turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Kant'ın ahlak felsefesinin siyasal açılımı

Bu çalışmanın inceleme konusu; Kant ahlakının siyasal açılımıdır. Ahlaklılığın, en yüksek ilkesi kategorik imperatiftir. iyi irade kavramı, eylemlerin ahlak bakımından değerini yargılamak için kullanılır. Bir eylemin ahlaki olabilmesi için, her türlü eğilimden uzak, sadece ödev uğruna yapılmış olması gerekir. Kant bütün ödev buyruklarını kategorik imperatiften çıkarır. Kategorik imperatif, pratik aklın koyduğu bir ahlak yasasıdır. İnsan hem duyulur dünyanın üyesi hem de düşünülür dünyanın üyesidir, insan, düşünülür dünyaya ait olması özelliğiyle özgürdür. İnsanın fenomen yanı doğal nedenselliğe tabidir. Görünmeyen yanı ise ahlak yasasına tabidir. Kant'ın felsefesi altruist ahlak felsefesidir. Ahlaklılık ve mutluluk, 'en yüksek iyi'yi oluşturur. Ama ön şartı ahlaklılıktır. Son iki yüzyılın temel sorunu sosyal sorun ve sosyal adalet sorunudur. Bu sorunları ve yanıtı tarif eden başlıca iki düşünür Marx ve Rawls' tur. Marx, işçi sınıfının karşılaştığı 'sömürü' ve 'yabancılaşma' problemleri üzerine durmuştur. Rawls ise güçlü bir sosyal adalet teorisi geliştirmiştir. Her iki yazar da Kant ile ortaklıklar taşırken, bir anlamda Kant yaşasaydı ne düşünürdü sorusunun yanıtım verirler. Kant' in doğrudan siyaset üzerine yazdığı iki makalesi vardır. İlki 'Aydınlanma nedir? sorusuna yanıt verirken, ötekisi 'ebedi barış üzerine' yazılmış bir denemedir. Buradaki siyasal fikirler, Kant'ın ahlak felsefesiyle uyumludur. İlk makale Kant'ın insan aklına, özgürlüğüne ve moral özerkliğine olan inancım ifade eder. İkincisi ise devletler arasında federalizm aracılığıyla eşitlik temelinde ebedi bir barış tasavvur eder. Dolayısıyla Kant'ın ahlak felsefesi, demokratik bir teorinin ilkelerim bu iki makalede açığa vurur.
'Yeni Türkiye' söyleminde bellek-iktidar mücadelesi

Tezde AKP'nin, Türkiye'nin kurucu zemini Kemalizm'i, Kemalist belleği yıkarak, Yeni Osmanlıcılık olarak ifade ettiği bir zeminde yeniden inşa edeceğini söylediği Yeni Türkiye'nin kurucu iktidarı olma kapasitesi anlaşılmaya çalışılmıştır. Toplumsal bellek teorisi üzerinden AKP ile Kemalist bellek arasındaki diyalektik iktidar mücadelesi, AKP'nin Kemalizm karşısında 2002- 2010 yılları arasında bir karşı hafıza ve 2011- 2017 yılları arasında ise iktidar hafızası olduğu iki aşamalı olarak, on beş yıllık iktidar süresini temel almıştır. Böylece bu süreç toplumsal bellek kurmanın kavramsal araçları olan hafıza mekanları ve anma törenleri aracılığıyla incelenmiş, AKP'nin geçmişş iddiası ile gelecek tahayyülü anlaşılmaya çalışılmıştır.
Migration, citizenship and naturalization: Turkish immigrants in Canada and Germany

Göç, vatandaşlık ve vatandaş olma kararı literatürlerindeki çalışmaların çok azı kişilere ve kişilerin yakın dönem göç motivasyonları, vatandaş olma kararları ve vatandaşlık tanımlarına odaklanır. Bu çalışma, Kanada ve Almanya'daki yüksek vasıflı ve ticari Türk göçmenlerle yapılan yüz yüze mülakatlara dayanarak, kişilerin yakın dönemde göç etme sebeplerini ve ev sahibi ülkelerin göç ve vatandaşlık kanunlarının bu sebepleri etkileyip etkilemediğini araştırmayı amaçlamaktadır. Ayrıca bu çalışma, vatandaşlık kavramının literatürde nasıl tanımlandığını açıklamak için bir tipoloji hazırlayıp, kişileri bu tartışmaya dahil etmeyi amaç edinmiştir. Çalışma, kişilerin vatandaşlığı yakın dönemde nasıl açıkladıklarını araştırmaktadır. Son olarak, bu çalışma bazı göçmenlerin ev sahibi ülkelerin vatandaşı olmaya karar verirken diğerlerinin bunu istemediğini araştırır. Göçmenlerin vatandaş olma kararlarına, ev sahibi ülkelerin vatandaşlık ve göç kanunlarıyla beraber, kişilerin vatandaşlık tanımlamalarının da etki edip etmediğini araştırmayı amaçlar.
Gendering the individual and the population: Patriarchal production of gendered subjectivities in political thought in early republican Turkey

