turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
II. Meşrutiyet Dönemi sıbyan/iptidai ve rüştiye mekteplerinde ahlak eğitim ve öğretimi

Osmanlı Devletinde 18. yüzyıldan itibaren başlayan yenileşme hareketleri Tanzimat Fermanı, Islahat Fermanı ve I. Meşrutiyet'in ilanıyla devam etmiştir. Bu yenileşme hareketleri gelenek ve göreneklerden ayrılmadan, dine bağlı bir şekilde II. Abdülhamid döneminde de devam etmiştir. Bu yenileşme hareketi II. Meşrutiyet döneminde zirveye ulaşmıştır. Çünkü yenileşme hem yönetenler tarafından hem de yönetilenler tarafından istenilmekteydi. Bundan dolayı bu dönemde siyasi, toplumsal, kültürel ve eğitim alanında sonraki dönemleri de etkileyecek yenilikler yapılmıştır. II. Meşrutiyet dönemi zaman olarak kısa bir zaman aralığı olarak görülmesine rağmen bu dönemde yapılan yeniliklerin, aydınlar tarafından tartışılan konuların Cumhuriyet'in kuruluş yıllarına damgasını vurduğu söylenebilir. Hatta günümüzdeki Batıcılık, Milliyetçilik gibi fikirlerin bu dönemde düzenli bir hale geldikten sonra bugünlere ulaştığı ifade edilmektedir. Hala okullarda değerler eğitimi başlığı altında gündemde yerini koruyan ahlak eğitimi de Meşrutiyet döneminde en çok tartışılan konuların başında gelmiştir. Çünkü Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde devletin çöküşünün toplumdaki ahlaki çöküşten kaynaklandığına inanılmaktaydı. Bunun için de devleti bu durumdan kurtarmanın yolunun da iyi bir ahlak eğitimi ile olabileceği ifade edilmekteydi. Dönemin aydınları, ülkenin çöküşten kurtulabilmesinin yolunun iyi bir ahlak eğitimi ile mümkün olabileceği konusunda fikir birliği yapmalarına rağmen ahlakın temellendirilmesi konusunda fikir ayrılığına düştükleri görülmektedir. Aydınlardan bir kısmı ahlak eğitiminin temelinin dine dayandırılması gerektiğini savunurken, diğerleri ahlak eğitiminin batı pedagoglarının mütalaalarına dayandırılması gerektiğini savunmuşlardır. Çalışmada, II. Meşrutiyet dönemindeki ahlak tartışmalarının eğitimin temelini oluşturan iptidai ve rüştiye mekteplerinde verilen ahlak eğitimine etkisi; mekteplerin ders programlarında ahlak derslerinin durumu; mekteplerde verilen ahlak eğitiminde okutulan ahlak risalelerinin içeriği, yöntemleri ve kullanılan dil ortaya konulmaya çalışılmıştır.
1905 Rus devriminin Osmanlı İmparatorluğuna etkileri

1905 yılında Rusya'da meydana gelen devrim Osmanlı imparatorluğunda da bazı etkiler yaratmıştır. Devrimin sarsıntılarının ülkeye yayılmaması için Sultan Abdülhamid başta sansür ve hudut güvenliği olmak üzere kontrol tedbirlerini yoğunlaştırmış, uluslararası ortamın elverdiği oranda Potemkin isyanı, Rus-Japon savaşı gibi kriz dönemlerinden faydalanmaya çalışmıştır. Rusya'daki olaylar sıradan halk tabakalarında kayda geniş bir yansıma meydana getirmemişse de Jöntürk muhalefeti Erzurum ve Kastamonu'da istibdad idaresine karşı önemli sayılabilecek halk hareketlerini kışkırtabilmiştir. Ancak bu hareketlerin devrimci kalkışmalardan ziyade, kötü idare ve yöneticilerin yolsuzluklarından kaynaklandığı, şikayetçi olunan idarecilerin görevden alınmasıyla söndüğü görülmüştür. Jöntürkler, Rus devriminden istibdad rejimini yıkmak için motivasyon olarak faydalanmak istemişlerse de çabaları istenilen sonuçları almaya yetmemiştir. Rus devriminin Çarlık tarafından bastırılması üzerine Rusya'dan Türkiye'ye muhacir olarak gelen Yusuf Akçura, Ahmet Ağaoğlu ve Hüseyinzade Ali gibi aydınlar Türk miliyetçiliği ve halkçılık akımlarının gelişmesinde önemli roller oynamışlardır.
Mahmud Sabit Tarİh-i Silistire

