turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Biyokütle enerjisi ve yerel ekonomik kalkınma: RTA1 bölgesi'nde biyokütle potansiyeli ve ekonomik etkileri üzerine bir saha araştırması

Bu çalışmada, yenilenebilir enerji kaynaklarından biri olan Biyokütle Enerjisi'nin Yerel Ekonomik Kalkınma sürecindeki yeri ve önemi incelenmektedir. Bu konuyla ilgili olarak literatürde yer alan başlıca teorik ve uygulamalı çalışmalar, BE'nin, YEK'e olumlu katkıda bulunduğunu ortaya koymaktadırlar. Bu çalışmanın amacı, TRA1 Bölgesi'ndeki BE potansiyelini ve ekonomik etkilerini 2013 yılı için araştırmaktır. Bu amaçla, 32 sorudan oluşan 952 anket formu kullanılarak bir saha araştırması yapılmış ve saha araştırması sonucunda elde edilen veriler istatistiki ve ekonometrik analizlere tabi tutulmuştur. Anket çalışmasından elde edilen sonuçlara göre, TRA1 Bölgesi'nde hayvansal ve bitkisel kaynaklı toplam ekonomik BE potansiyeli 4,778 TEP'tir. BE'nin % 56'sı Erzurum'da, % 27 ,2'si Erzincan'da ve % 16 ,8'i Bayburt'ta üretilebilecek düzeydedir. Ayrıca TRA1 Bölgesi'nde BE üretim tesisinin kurulmasının yerel ekonomi üzerindeki en önemli üç etkisinin; ilave gelir artışı, istihdam artışı ve toprak verimliliğinin artması şeklinde olacağı belirlenmiştir. Sonuç olarak, TRA1 Bölgesi'nde BE potansiyelinin var olduğu ve bu potansiyele uygun üretim tesislerinin kurulmasının YEK'e olumlu katkıda bulunacağı tespit edilmiştir.
Türkiye'de uygulanan demiryolu ulaşımı politikaları

Bu araştırmada, ulaşım politikaları içerisinde demiryolları ulaşımındahedeflenen ve gerçekleşen politikalar karşılaştırılarak bir değerlendirme yapılmıştır. Özellikle 1945 sonrası demiryolu ulaşımı aleyhine değişen ulaşım politikaları, ülkemizin, çağın ulaşım türü olan demiryolu ulaşımında geri kalmasına neden olmuştur. Günümüzde ise demiryollarında hız kavramının ve özellikle Dünya ülkelerinde ulaşım politikalarının ''sürdürülebilir'' ve ''yeşil ulaşım'' kavramları üzerine oluşturulması ile birlikte demiryolu ulaşımı politikalarında da ciddideğişiklikleri beraberinde getirmiştir.''Dört Kesim Analizi'' ne uygun olarak hazırlanan bu tez çalışmasındademiryolu ulaşımı dönemler itibariyle karşılaştırılarak, kalkınma planları, kurumsalaraştırmalar ve hükümet programları kapsamında ülkemiz açısından demiryolununnasıl bir ulaşım modeli olabileceği tartışılmıştır. Dünya ve ülkemiz açısından önemli''Demiryolu Projeleri''nin ve ''Demiryolu Ulaşımı''nın ülkemize getirileri ve geçmişşten günümüze bu konuda ülkemizde uygulanan ve uygulanmakta olan politika tercihleri değerlendirilerek, toplumlarda ulus bilincini oluşturan demiryollarınınönemi vurgulanmıştır. Araştırmanın anahtar kavramları şunlardır: Demiryolu Ulaşımı, Yüksek Hızlı Tren, Politika, Ulaşım, Ulaşım Dizgeleri.
Growth volatility and spillovers in the face of openness: An empirical analysis for Sub-Saharan Africa

