turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
IMF destekli istikrar programlarının etkinliğinin değerlendirilmesi (1980-2002)

Bu çalışmanın amacı, ülkelerin ekonomik kriz ortamından çıkmasında anahtar role sahip istikrar programlarının makroekonomik temellerini ve teorik çerçevesini ortaya koymak; daha önce dünyada ve Türkiye'de uygulanmış istikrar programlarının deneyimlerini aktarmak ve IMF destekli istikrar programlarının ne ölçüde başarılı olduğunu test eden bir ekonometrik analiz geçekleştirmektir. Çalışma temel olarak üç aşamada yürütülmüştür. İstikrar programlarının makroekonomik temellerinin ve teorik çerçevesinin ortaya konduğu bölümler çalışmanın teorik altyapısını oluşturmaktadır. Daha sonra 1980- 2002 yıllan arasında dünyada ve Türkiye'de uygulanmış belli başlı istikrar programlan ile Güneydoğu Asya Krizi ve krize MF'nin yaklaşımı değerlendirilmiştir. Çalışmanın son aşaması ise IMF destekli istikrar programlarının etkinliğinin test edildiği ekonometrik analiz bölümüdür. IMF destekli istikrar programlanmn uygulanmasıyla, iç ve dış dengeyi yansıtan başlıca makroekonomik değişkenlerdeki etkilenmeyi test edecek ekonometrik bir model oluşturulmuştur. Analiz, En Küçük Kareler yönteminin kullanıldığı çift taraflı logaritmik bir regresyon modeli yardımıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmada Türkiye, Mısır, Nijerya, Pakistan, Hindistan, Endonezya, Filipinler, Güney Kore, Brezilya ve Meksika incelenmektedir. Analiz kapsamına alman başlıca makroekonomik değişkenler; döviz kuru, faiz oram, TEFE, sanayi üretimi, işsizlik, ihracat, ithalat, kamu dengesi, iç borç ve dış borçtur. Analiz dönemi, 1992- 2000 yıllan arasındaki üçer aylık verileri kapsamaktadır. Çalışmada elde edilen bulgulara göre; ekonometrik modele ait yüz adet denklemden otuz birinde etkilenme olduğu tespit edilmiştir. Olumlu yönde etkilenen değişkenler ve ülke sayılan sırasıyla; döviz kuru (2), faiz oram (2), işsizlik (2), ihracat (2), ithalat (2), iç borç (2) ve kamu dengesi (1) olmak üzere belirlenmiştir. Olumsuz yönde etkilenen değişkenler ve ülke sayılan ise; TEFE (4), işsizlik (3), iç borç (3), faiz oranı (2), sanayi üretimi (2), dış borç (2), ihracat (1) ve ithalat (1) şeklinde sıralanmaktadır. xn
The Effects of social security systems on macroeconomic performance: A cross-sectional analysis

Demografik faktörlerdeki değişim, birçok sosyal güvenlik sistemi göstergesinin yarattığı etkileri değiştirmiş ve pek çok ülkeyi sistemlerinde reform yapmaya yönlendirmiştir. Bu reformlardan en fazla dikkati çekeni, Pay-as-you-go'dan fonlamaya dayalı sistemlere geçiş olmuştur. Bu tez, sosyal güvenlik sistemlerinin makroekonomik performansa olan etkilerinin bir zaman kesiti analizi ile incelenmesidir. Beş temel makroekonomik gösterge analiz edilmiştir: Gayrısafi yurtiçi hasıla büyüme hızı, bütçe açığı, özel sektör tasarruf oranı, işsizlik oranı ve enflasyon. Bu çalışmanın amacı, belirtilen makroekonomik göstergelerin, ilintili diğer makroekonomik değişkenler ve anlamlı sosyal güvenlik değişkenleriyle -bağımlılık oranı, sosyal güvenlik bütçe açığı, emeklilik yaşı, prim oranları, sosyal güvenlik kamu harcamaları- tahmin edilmeye çalışılmasıdır. Çalışmanın temel sonucu, sosyal güvenlik değişkenlerinin makroekonomik performansı belirli bir şekilde etkilediği yolundadır.
Türkiye'nin bilgi ekonomisinin uluslararası bilgi ekonomisi endekslerine göre karşılaştırmalı analizi

