The representation of western ideology and sociopolitical contexts in elt reading textbooks

Çalışma, İngilizce öğretiminde okuma beceresine odaklanan ders kitaplarında ideolojik stratejilere, metinlerdeki ideolojik anlamların anlaşılması için söylemsel stratejilere odaklanmaktadır. Bu nedenle çalışma Eleştirel Söylem Analizini kullanarak İngilizce öğretiminde okuma beceresine odaklanan ders kitaplarında ideolojik temelli yapıları bulmayı hedeflemektedir. Çalışmada kullanılan Eleştirel Söylem Analizi Fairclough'un sosyal söylem teorisine dayanır. Bu modelde araştırmacı metin, söylemsel uygulama ve sosyal uygulamaya odaklanmaktadır. İngilizce öğretiminde okuma beceresine odaklanan ders kitaplarında ideolojik yapıları ve dil içerisine gizlenmiş ideolojileri ortaya çıkarmak için metine dayalı nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. İngilizce öğretiminde okuma beceresine odaklanan ders kitaplarında ideolojik, sosyopolitik yapılar ve metinsel, söylemsel, metnin bağlamı anlayışıyla incelenecektir. Bu incelemeyi yapmaktaki amaç, İngilizce öğrenen bireylerin öğrenme sürecinde dilsel ve söylemsel dil ideolojisine nasıl maruz kaldıklarını ortaya çıkarmaktır. İngilizce öğretiminde okuma beceresine odaklanan ders kitaplarında metinlerin gizli anlamları, sosyo-politik toplumsal söylemler bu çalışmada incelenecektir. Bu çalışma, İngilizce öğretiminde okuma beceresine odaklanan ders kitaplarında söylemsel yapının ve söylemsel gücün nasıl inşa edildiğini anlamaya çalışmaktadır. Bu bağlamda, Fairclough'un üç aşamalı Eleştirel Söylem Analiz modeli kullanılmaktadır. İngilizce öğretiminde okuma beceresine odaklanan ders kitaplarında söylemsel güç dil aracılığıyla oluşturulmaktadır. Bu bağlamda, dil diğer bir deyişle söylem tarafsız değil; ideolojiktir. Fairclough'un üç aşamalı Eleştirel Söylem Analiz modeli (Fairclough, 1989, 2001) Halliday'ın sistematik fonksiyonel dilbilimi metoduna ve bu bağlamda dili sosyal bir uygulama olarak görmesine dayanmaktadır (Halliday ve Matthiessen, 2004; Fairclough,1989, 1995). Bu çalışma, dilsel niteliklerin, sosyal ve ideolojik işlevlerle nasıl ilişkili olduğunu ortaya çıkarmak için Fairclough'un üç aşamalı Eleştirel söylem Analiz modelini ve Halliday'ın dilbilgisini kullanacaktır. Bu nedenle, bu çalışma İngilizce öğretiminde okuma beceresine odaklanan ders kitaplarında gizli ideolojik anlamları, ideolojik duruşları ve ideolojik oluşumları tanımlama amacı içerisindedir. Tezde, on sekiz (18) okuma metni Fairclough (1989) ve Halliday (Halliday and Matthiessen, 2004, Halliday,1994) teorilerine bağlı kalınarak incelenmiştir. Metinler, Password 5 ve Toefl IBT Prep Plus kitapları arasından seçilmiştir. Çalışma göstermiştir ki, İngilizce öğretiminde okuma beceresine odaklanan ders kitaplarında otorite, güç ve baskın ideolojiyi oluşturmak için Althusser (2014) ideolojisine göre devletin ideolojik aygıtları ve baskıcı aygıtları, Gramsci (1971) ideolojisine göre hegemonya, Marx bağlamında yanlış bilinç kavramı yazarlar tarafından seçilmiş dil bilgisi yapıları ve kelime yapısı aracılığıyla incelenen metinlerde yer almaktadır. Bu bağlamda, tezin başlangıç noktası olan dil, diğer bir ifadeyle söylem tarafsız değildir; dil, söylem ideolojiktir (Fairclough,1989) savı İngilizce okuma metinlerinde gözlenmiştir. Bu bağlamda, ideolojik yapılar ve oluşumlar yazarlar tarafından söylemsel stratejiler kullanılarak İngilizce öğretiminde okuma beceresine odaklanan ders kitaplarında görülmüştür.