portallerinde ve dış cephelerde fark ettirir. Bu anlamda taşa işlenmiş kalemişi Selçukluları temsil eden temel özel iştir diyebiliriz. Selçukluların dağılmasından sonra ortaya çıkan beylikler döneminde tezyinat yavaş yavaş iç mekanda görülür. Klasik Osmanlı erken döneminin temeli böylece atılmış olur. Hatta klasik dönem hazırlığı başlamıştır denebilir. Böylece 1325'den 1480'e kadar Osmanlı Devri Türk Sanatının ilk safhası yükseliş devrini tamamlamıştır. 1702- 1826 yılları Türk sanatı gerilmeye başlamış, batı hareketleriyle birlikte Barok ve Rokoko tarzı görülmeye başlamıştır. 1908 yıllarından günümüze kadar geçmişşdeki sanat şaheserlerinin yenilerini yapmak şöyle dursun elimizde olanı koruyamıyoruz bile. Günümüzde sanat eğitimi ve faaliyetlerini kurum olarak üstlenen Güzel Sanatlar Fakülteleri, vermiş oldukları sanat eğitimlerinde geçmişşi iyi tahlil etmeye çalışarak, kendi yenilerini de özü bozmadan geçmişşin ilhamına katıp bu sanatları tekrar günümüz kuşağına aktarmaya çalışmaktadır. Bu fakültelerin ikici Türk sanatları Rönesansı gerçekleştireceğini umuyorum. Böyle bir çalışmayla, uygulamada edindiğimiz tecrübelerle, tezyinat sanatlarınnı yaşamasında bizim de küçük bir katkımız olsun istedik.
Erzurum'da kuyumculuk ve sorunları

YÜKSEK LİSANS TEZİ ERZURUM'DA KUYUMCULUK VE SORUNLARI Ruhi KONAK Danışman: Yrd. Doç. Ömür KOÇ 2001 -SAYFA: Jüri: Yrd. Doç. Ömür KOÇ Orta Asya kurganlarında yapılan arkeolojik kazılarda, Türk maden sanatına ait çok sayıda eser bulunmuştur. Günlük kullanım eşyaları ve kuyumculuk örneklerinden oluşan bu bulgular yardımıyla, Türk maden sanatının Neolitik devirde başladığı anlaşılmaktadır. Bu eserler üzerinde Orta Asya hayvan üslubunun karakteristiği hakimdir. Göçebe Türk topluluklarının yerleşik hayata geçerek Islam dinini kabul etmelerinden sonraki döneme ait maden sanatı örneklerinde, İslam sanatı etkileri görülür. Selçuklular döneminde bu etkinin olgunlaşarak özgün ve nitelikli eserler üretildiği dikkati çekmektedir. Osmanlılarla birlikte geleneksel sanatların tüm kollarında olduğu gibi maden sanatı ve kuyumculuk alanında da yüksek kalitede eserler üretilmiştir. 19. yüzyılla birlikte Osmanlı sanatında gözlenen batılılaşma eğiliminden kuyumculuk sanatı da olumsuz bir şekilde etkilenmiş ve geleneksel yapısında bozulmalar meydana gelmiştir. Yüksek lisans tez konusu olarak çalıştığım 'Erzurum'da kuyumculuk ve sorunları' başlığı altında yaptığım araştırmalar neticesinde anlaşılmaktadır ki; Osmanlı İmparatorluğunun önemli merkezlerinden biri olan Erzurum'da yöresel imkanlar ve eğilimler doğrultusunda kuyumculuk sanatı gelişmiştir. Telkari, kakma, çakma ajur, kalem-işi, savad, güherse, vs. teknikler kullanılarak takılar üretilmiştir. Günümüz Erzurum kuyumculuğu, 19. yy Osmanlı sanatında batılılaşma eğilimiyle başlayan bozulmanın Türkiye kuyumculuğuna olumsuz yansımalarını açık bir şekilde göstermektedir. Yetersiz malzeme, desen, motiften oluşan tasarım ve teknik bilgisizliğin yanı sıra pazar sorunlarından dolayı Erzurum kuyumculuğu geleneğinin çok gerisinde bir yerde bulunmaktadır. T. C. YÜKSEKÖĞRETİM KURULU
