turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Construction techniques and building processes of traditional timber frame arhavi houses

Geleneksel Doğu Karadeniz Bölgesi evi, Osmanlı geleneksel evi mirasının bölgesel bir alt grubudur. Geleneksel Doğu Karadeniz Bölgesi evi iklim şartlarına, topoğrafyaya ve malzemelerin ulaşılabilirliğine göre benzerlerinden farklılaşır. Bu evler taş ve ahşap işçiliği bağlamında özgün nitelikler taşırlar ve sert topoğrafyanın ve zengin floranın üstüne kurulmuş bölgesel mimari kültürü yansıtırlar. Artvin ilçesi Arhavi'nin geleneksel ahşap karkas evleri bu özgünlüğü ve mimari kültürü inşa tekniklerinde, detaylarında ve mimari elemanlarında taşırlar. Bu çalışmanın amacı tarihi Arhavi evlerinin özgün yapım teknikleri konusunda, özgün inşa sürecini anlayarak bu geleneğin korunmasına katkı sağlamak için kaynak oluşturmaktır. Bunun için yapılar; arazi çizimleri, lazer taramaları, fotoğraflar ve görsel veriler ile yerinde gözlemlenmiştir. Toplanan bilgiler değerlendirilmiş ve geleneksel Arhavi evlerinin nitelik ve karakteristik özellikleri belirlenmiştir. Bu nitelikler, tekniklerin ve mimari özelliklerin tanımlanması için farklı detaylardaki çizimler ve görsellerle belgelenmiştir. Elde edilen verilerle geleneksel bir yapının inşa sürecinin varsayımsal hikayesi yazılmıştır. Yapılarda kullanılan tekniklerin hiyerarşisi ve sistemler arası geçişler beraber gruplandırılıp değerlendirilerek gözlemlenen yapıların ilişkileri saptanmıştır.
İdeoloji mimarlık ilişkisi ve Türkiye'de halkevi binaları: 1932 - 1946

Bu araştırmanın amacı, İdeoloji - Mimarlık ilişkisi çerçevesi içinde, Tek Parti döneminde kültür ve sosyal yaşam üzerinde büyük etkileri olan Halkevleri'nin Binalarını incelemektir. Bu inceleme sırasında, dönemin mimarlarının 'kendiliğinden ideolojisi' dikkate alınmakta ve dönemin ideolojisinin Halkevi Binaları üzerindeki etkileri okunmaktadır. Buna göre araştırma sonucunda mimarların zihninde Halkevi binalarının halkı eğitmek için birer araç olarak görüldüğü anlaşılmıştır. Halkevi binaları, halka 'yeni mimari zevk'i aşılayan, 'görgüyü çoğaltan', 'yeni nesli terbiye' eden binalar olarak görülür. Halkevleri, kent içinde hükümet konaklan gibi önemli resmi yapılardan biri olarak tasarlanır. Cumhuriyet Meydanları ile birlikte ele alınır ve yeni 'ulus-devleti' temsil eder. Bir imparatorluk ardından kurulan 'ulus- devlete' ait işaret ve sembollerin taşıyıcısıdır. Halkevleri aynı zamanda bu yeni 'ulus-devlet'in 'laik' kimliğini de simgeler. Dini mekanlara alternatif yeni bir toplanma mekanı olarak cami ya da kiliselerin yanında yer alır. Bugün farklı kurumlara ait olan Halkevleri, cumhuriyet mimarlık tarihinin önemli bir mimari birikimini oluşturmaktadır.
