Arap Baharı ve HAMAS'ın siyasi düşüncesindeki değişimler

Bu çalışmanın konusu, Arap Baharı'nın HAMAS'ın iç ve dış politikaları yönetiminde ve siyaset için tercih ettiği yöntemde oluşturduğu değişiklikler ile HAMAS'ın siyasi düşüncesine etkilerinin analiz edilmesidir. Bu analiz ile HAMAS'ın siyasi düşüncesinde ve kültüründe yer alan direniş kavramını anlamaya yönelik çalışmaları anlamada katkı sağlanması amaçlanmaktadır. Ayrıca çalışma konusunun bir diğer amacı da Arap Baharı sonrası İslami akımların yükselişini izleyen süreçte doğal bir sonuç olarak gelişen bölgesel ve küresel değişkenlere HAMAS'ın uyum sağlama ve bu değişimleri Filistin halkı ve davası yararına kullanmada ne ölçüde başarı sağladığının da değerlendirilmesidir. Araştırma, betimleyici bir çalışmadır ve içerik analizine bağlı bir metoda dayalı olarak temel sorusu olan 'İslamcıların yönetime ulaşmasının ardından HAMAS hareketinin düşüncesinde beliren stratejik ve taktiksel değişimlerin doğası nedir? sorusuna cevap aramaktadır. Çalışma, 'Mısır ve Suriye'de halk ayaklanmaları HAMAS siyasi düşüncesinde iç ilişkilerde ve bölgesel ittifaklar bazında değişimlere yol açmıştır' ön kabulüne dayanmaktadır. Bu noktada araştırmada HAMAS'ın kendi açıklamalarına ve ilk kaynaklara dayalı olarak gerek resmi sözcülerce yapılan siyasi açıklama ve konuşmalardaki bilgileri, gerekse grupların imzaladığı anlaşmalar ve konuşmalardaki bilgiler analiz edilmektedir. Ayrıca çalışmada, HAMAS'ın siyasi tutum ve konumlanışı, Arap Baharı öncesindeki tutumları ile yapılan karşılaştırmalara başvurarak değerlendirilmektedir. çalışmada, Arap Baharı gelişmelerinin Arap rejimleri ve Arap siyasi kültüründe oluşturduğu devrimin HAMAS'ın strateji ve politikalarında doğrudan değişiklik oluşturduğu sonucuna ulaşılmıştır. Söz gelimi, Filistin iç barış çabaları ve halk direnişinin kabul edilişi; ilk aşamada yani Mısır'da ordunun, yasal hükümete karşı darbe yaparak HAMAS'ı terör örgütü olarak değerlendirmesinden önce Arap Baharı'nın yansıması olarak karşımıza çıkan gelişmelerdir. Arap Baharı, HAMAS'ta bir takım olumsuz etkilere de neden olmuştur. Sözü geçen problemler, HAMAS'ın Suriye'deki stratejik merkezini ve bir müttefik olarak İran'ı yitirmesinde ortaya çıkarmaktadır. Bahsedilenler, HAMAS'ın maddi ve mali desteğini kaybetmesine, Suriye'den çıkıp birden fazla ülkeye dağılmasına yol açmıştır. Ayrıca, Mısır'daki askeri darbe, HAMAS'ı eskisinden daha şiddetli biçimde yeniden ambargo ve abluka ile karşı karşıya bırakmış ve yönetim konusunda bazı tavizlere zorlamıştır. Arap Baharı'nın tepkisel aşaması HAMAS hareketi için büyük bir sorun anlamına gelmektedir. Gerek Arap Baharının ilk döneminde HAMAS'ın düşüncesinde ve yönteminde meydana gelen düşünce ve konumlanış temelli değişimleri sürdürme noktasında, gerekse Mısır tarafından terör örgütü olarak değerlendirilmesini ve Gazze bölgesinin ambargoya alınmasını bariz örnekleri olarak sunabileceğimiz HAMAS'a kendini zorla kabul ettiren yeni problemlerin doğası ile ilgili olarak HAMAS büyük bir açmazla karşılaşmıştır. Bundan dolayı Arap Baharının HAMAS'ın düşünce ve tutumları üzerindeki etkisini araştırmak belirli ölçüde kesintili bir meseledir, üstelik Arap Baharının yaşandığı ülkelerdeki siyasi başkalaşım sebebiyle bir anlamda da değişmiş ve terse dönmüş bir meseledir.