Bu tez, Sahra-Altı Afrika'da dışa açıklık bağlamında büyüme oynaklığı ve yayılma etkilerini açıklamaktadır. Belirlenen bu ilişkileri açıklamak için ilk olarak büyüme oynaklığı ekonomik büyüme üzerindeki etkisi ile değerlendirilmiştir. Büyüme üzerinde büyüme oynaklığının etkisi negatif ve sağlam bulunmuştur. Çalışma, ikinci olarak ticaret ve finansal açıklığı büyüme oynaklığının belirleyicilerinden biri olarak dikkate almıştır. Bulgular, ticaret ve finansal açıklığın her ikisinin de büyüme oynaklığını azalttığını göstermektedir. Bununla birlikte, ikincisi güçlü değildir. İmalat sanayi malları ticareti, imalat dışı malların ticaretine göre oynaklığı daha anlamlı biçimde azaltmaktadır. Doğrudan Yabancı Yatırımlar ve portföy akımlarının Sahra-Altı Afrika'daki büyüme oynaklığı üzerinde önemli bir etki göstermemektedir. Eğer dışa açıklığın böyle önemli etkileri varsa, dünyanın geri kalanındaki ekonomik aktiviteler Sahra-Altı Afrika'daki ekonomik hareketliliği etkiler mi? Tez, dışa açıklığın büyüme yayılımına neden olup olmadığını da inceledi. Özellikle 2001 yılından sonra, dünyanın önemli ekonomilerindeki ve önde gelen ticaret ortaklarındaki büyümesinin Sahra-Altı Afrika'daki büyümeyi etkilemesinde ticaretin önemli bir role sahip olduğu bulunmuştur. Bulgular, oynaklığı minimize etmek için istikrar politikalarının ve ekonomik çeşitlenmenin gerekliliğine ve dünyanın önemli ekonomileri ile ticaret partnerlerindeki darboğazların bölge ekonomilerine yansımasının üstesinden gelmek için politika koordinasyonunun göz önünde bulundurulabileceğine işaret etmektedir.
The effects of exchange rate dynamics on trade balance in Turkish economy

Bu çalışma, Türkiye ekonomisinde dalgalı döviz kuruna geçiş sonrası döviz kurundaki değişimlerin ve dalgalanmaların dış ticaret dengesi üzerindeki etkilerini araştırmaktadır. Bu amaçla dört ayrı model geliştirilmiştir. Bu modeller 2003- 2018 arası dönem için çeyreklik ve aylık veriler kullanılarak ARDL yöntemi ile tahmin edilmektedir. Araştırmanın temel çıkış noktası Türkiye ekonomisinde J-Eğrisi teorisinin geçerliliğini incelemektir. Çalışmada kullanılan temel modelin analiz sonuçlarına göre Türkiye ekonomisinde ilgili dönemde dış ticaret dengesinde J-Eğrisi etkisi ortaya çıkmamaktadır. Buna göre döviz kurundaki değişimlerin dış ticaret dengesi üzerindeki etkisi sınırlıdır. Bunun temel nedeni ise Türkiye ekonomisinde yurtiçine ve yurt dışına yönelik üretimde yüksek oranda ithal ara malı ve girdi kullanılmasıdır. Bu durumu analiz etmek için tahmin edilen ikinci modelin sonuçları da bunu doğrulamaktadır. Çalışmada ayrıca döviz kurundaki dalgalanmaların dış ticaret dengesi üzerindeki etkileri de araştırılmaktadır. Bu amaçla tahmin edilen model sonuçları döviz kurundaki dalgalanmanın kısa vadede pozitif, uzun vadede ise negatif etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Ayrıca üretimdeki değişmelerin dış ticaret dengesi üzerinde negatif etkisi bulunmuştur. Modeller yardımıyla elde edilen sonuçlar Türkiye ekonomisinin üretim ile ilgili temel yapısall sorununun ithal ara malı ve girdi kullanımı olduğunu göstermektedir. Bu nedenle dış ticaret dengesi üzerinde döviz kurunun etkisi teorik beklentilerden farklı gerçekleşmektedir. Çalışmanın ulaştığı temel politika sonucu üretimde yerli ara malı ve girdi kullanımının artırılarak dış ticaret dengesinin iyileştirileceği yönündedir.
Milli Emlak Genel Müdürlüğü tarafından yapılan tespit işlemlerinin etkinlik ve verimlilik kavramları açısından değerlendirilmesi

