turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Arkeolojik alanların özdirenç ve doğal gerilim yöntemleriyle araştırılması

öz Bu çalışma; arkeolojik alanların jeofizik yöntemler yardımıyla araştırılması için gerekli kuram ve teknikler ile uygulamaları içerir. Çalışma, özdirenç ve doğal gerilim yöntemleri kullanılarak iki aşamada gerçekleştirilmiştir. Birinci aşamada, gerekli kuramsal model çalışmaları yapılmış ve sinyal/gürültü oranını arttırıcı veri-işlem yöntemleri incelenmiştir, ikinci aşamada ise; Halicarnassos, Göltepe, Metropolis, Acemhöyük, Ahmetli-Çiftlikkın ve Lüleburgaz-Kepirtepe arkeolojik alanlarından toplanan veriler, incelenen yöntemlerle değerlendirilerek, sonuçlar irdelenmiş ve yapıyı tanımlayıcı yerlerde test kazılan önerilmiştir. Yapılan kazılar sonucunda; Göltepe 'de birçok Erken Bronz Çağ yerleşimi ve alanın sit sınırı, Metropolis tiyatrosu sahne binası ve diğer bölümleri, Acemhöyük Hatipler sarayı uzanımları ile diğer III. kat yapı katmanları ve Ahmetli- Çiftlikkın tümülüsü üzerinde Geç Roma ya da Bizans döneminden kalma bir lahit mezar bulunmuştur. Böylece, arkeojeofizik çalışmalann kazı yönlendirmede ne derece önemli olduğu ortaya çıkmış, yönteme olan güven ve ilgi artmıştır. Çalışmanın diğer bir aşamasında ise, literatürde tek bir örneği görülen doğal gerilim yöntemi Acemhöyük arkeolojik alanında uygulanarak oldukça ilginç sonuçlar alınmıştır. Aynca doğal gerilimin arkeolojik alanlarda oluşturduğu belirtilerin kökeni araştırılarak, yöntemin kuramsal temelleri üzerinde durulmuş ve bu amaçla arkeolojik yapılan tanımlayacak birçok model oluşturulmuştur. Yapılan çalışmalar, doğal gerilim yönteminin arkeolojik alanların aranmasında, özellikle prehistorik ve eskiçağ alanlarında, büyük bir öneme sahip olduğunu göstermiştir. İKSEKÖGREİİM Wf.
Tarih öncesinde beslenmeye bağlı karar verme mekanizmaları

Avcı-toplayıcılar ile besin üretici insanların beslenmeleri ve bunlara bağlı karar verme mekanizmalarının araştırıldığı bu çalışmada söz konusu farklı yaşam biçimlerine sahip insanlar ilgili genel örüntüler ve bireysel tercihler tespit edilmeye çalışılmıştır. Avcı-toplayıcı yaşam biçimine sahip insanlar ile besin üretimi yapan insanların beslenmeleri ve bunun ile ilintili karar verme mekanizmaları farklılık gösterir. İnsanların birlikte yaşadığı diğer organizmalar ile olan ilişkileri bu değişim bağlamında değerlendirilmiştir. İnsanı, yaşadığı çevrenin bir parçası olarak ele almaya özen gösterilmiştir. Konuya arkeolojinin içerisinde yer alan farklı disiplinler arkeobotanik, arkeozooloji ve sabit izotop analizleri gibi farklı disiplinler açısından yaklaşıp göreli olarak bütüncül bir çıktı edilmeye çalışılmıştır. Ayrıca beslenmenin sağlığa olan etkileri ile ilgili sonuçlar derlenmeye çalışılmıştır.
