turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Sürdürülebilir büyüme üzerine üç makale

Sürdürülebilir büyüme, araştırmacılar ve kurumlar tarafından birbirinden farklı şekillerde tanımlansa da bu tanımlar ekonomik ve çevresel olmak üzere iki temel çerçeveye sahiptir. Başlangıçta sürdürülebilir büyümenin ekonomik boyutu üzerinde durulmasına karşın, İkinci Dünya Savaşı sonrası üretim yapısındaki hızlı makineleşmeden kaynaklanan çevresel etkilerin 1970'li yıllarda ortaya çıkmasıyla çevresel boyutu ön plana çıkmıştır. Bu tez çalışmasında sürdürülebilir büyüme ekonomik ve çevresel boyutuyla ele alınmaktadır. 2008 Büyük Resesyonu'ndan sonra büyüme oranlarındaki artışlar azalma trendine girmiştir. Özellikle yirmi birinci yüzyılda bilgisayar ve bilişim teknolojilerindeki gelişmeler yeni bir boyuta evrilirken ekonomilerin dijital dönüşümünün durağanlaşma sorununa çözüm olabileceği düşünülmektedir. Tezin birinci makalesinde üretim deseninin dijitalleşmesini temsil eden robotlaşma ile büyüme arasındaki ilişki araştırılmaktadır. Gelir grubuna bakılmaksızın robotlaşma ile büyüme arasında pozitif yönlü bir ilişki bulunmaktadır. Bununla birlikte yüksek-orta gelir grubu ülkelerde robotlaşmadan kaynaklanan büyüme, yüksek gelir grubu ülkelerden daha fazladır. Sürdürülebilir büyümedeki temel itici güçlerin başında inovasyon yer almaktadır. İkinci makalede ileri dijital teknolojiler ile inovasyon arasındaki ilişki incelenmektedir. İleri dijital teknolojilere adaptasyon ile inovasyon arasında önemli bir ilişki bulunmaktadır. Dijital teknolojiler içerisinde ise yapay zeka, bulut bilişim, büyük veri ve akıllı cihazlar teknolojileri ön plana çıkmaktadır. Ekonomilerin dijital dönüşümü enerji sektörünü de yapısall olarak değiştirirken yenilenebilir enerji kaynaklarının ileride daha cazip bir alternatif olmasını vaat etmektedir. Diğer yandan artan Dünya nüfusuyla birlikte enerji ihtiyacı artarken, Avrupa Yeşil Mutabakatı ve Rusya-Ukrayna savaşı gibi gelişmeler ülkelerin yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelerek enerji bağımlılığını azaltacak politikaları uygulamasına zemin hazırlamaktadır. Üçüncü makalede Türkiye'de fotovoltaik sistem adaptasyonu ele alınarak güneş enerjisine geçişte alternatif politikalar analiz edilmektedir. Türkiye'de PV sistem adaptasyon oranlarının hızlı bir şekilde yükselmesini sağlamak için geri ödeme süreleri azaltılırken zorunlu PV sistem düzenlemelerinin de yapılması gerekmektedir.
Forecasting the foreign currency prices using the box jenkins approach

Bu tezde Box-Jenkins metodu ile Türkiye'de serbest piyasadaki Amerikan Doları'nın ve Alman Markı'nın değerleri, 1985- 1988 yılları arasındaki gerçek değerler kullanılarak tahmin edilmiştir. Elde edilen öngörüler gerçek değerlerle karşılaştırılmıştır. Teşhis kontrol aşamasında ortaya çıkan anlamlı artıklara bağlı olarak, öngörülen sonuçlar ve gerçek sonuçlar arasındaki ortalama mutlak sapmaların büyüklüğü nedeni ile, Box-Jenkins metodunun verdiği sonuçların yeterli derecede doğru olmadığı gösterilmiştir.
Gelir eşitsizliği ve doğrudan yabancı sermaye yatırımları: Seçilmiş gelişmekte olan ülkeler üzerine ampirik bir inceleme