Küreselleşme süreciyle; ekonomide kamu payının azaltılması, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması, kamuda özel sektör yönetim tekniklerinin kullanılması görüşleri hakim olmaya başlamıştır. Bu sürece paralel olarak Türkiye'de 2006 yılı başında, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu yürürlüğe konulmuştur. Kanunla; kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde elde edilmesi ve kullanılmasını sağlayacak bir yapının kurulması amaçlanmıştır. Türkiye yüzölçümünün yaklaşık % 29'unu Hazine taşınmazları oluşturmakta ve bu taşınmazların yönetiminde Maliye Bakanlığı yetkilidir. Kalkınmanın girdisi olabilecek potansiyele sahip olması açısından, Hazine taşınmazları ve idaresi için kullanılan kamu kaynaklarının etkin ve verimli yönetilmesi önemlidir. Hazine taşınmazları üzerinde tasarrufta bulunulmadan önce taşınmazın fiili durumunu belirlemek için Kurum personeli tarafından tespit işlemi' yapılmaktadır. Bu çalışmada; öncelikle kamu yönetiminde yaşanan değişim süreci ile verimlilik ve etkinlik kavramları açıklanmıştır. Değişim sürecinin Türkiye'de kamu yönetime yansımasının örnekleri olarak; Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün kadastro ile Tarım Reformu Genel Müdürlüğünün arazi toplulaştırma faaliyetlerinde özel sektörün etkisi incelenmiştir. Nihai olarak Ankara İli'nin 16 ilçesinde, 2009- 2013 yıllarındaki milli emlak birimleri faaliyet sonuçları gerçekleşme ve tespit girdisi verilerinden hareketle, firmaların verdiği fiyatlar ile kurum performans sonuçları karşılaştırılmış ve tespit işlemlerinin etkinlik ve verimliliği istatistiksel yöntemlerle analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre; Kurum hedeflerini yakalamakta yetersiz kalındığı, özel sektör faaliyetlerine göre verimli çalışılamadığı görülmektedir. Buna ilave olarak bütün analizlerde 2013 yılının en etkinsiz, 2010 yılının en etkin dönem olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonuçları, Kurum performansının yeterli olmadığını ve özel sektörden hizmet alımı yoluyla tespit ve diğer faaliyetlerin yoğun biçimde yapılması, Hazine taşınmazları yönetimi modelinin yeniden yapılandırılması gerektiği ortaya çıkmaktadır.
Hanehalkı tasarruflarının belirleyicileri ve tasarruf motivasyonu: Eskişehir örneği

Gelişmiş ülkelerde ekonomik bir avantaj unsuru olarak değerlendirilen yabancı sermaye akımları ulusal tasarruf açığı ve yapısall kırılganlıkları olan ülkeler için önemli bir ekonomik sorun olma özelliği taşır. 'Yabancı tasarruf' olarak da adlandırabileceğimizyabancı sermaye, tasarruf açığına bağlı olarak kronik cari açık, bütçe açığı ve dış ticaret açığı gibi yapısall sorunlarla karşı karşıya olan ülkelerde kriz dönemlerinde ülkeden geri çekilme eğilimi gösterir. Bu durum ilgili ülkedeki yatırım ve üretim yapısında, döviz kurlarında ve enflasyon üzerinde ciddi baskıların oluşmasına neden olabilir. 2000 sonrası dönemde Türkiye'de ulusal tasarruflar toplam sabit sermaye yatırımlarını karşılayacakdüzeyin altında kaldığı için bu dönemde yabancı kaynaklara bağımlı bir büyüme modeli benimsenmiştir. Buna bağlı olarak yıllar içinde cari açık problemi kronik hale gelmiş ve2015'ten bu yana ekonomi, siyaset ve dış politika alanlarında yaşanan bazı sorunlar ülkeverilerinin gittikçe bozulmasına neden olmuştur. Ulusal tasarruf açığı nedeniyle gelişen bu durumun temel nedeni 2000 sonrası dönemde toplam tasarrufların en önemli bileşeni olan özel tasarrufların ve hanehalkı tasarruflarının düşme eğilimine girmiş olmasıdır. Günümüzde ülkenin karşı karşıya olduğu ekonomik sorunların temel kaynaklarından birini ortaya koymak bakımından çalışmada hanehalkı tasarruflarını belirleyen unsurlar incelenmiştir. Eskişehir'de hanehalkı anketi aracılığıyla elde edilen verilerle yapılan analiz sonucunda geleneklerin ve kültürel değerlerin, hane gelirinin, çocuk sayısının, likidite kısıtının, siyasi gündem ve vergilerin ve ihtiyat güdüsünün hanehalkı tasarruflarının temel belirleyicileri olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca tasarrufu olumlu etkileyen faktörler 'tasarruf motivasyonu' kavramı kapsamında değerlendirilmiştir.
Trabzon il ekonomisinin türkiye'nin dış ticaretindeki yeri

