turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Karşılaştırmalı üstünlükler açısından Türkiye yazılım sektörü

Bu çalışmada karşılaştırmalı üstünlükler açısından Türkiye'de yazılım sektörü incelenmiştir. Öncelikle uluslararası ticaretin nasıl oluştuğu Ricardo, Hecksher-Ohlin ve yeni ticaret teorileri ele alınmış ve mal çeşitlerinin artması ile refahın artışı incelenmiştir. Bilişim teknolojilerindeki gelişmenin ekonomi üzerinde ve özellikle hizmetler sektörünün ticaret edilebilirliği üzerine etkileri açıklanmıştır. Yazılım /endüstrisinde oluşan tüketici artığı kavramı üzerinde durularak tüketici ve üretici refahı üzerindeki etkileri teorik açıdan incelenmiştir. Tüketici artığı kavramı, yazılım kullanmanın getirdiği faydaların zaman içinde daha geniş bir şekilde ekonomiye yansıyacağını bize göstermiştir. Yazılım geliştiren firmaların ölçek ekonomilerinden faydalanarak gelirlerini önemli oranda Ar-Ge'ye yansıttıkları ve üstünlüklerini devam ettirdikleri gözlenmiş ancak bu durumun endüstriye yeni giren firmalar için büyük bir engel oluşturmadığı görülmüştür. Dünya yazılım endüstrisi özellikle ABD, AB ve Hindistan incelenmiş, Türkiye'nin rakibi olan ülkelerin durumları ve ülkelerin bu endüstrilerin gelişmesi için verdikleri teşvikler ve mali araçlar araştırılmış ve Türkiye'nin bu konuda geç kaldığı gözlenmiştir. Uruguay Round'u sonrası yapılan GATS, TRIPS anlaşmaları ve Türkiye'nin gümrük birliğine girmesinin yazılım endüstrisinin gelişmesine ve ticaretine olan etkileri analiz edilmiştir. Sonuç olarak, Ar-Ge ve yazılım ilişkisi ele alınarak bu konuda Türkiye'nin önündeki ihracat fırsatları açıklanmıştır. Bunlar, özellikle niche pazarlar ve sistem entegrasyonu alanlarıdır. Tüm bu bilgiler ışığında Türkiye'nin rekabetçi bir yazılım endüstrisini geliştirebilmesi için atılması gereken adımlar sonuç kısmında açıklanmıştır.
Uluslararasılaşma sürecinde küresel doğan işletmelerin analizi: Un ve unlu ürünler sanayi örneği

Tezde; un ve unlu ürünler sanayi ihracatında önemli payı olan buğday unu, makarna, bisküvi ve bulgur ile ilgili işletmelerin kuruldukları anda ya da kurulduktan kısa bir süre içinde yurtdışı pazarlarda faaliyette bulunarak dış ticarette önemli bir rol üstlenen KOBİ'lerdeki küresel doğan işletmeler tespit edilmiştir. Bu işletmelerin erken ihracata başlamasında etkili olan faktörlerin ortaya konulması ve işletmelerin bu süreçte karşılaştıkları ulusal ve uluslararası zorluk ve engelleri tespit etmek hedeflenmiştir. Araştırma kapsamında ana kütle, Türkiye'de yurtdışı pazarlara açılan bu dört ürünle ilgili faal olan 594 şeklinde belirlenmiştir. Kurucu/üst düzey yöneticilerden iki aşamada toplanan 101 geçerli ve hatasız anket, araştırma örneklemi olarak tespit edilmiş ve ilgili analizlere tabi tutulmuştur. Bunlardan 56 adetinin küresel doğan işletme ve geriye kalan 45'inin ise geleneksel olarak yurtdışı pazarlara açılan işletmeler olduğu belirlenmiştir. Araştırmada, Küresel doğan işletmelerin uluslararasılaşma süreçlerinin, geleneksel işletmelerinkinden kurucu/üst düzey yönetici düzeyindeki faktörlerin ve bunların alt faktörlerinin bir kısmı açısından benzerlik, bir kısmı açısından da farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Dolayısıyla kurucu/üst düzey yöneticilerinin bireysel özellikleri bakımından aralarında anlamlı bir fark bulunan ve küresel doğan işletmelerin yurtdışı pazarlara açılma sürecinde ön plana çıkan özellikler; yöneticilerin işle ilgili yurtdışı fuarlara ve kongrelere katılması, yöneticilerin uluslararası pazarlarda lider olmayı amaçlaması, yöneticilerin iş deneyimi ve yöneticilerin yabancı dil bilmesi tespit edilmiştir. Araştırmanın sonunda un ve unlu ürünler sanayi ihracatında önemli payı olan buğday unu, makarna, bisküvi ve bulgur ile ilgili işletmelerin yurt dışı pazarlara açılmada karşılaştıkları sorunlar üç farklı grupta incelemeye alınmıştır. İşletmelerin karşılaştıkları en önemli sorunlar ise % 73.3 sınır kapılarında beklemeler ve % 62.4 gümrük tarifeleri olarak belirlenmiştir.
Küreselleşme ve gelir dağılımı ilişkisi: Türkiye örneği