Bu çalışmada, bağımlılık hipotezinin ileri sürdüğü gelişmekte olan ülkelerde doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının gelir eşitsizliğini arttırdığı hipotezi test edilmektedir. Bu doğrultuda, çalışmada gelişmekte olan seçili 20 ülkeye ait 1999- 2018 dönemini kapsayan veri seti dinamik panel veri analiz yöntemi olan Sistem Genelleştirilmiş Momentler Metodu ile tahmin edilmiştir. Yapılan analiz sonucu doğrultusunda çalışmanın hipotezi olan gelişmekte olan ülkelerde doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının gelir eşitsizliğini arttırdığı görülmüştür. Ayrıca teoride yer alan Bağımlılık Hipotezi de analiz bulguları itibariyle desteklenmektedir. Buna göre doğrudan yabancı sermaye yatırımları ve gelir eşitsizliği arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki söz konusudur. Ayrıca modelin diğer açıklayıcı değişkenlerini oluşturan kamu harcamaları ve gini katsayısının gecikmeli değeri ile gelir eşitsizliği arasında istatistiksel olarak pozitif anlamlı bir ilişki olduğu görülmektedir. Diğer taraftan teknoloji ve enflasyon ile gelir eşitsizliği arasında negatif anlamlı bir ilişki olduğu ve son olarak modele eklenen kişi başı GSYH ve eğitim değişkenleri ile gelir eşitsizliği arasında sistematik bir ilişki olmadığı görülmektedir.
AR-GE teşvikleri ile iktisadi büyüme arasındaki ilişki: türkiye için bir uygulama

Ar-Ge faaliyetleri ve bunun devamında ortaya çıkan teknolojik gelişme sürdürülebilir ekonomik büyüme ve kalkınmanın en önemli unsurlarından birisidir. Günümüzde gelişmiş ve gelişmekte olan ülke ayrımına baktığımızda Ar-Ge faaliyetlerine yapılan yatırımların ve verilen teşviklerin bu ayrışmada daha net bir şekilde ortaya çıktığı görülmektedir. Çalışmanın amacı, Türkiye'de Ar-Ge teşvikleri ve Ar-Ge harcamaları ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi ve OECD ülkelerinde (önce 4 sonra 38 ülke) Ar-Ge harcamaları ile GSYİH arasındaki ilişkiyi araştırarak karşılaştırmaktır. Bu bağlamda önce seçilmiş OECD ülkeleri için 1996- 2015 Türkiye için ise 1996- 2014 yılları arasında Ar-Ge harcamaları ve büyüme arasındaki ilişki VAR analizi kullanılarak incelenmiştir. Çalışmada önce durağanlığın belirlenmesi için Augmented Dickey Fuller ve Philliphs Perron birim kök testi yapılmıştır. Birim kök testi sonuçlarına göre tüm serilerin seviye aşamasında durağan oldukları görülmüştür. Varyans ayrıştırma ve etki-tepki fonksiyonlarına ait sonuçlar, Ar-Ge'deki herhangi bir değişmenin GSYİH dengesi üzerinde anlamlı bir etki yapmadığını, ancak GSYİH'nin Ar-Ge üzerinde anlamlı bir etki yaptığı görülmektedir. Ayrıca 1996- 2015 verileri kullanılarak 38 OECD ülkesi için Panel Veri Analizi kullanılmış ve Ar-Ge 1 birim artarken GSYİH'nın 11,484 birim arttığı görülmüştür. Yani aralarında pozitif yönlü bir ilişki söz konusudur. Aynı zamanda Türkiye'de 2006- 2015 yılları için Ar-Ge teşvikleri ve büyüme arasındaki ilişki de Granger nedensellik analizi ile incelenmeye çalışılmış ancak verilerin yetersiz olması nedeniyle anlamlı bir sonuç ortaya çıkmamıştır.
Türkiye'nin ithalat-ihracatına genel bir bakış ve yaş meyve-sebze ithalat-ihracatının değerlendirmesi

