Turistik mahal olarak Sultanahmet'in yeri ve önemi

- Turizm, son yıllarda giderek gelişen, ülkelerin dış ödemeler dengesini etkileyen bir sektör olma durumuna gelmiştir. İnsanların çeşitli nedenlerle ikamet ettikleri yerden ayrılıp başka yere gitmeleri sonucunda ortaya çıkan turizm olayının, odak noktalarından birisi de turistik mahaldir. Çünki turistik mahal fertlerin geçici yer değiştirmelerinin hedefi durumundadır. Turistik mahal, çeşitli yönlerden cazibe unsurlarına sahip olan, yabancıların yoğun olarak konakladıkları, turizm olayının çok yönlü etkilerinin görüldüğü yerlerdir. Bir yerin turistik mahal olabilmesi için bir takım unsurlara ihtiyaç vardır. Bunlar turizmden bağımsız, ve turizme bağımlı olmak üzere iki çeşitdir. Turizmden bağımsız unsurları dış unsurlar olarak da adlandırmak mümkündür. Bu unsurların ortaya çıkışları ve varlık sebebleri turizm değildir. Tabii şartlar,, tarihi şartlar, sosyal, kültürel değerler ve alt yapı mahalin sahip olduğu turizm sebebleri arza dönüşen dış unsurlardır. Tabii şartlar, turistik mahallin coğrafi konumunu ve özelliklerini belirler. Arazinin şekli, görüntüsü, iklimi, bitki örtüsü, ormanları, su kaynakları, hayvanları tabii şartlarını meydana getirir. Arkeolojik ve tarihi şartlarda mahalde turizmden önce var olan, ve varlığıyla turistik talep için cazibe unsuru teşkil eden dış unsurlardandır. Sosyal ve kültürel değerler insan yapısı özelliklerdir. Yöre halkının gelenekleri, örf ve adetleri, gastrono- misi, el sanatları, mimarisinin yanı sıra mahalde yapılan fuarlar, sergiler, festivaller spor yarışmaları bu gruba girer. Yükseköğretim Kunda Altyapı, turizmden bağımsız olabildiği gibi turizm nedeniyle genişletilmiş de olabilir. Turistik mahallin oluşumunda etkili olan turizme bağımlı unsurlar ise kamu idarelerinin turizme bağımlı hizmetleri. Ulaştırma kuruluşları, konaklama kuruluşları, turistik mal ve hizmet üreten ve pazarlayan kuruluşlar, pazarlama ve tanıtma kuruluşları, turizmi destekleyen çeşitli kuruluşlar şeklinde sıralanabilir. Bu unsurlar, geçici yer değiştirme ve buna bağlı olan diğer ihtiyaçların tatmini için gerekli mal ve hizmetlerin üretiminde yararlanılan araçlardır. Turizm olayı nedeniyle ortaya çıkmışlardır. Turizmden bağımsız unsurlara sahip bir turistik mahalin gelişebilmesi, gerekli mal ve hizmetleri üretebilmesi için bu unsurlara gerek vardır. Turistik mahal, çeşitli yazarlar tarafından sınıflandırılmıştır. Genel olarak kabul edilen bir sınıflandırmaya göre üçe ayrılırlar. 1. Dinlenme Amaçlı Mahaller: Seyahat nedenlerinin başında yer alan vücudun ve zihnin dinlenmesi amacına yönelik mahaller dir. 2. Sosyal ve Kültürel Amaçlı Mahaller: Tarihi eserler, müzeler, sanat gösterilerinin bulunduğu yerlerdir. 