Silifke müzesinden taş plastik eserler

Silifke Müzesinden Taş Plastik EserlerSilifke Müzesinden Taş Plastik Eserler adlı bu tez kapsamında Silifke Müzesinde korunan toplam kırk altı adet plastik eser incelenmektedir. Bunlar arasından on beş adeti, daha önceden çeşitli yayınlarda ele alınmıştır. Diğer eserler ise tarafımızca ilk defa, bu tez kapsamında incelenmektedir. Tez kapsamındaki bütün eserler türlerine göre heykeller, oturan heykeller, torsolar, başlar, ostotek kabartmaları, steller ve diğer kabartmalar üst başlıkları altında gruplandırılmışlardır. Bu çalışma kapsamında ele alınan eserler için ikonografik tanımlamalar yapılmış ve eserin korunma durumu ve sanat unsurlarının mümkün kıldığı oranda, stilistik karşılaştırmalar ışığında tarihleme önerisinde bulunulmuştur. Yaptığımız incelemeler sonucunda tez kapsamında ele alınan arkeolojik malzeme içerisinde tarihlenebilen en erken örnek, İ. S. 1. yüzyılın ilk yarısı içerisine tarihlenmiştir. Çalışma içerisindeki en geç örnek ise, İ. S. 5. yüzyıla aittir. Eserlerin büyük bir kısmı ise, İ. S. 2. ve 3. yüzyıllara tarihlenirler.
Tableware and cargo amphorae of the Late Antique to Late Byzantine Periods from Küçükyalı : A ceramic assemblage from the Asian hinterland of Constantinople (4th - 14th centuries CE).

Küçükyalı, bir mezar şapeli ve etkileyici bir kule ile çevrilmiş kubbeli sekizgen planlı kilisesi ve heybetli istinat duvarlarıyla çerçevelenmiş büyük sarnıcı ile modern İstanbul'un Anadolu yakasındaki en büyük ve en iyi korunmuş arkeolojik sit alanını oluşturur. Başlıca mimari ve mimari plastik öğelerin 9. yüzyılın ikinci yarısına tarihlenmekle birlikte seramik ve nümizmatik buluntular M. S. 4. ve 14. yüzyıllar arasına yayılan geniş bir kronolojik aralık sunmaktadır. Küçükyalı mevcut durumda Konstantinopolis Patriği İgnatios tarafından 867 ve 877 yılları arasında kurulan Satyros Manastırı olarak yorumlanmaktadır ve şüphesiz ki Orta Bizans döneminin üst düzey baniliği kapsamında anlaşılmadır. 2008 yılından beri kazılar sırasında pek çok ve çeşitli türde yüksek kaliteli mimari süsleme, yazıtlar, çeşitli küçük buluntular ve seramikler ortaya çıkarılmıştır ve şu anda incelemeleri devam etmektedir. Bu tez, kulenin içindeki dolguda ve çevresindeki 14. yüzyılda terk edilmiş alanda yürütülen kazılarda ortaya çıkarılan seramikleri incelemektedir. Seramik araştırmaları perspektifinden bakıldığında Küçükyalı kazıları, eski Bizans başkentinden ve yakın hinterlantından ortaçağ seramikleri hakkındaki bilgilerimizi artırmak için eşsiz bir fırsat sunmaktadır. Bu tez çalışması, Bizans sırlı seramiklerine ve ticari amforalarına odaklanmaktadır. Bunlar ağırlıklı olarak Beyaz Hamurlu Seramikler, farklı çeşitlerde Geç Bizans Sgraffito Seramikleri ve Günsenin tipi amforalardır. Geç Antik ve Erken Bizans dönemi sofra kapları ve nakliye kapları nispeten daha az miktarlarda bulunmaktadır. Seramiklerin çoğunluğu 12 .-14. yüzyıllara tarihlenebilmektedir. Ana amaç, bir tipokronolojik analizin yanı sıra, malzemeyi alanın arkeolojisi ve stratigrafisi içinde uygun bir bağlamda ele almak ve Bizans seramikleri araştırmalarının içine yerleştirmektir. İstanbul'daki önemli kazıların çoğu tarihi yarımadada yer alırken Küçükyalı, farklı olarak şehrin Anadolu yakasındaki banliyölerinin derinliklerinde bulunmaktadır. 13. yüzyıl civarına tarihlenen çok sayıdaki seramik bulgu, alanın Komnenos, Latin ve Paleologos hükümdarlık dönemleri boyunca Ege Denizi ve Karadeniz bölgeleri arasındaki ortaçağ değiş tokuş biçimleri içindeki stratejik önemini gündeme getirmektedir.