Bu çalışmaya esas teşkil eden Tarih-i Silistire, 1768- 1774 (1182-1188) Osmanlı-Rus savaşı cephelerinden özellikle Silistre bölgesini anlatan ayrıca Silistre'ye yakın cephelerden de bahseden bir tarih eseridir. Yaptığımız çalışmanın amacı III. Mustafa'nın son dönemi ve I. Abdülhamid'in ilk dönemlerinde yazılmış, Silistre cephesini anlatan ve savaş dönemi içerisinde vukua gelen olayları birinci elden veren eserin transkribe edilmesi ve incelenmesidir. Mahmud Sabit eserinde Silistre cephesinde kendisinin de bizzat şahit olduğu olayları anlatmanın yanı sıra iki devlet arasındaki sulh görüşmeleri, Sadrıazamların ve yüksek bürokratların atama ve azilleri, Sultan III. Mustafa'nın vefatı ve I. Abdülhamid'in cülusu hakkında bilgiler vermektedir.
208 numaralı Urfa Şeriyye Sicilinin transkripsiyon ve değerlendirilmesi (H.1296-1299/M.1879-1882)

Bu çalışma ile 208 Numaralı Urfa Şer'iyye Sicili'nin (1879-1882) transkripsiyonu ve değerlendirmesi yapılmıştır. Sicil'in analizi ile Urfa şehrinin idari, sosyal ve iktisadi tarihine ışık tutulması amaçlanmıştır. Bu çalışma sonunda, Urfa şehrinin demografik yapısı, hukukun işleyişi ve dini/etnik unsurlar hakkında bilgiler elde edilmiş ve farklı dinlere mensup kişilerin barış ve güven içerisinde yaşadıkları tespit edilmiştir. Müslümanlar ve gayr-i Müslimlerin hukuksal güvencelerden eşit ölçüde yararlandıkları ve farklı dinlere mensup kişilerin birbirlerine kefil ve vekil oldukları, borç ilişkilerine girdikleri belirlenmiştir.
Ahmed el-Menİnİ'nin (1089-1172 h-1678-1759 M.) hayatı, eserleri ve hadis ilmindeki yeri

'Ahmed el-Menini'nin Hayatı, Eserleri ve Hadis İlmindeki Yeri' konulu bu araştırmamızda Osmanlı dönemi muhaddislerinden el-Menini'nin hayatı, eserleri ve hadis ilmindeki yeri, başta kendi eserleri olmak üzere konu ile ilgili diğer biyografikeserlere müracaat edilerek incelenmeye çalışılmıştır. Araştırmamızın giriş bölümünde el-Menini'nin yaşadığı dönemdeki siyasi, sosyal, ekonomik ve ilmi durum hakkında kısaca bilgi verilmiştir. Birinci bölümde elMenini'nin hayatı, eserleri, hocaları, öğrencileri, eğitimi ve ilmi kişiliği ortaya konulmaya çalışılmıştır. el-Menini'nin el yazması olan eserlerinden günümüze kadarulaşanlardan Türkiye'de mevcut olanlar Süleymaniye Kütüphanesi'nden alınmış, Türkiye'de bulamadığımız 'İdaetü'd-derari ala Şerhi Sahihi'l-Buhari' adlı şerhi ise Suudi Arabistan, Mektebetü'l-Harem kütüphanesinden temin edilmiştir. İkinci bölümdeel-Menini'nin, araştırmamızın odak noktasını oluşturan hadis ilmindeki yeri ele alınmış, bu bağlamda bazı hadis kavramlarını tarifi, eserinde yer verdiği ve hakkında zayıf olduğu yönünde değerlendirmeler bulunan bazı rivayetlerle ilgili sıhhatdeğerlendirmeleri incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise el-Menini'nin 'İdaetü'd-Derari..' adlı şerhi hakkında bilgi verilmiş, kaynakları, şerhindeki üslubu, metodu ve hadislerin muhtevasıyla ilgili açıklamaları örneklerle açıklanmaya çalışılmıştır. Bu çalışmada Osmanlı dönemi hadis çalışmalarının sadece Anadolu ile sınırlıtutulamayacağı, Osmanlı Devleti'nin hakimiyeti altında bulunan bütün coğrafyalardakihadis çalışmalarını da kapsayacağı, konu ile ilgili araştırmacıların dikkatlerinesunulmuştur
59 numaralı İskenderun Kadı Sicili'nin transkripsiyonu ve analizi (H. 1319-1320/M. 1901-1903), (ss. 1-144)