Temel amacı, Türkiye'de 2008- 2014 yılları arasında bilgi ekonomisi alanında yaşanan gelişmeleri incelemek olan bu tezin ilk bölümünde, bilgi ekonomilerinin kavramsal çerçevesi tanımlanarak, bilgi ekonomilerinin doğuşunda etkili olan iktisadi yapılardaki değişim ve dönüşümler anlatılmıştır. Tezin ikinci bölümünde, sanayi merkezli ekonomilerden bilgi merkezli ekonomilere dönüşüm süreçleri açıklanmış ve bilgi ekonomilerini ölçümleyen temel endeks ve uluslararası göstergeler tanımlanmıştır. Tezin üçüncü ve son bölümünde ise Türkiye'deki bilgi ekonomisi alt yapısında yaşanan gelişmeleri gösteren ulusal ve uluslararası veriler toplanarak analiz edilmiş, ulaşılan bulgular yorumlanarak bilimsel yönden geçerli sonuçlara ulaşılmaya çalışılmıştır. Tezin sonucunda, Türkiye'nin bilgi ekonomisi alanında 2008 yılına kadar pozitif yönde gelişmeler yaşandığı, ancak küresel krizin de etkisiyle 2009 yılında ülkemizin bilgi ekonomisi alt bileşenlerinde ve temel ekonomik göstergelerinde geriye doğru gidişlerin başladığı görülmüştür. 2010 yılından itibaren 2012 yılının sonuna kadar geçen dönemde, ülkemizdeki bilgi ekonomisinin gelişimi yönünden yeniden önemli ilerlemeler kaydedilmeye başlansa da, 2013 ve 2014 yıllarında uluslararası bilgi ekonomisi endekslerinde Türkiye'nin notu ve sıralamadaki yerinin aşağıya doğru gerilediği görülmüştür. Son olarak belirtilmelidir ki, Türkiye'de bilgi ekonomisine geçiş sürecinde tam anlamıyla başarılı olmak için, özellikle yüksek düzeyde sermaye ve yatırımlar gerektiren iletişim, bilişim ve bilgisayar teknolojileri alanlarında Ar-Ge yatırımların arttırılması ve bu sektörlerde girişimcilere kamu bütçesinden sağlanacak tüm desteklerin, ulusal ekonomik konjonktüre göre değil küresel ekonomik konjonktüre göre belirlenmesi gerekmektedir.
Avrupa Birliği'nde kırsal kalkınma istatistikleri ve uyum sürecinde Türkiye'nin durumu

Bu çalışmada, Avrupa Birliği'nde kırsal kalkınma istatistikleri ve uyum sürecinde Türkiye'nin durumu ele alınmıştır. Birlik üye devletleri bu istatistikleri derlemekte ve hesaplamaktadır. AB üye devletlerin kırsal yapı ve politikalarına uyumunda, fonlardan yararlanmasında ve geri kalmış bölgelerinin kalkındırılmasında bu kırsal kalkınma istatistikleri dikkate alınmaktadır. AB kırsal alanlar için; Nüfus ve Göç, Ekonomi ve Beşeri Sermaye, Sosyal Refah ile Hizmetlere ve Altyapıya Erişebilirlik olmak üzere dört başlık ve yaklaşık 41 alt gösterge setini oluşturmayı hedeflemektedir. Bu çalışma ile, üyelik sürecindeki Türkiye'nin, kırsal kalkınma göstergeleri ile ilgili olarak, kırsal kalkınma politikalarında ve uygulamalarında Türkiye'de kullanılan mevcut kırsal alan istatistiklerini ortaya koymak, özellikle kırsal yapı politikalarına uyum açısından ne tür kırsal istatistiklere gereksinim duyulduğu ve duyulacağı, bu konuda yapılması gerekenlerin hangi kurum veya kurumların sorumluluğunda olacağını saptamak, Türkiye için kırsal kalkınma konusunda istatistik alanlarının belirlenmesine ve öneri geliştirilmesine katkıda bulunmak ve bu konuda sorumlu kuruluşların eksikliklerini tamamlaması açısından yardımcı olunması amaçlanmıştır. Tez ile, kırsal kalkınmada veri setleri oluşturma, istatistikleri karşılaştırma, eksiklikleri saptama açısından yapılması gerekenler tespit edilerek politika yürütücülere uygulamalarında yardımcı olunmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda, Türkiye'de belediyelerinin kara alanlarını belirleyerek, buna göre nüfus yoğunluğunun tespit edilmesi, mevcut kırsal alan tanımı olan 20 bin nüfus eşiğine göre kırsal kalkınmaya konu olan istatistiklerin hazırlanması, Türkiye'deki istatistiklerin kent ve kırsal alan tanımına göre derlenmesi, kurumsal sorumlulukların ortaya çıkarılması ve eksik kurumsal yapılanmaların tamamlanması gereklilik göstermektedir. Ayrıca, IPARD programı ve Kırsal Kalkınma Planı için hangi kırsal kalkınma göstergeler setine ihtiyaç duyulacağı ortaya konulmaya çalışılmış ve bu konuda öneriler getirilmiştir.
1980 sonrası dünya ekonomisinde küreselleşme eğilimleri ve yoksullaşma