İç Anadolu Bölgesi etnografya müzelerinde bulunan deri ürünlerin süsleme ve kompozisyon özellikleri üzerine bir araştırma

Araştırma, iç Anadolu Bölgesi Etnografya müzelerinde bulunan deri ürünlerinin süsleme ve kompozisyon özelliklerini incelemek, teknik farklılıklarını belirlemek üzerine planlanmış ve yürütülmüştür. Araştırma Ankara, Çankırı, Kastamonu ve Nevşehir il müzeleri ile sınırlandırılmıştır. İlgili müzelerde 38 adet deri ürün örneği tespit edilmiştir. Deri ürünlerin her birinin ayrı ayrı fotoğrafları çekilerek malzeme/süsleme tekniği ve kompozisyon özellikleri bilgi formları üzerinde analiz edilmiş, ve tablolaştırılmıştır. Deri ürün örneklerinden süsleme ve kompozisyon özelliğine sahip 14 adetinin çizimleri verilmiştir. İç Anadolu Bölgesi müzelerinde tespit edilen deri ürünlerinin 1 adeti ev eşyası, 12 adeti kadın ve erkek ayakkabısı, 21 adeti de saraciye eşyalardır. Müzelerde tespit edilen ürün çeşitleri, kadın ve erkek ayakkabısı, silahlıklar fişeklik, barutluk, çakmak keseleri, para kesesi, heybe, körük, ok kutuları vurmalı müzik aletleri ve deri kolan kartlarıdır. Deri örneklerde kullanılan ana malzeme, meşin, kösele, rugan, sırım ve parşömen derilerdir. Deri yüzeyinde ise basit nakış iğneleri, dival işi, deri aplikasyon, sırım ile yüzey süslemeleri, metal ve taşlı paftalar ile aplikeler, zımba ve kabaralı çivilerle yapılan süslemeler tespit edilmiştir. Ürünlerde tercih edilen deri renkleri siyah, kahverengi, natürel, kırmızı deridir. Deri üzerine uygulanan boyaların günümüze dek özelliğini kaybetmemiş olması kök boya olduğu kanısını kuvvetlendirmektedir. Araştırma kapsamında değerlendirilen deri örneklerinde kompozisyon özellikleri, bitkisel ve geometrik formdadır. Nesneli ve yazılı motiflere rastlanmamıştır. Bazı örneklerde bitkisel ve geometrik motiflerin bir arada kullanıldığı görülmüştür. Bu araştırma kapsamında tespit edilen ürünlerin, genellikle günlük kullanımı eşyaları oldukları ve ihtiyaçlar doğrultusunda üretildikleri sanılmaktadır. Dericiliğin Türkiye'de uğraş verilen en eski el sanatlarından biri olduğu düşünülürse, Etnografya Müzelerinin arttırılması ve araştırmacıların yönlendirilmesi ile daha çok örnek belgeleme imkanı olacaktır.
Manisa ilinde yapılan iğne oyalarının değerlendirilmesi.

Bu araştırmanın amacı Manisa ilinde yapılmış olan iğne oyalarının konu, renk, biçim ve kompozisyon özellikleri, yapımında kullanılan araç gereçler ve kullanım alanlarını saptamak, saklama koşullarını ortaya çıkarmak, bulunan bilgileri ve ürünleri belgelemek, gelecek kuşaklara aktarmak ve bu alanda kaynak oluşturmaktır. Çalışmanın evrenini Manisa ili oluşturmaktadır. Manisa ilindeki bireyler ile görüşülüp iğne oyaları ile ilgili bilgiler toplanmıştır. Bireylere uygulanan anket soruları ve elde edilen ürünler doğrultusunda iğne oyası ile ilgili renk, motif, kompozisyon özellikleri, iğne teknikleri, ürünleri kullanıma hazırlama durumları, ürünleri muhafaza etme durumları ve iğne oyası yapmadaki amaçları tablolaştırılmıştır. İğne oyası ile uğraşan bireylerin demografik özellikleri ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır.