Bu çalışma Osmanlı Devleti'nin önemli kentlerinden biri olan İskenderun'un 1901- 1903 yılları arası dönemine ışık tutmaktadır. Mahkeme kayıtları değerlendirilerek İskenderun'un 20. yy başlarındaki sosyal, kültürel ve ekonomik durumu gösterilmeye çalışılmıştır. Sicilde, bölge halkının ekonomik durumları, meşgul olduğu iş kolları, giyim, malzeme, hayvan fiyatları ve gayr-ı menkul fiyatları gibi bilgiler yer almakta olup ayrıca alacak-verecek, boşanma, nafaka, veraset, hırsızlık meseleleri gibi hukuki davalar ve bu davaların çözüm yolları görülmektedir. İskenderun'da ekonomik anlamda değeri yüksek mesleklerden ticaret başta olmak üzere, tıp ve mimari genel anlamda azınlıkların elindedir. Bunun yanında ziraat faaliyetlerini genel olarak Müslüman toplum icra etmektedir. 19. yüzyıl sonlarına doğru Girit muhacirlerinden bir kısmı İskenderun mahallelerine iskan edilmiştir. Gayr-i Müslim ahali ile Müslüman toplum arasında ciddi anlamda sorun yaşanmamıştır.
Sicill-i Ahval defterlerine göre Batumlu Osmanlı alimleri

Uzun yıllar Osmanlı idaresinde kalan Batum ve Acara bölgesinde birçok maddi medeniyet kalıntılarına rastlamak mümkündür. Osmanlı devleti maddi kültür kalıntılarına ilave olarak bölgede önemli manevi izler de bırakmıştır. İşte bu incelemenin amacı, bölgedeki eğitim-öğretim kurumları yanında Sicill-i Ahval defterlerindeki kayıtlardan hareketle Batumlu Osmanlı alimlerinin yetiştikleri eğitim çevresi, aldıkları dersler ve istihdam alanlarıyla ilgili bilgilerin değerlendirilmesini yapmaktır. Bunun yanında Sicill-i Ahval defterlerinden ve Trabzon Vilayet Salnamelerinden elde edilen bilgiler doğrultusunda Lazistan Sancağı'nda eğitim-öğretim faaliyetlerinde bulunan sıbyan ve rüşdiye mektepleri ile medreseler hakkında da bilgi verilmiş ve alimlerin yetiştikleri ilim çevresi de değerlendirilmeye çalışılmıştır.
Piyade Sınıfına Mahsus Dahiliyye ve Seferiyyeden Mevadd-i Mücmeleyi Havİ Ma'lumat ve Terbiye-i Askeriyye kitabının transkripsiyonu ve değerlendirmesi