Smyrna agora'sından ele geçen roma devri portreleri

zmir, tarihi boyunca pek çok kentsel yerlesime ev sahipligi yapanAnadolu'nun en eski antik yerlesim merkezlerinden biridir. Mezarlıkbası ya dakiçesmelik mevkii adıyla anılan bölgede resmi agora olarak tanımlanan yapı kompleksi kentin Hellenistik ve Roma Dönemine aittir. Kentte ait diger erkenyapılar korunmamısken Agora olasılıkla üzerinde 1932 yılına degin yer alan Osmanlı Mezarlıgı sayesinde günümüze ulasabilmistir. İPortre, bir kisinin toplumun diger bireylerinden ayrılan karakteristik özellikleriyle betimlenmesidir. Portrelerin olusumunda modelden kaynaklananfiziki farklılıklar ve toplumun bireye yükledigi rol etkilidir ve yine kökenindedini inanısların ve ritüellerin büyük etkisi olduğu görülmektedir. Mısır heykel sanatında bireysel özelliklerin eser üzerine yansıtılmasına yönelik örneklergörülürken Antik Yunan heykel sanatında Geç Klasik evreye kadar portre olarak tanımlanabilecek örnekler görülmez. Portre sanatı Hellenistik Dönem boyunca büyük ilerlemeler kaydetmis ve Roma Döneminde mparatorlarınpropaganda amaçlı kullanımları sayesinde yaygınlık kazanmıstır. Bu çalısmada Smyrna Agorasından 1932 yılından günümüze aralıklarla devam eden kazılardan ele geçen 20 Roma devri portresi konu edilmistir. Söz konusu portreler Claudius'lar Dönemi ile MS 4. yüzyıl ortaları arasına tarihlenen 11 erkek 7 kadın ve 2 de yarı islenmis bastan olusmaktadır. Eserlerin tamamı aristokratlar arasından seçilmis ve Roma resmi ideolojisi paralellindesekillendirilmistir
Küllüoba İTÇ II çanak çömleği

Eskişehir ili, Seyitgazi ilçesi sınırlan içinde yer alan, Küllüoba Höyüğü'nde 1996 yılından beri, Turan Efe başkanlığında sürdürülen kazılar sonucunda ele geçirilen, İTÇ II dönemi çanak çömleği, bu çalışmanın konusu oluşturmaktadır. Söz konusu çanak çömlek, mal ve form özellikleri açısından incelenip, bu çanak çömleğin İTÇ İP de Batı Anadolu'daki çanak çömlek grupları içindeki yeri ve önemine değinilmiştir. Stratigrafik olarak ele geçirilmiş olan Küllüoba İTÇ II çanak çömleğinin, Batı Anadolu kronolojisinin daha sağlıklı saptanabilmesine önemli katkılar sağlayacağı düşünülmektedir. Külllüoba içbatı Anadolu'da, mimari ve çanak çömlek gelişimiyle beraber Tarsus, Troya, Beycesultan ve Limantepe' den sonra Batı Anadolu'da bilmen dördüncü en uzun kesintisiz İlk Tunç Çağı kronolojisini vermesi açısından oldukça önemli bir yere sahitir. Yukarı Sakarya çanak çömleği grubu özelliklerini veren Küllüoba buluntuları, çağdaşı olan komşu bölgelerin çanak çömlek gruplarıyla farklılıklar göstermekle beraber ortak öğelere de sahiptir. Bu grubun özellikleri ve gelişimi Demircihöyük grubuyla genelde önemli paralellikler göstermekle beraber farklılıklar da vardır. Demircihöyük grubunda İTÇH'de black-topped malların oram %40'larda olmasına karşın Küllüoba' da %3'lerdedir. Bu şekilde bugüne kadar özellikleri hakkında sadece yüzey araştırmalarından bilgi edindiğimiz Yukarı Sakarya çanak çömlek grubu İTÇ II özellikleri ve gelişimi hakkında, Küllüoba önemli ve detaylı bilgiler vermektedir.