Türkiye'nin 1980 yılına kadar uygulamış olduğu ekonomi politikasına bağlı olarak çok fazla gelişemeyen dış ticareti 1980 yılından itibaren ihracata bağlı dışa yönelik sanayileşme politikasıyla birlikte gerek ekonominin ve gerekse dış ticaretin gelişiminde önemli adımlar atılarak büyütülmüştür. İhracatı ve üretimi artırmak için yapılan sanayileşme politikasındaki değişimlerle birlikte Türkiye ekonomisinde başlayan büyüme Trabzon'un ekonomisi üzerinde de etkili olarak dış ticaretini artırmıştır. Bu araştırma Doğu Karadeniz bölgesinde yer alan Trabzon ilinin sosyo-ekonomik yapısının belirlenmesi ile il ekonomisi ve dış ticaretin Türkiye ekonomisinin gelişmesindeki ve dış ticaretine olan katkılarının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın içeriğinde Türkiye ekonomisi ile Trabzon ilinin sosyo-ekonomik yapısı, dış ticareti ve elde edilen verilere bağlı olarak il ekonomisinin, Türkiye ekonomisi ile dış ticaretine olan katkıları incelenmiştir. Araştırma literatür taraması yapılarak ikinci verilerden faydalanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın sonucunda, Türkiye ekonomisinde 1980 yılından sonra yaşanan ekonomik gelişmeler Trabzon ilinin ekonomik gelişimi üzerinde etkili olarak yıllar kapsamında ilin dış ticaretini artırmıştır. İlin ekonomik yapısı içerisinde belirleyici olan sektör, hizmetler sektörü olurken 2004 yılından itibaren Trabzon' sanayi sektörü, tarım sektöründen daha belirleyici olarak gerçekleşmiştir. İlin dış ticaretinde ise ihracat ithalattan çok daha fazla gerçekleşmiştir. İhracatın ithalattan yüksek olmasını etkiyen en önemli faktör iklim ve yer şekilleri özelliklerine bağlı olarak tarım sektörü içerisinde yer alan çay ve fındık üretiminin kalite ve miktarı ile sanayi sektöründeki gelişimin devam etmesidir.
Teknoloji transferi ve dış ticaret

171 02ET Karşılaştırmalı üstünlükler kavramının belirleyicileri dış ticaret kuramlarında yıllardır süregelen tartışmaların neredeyse odak noktasını oluşturmaktadır. Klasik dış ticaret kuramlarında, bu üstünlükler, işgücü verimliliği cinsinden ölçülen emek-değer kavramı ile ölçülmekteydi. Zamanla ortaya çıkan diğer teoriler ise daha farklı ölçüm biçimleri ortaya atmışlardır. Ancak baş döndürücü hızla ilerleyen teknoloji ve buna bağlı olarak değişen sanayi yapıları, bir dönem göz ardı edilen teknoloji kavramını, öncesinden çok daha etkin bir biçimde dış ticaret kuramlarının içerisine yerleştirmiştir. Günümüzde bir ülkenin dış ticarette karşılaştırmalı veya mutlak üstünlüğe sahip olması, o ülkenin elinde bulundurduğu teknolojik birikimi ve bunu sanayisine aktarması ile belirlenmektedir. Bu teknolojik bilgiyi elinde tutan ülke veya ülkelerin uluslararası ekonomik ilişkilerin düzenlenmesinde oynadıkları roller de göz ardı edilemeyecek boyuttadır. Ellerinde tuttukları üstünlüklerin faydasını daha uzun vadede kendilerine yöneltme arzuları sonucunda, bu birikimin de bir mal gibi alınıp satılmasını öngören düzenlemelere gidilmiştir. Bu düzenlemeler ise, bu bilgiye ve birikime sahip olmayan ülkelere yönelik teknoloji transferine çok önemli engeller getirmektedir. Aslında ticaret ilişkilerinde en baştan itibaren belirleyici konumda olan teknoloji kavramının, incelendikçe, göründüğünden çok daha fazlasını kapsadığı anlaşılmaktadır. Her şeyden önce kültürel yapı, coğrafi konum, tarihsel süreç gibi oldukça geniş bir birikimin yansıması ve harmanlanması sonucunda ortaya çıkan ve devletlerarası / toplumlar arası ilişkilerde neredeyse anahtar konum elde eden teknolojik yenilikler incelenirken, salt iktisadi kavramların değil disiplinler arası yaklaşımların ön planda tutulması gerektiği gerçeği ortaya çıkmaktadır. Bu bağlamda bu birikimin transferinin, 172 aynı birikim sürecinden geçmemiş olan toplumlarda ne ölçüde başarılı olacağı ise ayrı bir tartışma konusu olacaktır. Bu bakış açısından ele alındığında teknoloji ve teknoloji transferi kavramlarının iktisat ve diğer bilimler için çok farklı çalışma ve araştırma alanları yaratacağını ummaktayız.
Kapitalizmin istikrarsız doğası: K. Marx ve J. A. Schumpeter