Küreselleşme dünya ekonomisinde önemli bir pay edinmiştir. Gelir dağılımındaki adaletsizliklerin giderilmesi ve sosyal yaşamın insani endekslere getirilmesi oldukça değinilen bir nokta olmuştur. Birçok görüşe göre gelir dağılımının küreselleşmeyle olan ilişkisinde farklı farklı tutumlar sergilenmektedir. Gelişmiş ülkelerin küreselleşmeyle birlikte ekonomilerini güçlendirebildikleri görüşü, gelişmekte olan ülkelerin ise ekonomileri kırılganlaşmakta ve risklerini arttırmakta görüşleri savunulmaktadır. Türkiye için gelir dağılımının küreselleşmeyle olan ilişkisine değinildiğinde küreselleşme olgusunun her açıdan değişik sonuçlar çıkarttığını ve bu sonuçların ekonomiye olan etkisinin hem bireysel ve hem de toplumsal olarak ele alınacaktır. Ülkeler kendi aralarında dışa açılma, tarife oranları, kısıtlayıcı ya da korumacı politikalar ile ekonomik gelişimlerini sürdürebilmeyi amaçlamaktadırlar. Bu çalışmada öncelikle gelir dağılımı hakkında bilgiler verilmiş, türleri ve etkileyen faktörleri incelenmiş, literatür taraması yapılmış, Türkiye ekonomisinin durumu kronolojik olarak sıralanmış ve gelir dağılımıyla ilişkilendirilmeye çalışılmıştır. Son olarak ekonometrik analize yer verilmiştir. Kullanılan veriler Türkiye verilerine ait olup analizin amacı, zaman serisi analizi çerçevesinde, 1990 2015 döneminde gelir dağılımı ile küreselleşmenin ilişkisinin gelir dağılımı eşitsizliği üzerindeki etkisini araştırmaktır. Ekonomik teoriye göre küreselleşme ve gelir dağılımı ilişkisinin ülkelerin politikalarıyla yön verilebildiğini fakat doğrudan bir etkisinin gözlemlenemediği belirtilmiştir. Analiz sonuçlarına bakıldığında ekonominin küreselleşme ve gelir dağılımı etkisi üzerinde doğrudan bir bağlantının kurulamadığı açıklanmaktadır. Dolaylı yollardan etkileşimlerinin ülkelerin özellikleri ve ekonomik yapılarına göre şekil aldığı gözlemlenmektedir.
İktisadi yöntemlerle pazar hakimiyetinin tespiti

Rekabet kurallarının uygulanması bakımından, iki tip yasaktan birisi olan hakim durumun kötüye kullanılması hali, piyasalarda rakipleri ve müşterilerinden bağımsız olarak ekonomik parametreleri belirleme gücüne sahip firmaları kapsar. Rekabet kurallarının bu bağlamda işleyişinde, ilgili firmanın hakim durumda olup olmadığının belirlenmesi kritik rol oynar. Tezde, hakim durumun belirlenmesi ile ilgili teorik ve pratik yaklaşımlara yer verilmiş, ayrıca ülkemiz cam piyasasının temel alındığı ve artık talep esnekliği tahmininin kullanıldığı ampirik bir çalışma yapılmıştır. Tezin sonuçlarına göre, pratik uygulamalarda, ekonomik teorinin getirdiği yaklaşımlara yer verilmesi son derece yararlıdır.
Enflasyon hedeflemesi: Ekonometrik bir inceleme