Laodıkeia'nın Geç Antik Çağ yerel üretim kırmızı astarlı seramikleri

Laodikeia'da, 2002 yılında başlayan ve günümüzde de devam eden arkeolojik kazılarla, kentin özellikle Geç Antik Çağ'a ait yapıları ortaya çıkarılmıştır. Kazılan alanlar arasında, Laodikeia'nın önemli kamusal ve dinsel yapıları, caddeleri, sokakları, kentin ana giriş kapıları, savunma yapıları, dükkanları ile yönetici ve sivil konut yapıları sayılabilir. Ayrıca kentin kurulduğu yükseltinin etrafına yayılan nekropol alanlarındaki Geç Antik Çağ'a ait atölyelerin de bir kısmı açığa çıkarılmıştır. MS 4. yy'ın başı - MS 7. yy'ın başı arasındaki bir dönemde gerçekleşen tarihsel olaylar silsilesinde, bölgede meydana gelen depremler, Hristiyanlığın kabulüyle birlikte paganizmin sona ermesi, Sasani ve Arap akınları sayılabilir. Bu olaylar, sosyo-ekonomik, sosyo-politik ve sosyo-kültürel anlamlarda, Laodikeia'nın kent hayatının şekillenmesinde oldukça etkili olmuştur. Çalışmanın ana konusunu oluşturan Laodikeia'nın Geç Antik Çağ yerel üretim kırmızı astarlı seramikleri, söz konusu dönemler arasında, ithal seramiklere alternatif olarak üretilen yeni bir kap grubudur. İthal seramiklerden gerek hamur gerekse astar özellikleriyle hemen ayırt edilebilen bu tür seramiklerin, tespit edilen kendine özgü formları ve bezeme anlayışı da farklıların belirlenmesinde önemli bir kriter olmuştur. Yapılan tipoloji çalışması sonucu yerel üretime yönelik 82 ana form ile bunların alt tipleri, yapım teknikleri ve bezeme çeşitleri ortaya çıkarılmıştır. Yapıların stratigrafik sonuçları dikkate alınarak, hangi formun ne zaman ortaya çıktığı, popülaritesinin hangi dönemlerde arttığı ve üretiminin ne zaman sona erdiği gibi sorular büyük oranda cevaplanmıştır. Çalışmanın bilimsel önemini desteklemek için arkeometrik analizlere de başvurulmuştur. Yerel ve ithal seramik gruplarından örneklerin kil analizleri yapılmıştır. Ayrıca Laodikeia'daki seramik üretiminin sürekliliğini anlayabilmek amacıyla Hellenistik Dönem ile Demir Çağı'nı tanımlayan seramiklerin de analizine başvurulmuştur.