Bu çalışmada, kapitalist sistemin doğası gereği istikrarsız bir sistem olduğu düşüncesinden yola çıkılarak, Marx ve Schumpeter'in kriz teorileri incelenmiştir. Kapitalizmin istikrarsızlığı sistemin iktisadi ve iktisadi olmayan değişkenlerinin birbiri üzerindeki etkisinin yarattığı gerilimin sonucu olarak ortaya çıkmaktadır. Bununla birlikte kapitalist sistemde istikrarsızlığa neden olan iktisadi ve iktisadi olmayan her bir değişken, sistemin içsel değişkenleridir. Kapitalizm, iktisadi ve iktisadi olmayan içsel değişkenleri dolayısıyla dinamik ve dengesizlikler içeren bir sistemdir ve bu nedenle çalışmada somut tarihsel zaman içindeki değişmeleri dikkate alan dinamik bir çerçeve benimsenmiştir. Kapitalist sistemin istikrarsızlığının kendi iç dinamiğinin ürünü olması, kapitalizmin kendi sonunu kendi gelişme süreci içinde hazırlaması anlamına gelir. İktisadi analiz tek başına iktisadi teoriler üretmediği için, önemli olan iktisadi olan ve olmayan alanlar arasında ilişki ve bunun birey ve toplum açısından yarattığı sonuçlardır. Kapitalizm, Marx'ın analizinde ortaya konduğu biçimiyle üretimin kaynağı olan emeği metalaştırmakta, Schumpeter'in ortaya koyduğu biçimiyle rasyonel davranış kalıplarına sıkışıp kalan girişimcinin yenilik faaliyetini rutin hale getirmekte ve Weber'de olduğu gibi bireyi rasyonel bürokrasinin demir kafesine hapsetmektedir. Böyle bir sonuç rasyonel niyetlerin irrasyonel sonu olarak tanımlanabilir. Bu açıdan kapitalizmin, istikrarsızlığı neden ve sonuçları bakımından iktisadi ve iktisadi olmayan unsurlara bağlı olan ve gelişme sürecinde çoğu zaman istenmeyen sonuçlar doğurabilen bir sistem olduğu söylenebilir.
Gelişen ekonomilerde enflasyon hedeflemesi rejimi performansı ve döviz kuru oynaklığı

Döviz kuru hedefleme ve parasal hedefleme gibi para politikası stratejilerinin enflasyonu düşürme açısından istenilen sonuçları vermemesi üzerine 1990'lı yıllarla birlikte enflasyon hedeflemesi rejimi gündeme gelmiştir. Temel olarak ara hedefler belirlemeksizin gelecek dönem enflasyonunun hedeflendiği ve hedeflerin kamuoyuna açıklandığı para politikası rejimi olan enflasyon hedeflemesi rejimi 1990'ların sonlarına doğru gelişmekte olan ülkelerde yaygın bir şekilde kullanılmaya başlamıştır. Enflasyon hedeflemesi rejiminin yüksek enflasyon oranlarına sahip gelişmekte olan ülkelerde enflasyonla mücadele açısından performansı ülkeden ülkeye farklılık göstermiştir. Bu çalışmada üç önemli gelişen ekonomi olan Türkiye, Brezilya ve Meksika örneklerinde enflasyon hedeflemesi rejiminin performansı ve döviz kuru oynaklığı incelenmiştir. Çalışma sonucunda ülke örnekleri incelenerek enflasyon hedeflemesi rejiminin gelişmekte olan ülkelerde hangi şartlarda başarılı hangi şartlarda başarısız olacağını belirlemek amaçlanmıştır.
Tanzimat Döneminde Vidin'in sosyo-ekonomik yapısı (1844-1845)