Eyüp, Kasım Çavuş Camii restorasyon projesi

16. yy Osmanlı Klasik Mimari üslubunun geliştiği ve çok önemli eserlerin ortaya çıktığı bir dönem olmuştur. Bu döneme ait küçük bir mahalle camisi niteliğinde olan Kasım Çavuş Camii'de inşa edildiği dönemin yapım teknolojisi, üslubu, yapı boyutları malzemesi açısından önemli bir belge niteliği taşımakta; hem dini bir anıt hem de kültürel mirasın önemli bir parçası olarak en iyi biçimde korunma ve gelecek nesillere aktarılmayı hak etmektedir. Bu nedenle, çeşitli korunma sorunları barındırdığı gözlemlenen yapı, bu tez çalışması kapsamında ele alınmıştır. Bu çalışma ile ortaya konan sorun ve çözümlerin yapının bilimsel yöntemlerle ele alınarak onarılmasına katkı sağlayacağı umulmaktadır. İstanbul, Eyüpsultan'da yer alan yapı, ilk yapıldığı tarihten itibaren aynı işlevle kullanılmıştır. Mescid olarak yapılan yapıya daha sonradan minber eklenerek camiye çevrilmiştir. Yapının tez konusu olarak seçilmesinde daha önce hakkında bilimsel bir çalışma yapılmamış olması önemli bir etken olmuştur. Bu tezin amacı kültürel mirasımızın önemli bir öğesi olan Kasım Çavuş Camii için bir koruma projesi hazırlayarak, gelecek nesillere aktarılmasına katkı sağlamaktır. Çalışma kapsamında ilk olarak yapının tarihini aydınlatacak belgeler için arşivler taranmıştır. İstanbul İli'nde bulunan aynı döneme ait camiler karşılaştırma yapabilmek amacıyla araştırılmıştır. Yapının günümüzdeki durumu fotoğraflar, rölöve çizimleri, malzeme ve hasar tespitleriyle belgelenmiştir. Kronolojik analizler yapıldıktan sonra restitüsyon çalışmalarına başlanmıştır. Yanlış müdahaleler ve içinde bulunduğu fiziksel koşullardan dolayı hasarlar meydana gelen yapının, bu hasarlardan arındırarak, işlevine uygun, özgün niteliklerine kavuşturularak gelecek kuşaklara aktarılması için bir restorasyon projesi önerilmiştir. Tescilli yapının özgün kimliği ve tarihi değerini koruyarak cami işlevinin devamı öngörülmektedir.
Sürdürülebilirlik ilkelerinin mimarlık eğitimine entegrasyonu üzerine bir çalışma

Sanayi Devrimi ile başlayan endüstrileşme süreci; enerji, hammadde ve işgücü ihtiyacını artırarak; hızlı ve bilinçsiz şehirleşmeye, sağlık sorunlarına, çevre problemlerine ve enerji krizine neden olmuştur. Dünyanın geleceğini tehlikeye atan bu problemlerin küresel ölçekte önlemler alınmadıkça çözüme ulaşmayacağının fark edilmesiyle, 1987 yılında Ortak Geleceğimiz Raporu yayımlanmış ve 'sürdürülebilirlik' kavramı hayatımıza girmiştir. 'Doğanın gelecek kuşakların gereksinimlerine cevap verme yeteneğini tehlikeye atmadan, günlük ihtiyaçları temin etmek' olarak tanımlanan sürdürülebilirliğin sağlanması için tüm insanlığa sorumluluk düşmektedir. Yapılaşma faaliyetlerinin dünya üzerindeki hammadde ve enerjinin büyük bir kısmını tüketiyor oluşu, mimarın sorumluluğunu artırmış ve sürdürülebilirlik ilkelerinin mimarlık disiplinine entegrasyonunu kaçınılmaz kılmıştır. Yenilebilir enerjiye ve geri dönüşüme öncelik veren, zararlı atık üretmeyen, insan sağlığına ve çevreye duyarlı bir tasarım yaklaşımı olan sürdürülebilir mimarlığın uygulanması ve gelişmesi; mimarlık eğitimine dahil edilmesi ile mümkün olacaktır. Bu çalışmada, mimarlık okullarının müfredatlarında sürdürülebilirlik kavramının yerini tespit etmek ve bu müfredatların mimarlık öğrencilerinin sürdürülebilirliğe yaklaşımları üzerinde nasıl bir etkisi olduğunu ortaya koymak amaçlanmıştır. Müfredat analizleri ve öğrenci yaklaşımının tespitinde; sürdürülebilirlik kavramının mimarlık eğitimine entegrasyonu için en uygun ders programını oluşturmayı hedefleyen EDUCATE projesinden yararlanılmıştır. EDUCATE projesinden edinilen bilgiler ışığında, ülkemizdeki mimarlık okullarının müfredatları sürdürülebilirlik bağlamında kategorize edilmiş ve öğrencilerle anket çalışması yapılmıştır. Sürdürülebilirlik ilkelerinin mimarlık eğitimine entegrasyonu için uygun müfredat alternatifleri değerlendirilmiş ve mimar adaylarının sürdürülebilirliğe yaklaşımları ortaya konmuştur.
