turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Germanicia antik kenti ve mozaikleri

Bu tez kapsamında, son yıllarda ortaya çıkarılan mozaiklerle lokalizesinin Kahramanmaraş İli olduğu kesinleşen Germanicia Antik Kenti ve kentin mozaikleri incelenmiştir. Kahramanmaraş Kenti, Mezopotamya, Suriye ve Anadolu arasında ticaret yolları üzerinde kavşak noktasında bulunmasından dolayı bugüne kadar birçok medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Binlerce yıllık kültürel mirası barındıran kentin bu bölgede kurulmasına etken olan jeolojik, jeomorfolojik yapısı, iklimi, bitki örtüsü ayrıca tez kapsamında araştırılmıştır. Bugüne kadar kentin topraklarında yaşamış olan uygarlıklar ele alınarak Roma Dönemi'nde Germanicia adını alan kentin tarihi ortaya konulmuştur. Antik kent M. S. I. yüzyılda kurulmuş olmasına karşın, 4-5. yüzyılda altın çağını yaşamış ve çok geniş bir alana yayılmıştır. Kentin adı antik haritalarda ve bilimsel yayınlarda Kahramanmaraş ve çevresi olarak gösterilmesine rağmen antik kente ait günümüzde ayakta bir kalıntı bulunmaması nedeniyle tam yeri tespit edilmemişti. Ancak son yıllarda ortaya çıkarılan mozaikler ve kalıntılarla Germanicia'nın yerleşim sahasının, bugünkü şehir merkezinin doğusunda yer alan Dulkadiroğlu, Şeyh Adil, Namık Kemal ve Bağlarbaşı Mahallelerinde 146 hektarlık bir alanı kapsadığı tespit edilmiştir. 19 değişik alanda bulunan mozaikler ve kalıntılar, bu tez kapsamında tek tek ele alınarak incelenmiş, mozaiklerin teknik ve ikonografik özellikleri saptanmış, figürlü mozaiklerin resimsel açıdan analizleri yapılmıştır. Tez kapsamında 18 değişik alanda tespiti-tescili yapılan mozaiklerin bulunuş öyküleri ve 2009- 2010 yılı müze kurtarma kazıları ayrıntılı olarak ele alınarak bugün kalıntılarının % 80'i tek-iki katlı evlerin, okulların, arsaların altında bulunan Germanicia Antik Kenti'nin sınırları çizilmiştir. Yapıldığı dönemde güç, gösteriş ve zenginlik simgesi olarak Germanicia villalarının tabanlarını süsleyen mozaikler, günümüzde yok olmuş bir kentin yerinin tespitinde kaynak olmuştur. Mozaikler Germanicia Antik Kenti'nin fanuası, florası, sosyal yaşantısı ve kültürü hakkında bilgi sahibi olmamızı sağlamıştır. Tezde ayrıca mozaik sanatı, teknikleri ve tarihi incelenmiştir. Kazılar sonucunda bulunan buluntular ve mozaikler ışığında mozaiklerin yapıldığı dönem ile ilgili tarihlendirme yapılarak mozaikler M. S. 3-5. yüzyıllar arasına tarihlendirilmiştir.
Surveying the pontic landscape through the fortresses of the mithradatids

Bu tez çalışması Mithradat Krallık coğrafyasında dağılım gösteren kalelerin askeri ve idari görevlerini ortaya koymayı amaçlamıştır. Bunu yaparken kaleler, içinde bulundukları coğrafi koşulları açısından, yerleşim dağılımı ve tarım arazileri ile olan ilişkileri açısından Coğrafi Bilgi Sistemleri üzerinden sorgulanmıştır. Kalelerin tarımsal aktiviteler ve kırsal yerleşimler üzerindeki etkisi değerlendirilerek krallığın yönetim yapısındaki görevlerine ilişkin tarihsel bilginin de yardımıyla önermede bulunulmuştur. Krallık hakkındaki bilgilerin çoğunlukla son kral Mithradates VI döneminden gelmesi itibariyle çalışma, bu döneme damgasını vuran Roma'ya karşı yapılan savaşında, kalelerin askeri görevlerine dair bilgi içermesi açısından ele almıştır. Bu çalışma, Anadolu coğrafyasında askeri ve idari ilişkiler ağı içinde Hellenistik dönem savunmabirimlerini bütüncül olarak ilk defa değerlendirmekte ve bu yönüyle bundan sonraki çalışmalara karşılaştırma verisi sağlamaktadır.
Trakya tümülüsleri ve lokalizasyonu

