Ev/ yaşama mekanı: Afet sonrası gereksinimler

insan için 'barınma' vazgeçilmez bir gereksinim, 'ev' ise bu gereksinimin karşılandığı en 'özel' mekandır. Ev, dünyaya gelinen, geleceğe hazırlanılan, yeni bir ailenin kurulduğu yerdir. Ev anaçtır, koruyandır. Ev bir anılar deposu, kültürün yansıması, düşlerin kaynağıdır. Ev, kişinin kimliğinin simgesi, hem yalnızlığı hem de sosyal hayatıdır. Ev, gereksinimler bütününün hamurudur. Afet, insanın en 'özel' mekanı olan evinin kaybma sebep olan ve önceden hazırlıklı olunması gereken durumdur. Deprem, Türkiye için en yıkıcı afet, kişilerin 'evini yitirmesine' en büyük sebep, ancak nedense hep hazırlıksız yakalanılan olgudur. Afet sonrası evini yitirmek bir 'şok' oluşturur; 'depremzede' ise, bu şoku yaşayan insanın yeni kimliğidir. Depremzede bir enkaz altında ailesi, geçmişşi, geleceği, umutlan yatan kimsedir. Dünya üzerindeki 'yer'ini kaybetmiştir. İlk şoku atlattıktan sonra acil gereksinimleri karşılanan depremzedenin, eğitim, ulaşım-haberleşme, ortak yaşama alanı, iş, fiziksel ve ruhsal sağlık gereksinimleri yaranda 'barınma' gereksinimi vardır. Depremzede acil barınakta kısa bir süre kaldıktan sonra, kendisini yeniden 'yuva' diyebileceği yeni bir eve hazırlayan 'geçici' bir konuta yerleştirilmelidir. Aslında amaç depremzedeyi 'uzun süreli' barınacağı bir konuta kavuşturmak olsa da, Türkiye'de geçiş dönemi için yapılan geçici konutlar uzun süreli olarak kullanılmaktadır. 'Kendin Kur' sistemli geçici konut önerisinde amaç, depremzedenin tekrar eviyle arasında bir bağ kurmasına yardımcı olmak, böylece onu hayata tekrar bağlamaktır. Uzun süreli kullanılacağı düşünülerek tasarlanması gereken geçici konutlar, 'Kendin Kur' sistemindeki gibi hem kullanıcı gereksinimlerini önemsemeli, hem de kişiyle evi arasındaki bu bağın kurulmasına yardımcı olabilmelidir. Sonuç olarak, bu tez çalışmasında 'Afet Konutu' sorununun çözümüne bir katkı sağlanmaya çalışılmıştır. Tüm değerlendirmeler, konuyla ilgili istatistikler ve geçici yerleşim alanlarında yapılan anketlerden yararlanarak yapılmıştır. Çalışma yedi bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümünde, insanın barınma gereksinimi, afet sonrası farklı boyutları ile ortaya çıkan gereksinimler ve yapılması gereken değerlendirme ve öneriler hakkında bilgi verilmiştir. ikinci bölümde, ev / yaşama mekanı anlatılmıştır. Mekan-yer ilişkisine yer verilmiştir. İnsanın barınma gereksiniminin önemi ortaya konulmuş ve insanın ev ile olan ilişkisi çok yönlü olarak irdelenmiştir. Daha sonra insan için çok özel olan bu mekanın kaybı ile yaşadığı boşluk değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde, çalışmanın gerçekleşmesinde kullanılan yöntem, sebep-sonuç ilişkisi şeklinde anlatılmıştır. Dördüncü bölümde, 'afet' ve 'afet yönetimi' hakkında bilgi verilmiş, afet türleri açıklanmış ve depremin Türkiye için en tehlikeli afet olduğu vurgulanmıştır. Deprem Dünyada, Türkiye'de ve İstanbul'da depremin neden olduğu zararlar tarihsel çerçevede, istatistiklerden de yararlanılarak anlatılmış ve gelecekteki olası deprem senaryoları hakkında bilgi verilmiştir. Beşinci bölümde ise, afet sonrası gereksinimler, acfl, barınma, eğitim, ulaşıro- haberleşme, ortak yaşama alam, iş, fiziksel ve ruhsal sağlık gereksinimleri sınıflandırması ile ele alınmıştır. Türkiye'de afet sonrası barınma gereksiniminin karşılanması için kullanılan barınakların irdelenmesinin somut biçimde ortaya konulması amacı ile afet sonrası barınma süreci üç aşamada ele alınmıştır. Bunlar; acil, geçici ve uzun süreli barınmadır. Bu kısımda çeşitli barınak örneklerine de yer verilmiştir. Türkiye'de geçici konutların kullanım sürelerinin oldukça uzun olması nedeni ile bu bölümde, özellikle geçici konutlar kullanıcı gereksinimleri bakımından incelenmiştir. Altıncı bölümde, afet sonrası konut uygulamaları için öneriler sunulmuştur. Ayrıca, geçici barınak olarak kullanılması için bir 'Kendin Kur' sistemli geçici konut tasarlanılıp, bu bölümde bu tasan hakkında bilgi verilmiştir. Yedinci bölümde ise, sonuç yer almaktadır.