Bu çalışmadaki ana amaç Türkiye'de erken cumhuriyet dönemi siyasal düşüncesinde cinsiyetlendirilmiş öznelliklerin nasıl kurulmuş olduğunu anlamaktır. Bu bağlamda çalışmada toplumsal cinsiyet üzerine sorunsallaştırmalar, bu sorunsallaştırmalarda kullanılan ana temalar ve bu entelektüel faaliyetlerde ataerkinin işleyişi analiz edilmiştir. Bu yapılırken, 1929- 1946 yılları arasında yayınlanmışdergilerde basılmış olan metinler, çalışmanın amaçlarına uygun hale getirmek için Michel Foucault ve Hannah Arendt'in çalışmaları temelinde açıklanan ve geliştirilen bir post-yapısallcı feminist kuramsal çerçeve kullanılarak incelenmiştir. Çalışmada erken cumhuriyet döneminde yaygın olan siyasal söylemlerin toplumsal cinsiyeti bireyleri yararlı ve uysal kılmak ve nüfusu nicel ve nitel olarak geliştirmek amacıyla kullandığı iddia edilmiştir. Toplumsal cinsiyet farklılıkları üzerine sorunsallaştırmalar ve söylemlerintemelinde erkek ve kadın bireylerin kamusal ve özel yaşamlarını, onları siyasal, toplumsal, ekonomik, kültürel ve, en önemlisi, biyolojik bakımdan üretici kılacak şekilde yapılandırma amacı vardır. Bu, cinsiyetlendirilmiş bireylerin ataerkil üretimi ve kontrolünü yönetenmodellerde bir değişime yol açmış ve hükümranlık yerine disiplinci iktidar modeli ataerkil iktidar ilişkilerini yönetmeye başlamıştır, kısacası, özel ataerki yerine kamusal/cumhuriyetçi ataerki hakimbiçim olmaya başlamıştır. Bunun sonucunda, yeni toplumsal kontrol biçimleri ve kadın ve erkek bireylerin kamusal, toplumsal ve özel alanlardaki rollerini düzenleyecek yeni çerçeveler ortaya çıkmıştır.
Jacques Lacan'da iktidarın biçimsel inşası: Sembolik olan

Lacan düşüncesinde 'sembolik olan', iktidarın gündeliğin her alanında hakimiyetini belirleyen yapısall çerçeveyi ifade eder. Sembolik olan üzerinden iktidar, bireyleri özneler olarak inşa etmenin yapısall ilişkilerinin belirleyicisidir. Sembolik işlev, özneye kendini tanıması ve ötekiler tarafından tanınması için gerekli olan temeli kurar. Bu temel, öznenin ilk olarak aile içerisinde evlat, daha sonra toplum içerisinde birey ve iktidarla girdiği ilişkide de vatandaş olarak inşa edilmesine imkan sağlar. Özne bu konumlara Öteki'nin alanı olarak dilin içerisinden bağlanır. Dille beraber sembolik yasaya tabi oluşun sonucu olarak bastırılmış olanın geri dönüşü, yani Lacancı 'artı keyif', iktidarın biçimsel inşa pratiklerinde belirleyici bir rol oynar. İdeolojik süreçlerdeki ve iktidar tabiyetlerindeki biçimsel inşanın başarısı bu artı keyfin harekete geçirilebilmesinde yatar. 'Artı keyif' ise her zaman bir kaybın geri kazanılacağı fantezisi ile ilişkilidir. Bu fantezi siyasal olanın her defasında yeniden tanımlanmasına imkan sağlayarak öznenin biçimsel inşasında belirleyici bir nitelik arz eder. Bu çalışma, özne olarak bireyin sembolik olanla ilişkisini, iktidar tabiyetlerindeki ve ideolojik süreçlerdeki biçimsel inşa pratikleri ve kaybın geri kazanılacağı fantezisi ile beraber ele almaktadır.
Deniz güvenliğine yönelik başlıca tehditler ve AB deniz güvenliği stratejisi bağlamında akdeniz güvenliği