3. Ekonomik ve Siyası Amaçlı Mahaller: Ekonomik ya da Siyasi yönden merkez durumuna gelmiş, ve bu amaca hizmet eden tesislerin yapıldığı mahallerdir. Turistik mahaller, artan turizm nedeniyle daha fazla ziyaretçinin hedefi haline gelir, fiziki ve psikolojik kapasitesinin aşılması halinde bir takım sorunlar ortaya çıkar. Bu nedenle mahallin korunması için çeşitli tedbirler ele alınır. Halkın, devletin çalışmaları ve çeşitli yasalarla turistik mahallerin korunması, aşırı talebin yol açacağı prob-/e<nlevin önlenmesi mümkündür. Sultanahmet, çeşitli cazibe unsurlarına ve bir turistik mahalde olması gereken özelliklere sahip bir turizm merkezimizdir. İstanbul yarımadasının doğu bölümünü teşkil eden Eminönü ilçesinde, İstanbul'un yedi tepesinden birisinin üzerindedir. Sultanahmet'in turistik mahal olmasında parkları, bahçeleri, tabii değerleri kadar tarihi değerleri önemli bir yer tutar. Müzeleri, camileri, çeşmeleri ve diğer tarihi eserleri ile bir sit alanı olarak koruma altına alınmıştır. Dünyanın en zengin müzelerinden birisi olan Topkapı Sarayının Sultanahmet 'de yer alması talebi büyük ölçüde etkiler. İstanbul'un fethinden sonra camiye çevrilen Aya s of ya kilisesi de bugün müze olarak kullanılmaktadır. Arkeoloji Müzesi, Türk İslam Eserleri Müzesi. Eski Şark Eserleri Müzesi, Çinili Köşk, Mozaik Müzesi, Yerebatan Sarayı, Halı ve Kilim Müzesi, Sağlık Müzesi ve Saint İrene diğer müzeleri. meydana getirmektedir. Sultanahmet Cami. Ayasofya, Firuz Ağa, Küçük Ayasofya, üskubi İbrahim Ağa Camii Şerif -i, Zeynep Sultan, Hasan Ağa, Katip Sinan, Köprülü önemli camileri arasındadır. II. Ahmet. Alman, Uçyüzlü çeşmeleri. Hipodrom. Yılanlı, örme Sütun, Dikilitaş, Binbirdirek. Çemberlitaş ise diğer tarihi eserleridir. Sosyal ve kültürel olayların yoğun olarak görüldüğü Sultanahmet' de alt yapı belediye tarafından sağlanmakta, turistik mahal olması nedeniyle normal kapasitenin üstünde bir tesis çalışması gerektirmektedir. Sultanahmet'in turistik mahal olmasında kamunun turizme bağımlı hizmetleri etkili olmuştur. Konaklama, yeme- -içme tesisleri seyahat acentaları diğer turizme bağımlı unsurları oluşturmuştur. Ulaşım çeşitli meselekrle. karşı karşıyadır. Turistik eşya üretim ve pazarlaması ise Kapalıçarşı. Mısırçarşısı. Arasta Bazaar başta olmak üzere semtin çeşitli yerlerine dağılmış dükkanlarda sürdürülmektedir. Sultanahmet 'de turizmi geliştirme çalışmalarında halk ve kamu sektörüne önemli görevler düşmektedir. Kültür ve Turizm Bakanlığı çeşitli denetleme. restorasyon ve yatırım çalışmaları ile turistik arzı iyileştirme çabaları göstermektedir. Semtde hizmet veren diğer kuruluşlar Valilik, Belediye. TEK, tSKi. imar iskan. Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlıkları, Eski Anıtlar Yüksek Kurulu, Taç ve Turing'dir. Unesco ise dünyanın çeşitli yerlerindeki tarihi eserleri koruma ve yaşatma kampanyası çerçevesinde Sultanahmeti 'de kapsamına almış bulunmaktadır. Mekanın dar olması yeni inşaatları önlediği için restorasyona gidilmektedir. Ayrıca müzelerdede bir onarım çalışması sürdürülmektedir. Turizmimizde önemli bir yer tutan Sultanahmet'in bir turistik mahal olarak çözüm bekleyen bir takım meseleleri vardır. Altyapı, trafik, otopark, konaklama meseleleri, günlük turlar ve müze ziyaretleri sırasında ortaya çıkan zorluklar gibi.. Bu meseleler giderildiği ölçüde Sultanahmet'in gelişen bir turistik mahal olduğundan ve turizmde istenen seviyeye gelebileceğinden bahsetmek mümkündür. i