Kars, Ardahan, Iğdır yöresi halıları

Jüri : Prof. Dr. Hamza GÜNDOĞDU Yrd. Doç. Dr. Tahsin PARLAK Doç. Dr. A. Valide PAŞAYEVA Kültür ve sanat açısından Kafkasya bölgesinin Anadolu'daki uzantısı olan Kars- Ardahan-Iğdır yörelerine göç eden Türk boyları, halıcılık sanatını bütün orijinalliğiyle Anadolu'ya getirmiş ve devam ettirmişlerdir. Özellikle Azerbaycan Kazak Halılarıyla zaman zamanı da Karabağ ve Şirvan Haklarıyla aynı karakteristik özelliği taşıyan Kars- Ardahan-Iğdır yöresi halıları; Kafkas halıları grubuna girmektedir. Ana motifin geometrik şekillerdeki madalyonlar olduğu halılarda, geometrik, bitkisel ve hayvansal desenler de sıkça kullanılmıştır. Yörede sıkça rastlanan ejderha motifli halılara, Anadolu'da başka yörelerde rastlanmamaktadır. Genel olarak bordur desenlemesinde Anadolu ve Kafkas motiflerinin kullanıldığı halılar, bordürler yönünden ve madalyonlar yönünden Doğu ve Batı Anadolu'yla benzer özellikler gösterirler ancak; farklı isimlerle adlandırılmaktadırlar. Bordur desenlemesinde de stilize edilmiş bitkisel ve hayvansal motiflerin yanı sıra, geometrik motifler de kullanılmaktadır. Halılarda genelde yün malzeme kullanılmıştır. Siyah gri, kahverengi ve beyaz renkler genelde yünün doğal rengidir. Diğer renkler ise eskiden doğal boyalardan elde edilmesine rağmen günümüzde sentetik boyalar ağırlıktadır. Siyah, gri, kahverengi, beyaz, kırmızı, bordo ve yeşil en çok kullanılan renklerdir. Genellikle dikey tezgahlarda dokunan halılarda Türk düğümü kullanılmıştır. Kalitesi ortalama 10 cm2'de 20 x 23 olan halılar kaba halılar grubuna girmektedir.
1850-1950 yılları arasında İstanbul yapılarında kullanılmış olan Türk çinilerinin renk ve kompozisyon açısından incelenmesi

19. yy. ikinci yansı ile 20 yy ilk yansında ülkemizdeki batılılaşma hareketleri gelişimini sürdürürken bir taraftan da bu gelişmelere tepki duyanlar oluyordu. Bu dönemde meydana gelen ve süslememizle bütünleşen yeni mimari tarzı bu tepkiden doğduğunu söyleyebiliriz. Batılılaşma Avrupa ile alış - verişin başlangıcı olan Lale Devriyle ülkemize girmiştir. Etkileri öncelikle sanat dallarında görülmüştür. Sayın Hocam Prof. Dr. Mustafa Cezar bir eserinde 'Toplumlar arasında en hızlı ve kolay şekilde etki ve yayılma olanağı gösteren şey sanattır' sözünü yazmıştır. ülkemizde batılılaşma Avrupai tarzda mimariyle belirginleşmiştir. Tepki olarak I. ulusal Mimari Dönemi başlatılmıştır. Öncülüğünü Mimar Vedat Tek ve Mimar Ahmet Kemalettin'in yaptığı dönem oldukça etkili olmuştur. Yaptığımız araştırmada bulduklarımıza mimariye bağlı olarak son dönemde yeniden üretime geçen Türk Çini Sanatı bu mimariye büyük katkılarda bulunmuştur. Bu dönem yapılarında çini süsleme, dış cephede kemerli pencere üst köşelerinde görülmektedir. Özgün tasarımların yaraşıra klasik dönem kompozisyonlarından kopyelerde kullanılmıştır. Bu yüzyıl çini süslemelerine 15-16 yy. çini bezemeleri esin kaynağı olmuştur. Genelde kullanılan motif rumidir. Dönem özelliğini taşır şekilde kullanılmıştır. Son dönem sanat akımlarından etkilenmiştir. Boca kullanılan renk turkuaz laciverttir. Dönem çinileri genellikle Kütahya ürünüdür, sıraltı tekniğinde yapılmıştır. Kütahya çiniciliğini harekete geçiren Hafız Mehmet Emin Clsta'nın bu alandaki çalışmaları döneme imzasını atmıştır. Yaptığım araştırmayı pilot bölgeler olarak seçtiğimiz Beyoğlu, Eminönü, Fatih'te yoğunlaştırdığımız bölgeler, geçmişş dönemlerde de yapılanmanın görüldüğü sit alanlarıdır. Çini, klasik dönemde saray ve dini yapılarda iç mekanda kullanılırken, 1850- 1950 yılları arasında sivil mimaride ve dış cephede kullanılmıştır.