Bu çalışma, 19. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin Balkanlardaki şehirlerinden Vidin'in sosyal ve ekonomik yapısı, arşiv kaynaklarına dayandırılarak çeşitli yönleri ile incelenmiştir. 1844 yılı temattüat defterleri incelenerek nüfus, meslek dağılımı, tarım, hayvancılık, yıllık gelir ve vergi gibi bölgenin ekonomik ve sosyal hayatı hakkında ayrıntılı bilgilere ulaşılmaya çalışılmıştır.
Türkiye'de konvertibilite

tarihinde Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkındaki 32 sayılı kararla konvertibiliteye geçiş için hukuki ortamı gerçekleştirmiştir. Bu çalışmada öncelikle, konvertibilitenin tanımı ve çeşitleri incelenmiş, sistemin işleyebilmesi için gerekli olan yurtiçi ekonomi politikasına ilişkin koşullar ve dış sektör ve dışa açılma politikası ile ilgili koşullar, IMF'nin hükümleri ve yaptırımları ile Merkez Bankasının işlevi araştırılmıştır. Daha sonraki aşamada ise, konvertibilite Türkiye Ekonomisi açısından irdelenmiştir. 1930 öncesi konvertibil dönem ve 1930 sonrası konvertibiliteden uzaklaşılan dönem olmak üzere ikili bir dönemsel ayırıma gidilmiştir. 24 Ocak 1980 kararlarıyla piyasa ekonomisine geçiş ve ekonomide etkin kaynak dağılımının piyasa mekanizması ile sağlanması birincil hedef olurken, ikinci bir hedef olarak, dışa açık ve ihracaata yönelik sanayileşme politikası ile Türk Ekonomisinin dünya ekonomisi ile entegrasyonu yolunda adım atılmıştır. Bu hedeflerin gerçekleşmesinde kullanılacak araçlardan bir tanesi de Türk Lirası'nın konvertibilitesinin sağlanması olmuştur. Yaklaşık yarım asırlık zaman diliminden sonra, tekrar gündeme gelen Türk Lirası'nın konvertibüitesinin ekonomik etkileri çalışmanın temel amacını oluşturmaktadır. Konvertibilite sisteminin Türkiye Ekonomisinde başarılı olabilmesi için, Türk Lirası'na olan iç ve dış talebin yeterli seviyeye çıkalrılması, Türk Ekonomisinin dünya ekonomisi ile daha fazla entegrasyonu, enflasyon hızının kesilmesi, gelir dağılımının adil hale getirilmesi, makul düzeyde bir büyeme hızının sağlanması gibi, iç istikrar unsurlarının yanı sıra uluslararası platformda Türk Lirası'na olan güvenin artırılması gereklidir. Türkiye Ekonomisinin içinde bulunduğu bugünkü koşullarda Türk Lirası'nın konvertibilitesi uzun vadede kaygı vericidir.
Maliyet/yarar analizinin yüksek öğretim harcamalarına uygulanması KTÜ-İİBF örneği