Günümüzde enflasyon hedeflemesi politikası, kronik enflasyonist etkilerin kırılması ve uzun dönemde saglıklı büyümeye izin verecek bir enflasyon oranına ulasılması amacıyla bir çok merkez bankası tarafından basarıyla yürütülmektedir. Ancak enflasyon hedeflemesi politikası uygulanırken politika araçlarının ne ölçüde kontrol edilebilirolduğu önemli bir sorundur. Ayırca enflasyon hedeflemesi politikası, aslında enflasyon tahmini hedeflemesi politikası olduğundan, merkez bankalarının enflasyon tahmini için tutarlı ekonometrik modeller kullanması gerekmektedir.. Bu çalısmada, Johansen tipiesbütünlesme analizi yöntemin ile kurulan Vektör Hata Düzeltme Modellerine konankısıtlarla Türkiye için 1987 ? 2005 dönemi için Enflasyonun belirleyicisi olduğu düsünülen değişkenlerin dıssal yani kontrol edilebilir olup olmadıkları arastırılmıstır. Yapılan analiz sonucunda Türkiye için para arzı ve bono faizleri içsel yani kontrol edilemez çıkmıstır. Buna göre merkez bankası bu büyüklükleri hedefleme yaparkenkullanırsa, hedeflerini tutturmada zorlanacaktır çünkü bu büyüklükler diger bir çokdeğişkenden etkilenerek olusmaktadır. Analiz sonucunda oldukça anlamlı olarak kurdeğişkenleri dıssal çıkmıstır.
Enflasyon ve döviz kuru arasındaki ilişki

Döviz kurlarında meydana gelecek olası değişmeler ülkeler arasında mal, hizmet ve sermaye akımlarının yanı sıra, büyüme ve enflasyon gibi değişkenler üzerinde de ciddi etkilere sahiptir. Günümüzde dış ticaret üzerindeki tarife, kota vb. kısıtlamaların giderek ortadan kalkması, izlenecek döviz kuru sistem ve politikalarını iç ve dış dengenin sağlanmasının yanı sıra dış rekabet gücünün korunması açısından da stratejik bir ekonomi politikası aracı haline getirmiştir. Bu çalışmanın temel amacı enflasyon ile döviz kuru arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Çalışmada 1994: 1 2014: 12 yılları arasını kapsayan aylık veriler ile çalışılmıştır. Bu veriler nominal döviz kuru ve enflasyon değişkenleridir. Enflasyon değişkeni Türkiye İstatistik kurumundan, nominal döviz kuru değişkeni Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Elektronik Veri Dağıtım Sistemi'den elde edilmiştir. Çalışmanın verileri değerlendirildiğinde nominal döviz kurundaki artışlardan enflasyonun etkilendiği belirlenmiştir. Buna göre Türkiye'de enflasyonla mücadele etmede döviz arttırıcı politikalar uygulanması yerinde olacaktır. Kısa vadede döviz hareketlerinin merkez bankası tarafından kontrol altında tutulmaya çalışılması enflasyon için önemli bir tedbir olarak ortaya çıkabilir. Uzun dönemde doğrudan yabancı sermaye yatırımlarını ve ihracatı arttırıcı tedbirlerin alınması, enflasyonla mücadelede önemli tedbirler arasında sayılabilir.
Doğu Afrika ülkelerinin ihracat performansının belirleyicileri

Çalışmanın temel amacı yedi doğu Afrika ülkesinin ihracat performansında etkili olan değişkenleri tespit etmek ve doğu Afrika'nın zayıf ihracat performansına uygun çözümler önermektir. Bu çalışmada yedi Doğu Afrika ülkesinin Dünya Kalkınma Göstergeleri veri tabanından alınan 1990- 2014 dönemi verileri kullanılarak panel veri yöntemiyle analizler yapılmıştır. Sonuçlar işgücü, endüstrileşme, doğrudan yabancı yatırımlar ve döviz kurunun ihracatdeğerini pozitif etkilediğini, enflasyonun ihracat performansını negatif etkilediğini veGSYİHBO'nun ise herhangi bir etkisinin olmadığını göstermektedir. Bu çalışmada Doğu Afrika ülkelerinde tarımsal ihracatın yerine endüstriyel ihracatın ön plana çıkması gerektiği, taşıma sistemini, elektrik, gaz ve su gibi enerji arzlarını içine alan güçlü bir altyapının geliştirilmesi gerektiği ve işgücü verimliliğini artırmak için hükümetlerin daha fazla kaynak ayırması gerektiği gibi birçok öneri sunulmuştur. Ayrıca, uluslararası yatırımcıları bu ülkelere çekebilecek bazı politikalara yer verilmiştir.
Türkiye'de lojistik sektörü ve lojistik köyler