Kara Lake Cilt tezyinatı

Kitap sanatlarındaki gelişmeleri incelediğimizde, derli toplu kullanabilme amacıyla bir araya getirilen varaklar ilk cilt örneklerinin oluşumu sağlamıştır. Başlangıçta birbirini tamamlayan cilt, hat, tezhip, minyatür, ebru sanatı zamanla bağımsız olarak varlığını sürdürebilir hale gelmiştir. İran, coğrafi konumu itibari ile geçiş güzergahı olması yanında, kendi kadim kültürü dışında, İslam medeniyetinin en önemli devletlerini bünyesinde barındırmıştır. Kaçar Türk devleti İran topraklarındaki son Türk devleti olması haricinde bu coğrafyada yüzyıllardır kesintisiz devam eden zengin sanat mirasının son halkası olmuştur. Hat, tezhip, minyatür ve konumuz olan cilt sanatının en önemli eserleri burada verilmiştir. Kaçar ciltlerinin en önemli özelliği üslup çeşitliliğidir. Lake tekniğinin yanı sıra desen üslubu figürler batı tarzında, botanik ressamlarının çiçek tasvirleri birebir kullanılmıştır. Hatta lake eserler üzerinde üç boyutlu resimleme, perspektif bu zamana kadar rastlanmayan teknikler olmasına rağmen sonrasında kullanılmıştır. İlk örneklerini Timurlular döneminde gördüğümüz lake ciltler Kaçar döneminde rağbet görmüşlerdir. Sadece ülke içinde değil çevre ülkelerde de etkilerini göstermiş bu yönde üretim Babür'lerde, Keşmir'de, bu tarzda benzer üretime rastlıyoruz. Bu etkilenmeyi, batılılaşmanın tüm bölgeyi etkilemesinin sonucu olarak görebiliriz. Kaçar lake ciltleri lakenin dayanıksızlığı sebebiyle günümüze ulaşan eserlerde tahribat yoğun olmuştur. Sadece kitap ciltleri yapılmamıştır: Kalemdan, yazı çekmeceleri, ayna kapakları, muhtelif amaçlı kullanımlar için kutular, yelpazeler yapılmıştır. Batılı ülkelerden gelen yoğun talepler sebebiyle ciddi sayıda eser ülke dışına çıkarılmıştır. Araştırmamızı ülkemizde bulunan müze ve koleksiyonlarla sınırlamadan, yurt dışındaki kaynaklardan yararlandık. Kaynak araştırmalarımız sırasında cilt sanatı ve Kaçar lake cilt sanatı ile ilgili Türkçe çalışmaların azlığı ciddi bir sorun olmuştur. Yabancı kaynak taraması ile konumuzla alakalı eserlerden tercüme yoluyla yararlandık.