Türkiye sınırları içerisinde kalan Doğu Trakya, tümülüs yoğunluğunun oldukça fazla olduğu bir bölgedir. Bu yörede tümülüsler Geç Tunç Çağından Roma Çağı'na kadar tarihlenmektedir. Çeşitli tipte ve teknikte yapılmış 800 civarında tümülüs 1/25. 000 ölçekli askeri haritalardan çıkarılarak, 1/250. 000 ölçekli büyük Trakya haritasına işlenmiştir. Ayrıca bu ana haritaya 120 civarında dolmen ve Trakya'da varlığı bilinen antik kentler ve kaleler de yerleştirilmiştir. Haritalarda yer almayan ama varlığı yörede çalışan araştırmacıların raporlarından ve bir takım belgelerden dolayı bilinen tümülüsler de ana haritaya işlenerek lokalize edilmiştir. Bölgenin coğrafyası ve tarihi kronolojisi de bu çalışmada göz önünde tutulmuş, yörede yaşamış eski Trak kavimleri ve bu kavimlerle ilgili olarak çeşitli bilgiler veren antik kaynaklara da konuya yardımcı olmaları için burada yer verilmiştir. Türkiye Trakyasında Ord. Prof. Dr. Arif Müfid Mansel'le başlayan sistemli tümülüs kazılarına değinilmiş ve yörede bu konu üzerine yapılan araştırmalar özetlenerek belirli bir sonuca ulaşılmaya çalışılmıştır. Genel olarak Trakya tümülüsleri komşu ülke Bulgaristan tümülüsleri ile paralel özellikler göstermektedir. Tümülüsler Dolmen adı verilen megalitik bir protipin gelişmesi sonucu oluşmuşlardır. Henüz kesin olmamakla birlikte, tümülüs tipi ölü gömme adetinin Anadolu'ya Trakya üzerinden Frigler vasıtasıyla geçtiği yolunda, aralarındaki benzerliklerden dolayı, oluşmuş bir teori bulunmaktadır. Bu mezar tipi özellikle Klasik, Hellenistik ve Roma dönemlerinde oldukça yaygın bir hale gelmiştir. M. S. IV. Yüzyıl ile birlikte Hristiyanlığın yayılması sonucu tümülüs tipi ölü gömme adeti ortadan kaybolmuştur. 122Bu harita çalışmasıyla Trakya'da bulunan tümülüslerin antik kentlerle ve yollarla olan bağlantıları gözler önüne serilmiş, ve bunların yoğun halde bulunduğu yerlerin çoğunun, bir antik yerleşim birimi içinde ya da yakının da olduğu görülmüştür. Özellikle bölgenin kuzeyinde önemli bir yer işgal eden dolmenleri ve menhirleri üretenlerin, Demir Çağı başlarındaki büyük göçlerle bu yöreye geldikleri ve buralarda önemli yerleşim merkezleri kurdukları anlaşılmaktadır. 123
Hellenistik ve Roma dönemlerinde dağlık Phrygia bölgesi kaya mezarları

Phryg'ler, özellikle Phrygia Bölgesi'nin daglık kısmında, kayaya görkemlianıtlar ve oda mezarlar oymuslardır. Kayaya mezar oyma gelenegi bölgede Hellenistik, Roma mparatorluk ve Geç Antik dönemlerde de devam etmistir. Özellikle Roma mparatorluk Dönemi'nde, Daglık Phrygia'da birçok kaya mezarıoyulmus veya daha erken oygular yeniden düzenlenmistir. Bu arastırmada, bölgede söz konusu dönemlerde oyulmus kaya mezarlarının saptanması ve üzerlerinde belgeleme çalısmalarının yapılarak mezar tiplerinin belirlenmesi amaçlanmıstır. Saptanan ve sınıflandırılan mezar tiplerinin özellikle Anadolu'dakibenzerleriyle karsılastırılmasıyla, ölü gömme gelenekleri içindeki konumunun ve benzerleriyle olan etkilesimlerinin de ortaya konulmasına çalısılmıstır. Doktoratezinde, saptanması amaçlanmıs diger bir hususunda, mezarların kayaya oyulmusPhryg anıtları ve oda mezarlarının etkisini tasıyıp tasımadıklarıdır.
Tepecik-Çiftlik Höyüğü'nde yumuşakça kabukları