Topkapı Sarayı Çinili Köşk/Sırça Saray: İşlevi, anlamı ve tarihsel gelişimi

Fetihle birlikte cihan imparatoru olarak kabul edilen Fatih Sultan Mehmed'in, başkent İstanbul'da yaptırdığı Topkapı Sarayı'nın günümüze ulaşabilen yapılarından Çinili Köşk, taşıdığı anlam ve işlevi tam olarak bilinmeyen ancak 19. yüzyılın sonuna dek bir prestij yapısı olarak önemini koruduğu dönemin yazılı kaynakları ve arşiv belgelerinden anlaşılan Osmanlı mimarlığında bir daha tekrarlanmamış bir yapıdır. Köşke ait tarihsel süreci ve özgün niteliğini açıklayacak yeterli bilgi ve belge mevcut değildir. Tez çalışmasında bu eksikliği dolduracağı düşünülen yeni bir yöntem denenerek, Osmanlı yazın alanı örnekleri ve devlet yazışmalarında yer alan bilgiler değerlendirilip yorumlanmış, oluşturulan veriler gravür, fotoğraf gibi görsel kaynaklar ile desteklenerek Çinili Köşk'ün yaptırılış amacı, mimari üslubunun anlam ve simgeselliği, tarihsel süreçte Osmanlı saray mimarlığındaki önem ve anlamı açıklanmaya çalışılmıştır. İlk bölümde, Çinili Köşk'ün simgesel ve mekansal önemini ortaya koyabilmek için, Orta Asya saray ve köşk mimarisinin örnekleri Osmanlı sarayları da dahil olmak üzere plan şeması, su ögesi ve çini kullanımı açısından irdelenerek, Çinili Köşk'le olan benzerlikler ve ortak noktalar üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde, köşk için yazılmış divan şiirlerine, Osmanlı tarihçelerindeki köşkle ilgili anlatımlara, ilgili arşiv belgelerine ve görsel malzemeye yer verilmiştir. Üçüncü bölümde yapının inşa ediliş nedeni ve mimari biçimlenişiyle ilişkili olduğu düşünülen Fatih Sultan Mehmed'in cihan hakimiyeti düşüncesinin kaynaklarına ve göstergelerine değinilmiştir. Son bölümde, köşkün plan, cephe ve bezeme özellikleri 15. yüzyıldaki özgün halinden bugüne gelene kadar geçirdiği değişimler ikinci bölümde sunulan kaynaklar ve belgelere yapılan atıflar aracılığıyla anlatılmıştır. Çalışmanın sonucunda divan şiirleri ve tarihçelerdeki anlatımlarla köşkün daha önceki dönemden kalma bir yapı kalıntısı üzerine inşa edildiği, özgün halinde önündeki havuzuyla içindeki su oyunlarıyla kubbesi ve içi çinilerle kaplı, İslam öncesi Orta Asya inançlarından beslenmiş Türk İslam saray ve köşk geleneğinin Fatih Sultan Mehmed tarafından yeniden yorumlanmış bir sentezi olduğu görüşüne varılmıştır.
An Investigation on vernacular architecture and aproposal for a new neighbourhood unit in Gaziantep

öz GELENEKSEL MİMARİ ÜZERİNE BİR İNCELEME VE GAZİANTEP İÇİN YENİ BİR PROJE ÖNERİSİ ONAT, Ayşenur Yüksek Lisans Tezi, Mimarlık Anabilim Dalı Tez yöneticisi : Prof. Dr. Vacit İMAMOĞLU Haziran, 1992, 212 sayfa Bu çalışmanın amacı, Gaziantep ve çevresindeki geleneksel konutların, insan gereksinim ve ilgilerine en iyi şekilde cevap veren mekansal boyutlar ve kalite, malzeme kullanımı ve detay konusundaki başarısını anlamak ve değerlendirmeye çalışmaktır. Modern Gaziantep halkının ihtiyaçlarını karşılayabilecek yaşam çevrelerinin tasarlanmasında geleneksel yapı ve yapı gruplarından çıkarılacak bugün için de geçerli olan değerler araştırılmıştır. Bu değerlerin yöre halkının manevi ve fonksiyonel ihtiyaçlarını en iyi şekilde karşılayabileceği ümit edilmektedir. Böylece geçmişşe ilişkin zengin kültürel değerler yeniden ortaya çıkarılacak, günümüz ve gelecek nesiller için daha mutlu edici fiziksel ve psikolojik çevreler oluşturulacaktır. mTez araştırması yedi ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde tezin tanıtımı yer alır. İkinci bölümde, konut sorunu genel ve toplumsal ölçekte tanımlanmaktadır.. Ayrıca konut planlamasında temel tasarım prensipleri ve. kavramları ortaya konmuştur. Üçüncü bölümde, konut tasarımına etken geleneksel konut çevreleri genelde ele alınmış ve özelde Gaziantep örneği sunulmuştur. Dördüncü bölümde Gaziantep bölgesi demografik sosyal ve kültürel boyutları ile tanıtılmıştır. Beşinci bölüm Gaziantep'deki geleneksel mimari örneklerine ilişkin değerlendirmelerden oluşmaktadır. Altıncı bölüm Gaziantep için yeni bir proje önerisi içerir. Yedinci bölümde tez araştırması sonuç ve öneriler ile tartışılmıştır.