Küreselleşmeyi her anlamda yaşadığımız günümüz şartlarında, lojistik; var olan tüm organizasyonlar için temel bir süreç iken ve firmaların performans değerlerini etkilemede önemli bir faktördür. Etkin bir lojistik yönetimi ile minimum maliyet, maksimum verimlilik, müşteri memnuniyeti sağlanmakta ve ciddi rekabetin yaşandığı lojistik sektöründe firmaları önemtaşıyan unsurlardan biri olmaktadır. Türkiye sahip olduğu konum ile stratejik, politik ve ekonomik olarak avantajlı durumdadır. Türkiye, coğrafi konumunun avantajı sayesinde lojistik üs haline gelme potansiyeli taşımaktadır. Ayrıca, Türkiye'den uluslararası taşıma koridorlarının geçmesi de bu potansiyeli güçlendirmektedir. Ülkedeki mevcut lojistik sektörü sürekli büyümektedir. Bu büyüme ile ülke ekonomisi doğru orantılıdır. Türkiye dünyadaki en büyük on yedinci ekonomi olurken, dış ticaretimiz artmış buna paralel olarak lojistiğin pazar potansiyeli yüz yirmi milyar dolar olmuştur. Lojistik köyler ile de pazardaki büyüme artacak ve sürekli hale gelecektir. Lojistik köyler sektörünün geleceğini ifade etmektedir. Avrupa'da ve Türkiye'de örnekleri bulunan bu köylerle lojistik faaliyetleri; tek merkezden, entegre olarak düzenli yapılmaktadır. Bu çalışma ile, lojistiğin Türkiye'deki gelişimini göstermek ve lojistik köylerin lojistik sektörüne yapmış olduğu katkıları incelemek amaçlanmıştır. Türkiye'deki lojistik sektörün ve lojistik köylerin SWOT analizi yapılarak, mevcut durumu ve ekonomi üzerindeki olumlu etkisi ortaya konulmaya çalışılmıştır. Sonuç olarak, lojistik köylerin yaygınlaştırılması hem lojistik sektörün hem de ekonominin büyümesinde faydalı olacaktır.
Türkiye'de kalkınma sürecinde bölgesel kalkınma ajansları ve bir uygulama

Her yerel ekonomi, makroekonominin bir parçasıdır. Güçlü bir ulusal ekonomi ve halkının refahını arzulayan bir ülkenin yetkilileri; ülkelerindekibölgeler arası ekonomik ve kültürel eşitsizliğin üstesinden gelebilmek için, yoğun bir şekilde politikalar üretmek durumundadır. Bu politikaları uygulamada en etkin araçlardan biri, sektörel ve genel gelişim sorunlarınıtanımlayıp bunların çözümü için çok çeşitli fırsatları seçerek sorunların en etkin şekilde çözümünü sağlayacak projelere dönüştürmeyi amaçlayan, Bölgesel Kalkınma Ajansları olarak adlandırılan organizasyonlardır. Kalkınma Ajansları'nın, içinde bulundukları bölgenin doğal ve girişimcilik potansiyellerini harekete geçirerek bölge ve ülke ekonomisini geliştirmek üzere yaygın bir biçimde kullanıldığı gözlenmektedir. Kaynakların en verimli bir şekilde kullanımına ve bölgedeki kaynakların yine o bölgenin kalkınması ve gelişmesi için harekete geçirilmesine olanak sağlayan Kalkınma Ajansları, bölgedeki ekonomiyi canlandırarak bölge halkının gelişme sürecine katılımını ve ortaya çıkan yeniliklerden yararlanmasını sağlamaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde, bölgesel gelişme yaklaşımının temel çerçevesi çizilmiş, bölgesel gelişme ve Bölgesel Kalkınma Ajansları'nıntanımlamaları yapıldıktan sonra bölgesel gelişme politikaları çerçevesindeBölgesel Kalkınma Ajansları incelenmiştir. İkinci bölümde, bölgesel gelişme teorileri ve bölgesel gelişme politikalarında yaşanan değişim incelenmiş ve tüm bu yaklaşımlar çerçevesinde BKA'lar ele alınmıştır. Üçüncü bölümde, Türkiye'de uygulanan bölgesel gelişme politikaları ele alındıktan sonra Türkiye'de kalkınma politikalarında yeni bir arayış olarak Bölgesel Kalkınma Ajansları incelenmiş ve Türkiye'de uygulanabilirliği değerlendirilmiştir. Uygulama çalışması olarak, bir anket çalışması hazırlanmış ve bu uygulama ile Avrupa'daki Bölgesel Kalkınma Ajansları irdelenerek Türkiye'de Bölgesel Kalkınma Ajanslarının uygulanabilirliği tartışılmıştır. Bu uygulama çalışması ile Türkiye'de kurulması planlanan Bölgesel Kalkınma Ajanslarının bölgenin sosyo-ekonomik gerçeklerine uygun amaçlarbelirlemeleri, hizmet verecekleri sektörleri doğru seçmeleri ve merkezi ve yerel yönetimlerle tutarlı ekonomi politikaları belirleyerek uygulamaları halinde;kuruldukları bölgelerin gelişiminde, sürdürülebilir kalkınma sürecinde ve bölge ekonomisinin güçlenmesinde önemli katkılarda bulunabilecekleriöngörülmektedir.
Reel döviz kurları ekseninde ihracatı etkileyen faktörler ve rekabet gücü: Türkiye otomotiv sanayisi üzerine bir inceleme