Orta Anadolu Bölgesi'nde yer alan Tepecik-Çiftlik Höyüğü (MÖ kal. 7000 -5800) Çanak Çömlekli Neolitik Dönem'den İlk Kalkolitik Dönem'in sonlarına kadar iskan görmüş bir yerleşim yeridir. 'Tepecik-Çiftlik Höyüğü'nde Yumuşakça Kabukları' başlıklı bu çalışmada Tepecik-Çiftlik yerleşmesinde ortaya çıkartılan kabukların hangi yumuşakça türlerine ait oldukları incelenmiştir. Morfolojik özellikleri yoluyla teşhis edilen türlerin yaşam ortamları tespit edilerek, kabukların yerleşmeye hangi kaynaktan getirildiği ve bu sayede yerleşmede yaşayan insanların çevreleriyle olası ilişkileri anlaşılmaya çalışılmıştır. Çalışmanın diğer bir amacı ise Tepecik-Çiftlik topluluğu tarafından yumuşakça kabuklarının ne amaçla kullanıldığını ortaya koymaktır. Tez kapsamında ele alınan yumuşakça kabuklarının temel kabuk bilgileri tanımlanmış ve kabuk yüzeyinde bulunan ayrıntılar kaydedilmiştir. Kabukların bir kısmının üzerinde delikler yer almaktadır. Bu deliklerin insan müdahalesiyle mi oluştuğu anlaşılmaya çalışılmıştır. Kabukların ilişkili olduğu arkeolojik öğeler mekansal bağlamda ele alınmış ve zamansal dağılım yapılarak yerleşmede iskan süreci boyunca kabuk oranlarının değişimleri hakkında tespitlerde bulunulmuştur. Bölgede Tepecik-Çiftlik yerleşmesinin çağdaşı yerleşmelerde bu konuda yapılan çalışmaların az olması nedeniyle, yalnızca seçilen bazı yerleşmeler üzerinden karşılaştırma yapılarak genel bir değerlendirme ortaya konulmuştur. Bu çalışma ile Tepecik-Çiftlik yerleşmesinde bulunan yumuşakça kabuklarının diğer arkeolojik bulgularla birlikte değerlendirilerek, anlamlı bir sonuca ulaşılması hedeflenmektedir.
Pididia Antiokheia Antik Kenti metal buluntuları

Pisidia Bölgesi'nin ve Antik Dönem Anadolusunun ulaşım ağı içerisinde, merkezi kilit bir noktada bulunan Pisidia Antiokheia Antik Kenti, hem stratejik hem de dini ve politik bakımdan önemli bir noktada yer almaktadır. Kent hem Hellenistik hem de bir Roma Kolonisi olma özelliğiyle de ayrı bir öneme sahiptir. Bu bağlamda kentte ilk kez 1924 yılında başlatılan ve aralıklarla devam eden araştırma ve kazılarda ortaya çıkarılan mimari kalıntı ve buluntular günümüze kadar farklı kişiler tarafından incelenip yorumlanmıştır. Fakat kazılar sırasında ele geçen metal buluntular ile ilgili herhangi bir çalışma yapılmamıştır. Antik kent kazılarında küçük buluntular, kendi dönemlerine dair ipuçları vermeleri açısından ayrı bir öneme sahiptirler. Bu küçük buluntular içerisinde ise metal buluntular dikkati çekmektedir. Çok geniş ve farklı kullanım amaçlarına sahip olan metal buluntular genellikle küçük parçalar halinde ele geçmektedirler; fakat bu buluntular hep birlikte değerlendirildiklerinde kendi kullanım dönemleri için önemli veriler sunmaktadır. Çok geniş süreçlerde aynı kullanım ihtiyaçlarına cevap verdikleri için, büyük değişikliklere uğramadan üretilen metal eserlerin değerlendirilmesi öncelikle kendi kontekstleri, daha sonra ise çağdaş örnekleri ile karşılaştırması yoluyla kullanım amaçları belirlenmiştir. Bu kapsamda, özellikle Doç. Dr. M. Özhanlı'nın başkanlığında 2008- 2010 yıllarında yapılan kazılar sonucunda ortaya çıkarılan metal eserler ile daha önce ortaya çıkarılmış ve kazı evi deposunda bulunan 153 adet metal eser ele alınmıştır. Bu metal eserler kullanım amaçlarına göre; süs eşyaları, tıp ve kozmetik aletleri, yazı aletleri, tartı araçları, kap parçaları, kapı, mobilya aksamları ve mimari aksamlar, savaş aletleri, zanaatçı aletleri, tarım aletleri, kesici aletler, koşum takımları ve diğer başlıkları altında incelenmişlerdir. Bunların yanında kentin maden işlikleri hakkında önemli veriler sunan cürufların ele alındığı ayrı bir başlık oluşturulmuştur. Elde edilen veriler doğrultusunda istatistik grafiklerle desteklenen sonuç kısmında metal buluntuların en yoğun demirden yapıldığı ve kullanım alanı olarak en fazla kapı, mobilya ve mimari akşamlar olduğu, bunların yanında buluntuların en yoğun ele geçtiği alanın ise, kentin ana caddesi olan Cardo Maximus olduğu sonucu ortaya çıkmıştır.
Klasik arkeolojide ikhnolojik yaklaşım