Karşılaştırmalı üstünlükler teorisinin ortaya koyduğu belki en önemli sonuç, bugün birçok disiplinde ele alınan ve olgu mu kurgu mu olduğu tartışılan küreselleşme kavramı ile ilgilidir. Zira küreselleşme kavramı ile bütünleşik Liberal/Neo-liberaleğilimler/önermeler, küreselleşmenin, kaynakların etkin dağılımını sağlayarak ekonomik büyüme ve kalkınmanın gerçekleşmesinde önemli bir fırsat yaratacağını öne sürmektedir. Öyle ki bu süreç, ortaya çıkması muhtemel toplumsal sorunları daönleyebilecektir. Literatürde farklı zaman dilimleri ve farklı dönemler olarak incelenenküreselleşme, bu çalışma kapsamında, 1980 sonrası dünya ekonomisinde meydana gelen değişimlerle birlikte ele alınacak ve küreselleşme sürecinin yoksulluk üzerine etkileri panel veri çerçevesinde analiz edilecektir. Bu analiz çerçevesinde yoksulluk ve küreselleşme arasındaki ilişki popülasyon büyümesi ve kişi başı GSYİH değişkenleri kontrol edilerek 1990- 2014 yılları için tespit edilmeye çalışılacaktır. Daha sonra küreselleşme endeksini politik ve sosyal küreselleşmeyi içerecek şekilde genişletililerekküreselleşme ve yoksulluk ilişkisi analiz edilmiştir. Yoksulluk, İnsani Gelişme Endeksi aracılığıyla, küreselleşme KOF küreselleşme endeksi ile ölçülmüştür. Analizde Birleşmiş Milletlerin ayrımı temel alınarak ülkeler az gelişmiş, gelişmekte olan ve gelişmiş olarak üçe ayrılıp incelenmiştir. Panel veri analizlerinden elde edilen tahmin sonuçlarına göre İnsani Gelişme Endeksi ve KOFEndeksi arttıkça sırasıyla yoksulluk azalmakta ve küreselleşme artmaktadır.
Türkiye ekonomisinde döviz kuru dalgalanmalarının boyutları, etkileri ve sonuçları

