turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Ekonomik alanlarda diferensiyel geometrinin uygulamaları

Bu çalışma altı bölüm halinde düzenlenmiştir. Birinci bölümde; üretim fonksiyonlarının tarihçesi ve bu fonksiyonların geometrik özellikleri üzerine yapılan çalışmalar özet halinde ifade edilmiştir. Tezde kullanılacak olan çeşitli temel tanım ve teoremler verilmiştir. İkinci bölümde; üretim teorisi ve üretim fonksiyonlarının özellikleri incelenmiştir. Üçüncü bölümde; quasi-toplam üretim fonksiyonları tanıtılmış, sabit ikame esnekliğini sağlayan quasi-toplam üretim fonksiyonları için bulunan sonuçlar ifade edilmiştir. Dördüncü ve beşinci bölümler tezin orijinal kısımlarını oluşturmaktadır. Dördüncü bölümde; homotetik üretim fonksiyonları, Allen determinantları kullanılarak sınıflandırılmıştır. Bu sınıflandırmaların üretim modellerine uygulamaları verilerek, Cobb-Douglas ve ACMS üretim fonksiyonlarının Allen matrislerinin singüler olamayacağı ispatlanmıştır. Üstelik homotetik üretim fonksiyonlarına karşılık gelen üretim hiperyüzeylerine dair bazı sonuçlar elde edilmiştir. Beşinci bölümde; f =F(h_1(x_ 1 )x... xh_n şeklindeki bileşke fonksiyonlar için bir Allen determinant formülü verilmiş ve bu tür bileşke fonksiyonların tümü sınıflandırılmıştır. Bileşke fonksiyonların grafiklerine dair çeşitli geometrik sonuçlar elde edilmiştir. Ayrıca genelleştirilmiş bileşke fonksiyonları tanımlanmış ve bu tür fonksiyonlar için bir sınıflandırma teoremi elde edilmiştir. Altıncı bölümde ise elde edilen sonuçlar değerlendirilmiş ve bu konuda öngörülen bazı açık problemler ortaya konulmuştur.
Sigorta talep teorisi ve Türkiye uygulaması

1996, SAYFA: Jüri Günümüzde sigorta; her tür ticaret, endüstri ve sosyal yapının önemli bir parçasıdır. Koruyuculuk vasfıyla birlikte insanlara güven unsurunu da vermektedir. Bunun yanında ekonomik faaliyetler parçasından olmak üzere fon yaratıcısı, sermaye birikimi sağlayıcı ve refah artırıcı bir kıstas haline gelmiştir. Biriktirdiği fonlarla, sermaye piyasasının banka ve banker ikilisinden de önde gelen müesseselerdendir. Bu nedenle sigorta, gelişmiş ülkelerin en fazla önem verdikleri faaliyet kollarından birisidir. Başka bir deyişle sosyo-kültürel ve ekonomik düzeyi yüksek toplumlarla sigortacılık faaliyetleri arasında yüksek bir ilişki bulunmaktadır. Bu çalışma; teorik çerçeveden hareketle, Türkiye sigorta talebinin kısa dönem faktör esnekliklerini ortaya koymaktadır, ilaveten uzun dönem esneklikleri belirlemek amacıyla da Erzurum şehir merkezini kapsayan bir anket çalışması düzenlenmiş ve bu çalışmadan elde edilen birincil verilerle yatay kesit analizler yapılmıştır. Ayrıca sigorta talebi, davranışsal boyutuyla da incelenmiştir. Kısa dönem ikincil verilerden alınan ve zaman serilerinden çıkarılan model; lnDTt= -16. 9861 - 0.6537 lnPt + 1.7590 lnlt + 1.9532 lnNt iken, uzun dönem esneklikleri ise birincil verilerden alınan bilgilerle oluşturulan yatay kesit analizlerinden elde edilen model; lnZE = 0.9980 + 0.4752 InY + 0.0873 D1 'dir.
Afganistan ekonomisi ve dış yardımların etkileri

