Türkiye'de hayat sigortacılığının mali gelişimi, teknik esasları ve antienflasyonist etkileri

Hayat sigortaları ülkemizde ve sigortacılık sektörü içinde gereken öneme ulaşamamıştır. Bunun doğal bir sonucu da branş kendisinden bekleneni verememiştir. Bu nedenle sigorta sektörü içinde hayat sigortalarının teknik farkını, potansiyel kapasitesini ve makroekonomik sonuçlarını, bugüne kadar geçirdiği evreleri ve sonuçlarını göstermek amacıyla konunun incelemesi önem kazanmaktadır. Birinci bölümde, sigorta sektöründe önemli tanımlar, hayat sigortalarına ilişkin terimler ve branşın mevzuatı ile hayat sigortalarında organizasyon ve satış kanalları konusu incelenmiştir. ikinci bölümde de, hayat sigortalarının tekik esaslarına ilişkin olarak aktuaryel fonksiyonlar, primler, tarifeler ve hayat sigortası sisteminde önemli kavramlar olan matemetik karşılık ve mortalite kavramları ile birikimli sigortalarda kar payı ile karın analizi konusu incelenmiştir. Daha sonra da sigorta çeşitleri ve son yıllarda hayat sigortalarının lokomotifi olan ve sistemin gelişmesine de önemli boyutlara ulaşacak gurup sigortaları konusuna değinilmiştir. Üçüncü bölümde, hayat sigortalarının ülkemizde başladığı yıllardan itibaren mali gelişimi incelenmiştir. Bununla ilgili olarak 1970 yılından başlayarak hayat sigortalarının mali gelişimi 1984'e kadar birinci evre ve 1984'den günümüze kadar da ikinci evre olarak değerlendirilmiştir. Bu yıllar arasında sektörde hayat sigortalarının oranı, gösterdiği reel büyüme, GSMH ile olan paralel gelişmeleri, poliçe adetleri iptaller ve birikimli sigortalar için önemli bir kavram olan riyazi ihtiyat lardaki gelişmeler ile bu gelişmelerin bazı dünya ülkeleri rakamlarıyla karşılaştırması yapılmaya çalışılmıştır. Dördüncü bölümde, hayat sigortalarının anti enflasyonist etkileri ve gelecekteki ulaşılacak büyüklükler ile sonuçları tartışılmıştır. Hayat sigorta fonlarının yatırım alanları, yatırımlardan elde edilen kar oranları incelenmiştir. Ülkemizde yaşanan enflasyon ve enflasyonun sigorta sistemine etkileri tartışılarak alman tedbirler de incelenmiştir. Bu bölümde ayrıca gelecekte hayat sigortalarının alması gereken mesafeyi ve bunun sonuçlarını göstermek amacıyla bir çalışma yapılmıştır. Çalışmada süre olarak, hayat sigortalarında ortalama emeklilik süresü olan 20 yıllık bir zaman dilimi düşünülerek 1995- 2015 yılları değerlendirme konusu yapılmıştır. Türkiye'de bu yıllar arasında mevcut istatistiklerdenfaydalanarak bazı varsayımlarda bulunulmuş ve hesaplamalarda bu değerler esas alınmıştır. Çıkarılan sonuçlarda; -2015 yılına kadar ülke nüfusunun ulaşacalı değer ve bu nüfus İçindeki sigortalı fert sayısı, -Ulusal tasarruf düzeyi, fert başına tasarruflardaki gelişmeler ve tasarruftan hayat sigortasına akacak miktarlar. -Yıllar itibarıyla birikimli sigortalar için oluşacak matematik karşılıklar ve hayat sigortası üretimindeki gelişmeler, -Para arzındaki büyüme ve matematik karşılıkların para arzı içindeki oranında meydana gelecek değişiklikler, -Hayat sigortası primleri ve sektördeki diğer branş üretimleri ve hayat sigortası primlerinin toplam üretim içindeki payında meydana gelecek değişmeler, -GSYİH'da meydana gelecek artışlar ve hayat sigortası prim üretiminin GSYİH içindeki oranımda meydana gelecek değişmeler ve -Bazı Dünya ülkeleri rakamlarıyla 2015 yılında Türkiye'de meydana gelecek rakkamlarla karşılaştırılması yapılarak ülkede sağlanacak ya da sağlanması gereken gelişme ile elde edilecek makroekonomik büyüklükler ortaya konmuştur. Son bölümde ; yapılan tespitler doğrultusunda sonuç ve değerlendirme yapılmıştır. VI