turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Bailo Agostino Nani'nin Relazione'sine göre 17. yüzyıl başı Osmanlı Venedik ilişkileri

İstanbul'un fethi ile yoğunluk kazanan Osmanlı-Venedik ilişkilerinde balyoslar aktif rol oynamışlardır. La Serenissima olarak anılan Venedik Cumhuriyeti'nin Osmanlı Devleti nezdindeki daimi elçisi ve temsilcisi olan balyosun amacı, Venedik'in Osmanlı Devleti ile sosyal, kültürel ve siyasi ilişkilerini geliştirip dengede tutmaktı. 1454 yılı itibariyle, Venedik Cumhuriyeti'nin 18. yüzyılda son bulmasına kadar olan dönemde, görev süreleri ortalama üç yıl olmak kaydıyla, Osmanlı hakimiyetindeki İstanbul'da birçok balyos görev yapmıştır ve ülkelerine döndükten sonra, Venedik Doç'u ve Senato'suna sunmak üzere, Osmanlı hakkındaki gözlemlerini anlattıkları relazione adında uzun raporlar hazırlamışlardır. Bu tez çalışmasında, balyosluk ve Osmanlı-Venedik ilişkilerinin anlatımı dışında, III. Mehmed döneminde 1600 tarihi itibariyle İstanbul'da balyosluk görevini sürdürmüş Agostino Nani'nin Venedik Doç'una hitaben yazdığı relazione'si üzerinde durulmuştur. Bu relazione'de III. Mehmed ve şehzadeleri, Valide Safiye Sultan ve dönemin Osmanlı İmparatorluğu hakkında verilen bilgiler gerçeklerle karşılaştırılarak incelenmiştir. Bu çalışmada ayrıca, Latince'ye benzer sözcüklere yer verilmiş, günümüz İtalyancasından farklı, eski bir İtalyanca ile yazılmış bu relazione'nin bazı kısımları ilk kez olarak Türkçe'ye tercüme edilmiştir.
Rus Vapur ve Ticaret Kumpanyası ve Osmanlı-Rus Ticari İlişkileri (1856-1914)

3 Ağustos 1856 yılında kurulan ve Çarlık Rusya'sının yıkılışına kadar faaliyet yürüten Rus Vapur ve Ticaret Kumpanyası, ilk ülke dışı seferini Odesa-İstanbul hattında 1857 yılı Mayısında gerçekleştirmiştir. Kısa sürede Osmanlı sularında işleyen yabancı vapur kumpanyaları arasında kendine önemli bir yer edinmiştir. Kuruluşunun ilk yıllarında Karadeniz'in her iki kıyısında ve Akdeniz'in kayda değer bütün limanlarında faaliyet gösteren kumpanya, belirli bir olgunluk seviyesine ulaştıktan sonra Hind Okyanusu'ndan Pasifik'e kadar uzanan seferler yapmıştır. Devlet organizasyonu olarak hayata geçen ancak tedricen özel teşebbüs halini alan şirket, Rusya'nın dünya denizlerinde sancaktarı olmuştur. Kumpanyanın Osmanlı sularındaki faaliyeti emtia ve yolcu taşımanın ötesinde bir amaca da hizmet etmiştir. Rusya'nın dini ve siyasi hedeflerinin uygulayıcılığını üstlenmenin yanı sıra özellikle XX. yüzyılın başlarında Osmanlı coğrafyasına ulaştırdığı neşriyat ve fikir adamları vasıtasıyla Türk Dünyası'nda belirli bir yakınlaşmaya da vesile olmuştur. Yapılan çalışmada, Rus Vapur ve Ticaret Kumpanyası'nın Karadeniz ve Akdeniz'deki faaliyeti, Osmanlı Devleti'ndeki organizasyonu, Rus sınai kapitalizminin gelişimine etkileri ve Rus ekonomisinin dünya kapitalizmine eklemlenme süreci, kumpanyanın şirket raporları, Fransız belgeleri, İngiliz konsolosluk raporları, nihayetinde Osmanlı arşiv belgeleri esas alınarak aydınlatılmaya çalışılmıştır.
Ahmed Cevad Paşa'nın Tarih-i Askerİ-İ Osmanİ Adlı kitabının transkripsiyonlu metni