İncelenen bu eser Hicri 1310 / Miladi 1894 yılına ait, Osmanlı imparatorluğunun askeri eğitim sistemi hakkında bilgiler içermektedir. 13 Bölümden oluşan eser, bir askerin kışla yaşamından, askeri eğitimine kadar olan bir süreci ve bu süreç içerisinde uyulması gereken kuralları ayrıntılı olarak ele almaktadır. Çalışmada eserin transkripsiyonuna müteakip konu tasnifi ve tenkidi yapılarak bir sonuca ulaşılmaya çalışılmıştır. Ayrıca dönemin askeri alandaki ıslahatlarını tanımlayıcı özelliklerini taşıması açısından eser ayrı bir öneme haizdir. Yine eserin içine aldığı dönem göz önüne alındığında, ağırlıklı olarak askeri alanda ıslahat çalışmalarının yapıldığı görülmektedir. Özellikle Osmanlı ordusunun önemli bir bölümünü oluşturan Yeniçeri Ocağının bozulmaya başlaması dönemin Padişahlarını bu alanda ıslahat çalışmaları yapmaya sevk ettiği görülmektedir. Eserin transkriptinin yanı sıra yapılan araştırmanın sonucunda XIX. yüzyılda Osmanlı Devleti ile Avrupalı Devletler arasındaki askeri gelişmişlik seviyesini değerlendirmek mümkündür.
Osmanlı Demokrat Fırkası'nın yayın organlarından Türkiye ve Muahede gazetelerine göre dış siyaset (Haziran 1910-Aralık 1910)

Osmanlı Devleti'nde II. Meşrutiyet'in ilanı, Türk siyasal hayatının önemli dönüm noktalarından biri olmuştur. Ülkede çok partili ve çoğulcu sistemin yaygınlaşmasıyla birlikte İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin yanında muhalif partiler ve onların yayın organları olan gazeteler ve dergiler de yayın hayatını sürdürmeye çalışmıştır. Bu partilerden birisi olan Osmanlı Demokrat Fırkası ve onun kendi bünyesinde çıkan Türkiye ve Muahede gazetelerinde, Şirvanizade Mahmut Tahir ve Pertev Tevfik gibi gazetenin önde gelen yazarları, 1910 yılı içinde Osmanlı Devleti'ni doğrudan veya dolaylı olarak ilgilendiren, Girit, Makedonya, İstikraz, İran meseleleri ve aynı sene içinde dünyadaki diğer gelişmeleri değerlendirmişlerdir. Özellikle Şirvanizade Mahmut Tahir, dış politikada güçlü bir siyaseti öne sürmüş, Hakkı Paşa hükümetinin eksikliklerine zaman zaman yayınlarında yer vererek dış gelişmeler de izledikleri siyasete eleştiriler ve öneriler getirmişlerdir. İktisadi hayatta ise bağımsızlık ve üretkenlik demokratların prensiplerinde yer almakla birlikte kapitülasyon gibi ekonomiyi alt üst eden unsurlara da karşı olmuşlardır. İşte bu çalışmada 1910 yılında yayımlanan Osmanlı Demokrat Fırkası'nın yayın organları Türkiye ve Muahede gazetelerinin gözüyle Osmanlı Devleti'nin dış siyaseti ve dünyada meydana gelen dış siyasi gelişmeler kaleme alınmıştır.
206 numaralı Urfa şer'iyye sicili'nin (H.1282-1287 /m.1865-1870) 1-186. sayfaları transkripsiyon ve değerlendirmesi

Şer'iyye Sicilleri, kadıların görevleri icabı mahkemelerde verdikleri hükümleri, merkezden gelen belgeleri ve sorumlu oldukları yerlerdeki önemli hadiseleri kaydettikleri defterlerdir. Şer'iyye Sicilleri kadı ve naiblerin mahkemelerde hüccet, ilam, ma'ruz, mürasele şeklinde kaydettikleri hükümleri, tayin beratlarını, buyruldu, tezkire, tahrirleri geçtikleri kaza, kasaba ve köylerde olan önemli olaylara dair kayıtları ihtiva etmektedir. Şer'iyye Sicillerindeki konular bir kaza idaresinde meydana gelebilecek her türlü olay ve düzenlemeler ile tarihi gerçekleri ihtiva eder. Şer'iyye Sicillerinden, o dönemin ekonomik, sosyal, kültürel ve hukuki durumunu, askerlikle ilgili bilgileri, savaş öncesi ve sonrası toplumsal olayları hakkında bilgi edinebilmekteyiz. Bu çalışmanın birinci bölümünde Urfa'nın tarihi, coğrafi konumu, adının kaynağı ile alakalı genel bilgilere yer verilirken ikinci bölümde şer'iyye mahkemelerinin tarihçesi, işleyiş tarzı ve mahkeme görevlileri hakkında bilgi verilmiştir. Çalışmamızın son bölümünde ise 206 numaralı Urfa şer'iyye sicilinin 1 -186. sayfalarının transkripsiyonu ve değerlendirmesi yapılmıştır. 206 Numaralı defterden yararlanılarak Urfa'nın sosyal, kültürel, ekonomik, hukuki ve siyasi hayatı hakkında bilgilere varabiliriz.
Arşiv belgeleri ışığında Kuva-yı Milliye