Afganistan, altın, lityum, bakır, demir, alüminyum gibi en zengin maden kaynaklarına sahip ve yaklaşık bir trilyon dolar değerinde olan en az gelişmiş ülkelerdendir. Ancak son 3-4 yıldır devam eden çatışmalar ve savaş nedeniyle hala dış yardıma bağımlı olan bir ülkedir. Dış yardım, sermaye biçiminden biri olarak tanımlanmış, genel büyüme ve kalkınma teorisinin bir parçası olarak tanınmıştır. Geleneksel klasik iktisatçılar, sermayeyi büyüme ve gelişmenin kilit unsuru olarak biliyorlardı. Afganistan tarihi boyunca dış yardım kalkınmada önemli rol oynamıştır. İlk maddi yardım 26 Ocak 1857'de Güney Asya'daki İngiliz yönetimi sırasında Doğu Hindistan Şirketi'nden Afganistan tarafından alındı. Zamanın geçişi ve siyasi ve ekonomik koşullardaki değişiklikler de yardım derecesi de değiştirildi. Taliban hükümetinin düşmesinden sonra Afganistan, uluslararası toplum için tutulmuş bağlanmış bir ülke haline geldi ve o zamandan beri en büyük yardım alıcısı haline gerdi. Uluslararası toplum, yaklaşık 57 milyar doların Afganistan'a verip ve yaklaşık 90 milyar dolarlık söz verdi. Afgan ekonomisinin önemli ölçüde iyileşmesine rağmen, dış yardımın etkisi sosyal, ekonomi, yasal, güvenlik ve siyasi durumdan ciddi şekilde etkileniyor ve reform yapılması gerekmaktadır.
The impact of foreign direct investment on economic growth: A comparative analysis between Nigeria and Turkey

Doğrudan Yabancı Sermaye yatırımlarının ekonomik büyüme üzerindeki etkisi birçok araştırmacı için önemli bir konu olmuştur. Bu akımın önemi küreselleşme ile daha da artmıştır. Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasında sermaye ve teknoloji birikimi bakımından önemli farklılıklar vardır. Bu nedenle, ülkeler, ekonomik gelişimlerini hızlandırmak ve de sermaye ve teknolojini açığını kapatmak için DYS yatırımlarını çekmeye çalışırlar. Bu çalışmanın amacı DYS yatırımlarının ekonomik büyüme üzerine olan etkisini 1970- 2012 döneminde ampirik olarak Nijerya ve Türkiye üzerine incelemektir. DYS yatırımları ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi nedensellik bakımından incelemek için Johansen eşbütünleştirme, Granger nedensellik ve VAR etki tepki analizleri kullanılmıştır. Sonuç olarak, Nijerya'da uzun dönemde DYS girişi ve ekonomik büyüme arasında bir ilişki bulunamamıştır. Bu anlamda, DYS girişi ve GSYH gelişimi arasında bir nedensellik bulunamamıştır. Türkiye açısından ise, DYS girişi ve ekonomik gelişme arasında bir nedensellik yoktur.
Enerji ithalatçısı ülkelerin enerji politikalarının değerlendirilmesi: 'Avrupa Birliği ülkeleri ve Türkiye'