Part and whole: A mereological framework for architectural form

Bu tez, mimari biçim üzerine parça-bilimsel bir çerçeve oluşturmaktadır. Mimari biçimin, bilgi kuramsal eğilimlerin, tarihsel üslupların, tasarım yaklaşımlarının, kuramsal söylemlerin, materyal uygulamalarının, temsil ve üretim biçimlerinin ve estetik yargıların biriktiği bir 'disiplin ürünü' olduğu varsayımından yola çıkarak ilerleyen bu çalışma mimari biçimi 'mimari bilgiyi yetiştirmek için bir alan' olarak değerlendirir. Mimarlık disiplini geleneklerinden ve temsillerinden uzaklaştıkça biçimin bilgi kuramsal içeriği, yapım süreçlerini kurgulama ve doğrulamaya odaklanan girişimlerin ve 'formun' gittikçe bulanıklaşmasının doğurduğu hayranlığın yanında göz ardı edilen bir meseleye dönüşmektedir. Çalışma, mimari biçimin değerlendirilmesiyle ilgili kuramlara gebe 'epistemolojik' bir niş gözlemler ve parça ve bütünün, mimari formu anlamak ve üretmek için kuramsal ve operasyonel araçlar olarak ele alınması gerektiğini savunur. Bu çalışma, günümüz mimarlığına özgü biçimlerin anlaşılabilmesi ve değerlendirilebilmesini mümkün kılacak bilgi kuramsal çerçeveyi biçimlendirmek için 'parça' ve 'bütün' kavramlarını 'parça-bilim' üzerinden kuramsallaştırır. Parça ve bütünün mimari formu farklı şekillerde anlama ve üretmeyi amaçlayan epistemolojik ve yöntemsel yaklaşımların temelini oluşturduğunu savunan çalışma, bu yaklaşımların parça ve bütüne dair kuram ve pratiklerini 'temellendirilmişlik' ve 'düzlük' kavramlarının ontolojik önermeleri üzerinden ele alır. Parça ve bütün kavramlarının felsefi sorgulamaları, varoluşsal tanımlamaları ve kuramsal işlerlikleri üzerinden mimari formun parça-bilimsel dayanaklarını inceleyerek iki farklı paradigma tanımlar: 'temellendirilmiş biçim' ve 'düz biçim.' Temellendirilmiş biçim, parça ve bütün arasında bir ontolojik bağımlılığa gereksinim duyar ve parça ile bütün arasındaki ilişkileri kendi varoluşlarının şartı olarak yapılandırır; düz biçim ise parça ile bütün arasında bir bağımlılık veya ilişki arayışına girmez ve parça ve bütünü birbirinden bağımsız olarak, bir diğerini bastırmadan bir arada var olabilen kavramlar kabul eder. Her iki paradigma da parça ve bütün kavramlarını kabul etse de, temellendirişmiş form ve yassı form birbirlerine karşı koyma ya da çürütme eğilimi olmaksızın farklı parça-bilimsel yaklaşımlar ortaya koyar.