Döviz Kuru ile ilgili literatür incelendiğinde bütün ülkeler için uygun olan tek bir döviz kuru sisteminin olmadığı anlaşılmıştır. Bir ülkede uygulanan döviz kuru sisteminin, ülkenin ekonomik ve siyasal yapısı ile uluslararası ticaretteki gelişmelere göre farklılık içerdiği görülmüştür. 1970'li yıllarda uluslararası parasal sistemde oluşan farklılıklardan sonra birçok ülke sabit kur sisteminden daha esnek bir sisteme yönelmişler ve bu anlamda Türkiye'de bir istisna oluşturmamıştır. Döviz kuru sistemleri bir ucunda sabit döviz kuru sistemi, diğer ucunda esnek döviz kuru sistemi olmak üzere bir yelpaze niteliğindedir. Ülkeler, politikaları gereği istikrarlı bir döviz kuru sistemi tercih etmek zorundadırlar. Her iki döviz kuru sisteminin de avantajlarının yanında dezavantajları da bulunması sebebiyle, günümüzde pek çok ekonomist hangi döviz kurunun ülke için daha faydalı olduğu konusunda görüş ayrılığı yaşamaktadırlar. Türkiye, uzun yıllar boyunca sabit döviz kuru sistemi uygulamasına rağmen Şubat 2001 krizinden sonra dalgalı kur sistemine geçmişş ve bu sistemi günümüze kadar sürdürmüştür. Günümüzde gelişmiş ülkelerin nihai hedef ve planları dünya çapında döviz kurlarını etkileyen en önemli faktördür. 2008 yılındaki krizden sonra özellikle uluslararası sermaye akımlarının döviz kurları üzerindeki etkisi daha da önemsenmiştir. Ülkeler döviz kuru politikalarını uluslararası platformda belirlemek zorundadır. Döviz kuru dalgalanmaları nedensellik ilişkisi içerisinde birçok ekonomik değişkenlere olumlu ya da olumsuz etki etmektedir. Bu etkileşimi olumlu yöne çeken; ülkelerin yapıları, ülkelerin gelişmişlik düzeyleri, uluslararası finansal durum, ülkede uygulanan politikalar ve aynı zamanda dış denge durumu en belirleci faktörler arasında gösterilebilir
Bilgi toplumuna geçiş sürecinin Türkiye'de finansal piyasalar üzerine etkisi

Bilgi Toplumuna Geçiş SürecininTürkiye'de Finansal Piyasalar Üzerine EtkisiTürkan YILMAZDokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimleri Enstitüsüİktisat Anabilim DalıGenel İktisat Programıİnsanlık tarihi, ilkel toplumdan sonra ilk önce tarım toplumu; ikinci olarak sanayi toplumu aşamasını yaşamış ve son olarak da bilginin üretimi ve kullanımınınyaygınlık kazandığı bilgi toplumu aşamasına ulaşmıştır. Fakat tüm ülkelerin aynı anda aynı aşamaya ulaştıklarını söylemek güçtür. Günümüzde, bazı toplumlar tarım toplumu özelliğini gösterirken bazı toplumlarda en ileri bilgi toplumu özelliklerini yansıtmaktadırlar. Ülkelerin bu farklı toplumsal dönüşüm süreçlerinin arkasında yatan en önemli nedenlerinden birisi, ortaya çıkan yenilikler ve bu yeniliklerin toplum tarafından özümsenme süresidir. Ortaya çıkan yeniliklerin uyguma alanlarından birisi de finansal piyasalardır. Çünkü finansal piyasalar, diğer piyasalar ile karşılaştırıldığında, işlemlerini yoğunluklayenilik ve bilgiye dayalı olarak gerçekleştirmekte; ve bilişim teknolojilerini yaygınlıklakullanmaktadırlar. Finansal işlemlerde bilişim teknolojilerinin, özellikle de internetinkullanılması, bir yandan finansal işlem bazında etkinliği arttırmakta, finansal işlem ve hizmetlerin maliyetlerini azaltmakta, kar imkanını arttırmakta, öte yandan bu teknolojiler finansal yenilikleri beraberinde getirmektedir. ıvBu çalışmada, bilgi toplumuna geçiş sürecinde ortaya çıkan yenilik ve gelişmelerin Türk finans piyasalarını ne yönde etkilediği araştırılmaktadır. Çalışmanın bulguları, yeniliklerin ve bilgi toplumuna geçiş sürecinin finansal piyasaları olumlu yönde etkilediğini göstermektedir. v
Türkiye'nin ekonomik kalkınmışlık düzeyi üzerinde kadın istihdamının rolü ve önemi

