turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Kırım Tatar Türkçesinde anlamca kaynaşmış-deyimleşmiş birleşik fiiller ve bu fiillerin öğretimdeki yeri

2002 - SAYFA: XIV+ 809 Jüri: Doç. Dr. Mukim SAĞIR Bu çalışmada, öncelikle Kırım Türkçesinin 'anlamca kaynaşmış-deyimleşmiş birleşik fiiller' yönünden ne kadar zengin olduğunu göstermeyi amaçladık. Bunun yanında, hangi fiillerin hangi isim unsurlarıyla anlamca kaynaşarak, deyimleşerek birleşik fiil kurduğunu tespit etmeye çalıştık. Tez, 'Giriş', 'Birinci', 'İkinci', 'Üçüncü', 'Dördüncü', 'Beşinci Bölüm', 'İnceleme', 'Dizin' ve 'Sonuç' bölümlerinden oluşmaktadır. 'Giriş' bölümünde Kırım Türkleri, Kırım Türklerinin dili ve edebiyatı hakkında bilgi verildi. 'Birinci Bölüm'de eğitim ile ilgili genel kavramlar üzerinde duruldu. 'İkinci Bölüm'de dil gelişiminden bahsedildi. 'Üçüncü Bölüm'de araştırmanın yapılma gerekçesi, problem, problem cümlesi, alt problemler verilmeye çalışıldı ve araştırmanın temel varsayımları açıklanarak araştırmanın sınırlıkları belirtildi. 'Dördüncü Bölüm'de çalışmanın yöntemi üzerinde duruldu. 'Beşinci Bölüm''de, araştırıcıların 'anlamca kaynaşmış-deyimleşmiş birleşik fiiller'in birleşik fiil sınıflandırmasındaki yeri ve 'anlamca kaynaşmış-deyimleşmiş birleşik fiiller' ve yapısı hakkında söyledikleri tespit edildi. 'İnceleme' bölümünde 1970- 2000 tarihleri arasında Kırım edebi dili ile yazılan roman, hikaye, deneme, tiyatro, anı, şiir türünde çok sayıda eser taranarak, bu eserlerde yer alan 'anlamca kaynaşmış-deyimleşmiş birleşik fiiller'in bulunduğu cümleler tespit edildi. İncelenen fiillerin, genellikle, olumlu, ettirgen, edilgen ve dönüşlü şekilleri alındı. Bazı olumsuz anlam taşıyan birleşik fiiller değiştirilmedi ve bunlar, olumlu yardımcı fiil bünyesinde değerlendirildi, örnek cümlelerin sonunda, alıntı yapılan eserlerin kısaltmaları, sayfa ve paragraf numaraları parantez içinde gösterildi. Fişleme sırasında eserlerin imlasına dikkat edildi. Ayrıca, bu tür birleşik fiillerin, hangi isim ve fiil unsurlarından meydana geldiği tespit edildi. İsim unsuru, 'özne, nesne yer tamlayıcısı ve zarf' görevlerini üstlenmektedir. İsim ve fiil unsurlarından bazen biri, bazen de ikisi temel anlamlarının dışında kullanılmaktadır. 'Dizin' bölümünde ise, tespit ettiğimiz 'anlamca kaynaşmış-deyimleşmiş birleşik fiillerin alfabetik listesi ile bu fiillerin taşıdıkları isim unsurunun sayısına göre alfabetik listesi bulunmaktadır. 'Sonuç' bölümünde, araştırmamızda vardığımız sonuçlar maddelendi. Çalışmanın sonunda da, doğrudan ya da dolaylı olarak faydalandığımız 'Kaynaklar'a yer verildi.