Deniz ortamı, Soğuk Savaş'ın ardından çok boyutlu ve karmaşık risk ve tehditlerle karşı karşıya kalmıştır. Küresel çapta hızlı ve öngörülemeyen gelişmelerin yaşandığı, uluslararası ticaret hacminin giderek arttığı bu dönemde deniz ortamının güvenliği son derece önemli hale gelmiştir. Akdeniz bölgesi, stratejik bir öneme sahip olması ve doğal kaynaklar yönünden zengin olması nedeniyle, tarih boyunca AB ve üyesi ülkeler açısından hayati bir öneme sahip olmuştur. AB ve üyesi devletler Akdeniz bölgesinde bulunan çıkarlarını devam ettirebilmesi için deniz güvenliğini sağlamak mecburiyetindedir. Bununla birlikte, Kuzey Afrika ve Ortadoğu ülkelerinde yaşanan siyasi istikrarsızlıklar Akdeniz'de bulunan asimetrik tehditleri ön plana çıkarmıştır. Bu çalışmada, Akdeniz'in deniz boyutuna yönelik risk ve tehditlerinin belirlenmesi, bu risk ve tehditlerle mücadelede AB girişim ve operasyonlarının yeterli olup olmadığının tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Birinci bölümde, deniz güvenliğinin kavramsal çerçevesi ortaya koyulmakta, deniz güvenliği ile deniz emniyeti arasındaki farklılıklar tespit edilmektedir. Daha sonra deniz güvenliği olgusunun geçmişşten günümüze uzanan değişim ve dönüşümü incelenmektedir. Son olarak, uluslararası deniz güvenliği hukuku ele alınmaktadır. İkinci bölümde, deniz güvenliğine yönelik başlıca risk ve tehditler ele alınarak nedenleri tespit edilmekte ve kapsamlı bir şekilde incelenmektedir. Üçüncü bölümde, öncelikle AB açısından deniz güvenliğinin önemi ortaya koyulmaktadır. Daha sonra Akdeniz'in deniz boyutuna yönelik tehditler incelenmekte ve bu kapsamda AB güvenliğini doğrudan etkileyen tehditlere odaklanılmaktadır. Bununla birlikte, AB'nin deniz güvenliğine yönelik ortaya koyduğu stratejiler, girişimler ve operasyonlar kapsamlı bir şekilde incelenmektedir. Son olarak, deniz güvenliğini arttırmaya yönelik bir takım öneriler ortaya konulmuştur.
Teori ve pratik arasında Adalet ve Kalkınma Partisi'nin muhafazakar kimliğinin bir analizi

Muhafazakarlık, her ne kadar izleri Aydınlanma döneminde sürülebilse de esas olarak Fransa'da eski rejime ait olan tüm köklü kurum ve değerleri ortadan kaldırmaya çalışan 1789 Fransız Devrimi'ne karşı bir tepki, tavır ve tutum olarak ortaya çıkmıştır. Fransa'daki Devrim Üzerine Düşünceler adlı eserinde Edmund Burke, muhafazakarlığın temel düşüncelerine yer vermesinden dolayı muhafazakarlığın kurucusu olarak kabul edilmektedir. Türkiye'de muhafazakarlığın temelleri Tanzimat döneminde oluşturulmaya başlanmış ve gelişimini Cumhuriyet'in ilanından sonra da sürdürülmüştür. Muhafazakarlar, Cumhuriyetin ilk yıllarında toplumun dönüştürülmesine ve değiştirilmesine, toplum ve din arasındaki bağların koparılmaya çalışılmasına karşı tepki göstermişlerdir. Türkiye'de tek partili dönemin sona erip Demokrat Parti'nin iktidara gelmesiyle birlikte muhafazakarlar, muhalefet konumundan iktidar konumuna geçmişştir. Demokrat Parti iktidarından sonra muhafazakar politikalar ve söylemler Adalet Partisi ve Anavatan Partisi döneminde de devam etmiştir. Özellikle 24 Ocak kararları ile birlikte ekonomide liberal toplumda muhafazakar söylemler üreten ve muhafazakarlıkla liberalizmi Türkiye'de bağdaştırmaya çalışan bir politika izlenmiştir. Türkiye'de 17 yıldır iktidarı elinde bulunduran AK Parti ise muhafazakarlığa yeni bir bakış açısı getirerek muhafazakarlık ve demokrasiyi birbiriyle bağdaştırmaya çalıştığını belirten bir söylem kullanmıştır. Muhafazakar demokratlığı bir siyasi kimlik olarak gören AK Parti, iktidarının ilk yıllarından itibaren bu görüş doğrultusunda siyasalar geliştirmeye çalıştığını dile getirmiştir. Muhafazakarlığın, toplumun gelenek ve değerleri ile kurulacak bağlantıdaki işlevine ek olarak demokratikleşme konusunda AK Parti tarafından yapılan çalışmalar AK Parti'nin muhafazakar demokrat kimliğinin ifadesi olmuştur. Nihai olarak bu çalışmada, AK Parti'nin muhafazakar uygulamaları ve söylemleri analiz edilmeye çalışılacaktır.
The Ethnic conflict factor in democratic consolidation