İttihat Terakki Cemiyeti üyeleri, Osmanlı Devleti'ni ayakta tutabilmek için pek çok girişimde bulunmuştur. Ordunun gençleştirilmesi, askere alım usulleri, havacılık, donanma her alanda yapılandırma içine girmişlerdir. Ancak önce Trablusgarp ardından Balkan Savaşları yetersiz olan imkanların hızla tükenmesine yol açmıştır. Avrupalı Devletlerin her fırsatta müdahale bahanesi olan azınlıklar devletin başına bela olmuştur. İttihat ve Terakki Cemiyeti, Balkanlardaki komitacılık faaliyetleri ve azınlık ayaklanmalarında istihbaratın önemini görmüştür. İngilizler'in gizli servisine benzeyen bir teşkilat kurma kararı almışlardır. Teşkilat Balkanlarda komitacılık deneyimleri olan İttihat ve Terakki Cemiyetinin önde gelen isimlerinden oluşmuştur. Teşkilat-ı Mahsusa elemanları artık açıkça müdahale edecek gücü olmayan devletin hakkını aramıştır. Çevresinde ve Müslüman ahalinin olduğu bütün coğrafyalarda, istihbarat çalışmaları yapılmıştır. Yemen ve Trablusgarp'ta, İran ve Afganistan'da aktif olarak çalışmışlardır. Trablusgarp'ta İtalya'ya karşı açıkça savaş ilan edemeyen Osmanlı Devleti gayri nizami harp yapmıştır. Yerli halkı örgütleyen gönüllü subayların başarıları, Balkan Savaşları'nın çıkması, İtalya'nın ilhakıyla başarısız olmuştur. Osmanlı Devleti, son yüzyılı savaşarak geçirdiği Rusya'ya karşı Türk dünyası ile birleşerek Rusya'yı kuşatma altına almak için Afganistan ve İran eylem bölgesi olarak seçilmiştir. II. Meşrutiyet tarzı bir yenilik hareketini İran'da yapılması için Alman yetkililer ile teşkilatlanma yapılmıştır. İran Kuva-yı Milliye Kumandanlığı teşkil edilmiş ve Ruslar'a karşı önemli başarılar kazanılmıştır. Ancak Almanların iki taraflı anlaşma yapmaları, İran Jandarmasının cepheden kaçması çabaları sonuçsuz bırakmıştır. Burada görevli subaylar Batı Trakya'ya geçmişş, Garbi Trakya Cumhuriyeti'ni kurmuşlardır. Buradaki subayların İran Kuva-yı Milliyesi'nde, Anadolu Kuva-yı Milliyesinde görev yapanlar olması dikkate şayandır. Kuva-yı Milliye Kumandanı, Kuva-yı Milliye Müfettişi gibi unvanlar kullanmışlardır. Anadolu Kuva-yı Milliye teşkilatı daha Mondros Mütarekesi yapılmadan oluşturulmuştur. Yurdun işgalden uzak görülen yerlerine gizli silah depoları yapmışlardır. Harbiye Nezareti Mütareke'nin ilgili maddesinden dolayı açıkça Kuva-yı Milliye'ye destek verememiş, gizli ödenek olarak yardımlarını yapmıştır. Kuva-yı Milliye gruplarına halkın her kesiminden vatanını seven her insan katılmıştır. Kuva-yı Milliye Kuvvetleri kaldırılana kadar önemli hizmetlerde bulunmuşlardır. Bir taraftan işgal kuvvetlerine diğer taraftan iç isyanlar ile mücadele etmiştir. Kuva-yı Milliye Kumandanı Çerkes Ethem Bey dışında, tüm Kuva-yı Milliye birlikleri düzenli orduda savaşmaya devam etmişlerdir.
599 numaralı karaman eyaleti timar ruznamçe defterinin analizi