Zirai ürünler kişisel tüketim ve imalatta kullanılmak üzere işlenmek için satın alınmaktadır. Meyve ve sebzeler, nüfusun gıda ihtiyacına yönelik yeterli kaynağı teşkil etmesinin yanı sıra dış ticaretin sürdürülmesini temin etmesinden dolayı Türkiye'deki zirai üretimin ana sektörüdür. Bu sebepten dolayı, bu araştırmanın başlıca iki amacı vardır: Birinci amaç; resmi internet siteleri tarafından yayınlanan ikincil veriler kullanılarak Türkiye'deki meyve ve sebze sektörünün incelenmesi ve SWOT analizi modeli aracılığıyla bu sektörün güçlü ve zayıf yönlerinin özetlenmesidir. Araştırmanın ikinci amacı ise; ithal veya ihraç edilen meyve ve sebzelere yönelik Türkiye'nin tercihinin incelenerek Türk halkının seçimlerinin altında yatan ana sebeplerin ortaya çıkarılmasıdır. Ayrıca, organik gıdaların farklı ülkelerdeki tüketicilerin birincil tercihi olması nedeniyle, bu çalışma Türk halkının organik meyve ve sebze konusundaki tercihlerini belirlemeye ve tespit etmeye çalışmıştır. Bu araştırmanın ikinci amacının yerine getirilmesi için, nicel araştırma yöntemini baz alan bir anket formu gerçekleştirilmiş ve sürece 102 katılımcının iştiraki sağlanmıştır. Araştırmanın ayrıntılı bulguları, Türk meyve ve sebze sektörünün coğrafi konum, iklim, Türkiye'nin uluslararası alandaki varlığı, denizyolu taşımacılığı ve zirai ürünlerin çeşitliliği gibi farklı güçlü yönlere sahip olduğu sonucunu gözler önüne sermiştir. Buna ilaveten, Türkiye'nin organik üretimi büyüme kaydetmiş ve başlıca ithalatçı olarak Avrupa Birliği ülkelerini hedef almıştır, ancak Türkiye'nin organik üretimi halen daha sınırlı olup bazı Avrupa değerlendirme raporlarının elde ettiği sonuçlara göre antibiyotik ve kimyasal tarım ürünleri kullanımının bazı normları ihlal ettiği ortaya çıkmaktadır. Anketin ortaya çıkardığı sonuçlara göre, Türk katılımcılar ve Türkiye'de yaşayan diğer katılımcılar Türk meyve ve sebzelerini tercih etmektedir, bu seçimlerinin altında yatan nedenler ürünlerin lezzeti ve uygun fiyatlarıdır. Anket ayrıca katılımcıların, ambalajlanmış olanlara nazaran organik meyve ve sebzeleri tercih ettikleri ve ürünlerin güvenilir olması, fiyatları ve özelliklerinin seçim yaparken dikkate aldıkları başlıca faktörler olduğu sonucuna varmıştır.
Makroekonomik bir yaklaşım olarak rasyonel beklentiler hipotezi

Bu çalışmanın amacı, Rasyonel Beklentiler yaklaşımının makroekonomik analize getirdiği yeniliklerin incelenmesidir. Bu amaçla yaklaşımın iki ayrı unsuru, yani beklenti oluşturma biçimi hakkındaki varsayım ile temel makroekonomik model, birbirinden ayrı tutularak incelenmektedir. İlk önce bir beklenti mekanizması olarak Rasyonel Beklentiler Hipotezi, daha önceki beklenti formu - lasyonları ve Keynes' ci belirsizlik anlayışıyl? karşılaştırılarak değerlendirilmektedir. Daha sonra yaklaşımın benimsediği temel makroekonomik model ele alınmakta, bu çerçevede 'Doğal İşsizlik Oranı hipotezi ve bu hipotezin ardındaki 'mikro temeller' incelenmektedir. Bunun yanında Rasyonel Beklentilerin ortaya koyduğu önermelerden birisi olan 'politika nötrlü ğü' hipotezi ele alınmakta, bu hipotezin hangi koşullarda geçerli olacağı irdelenmektedir. Bu açıdan fiyatların mükemmel derecede esnek olmasının geçersizliği ve çabuk değişmeyen fiyatların varlığının yol açtığı sorunlar üzerinde durulmakta; fiyat değişmezlikleri açık bir gerçek olsa da, bunların teorik olarak da açıklanması gereği vurgulanmaktadır. Çalışmanın son bölümünde, beklentilerin rasyonelliğinin ekonometrik analiz açısından doğurduğu sorunlar ele alınmakta ve Rasyonel Beklentiler-Doğal Oran hipotezlerini birlikte test etmeye çalışan ampirik çalışmalardan Örnekler verilmekte ve nihayet yaklaşım genel olarak değerlendirilmektedir.
On random object allocation