Fosil kaynakların yakın gelecekte tükeneceği beklentisi, Dünya'da yaşanan enerji arzı sorunu ve enerji kullanımına bağlı küresel ısınma tehdidi, hükümetleri enerji piyasası ile ilgili sürdürülebilir önlemler almaya zorlamaktadır. Bu çalışmanın amacı enerji ithalatçısı ülkelerin yaşadığı çeşitli sorunları ortaya koyarak, mevcut enerji politikaları çerçevesinde bu sorunların çözümüne yönelik öneriler sunmaktır. Çalışmada geçmişşten günümüze enerji piyasasındaki temel dinamikler, dönüm noktaları ve politika değişikliklerinin piyasaya etkileri gibi konular tablo ve grafikler yardımıyla analiz edilmiştir. Bu analizler sonucunda AB ülkeleri ve Türkiye üzerinden tüm enerji ithalatçısı ülkelere gelecekle ilgili çözüm önerileri sunulmaya çalışılmıştır. Çalışmanın sonucunda, yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelmenin enerji ithalatçısı ülkeler için ekonomik ve çevresel anlamda en sürdürülebilir çözüm önerisi olacağı kanısına ulaşılmıştır.
Türk otomotiv sektörünün doğrudan yabancı sermaye yatırımlarını çekme potansiyeli ve rakip ülkelerle karşılaştırılması

Küreselleşme ile birlikte 20. yüzyılda uluslararası sermeye hareketleri hız kazanmış ve dışa kapalı ulus ekonomiler yerlerini dışa açık ekonomilere bırakmışlardır. Doğrudan yabancı sermaye yatırımları uluslararası sermaye hareketlerinin bir çeşididir ve bir ülkede faaliyet gösteren bir firmanın başka bir ülkede yeni bir firma kurması veya o ülkedeki mevcut bir firmayı satın alması yoluyla meydana gelir. Doğrudan yabancı sermaye yatırımları genel olarak gelişmiş ülkelerden gelişmekte olan ülkelere doğru hareket ederler. Gelişmiş ülkelerde faaliyet gösteren firmaları gelişmekte olan ülkelerde yatırım yapmaya iten temel sebep karlarını arttırmak istemeleridir. Gelişmekte olan ülkeler ise, yurt içindeki tasarruf açığı sebebiyle ekonomik büyümeyi sağlayan iç yatırımları finanse edemezler ve tasarruf açığını kapatmak için uluslararası sermaye yatırımlarını bir araç olarak görürler. Bu sebeple gelişmekte olan ülkeler arasında, yabancı sermaye yatırımlarını kendilerine çekebilmek için rekabet söz konusudur. Gelişmekte olan ülkeler arasında yer alan Türkiye'de özellikle 1980 yılının ardından ülkeye yabancı sermaye girişini teşvik eden uygulamalar yürürlüğe girmiştir. Bunun ardından 1980'li yıllardan günümüze kadar Türkiye'ye giren doğrudan yabancı sermaye yatırımları yıllar içerisinde artan bir seyir göstermiş ve bu yatırımlar içerisinde önemli bir payı otomotiv sektörü almıştır. Türkiye'de otomotiv sektörü, yarattığı istihdam, teknolojik katma değer ve üretim hacmi ile ekonomik büyümeyi destekleyen lokomotif sektörlerden birisidir. Günümüzde Türk Otomotiv sektöründe faaliyet gösteren on beş ana sanayi firması bulunmaktadır ve bu firmalardan on tanesi yabancı sermayeli firmalardır. Türkiye, bulunduğu coğrafya içerisinde, Doğu Avrupa ülkeleri ile otomotiv sektöründe yabancı sermaye yatırımlarını çekme konusunda rekabet halindedir. Bu ülkeler, eski doğu bloğu ülkeler olan Polonya, Macaristan, Çek Cumhuriyeti ve Romanya'dır. Bu çalışmada, Türkiye'nin sözü edilen ülkeler karşısında otomotiv sektöründe doğrudan yabancı sermaye yatırımı çekme konusunda rekabet gücü incelenecek ve iyileştirme noktaları ortaya konulacaktır.
Türkiye'nin enerji kaynakları ve alternatif bir kaynak olarak rüzgar enerjisinin değerlendirilmesi