Parlamento kararları çerçevesinde soykırım iddialarının yabancı basında yeniden inşası (1965-2007)

Ermeni soykırım iddiaları ve bunlara ilişkin Parlamento kararlarında Soğuk Savaş döneminde nasıl bir değişim ve dönüşümün yaşandığı bu doktora tezininkonusudur. Bu çerçevede soykırım tartışmalarının ötesinde uluslararası kamuoyunda ve yabancı basında konunun nasıl ele alındığı ve nasıl bir bakış açısı ile konuyayaklaşıldığı değerlendirilmiştir. Bu çalışma altı bölümden oluşmaktadır. Tezin Giriş bölümünde, Soğuk Savaşdünyasından hareketle, 1915 Olayları'nın 1945 sonrasında hangi aşamaya ulaştığı ve Ermeni meselesinin 1948 Soykırım Sözleşmesi ve İnsanlığa Karşı Suçlar kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği sorgulanmaya çalışılmıştır. Tezin Birinci Bölümü'nde, Ermeni Sorunu'nun oluşum evrelerindeki temel dinamikler, Cumhuriyetin kuruluş yıllarında konunun ele alınış biçimi ve sorunun nasıl uluslararası bir boyut kazandığı hususlarına değinilmiştir. Bu bölümde ayrıcaSoykırım iddiaları açısından 1965 yılının önemi, Ermeni terörü ve Avrupa Parlamentosu kararıyla ilgili değerlendirmelerde bulunulmuştur. Çalışmanın İkinci Bölümü'nde, geçmişşten günümüze hangi ülkelerinparlamentolarında soykırım iddialarını kabul ettiği, bunun gerekçeleri ve kararlarınkarşılaştırmaları ile söz konusu ülkeler hakkında kısa tanıtım bilgilerine yer verilmiştir. Kararların alındığı dönemde Avrupa kamuoyu ile Avrupa basınının ErmeniSorunu'na nasıl yaklaştığının değerlendirildiği Üçüncü Bölüm'de, Almanya, Belçika, Fransa, İngiltere, İsviçre ve İtalya basınları incelenmiştir. ABD ve Rus basınının ele alındığı Dördüncü Bölüm'de, biri soykırım iddialarını kabul etmiş olan Rusya diğeri ise soykırımın kabul ettirilmesi için yoğun çalışmaların yürütüldüğü bir ülke olan ABD'nin Ermeni Sorunu'na bakışı aktarılmıştır. IIErmenistan ile Azerbaycan basınının değerlendirildiği Beşinci Bölüm'de, Soykırım iddialarının doğrudan muhatabı olan iki ülkenin, 1915 Olayları'na ve Türkiye'ye ilişkin tutumları, birbirlerine bakışlarının şekillenmesini etkileyen faktörler ile bu ülkelerin soykırımı kabul eden ülkelere yönelik tutumları değerlendirilmiştir. Akdeniz ve Ortadoğu ülkelerinin Ermeni meselesiyle ilgili yayınlarınındeğerlendirildiği Altıncı Bölüm'de, İran, İsrail, Mısır ve Kıbrıs Rum Yönetimi'ninErmeni iddialarıyla ilgili hangi konulara ağırlık verdiği, konuyu, siyasi, dini ve coğrafi olarak değerlendirip değerlendirmediği ve bu konunun hangi ülkelerde içsiyaset malzemesi olarak kullanıldığı ele alınmıştır. Tezin Sonuç Bölümü'nde ise, Ermeni Sorunu'nun Soğuk Savaş'ta ve sonrasında, parlamento kararları aracılığıyla boyut değiştirdiği ve bu kapsamda konununbasındaki yansımaları kıyaslamalı olarak yorumlanmıştır. Bu çalışma, birincil kaynak olarak Başbakanlık Basın Yayın EnformasyonDairesi Başkanlığı belgelerine, soykırımı kabul etmiş olan ülkelerin parlamentokararlarına ve Basın organlarına yansıyan haberlere dayanmakta olup, konuyla ilgili olarak daha önce yerli ve yabancı dille yapılmış çalışmalara da yer verilmiştir.