Variations in sizes, shapes, materials and colours of mosaic tesserae in Southeastern Anatolia Region

Bu çalışmanın amacı antik mozaikleri tesseraların şekil, büyüklük, malzeme ve renklerine gore sayısallaştırmaktır. Ayrıca bu mozaiklerde kullanılan tesseralarınşekil ve büyüklüğünü sınıflandırarak birer kimlik oluşturma ve belgelemeye yardımcı olma girişiminde bulunulmuştur. Tesseraların renk analizleri ise hem kullanılan malzemelerle ilişkilerini vurgulamak hem de dünyanın en önemli mozaikmerkezlerinden biri olan Anadolu'nun mozaik renk katalogunu oluşturmak için bir adım önermektedir. Çalışma için Güneydoğu Anadolu'daki Kommagene Bölgesi seçilmiştir. BölgeZeugma mozaiklerini barındırmakla birlikte Antakya mozaiklerine de yakındır, ayrıca birçok arkeometrik eseri barındıran zengin bir dokuya sahiptir. LiteratürdekiKommagene Bölgesi, Arsameia, Samosata, Perrhe, Bahasna ve Zeugmayerleşimleriyle ilgili bilgiler toplanmış ve her bir mozaik için bir kimlik kataloguoluşturulmuştur. Bunu takiben, Adıyaman ve Zeugma Mozaik Müzelerindekimozaikler detaylıca incelenmiş, fotoğraflanmış ve belirgin renkler Konika MinoltaChroma metreyle ölçülmüştür. Tessera büyüklükleri çekilen fotoğraflardanbilgisayarda ölçülmüş ve şekilleri Coreldraw programında çizilmiştir. Buna göretesseralar kare, dikdörtgen, yamuk, paralelkenar, üçgen, amorf ve göz bebeği gibitasvirlerde kullanılan yuvarlak belirleyici parçalar olmak üzere yedi gruba sınıflandırılmıştır. Ölçülen tesseralar içim küçük renk çipleri hazırlanmış ve ilgilimozaiğin katalogunda sunulmuştur. Arsameia ve Bahasna mozaiklerine bu çalışma için erişilememiştir bundan dolayı tessera özellikler ve renkle ilgili çalışmalarSamosata, Perrhe ve Zeugma mozaiklerine uygulanmıştır. Sonuçlara göre, menderes tüm Kommagene bölgelerde kullanılan bir ortak motiftir. Mozaik tesseraların rengi yoğunlukla Munsell Toprak Renk tablosunun sarı ve sarıkırmızısayfalarındandır. Yeşil ve mavi sayfaları az sayıda çip bulundurmuştur bu da bölgede bu renkler için cam mozaik kullanımının sebebi olabilir. Ustalık Samosatamozaiklerinde tesseraların küçüklüğü ve yoğun kullanımıyla yansıtılmışken, Zeugma ve Perrhe'de yoğunluğun yanı sıra renk çeşitliliğiyle gösterilmiştir. Bunlara ek olarak, Perrhe tesseralarından karbonlu kayalardan pembemsi beyaz, gri ve nadir görülen mavi, kırmızı ve yeşil altı adet örnek X-ışını kırınımı analizine tabi tutulmuştur. Buna göre, kayaçlar kalsit, mavi, kırmızı ve yeşil örnekler camsımalzemelerdir.