Osmanlı Devlet'nin temelini oluşturan unsurlardan belki de en önemlisi askeri yapıdır diyebiliriz. Güçlü kara ve deniz ordusuna sahip olması Yükselme Dönemi sonuna kadar devleti ileri bir seviyeye taşımış, daha sonraları ise ayakta tutabilmiştir. Ordusunun temelini ise hiç kuşkusuz yeniçeriler oluşturmuştur. Tabii devleti yükselmeye taşıyan ordu sistemi, kendi içinde başlayan usulsüzlüklerle duraklama döneminden itibaren de diğer alanlardaki aksaklıklarla beraber devletin yıkılış sürecinde önemli bir rol oynamıştır. Yeniçerilerin nasıl ve neden oluştuğuna, neden kaldırıldığına, süreç içindeki değişikliklerine dair geniş bilgi bulabileceğimiz ve aynı zamanda tez çalışmamızın da konusunu teşkil eden, Osmanlı Devleti'nin son döneminin önemli komutan ve sadrazamlarından olan Ahmed Cevad Paşa'nın Tarih-i Askeri-i Osmani adlı eseri 22 fasıldan oluşmaktadır. Ayrıca yazarın Türkçe eserlerin yanı sıra, Fransız eserlerden de yararlanması, yeniçerilerle ilgili sayısal bilgilere sıkça yer vermesi dikkat çeken ve eseri önemli kılan diğer unsurlardandır. Eser Osmanlı Devleti'nin askeri yapısının daha iyi analiz edilmesi bakımından önemlidir.
Klasik dönem taht mücadeleleri: Kanuni ve oğulları

Yüksek Lisans Tezi olarak hazırladığım bu çalışmada; Şamlı bir Mevlevi olan Derviş Mustafa'nın 1560 yılında yazdığı İtaatname isimli eser okunarak, transkripsiyonu yapılmıştır. Çalışmam toplamda dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm; giriş bölümüdür. İkinci bölüm; eserin yazarı olan Derviş Mustafa ve İtaatname isimli eseri hakkında olup, müellifin kimliği, eserin mevcut nüshasının tanıtılması, yazmanın özelliklerinin incelenmesi üzerinde durulmaktadır. Üçüncü bölümde ise; dönemin padişahı Kanuni Sultan Sultan Süleyman'dan önceki kardeş katli ve hanedan içi katl uygulamalarına değinerek, Kanuni Sultan Süleyman döneminde meydana gelen Şehzade Mustafa olayı ile Şehzade Selim ile Şehzade Bayezid'in rekabetini anlatan bilgiler üzerinde durulmuştur. Dördüncü bölüm, son bölüm olup, sonuç kısmını oluşturmaktadır. Bu kısımda Derviş Mustafa'nın mücadeleye bakış açısı ve tutumu değerlendirilmiştir.
XIX. yüzyılın başında Avrupa devletleri arası rekabet ve 1809 Kale-i Sultani Antlaşması

5 Ocak 1809 tarihinde imzalanan Kale-i Sultani Antlaşması Osmanlı Devleti ile İngiltere arasındaki ilişkileri yeniden düzenlemekteydi. 1806 sonrası bozulan iki ülke arasındaki ilişkiler 1807'de savaş durumuna dönüşmüştü. Her ne kadar Osmanlı Devleti tarafından resmen bir savaş ilanı olmasa da iki ülke arasında diplomatik ve ekonomik ilişkiler kesilmişti. İki ülke arasındaki ilişkileri eski düzeyine getirmek için ilk olarak 1807'de İngiltere tarafından yapılan barış teklifi İstanbul'daki Fransız nüfuzundan dolayı başarıya ulaşamadı. Fakat Avrupa'da Fransa-Rusya ittifakı Bab-ı Ali'nin yeniden İngiltere ile barış görüşmeleri yapmasına neden oldu ve sonrasında da on iki açık ve dört gizli maddeden oluşan Kale-i Sultani Antlaşması imzalandı. Bu antlaşma ile İngiltere Osmanlı topraklarındaki ticari haklarını yeniden elde ederken boğazların kapalılığı ilkesini de tanıyordu. Osmanlı Devleti'ni XIX. asırda ticari, askeri, siyasi ve diplomatik açılardan etkileyen pek çok olayın da kilit noktası olan bu antlaşmanın oluşum aşaması bu çalışmada diplomatik, askeri ve siyasi yönleriyle tahlil edilmeye çalışılacaktır.
Temettuat Defterlerine göre Çorum Oğuzlar'ın sosyal ve ekonomik yapısı