Meclis zabıtlarına göre Türk ordusunun yeniden yapılandırılması (1925-1930)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ ZABITALARINA GÖRE TÜRK ORDUSUNUN YENİDEN YAPILANDIRILMASI (1925-1930) Meclis 'te, ordu ile ilgili çalışmalar, daha çok düzenli orduya geçişi destekleyici çalışmalar olmuştur. 1925 yılından itibaren yapılan çalışmaların daha iyi anlaşılabilmesi için başta firar konusu olmak üzere bazı çalışmaların 19201i yıllardan itibaren ele alınması gereği ortaya çıkmıştır. 1920 yılında ordu disiplinini ele alan Türkiye Büyük Millet Meclisi, orduda acilen müdahale gerektiren bir boyuta gelen 'firar' olayları ile ilgili düzenlemeler yapılmıştır. 1921 Nisan' ma gelindiğinde ise Meclis seferberlikte ve cephede yer alacak olan personele tazminat ödemesi yapılması konusunda bir karar vermiştir. Bu şekilde savaş döneminde görev alacak olan kişilerin motivasyonu amaçlanmıştır. Meclis ekonomik problemler nedeniyle askerlikten muaf olan kişilerden ek vergi alınması karan almıştır. Bu karar aslında o dönem için normal bir karar olarak kabul edilebilir. Çünkü Hükümet 1920'lerin ilk yıllarında ekonomik önlemler açısından birçok vergi uygulamasına gitmiştir. 1924 yılına gelindiğinde ise, ordudan ayrılanların beş yıl boyunca orduya müteahhitlik yapmalarının yasaklanması karan verilmiştir. Böylece ihalelere kanşması imkanı olan rüşvet-iltimas ve şaibenin önüne geçilmesi amaçlanmıştır. 1925 Kasım ayında ise ordunun silahlanması ve savunma sanayii kurulması amacıyla oldukça yüklü bir ödenek aynlması karan verilmiştir. Böylece ordunun yeni teknoloji ve tekniklerden mümkün oldukça faydalanması için çalışılmıştır. 1926 yılının Nisan' mda dış politikada meydana gelen gelişmeler nedeniyle savunma bütçesine ek bir ödenek aynlması konusu görüşülmüştür. Böylece ordu her tür gelişme için hazır duruma geçirilmiştir. Haziran ayında da Hava Sınıfı personelinin maaşlan konusunda bir düzenleme yapılmış ve havacı olmanın sonucu olarak doğabilecek sağlık problemleri veya dinlenme dönemlerinde alacaklan tazminatlar belirlenmiştir. 1927 yılında da Askeri Ceza Kanununun 33. ve 177. maddeleri ile ilgili yeni düzenlemeler gerçekleştiren Meclis, bunun yanında bir de Yedek Subaylar hakkında bir düzenleme gerçekleştirmiştir. 1928 yılında ise ordudaki rütbeler ile ilgili bazı değişiklikler gerçekleştiren TBMM, 1929 yılında da kıdemli yüzbaşılık, subay ve askeri memurlann maaşlan gibi konularda Türk Silahlı Kuvvetleri hakkında kanun değişikliklerine gitmiştir. Meclis bu on yıllık süre içinde ordunun silahlanması, ekonomisi, personelin hayat standarttan ve disiplini ile ilgili konularda bazı çalışmalar gerçekleştirmiştir. III
Fransız basınında yeni Türkiye'nin modernleşmesi (1922-1938)