Demokratik Pekişmede 'Etnik Çatışma' Faktörü R. Ebru Üter Bu çalışma iki pekişmiş ve iki istikrarsız demokratik sistemin deneyimlerini inceleyerek etnik çatışma ve demokratik pekişme arasındaki olası bağlantıyı araştırmayı amaçlar. Dört farklı değişken bu çabaya yardımcı olur. Böyle bir araştırma, süreklilik sergileyen bir çatışmaya rağmen demokratik pekişmeyi kolaylaştıran baza koşullar olduğunu göstermektedir. Siyasal sistemlerin benimsedikleri çatışma yönetimi stratejisinden ziyade farklı bazı değişkenlerin demokratik pekişmede belirleyici olduğu merkezi iddiadır. Şiddetin düzeyi, siyasal partilerin rolü ve kamuoyunun çatışmaya ilişkin duruşu demokratik pekişmenin çatışmanın yarattığı şartlara rağmen ne oranda mümkün olduğunun belirlenmesinde önemli faktörler olarak ortaya çıkarlar. Çatışmanın yönetilmesine ilişkin stratejiyi merkeze yerleştiren pek çok analizden farklı olarak, bu çalışma pekişmiş demokrasilerin performansım istikrarsız demokrasilerinkinden ayıran faktörün diğer destekleyici koşullar olduğu gerçeğinin altım çizmektedir. Etnik çatışmanın yarattığı şartlara rağmen demokratik pekişmeyi mümkün kılan koşullar birleşiminin tammlanmasma çalışılırken, mevcut şartların demokratik pekişmeye ne noktaya kadar el verdiği vurgusuyla beraber Türkiye örneğinin incelenmesi son çabayı oluşturur. Bu nedenle, Türkiye örneğinde destekleyici koşulların bütünleşmiş bir çatışma yönetimi stratejisine ne oranda eşlik ettikleri demokratik pekişme olasılıklarının değerlendirilmesinde bir ölçüt olarak kullanılmıştır.
Yeni ırkçılık 2002 sonrası dönem Türkiye analizi

Tarih, insanları ayrıştıran ve çatıştıran birçok olguya tanıklık etmiştir. Bunların en etkililerinden birisi belki de ilki- ırkçılık kavramıdır. İkinci Dünya Savaşı'nda milyonlarca Yahudi ve Roman'ın katledilmesinde de, Amerika'da (1970'lere kadar) ve Güney Afrika'da (1990'lara kadar) görülen ve siyahlara ikinci sınıf insan muamelesi yapan rejimler için de ırkçılık gayet işlevseldir. 1970'lere kadar karşı karşıya olunan türü, biyolojik ırkçılıktı. İstisnaları olmakla beraber, 1970'lerden sonra biyolojik ırkçılık gittikçe geçerliliğini yitirdi. Ancak sanılanın aksine ırkçılık ortadan kalkmadı, sadece form değiştirdi. Bu çalışmanın birinci bölümünde ırkçılık kavramının tarihçesi ve ırkçılığın yayılmasının emperyalizm ile olan ilişkisi açıklanmıştır. Ardından, klasik ırkçılık/biyolojizm ile Yeni Irkçılık/kültüralizm arasındaki farklara değinilmiş ve birincinin ikinciye evrilmesi sürecinin Türkiye'ye yansımaları 2002 sonrası dönem çerçevesinde analiz edilmiştir.
İkinci Milliyetçi Cephe Hükümeti (21.07.1977 - 05.01.1978)