Kazılarda ortaya çıkartılan her nesne bize geçmişşe dair bilgi sunabilir. Bu tez çalışmasında, üzerinde 'iz' bulunan pişmiş toprak yapı malzemeleri ele alınmış, bu izlerin ikhnoarkeoloji bakış açısıyla irdelenmesi hedeflenmiştir. İkhnolojik yaklaşımının, Klasik Arkeolojide kullanımına yönelik, Perge ve Aizanoi'a ait örnekler üzerinden bir uygulama pratiği de gerçekleştirilmiştir.
Hellenistik Çağ Batı Anadolu takvimleri

Bu çalışmada eskiçağda Batı Anadolu'daki kent-devletlerinde kullanılmış olan Hellen takvimleri ele alınmaktadır. Bu kentlerde kullanılmış olan takvimler aynı sisteme dayalı olsalar da, ay adları kentlere özgüdür. Ay adlarından kentlerin birbirleriyle olan bağlantıları, bu kentlerde tapınım gören tanrılar/tanrıçalar ve düzenlenen festivallere ilişkin önemli bilgilere ulaşmak mümkündür. Bu çalışmada öncelikle takvimlerin genel yapılarına değinilmiş, Anadolu'da eskiçağda kullanılmış olan takvimlere ait temel bilgilere yer verilmiştir. Daha sonra Hellen takvimlerinin genel özelliklerine, kökenlerine dair varsayımlara ve eskiçağda takvimi gökbilimsel olarak doğru hale getirmek için düzenlenmiş olan çevrimlere değinilmiştir. Takvim sisteminin anlaşılması için en iyi bilinen Hellen takvimi olan Atina takvimi detaylı olarak anlatılmıştır. Batı Anadolu'da kullanılmış olan Hellenistik takvimler karakterlerine göre sınıflandırılmışlar, bu başlıklar altında kentler alfabetik sırayla ele alınmışlardır. Her kentin takviminde bulunan aylara, yıl başlangıçlarına ve günü sayarken kullanılan terminolojiye mevcut bilgiler elverdiğince yer verilmiştir.
Tatika mezarlığı Erken Tunç Çağı seramikleri

Tatika Höyüğü'nde Mardin Müzesi Müdürü Nihat ERDOĞAN başkanlığında ve Prof. Dr. A. Tuba ÖKSE bilimsel danışmanlığında 2013 yılından itibaren gerçekleştirilen kazılar sonucunda ele geçirilen, Erken Tunç Çağı I-II Dönemi seramikleri bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Söz konusu bu seramikler mal ve form grupları açısından değerlendirilip, Erken Tunç Çağı'nda Kuzey Mezopotamya'daki seramik grupları içindeki yeri ve önemine değinilmiştir. Tatika Höyüğü Kuzey Mezopotamya'da, Gre Virike, Jerablus-Tahtani, Tell Ahmar gibi MÖ 3. binde yerleşim dışı mezarlıklar ile buna ilişkin komplekslerin bulunduğu verilerin yer aldığı merkezlerden biri olması bakımından oldukça önemli bir yere sahiptir. Tatika Höyüğü'nde ele geçen ve çalışmanın konusunu oluşturan malzemenin; Kuzey Mezopotomya' da Geç Kalkolitik Çağ geleneğinin devamı niteliğinde el yapımı yerel seramik grubu olduğu bilinmektedir. Tatika Höyüğü seramiklerinin, çağdaşı olan komşu bölgelerin seramik gruplarıyla farklılıklar göstermesinin yanında, benzer öğelere de sahip olduğu ve birkaç merkez ile buluntu çeşitliliği açısından paralellik gösterdiği gözlemlenmiştir.
Konya Etnografya Müzesinde bulunan imparator Traianus ve Hadrianus dönemine ait imparatorluk sikkeleri