18. yüzyıl itibariyle Batı'nın üstünlüğü gerçeğini kavramaya başlayan Osmanlı Devleti, dışta Batı ordularına karşı mukaveet etmek, içte de bozulan devletin otoritesini yeniden tesis etmek amacıyla 19. yüzyıl başlarından itibaren kapsamlı bir Batılılaşma süreci içerisine girmiştir. Ordu öncelikli olarak başlayan bu süreç, zamanla devletin diğer kurumlarında da sirayet etmiştir. Yüzyıl sonuna gelindiğinde bazı önemli aşamalar kat edilmiş olsa da; askeri yenilgiler, toprak kayıpları ve ekonomik iflasın önüne geçilememiştir. Balkan ve Trablusgarp mağlubiyetleri devletin sonunun gelmeye başladığını açık bir şekilde göstermiş; Birinci Dünya Savaşı da kaçınılmaz sonu getirmiştir. Savaşın sonunda İtilaf Devletleri, yapmış oldukları planlar doğrultusunda Osmanlı Devleti'ni işgal etmeye başlamışlardır. Bu işgallere karşı Anadolu'nun merkezinde başlayan ve Mustafa Kemal Paşa önderliğinde zafere ulaşan Milli Mücadele, mücadelenin merkezi olan Ankara'da yeni bir Türk devletinin kurulması ile sonuçlanmıştır. Mustafa Kemal Atatürk liderliğindeki Yeni Türkiye, Osmanlı Devleti'nden gelen tecrübe birikimiyle çok daha cüretkar ve keskin bir Batılılaşma sürecine girmiştir. Bu kapsamda saltanat ve hilafet gibi köklü kurumlar kaldırılmış ve devlet hemen her alanda laik ve milli bir hale getirilmiştir. Avrupa'nın önde gelen basın kuruluşlarına ev sahipliği yapan Fransız basını, Anadolu'da yeni bir devletin doğmakta olduğunu görece erken bir tarihte görmüş ve bu devlete 'Yeni Türkiye' demiştir. Yeni Türkiye'nin modernleşmek ve Batılılaşmak isteyen bir ülke olduğunu her fırsatta dile getiren Fransız basını, Atatürk döneminde yapılan inkılapları yakından takip etmiş ve gerek Atatürk, gerekse Türkiye hakkında kapsamlı değerlendirmelerde bulunmuştur. Bu itibarla Fransız basınının Türkiye'ye yönelik değerlendirmelerinin dönemin Avrupa'sının Türkiye'ye ve Atatürk'e olan bakışını tespit etmek bakımından önem arz ettiği söylenebilir. Bu çalışma, Fransız basınının 1922- 1938 yılları arasında Türkiye hakkındaki değerlendirmelerini dönemin Fransız gazete ve dergilerinde yer alan ve tarafımızca Türkçeye çevrilen haber, röportaj, makale, köşe yazısı, mektup ve hatırat ekseninde kapsamlı bir şekilde ele almaktadır.
Cumhuriyet Döneminde meydana gelen sel baskınları (1950-1970)

Dünyada tarih boyunca çeşitli doğal afetler meydana gelmiştir Bunların içinde deprem, kuraklık, heyelan ve sel baskınlarının önemli bir yeri vardır. Sel baskınları dünyanın çeşitli bölgelerinde meydana geldiği gibi, Osmanlı coğrafyasında da değişik tarihlerde görülmüş ve önemli ölçüde tahribat yapmıştır. Cumhuriyetin ilk yıllarında da Türkiye'nin muhtelif yörelerinde sel baskınları meydana gelmiş, can ve mal kaybına sebep olmuştur. Türkiye'de sel baskınlarını konu alan ilk hukuki düzenleme Cumhuriyetin ilk yıllarında yapılmıştır. Bu çalışma Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde 14 Ocak 1943 tarihinde kabul edilen 4373 sayılı Taşkın Sulara ve Su Baskınlarına Karşı Korunma Yolları isimli kanundur. Bu Kanun 18 maddeden meydana gelmiştir. Diğeri de 15 Mayıs 1959 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabul edilen Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yardımlara