Enerji sadece yaşamın varlığı için değil, ekonomik büyüme için de can damarıdır. Enerjiye olan gereksinim sanayi devriminden bu yana hızla artmaktadır.1970- 1980 yılları arasında yaşanan enerji krizlerinden sonra enerji politikaları hükümetler tarafından tekrar gözden geçirilmiştir. Ham petrol fiyatlarında meydana gelen artışların ödemeler dengesi ve çevre korunması üzerindeki negatif etkilerindensakınmak için enerji arzında yeni alternatifler araştırılmıştır. Yenilenebilir enerji kaynakları rüzgar, güneş, hidrolik, jeotermal, biyokütle ve hidrojen yeni alternatif enerji kaynaklarıdır ve son zamanlarda fosil kaynaklar karşısında rekabet gücüne sahip olmuşlardır. Yerli bir kaynak olması ve sera etkisi yaratmaması nedeniyle rüzgar enerjisiülkeler tarafından en fazla tercih edilen seçenektir. Türkiye artan enerji talebinidengelemek üzere rüzgardan elektrik üretmek için yeterli potansiyele sahiptir. Türkiye enerji programlarında yapacağı düzenlemelerle, uluslararası piyasada rüzgar enerjisi teknolojisinde rekabetçi bir konum kazanabilecektir. Bu çalışma Türkiye'deki fosil enerji kaynakları, kullanılabilir rezervleri ve fosil kaynak kullanımının çevre üzerindeki etkilerini içermektedir. Ayrıca Türkiye'nin yenilenebilir enerji kaynakları ve yenilenebilir enerji kaynakları politikası incelenerek, özellikle yaygın ve hızla gelişen teknolojisi ile rüzgar enerjisinden Türkiye'de yararlanma olanağı vurgulanmaktadır.
Vergilemede etkinliğin sağlanmasında vergi cezalarının yeri ve önemi

Kamusal hizmetlerin finansmanının sağlanmasında en önemli kaynak olan vergilerin, tanımına uygun işlevleri yerine getirebilmesi, vergilemede etkinliğin sağlanması ile mümkündür. Ancak son yıllarda ülkemizdeki vergi sistemi yeterince etkin değildir. Çünkü idari yapıdan denetime, caza uygulamasından mevzuata, vergi yükünden aflara kadar birçok alanda sorunlar bulunmaktadır ve bu sorunlar vergi kayıp ve kaçaklarının her geçen gün daha da artmasına yol açmaktadır. Kanaatimizce vergi kayıp ve kaçaklarını en aza indirebilmek için vergi dairesi çağdaş ve iyi hizmet veren bir yapıya kavuşturulmalı, denetim oranı arttırılmalıdır. Bunun yanı sıra cezaların caydırıcılık etkisi yükseltilmeli, çok sık çıkarılan aflarla ve uzlaşma, pişmanlık ve ıslah gibi kurumlarla zaten yetersiz olan etkileri sıfırlanmamalıdır. Vergi yükü adil bir şekilde dağıtılmalı ve toplanan vergilerin, verginin amaçlan doğrultusunda kullanıldığı görüşü benimsetilmelidir. Bugünlerde bu sorunların çözümüne yönelik yeni bir vergi yasa tasarısı hazırlanmış olup, bu yasa gereğince konumuzu ilgilendiren değişikliklere çalışmamızda yer verilmiştir. Ancak önemli olan yasa tasarısını hazırlamak değil bu tasarıyı amaçladığı hedefler doğrultusunda uygulayabilmektir, yoksa uygulanabilirliği olmayan bir yasa tasarısının çok iyi çözümleri içerse de sorunlarımıza çare olması söz konusu değildir.
Altın piyasasındaki oynaklık ve altın vadeli işlem sözleşmesi ile korunma yolu

Bu çalışmada, Türkiye altın piyasasındaki altın fiyatlarında meydana gelen değişmeler incelenerek altın piyasasındaki oynaklığın modellenmesi amaçlanmıştır. Oynaklığın modellenmesi amacıyla otoregresif koşullu değişen varyans modellerinden ARCH (1), GARCH(1,1), EGARCH(1,1), TARCH(1,1) ve TARCH(2,2) modellerinden yararlanılmıştır. Sonuç olarak altın piyasasındaki oynaklığın modellenmesinde en uygun modelin TARCH(2,2) olduğu bulunmuştur. Altın fiyatlarının zaman içindeki dalgalanmaları altın sektöründe faaliyette bulunan kuruluşlar ve altın cinsinden borcu olanlar için risk teşkil etmektedir. Altın vadeli işlem sözleşmesi ile altın fiyatlarındaki değişmelerden oluşan risklere karşı bir korunma sağlanmaktadır. Ayrıca altın vadeli işlem sözleşmeleri kullanılarak kar da elde edilmektedir.
Kapitalizmin bunalımları ve sermayenin değersizleşmesi

Sermayenin değersizleşmesi kapitalist üretim tarzında varlığını sürekli korur ve gizlice işler, krizlerde ise şiddetle gerçekleşir. Birikimin aksaması kriz anlamına gelirken, daha düşük bir değeri temsil etmesi değersizleşmedir ve krizlerden çıkılmasında önemli bir fonksiyonu vardır. Marx, tamamlanmış bir kriz teorisi miras bırakmadığından 1970'lerde aşırı birikim-değersizleşme merkezli başka bir kriz teorisi daha doğmuştur. Değerli katkılarına rağmen bu teori ve onun ortodoks versiyonları kapitalizmin içsel çöküşüne dair güçlü beklentiler içerir. Ancak açıklama gücü zayıftır, süreç mekaniktir ve sınıf mücadelesi geri plandadır.
Relevance of Karl Polanyi for institutional environmental economics

öz KARL POLANYİ'NİN KURUMSAL ÇEVRE İKTİSATI İÇİN GEÇERLİLİĞİ Akın, Feride Yüksek Lisans, İktisat Bölümü Tez Yöneticisi: Doçent Dr. Eyüp Özveren Aralık, 2000, 85 sayfa Bu çalışma Kari Polanyi'den yola çıkarak kurumsal çevre iktisatlın sosyal bilimsel ve kapsamlı bir temel üstüne oturtmayı amaçlamıştır. Polanyi'nin en önemli katkısı 'sanal mallar' kavramıdır. Bu kavram emek ve doğayayı parasal değerlerle ifade etmekteki ontolojik soruna işaret eder. Bir başka tartışma iktisadi gelişmenin sosyal sonuçlarının iktisadi değişkenlere dayanmaksızın nasıl inceleneceği konusunda bilgilendiren Polanyi'nin 'Yerleşime karşı Gelişim' formülüne dayandırılacaktır. Bu tez aynı zamanda Polanyi'nin Kapp ve Marx'la olan ilişkisini inceleyerek Polanyi'nin çerçevesinin çevre konusunu çalışmak için Marxist bir çerçeveden daha uygun olduğu ve Kapp'ın 'sosyal maliyet' kavramının Polanyi'yi terorik olarak tamamladığı sonucuna varır.
İbn Battuta Seyahatnamesi'nde uluslararası ticarete konu olan mallar ve seyahatnamede geçen para birimleri

İktisat tarihi araştırmalarının en önemli kaynaklarından birisi de seyahatnamelerdir. Seyahatnameler içerisinde İbn Battuta'nın seyahatnamesinin önemi büyüktür. Çünkü İbn Battuta, 14. yy'da İslam coğrafyası başta olmak üzere çok geniş bir coğrafyaya seyahatler gerçekleştirmiştir. İbn Battuta eserinde dönemin siyasi, iktisadi ve sosyal yapısı hakkında çok önemli bilgiler vermiştir. İbn Battuta uluslararası seyahatlerini genel itibari ile tüccar kafileleri ile birlikte gerçekleştirmiştir. Bu durum İbn Battuta'nın dönemin ticari yapısını gözlemlemesini kolaylaştırmıştır. Bu araştırmada İbn Battuta Seyahatnamesi'nde uluslararası ticarete konu olan mallar ve seyahatname de geçen para birimleri üzerine çalışılmıştır. Seyahatnamede, 14. yy'da uluslararası ticarete konu olan ürünlerin çeşitlilik gösterdiği ve dönem içerisinde çok farklı mal para, metalik para, kağıt para ve takas çeşidinin alışverişte kullanıldığı görülmüştür.
Konya ili Ereğli ilçesi tarım arazilerinde kapitalizasyon faiz oranının belirlenmesi

Lisans TeziKONYA İLİ EREĞLİ İLÇESİTARIM ARAZİLERİNDE KAPİTALİZASYON FAİZ ORANININ BELİRLENMESİAyhan YILANOndokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarım Ekonomisi Anabilim Dalı Danışman: Dr. Öğr. Üyesi Kerem HAZNECİDünya'da tarım arazisi miktarı sınırlı olmasına karşın artan nüfusa bağlı olarak kişi başına toplam tarım arazisi alanı azalmaktadır. Tarım arazisinin değeri, araziye olan talep, enflasyon, arazi nevileri ve bölgeye göre değişiklik gösterebilmektedir. Ülkemizde arazi arsa ve binalara değer takdirinde kullanılacak yöntemin ana hatları, konu ile ilgili yasalar ve yüksek yargı organlarının uygulamalarında belirlenmiştir. Ülkemizde tarım arazilerinin değer tespitinde 'Gelirlerin Kapitalizasyonu Yöntemi' kullanılmaktadır. Bu çalışmada araştırma bölgesinde 87 köyden 4 köy gayeli örnekleme yöntemiyle (%5) belirlenmiştir. Belirlenen bu 4 adet köyde 894 adet tarımsal işletme, araştırmada örneğe girecek popülasyonu oluşturmaktadır. Çalışmanın verileri, bu popülasyonu temsil eden 64 tarımsal işletmeye anket uygulayarak elde edilmiştir. Yapılan anketler 2018- 2019 üretim dönemine ait faaliyet dönemini içermektedir. Bu çalışmada Konya ili, Ereğli ilçesindeki tarım arazilerinin nevilerine göre kullanılabilir kapitalizasyon oranları tespit edilmiştir. Çalışma yöresinde işletmelerin %96.14'ü mülk %2.19'u kiracılıkla ve %1.67'si ise ortakçılık ile işletilmektedir. İşletmelerin %77.19'u sulanabilir arazi formatında olup, %22.81'i ise kuru tarım arazileridir. Araştırma yöresinde kapitalizasyon oranı, sulu tarım arazileri için %5.62, kuru tarım arazileri için %6.63 ve kapama meyve bahçelerinde ise %7.38 olarak tespit edilmiştir. Yörede yapılacak kıymet takdiri ve kamulaştırma çalışmalarında bu oranlarının kullanılması önerilmektedir.
Anarşist ekonomi kuramı