Arkeolojik buluntu açısından birçok zenginliğe sahip olan Anadolu'da sikkenin önemi ve zenginliği büyüktür. Sikkeler bu arkeolojik buluntular arasında en önemlilerini oluşturur ve antik çağın aydınlanmasında ve diğer arkeolojik buluntuların tarihlenmesinde bize doğru veriler verir. Her yıl yüzlerce sikke kazı araştırmaları veya müsadere yöntemi ile müzelere kazandırılmaktadır. Bu çalışmada da Konya Etnografya Müzesinde bulunan İmparator Traianus ve Hadrianus dönemine ait imparatorluk sikkeleri de bu yollarla müzeye kazandırılmış ve daha önce bir araştırma konusu olmamıştır. Bu nedenle bu sikkeler incelendi gerekli araştırmalar ve incelmeler yapıldı. Sikkeler aynı zamanda birer tarihi belgedir. Arkeolojik, filolojik ve epigrafik malzemelerin sağladığı bilgilerin dışında yalnızca sikkelerden elde edilen bilgiler de vardır. Örneğin bir kentin ya da hükümdarın adını sikkelerden öğrenebiliyoruz. Sikkeler, bir kentin ya da devletin yalnızca ticari, ekonomik ve sosyal durumunu aydınlatmıyor, bize siyasal olayları da öğrenmemize yardımcı oluyor. Bu çalışmada Traianus'a ait altmış üç sikke vardır. Bunların yirmi ikisi gümüş kırk biri bronzdur. Hadrianus'a ait yirmi dokuz sikke vardır. Bunların on biri gümüş, on sekizi bronzdur. Bu çalışmadaki bütün sikkelerin önyüzünde imparatorların çeşitli tiplerde portreleri aldıkları unvanlar ve isimleri yer almaktadır. Arka yüzde de kent ve imparatorluk için önemli olan tanrı tanrıça ve personifikasyonlar yer almaktadır Roma imparatorları tarafından Anadolu'ya yapılan seyahatler imar çalışmalarından dolayı. Bu çalışmadaki sikkelere benzer sikkeleri Anadolu'nun çeşitli yerlerinde de görmek mümkündür.
Bakü-Tiflis-Ceyhan ham petrol boru hattı arkeolojik kurtarma kazıları: Taş ve kemik buluntular

İBakü-Tiflis-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı Arkeolojik KurtarmaKazıları: Taş ve Kemik Buluntular? adlı bu çalışmada Bakü-Tiflis-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı Projesinin Türkiye topraklarındaki 1074km. lik kısmı üzerinde yapılmış olan kurtarma kazılarının taş ve kemik buluntuları arkeolojik açıdan değerlendirilmiştir. Taş ve kemik buluntulardönem ayırt edilmeden bir bütün olarak ele alınmış, tanımlanıp, tasnif edilerek kataloglanmıştır. Tezimizin kapsamında yer alan ve 10 merkezden ele geçen çeşitli taş, kemik, boynuz, diş, deniz kabuğundan oluşan buluntular Erken Demir Çağı'ndan Ortaçağ sonlarına kadar geniş bir dağılım göstermektedir. Özellikle belirli bir dönemi ön plana çıkaracak bir buluntu yoğunluğu ilekarşılaşılmamaktadır. BTC HPBH arkeolojik kurtarma kazılarının borunungeçeceği ve tahrip edeceği 28 metre koridoru ile sınırlı tutulması bunun nedenlerinden biri olabilir. Böyle dar bir alandan ele geçmelerine karşınsistematik olarak toplanan küçük buluntu ve mimari kalıntılar Anadolu arkeolojisi açısından önemli sonuçlar vermişlerdir. Tezimizde tanımlamaya ve tasnif etmeye çalıştığımız buluntular, bu sınırlı alanda toplanan materyalinküçük bir bölümünü oluşturmaktadır. Taş ve kemik buluntular, buluntu yerinde ele geçen seramik, küçük buluntu ve mimari kalıntılar paralelinde tarihlendirilmişlerdir. Çünkü bu buluntular tek başlarına tarih verebilecek, bir kültürün spesifik aletleri değil daha çok, küçük yerleşmelerin günlük hayata dair basit aletleridir.
Geç Roma portreciliği