Sürdürülebilir kalkınma yolunda toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması temel şartlardan biridir. BM tarafından kabul edilen Binyıl Kalkınma Hedefleri ve Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri arasında da toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanmasının sürdürülebilir bir kalkınma için önemli göstergelerden biri olduğunun önemi vurgulanmıştır. Literatürde kadınların işgücüne katılım oranı ile ekonomik kalkınma arasındaki ilişkiyi inceleyen birçok çalışma bulunmaktadır. Bu çalışmaların pek çoğu, ekonomik büyüme ve kalkınmanın kadınların işgücüne katılım oranı üzerindeki etkisini incelemektedir. Tez çalışması kapsamında ise bu ilişki farklı şekilde ele alınmakta; kadınların işgücüne katılım oranının ekonomik büyüme ve kalkınma üzerindeki etkisi incelenmektedir. Bu kapsamda 2005- 2017 yılları arasındaki dönemde Türkiye'nin de içinde bulunduğu seçili 52 ülke ve örneklemde yer alan 31 OECD ülkesi düzeyinde iki farklı model altında kadınların işgücüne katılım oranının kişi başına GSYİH artışı ve çalışan başına GSYİH büyümesi üzerindeki etkisi incelenmiştir. Yapılan çalışmalar sonucu, yükseköğretim düzeyindeki kadınların işgücüne katılım oranlarında meydana gelen artışın, bütün modeller kapsamında kişi başına ve çalışan başına GSYİH üzerinde yüksek düzeyde pozitif bir etkiye sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Electronic government and its role in administrative development applied study on the directorate general of education in Arbil

Bilindiği üzere gelişmekte olan birçok ülke yerel kamuoyunu tersine çevirebilecek idari örgütlenmeden yoksundur. Çalışmamız, elektronik hükümet kavramının açıklığa kavuşturulması, vatandaşlara yönelik çoklu hizmetlerin kolaylaştırılması ve belirli bir hizmetin elde edilmesi için idari bürokrasinin azaltılması ve böylece bu hizmetin elde edilmesi için gerekli adımların atılmasını ve hizmetlere kolay erişimin sağlanmasını özetlemektedir. Bilgi ve hizmetlerin basitleştirilmesi, iş prosedürlerinin daha kullanılır hale getirilmesi ve benzer sistemlerin entegrasyonu yoluyla maliyetlerin azaltılması bu çalışmanın ana şemasını oluşturmaktadır. Bu çalışmada anket ve analizlerimizi Erbil Eğitim Genel Müdürlüğü Elektronik Hükümeti'nde gerçekleştirdik ve sonuçlarını rapor halinde sunduk. Çalışma grubu, Eğitim Genel Müdürlüğü'nün farklı idari düzeylerinden toplam 140 kişiden oluşmaktadır. Analitik bir yaklaşımlan hazırladığımız 60 soru ile anketimizi gerçekleştirdik. Çalışmamızda Erbil Eğitim Genel Müdürlüğünün yönetimsel yapısı, kişisel eğitimin seviyesi, örgütlenme yönü ve insan kaynakları gibi önemli hususlar üzerinde durduk. Çalışma dört bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde giriş ve elektronik hükümet tanımı, boyutları, amaçları, geleneksel sistemden elektronik sisteme geçiş aşamaları, Elektronik Hükümet uygulamasının aşamaları ve teorik yönleri ele alındı. Elektronik Hükümetin önemi, faydaları ve engelleri ve Elektronik Hükümete geçiş nedenleri de bu bölümde irdelendi. İkinci bölümde, yönetimsel gelişim, tanımı, boyutlar, hedefler, unsurlar, kısıtlılıklar, özellikler, yönetimsel gelişmenin nedenleri, yönetimsel gelişim sürecinin aşamaları ve yönetim geliştirme stratejileri için başarı faktörler ele alındı. Üçüncü bölümde, çalışmaya giriş, çalışma sorunu, çalışma soruları, çalışmanın önemi, çalışmanın amaçları ve çalışmanın sınırları, çalışmanın modeli, çalışmanın varsayımları verildi ayrıca kullanılan istatistik yöntemler sunuldu. Dördüncü bölümde, bulguların analiz edildi ve bu bulgular üzerinde tartışma geliştirildi. Ayrıca bu bölümde öneriler ve sonuçlar da verildi.
Akdeniz ülkelerinde turizmin gelir dağılımı adaletsizliği üzerindeki etkileri