İstanbul Süleymaniye Kütüphanesi'nde bulunan Fatih Sultan Mehmet için hazırlanmış kitapların tezhip sanatı açısından değerlendirilmesi ve diğer özellikleri

Tarih sanatla var olmuş ve milletler de sanatlarıyla kimlik kazanmıştır. Dünya tarihinde - özellikle İslam tarihinde - önemli bir yeri olan tezhip sanatı en çok da Türk kavimlerinin beğenisini kazanmıştır. Müslümanlıktan sonra Türkler sosyal ve iktisadi hayata yönelik ilerlemeler kaydetmişler, tarihi süreçte adı geçen büyük Türk devletleri sanatlarıyla da varlık kazanmışlardır. Önce Selçuklular ve daha sonra Osmanlı devleti tezhip sanatım kendi sanat anlayışlarına göre şekillendirmiş ve geliştirmişlerdir. Bir devrin kapanıp diğerinin başlamasına sebep olan İstanbul'un fethi sanatta da ayrı bir dönem başlatmıştır. Fatih Sultan Mehmet'le başlayan bu dönem, tezhip sanatı açısından değerlendirilirken ilk başvurulacak eserler Fatih'in hususi kitaplarıdır. Çünkü sanat, toplum içinde gördüğü itibarın çok daha fazlasını saray bünyesinde görmüştür. Tezhip sanatının Fatih devri ayırıcı özelliklerini günümüze taşıyan Fatih kitapları çeşitli kütüphanelerde korunarak sanat için yaşayan tarih olma özelliğini devam ettirmektedir. Bu kitapların birçoğu İstanbul Süleymaniye Kütüphanesinde bulunmaktadır.
Hakkari ve çevresinde bulunan havsız kirkitli dokumalar

Hakkari yazılı tarih öncesi çağlardan günümüze kadar birçok medeniyete ev sahipliği yapmış bir yerleşim bölgesidir. Bu bölgeye Sümerler, Urartular, Asurlular, Babilliler ve Medler hakim olmuştur. Hakkari ili, önceleri Persler ve Romalılar daha sonra Sasaniler ve en sonunda Araplar ve Türklerin egemenliği altına girmiştir. Tarih boyunca insan topluluklarının uğrak yerleşim yerlerinden biri olmuştur. Bu bölgede yapılan alan araştırmalarında, M. Ö. 100. 000 ve 40 .000'li yıllara tarihlendirilen orta Paleolatik dönemden başlayarak kısa süreli yerleşmelerin olduğu tarihi kayıtlarda geçmektedir. Hakkari İli, Doğu Anadolu Bölgesi'nin güneydoğu ucunda 420 10' ve 440 50' doğu boylamları ile 360 57' ve 370 48' kuzey enlemleri arasında yer alan bir sınır ilidir. Hakkari coğrafi konumu ile bilinen bir yöre iken, aynı zamanda kültürel geleneksel değerlerini kaybetmeden geçmişşten günümüze dek taşıyan nadir yöreler arasında da yer almaktadır. Bu yöreyi incelediğimizde halkın hala devam ettirdiği geleneksel dokumacılık ve kendilerine özgü yöresel kıyafetler başta gelmektedir. Anadolu kilimleri, desen özelliklerinin pek çoğunu Orta Asya'dan getirmiş, XIII. Yüzyılda Selçuklular döneminde geliştirmiş ve zamanla her bir yöreye göre kişilik kazandırmıştır. Bir bakıma kilim kadar üzerindeki desen de kültür mirasının kendisidir. Hakkari kilimlerinde çeşitli hayvan, çiçek, ağaç gibi figüratif motiflerin yanı sıra soyut motifler de yer alır. Hakkari yöresinde dokunan kilimler onu dokuyan boy veya aşiretin adını alır. Belli bir aşiretin adını alan kilim bir başka aşiret tarafından dokunsa bile ilk dokuyan aşiretin adıyla anılır. Jirki, Herki gibi aşiret adıyla dokunduğu gibi kişi isimleriyle de dokunan kilimler de vardır. Bazen de kilime işlenen desenlere göre isim alır; Gülhezar, Gülgever, Lüleper gibi... Hakkari kilimlerinde çözgü sıklığı, 40 /tel, atkı sıklığı ise 230 /dm. adettir. Bu sıklık kilimlerin kalitesini ve duruşunu etkilemektedir. Hakkari yöresi kilimlerinde kullanılan beş temel renk göze çarpmaktadır. Kırmızı ve bordoya yakın ton, lacivert, kahverengi, siyah, beyaz. Yeşil, sarı ve mavi renkler ise ara renkler olarak kullanılmaktadır. Hakkari yöresinde aynı zamanda parzun, heybe, kolan, tuzluk, çadır vb. dokumlarda dokunmuş olup günümüze kadar az da olsa örnekleri gelmiştir.