Osmanlı Devleti'nin XIX. yüzyılı, ıslahatların yapıldığı bir dönem olmuştur. Tanzimat'ın ilanından sonra mali alanda çeşitli düzenlemeler yapılmıştır. Bunların en önemlilerinden biri, vergi alanında olmuştur. Değişik adlarla alınan vergiler Temettu Vergisi adı altında halktan alınmaya başlanmıştır. Halkın emlak, arazi ve kazançla-rının tespiti için temettuat sayımları yapılmış ve bu sayımlar defterlere kaydedilmiştir. Temettuat defterleri adı verilen bu belgeler, Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nde bulunmaktadır. Temettuat defterleri ait olduğu bölgenin sosyo-ekonomik v. b birçok özellikleri hakkında önemli bilgiler ihtiva etmektedir. Bu araştırmada 1844- 1845 yıllarında Ankara Eyaleti Çorum Sancağı sınırları dahilinde bulunan İskilip Kazası'na bağlı Oğuzlar Nahiyesi'nin toplumsal ve iktisadi yapısını ortaya çıkarılmaya çalışıldı. Çalışmada Oğuzlar Nahiyesi'ne ait iki adet temettuat defteri ana kaynak olarak kullanılmıştır. Araştırmada bu kaynaklardan hareketle ilk olarak, temettuat defterinin tutulduğu 1844- 1845 tarihlerindeki Oğuzlar'ın idari yapısı ve nüfusu değerlendirilmiştir. Daha sonra temettuat defterlerinin vermiş olduğu, nahiyenin sosyal yapısıyla ilgili önemli bilgilerden olan kişi, aile isimleri; lakap ve ünvanları ele alınmıştır. Daha sonra ise temettuat defterlerin ekonomik yapıyla ilgili verdiği önemli bilgilerden yararlanarak, Oğuzlar'ın gelirleri ve vergiler hakında bilgi verilmiştir. Son olarak da Oğuzlar'ın köylerine ait temettuat defterlerinin transkripti verilmiştir. Tüm bu değerlendirmelerden sonra nahiyesnin XIX. yüzyıl ortalarındaki sosyal ve ekonomik durumu ortaya çıkmıştır.
1303 H. (1887 M) tarihli Konya vilayeti salnamesinin yeni harflere çevrilmesi ve değerlendirilmesi