Dair Kanun'dur. Bu kanun 53 madde ve 10 bölümden meydana gelmiştir. Türkiye'de sel baskınları şiddetli yağmurlardan, eriyen kar sularından, akarsuların taşmasından, deniz ve göllerin yükselmesinden, barajlardan bırakılan sulardan her mevsim meydana gelmiştir. Ülkemizde meydana geleneksel baskınları insanların ve hayvanların ölmesine, ekili tarlaların ve ağaçların harap olmasına, muhtelif meskenlerin tahrip olmasına, şehirlerin alt ve üst yapı tesislerinin bozulmasına, her türlü sanayi tesisinin harap olmasına, kara ve hava ulaşımının durmasına, şehirlerin elektriksiz ve susuz kalmasına sebep olmuştur. Bunların yanında sel baskınları kitle haberleşme araçlarının tahrip olmasına da yol açmıştır. Sel baskını meydana geldiği zaman, merkezi ve yerel yönetimler tarafından afetzedeler için gerekli yardımlar yapılmıştır. Bunlar arasında afete uğrayan insan ve hayvanların kurtarılması, afetzedelerin barınma ve beslenmelerinin sağlanması gibi unsurlar bulunmaktadır. Ayrıca afetzedelerin felaket mahallinden tahliye edilmeleri de önemli bir gayret gösterilmiştir. Cumhuriyet Döneminde Türkiye'de sel baskını meydana gelme ihtimali olan yerleşim birimleri felaketten evvel veya sonra, başka mahallere taşınmıştır. Devlet tarafından bu insanlara mesken yapımında destek olunmuştur. Mesken yapımında ihtiyacı olan insanlara kredi de verilmiştir. Ayrıca inşaat malzemesi yardımı yapılmıştır. Afetzedelerin bankalara olan borçları da belli bir süre için ertelenmiştir. Bunun yanında devlet sel baskınlarını önlemek için, önemli yatırımlar da yapmıştır. Bunların başında da çok amaçlı barajların inşa edilmesi gelmektedir.
Sovyet karşıtı Türk siyasİ muhaceretinin mecmualarında Bolşevik Devrimi ile Türk Devrimi (1923-1934)

Bolşevikler, 1917 Ekim Devrimi sonrası bağımsızlıklarını veya özyönetimlerini ilan eden Türk ülkelerini işgal ederek geçmişşte Rusya İmparatorluğu hakimiyetinde olan coğrafyada tekrar hakimiyet kurmuşlardır. Bu süreçte Bolşeviklerle mücadele eden Türk milliyetçilerinin bir kısmı mücadelelerini hariçte sürdürmek üzere Türkiye'ye ve Avrupa'ya yerleşmişlerdir. Azerbaycan, İdil-Ural, Kırım ve Türkistan ülkelerinden gelen siyasi muhacirler, yerleştikleri ülkelerde teşkilatlandıktan sonra seslerini duyurmak için süreli yayınlar yayınlamaya başlamışlardır. Onlar, mecmualarında Bolşeviklere karşı yürüttükleri mücadeleyi, yaşadıkları milli devlet tecrübesini ve Bolşeviklerin ülkelerinde uyguladıkları politikaları aktarmış; Türk devletini ve halkını da Bolşeviklere karşı sıklıkla uyarmaya yönelik yazılar paylaşmışlardır. Çalışmamızda siyasi muhacirlerin Bolşevik Devrimi'ne, Bolşeviklere ve uyguladıkları politikalara, kendi ülkelerindeki komünist harekete dair yazılarına odaklanılarak yine onların Türkiye Cumhuriyeti'ne ve Türk Devrimi'ne nasıl anlamlar yüklediklerine ve Türkiye ile ilgili yazdıkları yazılar üzerinden her iki devrime nasıl yaklaştıklarını ve ne şekilde tarif ettiklerini inceledik.