Arkeolojik kazılardan elde edilen örneklerin elektron spin rezonans, termolüminesans ve optik uyarmalı lüminesans tarihlendirme yöntemleri ile incelenmesi

Bu doktora çalışmasında, Niğde iline bağlı Köşk Höyük arkeolojik kazı alanından çıkarılan iki adet fosil hayvan dişi ve iki adet çanak-çömlek parçalarına ait seramik numuneleri sırasıyla, Elektron Spin Rezonans, Termolüminesans ve Optik Uyarmalı Lüminesans yöntemleri ile incelenerek tarihlendirilmiştir. Diş numunelerinin ESR, seramik numunelerinin ise TL ve OSL tarihlendirmelerinde kullanılacak olan eş değer doz değerlerini belirlemek için sırasıyla doz-ekleme, MAAD ve SAR yöntemleri kullanılmıştır. Diğer taraftan, numunelerin yıllık doz değerleri de gama spektroskopisi ile radyoaktivite analizi yapılarak belirlenmiştir. Bunlara ilaveten, bu çalışmada kullanılan numunelerin X-ışını Difraktometre yardımıyla kristal yapı analizleri yapılmış, Taramalı Elektron Mikroskobu ve Enerji Dağılım X-ışını yöntemleriyle de sırasıyla morfolojik ve elementel bileşimleri belirlenmiştir.
Konya Arkeoloji Müzesi'ndeki Roma Dönemi mezar stelleri

Konya Arkeoloji Müzesi 1962'de Larende Cad. üzerinde Sahip Ata Külliyesi'nin batı yanında teşhire açılmıştır. Müzede eserler, bahçe ve salonlarda sergilenmek üzere zengin bir depoya sahiptir. Bu çalışmamızda Konya ve çevre bölgelerden müzeye kazandırılan Roma Dönemine ait mezar stelleri toplu olarak ele alınmıştır. Giriş bölümünde Lykaonia Bölgesinin antik yazarlar ışığında coğrafi gelişimi, çalışmamızın konusu ve amacı, çalışmamızda izlenen metodlar, Lykaonia Bölgesinin tarihsel gelişimi hakkında bilgi verildi. Stel tipleri kendi içinde alt başlıklar halinde incelenmiş, Mezar Stellerinde görülen eşyalar hakkında kısa bilgiler verilmiştir. Tez çalışmasının ana kaynaklarından biri olan Mclean, B. H. 'Greek and Latin Inscription in the Konya Archeological Museum' adlı yayındır. Mclean yayınında mezar stelleri, lahitler, ostothekler ve sadece kitabeli olan eserleri ayrıntılı bir şekilde değerlendirilmiştir. Çalışma kapsamım Helenistik dönemden farklı olarak Roma dönemine ait mezar stellerinin ikonografik ve stilistik gelişimini incelemektir. Tüm çalışmalar sonucunda elde edilen bilgiler, harita, tablo ve levhalarla desteklenerek sunulmuştur.
Aydın Müzesi örnekleri ışığında Karia bölgesi Terrakotta figürinleri

Bu çalışmada, 1959 2004 yılları arasında Aydın Arkeoloji Müzesi'ne hibe, satın alma, müsadere, istirdat ve kazı çalışmaları yoluyla getirilen toplam yetmiş dört terrakotta figürin değerlendirilmeye alınmıştır. Söz konusu figürinlerin, on sekiz tanesi Karia Bölgesi kentlerinden ve yirmi sekiz tanesi ise Güney Ionia Bölgesi kentlerinden gelmektedir. Çalışma kapsamında, Karia Bölgesi kentleri içerisinde Hyllarima, Tralleis ve Halikarnassos, Ionia Bölgesi kentleri içerisinde ise Miletos, Didyma, Priene ve Myus antik kentleri yer almaktadır. Çalışma kapsamında incelenen figürinler, toplamda 8 ana tipoloji ve 31 alt tipolojiye ayrılmaktadır. Karia Bölgesi'nden gelen figürinlerin süvari, hydriaphoros, rahip, ephebos, sadaklı ephebos, Aphrodite rahibesi, Aphrodite ve grotesk tiplerine ait oldukları tespit edilmiştir. Güney Ionia Bölgesi'nden gelen figürinlerin ise Apollon, Ariadne Tykhe, poloslu kadın/tanrıça, sporcu/atlet, giyimli kadın, kız çocuk, hayvan, aktör, protom ve hydriaphoros