1303 H (M.1887) TARİHLİ KONYA VİLAYETİ SALNAMESİNİN YENİ HARFLERE ÇEVRİLMESİ VE DEĞERLENDİRİLMESİ Konya Vilayeti 1887 yılında Ova özelliğine sahiptir. Karasal iklim hüküm, sürmektedir. Bitki örstü bozkırdır. Akarsu ve göllerin bulunduğu Konya Vilayetinde Tuz Gölü'nün yeri ayrıdır. Selçuklular döneminde başkent olan Konya Osmanlı yönetimine geçince eyalet merkezi durumuna düşmüştür. Konya Vilayeti'nin iktisadi yapısı tarım ve hayvancılığa dayanmaktadır. Ticaret ve sanayisi tarım mamullerinin işlenip satılmasıyla sınırlıdır. Vilayette çıkarılan madenlerden güherçile ve tuzun önemi büyüktür. Vilayet 1887 yılında 5 sancağa bağlı 28 kazadan oluşmaktadır. Vilayetin başında Vali bulunmaktadır. Defterdar, hakim ve mektupçu diğer üst düzey görevlilerdir. Sancakların başında mutasarrıflar vardır. Müftüler, muhasebeciler, naibler ve tahrirat müdürleri kazalardaki memurlardır. Vilayet, Sancaklar ve kazalarda idari ve adli meclislerle muhasebe ve yazışma kalemleri vardır. Meclis ve kalemlerde gayr-ı müslimlerde bulunmaktadır. Sancak merkezlerindeki ticaret mahkemelerinde gayr-ı müslimlerin sayısal etkinliği vardır. Gayr-ı Müslimler ticarette ileridirler. Asayişi sağlamak amacıyla vilayet genelinde polis teşkilatı kurulmuştur. Zaptiye askerleri ve redif taburunun tamamı müslümandır. Zaptiye askerlerinin çoğunluğu atlıdır. Göçebe aşiretlerinde bulunduğu vilayette nüfusu sırasıyla Türkler, Rumlar, Ermeniler ve Kıbtiler oluşturmaktadır. Vilayet genelinde eğitim, Sibyan mektepleri, medreseler ve rüştiyeler ile yapılmaktadır. Bunu yanında vilayette azınlıklara ait okullar bulunmaktadır. Ulaşım Konya Vilayeti'nde karayolu kullanılarak hayvanlar vasıtasıyla yapılmaktadır. Vilayet genelinde bulunan posta ve telgraf idaresi aracılığıyla haberleşme sağlanmaktadır. Osmanlı ülkesinde sınırlı sayıda bulunan karantina hanelerin ikisi Konya vilayeti sınırları içinde olan Antalya ve Alanya'dadır
II. Meşrutiyet Dönemi cezaevi ıslahatı

Belli bir suçun karşılığında uygulanan cezai yaptırımların en başta geleni ve en temel cezası, hapis cezasıdır. İnsanlık tarihinin ilk dönemlerinde, geniş bir uygulama sahası bulamayan hapis cezası, özellikle XVI yy. itibaren yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır. Hapis, kişinin özgürlüğünün elinden alınarak belli bir yere kapatılması olarak tanımlanabilir. Bu kapatılma fiilinin icra edildiği yer hapishanelerdir. İnfaz sistemlerinin vazgeçilmez parçası olan hapishaneler, bulundukları toplumun şartları doğrultusunda, fiziki yapıları, hükümlülük ve tutukluluk durumu, mimari tipleri ve uyguladıkları infaz rejimi gibi nedenlerle, çeşitli şekillerde biçimlenmiştir. Osmanlı Devleti hapishane sistemi, özellikle Tanzimat Fermanının ilanından sonra, hız kazanan batılılaşma isteği ve modernleşme kapsamında yeniden ele alınmış çeşitli düzenlemelere gidilmiştir. Tarih boyunca, hiçbir ülkede hapishaneler sorunsuz çalışan kurumlar olmamıştır. Nitekim Osmanlı Devletinde, bu konuyla ilgili pek çok sorun, çözülmeyi beklemektedir. Devletin dağılmasından önceki son yıllarda, sorunların çözümüne yönelik bir takım çalışmalar yapılmasına rağmen, bu çalışmalar, çağın gereksinimlerini karşılayabilme anlamında yetersiz kalmıştır. Devlet yönetimi, hapishane koşullarının iyileştirilmesi hususunda önemli sayılabilecek girişimlerde bulunmasına rağmen, mali yönden yaşanan sıkıntılar sebebiyle istenilen reformlar gerçekleştirilememiştir. Yapılmak istenen düzenlemelerin çoğu yazıdan öteye geçilmemiş ve planlanan eylemler yarım kalmıştır. Ancak yapılan çalışmaların, ve çıkarılan ilgili nizamnamelerin; yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin ceza infaz yasalarına ışık tuttuğu yapılacak düzenlemelere esas teşkil ettiği söylenebilir.
H. 1310 (M. 1892) tarihli Selanik Vilayeti Salnamesi'nin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi

Salnameler, Osmanlı Devleti tarihinin 19. yüzyılın ikinci yarısı için birinci elden temel bilgi kaynaklarıdır. Bunların okunup açılanması dönemin aydınlatılması adına yapılabilecek önemli çalışmalardandır. Bu salnameler içinde Vilayet salnameleri de önemli yer tutmaktadır. Bu çalışmada akademik literatüre katkı olması amacıyla H. 1310 (M. 1892) Tarihli Selanik Vilayeti Salnamesinin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi yapılmıştır. Dünyadaki gelişmelere ayak uydurmaya çalışan Osmanlı Devleti, 19. Yüzyıl başlarında başladığı askeri yenileşmelere, Tanzimat Dönemi ile birlikte sosyal ve kültürel alanda yapılan yenilikleri de eklemiştir. Bu duruma meşrutiyetin ilanı ile birlikte yönetimsel alanda yapılan değişimler dahil edilmiştir. Meşrutiyetin ilanından sonraki askeri başarısızlıklar ve toprak kayıpları Osmanlı Devleti'nde iç huzursuzlukların artmasına sebep olmuştur. Osmanlı Devleti'nin içinde bulunduğu bu durumdan faydalanmak isteyen Balkan ulusları bağımsızlık için Rusya'dan ve Avrupa'dan aldıkları destekle hareketlenmeye başlamışlardır. Balkanlardaki kargaşanın ve huzursuzluğun yaşandığı yerlerden biri de Selanik şehridir. M. Ö. 315 tarihinde Makedon Kralı Kassander tarafından kurulan şehir, 1430 tarihinde II. Murad tarafından kesin olarak Osmanlı Devleti egemenliğine alınmıştır. 1492'den sonra Osmanlı Devleti tarafından Yahudi göçmenlerin yerleştirildiği şehir, Avrupa'ya yapılan askeri harekatlar için üs olarak kullanılmıştır. Farklı ulus yapısına sahip şehrin nüfusu 19. yüzyılın ikinci yarısından itibaren artmıştır. Bu artışa paralel şehrin aldığı belediyecilik hizmetleri ile çehresi de değişmiştir. Bu dönemde şehirde yönetim aleyhtarı olan yönetici ve komutanların toplandığı görülmektedir. Bu durum şehri muhalefetin ve huzursuzluğun merkezi haline getirmiştir.
20 numaralı Sivas şer'iye sicili'nin transkripsiyonu

Şer'iye sicilleri Osmanlı Devleti'nin 15. asrın İkinci yarısından yıkılışına kadar geçen dönemde Osmanlı'nın sosyal, siyasi, ekonomik, hukuki vb. alanlarda aydınlatıcı bilgiler ihtiva etmektedir. Bugün hemen hemen her şehrimizin sicil defteri mevcut olup, Sivas ilimize ait Şer'iye sicillerinden ba'zıları üzerinde araştırmalar yapılmıştır. Transkripsiyonunu yaptığımız defter orjinali Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nde bulunan 20 numaralı Sivas Şer'iye defteridir. Hicri 1255- 1257 (Miladi 1839 -1841) yıllarına ait olan defter 170 sayfadan oluşmaktadır. Defterde ferman, berat, hüccet, i'lam, buyruldu, tereke, vakfiye gibi belgeler bulunmaktadır. Defterin transkripsiyonu çalışmanın iskeletini oluşturmaktadır. Transkripsiyon yapılırken, transkripsiyon kurallarına uyulmaya çalışılmıştır. Ayrıca hüküm özetleri ve hüküm tasnifleri ile o döneme ait Sivas'ın idari ve fiziki yapısı, şer'iye sicilleri ve Sivas şer'iye sicilleri ile ilgili daha önce yapılmış çalışmalar ile 20 numaralı Sivas şer'iye defteri hakkında bilgiler verilmiştir. Ekler kısmında defterin orijinal metinleri konulmuştur. Bu çalışmamızdan Hicri 1255- 1257 (M. 1839 -1841) yıllarının Sivas'ı hakkında sosyal, siyasal, ekonomik, hukuki vb. alanlarda çok değerli bilgiler elde edileceği kanaatindeyiz.
II numaralı Maraş Ahkam Defterinde 1765-1768 yılları arasında Malatya'ya gönderilen hükümlerin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi

Osmanlı Devleti'nde önemli konular divan-ı hümayunda görüşülerek karara bağlanılırdı. Divan-ı hümayunda görüşülen konular arasında halkın şikayetleri de yer almaktaydı. Halkın şikayetlerinin devletin gelişmesi sonucu ayrı defterlerde yer alması ile ahkam defterleri oluşmaya başlamıştır. Ahkam defterlerinde beylerbeyliklerden, sancaklardan, kazalardan gelen arzlara merkezden yazılan cevapları içeren bu defterler her eyalet için ayrı ayrı düzenlenmiştir. Bu defterlerden birisi de Maraş Ahkam Defteridir. 1742- 1878 yılları arasında Maraş'a ait 6 tane Ahkam Defteri bulunmaktadır. Çeviri yaptığımız bölüm hicri 1178 -1181/miladi 1765- 1768 tarihleri arasında Malatya'ya gönderilen hükümleri içermektedir. Ayrıca çeviri yaptığımız bölüm 148 sayfa ve 110 Ahkam'dan ibarettir. Defterlere bakılarak Tımar, Eşkıyalık, Yağma ve Gasb olaylarının çok olduğu anlaşılmaktadır. Ahkam defterlerinde yer alan hükümlere bakılarak halkın yaşadığısıkıntıları, en çok nelerden şikayette bulundukları, geçim kaynaklarının neler olduğu, tımarlarının ne kadar gelir getirdiği, arazilerin tasnifi, o bölgede bulunan yaylak ve kışlakların nereler olduğu, bölgede hangi aşiretlerin yer aldığı, idarecilerin kimler olduğu, halkın yönetimden memnun olup olmadığı, yaşanan eşkıyalık olayları sonucu alınanların neler olduğu vb. konularda bilgi edinmek mümkün olabilmektedir. Bu çalışmada 1765- 1768 yılları arasında II numaralı Maraş Ahkam Defterinde kayıtlı olan ve Malatya'ya gönderilen hükümler yer almaktadır. Bu yıllar arasında Malatya'ya gönderilen hükümler arasında alacak verecek davaları, veraset, tımar, eşkıyalık, vergi, yağma, gasb, seyyidlik, adam öldürme ve hudut anlaşmazlıkları gibi konular bulunmaktadır.
1260-1263 yılları arasında Zamanti kazasının Muslim ve gayr-i Muslim tabaanın demografik yapısı

Bu araştırmada Zamantı kazasının 1260- 1263 (1844-1847) yılları arasındaki müslim ve gayrimüslim tebaasının demografik ve ekonomik yapısı üzerinde durulmuştur. Tezimiz üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Zamantı kazasının tarihi süreç içerisindeki geçirmiş olduğu merhaleler hakkında bilgi verilmiştir. Kazanın ilk çağlardan Osmanlı döneminin son yıllarına kadar olan dönem bu bölümde irdelenmiştir. İkinci bölümde kazanın idari teşkilatı ve demografik yapısı üzerinde durulmuştur. Kazanın farklı dönemlerde idari alandaki değişiklikleri bu bölümde incelenmiştir. Kazanın demografik yapısı daha çok, Osmanlı arşivinden elde edilen kaynaklar ışığında değerlendirilmiştir. Müslim ve gayrimüslim tebaa ayrı ayrı incelenmiştir. Üçüncü bölümde kazanın ekonomik yapısı üzerinde durulmuş olup, arşiv vesikaları esas alınarak incelenmiştir. Ekonomik yapı müslim ve gayrimüslim tebaa olmak üzere ayrı ayrı incelenmiştir.
Kütahya'nın Gireği nahiyesine bağlı Ballıbaba, Kureyşler, Göynükören, Karadiğin ve Pınarbaşı köylerinin sosyo-ekonomik durumu