Turizm ekonomisi literatüründeki çalışmalar genellikle turizm ile makroekonomik göstergelerin ilişkisi üzerine odaklanmaktadır. Ancak, bu çalışmalardan çok azı turizmin gelir dağılımı adaletsizliği üzerindeki etkisini incelemiştir. Akdeniz'e kıyısı olan ülkelerde turizmin ekonomide oynadığı önemli rolden yola çıkarak bu çalışmada Akdeniz ülkelerinde turizmin gelir dağılımı adaletsizliği üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Bu amaçla Akdeniz'e kıyısı olan 16 ülkenin 1995- 2018 dönemine ait yıllık verileri Havuzlanmış Ortalama Grup tahmincisi ile analize tabi tutulmuştur. Elde edilen bulgular, turizm gelirlerinin gelir dağılımı adaletsizliği üzerindeki etkisinin ters U biçiminde olduğuna işaret etmektedir. Buna göre Akdeniz ülkelerinde turizm katkısı arttıkça gelir dağılımı adaletsizliği belli birleşik değere kadar kötüleşmekte, bu değerden sonra artan turizm dağılımı daha adil hale getirmektedir. Bulgu, turizm-gelir adaletsizliği ilişkisinde Kuznets tipi bir ilişki olduğunu doğrulamaktadır.
Bölgesel kalkınma ajansları

Günümüzde bölgesel kalkınma politikalarının ülkelerin makro politikalarında önemli bir yere sahip olduğu görülmektedir. 1970'li yıllardan bu yana dünya ekonomisinde gözlenen küreselleşme olgusu bölgesel kalkınma konseptinde ve politikalarında önemli değişiklikleri de beraberinde getirmiştir. Yeni bölgesel kalkınma anlayışında yerel dinamiklerin tespiti ve harekete geçirilmesi büyük önem kazanmıştır. Avrupa Birliği bölgesel sorunların giderilmesi için tüm üye ülkeler ile bölgesel politika alanında ortak bir çalışma yapmaktadır. AB'ne üye ülkelerde var olan bölgesel sorunlar tüm aday ülkelerde de görüldüğünden, AB bu ülkelerin de bölgesel sorunlarının giderilmesi için bütçesinden kaynak ayırarak mali destek sağlamaktadır. Türkiye tüm aday ülkeler arasında bölgesel sorunları olan ülkelerden bir tanesidir. Bölgeler arasındaki farklılıkların giderilebilmesi için uzun yıllardan beri kalkınma planların da bölgesel politikalara yer vermiştir. Ancak bu politikalar olumlu sonuçlarını geç vermektedirler. Avrupa Birliği Komisyonu tarafından hazırlanan tüm raporlar da Türkiye'nin bölgeler arası farklılıkları gidermeye yönelik bölgesel politikalar geliştirdiği ancak politikaların uygulanmasında başarılı olunamadığı belirtilmektedir. Yine AB Komisyonu tarafından hazırlanan raporlarda Türkiye'nin NUTS sistemini uygulamaya koyması ve Bölgesel Kalkınma Ajanslarını kurması tavsiye edilmiştir. Türkiye'de 2005 yılı ocak ayında Bölge Kalkınma Ajansları ile ilgili kanun tasarısını meclise sevk etmiştir. Bu çalışmanın temel amacı da kurulması planlanan Bölgesel Kalkınma Ajanslarını incelemektir.
Kazakistan'ın petrol sanayiine yapılan yabancı yatırımlar ve ülke ekonomisi üzerindeki etkileri

oz Bir ülkenin kalkınması ve halkın refah seviyesinin yükselmesi önemli ölçüde o ülkenin ekonomisinin temeli olan sanayi dallarının gelişmesine bağlıdır. Petrol sanayii Kazakistan için ekonomisinin temelini oluşturan ve ekonomik gelişmesini belirleyen en önemli sanayi dallarından biridir. SSCB'nin dağıldıktan sonra petrol sanayii ülke ekonomisinin gelişme kaynağı olarak görülmeye başlaması ile stratejik önem kazanmıştır. Bu nedenle, söz konusu sanayiye yabancı yatırımların çekilmesi öncelikli hedef olarak belirmiştir. Yapılan teşvik ve tanınan kolaylıklarla petrol sanayiine büyük miktarda yabancı yatırımın çekilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada Kazakistan'ın petrol sanayiine yapılan yabancı yatırımlar, bu yatırımların giriş şekli ve ülke ekonomisi üzerinde yarattığı etkiler incelenmeye çalışılacaktır.
Türkiye'de dış borç sürdürülebilirliğinin yapısal kırılmalı birim kök testi ile analizi