Bu çalışma, 599 numaralı Karaman Eyaleti Timar Ruznamçe Defterini çok yönlü incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın analizi, H. 989 (1581-1582) yılını kapsamaktadır. XVI. yüzyıl sonlarına denk gelen bu dönemde, Osmanlı Devleti için askeri, iktisadi ve sosyal açıdan önemli bir yere sahip olan timar sistemi, büyük bir değişim ve dönüşüme maruz kalmıştır. Çalışmaya adını veren bölgenin Osmanlı Devleti içerisindeki konumu değerlendirilirken Karamanoğulları Beyliğine de temas edilmiştir. Çünkü Karaman Eyaleti'nin idari sınırları ile Osmanlı ülkesine dahil edilen Karamanoğlu Beyliği toprakları arasında bir paralellik vardır. Osmanlılar, kendilerini Anadolu Selçuklu Devletinin varisi olarak gören bu beylikle uzun yıllar mücadele etmek zorunda kalmıştır. Karamanoğulları Beyliğinin egemenlik altına alınmasıyla birlikte, diğer eyalet yapılanmalarında olduğu gibi bu bölge için de tahrir çalışması yapılmıştır. Elinizdeki çalışmada, Osmanlı Devleti taşra teşkilatlanmasında Karaman Eyaleti olarak geçen bölgenin timar düzeni ve idari yapılanmasını, ortaya çıkan veriler üzerinden incelenmiştir. Tezin bölümleri timar ruznamçe defterleri esas alınarak, diğer arşiv belgeleri ve telif-tetkik eserlerden de yararlanılarak oluşturulmuştur.
Rethinking Vaka-i Hayriye : Elimination of the janissaries on the path tp modernization

Bu tez Yeniçerilere ve Yeniçeriliğin 1826 yılında ilgasına ilişkin yaygın görüşleri sorgulamaya çalışmaktadır. Yeniçerilere ve Vaka-i Hayriye'ye bakış açımız Osmanlı Devleti'nin resmi görüşü ve Osmanlı resmi tarihçilerinin anlatımlarını yüzeysel bir biçimde değerlendiren modern tarihçilik tarafından şekillendirilmiştir. Geleneksel tarihçiliğe göre Yeniçeriler 15. ve 18. yüzyıllar arasında Osmanlı askeri gücünün esasını teşkil etmelerine rağmen, daha önceki rolleri ve sağlamlıkları 18. yüzyılda ve daha da yoğunlaşarak 19. yüzyılda aşınmaya başlamıştı. Yeniçeriler Osmanlı Devleti'nin koruyucusu olmaktan çıkıp Osmanlı sivil halkını şiddete maruz bırakan ve Osmanlı devlet ve toplumunun yüce çıkarlarına ihanet eden yozlaşmış bir asker grubu olmuşlardı. Böylelikle, Yeniçerilerin toplumun iyiliği için yok edilmesi kaçınılmaz olmuştu. Bu çalışma böyle bir tarih anlayışının eleştirisini sunmakta ve Yeniçerilere yöneltilen suçlamaları sorgulamaktadır. Araştırmamız göstermektedir ki, Yeniçerilerin Osmanlı toplumunun hem seçkin gruplarıyla hem de seçkin olmayan gruplarıyla güçlü bağları vardı. Bu toplumsal grupların Osmanlı Devleti'nin modernleşme siyasetine razı olmayışı, Osmanlı hükümetini yeni politikalarına karşı çıkan grupları ortadan kaldırmaya itti. Bu bağlamda, Yeniçeriler çeşitli toplumsal gruplarla var olagelen derin ilişkilerinin bir sonucu olarak Osmanlı Devleti'nin modernleşme projesine karşı direnişin kalesi haline gelmişlerdi. Bana göre, Yeniçerilerin toplumun diğer kesimleriyle olan ilişkileri modernleşme sürecine ciddi bir tehlike oluşturdu ve Yeniçeriliğin ilgasının asıl nedeni Yeniçerilerin çürümüşlüğü ya da kullanışsızlığından çok modernleşme sürecine karşı oluşturdukları tehditti. iv
Playwriting in Armenian diaspora: Melancholia and survival