Kastamonu basınında Köroğlu Gazetesi (1908-1918)

Bu çalışma, 1908- 1918 yıllan arasında Kastamonu'da yayınlanmış olan Köroğlu gazetesinin bir bütün olarak incelemesidir. Gazete aynı zamanda İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin yayın organıdır. Dolayısıyla bu çalışma ile Köroğlu gazetesinin Kastamonu basın tarihindeki yeri ve Kastamonu'da İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin faaliyetlerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Köroğlu gazetesi, Kastamonu'nun ilk özel gazetesidir. Aynı zamanda İttihat ve Terakki Kastamonu Şubesi'nin yayın organı olarak kurulmuştur. Bu çalışmada, Köroğlu gazetesindeki haber ve makaleler konu başlıklarına göre tasnif edilerek değerlendirilmiştir. Çalışma dört bölümden oluşmaktadır. H Meşrutiyet dönemi Kastamonu basınında yayınlanan gazete ve dergiler, Köroğlu gazetesinde yer alan iç ve dış siyasi gelişmeler ile gazete yazarlarının biyografilerine yer verilmiştir. Çalışmada ağırlıklı olarak gazetede yer alan sosyal, siyasi, iktisadi ve eğitimle ilgili fikirler değerlendirilmiştir. Değerlendirme işlemi ile, Köroğlu gazetesinin Kastamonu basm tarihindeki yeri ve İttihat ve Terakki'nin faaliyetleri ortaya konmuştur. Bu çalışma ile ayrıca DL Meşrutiyet döneminde, Kastamonu'daki ( 1908- 1918 ) fikri, siyasi, iktisadi ve sosyal durum tespite çalışılmıştır.
Türk basınında Cemal Paşa suikastı ve yansımaları

İttihat ve Terakki'nin önder şahsiyetlerinden biri olan Cemal Paşa, 21 Temmuz 1922'de Tiflis'te uğradığı bir suikast sonucu iki yaveriyle birlikte şehit edilmiştir. Çalışmamızda Cemal Paşa suikastının Türk kamuoyundaki yankılarının ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Suikastın Türk kamuoyundaki yankısını ortaya koymak için ağırlıklı olarak o devrin gazeteleri incelenmiş, buna ek olarak daha sonraki yıllarda gazete ve dergilerde konuyla ilgili çıkan yazılar çalışmaya dahil edilmiştir. Tezimiz giriş kısmını takiben üç bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında Cemal Paşa'nın hayatı üzerine genel bilgiler verilmiştir. Birinci bölümde suikasta dair ilk haberlerin basında yer alması ve haberlerin doğrulanma süreci ile suikasta duyulan tepkiler ele alınmıştır. İkinci bölümde, Cemal Paşa suikastının basına yansıyan ayrıntıları, suikastla ilgili kovuşturmalar ve tutuklamalar üzerinde durulmuştur. Bu bölümde ayrıca suikast nedeniyle resmi kurum ve kişilerin beyanatlarına yer verilmiş, son olarak da Cemal Paşa ile yaverlerinin cenaze merasimleri hakkında basında yer alan haberler incelenmiştir. Üçüncü bölümde Cemal Paşa suikastının kimler tarafından yapıldığına dair basındaki çeşitli görüşler konu edilmiştir. Bu bölümde ayrıca Cemal Paşa'nın kişiliği ile askeri ve idari faaliyetleri hakkındaki gazetelerde yer alan görüşler aktarılmıştır.