tiplerine ait oldukları tespit edilmiştir. Çalışma kapsamında ele alınan figürinlerin değerlendirilmesi sonucunda İÖ 6. yüzyıldan - İS 2. yüzyıla kadar olan bir zaman dilimini kapsadığı tespit edilmiştir. Söz konusu figürinler içerisinde en erken buluntu grubunu Geç Arkaik Dönem'e tarihlenen süvari, yüksek poloslu kadın/tanrıça başı, adak amacıyla yapılan ayak ve kouros figürini oluşturmaktadır. Klasik Dönem'e tarihlenen figürinler içerisinde hydriaphoros, rahip, giyimli kadın/tanrıça, at figürini, kourotrophos, protom ve atlet figürinleri yer almaktadır. Hellenistik Dönem'de ise oturan Aphrodite, Ariadne Tykhe, Apollon, aktör, Pan, Eros, giyimli kadınlar, kadın başları, epheb figürinleri ve çocuk figürinleri yer almaktadır. Roma İmparatorluk Dönemi'ne ait figürinler içerisinde Aphrodite, Artemis, kadın başı, ephebos, süvari, gladyatör, grotesk ve kartal figürinleri yer almaktadır. Çalışma kapsamında incelenen figürinlerin genel olarak kırmızımsı sarı kil rengine sahip oldukları tespit edilmiştir. Buluntu yerleri belli olmayan 28 figürinin ise kil özellikleri ve stillistik değerlendirmeleri sonucunda, bu figürinlerin Karia ve Ionia kentlerine özgü figürinler oldukları saptanmıştır.
Anadolu'da Apollon kültü

Klasik Çag'lardaki Anadolu kült geleneginin ana unsurlarından biri olan tanrı Apollon ve kültünün konu edildigi çalısmanın amacı; Apollon'unAnadolu'daki algılanıs biçimini, yogunlugunu, bölgelere göre gösterdigi farklılıkları ortaya koymak olarak belirlenmistir. Çalısma bu yapısı ile Klasik Çag'lardakiAnadolu kült gelenegi ile ilgili ipuçlarını da barındırmaktadır. Kült incelemelerinin temel kaynaklarının özellikleri bir aradadegerlendirildiginde, en dogru bilgilerin; epigrafik kaynaklar aracılıgıyla, kutsal alanı ile birlikte belgelenebilen, nümizmatik ve antik kaynaklar aracılıgıyla da desteklenen ören yerlerinden edinilebilecegi sonucu ortaya çıkar. Bu belirlemelerinısıgında, çalısmada detaylı incelemeler; yanıltıcı olmayacagı düsünüldügü için, yazıtlar ve/veya maddi kültür kalıntıları ile kutsal alanları belgelenebilen ören yerleri üzerinde yogunlastırılmıstır. Apollon kültünün, Anadolu'daki yayılısını ve içerigini ortaya koymayı amaçlayan çalısmanın birinci bölümünde, Anadolu'nun antik bölgeleri anabaslıkları altında; bu bölgelerde Apollon kültünün görüldügü kentler, kentlerdeApollon'un yazıtlar ve antik kaynaklar aracılıgı ile belirlenebilen sıfatları, bu sıfatlar altında sikkeler ve plastik eserler aracılıgı ile belgelenebilengörsel algılanısı ve varsa kutsal alan özellikleri irdelenmistir. Çalısmanın ikinci bölümü, Apollon'un Anadolu'daki sıfatlarının değerlendirimesine ayrılmıstır. Bölge baslıkları altında yapılandırılan bu bölümde;Apollon'un hangi sıfatlarla tapınım gördügü, bu sıfatların içerdikleri anlam, bölgesel özellikler, Anadolu ve Kıta Yunanistan'daki kullanım yogunlugu ele alınmıstır. Anadolu'da, özellikle de Batı Anadolu'da Apollon ve kültü; Hellenistik Çagile birlikte sistemli olarak baslatılan ve Augustus Çagı'nda doruga ulasan, Hadrian'ın ise kurdugu Hellen birligine kabul edilebilmek için Hellen kökeniniispatlama zorunlulugu getirmesi ile son noktayı koymus olduğu, Hellenlestirmepolitikasına ragmen, kimi zaman iç içe geçmişs, kimi zaman bütünüyle Hellenlesmisolsa da, özgün özelliklerini belirli bir ölçüde koruyabilmis görünmektedir.