Kastamonu il halk kütüphanesi'nde bulunan yazma eserlerdeki Selçuklu tarzı Kur'an-ı Kerim ve hadis takımları cüzleri

Bu çalışmamızda amacımız cild ve cild sanatı ile ilgili bilgi vermek, bunun içinde ciltçilik sanatının tarihi gelişimini, kullanılan malzemelerini, üsluplarını, tezyini unsurlarını aktardıkdan sonra tezimin asıl konusu olan Kastamonu il Halk Kütüphanesinde bulunan yazma eserlerden, Anadolu Selçuklu dönemine ait olanlar hakkında kapsamlı bir araştırma yapmak ve bu konu ile ilgili bilimsel gerçekleri ortaya çıkarmaktır.
Klasik Osmanlı Dönemi (16. yy. ve 17. yy.) saray dokumalarının motif gelişimleri ve kompozisyon sistematiği

Klasik Osmanlı Dönemi (16. yy. ve 17. yy) Saray Dokumalarının Motif Gelişimleri ve Kompozisyon Sistematiği Başlığında ele alman çalışmada, Osmanlı devletinde, dokumacılık sanatının geleneksel boyuttan, Saray Dokumaları boyutuna geçiş süreci tarihsel olarak irdelenmiş, Geleneksel Türk Sanatı bütünlüğü içinde, Dokumacılığın halk ve saray Sanatı kavranılan netleştirilmiştir. Osmanlı İmparatorluğu'nun Klasik dönemini oluşturan yapısall oluşumlar paralelinde, Saray Sanatı kapsamında, Sarayda kullanılan özel dokumaların fiziksel özellikleri yanında, insan ve toplum bağlanımda sosyo-kültürel etkileri ele alınmıştır. Genel anlamda dokuma ve giyimin insan ve toplum ilişkilerinde etkisi hakkında bilgi verildikten sonra, Klasik Osmanlı Dönemi Sanatı konusu, özetlenerek, Geleneksel Dokumacılık sanatı kapsamında, saray dokumalarında kullanılan motiflerin kaynaklan, kökenleri, çeşitli kültürler ile bağlantılan ve etkileşimleri açıklandıktan sonra Saray Dokumalarının çeşitliliği ortaya konmuştur. Klasik dönem Saray dokumalarının adlandınlmalan konusunda sağlıklı veriler toplamak amacıyla taranan kaynakçalar belirtilmiştir. Tesbit edilen Klasik Dönem Saray Dokumalarının dökümü yapılmıştır. Geleneksel dokuma yüzeylerinin süslenmesinde kullanılan çizgi motifi ele alınmış ve çizgili kumaşların gelişimi açıklanmıştır. Saray dokumalarında kullanılan malzemelerin özellikleri, bunlan işleyen çeşitli meslek dallan tesbit edilerek, klasik dönem toplumu içindeki hareketlilik vurgulanmıştır. Saray Dokumalarında kullanılan motiflerin kökenleri Klasik Dönem Türk Sanatı örneklerinde kullanılan motifler ile birlikte ele alınarak, dokuma uygulama sürecinde, dokuma tekniğine özgü kaçınılmaz motif değişimlerinin karşılaştınlmasına olanak sağlanmıştır. Türklerde Bahçe Kültürü ile Saray Dokumalarında kullanılan bitkisel motiflerin bağlantılan araştınlmıştır. Sembolik motiflerin anlamlan irdelenerek, motiflerdeki mitolojik, estetik ve moda etkilerine açıklık getirilmiştir. Bitkisel, Hayvansal, Sembolik ve Geometrik kökenli motiflerde üsluplaşmalar açıklanmış, zaman içinde oluşan farklılaşmalar belirtilmiştir. Saray Dokumalanndaki motifler dokunduğu gibi görselleştirilerek Klasik Dönem Sanatlarında kullanılan motiflerle karşılaştırma olanaklan sağlanmıştır. Sarayda kullanılan yazılı kumaşlar hakkında bilgiler aktanlmış ve zamanın dokuma kültürü, örnekler ile açıklanmıştır. Klasik Dönem Saray Dokumalarında kullanılan motifler gerek kendi biçimleri gerekse tasanm alanlarında düzenleme şekilleri doğrultusunda Geometrik temel formlara indirgenerek çözümlemelere gidilmiştir. Kare, üçgen, daire, oval, sivri uçlu elips ve kozalak biçimlerdeki motifler karakteristik örnekleri ile ele alınarak açıklanmış ve Saray dokumalanndaki motif gelişimleri, kompozisyon sistematiği konusunda yeni çalışmalara yol gösterecek somut sonuçlar aranmıştır.