Bu tezde nesne tahsis problemlerinin iki taraflı eslesme piyasaları ile arasındaki iliskiyi inceliyoruz. Temel amacımız, verimlilik, sıralamaya riayet, ayrımcılık karsıtlıgı gibi arzu edilen özellikleri analiz etmek ve bu özellikleri iyi bilinen kararlılık kavramı ile iliskilendirmektir. Sıralamaya riayet eden herhangi bir tahsisin, iki taraflı özel bir eslestirme piyasasının kararlı tahsis sonucu olarak yorumlanabilecegini gösterdik. Belirli kosullar altında, bu tahsisat ayrımcılık karsıtı bir özellik de sergiler. Ayrıca bir atama piyasasından türettigimiz iki taraflı eslestirme piyasasını, toplam verimlilik kavramı ile de iliskilendirdik. Dahası, PS tahsisini saglayan bir süreç de tanımladık.
Türkiye kule vinç sektörünün Michael E. Porter elmas modeli ile rekabet analizi

Globalleşen dünyamızda rekabet, sık sık kullanılan, önemini sürekli koruyan ve tüm sektörler için her geçen gün daha da önemli bir hal alan terim olarak karşımıza çıkmaktadır. Ülkemiz için lokomotif sektör olarak tanımlanan inşaat sektörü ile paralel büyüme sergileyen kule vinç sektörünün global piyasada yer alan rakiplerine karşı kuşkusuz güncel rekabet stratejisi belirlemeli ve sürdürülebilir kılmalıdır. Bu doğrultu da kule vinç sektörünün benimsediği stratejiler ve rekabet konusunda attığı adımlar incelenecektir. Çalışmamızın konusu olan kule vinç sektörü için Michael E. Porter'ın 'Elmas Modeli Analizi yardımı ile sektörün ulusal ve uluslararası düzeyde rekabet seviyesinin ölçülmesi amaçlanmaktadır. Türkiye'de kule vinçler genel olarak bina-inşaat yapımında kaldıraç görevi üstlenmektedir. Ortalama olarak 8-10 ton kaldırma kapasitesine sahip makineler kullanılmaktadır. İnşaat sektörüne paralel olarak gelişme gösteren kule vinç sektörü ülkemizde ağırlıklı olarak ithalat yolu ile temin edilmekte ve kiralama yoluyla kullanılmaktadır. 2012 yılında ülkemizde özel sektör girişimleri ile başlayan imalat çalışmaları, 2018 yılında döviz kurunda yaşanan artış ve konut sektörünün öncülüğünde kule vinç sektörünün bugünü, yarını ve sektör temsilcilerinin beklentileri incelenecektir. Türkiye kule vinç sektörü için elmas modeli analizi yardımı ile sektörün, Faktör Koşulları, Talep Koşulları, İlgili ve Destekleyici Endüstriler ile olan bağlantıları, Firma Yapısı, Stratejisi ve Rekabet, Devlet ve Şans Faktörü açısından değerlendirilmesi yapılarak sektörün yukarıda bahsi geçen faktörler çerçevesinde mevcut durumunun tespit edilmesi amaçlanmaktadır.
Designated school choice

2018 senesinde Türk hükümeti çesitli sebeplerle lise yerlestirme sistemini degistirmistir. Bir dizayncı olarak hükümet, ögrencilerin büyük bir çogunlugu için tam merkezi bir sistemde sıralamalara göre yerlestirilecek okulların yerine lokasyonlaragöre ögrencilerin yerlestirilecegi mahalle liseleri kurmayı hedeflemistir. Bu sistemde, hükümet her bir ögrenciye lokasyonlarına göre okullar atar. Ardından ögrencilerkendilerine atanan okullar üzerine olusturdukları tercih listesini sunarlar. Hükümether bir ögrenciyi mümkün olan en yakın okula yerlestirmeyi arzular. Ancak ögrencilerin tercih listesi hükümetin isteginden bagımsızdır. Böylece hükümetin istegive ögrencilerin tercihleri arasında bir uyumsuzluk olusacaktır. Bu çalısma, buuyumsuzlugu ortadan kaldıracaktır. Bu tezde önerilen İki-Etaplı-Genellestirilmis-Takaddüm-Mekanizması ilk etabında bütün dizayncı-optimal sonuçların kümesinibulur. Ardından ikinci etabında ögrencilerin tercih listelerine göre en-iyi dizayncıoptimal eslesmeyi verecektir. Bu tezin son kısmında ise, önerilenmekanizmanın stratejik analizi yapılacak ve sonuçları sunulacaktır.
1980 - 2000 yılları arası serbestleşme dönemleri ve İzmir İktisat Kongrelerine yansımalar