Döviz kurlarının ve döviz kuru oynaklığının ihracatı etkileyip etkilemediği konusu, iktisat literatüründe sık sık tartışılmaktadır. Bu tez ile öncelikli olarak, reel döviz kurlarının ve reel döviz kuru oynaklığının Türkiye otomotiv sanayisi ihracatına etkilerinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Bu çerçevede tezin ampirik analiz kısmında Vektör Otoregresyon Analizi ve bu kapsamda Nedensellik, Etki-Tepki ve Varyans Ayrıştırması analizleri gerçekleştirilmiştir. Tezin ikinci hedefi doğrultusunda Türkiye otomotiv sanayisinin dış ticaret rekabet gücü Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler Endeksi kullanılarak, iç piyasadaki rekabet yoğunluğu ise Yoğunlaşma Oranı ve Herfindahl-Hirschman Endeksi ile ölçülmüştür. AKÜ analizinden elde edilen sonuçlara göre Türkiye binek otomobiller ürün grubunda 2002 yılından itibaren dünya piyasalarında karşılaştırmalı üstünlüğe sahip hale gelmiştir ancak rekabet katsayısı yeterince yüksek değildir. Türkiye, kamyon-kamyonet ürün grubunda 2002, minibüs-midibüs-otobüs ürün grubunda ise 1990 sonrasında rekabet avantajına sahiptir. Yoğunlaşma Oranı Endeksi Türkiye'de toplam otomotiv üretiminde monopolleşme eğiliminin yüksek olduğunu, yurt içi satışlar bakımından ise piyasanın oligopol eğilimi taşıdığını göstermiştir. Herfindahl-Hirschman Endeksi toplam otomotiv üretiminde orta düzey yoğunlaşmaya işaret ederken yurt içi satışlar bakımından yüksek düzeyde rekabetin geçerli olduğunu ortaya koymaktadır. Tezin ampirik analiz kısmında Türkiye otomotiv sanayisi ihracatını etkileyen faktörler üçer aylık 1996:1-2009: 2 dönemi verileri ile analiz edilmiştir. İhracatı temsilen AB-15'e Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu- 87 nolu fasıl ihracatı verileri kullanılmıştır. Nedensellik analizine göre ele alınan açıklayıcı değişkenler, Türkiye otomotiv sanayisi reel ihracatına doğru bir nedensellik göstermektedir. Etki-tepki analizine göre otomotiv sanayisi reel ihracatı en güçlü tepkiyi kendisinde ve AB-15 reel gelirinde meydana gelen şoklara vermektedir. Varyans Ayrıştırma analizi sonuçlarına göre reel döviz kuru, reel kur oynaklığı ve imalat sanayisinde kişi başına reel kazancın otomotiv ihracatındaki değişimi açıklama oranları oldukça düşüktür. Otomotiv sanayisi reel ihracatındaki değişimleri kısa vadede esas olarak reel ihracatın kendisinin ve yurt dışı gelir düzeyinin, uzun dönemde ise çok büyük ölçüde yurt dışı gelir düzeyinin açıkladığı bulgusuna ulaşılmıştır. Elde edilen sonuçlar, reel döviz kurunun ve reel döviz kuru oynaklığının Türkiye otomotiv sanayisi ihracatının rekabet gücü açısından etkin unsurlar olmadığını göstermektedir. Bu bağlamda, döviz kurları Türkiye otomotiv sanayisi ihracatını artırmak için kullanışlı bir politika aracı değildir.
Yeni stratejik varlık arayan doğrudan yabancı yatırımlar ile Ar-Ge ilişkisinin analizi: Türkiye örneği

