Türk Ocakları ve siyaset (1960' tan günümüze)

II. Meşrutiyet döneminde kurulmuş olan Türk Ocakları, kesintili dönemlerle birlikte, varlığım günümüze kadar devam ettirebilmiş Türkçü bir dernektir. Araştırma Türk Ocaklarının 1960 yılından 2000 yılma kadar geçen dönem içerisinde siyaset ile olan ilişkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu çerçeve içerisinde siyaset kavramı ve Türk Ocaklarının incelenen döneme kadar geçirdiği tarihi süreç ortaya konmaya çalışılmıştır. Sivil toplum kuraluşlarmın, baskı gruplarının siyasetin dışmda olamayacağı vurgulanmıştır. Cumhuriyetin ilk yıllarında güçlü bir teşkilatlanma safhası geçiren Türk Ocaklarının 1931 yılında kapatılmasının siyasal gelişmelerin neticesi olduğu belirtilmiştir. 1960Tı yıllarda Türk Ocaklan'nın siyasetle olan ilişkisi üç devreyi kapsamaktadır. Birinci devrede 1959 yılında Türk Ocakları Başkam olan DP Milletvekili Osman Turan'in 27 Mayıs 1960 Askeri Darbesi'ne kadar devam eden dönemidir. Bu dönem içerisinde Ocaklar CHP'nin tek parti döneminde uyguladığı laiklik politikalarını ağır bir şekilde eleştirmiştir. Dil meselesinde ve komünizmle mücadele noktasında ortaya konan yaklaşımlarla milliyetçi - muhafazakar bir çizgi inşa edilmeye çalışılmıştır. Bu süreç Türk Ocaklarım siyasi hayatta görülen CHP - DP ayrışmasında DP'ye yaklaştırmıştır. 27 Mayıs 1960 darbesi sonrası gelişen süreç ikinci devreyi oluşturmaktadır. Bu dönemde Türk Ocakları muhafazakarlıktan inkılapçılığa doğru fikri bir kırılma yaşamıştır. Bu kmlmamn nedeni olarak bürokratik iktidar geleneği incelenmiştir. Bu noktada DP'nin Osmanlı'dan Cumhuriyet'e miras kalan sivil - asker bürokrasinin iktidarını sınırladığı, merkez - çevre ayrışmasında çevrenin değerlerini iktidara taşıdığı ve sivil - asker bürokrasisinin ortaklaşa bir çabası sonucunda 27 Mayıs darbesinin gerçekleştiği ifade edilmiştir. Türk Ocaklarının darbe öncesi oluşturmaya çalıştığı muhafazakar söylemin darbe ile birlikte inkılapçılığa dönüşmesi, dönemin Ocaklı aydınlatırım bürokrasi ile eklemleşme çabası olarak değerlendirilmiştir. Ocaklarda yaşanan bu krrılma 1959'da milliyetçi aydınlar üzerinde oluşturulan fikri koalisyonun dağılmasına ve Türk Ocaklarının entelektüel cazibesini yitirmesine neden olduğu belirtilmiştir. 1960 'lı yılların sonu ise üçüncü devre olarak ele alınmıştır. Bu dönemde ikinci sefer genel başkanlığa gelen Osman Turan' in milliyetçi muhafazakar çizgiyi ihya ederek bu alanda oluşmakta olan içtimai hareketler içersinde Türk Ocaklarına lider bir rol verme çabalan sonuç vermemiştir. Bunun nedeni olarak da 1960Tı yılların sonunda tek basma iktidar olan AP'nin bürokratik çevrelerin laiklik endişelerini dikkate alarak, içlerinde Osman Turan' m da bulunduğu, muhafazakar çizgiyi tasfiye etmesi ve aynı dönemde Türk siyasi hayatına giren MHP'nin kurumlaşma geleneğinin farklı yapıda olması görülmüştür. Böylece kendisine uygun bir siyasi muhit bulamayan Ocaklar 1970 Ti yıllan hukuken var olan; fakat içtimai planda sesi duyulmayan bir dernek olarak geçirmiştir. 1980 sonrasında, kendisini Menderes'in devamı olarak gören Özal'in iktidar yıllannda, Ocakların yeniden teşkilatlanması ve güçlü bir baskı grubu olarak varlığım hissettirmesi dönemin siyasi ortamı ile ilişkilendirilmiştir. Bu çerçevede Özal iktidar ile olan ilişkiler, bu dönemde ortaya konan Türk - İslam Sentezi karşısında Türk Ocaklarının tavn incelenmiştir. Avrupa Birliği, Güney Doğu meselesi gibi dönemin siyasal problemlerine Ocaklı aydınlann bakışı ortaya konmaya çalışılmıştır. Refah - Yol Hükümeti ve 28 Şubat kararlan sonrası yaşanan siyasal süreçlerin Ocaklan nasıl etkilediği incelenerek araştırma sonuçlandınlmıştır. II