Bu tez çalışması 20. yüzyılda Kuzey Amerika Ermeni Diasporası'ndaki tiyatro faaliyetine odaklanmaktadır. Osmanlı Ermenilerinin 1915'te yaşadığı felaket Ermeni milleti, Osmanlı İmparatorluğu ve tüm vatandaşları için vahim sonuçlara neden olmuştur. Bu unutulmaz olayın tiyatro alanındaki karşılığı ise oyun yazımı, oyunculuk ve sahneleme alanında gelişmekte olan bir tiyatro geleneğinin yok oluşudur. Öte yandan bu felaketin ardından hayatta kalanlar göç ettikleri ülkelere bu tiyatro geleneğini de taşımışlar ve tiyatro yapmaya devam etmişlerdir. Bu çalışmada Ermeni kimliğinin tiyatro oyunlarda nasıl işlendiği ve oyun metinlerinin Kuzey Amerika Ermeni Diasporası'nda Ermeni kimliğin inşasına nasıl katkıda bulunduğunun anlaşılması için 1939- 2008 yılları arasında altı farklı oyun yazarının kaleme aldığı sekiz oyun metni incelenmektedir. Kuzey Amerika Ermeni Diaspora tiyatrosu Ermeni kimliğinin temsili açısından geçmişş ile şimdiki zaman arasında sıkışmış bir kimliğe sahiptir. Bu tez çalışmasında da oyun metinlerinde Soykırım deneyiminin temsili ve Soykırım sonrası Kuzey Amerika Diasporasında Ermeni kimliği inşasının yansıması incelenmektedir.
18. yüzyılda Amid kazası

Osmanlı şehir tarihi üzerine yapılan araştırmalar son dönemlerde önemli bir seviyeye ulaşmıştır. İncelenilen bölge hakkında daha önceki yıllarda yapılan akademik çalışmaların neredeyse tamamının 16-17 ve 19. yüzyıllara ait olması, bu çalışmanın ana sebebini oluşturmaktadır. Bu dönem içerisinde Amid Kazası'nın yöneticileri, fiziki-mimari yapıları, mahalle ve karyeleri ile kazanın demografik yapısı incelenmiştir. Ayrıca kazada meydana gelen eşkıyalık olayları, vergiler ile ilgili sorunlar, cinayet, su veya arazi sınır anlaşmazlıkları, gasp, darp, hırsızlık vb. suç ve anlaşmazlıklara dair bilgiler derlenerek çalışmada kullanılmıştır. Bunların yanında halkın ekonomik durumu, ticaret, üretim, esnaf ve zanaatkarlar ile halktan alınan vergiler hakkında da bilgi verilmiştir. Şehir tarihi araştırmalarında önemli bir yeri olan 'Aile' konusu da araştırılarak, Amid Kazası'nda ailenin sosyo-ekonomik ve demografik yapısı aydınlatılmaya çalışılmıştır. Ailede çocuk sayısı çok eşlilik, din değiştirme vakaları ile ailenin gündelik hayatına ışık tutan beslenme ve giyinme gibi temel aktiviteler arşiv vesikaları dahilinde incelenerek bu çalışmada ortaya çıkarılmıştır. Bu çalışmanın temel amacı, Diyarbekir Eyaleti'nin yönetim merkezi olan Amid Kazası'nın XVIII. yüzyıldaki fiziki, idari ve sosyo-ekonomik durumu hakkında bilgi edinerek, şehir ve bölge tarihine katkı sağlamaktır.
Kosova'da katolik kilisesi ve günümüzdeki durumu