Türk Ordu Teşkilatı: Irak cephesi (1914 - 1918)

Bu tez, Türk Ordusu'nun, Birinci Dünya Savaşında görev yaptığı harp cephelerinden biri olan Irak'daki teşkilat ve hayatını incelemektedir. 1914- 1918 arasında devam eden savaş boyunca, bölgesel gelişmelerin orduya yaptığı etkiler de konunun tamamlayıcı unsurlarıdır. Bu esaslar üzerine kurulan tez, iki bölümden oluşmuştur. Çalışmanın ilk bölümünde, askeri teşkilatın Irak'da bulunan Türk birliklerindeki yapısı araştırılmıştır. Kurum olarak silahlı kuvvetler hakkında genel bilgiler verilerek, bu kuvvetlerin lojistik çalışmalarına temas edilmiştir. Ordunun; haberleşme, ulaştırma başta olmak üzere, istihkam, sağlık, eğitim, teftiş, askeri kurallar ve sansür teşkilatlan bu bölümün ana başlıklarıdır. İkinci Bölüm'de ise, askeri hayatı şekillendiren noktalara değinilmiştir. Türkiye'nin müttefiki Almanya ve Avusturya - Macaristanlı askeri personelin Irak'da görevlendirilmeleri, savaşlarda ele geçen esirler, bütün Müslümanlar'ın kutsal savaşa davet edildikleri cihat ilanı, bölgesel güvenlik, Iraklı Arap aşiretlerinin siyasi davranışları, bölge halkı ile ordunun etkileşimi, başardı görülen ordu personeli ve aşiret üyelerinin ödüllendirilmeleri, savaş bölgesindeki iktisadi ve mali gelişmeler, ordunun sağlık hayatının ana hatları, askerlerin ve ulaştırma işlerinde kullanılan hayvanların beslenmeleri ve ordu personelinin giydirilmesi konulan başlıca işlenen hususlardır. Anlaşılacağı üzere, bu çalışmanın amacı, Türk Ordusu'nun düzeni ve yaşayışının 1914 - 1918 arasında Irak'daki yapışım ortaya koymaktır. Dolayısıyla, muharebelerin yapılış şekilleri ve safhaları, tezin kapsamına girmemiştir. Askeri tarih çalışmalarında hala, öncelikle ele alınmakta olan muharebelerin izahının savaşın bütünü içerisindeki rolü, genellikle kalıcı olmayabilmektedir. Harp tarihi bakımından önemli husus ise, meydana gelen olayların oluşum şartlan ve tarihi tecrübelere katkılan olmalıdır. Zira, bu cephede görev yapan asker ve subayların, Türk Milli Mücadelesi'nde fiili hizmette bulundukları tarihi bir vakıadır. Irak Cephesinde kazanılan savaş tecrübelerinden yararlanıldığının işareti, subaylar tarafından kaleme alınan ve Askeri Mecmua'nın muhtelif sayılarında yayınlanan bu cephe ile ilgili makalelerdir. Bu yazılar, Kurtuluş Savaşı sonrasında ve bu savaşa katılan subaylar tarafından yazıldığından, Irak'a ait tecrübelerin etkileri anlaşılabilir. Askeri olayların incelenmesinde bu yöntem uygulanarak, bu gelişmelerin sosyal boyutu da yapılan çalışmada ortaya konulan hususlardan biri olmuştur.
