An investigation into the transformation of the construction industry into the construction 4.0

Yaratmış olduğu yapılı çevre ile günlük hayatımızın her anında etkisi olan inşaat sektörü, küresel ekonomideki yeri düşünüldüğünde en önemli sektörlerden biridir. Diğer sektörlere sağlamış olduğu iş imkanları ile inşaat sektörü küresel ekonomide büyük payı olan temel sektörlerden biridir. Bu duruma rağmen, inşaat sektörü, proje uygulamalarındaki düşük verimlilik oranları ile tanınmaktadır. Son 20 yılda dünya ortalaması olan yüzde 2 .8'lik işgücü verimliliği artışının çok daha altında olarak, inşaat sektörü yalnızca yüzde 1'lik bir artış göstermiştir (McKinsey & Company, 2017 :2). Bunun yanı sıra, küresel ısınmanın etkisinin arttığı günümüzde, inşaat sektörü küresel enerji tüketiminin yaklaşık % 25 -40'ından sorumludur (WEF, 2016: 11) ve bu tüketim oranı giderek artmaktadır. Hızla artan dünya nüfusu ile birlikte artan konut talebi sonucunda, dünya genelinde hız kesmeden inşa edilen yapı ormanları oluşmaktadır. Verimsiz üretim süreci ile fazla atığın üretildiği, iş tekrarı gereklilikleri sonucu karbon salınımının, enerji harcamasının ve hammadde tüketiminin bir hayli arttığı inşaat sektörü çok büyük bir çevresel ayak izine sahiptir. Yıllardır süregeldiği şekilde, insan gücü odaklı olarak yönetilen inşaat proje uygulamalarında hala daha İkinci Sanayi Devrimi ve Üçüncü Sanayi Devrimi'nin insanoğluna kazandırdığı dijital olmayan teknolojiler oldukça verimsiz bir şekilde kullanılmaya devam edilmektedir. Öte yandan, Dördüncü Sanayi Devrimi (Endüstri 4 .0), ilk defa Hannover Fuarı'nda tanımlanmıştır (Çevik, 2017). 'Dijital' kavramının hayatımıza girdiği bu devrimle birlikte, birbirine bağlı sistemler, akıllı ve iletişim kurabilen makineler ve birçok yenilikçi teknoloji üretim süreçlerinde etkin rol oynamaya başlamıştır. Özellikle imalat ve otomotiv sektörü gibi sektörler, bu devrimin sunduğu teknolojik gelişmeleri üretim süreçlerine hızla dahil ederek sistemlerini bütünleşik ve 'akıllı' hale getirmiş ve üretimin işleyişini değiştiren yeni iş modelleri ile müşteri odaklı seri üretime geçmeye başlamışlardır. Bu hızlı adaptasyon ile, küreselleşen pazarda rekabet paylarını arttırarak tanımlamış oldukları esnek üretim hatları ile önemli avantaj sağlamışlardır. Diğer sektörlerde yaşanan gelişmelere rağmen, inşaat sektörü Endüstri 4 .0.'ın sunmuş olduğu yenilikçi teknolojileri ve iş modellerini benimseme sürecinin çok gerisinde kalmıştır. Özellikle yeniliklere diğer sektörlere göre göreceli olarak kapalı yapısıyla bilinen sektörde, bu yenilikçi sistemlerin çoğunun kullanımı sınırlıdır; hatta çoğu ülkede bu teknolojiler henüz kullanılmaya başlanmamıştır. Ancak, küreselleşme neticesinde piyasa genişlemeye, daha bütünleşik olmaya devam etmektedir. Bu bütünleşik ve küresel piyasada, proje tanımları karmaşıklaşmış, proje süreçlerine farklı coğrafyalardan farklı zaman dilimlerinde katılan paydaşların da ortaya çıkmasıyla, proje yönetim süreci giderek zorlaşmıştır. Bir hayli düşük üretkenlik oranlarına sahip olan sektörün, rekabet ortamının daha da kızıştığı bu piyasada, üretkenliğini artırarak, özellikle maliyetini, zaman kaybını, enerji ile hammadde ihtiyacını ve çevresel ayak izini en aza indirmesi gerekmektedir (WEF, 2017: 68 -70). Bu süreçte bir şirketin mevcut olan sistemlerini ve işleyiş modellerini geliştirmeden uygulamaya devam ederek başarılı olması ve hatta bu rekabet ortamında varlığını sürdürebilmesi mümkün değildir. Sektör bir an önce yenilikçi iş modellerinin ve teknolojilerin kullanılmaya başlandığı, sektördeki bütün şirketler arasında güçlü bir dayanışma ortamının sağlandığı inşaat 4 .0.'a dönüşüm sürecine girmelidir. Ancak, inşaat sektörü bu konuda son derece çekingen davranmaktadır. Öte yandan, küresel anlamda dijital dönüşüme yönelik yoğun bir yönelimin olmadığı inşaat sektöründe, İngiltere, ABD ve İsveç gibi gelişmiş ülkelerde, sektörde bu devrimin yaşanmasının önünü açacak yönetimsel zorunluluklar, finansal destekler ve teşvikler gibi çeşitli itici güçler uygulanmaktadır. Ayrıca, bu süreci başarılı bir şekilde yürütebilmek için bu ülkeler birçok kapsamlı raporlar hazırlamakta ve sektör katılımcılarını bu sürece yönlendirmeye çalışmaktadır. Bununla birlikte, özel sektör devlet işbirliği içerisinde çeşitli pilot projeler yürüterek, sektörde var olan önyargı ortamını kırmaya çalışmaktadırlar. Literatürde var olan çalışmaların ve raporların ağırlıklı olarak son iki üç senedir hazırlandığı göz önünde bulundurulursa, literatürde inşaat sektörünün inşaat 4 .0.'a dönüşümü konusunda büyük bir araştırma eksiği olduğu gözlenmektedir. Bu bağlamda, tez çalışmasının temel amacı, inşaat sektörünün inşaat 4 .0'a dönüşümü üzerine bir inceleme yapmaktır. Çalışmanın hedeflediği amaca ulaşabilmek ve sonrasında ise bir dijital dönüşüm planına yönelik öneriler hazırlayabilmek adına öncelikle literatür araştırmasını besleyen çeşitli hedefler belirlenmiştir. 4 ana başlık altında derlenen araştırma soruları ile bu hedeflere yönelik kapsamlı bir araştırma yapılmıştır. Bu araştırma kapsamında ise, belirlenen çeşitli