Bu çalışma, İkinci Milliyetçi Cephe Hükümetini (21 Haziran 1977- 5 Ocak 1978) konu edinmiştir. 4 bölümden oluşan bu çalışmanın giriş bölümü tezin literatür ve yöntemini ilişkin kısa bir bilgi ve II. Milliyetçi Cephe Hükümetine giden süreci kapsamaktadır. Birinci bölümde hükümetin kuruluşu, programı, koalisyon ilkeleri ve hükümet üyeleri ele alınmıştır. İkinci bölümde bu hükümetin iç ve dış politikaya yönelik uygulamaları iki ana başlık altında incelenmiştir. Üçüncü bölümde II. MC hükümeti döneminde yaşanan sorunlara, son bölümde ise hükümetin yıkılış sürecine, koalisyon zorluklarına ve anlaşmazlıklarına değinilmiştir. Türkiye'nin siyasi alanda uzun süredir sağlanamayan istikrar 1977 yılı içinde de aranmıştır. Ülkenin özellikle ekonomi ve asayiş konusunda yaşadığı zorluklar, siyasilerin uzlaşmaz tavrı ve bütünleştirici olmayan söylemleri toplumda kaygı ile birlikte kutuplaşmaları arttırmıştır. Bu atmosferde öne alınan seçimler de istenilen güçlü iktidarı çıkaramayınca toplumdaki umutlu bekleyiş yerini hayal kırıklığına ve yeni bir öfkeye bırakmıştı. Ecevit'in kurduğu azınlık hükümeti güvenoyu alamayınca Adalet Partisi, Milli Selamet Partisi ve Milliyetçi Hareket Partisi Demirel'in başkanlığında II. MC Hükümeti'ni kurmuştu. İktidarı sola kaptırmamanın heyecanı ve sevinci ile göreve başlayan bu hükümet, önceki MC'den daha farklı ve kararlı olduğunu belirtmişti. Ancak yapılan çalışmalar toplumda ne yükselen tansiyonu düşürmeye ne de ülkenin sorunlarına kalıcı çözümler getirmeye yetmiştir. Zaten hükümet bunları gerçekleştirecek zamanı da bulamamıştır. Koalisyon içi anlaşmazlıklar, 11 Ekim yerel seçimlerinin yarattığı sonuçlar ve muhalefetin çabaları ile verilen gensoru; yılın son günü hükümeti düşürmeye yetmiştirÇalışmamız bu kapsamın detaylandırılmasından ibarettir.
Muhafazakar demokratlıktan muktedir muhafazakarlığa: AK Parti'nin siyasi kimlik örneği

Adalet ve Kalkınma Partisi kurulduğu tarihten kısa bir süre sonra 2002 yılında iktidara geldi. Partinin kadrolarının geçmişşinden farklı olarak yeni bir siyasi dil takınması ve bu dili muhafazakar demokrasi ismiyle topluma sunması ilgili kavramın Türk siyasetine giriş yapmasına sebep olmuştur. Muhafazakar Demokratlığı bir manifesto veya ideolojiden öte siyasi kimlik gibi gören AK Parti özellikle birinci döneminde bu kimliğe uygun bir doğrultuda siyasetler geliştirmiştir. Muhafazakarlığın toplumun değer ve gelenekleri ile kurulacak bağlantıdaki vasfına ek olarak demokratik normalleşme konusunda atılan adımlar AK Parti'nin muhafazakar demokrasi duruşunun ifadesi olmuştur. İkinci dönemini birinci dönemine paralel biçimde sürdüren AK Parti için siyasi kimliğinin görünümünde farklılaşma üçüncü döneminde belirginleşmiştir. AK Parti'nin kendini muktedir olarak görmesi ve bunu açıkça ifade etmesi sonucu kimliğinin yeni hali 'inuktedir muhafazakarlık' ortaya çıkmıştır. Bu çalışma muhafazakar demokrasiden muktedir muhafazakarlığa uzanan yolu AK Parti örneği üzerinden anlamaya çalışacaktır. Kuramcıların ileri sürdüğü muhafazakarlığın dünyada ortaya çıkış şekli ve ideolojinin Türk siyasetine uyarlanması çalışmanın arka planını oluşturacaktır. AK Parti'nin muhafazakar demokrasiyi hem söylem hem de siyasal anlamda ifade edişi de bu kavramsal arka planının bir parçası olacaktır. Çalışma da varılmak istenen nihai nokta bu arka planlar ışığında AK Parti'nin muktedir muhafazakarlığını anlamaktır. Bu çıkarım da AK Parti'nin söylem ve siyasal icraatlarına ek olarak muhalefete karşı geliştirdiği savunusu üzerinden yapılmaya çalışılacaktır.
Demokrat Parti Döneminde azınlık hakları ve 6 - 7 Eylül olayları