Seramik buluntular ışığında Geç Tunç Çağı-Erken Demir Çağında Çukurova-Kıbrıs ilişkileri

Bu çalışma, Geç Tunç Çağı ve Erken Demir Çağı'nda, Çukurova ile Kıbrıs arasındaki seramik ilişkileri ile ilgilidir. Geç Tunç Çağı'nda Göksu Vadisi'nde yer alan Kilise Tepe, birçok Parlak Kırmızı Çark Yapımı mal vermiştir. Çukurova'da bu malların oranı oldukça azdır, sadece Yumuktepe, Gözlükule, Kinet Höyük ve Soloi Pompeiopolis'te birkaç parça bulunmuştur. Bu mal grubu Kıbrıs'ın hemen her yerinden oldukça çok sayıda ele geçmişştir. Parlak Kırmızı Çark Yapımı mal grubunun ana formları İğ Biçimli Şişeler, Kol Biçimli Kaplar, Matara Biçimli Şişeler, Mercimek Gövdeli Matara Biçimli Şişeler, Çömlekler, Testiler ve Geniş Çanaklardır. Karakteristik tipleri, Mısır, Filistin, Suriye, Anadolu ve Kıbrıs gibi geniş bir alanda bulunmuşlardır. Bu mal grubunun kaynağı uzun süredir tartışmalıdır. Geç Tunç Çağı'nda Çukurova'da Kıbrıs seramiği, temel olarak, Beyaz Astarlı II'lerle temsil edilirler. Halka Dipliler, Beyaz Tıraşlılar, Tek Renk ve Çift Renk mallar nadirdir. Kıbrıs seramiği Yumuktepe, Gözlükule, Soloi - Pompeiopolis ve Kinet Höyük'de bulunmuştur. Geç Tunç Çağ'da Kilise Tepe'de Kıbrıs seramiği yoktur. Erken Demir Çağı'nda, Çukurova'da Kıbrıs seramiği, temel olarak, Kilikia Boyalıları ve Kıbrıs Tipinde Kilikia Boyalıları ile temsil edilirler.
Interpretation and presentation of the Byzantine Heritage at 'Herakleia ad Latmos'

Bu araştırma, kültürel mirasın sahiplenilmesi ve korunması gerekliliği bilincinin yalnızca etkin farkındalık ve geçmişşin anlaşılması ve kavranması sayesinde sağlanacağı gerçeğine dayanmaktadır. Türkiye'deki Bizans kültür mirası ideolojik ve pragmatik nedenlerle uzun süre ihmal edilmiştir. Benzer sebepler, genel anlamda arkeolojik tarafsızlığı da etkilemiş ve Türkiye ve başka birçok yerde, Bizans kültür mirası da dahil olmak üzere, geçmişşin belirli dönemlerinin 'seçilmesine' veya 'dışlanmasına' yol açmıştır. Ayrıca, özellikle arkeolojik alanlar söz konusu olduğunda, genellikle yıkıntı halinde ve bu nedenle daha kırılgan durumda olan ve dolayısıyla görsel etkileyicilikten yoksun kalan Geç Antik ve Bizans dönemi kalıntıları, görsel olarak daha anıtsal ve etkileyici olan ve bu nedenle daha ön plana çıkarılan Klasik Dönem yapıları kadar önemli sayılmamıştır. Bu koşullar göz önüne alındığında, değerlerinin kabulü, özgünlük ve bütünlüğünün sürdürülebilir korunması için Bizans kültür mirası, ortak kültür mirasımızın bir parçası olarak yeniden yorumlanmalı ve sunulmalıdır. Bu çalışma, Bizans kültür mirasının yorumlanması ve sunulması konusunu, özellikle arkeolojik alanlar özelinde incelemeyi amaçlamaktadır. Bu çerçeve içerisinde, antik Karya bölgesinde