İnsanların sahip oldukları bilgi ve beceri birikimi anlamına gelen 'Beşeri Sermaye' 'ye ilişkin kuramlar. son zamanlarda önem kazanmakta ve birçok ekonomist ve politikacının ilgisini çekmektedir. Beşeri sermaye hesaplamalarında kullanılan tekniklerden biri de maliyet-yarar analizidir. Bu analiz ile birey ve toplum açısından eğitim yatırımlarının diğer fiziki sermaye yatırımlarına göre nisbi karlılığını ölçmek ve eğitim yatırımlarının sosyal ve kişisel getiri oranlarını hesaplamak mümkün olabilmektedir. Mevcut çalışmada KTÜ-İİBF'nin sosyal etkinliği Mart- 94 verileri kullanılarak, Beşeri Sermaye Kuramı ve Maliyet/Yarar Analizi yaklaşımıyla ele alınmıştır. Bu veriler, çapraz-kesit analizi ile yaş-kazanç profillerine dönüştürülmüştür. Üniversite ve lise mezunlarına ilişkin yaş-kazanç profilleri ve bu profiller arasındaki fark hesaplanarak ömür-boyu kazanç akımı ölçülmüştür. Sosyal ve kişisel getiri oranları ve net bugünkü değer hesaplamalarında Lotus Paket Programı ' ndan f aydalanı lmıştır. Uygulama neticesinde kişisel getiri oranlarının, sosyal getiri oranlarını aştığı tesbit edilmiştir. Sosyal açıdan bakıldığında bunun, devletin yükseköğretime aşırı yatırımının bir sonucu olduğu söylenebilir. Bununla birlikte, maliyet/yarar analizinin KTÜ-İİBF'ne uygulanmasından elde edilen bulgular, söz konusu fakültenin bölge için önemini ortaya koyar niteliktedir. Bölgenin insan gücü ihtiyacını karşılamasından dolayı 'dışsal etkinliği' nden, 11 genel başarı oranının % 80-85 civarında olmasından 'içsel etkinliği' nden, bölgedeki orta ve düşük gelirli aile çocuklarına da yükseköğretim görme fırsatı tanımasından dolayı 'kurumsal etkinliği' nden söz etmek mümkündür. Bununla birlikte, KTÜ-İİBF'nin başta öğretim elemanı olmak üzere mali ve fiziki yetersizlikler sebebiyle klasik fonksiyonunun dışına çıkamadığı görülmektedir. Bu durumda her bölge ve konuya yetişmesi mümkün olmayan devlet, kendisinin yanı sıra özel sektörün yapacağı yatırımları teşvik eden ve denetleyen bir konuma gelmelidir.
Türkiye'de parasal aktarım mekanizması: Faiz kanalı işleyişi üzerine ekonometrik bir analiz

Merkez bankalarının politika kararları ekonomik değişkenleri etkilemektedir. Bu nedenle merkez bankalarının reel ekonomi üzerinde etkinliğini arttırabilmesi için parasal aktarım mekanizmasının işleyişinin bilinmesi büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada, Türkiye'nin 2003- 2018 dönemine ait üçer aylık verileri kullanılarak faiz kanalı işleyişinin seçilmiş makro değişkenlere etkisi incelenmiştir. Değişkenler; bankalararası para piyasasında gerçekleşen gecelik faiz oranı, reel GSYİH, SÜE, GSSO ve YÜFE olarak seçilmiştir. Çalışmada ekonometrik yöntem olarak Toda-Yamamoto nedensellik testi kullanılmıştır. FO, GSSO ve RGSYİH değişkenleri için Toda-Yamamoto nedensellik testinin sonuçlarına göre; faiz kanalı işleyişine ilişkin faiz oranlarının, sabit sermaye yatırımını ve reel gayri safi yurt içi hasılayı etkilediği ortaya çıkmıştır. Bu sonuçlara göre Keynesyen parasal aktarım mekanizmasının faiz kanalı işleyişinin Türkiye'de belirtilen dönemler için geçerli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. FO, YÜFE ve SÜE değişkenleri için Toda-Yamamoto nedensellik testi sonuçları ise, faiz oranlarının, yurt içi üretici fiyat endeksi ve sanayi üretim endeksini etkileyen nedensellik ilişkisi tespit edilmemiştir.
Exchange rate determination in Turkey 1981-1989: A purchasing power parity deviation analysis

TÜRKİYE'DE DÖVİZ KURUNUN BELİRLENMESİ 1981- 1989 SATIN ALMA GÜCÜ PARİTESİNDEN SAPMA ANALİZİ Satin Alma Gucu Paritesi teorisi döviz kurlarinda ortaya cikan değişliklerin iki ülkenin enflasyon oranlari arasindaki farkla aciklanabilecegini savunmaktadir. Bu calisma SAGP'yi indirek olarak 1981 -1989. yillari arasinda Türkiye'ye uygulamaktadir. Amaç SAGP'den sapmalar la, ekonominin temel makro ve mikro gostergeleriyle arasindaki ilişkileri ortaya cikarmaktir. 1981- 1984 döneminde döviz kurunun SAGP'den sapmasi dis ticaret dengelerinindeki değişmelerle aciklanabilmektedir. 1984- 1988 döneminde ise döviz kurundaki değişiklikler yerli yatirim araclariyla döviz arasindaki net reel getirinin birlikte oynamasi prensibine gore belirlenmiştir. 1989 basindan itibaren gerçeklesen net reel TL artisi ancak bir politik karar olarak aciklanabilmektedir. Bu değişikliği istatistiki modellere uydurmak mumkun olamamaktadir.