Türkiye ekonomisinde 1950'lerden 1980'lere kadar korumacı politikalar uygulanmıştır. 1980'den sonra ise ihracata dayalı sanayileşme stratejisi geçerli olmuştur. İthal İkamesine dayalı sanayileşme ve büyüme artık terk edilmeye başlanmıştır. 24 Ocak 1980 yılında alınan kararlar ekonomide bir kırılma noktasını ifade etmektedir. İkinci İzmir İktisat Kongresi bu kararlardan yaklaşık bir yıl sonra toplanmıştır.1980'den sonra uygulamaya konulan liberal iktisat politikaları tüm dünyada olduğu gibi Türkiye ekonomisinde de büyük değişimlere neden olmuştur. Bu politikalar, ekonominin ulusal bir yapıdan ulus üstü bir yapıya geçişinde etkin rol oynamıştır. İlki 17 Mart 1923 tarihinde toplanan İzmir İktisat Kongreleri'nin ikincisi 2 Kasım 1981 tarihinde toplanmıştır. Bu kongre Türkiye'nin dışa açılmasında yol gösterici olmuştur. Bu dönemde alınan kararların temel hedefi, devlet müdahalesini asgari seviyeye indirerek, piyasa ekonomisini geçerli kılmaktır. 4 ? 7 Haziran 1992 tarihinde gerçekleştirilen Üçüncü İzmir İktisat Kongresi'ne yurt dışında birçok uzman ve devlet adamı iştirak etmiştir. Küreselleşme sürecinin hız kazandığı bu dönemde dış dünya ile olan entegrasyon süreci geniş bir şekilde ele alınmıştır. AB ile olan Gümrük Birliği ve Uluslararası kuruluşlarla olan ilişkiler bu dönemin ana gündemini oluşturmaktadır. Kongrelerin toplanmasının temel amacı Türkiye'yi değişen dünya şartlarına hazırlamak ve dünya ekonomisi ile bütünleştirmektir.
An analysis of homeownership profile of Turkey

Bu tez Türk hanehalkı reislerinin 1985 ve 2000 yılları arasında konut mülkiyeti kararını logit methodunu kullanarak inceler. Bu çalışmada, bir bireyin içinde yaşadığı haneye sahip olma olasılığı hanehalkı reisinin demografik özellikleri, işgücü piyasasındaki yeri, göç durumu ve konut piyasalarındaki bölgesel farklılıklarla açıklanmaktadır. Sonuçlar, hanehalkı reisinin yaş ve eğitim özelliklerinin ev sahibi olma olasılığıyla pozitif bir şekilde ilişkili olduğunu ve bu faktörlerin Türk hanehalklarının konut mülkiyeti kararında ve ev sahipliği oranlarındaki bölgesel farklılıklar da en etkili belirleyiciler olduğunu söylemektedir. Ampirik inceleme aynı zamanda, Türkiye içerisinde göç eden bireylerin yerli halktan daha az ev sahibi olma olasılıkları olduğunu ve bir yerde ikamet etme süresinin göçmenlerin konut mülkiyeti kararında belirleyici olduğunu gösterir.
Müzakere edilen Transatlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı Anlaşması'nın Türkiye'nin ticaretine olası etkileri

Transatlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa Birliği arasında 2013 yılında resmen müzakere edilmeye başlanmış yeni nesil ve mega bölgesel bir serbest ticaret anlaşmasıdır. Anlaşma gerçekleşirse küresel GSYH'nin, doğrudan yabancı yatırımın ve mal ve hizmet ticaretinin yaklaşık yarısını temsil edecek güçlü bir ticaret bloğu ortaya çıkaracaktır. TTIP'in tarifelerin yanı sıra tarife dışı engeller de de önemli indirim gerçekleştireceği ve küresel ticari sistem için yeni kurallar yaratacağı öngörülmektedir. Türkiye, ABD ve AB ile var olan güçlü siyasi ve ekonomik bağları sebebiyle anlaşmadan en çok etkilenecek ülkelerden biridir. Bu çalışmanın maksadı TTIP'in Türkiye'nin ticaretine etkilerini tartışmak ve Türkiye için en iyi TTIP senaryosunu saptamaktır. Bu amaçla, senaryo inşası, SWOT analizi ve geriye dönük tahmin gibi birbirini tamamlayan bazı uzgörü yöntemleri kullanılmıştır. Bu yöntemler, küresel ticaret sisteminin merkantilizmden yeni nesil ve mega bölgesel anlaşmalarına kadar geniş bir tahlili, ABD, AB ve Türkiye'nin ticaretinin ve ticaret politikalarının değerlendirmesi ve TTIP hakkında yapılan etki analizi çalışmalarının derin incelemesi ile desteklenmiştir. TTIP'in hayata geçmesi durumunda, hem serbest ticaret anlaşmalarının yarattığı ticaret saptırıcı etkilerden dolayı hem de Türkiye-AB Gümrük Birliği'nin bazı eksik yönleri yüzünden anlaşmanın dışında kalmak Türkiye'ye önemli maliyetler getirecektir. TTIP ne kadar derin ve geniş kapsamlı olursa, dışarıda kalmanın maliyetleri de o kadar artacaktır. Oluşturulan senaryolar doğrultusunda, Türkiye'nin en kazançlı olacağı durum hırslı bir TTIP'in gerçekleşmesi ve Türkiye'nin bu yapıya eklemlenmesidir. Bu Gümrük Birliği'nin güncellenmesi, ABD ile paralel STA imzalama, kapsayıcı bir TTIP'e sonradan üyelik şartları gerçekleştirerek intikal etme ya da AB üyeliğini başarma yolları ile mümkündür.
Türkiye' nin üretim potansiyelleri çerçevesinde ihracat teşvik yapısının seçilmiş bazı ülkeler ile karşılaştırmalı olarak incelenmesi

Küreselleşme kavramı ile önemi her geçen gün artan ihracat, ülkeler için döviz kazanmanın en sağlıklı yol olarak kabul edilmektedir. Bu nedenle ihracat artışları ülkeler için son derece önemlidir. Ülkelerin ihracatlarını arttırmak için öncelikle ülke kaynaklarını doğru kullanmaları ve ardından ülke üretimini uluslararası piyasalara uygun şekilde sunmaları gereklidir. Her ülkenin sahip olduğu kaynaklar farklıdır ve bu farklı kaynakları uluslararası piyasalara sunarken, ülkede bulunan firmaların bu piyasalarda yer alabilmeleri için devletin yardımına ihtiyaçları vardır. Ülkelerin firmalarını ihracata yönlendirmek, uluslararası piyasalarda pay almalarını sağlamak ve rekabetçi ürünlerin gelişimi için ülkelerin en çok kullandığı araç ihracat teşvikleridir. İhracat teşvikleri her ülkede farklı araçlarla ve farklı amaçlarla kullanılsa da en temel amacı ülkelerin ihracatlarını arttırmak ve uluslararası piyasalarda pazar paylarını arttırmaktır. Bu çalışmada Türkiye'nin geçmişşten günümüze ihracat teşviklerinin gelişimini, seçilmiş bazı ülkelerin ihracat teşviği uygulamaları Türkiye dış ticaret verileri ile karşılaştırılarak incelenmiştir. Sonucunda ise Türkiye'nin üretim potansiyeli olabilecek alanların incelemesi yapılarak, Türkiye'de uygulanmakta olan teşviklerle üretim potansiyellerinin birlikte nasıl değerlendirilmesi gerektiğine dair önerilerde bulunulmuştur.
Gelişmekte olan ekonomilerde finansal serbestleşmenin para politikası üzerine etkisi