Azınlık kavramının ilk ortaya çıkışı 16. yüzyıla kadar uzanmaktadır. Esasen, Hıristiyanlık mezheplerinin birbirlerine karşı olumsuz etkilerini ortadan kaldırmak için kullanılan kavramın kapsamı, daha sonra dil ve etnik yapı ile genişletilmiştir. Azınlıklar ve hakları konusu, Osmanlı İmparatorluğu'nun son yüzyılında ve yakın tarihimizde ortaya çıkmaktadır. Çok partili hayata geçilmesi ve kısa bir süre sonra da Demokrat Parti'nin iktidara gelmesiyle azınlıklar hem özgürleşmişler hem de yeni sorunlarla karşı karşıya kalmışlardır.6- 7 Eylül Olayları'yla birlikte, azınlıkların Demokrat Parti dönemine olan güvenlerinin bir anda kaybolduğu bir süreç yaşanmaya başlanmıştır.
Türkiye'de ekonomi basını, ekonomi - basın - iktidar ilişkisi

kararlarıyla ekonominin her alanda öncelik kazanması ve ekonomik yaşamın canlanması, basını da etkilemiş, bir yandan ekonomik haber ve bilgi ağırlıklı gazete ve dergiler yoğunlaşırken, diğer yandan günlük gazeteler ekonomiye özel sayfalar ayırmaya başlamıştır. Bu çalışmada tarihsel gelişimi çerçevesinde ele alınan ekonomi basınının kavram ve kapsamı üzerinde durulmuş, ekonomi basını tüm yönleriyle incelenmiştir. Günümüz çağdaş devlet anlayışında ekonominin toplum yaşamındaki yeri artık siyasetinde önüne geçmişştir. Bugün yapılan siyaset bile ekonomik içerikli ve ekonomi yönetimi üzerine olmaktadır. Siyasi iktidarın uygulamaya koyduğu ekonomik programlar toplum tarafından benimsenip uygulandığı ölçüde başarıya ulaşır. Toplumun benimsemesi ise doğru ve hızlı aydınlatılması ile mümkündür. Bu konuda ekonomi basını önemli bir sorumluluk yüklenmektedir. Bu çalışmada ekonomiye bu kadar ağırlık veren basının siyaseti, ekonomiyi, ekonomi politikalarını ve uygulamalarını büyük ölçüde etkilediği görüşü dile getirilmiştir.
Çokkültürcü yaklaşımlar üzerine karşılaştırmalı bir inceleme