Gelişmekte olan ülkelerin gerek artan cari açıklarını karşılamak, gerekse yatırımlarını finanse etmek ve ekonomik büyümelerini sağlamak için dış borç aldığı gözlenmektedir. Dolayısıyla tüm bu nedenler bir araya getirildiğinde dış borcun sürdürülebilirliği konusunun önemi ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de dış borçların sürdürülebilirliliğini incelemektedir. Çalışmada birim kök testleri ile dış borcun sürdürülüp sürdürülemediğinin finansal göstergeler çerçevesinde analizi yapılmıştır. Analize konu olan finansal göstergelerin sürdürülemezliğine göre yapısall kırılma testi ile sürdürülemezlik araştırılmıştır. Diğer bir ifadeyle Türkiye'deki dış borçların makro iktisadi durumun kırılma yıllarını nasıl oluşturduğu ve bu durumun sürdürülebilirliği nasıl etkilediği sorusuna cevap bulunmaktadır. Bu çerçevede çalışmanın amacı Türkiye'de dış borcun sürdürülebilirliğinin hem ödeyebilirlik hem de dış borç göstergeleri ile konjonktürden nasıl etkilendiğini test etmektir. Çalışma, 1980- 2014 dönemini kapsamaktadır. Söz konusu dönemde dış borçların sürdürülebilirliğini analiz edebilmek için kullanılan veriler; dış borç stoku/Gayrisafi Yurtiçi Hasıla, dış borç stoku/ ihracat, dış borç servisi/ihracat ve indirgenmiş dış borç stoku serileridir. Bu seriler oluşturulurken Dünya Bankası ve Uluslararası Para Fonu'ndan yararlanılmıştır. Ampirik bulgular, Türkiye'de indirgenmiş dış borç stoku ve dış borç stoku/ihracat serilerine göre borçların sürdürülebilir olduğunu işaret etmektedir. Ancak dış borç stoku/GSYH serisi için Philips-Perron sonucu çerçevesinde sürdürülemez, dış borç servisi/ihracat serisi de Augmented Dickey Fuller ve PP için sürdürülemez çıkmaktadır. Borçlu bir ülke olarak Türkiye açısından bu bulguların daha temkinli değerlendirilmesinde yarar vardır.
From wood to coal: The energy economy in Ottoman Anatolia and the Balkans (1750-1914)

Bu tez, Osmanlı İmparatorluğu'nun 1750 ve 1914 yılları arasında evrilen enerji ekonomisini odun ve maden kömürü üzerinden incelemektedir. Osmanlılar fosil yakıtlardan önce sadece geleneksel enerji kaynaklarını kullanmaktaydı. On sekizinci yüzyıldaki sonuçsuz girişimlerden sonra, kömür 1830'larda Osmanlı enerji ekonomisinin bir parçası haline geldi. Bu tezin temel iddiası, ülkedeki enerji dönüşümünün, yavaş ve geç sanayileşmeye paralel bir şekilde, tedrici olduğu ve hayli sınırlı kaldığıdır. Osmanlı ekonomisinin düşük enerji kullanımı kısmen doğanın enerji kaynakları konusunda cömert olmaması ile ilgiliydi. Ülkede eşitsiz şekilde dağılmış olan ormanlar, endüstriyel üretimi destekleyecek kadar zengin değildi. Bunun yanında, kömür rezervleri çoğunlukla düşük kalitede olup, madenler bazı jeolojik sorunlarla maluldü. Kömür madenciliğini ve buhar makinelerinin benimsenmesini sekteye uğratan teknolojik gerilik enerji dönüşümünü daha da zorlaştırdı. Bu çalışma Osmanlı enerji ekonomisinde devlete belirleyici bir rol atfeder. Osmanlı hükümeti uzunca bir süre yakıt üretimi ve lojistiğini özellikle İstanbul'un ve kamu hizmetlerinin gereksinimleri söz konusu olduğunda sıkı bir şekilde denetim altında bulundurdu. Fakat on dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısında giderek liberalleşen ekonomide devletin enerji üzerindeki denetimi gevşedi. Osmanlı enerji ekonomisinin önemli bir bileşeni de, ülkeyi küresel enerji ağının bir parçası haline getiren İngiliz kömürü ithalatıydı. İngiliz kömürü iç talebin bir kısmını karşılamakla kalmamış, İstanbul'u uluslarararası bir kömür istasyonuna dönüştürmüştür.