İKosova'da Katolik Kilisesi ve Günümüzdeki Durumu? konulu çalışma ile dünden bugüne ana hatlarıyla genelde Kosova'daki Hıristiyanlık ve özelde Katolik Kilisesi'nin tarihsel gelişimi ele alınmıştır. 395 yılında Büyük Roma İmparatorluğu'nun Doğu ile Batı olmak üzere ikiye bölünmesiyle Kosova da ikiye bölünmüştür. Kısa bir süre sonra ise Kosova'nın hakimiyetini Bizans sağlamıştır. Orta çağda yaşanan göçler tüm Balkanlarda olduğu gibi Kosova'nın da etnik ve kültürel değişimine neden olmuştur. Özellikle Slavların Kosova topraklarına yerleşmeleri VII. yüzyıldan Osmanlıların gelişine kadarki dönemi içerisinde Kosova'nın Slav-Ortodoks asimilasyon uygulamalarına maruz kalmasına sebep olmuştur. Bu zaman zarfında var olan Kosova'daki Katoliklerin durumu daha da zorlaşmıştır. Elde edilebilen imkanlar ölçüsünde yapılan bu araştırmaya göre Kosova'daki Hıristiyanlık apostolik döneme ait değildir. Bir müessese olarak Katolik Kilisesi'nin Kosova'daki varlığı Osmanlı Dönemi ile başlamaktadır. Osmanlının gelmesiyle Kosova'daki Slav-Sırp-Ortodoks asimilasyona son verilmiştir. İslam dinin kuralları gereği Osmanlı Devleti herkese adil davranıp tüm dinlerin mensuplarına eşit haklar tanımıştır. Dolayısıyla Kosova'da Katolik Kilisesi'nde bu haklardan yararlanarak bu dönem içerisinde tam anlamıyla kurumsallaşmış ve faaliyetlerini yoğunlaştırmıştır. K. K. K. her sahada önemli bir rol oynamıştır. Günümüzde ise siyasetteki rolü ve tesiri göze çarpmaktadır. Katolikler Kosova'da sayı açısından Müslüman ve Ortodokslardan sonra üçüncü sırada yer almaktadırlar.
The image of Peter the Great and Frederick the Great in the eighteenth century Ottoman history sources

Bu çalışmamızda XVIII. yüzyıl Osmanlı tarihi kaynaklarında yer alan Büyük Petro ve Büyük Frederick hakkındaki bilgiler ayrı ayrı ele alınarak Büyük Petro ve Büyük Frederick'in ülkelerinde yapmış oldukları yeniliklerin her biri ayrı bir başlık altına alınarak, bu bilgilerin Osmanlı kaynaklarına nasıl yansıdığı, Osmanlı tarihçilerinin ve Babıali'nin gözünde Büyük Petro ve Büyük Frederick'in nasıl bir imaj bıraktığı konuları ele alınacaktır. Ayrıca bu kaynaklara da bulunan bilgiler ışığında Büyük Petro ve Büyük Frederick'in mukayesesi yapılarak ortaya çıkan benzerliklerin ve farklılıkların Osmanlı kaynaklarına nasıl yansıdığı konuları ele alınacak ve XVIII. Yüzyılda Babıali çevresindeki ülkelerdeki gelişmelerden ne derece haberdardı sorusuna cevap aranacaktır.
1828-1829 Osmanlı-Rus savaşı öncesi Çıldır Eyaleti'nin idari, siyasi, askeri, sosyo-ekonomik ve kültürel yapısı (1 numaralı Ahısha Şer'iyye siciline göre: 1233-1241)

Son zamanlarda sosyal alanlarda yapılan akademik çalışmaların yerel tarihe yönelmesinin neticesi olarak mahallinde tutulan kayıtların önemi artmış, yapılan bu çalışmaların temel veri kaynağı birinci el kaynaklar olarak nitelendirdiğimiz Şer'iyye Sicilleri oluşturmuştur. Biz bu çalışmamızla H.1233- 1241 tarihli 1 Numaralı Ahısha Şer'iyye Sicili'nden yararlanarak, 1579'de Kafkasların güneyinde kurulmuş ve ilerleyen süreçte bir serhat vilayetine dönüşmüş olan Çıldır Eyaleti'nin, 1828- 1829 Osmanlı-Rus Savaşı öncesi idari, askeri, sosyo-ekonomik ve kültürel yapısına, merkez ve diğer eyaletlerle olan ilişkilerine ve Osmanlı Devleti'nin Rusya ve İran'a karşı izlemiş olduğu politik tutumuma ışık tutmaya çalıştık.