Bafa Gölü Tabiat Parkı içerisinde yer alan ve Orta ve Geç Bizans dönemlerine ait ve bazıları zorlu bir topoğrafyada konumlanan ve bu nedenle kolay erişilemeyen etkileyici manastır yapılarını içeren Herakleia ad Latmos antik kenti örnek çalışma alanı olarak seçilmiştir. Topoğrafik konumları ve tarihi katmanları ile Herakleia antik kentinden kolayca ayırt edilebilir durumda ve görece iyi korunmuş olan Bizans manastır yerleşimleri, sadece Bizans manastırlarının genel özelliklerini değil, aynı zamanda mimari ve mekansal özellikleri ile Orta ve Geç Bizans Dönemi yapım teknikleri ve malzeme kullanımını yansıtması bakımından önem taşımaktadır. Dolayısıyla, böyle bir kültür mirasının, etkin yorumlama, sunum ve ziyaretçi yönlendirme stratejileri sayesinde tanınırlığının arttırılması gerekmektedir. Bu araştırma, Herakleia ad Latmos antik kentindeki Bizans kültür mirasının sahip olduğu değer ve potansiyelleri ve korunmasına yönelik tehditleri inceleyerek, bu mirasın doğal ve topoğrafik konumu içerisinde daha iyi anlaşılması ve korunması için yorum ve sunum önerileri geliştirmiştir.
Börükçü Nekropol alanında bulunan ithal malzemeler ve deniz ticareti ile ilişkisi

Muğla ili Yatağan ilçesine bağlı Yeşilbağcılar Kasabası'nda bulunan ve kömür havzası içerisinde yer alan alanda, Stratonikeia ve Lagina arasında kalan mevkide kutsal yolun doğusuna ve batısına yayılmış önemli bir nekropol alanı bulunmuştur. Bölge mahalli semt adlarına göre Börükçü Mevkii olarak adlandırılmaktadır. 2006 yılında yapılan kazı çalışmalarında bulunan yazıtlarda ise Stratonikeia antik kentinin üç kobesinden biri olan Koliorga olduğu saptanmıştır. Prof. Dr. Ahmet A. Tırpan başkanlığında Lagina Kazı Ekibine buradaki eserlerin kurtarılması görevi verilmiş ve kazılar 2003 yılından itibaren yıl boyu sürdürülmeye başlanmıştır. Yapılan çalışmalar da ilk önce Karia Bölgesinin antik yazar ışığında sınırları saptanmıştır. Börükçü Mevkii'nde açılan mezarlar ve çevrede yapılan yüzey araştırmaları, burada yeni bir yerleşimin var olduğunu göstermiştir. Börükçü Nekropolü'nde, 2003- 2007 yılları arasında yapılan kurtarma kazılarında ithal olduğu saptanan 32 adet eser bulunmuştur. Bulunan bu eserlerin 30 adeti Atina kökenli olup, 2 adeti ise Mısır kökenli olduğu saptanmıştır. Katalog çalışmaları tamamlanan eserler tarihlendirilmiş ve klasik dönem malzemeleri olduğu saptanmıştır. Börükçü nekropol alanında bulunan malzemelerin buraya hangi ticari rotalar, dönemsel olarak kullanılmış olan ticari gemiler ve hangi limanlar vasıtasıyla gelebilmiş olacağı üzerinde durulmuştur. Stratonikeia'nın bir kobesi olan Börükçü Mevkii'nin deniz ticareti ile olan ilişkisi ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır.