turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
The welfare effects of changes in global food prices on income distribution in Turkey

Bu çalışmada, küresel gıda fiyatlarının Türkiye'deki gıda fiyatları üzerindeki geçişkenlik etkileri ve gıda fiyat degişimlerinin Türkiye'deki gelir dağılımı üzerindeki refah etkileri incelenmektedir. Gıda ürünleri, başta düşük gelirli hanehalkları olmak üzere tüm hanehalklarının tüketim sepetinde önemli bir yer tutmaktadır. Bu nedenle, gıda fiyat degişimleri insanların yaşam şartlarını olumlu ya da olumsuz yönde doğrudan etkileyebilir. Türkiye özelinde bu etkileri anlayabilmek için, ilk önce seçilmiş gıda grupları için ekonometrik araçlar vasıtasıyla geçişkenlik katsayıları elde edilmiştir. Ardından, bu katsayılar ile beraber harcanabilir gelirlerine göre beş gruba bölünmüş hanehalkları, CGE analizine eklenmiştir. Bu analiz, oluşturulan yapı altında, ekonominin degişimler karşısında nasıl tepki verebileceğini tahmin etmemize yardımcı olmaktadır. Son olarak, dünya gıda fiyatlarına hem %5'lik pozitif şok hem de %5'lik negatif şok verilmiştir. Bulgulara gore, küresel gıda fiyatları arttığında tüm hanehalklarının geliri azalmıştır. Ancak, artan gıda fiyatları düşük gelirli hanehalkları üzerinde daha olumsuz bir etki göstermekte ve bu doğrultuda Türkiye'deki gelir dağılımını bozmaktadır. Diğer yandan, dünya gıda fiyatlarının gerilediği durumda ise düşük gelirli hanehalkları refah yönünden daha olumlu etkilenmektedir. Böylece, Türkiye'nin gelir dağılımı da bir miktar iyileşmektir. Bu arada, artan gıda fiyatlarının gelir dağılımı üzerindeki yıkıcı etkisi, düşen fiyatların iyileştirici etkisinden daha güçlüdür.
1990'lı yıllardan günümüze Türkiye'de büyüme, istihdam ve işsizlik arasındaki ilişkilerin analizi

Bu çalışmada, milli gelir, ekonomik büyüme, istihdam ve işsizlik ile ilgili teorik gelişmeler ile bu çerçevede 1990'dan günümüze Türkiye ekonomisinde büyüme, istihdam ve işsizlik arasındaki ilişkiler analiz edilmeye çalışılmıştır. Ekonominin gelişmekte olduğu ülkemizde istihdam ve işsizlik sorununun nedenlerini, yetersiz gelir, sermaye kıtlığının neden olduğu üretken yatırımlardaki yetersizlikler, verimsizlik, hızlı nüfus artışı, bölgeler arası gelişme farklılıkları, eğitim politikasındaki yanlışlıklar, yüksek istihdam maliyetleri, iç ve dış göçler vs. şeklinde sıralayabiliriz. Tarım istihdamının ve gizli işsizliğin büyüklüğü, kadın ağırlıklı olmak üzere ücretsiz aile işçiliğinin tarımda yaygın olması, kayıt dışı ve eksik istihdamın büyüklüğü, işsizliğin daha çok kentsel işsizlik ve eğitimli genç işsizliği şeklinde görünmesi, işgücü kaynağının yaklaşık yarısının işgücüne katılmakta olması, tarım dışı sektörlerde, tarımdan ayrılan nüfusu emecek kadar iş meydana getirilememiş olması ise Türk işgücü piyasasının çarpıcı özelliklerindendir. Dışa açık sanayileşme stratejilerinin uygulandığı 1990'lı yıllarda Türkiye'de yaşanan 1994 krizi, 1997 Asya Krizi ve 1998 Rusya Krizi büyüme hızında çok ciddi daralmalara neden olmuş, işsizlik yükselmiş, kişi başına gelir düzeyi ve işgücü verimlilik oranları buna paralel olarak devamlı olarak düşmüştür. Bir de dağılan Doğu Bloku ve eski Sovyetler Birliği alanından binlerce yoksul ve işsiz kişilerin Türkiye'ye akın etmesi süreci daha da olumsuz bir hale getirmiştir. 2000 ve 2001 yılında Türkiye'de peş peşe krizler yaşanmış ve negatif büyüme oranları işsizliği artırmıştır. 2002 yılından itibaren ise tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de artan küresel rekabet sonucu istihdamsız bir büyüme meydana gelmiş ve işsizlik artmaya devam etmiştir. Kapasite kullanım oranları ve verimlilik artışları, ücret ve ithalat maliyetlerindeki ucuzlama, tüketim artışları ve stok birikimine yönelik üretim artışları, istihdamsız büyümenin kaynakları olmuştur. 2008 yılında başlayan küresel finans kriz ile birlikte Türkiye durağan dönemden çıkıp, küçülme dönemine girmiş ve işsizlik daha da ciddi boyutlara ulaşmıştır.
Teknolojik gelişme ve ekonomik büyüme arasındaki nedensellik ilişkisi: G7 ülkeleri örneği

Çalışmanın amacı, G7 ülkelerinde teknolojik gelişme ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkisinin 1996- 2018 dönemini içeren verilerle panel nedensellik yöntemiyle incelenmesidir. Çalışmada teknolojik gelişme, Ar-Ge harcamaları ve patent başvuruları olmak üzere iki farklı gösterge ile ölçülmüştür. Emirmahmutoğlu ve Köse (2011) panel nedensellik testi sonuçları, teknolojik gelişme ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkinin kullanılan göstergeye göre farklılık gösterdiğini ortaya koymuştur. Teknolojik gelişme Ar-Ge harcamaları ile ölçüldüğünde, Ar-Ge harcamaları ile ekonomik büyüme arasında çift yönlü bir nedensellik ilişkisinin varlığı kanıtlanmıştır. Teknolojik gelişme patent başvuruları ile ölçüldüğünde ise, ekonomik büyümeden teknolojik gelişmeye doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi gözlemlenmiştir.
Türkiye'de sanayileşme politikası

ekonomik istikrar tedbirleri çerçevesinde ise, bu tarihten itibaren para, dış ticaret, maliyet ve döviz kuru politikalarında köklü değişiklikler yapılarak ithal ikamesine dayalı stratejiden ihracata dayalı dışa açık sanayileşme stratejisi yönüne bir dönüşüm gerçekleştirilmeye çalışılmıştır. Bu nedenle çalışmanın bu kısımda yer alan planlı dönemde sanayileşme konusu, 1980 öncesi ve 1980 sonrası dönem olmak üzere ayrı ayrı ele alınmıştır. Ele alınan 1980 ve sonrası dönemde özellikle ihractta önemli değişmeler kaydedidilmiştir. Uygulanan politikalar, ihracat üzerine olumlu bir rol oynamış ve bu dönemde ihracat önemli artışlar göstermiştir. Üçüncü bölümde ise 1980 öncesi uygulanan ithal ikamesine dayalı sanayileşme stratejisi ve 1980 sonrasında gündeme gelen ihracata dayalı sanayileşme analizi yapılmıştır. İmalat sanayinin ithalat-ihracat yapısının incelendiği bu kısımda endüstüriler arası akım tablolarından yararlanılmıştır. Çalışmada kullanılan endüstüriler arası akım tabloları 1968 -1973, 1979 ve 1985 yıllarına aittir.
Sağlık harcamalarının ekonomik büyüme üzerine etkileri: 1980 sonrası Türkiye ekonomisi analizi

Bu çalışmada Türkiye'de 1980'den günümüze kadar takip eden yıllarda gerçekleşen toplam sağlık harcamalarının kamu ve özel sektör ayrıştırması yapılarak, ekonomik büyüme üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Çalışmanın amacı; Türkiye'de 1980'den günümüze kadar gerçekleştirilen kamu ve özel sektör sağlık harcamalarının iktisadi büyüme üzerindeki etkinlik derecelerini ortaya koymaktır. Bu bağlamda gerekli görüldüğü takdirde yeni politika önerileri sunulması ya da halihazırda uygulanan sağlık politikalarının desteklenmesi hedeflenmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde; sağlık ve ekonomik büyüme kavramları ile ilgili genel bilgiler verilmiş, izleyen bahiste sağlık ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki incelenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde; Türkiye'de gerçekleştirilen sağlık harcamalarının yapısı hakkında genel bilgiler verilmiştir. Çalışmanın son bölümünde; Türkiye'de 1980 sonrası yıllarda gerçekleştirilen toplam sağlık harcamalarının kamu ve özel sektör ayrıştırması yapılarak, iktisadi büyüme üzerindeki etkileri varyans ayrıştırması ve etki tepki analiz yöntemleri ile ortaya konulmuştur. Ayrıca yapılan nedensellik analizi ile değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisinin varlığı araştırılmıştır. Analiz sonucunda Türkiye'de 1980'den itibaren gerçekleştirilen kamu sağlık harcamalarının iktisadi büyüme üzerinde daha etkin rol oynadığı sonucuna ulaşılmış olup, değişkenler arasında herhangi bir nedensellik ilişkisine rastlanılmamıştır.
Kırılgan - başarısız devlet olgusu ve terörizm açmazı

Çok kutuplu bir yapıya doğru evrilmekte olan yeni dünya 'düzensizliği' içinde, küreselleşen ve daha da kompleks bir yapıya dönüşen terörizm unsurunun muhtemel iktisadi, politik, toplumsal ve psikolojik dinamiklerinin belirlenmesi, terörizmle mücadelede başarı elde edilebilmesi ve sürdürülebilir bir barış ortamının tesis edilebilmesi noktasında hayati öneme sahiptir. Bu amaç doğrultusunda, 2002 - 2011 yılları dahilinde 156 ülkenin analiz edildiği Sabit Etkiler Panel Modeli'nin bulguları, etnik, dilsel ya da inanç temelli toplumsal parçalanmanın/çeşitliliğin yüksek olduğu ülkelerde meydana gelen terör olaylarının iktisadi, politik, psikolojik ve mekansal dinamiklerinin olduğunu göstermektedir.
Türk vergi sisteminde sermaye piyasası araçlarının vergilendirilmesi ve ekonomiye etkileri

Türkiye Sermaye Piyasası, kısa sayılabilecek tarihinde pek çok kez krizlerlekarsı karsıya kalmıstır. 1990 yıllardan itibaren hız kazanan küresellesme ile birlikte sermaye hareketleri, ülke ekonomileri üzerinde son derece büyük degismelere neden olmaktadır. Gelismekte olan ülkelerde olduğu gibi ülkemizde de son yıllarda ortayayasanan krizlerde, ekonomide güvensizligin basladıgı noktada, ani sermaye çıkıslarıgörülmektedir. Türk Vergi Sisteminde, sermaye piyasası araçlarının vergilendirilmesindeGelir Vergisi Kanunu'na 5281 sayılı Kanunun 30. maddesi ile eklenen geçici 67. madde ile sermaye piyasası araçlarının vergilendirilmesinde önemli degisiklikler yapılmıstır. Bu çalısma ile sermaye piyasası araçlarının vergilendirilmesi ve vergilendirmeninekonomi üzerine etkileri anlatılmaya çalısılmıstır. Ancak sermaye piyasasının istenilenderinlige kavusturulmasında, sadece vergileme sisteminin degistirilmesi yeterli olmamakta, ekonomide de istikrar saglanarak piyasaya olan güvenin artırılması ve atıl fonların piyasaya yöneltilmesi gerekmektedir.
Endüstri içi ticaret teorisi kapsamında Türkiye otomotiv sektörünün değerlendirilmesi

Uluslararası İktisat literatüründe, 1960'lardan itibaren, farklılaştırılmış ve/veya çeşitlendirilmiş benzer ürünlerin ülkeler arasındaki ticareti olarak tanımlanan ve önceleri tartışmalı ve endüstriler-arası ticaretin alternatifi biçiminde yorumlanan endüstri-içi ticaret, endüstriler-arası ticaretle birlikte gerçekleşmekte; ülkeye-özgü ve endüstriye-özgü özelliklerle açıklanmaktadır. Ülkeye-özgü özellikler; kişi başına düşen gelir farklılığının azaltılması, GSMH'larının büyümesi ve yakınlaşması, faktör donanımlarının benzeşmesi, ticaret kısıtlamalarının, gümrük tarife ve engellerinin kaldırılması, taşıma ve işlem maliyetlerinin azaltılması, ticaret ortaklarının birbirine olan uzaklığının azalması, ortak sınırlara sahip ülkelerin ticaretinin gelişmesi ve ortak dil ve kültürel özelliklerin oluşması, ekonomik ve siyasi entegrasyonların gerçekleşmesi ve çok uluslu şirketlerin aktivitelerinin artmasıdır. Endüstriye-özgü özellikler; ürün farklılaştırılması ve çeşitlendirilmesi, ölçek ekonomileri, ürün devresi, üretimdeki emek yoğunluğu, endüstri-içi doğrudan dış yatırımların artışı ve 'Off-Shore'ların gelişmesidir. Endüstri-içi ticaret; endüstriler-arası ticaret, firma-içi ticaret ve endüstri-içi yatırım teorileriyle ilişkilidir ve 'maliyetlerin ayarlanabilirliği' yaklaşımı ile yatay ve dikey endüstri-içi ticaretin ayırımı ve endüstriler-arası ticaret ile endüstri-içi ticaret arasındaki ticaret kaymaları açıklanmaktadır. Malların kalitelerindeki çeşitlilik ve fiyat farklılıkları dikey endüstri-içi ticarete; fiyatlarda sistematik bir değişiklik yaratmayan ürün özelliklerinde farklılaşma ise, yatay endüstri-içi ticarete neden olmaktadır. Amprik çalışmalarda, toplam endüstri-içi ticaretin ve yatay ve dikey endüstri-içi ticaretin payını, seviyesini ve ticaret kaymalarını ölçen endeksler ve belirleyicileri ile ilgili regresyon analizleri geliştirilmiş ve ekonometrik testler uygulanmıştır. Türkiye'de 1980'den itibaren, dışa-açık ekonomi ve endüstrileşmeyle, Otomotiv endüstrisinde; ihracatçı yapı büyük gelişme göstermiş ve dış ticaret hacmi çok artmıştır. Yıldan yıla sert değişimler göstermesine karşın, maliyet ayarlamalarının etkisi ve çok uluslu şirketlerin aktiviteleri ve doğrudan dış yatırımların artışıyla, Avrupa Birliği'ne üye ülkelere yönelik dış ticaretinin geliştiği ve endüstriler-arası ticaret ile endüstri-içi ticaret arasında ticaret kaymalarının meydana geldiği; Otomotiv Endüstrisi genelinde ve özellikle karşılaştırmalı üstünlüğü artan Binek Otomotiv ve Otomotiv Yan Sanayii Alt Endüstrilerinde; endüstri-içi ticaretin, daha çok dikey endüstri-içi ticaret olarak gerçekleştiği gözlenmiştir.
Türkiye'de kırsal kalkınma politikaları (1923-2016)

Kırsal kalkınma günümüzde dünyanın farklı bölgelerinde ülkeler arasında farklı tanımlamaları yapılan bir kavramdır. Türkiye'de ise net bir kırsal alan tanımı yapılamamış ve bu nedenle kırsal kalkınma politikaları başarılı bir şekilde yürütülememiş olsa da; Türkiye, kırsal alanlara yönelik geliştirilen kalkınma projeleri ile kırsal kesimin ekonomik sorunlarını çözmeye ve burada yaşayan insanların refah düzeylerini yükseltmeye çalışmıştır. Ancak Cumhuriyetin kuruluşundan itibaren Türkiye'de yapılan kırsal kalkınma uygulamaları, gerçekleştirilen yasal düzenlemeler, idari planlamalar, projeler ve kalkınma modelleri istenilen kırsal gelişimi sağlamaya yetmemiştir. Bunun sebepleri arasında ise Türkiye'nin kendine has koşulları, bölgesel ihtiyaçları ve karmaşık sorunlarının varlığı kırsal kalkınmanın genel anlamda gerçekleştirilmesini engellemiştir. Çeşitli engeller olsa bile Cumhuriyet'in ilanından başlayarak çağdaşlaşma yolunda ilerleyen ülkemizde, kırsal alanların kalkındırılması ve kentlerin seviyesine çıkarılması kaçınılmaz bir zorunluluk olmuştur. Bu araştırmada; Türkiye'nin Avrupa Birliğine üyeliği yolunda kırsal alanların durumu incelenmiş, Avrupa Birliği katılım sürecinde uygulanan politikalar hakkında bilgiler verilmiş ve Türkiye'de uygulanacak olan planlar hakkında görüşlerde yer almıştır. Bu süreçte planların işlenişi, uygulaması ve kurumsal oluşumuna ilişkin çalışmalara da yer verilmiştir. Sonuç olarak Türkiye'de kırsal kalkınmanın gerçekleştirilebilmesi, kırsal alanların kalkındırılabilmesi için ülkenin elinde bulunan güçlü yönleri doğal zenginlikleri büyüyen ekonomisi, kullanabileceği fırsatları bulunsa da, bunun yanında işsizlik, eğitim seviyesinin düşük olması gibi zayıf tarafları ve tehdit oluşturabilecek ekonomik unsurları bulunmaktadır.
1980 sonrası dönemde Türkiye'deki gelir dağılımı dengesizliği ve yoksulluğun boyutlarını etkileyen faktörlerin incelenmesi

Günümüz toplumlarının artan sosyal ve ekonomik eşitsizliklerle varlıklarım sürdürebilmeleri ve temel ihtiyaçlarım karşılayabilmeleri giderek zorlu bir mücadeleye dönüşmektedir. Özellikle gelişmekte olan ülkelerin pek çoğunda bunun kaçınılmaz bir sonucu olarak çıkan gelir dağılımı dengesizliği ve yoksulluk mevcut politikalarla üstesinden gelinemeyecek boyutlara ulaşmış gözükmektedir. 1980 sonrası dönemde Türkiye ekonomisinin içinde bulunduğu olumuz koşullar ve uygulanan sosyo-ekonomik politikalar ülkede her zaman var olan gelir dağılımı dengesizliğini alt gelir düzeyindekiler aleyhine daha da bozmuştur. Bu nedenle ülkemizde her dönem tartışma konusu olan gelir dağılımındaki bozuk yapı ve yoksulluk bugün üzerinde durulması gereken bir sorun niteliğine bürünmüştür. Gelir dağılımı ve yoksulluğu etkileyen birçok unsur bulunmaktadır. Ekonomik büyüme, ücret düzeyleri, işgücü piyasasındaki gelişmeler, vergi sisteminin yapısı, tarım kesimindeki gelişmeler ve faiz hadlerindeki değişmeler gelir dağılımını ve yoksulluğu etkilemektedir. Bu çalışmada bu unsurların gelir dağılımı ve yoksulluk üzerine etkileri incelenecektir.
Financial development and economic growth: Turkish case

Finansal gelişme ile ekonomik büyüme arasındaki nedensellik ilişkisi literatürde yoğun olarak tartışılan ve araştırılan bir konudur. Söz konusu ilişki teorik çerçevede bir ilişki bulunmadığı görüşünden çift yönlü bir ilişki bulunduğuna kadar her ihtimal çerçevesinde savunulmasına rağmen ana akım görüşler arz öncüllü, talep takipli ve çift yönlü ilişki hipotezleridir. Finansal gelişme ve ekonomik büyüme arasındaki nedensellik ilişkisini araştıran çalışmaların sonuçları da farklı görüşleri destekler nitelikte olduğundan henüz ne teorik ne de ampirik açıdan bir görüş birliğine varılamamıştır. Bu tezin amacı, Türkiye'de finansal gelişme ile ekonomik büyüme arasındaki nedensellik ilişkisini araştırmak ve ana akım görüşlerden hangisinin geçerli olduğuna ilişkin ek bir bulgu sağlayarak literatüre katkıda bulunmaktır. Bu kapsamda zaman serileri analizi kullanılarak 1988:Q1-2015:Q 2 dönemi incelenmiştir. Analizler çerçevesinde ekonomik büyüme ölçütü olarak reel gayri safi yurtiçi hasıla, finansal büyüme ölçütü olarak ise geniş para arzının (M2), özel sektör kredilerinin, piyasa kapitalizasyonunun ve merkez bankası varlıklarının GSYH'ya oranları olmak üzere 4 farklı gösterge kullanılmıştır. Johansen Eşbütünleşme ve Vektör Hata Düzeltme Modellerinden elde edilen bulgular hem uzun hem de kısa vadede nedensellik ilişkisinin finansal gelişmeden ekonomik büyümeye doğru olduğunu göstermekte olup, arz öncüllü hipotezi destekler niteliktedir.
Engel Kanunu'nun Kocaeli uygulaması

Gelişen teknolojinin her geçen gün tüketim mal ve hizmetlerinin sayışım artırmasına paralel olarak GSYİH içinde en büyük payı tüketim harcamaları oluşturmaktadır. Refah seviyesini artırmak isteyen bir tüketicinin, herhangi bir mal veya hizmete sahip olma isteği, birçok faktör tarafından belirlenmektedir. Ancak tüketim tercihi açısından en önemli faktör, tüketicinin veri olan geliridir. Bundan dolayı tüketici geliri ve tüketim harcama grupları arasındaki ilişkinin incelenmesi birey ya da toplumların refah seviyelerinin belirlenmesinde önemli rol oynamaktadır. Ayrıca gelir ve tüketim harcamaları arasındaki ilişki; tüketicilerin harcama davranışlarının zaman içindeki değişim seyrinin incelenmesine yardımcı olmak suretiyle devletin uygulayacağı gelir, harcama, fiyat, vergi vb. politikaların belirlenmesi açısından önem arz etmektedir. Bundan dolayı gelir ve tüketim harcama grupları arasındaki ilişki olarak bilinen Engel Kanunu'nun Kocaeli ili için geçerliliğinin araştırılması, bu çalışmaya konu olmuştur. Tüketim teorisi ve Engel Kanunu hakkında teorik bilgilerin ayrıntılı olarak açıklanmasını takiben; Kocaeli ilinde Engel Kanunu'nun geçerliliği ekonomik, istatistik ve ekonometrik analizler yardımıyla araştırılmış, farklı gelir gruplarının harcama davranışları ile refah seviyelerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Kocaeli ili için yapılmış olan bu çalışmanın sonucunda Engel Kanununun tüm yönleriyle geçerli olduğu bulunmuştur. Ayrıca on iki mal grubu içinde Engel Kanuna paralel olarak 'Gıda ve alkolsüz içecekler', 'Konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlar', ve 'Sağlık' harcamaları zorunlu harcamalar arasında bulunurken, diğer harcama grupları lüks harcamalar arasında bulunmuştur. Yine zorunlu mallar alt gelir grubunun bütçesi içinde daha yüksek bir paya sahipken; lüks mallar ise, üst gelir grubunun bütçesi içinde daha yüksek bir paya sahiptir. Üst gelir grubunun bütçesi içinde zorunlu harcamaların oranının % 45.18 olması; bu gelir grubunun, alt ve orta gelir grubuna göre daha yüksek bir refah seviyesine sahip olduğunu göstermektedir. Bu çalışmanın temel amacı, Kocaeli ili özelinde Engel kanununun geçerliliğinin araştırılmasının yanı sıra, farklı mal grupları için zorunlu ya da lüks mal ayranının yapılması, her bir mal grubunun farklı gelir gruplarının bütçesi içindeki paylanılın bulunması ve nihayetinde her bir gelir grubu için refah seviyelerinin hesaplanmasıdır.
Türkiye'de illerin sosyo-ekonomik gelişmişliğine çok değişkenli yaklaşımlar

Türkiye'nin değişik coğrafi bölgelerinde yer alan illerin, dengeli bir biçimde gelişmesinin sağlanabilmesi, ülke genelinde etkili bir kalkınma politikasının yürütülmesi ile mümkün olabilecektir. Ülke genelinde sürdürülebilir bir kalkınma politikası oluşturulabilmesi için, iller ve bölgelerin ölçülebilir ve birbirleriyle karşılaştırılabilir sosyo-ekonomik durumlarının bilinmesi büyük önem arz etmektedir. Bu çalışmanın ana amacı, Türkiye'nin mevcut idari yapısı esasına göre, illerin sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeylerini çok değişkenli bir yaklaşımla incelemektir. Araştırmada 81 il, sosyal ve ekonomik değişkenler kullanılarak temel bileşenler analizi ile gelişmişlik seviyelerine göre sıralanmıştır. Aynı değişkenler kullanılarak, 81 il kümeleme analizi ile sınıflandırılmıştır. 2012 yılında oluşturulan yeni teşvik sistemindeki bölgeler, diskriminant analizi test edilmiştir. Çok boyutlu ölçekleme analizi ile illerin uzaydaki konumları incelenmiş ve illerin benzerlikleri araştırılmıştır.
Akreditif uygulamalarında tarafların karşılaştıkları riskler ve bir banka uygulaması

Akreditif uluslararası ticarette başta birbirlerini tanımayan ülke ve firmalar tarafından olmak üzere sıklıkla tercih edilen bir ödeme şeklidir. Akreditif dönülemez nitelikli oldu-ğundan ve taraflar bankalar aracılığıyla güvence altına alındığından diğer ödeme şekille-rine göre güvenlidir. Akreditif işlemleri Milletlerarası Ticaret Odası tarafından yayınlanan mevzuat uyarınca yürütülmektedir ve bu kurallar belli bir kanuna dayalı olmamakla bir-likte yeknesaklık sağlanması amacıyla oluşturulmuş kurallar bütünüdür. Akreditif banka-lar tarafından güvence altına alınması anlamına gelse de akreditif küşat metni ve küşat metnine bağlı belgelerde rezerv oluşması durumunda rezervlerin amir bankaya bildiril-mesi gerekmektedir. Bu çalışmada akreditifin ve akreditifin işleyişi, olası rezervlerin ön-lenmesi, tespit edilen rezervlerin dış ticarete etkileri ve riskleri incelenmiştir.
Dış ticaretin ekonomik büyüme üzerindeki etkisi: Kosova örneği

Dış ticaret ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki iktisat biliminin doğuşuna kadar uzanmakla birlikte hala tartışılan en önemli konular arasında yer almaktadır. Küreselleşen dünyada artan üretim kapasitesiyle birlikte meydana gelebilecek arz fazlası için yeni pazar ihtiyacının oluşması dış ticaret ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkinin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bağımsızlığını 2008 yılında ilan etmiş olan Kosova, 1999 harbinden dolayı negatif dış ticaret dengesi ile karşı karşıya kalmıştır. Ardından siyasi istikrarsızlığın devam etmesi bunun diğer bir nedeni olarak görülmektedir. Son zamanlarda ülke ekonomisi toparlanmış olsa da halen arzu edilen seviyeye ulaşamamıştır. Gerçekleştirdiğimiz bu çalışmada ilk olarak Kosova ekonomisi genel hatlarıyla ele alınıp, devamında Kosova dış ticaretindeki eğilimler, ilgili kurumların yayınladığı çeşitli istatistiki veriler aracılığıyla, ülkenin ihracat ve ithalatının gelişim eğilimleri ve ticaret dengesi, dış ticaret faaliyetleri önündeki engeller ve özellikle mal ve hizmet ihracatında yaşanan sorunlar incelenmiştir. Çalışmanın ikinci aşamasında Kosova ekonomik büyümesi, büyümenin kaynakları, büyüme önündeki engeller ve ülke ekonomisine dair büyüme tahminleri yer almaktadır. Çalışmanın asıl amacını oluşturan son bölümde ise Kosova'da dış ticaret bileşenlerinden olan ihracat ve ithalatın ekonomik büyüme üzerinde etkili olup olmadığı ekonometrik model kapsamında analiz edilmiştir.