Anarşizm, bünyesinde birçok ekonomik ve sosyal ekol barındıran, devletsiz toplum düzenini savunan bir idealdir. Ancak ne yazık ki anarşizm sözcüğü genellikle kaos ile aynı anlamda kullanılmaktadır. Halbuki anarşizm kaos yaratmayı gaye edinmiş bir terör hareketi değildir; devletsiz, anarşik düzen anlamına gelir. Anarşist ise anarşizm idealini benimsemiş, devletsizliği savunan kişidir. Anarşiyi kaos, anarşisti terörist zannetmek bu konu hakkındaki yanlış bilgilendirmelerden kaynaklanmaktadır. Bu sebeple anarşist ekonomi kuramları üzerine yapılmış bu çalışmanın birinci bölümünde anarşist ve anarşi terimleri için objektif tanımlar yapılmaya çalışılmıştır. Çalışmanın esas kısmı ise iki ana başlıktan oluşmaktadır ve bu başlıklar altında dört anarşist ekonomi kuramı incelenmiştir. Konuları belirli başlıklar ve bu başlıklara ait belirli prensipler etrafında incelemek suretiyle anarşizmin anlaşılması mümkün değildir zira anarşizmin bir ilkeler kitabı ya da fikirlerinin tümüyle esas alındığı bir fikir babası yoktur. Her anarşist devleti yok etmek ve ekonomik sistemini değiştirmek ister ancak yerine kurulacak sistemin ne olacağı konusunda anarşist fikir yelpazesi o kadar geniştir ki bir güruh anarşist komünizmi savunurken ötekisi anarşist kapitalizmi savunmaktadır. Bu hakikatten ötürü anarşist ekonomi kuramlarını inceleyen bu tez belirli kavramlar ve bu kavramlara ait başlıklar altında değil, yalnızca tanınmış ve eser vermiş anarşist fikir adamlarının çalışmalarını onların isimleri altında incelemek suretiyle hazırlanmıştır. Çalışma boyunca anarşinin geniş fikir yelpazesi tetkik edilmiş ve usul olarak; adalet, emniyet, bilim ve benzeri bütün sosyal fonksiyonlar için eleştirileri ve önerileri olan anarşist ekollerin yalnızca ekonomik yönleri üzerine yoğunlaşılmıştır.
Yerel ve kırsal kalkınmada coğrafi işaret: Zile pekmezi araştırması

Araştırmanın ana amacı, Türkiye'de kültür bakımından zengin ve yoğun bağcılık yapılan Tokat ilinde, üzüm üreticilerinin ve tüketicilerin coğrafi işarete yönelik bilinç düzeyleri ile tutum ve tercihlerinin ölçülmesidir. Aynı zamanda, coğrafi işaretli üzüm pekmezi üreten işletmelerin sosyo-ekonomik durumunu ortaya koymak, yöreye katkılarını araştırmaktır. Bunun için, 96 üzüm üreticisi ve 270 tüketici ile anket çalışması yapılmıştır. Araştırma bölgesinde coğrafi işaretli ürün olan zile pekmezini üreten bir adet işletme olmasından dolayı yalnızca bu işletme ile görüşme sağlanmıştır. Üreticilerin yaklaşık %39,58'i coğrafi işareti bildiklerini beyan etmiştir. Aynı zamanda, %42,71'i üzüm üretiminde artış olduğunu ifade etmiştir. Üreticilerin %83,33'ünün zile pekmezinin Tokat iline ait bir coğrafi işaretli ürün olduğunu bildikleri belirlenmiştir. Tüketicilere de Tokat iline ait coğrafi işaretli ürünler sorulduğunda, %71,85'inin zile pekmezinin Tokat iline ait bir coğrafi işaretli ürün olduğunu bildikleri belirlenmiştir. İşletme ile yapılan görüşmede, coğrafi işaretin işletmeyi her yönden olumlu etkilediği tespit edilmiştir. Coğrafi işaret tescili sonrasında, zile pekmezi daha çok tanınmış, pazar payı artmıştır. Coğrafi işaret tescilinin sanayici ve üretici açısından birçok olumlu gelişmeyi beraberinde getirdiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, coğrafi işaret sanayicinin ulusal ve uluslararası düzeyde tanınırlığını ve pazar payını artırmıştır. Üreticilerin üretimini artırarak gelirde artış sağlamıştır. Tüketici tarafından ise, genellikle, coğrafi işaret tescili ile ürünlerin geleneksel özelliklerinin garanti altına alındığı görüşnde oldukları belirlenmiştir. Dolayısıyla, coğrafi işaret alan zile pekmezi, kırsal kalkınmada sürdürülebilirliği sağlaması bakımından önemli bulunmuştur.
İktisadi zaman serilerinde kaos ve doğrusal olmayan davranışlar