Erzincan' da mevcut binaların bölgesel afet risk dağılımının belirlenmesi

Ülkemiz önemli deprem kuşağı üzerinde yer almakta olup, nüfusun çoğu deprem tehlikesi altında yaşamaktadır. Günümüze kadar meydana gelmiş depremler, oluşan can ve mal kayıpları bunun en büyük göstergesidir. Ülkemizin sismik olarak en aktif bölgelerinden biri olan Erzincan ili tarihsel süreçte birçok yıkıcı depremlere maruz kalmıştır. 1939 Erzincan'da meydana gelen deprem şiddeti ve doğurduğu hasar sonuçları ile Anadolu coğrafyasının en büyük depremlerinden biri olarak tarihe geçmişştir. 1939'da meydana gelen depremin ardından Erzincan afet yerine dönüşmüş, kent başka bir alanda yeniden inşa edilmiştir. 13 Mart 1992'de kentte yıkıcı bir deprem daha meydana gelmiş, yüzlerce bina hasar almış veya yıkılmıştır. Depremin meydana getirdiği bu durum kent yerleşimindeki mevcut yapı stokunun yapısall olarak irdelenmesini zorunlu hale getirmiştir. Bu kapsamda çok sayıda bina hızlı ve ekonomik olarak değerlendirilmesi için hızlı tarama yöntemine ihtiyaç duyulmuştur. Çalışmada ODTÜ tarafından geliştirilen, hızlı tarama yöntemlerinden biri olan birinci kademe değerlendirme yöntemi uygulanmıştır. Bu çerçevede belirlenen alanlarda tüm betonarme konut yapıları sokaktan tarama yöntemi ile değerlendirilmiş ve elde edilen sonuçlarla bina performans puanları hesaplanmıştır. Böylelikle binaların deprem riskine karşı öncelik sıralamaları belirlenmiştir. Çalışma yapılan alanlarda 'Erzincan Belediyesinin İmar Planına Esas Jeolojik/Jeoteknik Etüt Raporu''nda yer alan zemin etüt çalışmaları ile oluşturulmuş raster haritalar ArcGIS programında sayısallaştırılarak çalışmada altlık olarak kullanılmıştır. Saha ve zemin etüt çalışmalarından elde edilen veriler birleştirilerek risk haritaları oluşturulmuştur. Bu tez ile kent yerleşimindeki binalar afet riski yönünden değerlendirilerek bölgesel ölçekte bir envanter oluşturulmuştur. Yerel yöneticiler tarafından yürütülecek olan afete hazırlık strateji ve planlamalarında bilgi tabanının oluşturulmasına ve afet kaynaklı zarar azaltma çalışmalarına altlık oluşturması hedeflenmektedir.
An inquiry into the ontology of responsiveness: Assessing embodiment and human-machine interaction in responsive environments

İletişim ve bilgi teknolojisindeki gelişmelerle birlikte bilgisayar teknolojisi, malzeme araştırması ve algılayıcı ağlarındaki gelişmeler yanıt verirliliğin insanın ve makinanın katkısıyla tanımlandığı aktif ve dinamik ortamlar üzerine yapılan çalışmaları tetiklemektedir. Tez, mimarlıkta yanıt verir ortamlara olan yaygın ilgiyi değerlendirerek, yanıt verirliliğin ontolojisini sorgulamayı amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda mimarlıkta yanıt verir ortamlar irdelenmekte ve insan-makine ilişkisini yeniden sorunsallaştıran makinesel yaklaşımlar üzerinde durulmaktadır. Bu bağlamda, yanıt verir ortamlarda beden, insan-makine etkileşimi ve cisimleşme kavramı arasındaki ilişki göz önünde bulundurulmakta ve yanıt verirlilik kavramı makine tartışması ile ilişkilendirilmektedir. İnsan-makine etkileşiminin derinlemesine incelenerek cisimleşme kavramının beden, ortam ve makine arasındaki ilişkilerle tanımlanan ve etkileşim süresince kendini güncelleyen bedene referansla yeniden kavramsallaştırıldığı belirtilmektedir. Yeniden tanımlanan beden kavramı, ilişkilerin bedene referansla cisimleşmesini mümkün kılmakta ve cisimleşmenin ve insan-makine etkileşiminin yeniden kavramsallaştırılmasına işaret etmektedir. Bu nedenle beden kavramının yeniden tanımlanması insan-makine etkileşimi için önemli bir sıçrama olarak değerlendirmektedir. Yeniden tanımlanan beden ve cisimleşme kavramları zihin felsefesi'nde zihin-beden ilişkisini ele alan farklı yaklaşımlar göz önünde bulundurularak tartışılmakta ve insan-makine etkileşiminin doğası ve yanıt verir ortamlarda yeniden tanımlanan sorunsalı değerlendirilmektedir. Farklı bağlam ve zamanlara ait örnekleri inceleyen çalışma, yanıt verir ortamların tanımında makinesel yaklaşımların benimsenmesinin beraberinde getirdiği değişimleri sorgulamakta ve insan-makine, öznenesne, insan-insan olmayan, zihin-beden gibi ikiliklerin erimesini bu değişimler bağlamında değerlendirmektedir.