Doğrudan Yabancı Yatırımlar uluslararasılaşma sürecinin en ileri boyutunu ifade etmektedir. Bu bağlamda, ülkeler ve firmalar yatırım kararı alırken ev sahibi ülkenin sosyal, kurumsal ve belki de en çok iktisadi faktörlerini ve kendi yatırım yapma amaçlarını dikkate alarak yatırım kararı verirler. Bu çalışma ülkelerin ve firmaların stratejik varlık aramak amacıyla yaptığı DYY türüne odaklanmış ve bu DYY türünü iktisadi belirleyicileri ile birlikte yüksek katma değerli imalat sanayi ile birleştirmiştir. Bu kapsamda öncelikle ilgili teorik bilgilerin ardından, Türkiye'nin yüksek katma değerli imalat sanayinde bu tür yatırımları çekme açısından mevcut güçlü-zayıf ve fırsat-tehdit yönlerini içeren detaylı bir SWOT analizi yapılmıştır. Diğer yandan, Türkiye'nin DYY girişi açısından mevcut durumu incelenmiş ve Türkiye, DYY türlerine ve DYY'nin gittiği iktisadi sektörlere göre dünya ülkeleri ile karşılaştırılmıştır. Ekonometrik analiz bağlamında TÜBİTAK Ar-Ge giderleri ve stratejik varlık arayan DYY kapsamında ele alınan yüksek katma değerli imalat sanayine gelen DYY ile iki değişkenli bir model oluşturularak Granger Nedensellik Testi yapılmıştır. İlgili literatürün ardından, iktisadi nedensellik testi sonucunda TÜBİTAK Ar-Ge giderlerinden stratejik varlık arayan DYY'ye doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir.
Toplumsal sağlık ve kamu kesiminin sağlık üretimine katkısı: Türkiye uygulaması

Bireysel ve toplumsal düzeyde sağlığı korumak ve geliştirmek için çok çaba sarf eden ülkeler açısından istenilen sosyal refah ve beşeri sermaye artışının sağlanması büyük bir öneme sahiptir. Sağlığın tanımlanması, ölçülmesi ve sağlık stokunun kontrol edilmesi hükümetlere sağlık politikalarını bilimsel bir arka plan üzerinde oluşturabilmelerine ve hedefledikleri sonuçların etkin bir şekilde gerçekleştirilmesine yardımcı olacaktır. Sağlığın diğer mallardan farklı olmasına rağmen ölçülebilir olduğu ve ekonomi biliminde kullanılagelen yöntemlerin sağlık malı için de kullanılabildiği görülmektedir. Bu çerçevede 1980- 2000 yılları arasındaki Türkiye toplumsal sağlık göstergelerinden yararlanarak tahmin edilmiş bir yarı logaritmik ve bir tam logaritmik üretim fonksiyonu elde edilmekte ve değerlendirilebilmektedir. Bu çalışma toplumsal sağlık üretimini tanıtmayı amaçlamakta ve buna bir örnek olarak Türkiye için toplumsal sağlık üretim fonksiyonunun tahminini sunmaktadır. Toplumsal sağlık üretim fonksiyonu mikro boyutta sağlık üretim fonksiyonu üzerine kurulmaktadır. Diğer bir ifade ile makro sağlık üretimi fonksiyonunun tahmin sonuçlarının mikro sağlık üretim fonksiyonunun beklentilerini karşılaması beklenmektedir. Sağlık üretim fonksiyonları olarak kullanılan üretim fonksiyonları ekonomik teoride kullanılan üretim fonksiyonlarıdır. Toplumsal sağlık üretim fonksiyonunun mikro sağlık üretim fonksiyonu beklentilerini karşılaması makro modellerden elde edilen sonuçların etkinliğinin yüksek olduğunu işaret eder. Makro ve mikro modellerin birbirleri ile uyumlu olmaları iktisat bilim dalında istenilen bir durumdur. Sağlığın tanımlanması, ölçülmesi ve değerlenmesi, sağlık üretiminin ortaya konulabilmesinin ön şartlarıdır. Sağlığın ölçülebilmesi için ortak bir sağlık tanımının var olduğu kabul edilmesidir. Sağlık belirlenen tanım üzerine mikro ve makro boyutta farklı birimlerle farklı şekillerde ölçülebilir. Yapılan çalışmanın niteliğine uygun sağlık ölçüm yöntemleri kullanılmalıdır. Bu tez makro boyutta toplumsal sağlık göstergesi olarak 'kaba ölüm oranlarını' kullanmıştır. Sağlığın değerlemesi ise teorik olarak matematiksel kesinliğe sahip sonuçlar üreten Grossman'ın sağlık talebinden türetilmiş sağlık üretimi ve olasılıklara dayanan sağlık üretimi olarak iki sınıf altında incelenmiştir. Olasılığa dayalı sağlık üretiminde en çok kullanılan WTP -ödemeye gönüllülük ve WTA-ödemeyi kabul etme yöntemleridir. Bu çalışma toplumsal sağlık üretim fonksiyonu olarak Cobb-Douglas türü üretim fonksiyonu kullanmaktadır. Toplumsal sağlık göstergesi olarak cinsiyet ve yaşa göre sınıflandırılmış kaba ölüm oranlarım, açıklayıcı değişkenler olarak ise kişi başına sağlık harcaması, kişi basma gelir, eğitim ve evlilik değişkenlerini kullanmıştır. Elde edilen tahmin sonuçları kişi basma sağlık harcaması, kişi basma gelir, eğitim ve evlilik değişkenlerinin kaba ölüm oranlan üzerinde azaltıcı bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Bu sonuç mikro modelin beklentilerini karşılamaktadır.
Türkiye'nin dış ticaretinin talep yönlü analizi: Linder hipotezi'nin testi (1996-2014)