Geç Roma Dönemi net tarihlerle belirlenemez. Bunun nedeni hangi açıdan değerlendirildiği ile alakalıdır. Örneğin siyasal ve sosyal açıdan Geç Roma'nın başlangıcı Severuslar Dönemi olarak kabul edilebilir. Portre sanatı için matkap kullanımının azalarak Antoninler sanatının etkisini yitirdiği Geç Severuslar Dönemi kabul edilmelidir çünkü stilde değişiklikler başlamıştır. Mimari için bu süre M. S. 4. yy ortalarına hatta sonlarına kadar uzatılabilir. Bu çalışmada Geç Roma Portreciliği değerlendirilirken genel olarak siyasal ve sosyal değişimlerin portre stiline yansıması araştırılmıştır. İmparator portreleri üzerinden elde edilen sonuçlara göre dönem stilleri maddeler halinde belirlenmiştir. Ayrıca Anadolu'dan bulunmuş Geç Roma Dönemi portre örnekleri incelerek dönem stilini nasıl yansıttıkları araştırılmıştır.
Çavuştepe Kalesi'nin malzeme teknik ve mimari açıdan günümüz Çavuştepe Köyü'ne yansımaları

Van Gölü Havzasında kurulan ve yaklaşık 250 yıl kadar hüküm süren Urartu Krallığı, Doğu Anadolu'ya adeta altın çağı yaşatmıştır. Yapılan çeşitli kazılar ve yüzey araştırmalarından yola çıkarak Prehistorik Çağ'da Doğu Anadolu Bölgesi'nde bir kısım göçebe halk topluluklarının yaşamış olduğu saptanmıştır. Bu dönem içerisinde yerleşimin varlığı bilinse de kalıntıların ulaşılması zor yüksek yaylalarda yer alması, arkeolojik bulguların yetersiz kalmasına sebep olmuştur. Van, arkeolojik bulgulara göre Kalkolitik Çağ'dan (M. Ö. 5500 -3000) başlayarak tarih dönemlerinin tümünde çeşitli ırk, kültür ve inanışlara sahip kavimlerin tek tek veya topluca yaşadıkları bir merkez olmuştur. Urartu kalelerinden günümüze en iyi durumda kalmış olan örnek ise hiç kuşkusuz Çavuştepe Kalesi'dir. Çavuştepe Kalesi'nde arkeolojik ve bilimsel çevrelerce tarihi değeri olan aşağı ve yukarı kale, saray, tapınak, depo alanları gibi kalıcı ve büyük ölçekli şehir yapıları incelenmiştir. Ancak Çavuştepe Kalesi mimarisi ve günümüz Çavuştepe Köyü konut mimarisine yansımaları araştırılmamıştır. Bölgenin olumsuz doğa koşulları, felaketler, savaşlar Çavuştepe mimarisinde kullanılan kerpiç ve ahşap malzemenin direncini azaltmıştır. Bu nedenle toplumların sosyo - kültürel yapısı ve gelişimi konusunda çok sağlıklı ipuçları veren küçük ölçekli yaşam birimleri olan evlerin incelenmesine önem ve öncelik verilmiştir. Çalışma içerisinde Çavuştepe Kalesi ve Çavuştepe Köyü'nün mimari açıdan karşılaştırılması yapılmıştır.
Marmara bölgesindeki neolitik ve kalkolitik çağ yerleşmelerinde beslenme ve besin saklama yöntemleri-Aşağı Pınar yerleşmesinde bulunan besin depolama alanlarının tanımlanması