Restoration of a traditional residential building in Sanliurfa

Şanlıurfa'da bulunan geleneksel taş konut mimarisiGüneydoğu Anadolu'da günümüze kadar gelmiştir. Geleneksel Şanlıurfa evleri iç avlu etrafında düzenlenmiş özelleşmiş mekanları ile oluşturulan özgün tasarım özelliklerini korumaktadır. Şanlıurfa tarihi konut dokusu içinde yer alan 1877 tarihli geleneksel konut, korunması gereken özgün özellikleri ve günümüzdeki problemleri dikkate alınarak koruma kararlarını belirlemek için tez konusu olarak seçilmiştir. Yapı özgündüzeninde haremlik ve selamlık bölümlerinden oluşur. Ancak, günümüzde selamlıkbölümünde geleneksel konut dokusu ile uyumsuz yeni bir konut inşa edilmiştir. Bu tezin amacı yapının günümüze kadar gelen haremlik bölümünü belgelenmek, mimari ve yapısall özelliklerini incelemek, sorunlarını belirlemek ve koruma önerileri geliştirmektir. Çalışmanın yöntemi arazi çalışması, belgeleme, analiz ve tarihi araştırmadır. Yapının Şanlıurfa evlerine özgü odalar, gezenek, eyvan, tandırlık, zerzembe ve develik gibi mekanları, merkezi bir avlu etrafında düzenlenmiştir. Yapıgüneyde iki katlı, kuzey ve doğuda tek katlıdır. Eyvan süslemeli sivri kemeri ile güneyavlu cephesinin karakteristik elemanıdır. Yapı çevresel, geleneksel, tarihi, mimari ve belgesel değerlere sahiptir, ancak yapısall ve biçimsel sorunları müdahale gerektirmektedir. Birinci katta, güneybatıdaki odanın yıkılmış tonozu, kayıp mimari elemanlar ve uyumsuz ekler yapının sorunlarıdır. Müdahaleler kapsamında yapının konut kullanımının devam etmesi önerilmiş, bölünme ile farklı bir mülkiyete geçenkısım müdahale kararları dışında tutulmuştur. Yapının özgün niteliklerinin korunmasına ve iyileştirilmesine yönelik yapısall ve biçimsel müdahale kararları geliştirilmiştir. Bu yaklaşımla yıkık tonoz bölümlerinin özgün biçimde yeniden yapılması, kapı ve pencere doğramalarının yenilenmesi ve mekanların günümüz kullanımlara uygun düzenlenmesi önerilmiştir.
Türkiye'de değişik yönlere bakan pencerelere yatay ve düşey dış gölgeleme elemanı tasarımı için bir yaklaşım

önce ısısal ve görsel konfor koşulları dikkate alınarak, optimum dış gölgeleme elemanı tasarımı için Gülay Zorer Gedik tarafından geliştirilen yaklaşım, bu çalışmada Türkiye'nin37. ve 41. enlemlerinde farklı görsel etkinlik yüzdeleri için pratik bir tasarım aracı olan grafikler haline dönüştürülmüş ve geliştirilmiştir. Kuzey ile 0 A -350A açı aralıklarında bulunan, yıl boyunca sabah 08:30 ile akşam 18:30 saatleri arasında kullanılan ofis binalarının, farklı görsel etkinlik yüzdelerine bağlı olarak gölgelemedurumları incelenmiş ve güneş kıran boyutları ile ilişkilendirilerek grafik yöntem haline getirilmiştir. Çalışmanın içeriği bölümler halinde aşağıda özetlenmiştir. kinci bölümde; güneşin yıllık devinimine, güneş diyagramlarına, sabit ve hareketli dış gölgeleme elemanlarına ve günümüzdeki kullanımlarına ilişkin bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölümde; yaklaşım formül ve bağıntılarla açıklanmıştır. Dördüncü bölümde; önceden geliştirilen yaklaşımın verileri ele alınarak güneşten korunma durumları incelenmiş ve güneş kıranların boyutları farklı pencere yükseklikleri için grafik hale getirilmiştir. Beşinci bölümde; görsel etkinlik yüzdesi sabit, yatay ve düşey güneş kıranların özelliklerideğişken tutularak güneşten korunma durumları incelenmiş ve güneş kıranların boyutları farklı pencere yükseklikleri için grafik hale getirilmiştir. Altıncı bölümde; görsel etkinlik yüzdesi değişken, , yatay ve düşey güneş kıranların özellikleri sabit tutularak güneşten korunma durumları incelenmiş ve güneş kıranların boyutları farklı pencere yükseklikleri için grafik hale getirilmiştir. Eklerde, Gölge eğrileri diyagramları gösterilmiştir.