Linder'in 'Tercihlerde Benzerlik Hipotezi', ülkelerin gelir düzeyleri ile ticaret yoğunlukları arasında bir ilişki olduğunu, dolayısıyla benzer gelir düzeyine sahip ülkelerin, tüketim tercihlerinin yakınlığına bağlı olarak ticarette de yoğunlaşacaklarını ileri sürmektedir. Bu çerçevede, bu çalışmada, Türkiye'nin dış ticareti Linder Hipotezi yoluyla talep yönlü analiz edilmeye çalışılmıştır. Araştırmanın ana veri setini 1996- 2014 yıllarını kapsayan ve TÜİK'ten alınan STIC ve ISIC verileri ile 1998- 2012 yıllarını kapsayan ve Dünya Bankası'ndan alınan dış ticaret verileri oluşturmaktadır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır: Birinci bölümde, dış ticaretin talep yönlü analizi geleneksel teorilerden yeni dış ticaret modellerine kadar teorik açıdan ele alınmıştır. İkinci bölümde, Türkiye'nin dış ticareti 1996- 2014 dönemi için incelenmiştir. Ayrıca, hangi ülkelerin Türkiye ile yoğun ticaret yaptığını görebilmek amacıyla, yoğunlaşma oranı, bilateral ticaret endeksi ve sektörel bilateral ticaret endeksi hesaplanmıştır. Üçüncü bölümde, Türkiye'nin dış ticaretinde 1998- 2012 dönemi için Linder'in hipotezi test edilmiştir. Bu test için panel çekim modeli kullanılmıştır. Çalışma'da Türkiye'nin 1998- 2012 yılları arasında OECD ülkeleri ve 'orta gelir grubu ülkeler' den oluşan 42 ülke ile imalat sanayii ticareti incelenmiştir. Yoğunlaşma endeksleri dikkate alınarak yapılan ilk analizde, Türkiye'nin benzer gelir gurubunda yer alan ülkelerle ticaretinin yoğun olmasına rağmen bu grup ülkeler içinde özellikle Uzak Doğu ve Latin Amerika ülkeleri ile ticarette coğrafi uzaklığın yoğunlaşmayı azaltan bir faktör olduğu ortaya çıkmaktadır. İthalat ve İhracat için ayrı ayrı yapılan ekonometrik analizde, ithalat modelinde analize dahil tüm ülkeler için Linder Hipotezini destekleyen bulgulara ulaşılmış, ihracat modelinde ise sadece orta gelir grubu ülkelerle olan ticarette gelir düzeyindeki yakınsamanın ihracat yoğunlaşmasını arttırdığı gözlenmiştir.