Çağdaş siyasal teori içerisindeki önemli tartışma alanlarından biri olan çokkültürcülük ilk olarak çokkültürlülüğü teşvik eden bir politika olarak 1960'ların sonlarında ortaya çıkmasına karşın özellikle 1990'larda popüler hale gelmiştir. Çokkültürcülüğün temel öznesi olan etno-kültürel grupların kimliklerinin ve kültürlerinin tanınması talepleri bu dönemde yoğunlaşmıştır. Tezin amacı bu durumun nedenlerini ortaya koymakla birlikte uygulamada çokkültürcülüğün bir ulus-devlet içerisinde gerçekleşmesinin ne kadar mümkün olduğu ve ülkelerin çokkültürcülüğü ne kadar benimsediği sorularına yanıt bulmaktır. Çokkültürcülüğün tanımı ve tarihsel gelişimine yer verildikten sonra öncelikle çokkültürcülüğün bir ulus-devlet içerisinde gerçekleşebileceğini savunan komüniteryan, liberal ve post-kolonyal şeklinde üç farklı çokkültürcülük modeli ele alınmıştır. Çokkültürcülüğün en önemli isimlerinden biri olan Will Kymlicka ulus-devlet fikri ile uyumlu bir çokkültürcülük teorisi ortaya koymuştur. Uygulamada çokkültürcülüğün incelenmesinde ihtiyaç duyulan kavramsal çerçeve ve etno-kültürel grupların sınıflandırılmasında Kymlicka'nın çokkültürcülük teorisinden yararlanılmıştır. Farklı etno-kültürel gruplar için ülkelerdeki çokkültürcülük uygulamalarının değerlendirilmesinde ise Keith Banting ve Will Kymlicka'nın oluşturmuş olduğu Çokkültürcülük Politikası Endeksi'nden yararlanılmıştır. Kymlicka'ya göre etno-kültürel gruplar ulusal azınlıklar, göçmen gruplar, metikler, Afro-Amerikalılar ve etno-dini azınlıklardır. Bu gruplar arasında net bir çizgi olduğunu söylemek zordur. Ancak farklı ülkelerde söz konusu azınlıklara yönelik çokkültürcülük politikalarını inceleyip bir karşılaştırma yapabilmek için böyle bir sınıflandırmaya ihtiyaç duyulmuştur. Afro-Amerikalılar, onlara yönelik uygulamalar Amerika Birleşik Devletleri özelinde olduğu için ve farklı ülkelerle karşılaştırma yapılamayacağı için bu tezin kapsamı dışında bırakılmıştır. Çokkültürcülük Politikası Endeksi aracılığıyla her gruba ilişkin uygun ülkeler seçilerek karşılaştırma yapılmış ve bunun sonucunda çokkültürcülüğün tam olarak uygulandığına dair bir model teşkil edecek ülke bulunmadığı görülmüştür. Bununla birlikte bu endeks hem çokkültürcülüğün nasıl benimseneceğine dair ülkelere bir yol göstermekte hem de uygulama örneklerine bakıldığında bir ulus-devlet içerisinde endekse bağlı kriterlerin yerine getirilebildiği görülmektedir.
Türkiye'de siyasal İslam'ın yükselişine farklı yaklaşımların tarihsel ve kültürel bir perspektifle değerlendirilmesi

Türkiye'de dinin toplumsal, ekonomik ve siyasal hayatta artan önemi nasıl anlaşılmalıdır? Halihazırda, Türkiye'deki literatürde bu soruya yanıt veren düşünce akımları bulunmaktadır. Bunların büyük bir kısmı ise belli bir kuramsal çerçeve ile açıklama sunar. Bu tez, yukarıdaki soruya dört farklı teorik çerçevenin verdiği yanıtların değerlendirilmesinden oluştu. Değerlendirdiğimiz yaklaşımlar sırası ile 'modernleşmeci yaklaşım', 'merkez-çevre yaklaşımı', 'siyasal İslam'ı pasif devrim kavramıyla açıklayan yaklaşım' ve 'sınıfsal yaklaşım' oldu. Her bir yaklaşımın aynı soruya verdiği cevaplar birbirinden esaslı farklılıklar barındırır. Biz bu tezde farklı yanıtları birbiriyle kıyaslayıp bir sonuca ulaşmaya çalıştık. Sonuçta, Türkiye'de siyasal İslam'ın yükselişi hakkında, 'sınıfsal yaklaşım' olarak adlandırdığımız, tarihsel ve kültürel bir analiz yapan çalışmaların diğerlerine göre daha güçlü bir açıklama sunduğuna ulaştık. Bu sonuca ulaşmamızın temellerinde E. P. Thompson'ın 'tarihsel ve kültürel sınıf analizi' yer almaktadır. Thompson, tarihsel süreci açıklarken gerçeklik ile teori arasında esnek bir bağ kurmaktan yanadır. Tarihsel süreçleri dinamik bir model ile açıklamaya çalışır. Ele aldığı temel mekanizma kapitalizmdir. Ona göre kapitalizm, eş zamanlı olarak ekonomik, kültürel ve ahlaki bir sömürü üzerine temellenmiştir. Kısacası sınıfsal yaklaşımın içinde de bu değerlendirmeye yakın çalışmalar bulunmaktadır. Siyasal İslam'ın yükselişi bu çerçevede tarihsel bir olgu olarak ele alınır. Buna göre Türkiye'de siyasal İslam, her tarihsel dönemin hakim ideolojisiyle alışveriş içinde olmuştur. Siyasal İslam, temelde post-fordizmin kültür ve dine yönelik şekil alması sonucunda yükselmiştir. Sonuçta siyasal İslam da kültüre ve dine yönelik şekil alan neo-liberalizme uyum sağlamıştı.