Bu çalışmanın amacı, ekonometrik modellerde kullanılan zaman serilerinin doğrusal olmayan yapıları üzerine bir inceleme yapmak, literatür çerçevesinde Türkiye ekonomisine ilişkin verilerden hareketle, determinist süreçler içinde stokastik süreçlerin bulunduğunu test ederek tahmin edicilerin güvenilirliğini araştırmak ve kaos teorisinin iktisat biliminde ne gibi etkiler doğurduğunu örnek modeller zemininde tartışmaktır. Çalışmada Türkiye ekonomisine ilişkin M1, M2 ve M2Y para arzı, borsa endeksleri, Dolar, Euro ve Euro/Dolar döviz kurları serileri kullanılarak iktisadi zaman serilerinde kaotik ve doğrusal olmayan davranışlar teşhis edilmeye çalışılmıştır. Serilerde doğrusal olmayan davranışların teşhisi için BDS testi kullanılmış ve Euro/Dolar serisi haricindeki tüm serilerde doğrusallık hipotezi reddedilmiştir. Serilerdeki uzun dönemli bağımlılığı tespit etmek için serilere ait Hurst üsleri hesaplanmış ve borsa endeksleri, M2, Dolar ve Euro serilerinde uzun dönemli belleğin varlığı tespit edilmiştir. incelenen serilerin determinizm sınaması için korelasyon boyutları hesaplanmıştır. Bulunan korelasyon boyutlarına göre, incelenen serilerdeki değişimler, stokastik olmaktan ziyade deterministtir. Bu nedenle, serilerde ortaya çıkan dalgalanmalar tamamen sistemlerin iç yapısından kaynaklanmaktadır. Serilerde kaosun varlığının teşhisi içinse, en büyük Lyapunov üslü sayıları hesaplanmış ve serilere ait yineleme haritaları elde edilmiştir, incelenen seriler içinde M2Y, Dolar ve Euro serilerinin kaotik olduğuna dair bulgular elde edilmiştir. Determinist kaotik bir serinin geleceği öngörülemediği için, geleceğin tahmin edilmesinden ziyade yapının analiz edilmesi daha anlamlı sonuçlar ortaya koymaktadır.
Kredibilite prim tahminlerinde parametrik olmayan yaklaşımlar

Kredibilite kuramı önceki poliçe dönemlerine ait hasar verilerinden yararlanarak bir sonraki poliçe dönemine ait beklenen hasarı tahmin etmekle ilgilenir. Bir kredibilitemodelinde, her bir riske ilişkin gözlenen hasar verileri önsel bilgi olarak kullanılır ve risk parametresinin yoğunluk fonksiyonu yapı fonksiyonu olarak adlandırılır. Kredibilite prim hesaplama yöntemlerinden en kolayı doğrusal Bühlmannyöntemidir. Bu çalışmada, yapı fonksiyonu çekirdek yoğunluk tahmini ile tahmin edilmiş ve yarı parametrik kredibilite primleri incelenmiştir. Uygulamalarda en çok kullanılan hasar tutarı dağılımlarından veri üretilerek yoğunluk tahmin edicilerinin performanslarıdüşük, orta ve yüksek hasar şiddetine sahip riskler için ayrı ayrı incelenmiştir. Bu simülasyon sonuçlarından yola çıkarak parçalı yarı parametrik kredibilite tahmin edicileri önerilmiştir. Parçalı yarı parametrik ve yarı parametrik kredibilite primleri ve doğrusal Bühlmann kredibilite primlerini karşılaştırmak için lognormal-lognormal karışıkmodelinden veri üretilmiş ve simülasyon yapılmıştır. Bu simülasyon sonuçlarına göre önerilen yarı parametrik ve parçalı yarı paramatrik kredibilite primleri, doğrusal Bühlmann kredibilite primine göre tüm risk grupları için daha iyi bir performans göstermişlerdir.