Finansal serbestleşme düşüncesi 1970'lerde Bretton-Woods' un yıkılmasından sonra hız kazanmıştır. 1980'li yıllardan itibaren uluslararası ekonomi küreselleşme sürecine girmiş, tüm dünyada yapılanma ve değişim dönemi 1990'larda başlamıştır. Globalleşme kavramı, tüm dünya ekonomilerini kapsayan sosyal ve iktisadi alanların birbirleriyle ve uluslararası piyasalarla entegre olması anlamına gelmektedir. Dolayısıyla finansal serbestleşme, mali piyasaları fiziksel olarak bölen çizgilerin yok olması, miktar ve fiyat kısıtlamalarının kaldırılması aynı zamanda ülkeler arası sermaye mobilitesinin artması demektir. Bu uygulamalar aracılığla finansal sermaye, uluslararası çapta dolaşım imkanı bulmuştur. Gelişmekte olan ekonomilerin karlı yatırım olanakları sermaye akımlarının yönünü belirleyen en önemli faktör olmuştur. Finansal serbestleşme fikrini hayata geçiren ekonomiler de olumlu sonuçların yanı sıra yapısall olarak ekonomik gelişmişliğe ulaşamayan ülkelerde krizlere neden olmuştur. Meydana gelen bu çelişkiden dolayı finansal serbestleşme aşamasında uygulanan politikaların niteliği hakkında daha kapsamlı araştırma ihtiyacı gündeme gelmiştir. Finansal serbestleşme ile beraber artan sermaye hareketleri üzerindeki kısıtlamaların kalkması, aynı zamanda teknolojik gelişmelerin artması ile uluslararası çapta mali piyasaların entegre olmasını sağlamıştır. Dolayısıyla para piyasalarının globalleşmesine finans piyasaları arasındaki etkinlik artışının katkısı dikkate değerdir. Böylece uygulanmakta olan para politikaları güçleşmiş ve farklılaşmıştır. Çalışmamızın amacı, 2005- 2015 yılları içerisinde gelişmekte olan ekonomilerde finansal serbestleşme ile para politikası arasındaki ilişkiyi ekonometrik analizle açıklamaktır. Ampirik analizlerde finansal serbestleşmenin ölçülebilmesi için sıkça finansal açıklık oranının kullanıldığı ilgili literatürde görülmektedir. Ayrıca para politikasının doğru uygulandığının simgelerinden biri olan enflasyon oranı kulanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişki, EKK yöntemi ile incelenerek panel veri analizi yapılmıştır. Çalışmamızdaki analize göre, finansal açıklık oranı ile enflasyon oranı arasında negatif yönlü ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Türkmenistan Cumhuriyeti'nin vergi sistemi

YÜKSEK LİSANS TEZ OZU TÜRKMENİSTAN CUMHURİYETİ'NİN VERGİ SİSTEMİ Goçmırat CUMAKOV Maliye Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temmuz 2000 Danışman: Doç. Dr. Recai DÖNMEZ Türkmenistan Anayasasında vergilendirme yetkisi hakkında açık bir hüküm bulunmamakla birlikte, 39'uncu maddesinde 'Türkmenistan vatandaşları kanunlarda belirtilenlere uygun olarak ve kanunlarda belirlenen miktarda vergi ve benzeri diğer ödemeleri ödemekle yükümlüdürler' hükmü yer almaktadır. 'Yasasız vergi olmaz ilkesi'. Türkmenistan vergi hukukunda da yer almıştır, yani verginin tahsil edilebilmesi için, kanunlarda belirtilmiş ve belirlenen miktarda olması gerekmektedir. Anayasnın 66'ıncı maddesine göre, 'Meclis bazı konularda kanun çıkmak yetkisini sonradan meclis tarafından onaylanmak koşulu ile devlet başkanına devredebilir.' Bu hüküm, Türk Anayasa hukukundaki Bakanlar Kurulunun kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisine benzemektedir. Bakanlar Kurulu Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 91 'inci maddesinin l'inci fıkrası uyarınca, sıkıyönetim ve olağanüstü haller hariç, siyasal haklar ve ödevler bölümünde yer alan 'vergi ödevi' konusunda kanun hükmünde kararname çıkaramaz. Türkmenistan hukukunda ise, böyle bir sınırlama yoktur. Dolayısıyla Devlet Başkanı vergi konusunda da her zaman kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisine sahiptir. Genel olarak Türkmenistan Cumhuriyeti Vergi Sistemi'nin incelendiği bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, Türkmenistan Cumhuriyeti hakkında genel bilgilere, ikinci bölümde, Türkmenistan Cumhuriyeti Anayasasına göre vergilendirme yetkisi, üçüncü bölümde, 1992 yılında uygulanmaya başlayan Türkmenistan Cumhuriyeti'nin vergi sistemi, vergi teorisinin klasik ayırımı olan gelir, servet ve harcama vergileri başlıkları altında incelenmiştir. Sonuç bölümünde ise çalışmanın genel bir değerlendirilmesi yapılarak, önerilerde bulunulmuştur.