İkinci Mahmud döneminde yapılan köklü reformlardan sonra Tanzimat'ın ilanı ile birlikte vergiler konusunda da düzenlemeler yapıldı. Tanzimat dönemine kadar gerek Gayrimüslimlerden gerek Müslümanlardan çeşitli isimler altında farklı vergiler tahsil ediliyordu. 1839 yılında Gülhane Hatt-ı Hümayunu'nun ilan edilmesiyle beraber tebaanın hukuki, sosyal ve ekonomik açıdan eşitliği kabul edilmiş ve vergilerde düzenleme yapılarak tek bir vergi alınması ilkesi benimsenmiştir. Verginin tahsili için önce tebaanın gelirlerinin bilinmesi gerekliydi. Bu maksatla 1844- 1845 yıllarında 'temettü' sayımları yapıldı. Bu sayımlara dayanarak köy veya mahallelerde yaşayan insanların gelirleri ve verecekleri vergi miktarları da belirlendi. Bu çalışma Kütahya'nın Gireği Nahiyesine bağlı Ballıbaba, Kureyşler, Göynükören, Karadiğin ve Pınarbaşı köylerinin temettuat defterlerinin değerlendirilmesi sonucu ortaya çıkmıştır. Defterlerin çevirisi yapılmış ve ortaya çıkan veriler tablo ve grafiklerle değerlendirilmiştir.19. yüzyıl ortalarında Kütahya'nın Gireği Nahiyesine bağlı beş köyün genel olarak tarım ve hayvancılıkla uğraştığı görülmektedir. Zirai faaliyetler ve hayvancılık ticari faaliyetten öte halkın gündelik ihtiyaçlarını karşılamaya yöneliktir.
Gertrude Bell'in Ortadoğu algısı ve Irak'ın kuruluşundaki rolü,

1899'dan 1914'e kadar Osmanlı coğrafyasında seyyah kisvesiyle gezen Gertrude Bell, İngiliz ordusunun Çanakkale ve Kutü'l Ammare'de yenilmesi üzerine, Arap kabilelerini isyan ettirebileceği iddiasıyla, 1916 Mart'ında Basra'da görevlendirildi. Müçtehitlerin verdiği Türkler lehine fetvalarla İngiliz işgaline karşı mücadele eden Şiiler, Osmanlı taraftarı Müntefik Şeyhi Uceymi Sadun Paşa, Reşidi Şeyhi, İbni Suud, Duleyim Şeyhi Ali Süleyman, Anaze Şeyhi Fahad b. Hazzal gibi önemli kesim ve isimlerin, önce tarafsız kalması, ardından da İngiliz müttefiki olması için mücadele etti. Mart 1917'de Bağdat düşünce şehre yerleşen Bell, ölene kadar burada yaşadı. Percy Cox, Yüksek Komiser sıfatıyla Bağdat'ta görevlendirilirken Bell; Doğu Sekreterliğine terfi etti. Bell-Cox ikilisi, Basra, Bağdat ve Musul'dan oluşan topraklarda Irak'ın kurulması ve sınırlarının belirlenmesi, Türklerle işbirliği yapan Şiiler, Türkiye'ye bağlanmaya çalışan Musul Türkleri, mümkünse bağımsızlık değilse Türkiye'ye katılmak isteyen Kürtler gibi politik meseleleri çözmek için çabaladılar. Bell, 1920 Paris Barış Konferansı ve 1921 Kahire Konferansı'nda Irak'ı temsil etti. Kingmaker Bell, 1921'de Irak tahtına oturan Faysal b. Hüseyin'e manda antlaşmasını kabul ettirdi. Desteklerini satın aldığı kabile reislerinin Kral Faysal'a biat etmelerini sağladı. Faysal'a bir yandan kral olmayı öğretirken bir yandan da Irak coğrafyası, tarihi ve sosyolojisi hakkında bilgilendirdi. Irak Meclisinin teşekkül etmesi, gayrimüslimlerin ve kabilelerin temsili, anayasanın ve aşiretler yasasının yazımında birinci derecede rol aldı. Irak sınırları çizilirken, bedevi kabilelerin otlakları, pazar yerleri ve su kuyuları konusunda otorite olduğundan görüşü istendi. Irak'ta Sünnilerin çoğunluk olabilmesi için, Türk ve Kürtlerin yaşadığı Musul vilayetinin Irak sınırları içinde kalması için mücadele etti. Şahsiyetini ancak Arap topraklarında bulabildiğini yazan Bell, 1926'da Bağdat'ta uykusunda öldü.
The perspectives of late Ottoman intellectuals on progress - an analysis on the writings of Kılıçzade Hakkı, Fi̇li̇beli̇ Ahmet Hi̇lmi̇ and Ahmet Ağaoğlu