ÖZ Bu tez çalışmasının esasını Marmara Bölgesi'ndeki Neolitik ve Kalkolitik Çağ yerleşmelerinde bulunan beslenme ve besin saklama yöntemleri ile ilgili veriler oluşturmaktadır. Bu kapsamda, bölgedeki Fikirtepe, Pendik, Hoca Çeşme, Yarımburgaz, Ilıpınar, Aşağı Pınar ve Toptepe kazıları konu ile ilgili olarak incelenmiştir. Söz konusu bu çalışma iki aşamada sürdürülmüştür. İlk aşama, yerleşmelerdeki bitki ve hayvan kalıntıları, beslenme ile ilişkili mimari kalıntılar ve buluntuların tanımlanmasından oluşmaktadır. Kazı arşivleri, raporlar ve yayınların taranması ile hazırlanan bu bölüm içerisinde bölgedeki beslenme ve besin saklama alışkanlıklarının doğal çevre ile ne kadar ilişkili olduğu, bu alışkanlıkların zaman içinde ne gibi bir değişim gösterdiği ve aynı bölge içinde kültürel açıdan farklılıkların olup olmadığı irdelenmiştir. Tezin ikinci aşamasında besin depolama alanlarının beslenme ile ilgili alışkanlıkları hangi ölçüde yansıttığı üzerinde durulmaktadır. Yukarıda sıraladığımız yerleşmeler içinde Aşağı Pınar kazısındaki verilere ulaşma ve buradaki kalıntıları doğrudan inceleme fırsatı bulmamız nedeniyle bu aşamada çalışmanın ağırlığını söz konusu yerleşmenin bulguları oluşturmaktadır.
Anadolu'da başlangıcından M. Ö 1. binyıla kadar gamalı haç motifinin ortaya çıkışı ve gelişimi

Çıkış noktası tarih öncesi topluluklara dayanan motif şekil olarak, kollarında gamaların yer aldığı artı işaretinin meydana getirdiği sembol olarak tarif edilmektedir. Çeşitli bilim adamları tarafından değişik anlamlar yüklenen söz konusu motifin anlamı da her zaman merak konusu olmuştur. Bu çalışmayla, Gamalı Haç motifinin Önasya'da ortaya çıkışı, Anadolu'da motifin görüldüğü yerleşmeler ve malzemenin değerlendirilmesi bu tezin konusunu oluşturmaktadır. Ayrıca, söz konusu motifin taşıdığı anlamlara çeşitli bilim adamlarının görüşleriyle harmanlanarak sunulmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda, Anadolu merkezli olarak çalışmada, Gamalı Haç motifli buluntu 37 yerleşme tespit edilmiştir. Kazı ve mezarlık alanları olmak üzere toplamda 96 adet Gamalı Haç motifli buluntu tez kapsamında değerlendirilmiş ve varılan sonuçlar aktarılmaya çalışılmıştır. Gamalı Haç motifi Anadolu ile Mezopotamya'da neredeyse aynı kronolojik sırada ele geçirilmiştir. Söz konusu motif her iki bölgede de MÖ 7. binyılın ortalarından itibaren görülmeye başlanmıştır. Kuzey ve Orta Mezopotamya'da en erken veriler Samarra kültüründen gelmekle birlikte, Anadolu'da Çatalhöyük ve Bademağacı Höyüğü motifin ilk olarak ortaya çıktığı yerleşmelerdendir. Motif tezin kapsadığı dönem aralığı baz alındığında, MÖ I. binyıla kadar kesintisiz bir şekilde Anadolu'da varlığını sürdürmüştür. En yoğun ele geçirildiği dönem ise, İTÇ II dönemi olarak saptanmıştır. Arkeolojik verilerle değerlendirildiğinde çeşitli bilim adamları tarafından değişik anlamlar yüklenen söz konusu motifin günümüzde de kullanım alanı ve anlamının toplumdan topluma farklılık gösterdiği bilinmektedir. Ancak genel olarak tarih öncesi toplumların kültürünün içinde sosyal ve dini alanlarının bir parçası olarak kullanıldığı düşünülmektedir.
İznik Gölü sualtı bazilikası mezarları 2015-2017

İznik jeopolitik konumu ve fiziksel koşullarının uygunluğu ile birçok topluma ev sahipliği yapmış ve tarihsel süreçte önemli gelişmelere tanıklık etmiştir. Hristiyanlık Dönemi için büyük öneme sahip olan kentte 2014'te hava fotoğrafları ışığında su altında kalmış olan bazilika planlı bir kilisenin kalıntıları tespit edilmiştir. 2015'te başlayan kazılarla İznik Gölü Sualtı Bazilikasında mezarlar olduğu anlaşılmıştır. Bu tez çalışması 2015- 2017 yıllarında ele geçen mezarların arkeolojik ve antropolojik açılardan değerlendirilmesini amaçlamaktadır.