Aydın ve civarında Milli Mücadele ve efelerin faaliyetleri

Tezimizde, Aydın Vilayetinde Yunan işgaline ve mezalimine neden olan gelişmeler ve işgallere karşı gösterilen mukaveet ele alınmıştır. Bu mukaveette etkin rol oynayarak Kuva-yı Milliye'ye önemli katkılarda bulunan efelerin ortaya çıkışı ve faaliyetleri üzerine aydınlatıcı bilgi ve belgeler ile konu özgün hale getirilmeye çalışılmıştır. Tezimizin ilk bölümünde, Osmanlı Devleti'nin son dönemi ve bu dönemde yurdun geleceğini etkileyen gelişmeler ele alınmıştır. İkinci bölümünde, Aydın civarında varlıklarını sürdüren efe ve zeybek terimlerinden, efe ve zeybeklerin tarihi süreçte gösterdikleri gelişimden ve işgallerin başladığı dönemde edindikleri yeni ve olumlu misyondan bahsedilmektedir. Ayrıca, Milli Mücadele'de varlıklarıyla, bir milletin makus talihinin, tamamen görünenin aksi yönde değişmesini sağlayan ve Aydın ve civarında etkili olan efelere özel olarak değinilmiştir. Üçüncü bölümünde; Aydın'ın Yunan kuvvetleri tarafından işgali ve bu işgale karşı gösterilen direniş hareketleri hakkında bilgi verilmiştir. Dördüncü bölümde ise; Yunan işgal kuvvetlerinin, Aydın halkına yaptığı zulüm, işkence ve katliamlar konusu işlenmiştir. Tezimiz içerik olarak, Milli Mücadele'nin, başlangıcında etkin rol oynayan ve mücadelenin gelişmesi için uygun ortamı sağlayan unsur olarak kabul etmemiz gereken Kuva-yı Milliye sürecini ve özellikle Yörük Ali Efe etrafında gelişen olayları ele almaktadır. Tezimiz, bu konuda kaynak ve bilgi açısından, günümüzde bilinenleri destekleyici, geliştirici ve bir kısmı kullanılmamış orijinal belgelerle zenginleştirerek tarihe ışık tutma niteliği taşımaktadır. Ayrıca; Yunan işgalinin bölgede ve halk üzerinde bıraktığı tahribatla ilgili önemli bilgiler vermektedir. Tezimiz diğer bir yönü ile de, Aydın ve civarında faaliyet gösteren efe ve zeybeklerin, Milli Mücadele'nin lideri Mustafa Kemal ile sürekli temas halinde olduklarını ve ondan aldıkları emirleri uyguladıklarını da ortaya koymaktadır.
Devlet adamı ve siyasal bir düşünür olarak Mehmed Sadık Rif'at Paşa

19. yüzyılda Avrupa'da meydana gelen değişim hareketleri Tanzimat aydınları üzerinde etkili olmuş ve eserlerine yansımıştır. Bu çalışmada, diğer Tanzimat aydınlarından farklı olarak Avrupa'da meydana gelen bu değişim hareketlerini gerçekçi bir bakış tarzıyla ele alan Mehmet Sadık Rıfat Paşa ve onun devlet ve toplum hayatına ilişkin görüşleri incelenmiştir. Mehmet Sadık Rıfat Paşa 19. yüzyılın değişen şartlarına uygun olarak Osmanlı Devleti'nde hukuk'un üstünlüğünü ve hukuk devletini tesis etmek, ekonomik gelişmeyi canlandırmak, ayrılıkçı hareketleri önlemek, bürokrasinin sağlıklı bir şekilde işlemesini sağlamak vb. konulardaki görüşleri ile Tanzimat hareketinin bir numaralı ismi olmuştur. Bu yönüyle Tanzimat'tan Cumhuriyet'e kadar devam eden süreç içerisinde devlet yöneticilerinin Sadık Rıfat Paşa'nın görüşlerine bigane kalmaları düşünülemez. Bu düşünceden hareketle Sadık Rıfat Paşa'yı konu olarak ele aldığımız tez, genel bir girişten sonra beş bölümden oluşmaktadır. I. bölüm'de Sadık Rıfat Paşa ve onun Tanzimat hareketindeki rolü ele alınmıştır. II. Bölüm'de Sadık Rıfat Paşa'nın Viyana elçiliği döneminde Osmanlı Devleti'nin bazı dış sorunları ve paşa'nın bu sorunlar üzerindeki aksiyonuna yer verilmiştir. III. Bölüm'de Sadık Rıfat Paşa'nın reform perspektifinde yer alan bazı mühim konular ele alınmıştır. IV. ve V. Bölümlerde ise sırayla Tanzimat döneminde Osmanlı Devleti'nin uğraşmak zorunda kaldığı bir takım sorunlar da Sadık Rıfat Paşa'nın rolü ve onun eserlerine yer verilmiştir. Sonuç bölümünde ise Sadık Rıfat Paşa ile ilgili bir değerlendirme yapılarak tez tamamlanmıştır.