Bu tezde Batıcılık, İslamcılık ve Türkçülük olarak öne çıkan üç temel fikir akımından üç aydının terakki ile ilgili algıları ve fikirleri anlatılacaktır. Üçünün de ortak özelliği; çağdaşlarına nazaran geride kalan ve ağır yenilgilerle sarsılan Osmanlı İmparatorluğu'nu bulunduğu kötü durumdan kurtarmanın ve ileri bir seviyeye taşımanın yollarını arayış içerisinde olmalarıdır. Çalışmada görüşleri incelenecek üç akımın temsilcisi olan aydınlar Kılıçzade Hakkı, Şehbenderzade Filibeli Ahmet Hilmi ve Ahmet Ağaoğlu'dur. Bu üç aydının, nasıl terakki edileceğine ve muasır bir devlet olunacağına dair fikirleri zaman zaman ortak noktalarda birleşse de zaman zaman birbirleriyle ters düşecek kadar ayrışmıştır.
Karaferye'ye ait 94 (552) Numaralı ve 1924 tarihli Şer'iyye Sicil Defteri

Şer'iyye sicilleri, kadılar tarafından yazılan ve mahkemedeki her türlü hükmün, merkezle yapılan yazışmaların ve önemli evrakların kaydedildiği defterlerdir. Hüccet, mürasele, ilam, maruz gibi kadı tarafından inşa edilen belgelerin yanı sıra ferman, buyruldu, tezkere, temessük gibi merkezden gelen belgeler şer'iyye sicillerinde yer alan belgelerdir. Bu belge çeşitliliği sicilleri Osmanlı tarihi ve şehir tarihi ile ilgili siyasi, sosyal, ekonomik, idari, hukuki, askeri birçok konuda bilgi edinmemizi sağlayan en önemli arşiv evrakından biri yapmıştır. Bu nedenle şer'iyye sicilleri -özellikle şehir tarihçiliği alanında- Osmanlı tarihini çeşitli yönleriyle araştırmak isteyen tarihçiler için başvurulması gereken bir kaynaktır. Karaferye, tarih boyunca birçok devletin egemenliği altına girmiştir. Osmanlı Devleti döneminde Selanik vilayetine bağlı bir kaza olan Karaferye, verimli toprakları üzerinde üretilen zirai ürünler, ufak çaplı sanayisi ve Selanik'e yakın bir konumda olmasının etkisiyle üretilen ürünleri ihraç edebilmesi burayı balkanlardaki önemli merkezlerden biri haline getirmiştir. Ancak Osmanlı Devleti'nin Balkan Savaşları'ndan yenik ayrılmasının ardından Atina Anlaşması ile Yunanistan'a bırakılmıştır. Tezimize konu olan 94 (552) numaralı ve 1924 tarihli Karaferye şer'iyye sicili, tamamen günümüz harflerine çevrilmiş ve sicilde yer alan hükümlerin değerlendirmesi yapılmıştır. Şer'iyye sicili yazıldığı tarih itibariyle Karaferye'nin Osmanlı hakimiyetinden çıkışından sonraki dönemini kapsamaktadır. Sicil bu dönemde Karaferye'de yaşamış Müslümanlar hakkında bilgi vermektedir. Şer'iyye sicilinde 1915- 1924 yılları arasında kaydedilmiş vasi tayini, vakıflarla ilgili meseleler, miras taksimi, nafaka, boşanma gibi birçok konu hakkında 228 adet hüküm bulunmaktadır. Bunların çok büyük çoğunluğunu vasi tayini ve vakıflarla ilgili hükümler oluşturmaktadır. Sicilde yer alan hükümler konularına göre tasnif edilerek tablolaştırılmıştır. Ayrıca sicilde adı geçen mimari eserler, mahalle adları, kaza ve köy isimleri belirtilmiştir.