İstanbul Divan Edebiyatı Müzesi ile Konya Mevlana Müzesi'ndeki çalgılar ve bu çalgıların süslemelerinde özgün tasarımlar

Türklerin icra aleti olarak kullandığı çalgıların tarihini inceleyip tanıtan yayınlar yok denecek kadar azdır. Bu alanda kapsamlı, düzenli yayınlara ihtiyaç vardır. Böylesi yayınların ortaya çıkabilmesi için de özel kişi ve koleksiyonların, resmi kurum ve kuruluşların ellerindeki çalgıların dökümünün yapılıp kronolojik bir takvimle sıralanması gerekmektedir. Ancak bu sayede, çalgı yapımcılığında önemli bir öğesi olan çalgı süslemeciliğindeki desen ve motiflerin tarihi gelişimi incelenerek sağlıklı incelemeler yapılabilecektir. Yukarıda sözü geçen çalışmalar yapıldığında görülecektir ki Türkler, mimariden ahşaba, çiniden halı ya, metala kullandıkları tüm malzemelerde olduğu gibi çalgılarında da aynı motif ve desenleri kullanmışlardır. Sözü geçen diğer tüm alanlarda olduğu gibi çalgı süslemesi alanında da tarih içinde motif ve desen yozlaşmaları görülmektedir. Çalgı süslemeciliğinde halen devam etmekte olan, desenlerdeki 'kimliksiz'liğin önüne geçebilmek için geçmişş çalgıların ve süslemelerinin çok iyi analiz edilmesi, tanıtılması gerekmektedir. Bu amaçla bütün içinde bir parça olabilecek bu çalışmayla İstanbul Divan Edebiyatı Müzesi ve Konya Mevlana Müzesi çalgı koleksiyonlarındaki süslemeler desen özellikleri ve kompozisyon yapısı bakımından incelenmiştir. Bunun yanında Geleneksel Türk El Sanatları bölümündeki eğitim sayesinde de benzer alanlara özgün tasarımlar geliştirlerek sunulmuştur. Üç bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde, çalışmaya konu olan İstanbul Divan Edebiyatı Müzesi ve Konya Mevlana Müzesi'nin tarihi ve yapısall özelliklerinin yanı sıra bu müzelerin geçmişşte birer Mevlevihane olması sebebiyle Mevlevilik ve Mevlevi müziği konularına yer verilmiştir. VI İkinci bölümde, bu müzelerde bulunan çalgı koleksiyonlarındaki süslemeli çalgılar incelenmiştir. Çalgılar üzerinde bulunan her bir süslemenin malzemesi, ölçüleri ve desen özellikleri incelenerek çizimleri yapılmıştır. Üçüncü bölümde ise, yüksek lisans eğitimi süresince oluşturulan yeni tasarımlara yer verilmiş ayrıca bu tasarımların bir bölümü uygulaması gerçekleştirilmiştir. VII