İnşaat sektöründe alüminyum giydirme cephe sistemlerinde karşılaştırmalı maliyet analizi

İnşaat sektöründe, gelişen teknoloji ile birlikte yapı endüstrisinde oluşan ilerleme, bina yapılarında geleneksel duvar sistemlerinin kullanılması yerine bina taşıyıcısına eklenen dış duvar sistemleri olan alüminyum giydirme cephe sisteminin ortaya çıkmasını sağlamıştır. İnşaatın birçok alanında projelerde oluşan gider kalemlerinin incelenmesi ve buna bağlı olarak bütçenin oluşturulması, inşaatta proje yönetiminin bir gereksinimi olmuştur. Literatürde, inşaat sektörünün birçok alanında maliyetler detaylı olarak incelenmiş olsa da alüminyum giydirme cephe özelinde bütçe ve maliyet çalışmalarının detaylı olarak incelenmediği görülmüştür. Bu nedenle, alüminyum giydirme cephe projelerinin maliyetlerini daha detaylı incelemek, maliyet çeşitliliklerini anlamak ve maliyetlerin oluşumunda en önemli gider kalemlerini nelerin oluşturduğunu görebilmek için bu tez çalışmasında alüminyum giydirme cephe projelerinin maliyetleri incelenmiştir. Alüminyum giydirme cepheler için yapılan literatür araştırmasında, alüminyum giydirme cephelerin daha çok tasarımı, sınıflandırılması, malzemesel ve yapısall özellikleri, tasarım ve yapım süreçleri üzerine çalışmalar yapıldığı görülmüştür. Bu literatür araştırması sonucunda alüminyum giydirme cephelerin maliyetleri üzerine az sayıda tez çalışması yapıldığı görülmüştür. Bu tez çalışması, alüminyum giydirme cephe yüklenicisi bakış açısıyla yurt içi ve yurt dışında yapılan inşaat projelerindeki alüminyum giydirme cephe projelerinin maliyetlerinin karşılaştırmasını içerdiği için diğer tez çalışmalarından farklıdır. Yurtiçi ve yurt dışında yapılan alüminyum giydirme cephe projelerinin maliyetlerini aynı anda incelemek için maliyetler arasında bir indirgeme yapılması gerekmektedir. Yurt içerisinde yapılan projelerin maliyetlerini incelemek için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın yayınladığı veri tabanında yer alan maliyet pozları kullanılmaktadır. Yurt dışı projelerinin maliyetlerinin incelenebilmesi için yurt dışında birçok kurum ve kuruluş tarafından kabul gören RS Means veri tabanı kullanılmaktadır. Fakat yapılan araştırmalarda, aynı anda yurt içi ve yurt dışı alüminyum giydirme cephe projelerinin maliyetlerinin incelenmesi açısından her iki veri tabanın yetersiz olduğu görülmüştür. Bundan dolayı, aynı anda hem yurt içi hem yurt dışında yapmış olduğu projelerle 30 yıllık deneyime sahip bir firmanın yakın geçmişşte yapmış olduğu projelerinin maliyetleri incelenmiş ve birbirleriyle karşılaştırılmıştır. Bu tez çalışmasının amacı, ileride yapılacak alüminyum giydirme cephe projelerinin maliyetlerinin oluşturulmasına ve analiz edilmesine yardımcı olmaktır. Bu çalışmanın sonucunda, alüminyum giydirme cephe projelerinin maliyet ve bütçe gider tabloları oluşturulmuş ve maliyet analizleri yapılmıştır. Yurtiçi ve yurt dışı projelerde oluşan maliyetlerin farklılıkları incelenmiştir. Her bir proje için hazırlanan maliyet tabloları tek bir dilde ve düzende hazırlanmış ve bu sayede projelerin maliyetlerinin kolaylıkla karşılaştırılması sağlanmıştır. Bu tez kapsamında, inşaatın bir alt bileşeni olarak incelenen alüminyum giydirme cephe projelerinin geleneksel proje teslim yönteminin kullanıldığı bir süreçten geçtiği ve söz konusu süreç adımlarının giydirme cephe yüklenicisi gözünden incelenerek geçrekleştirildiği kabülü tezde esas alınmıştır. Alüminyum giydirme cephe projelerinin maliyetlerinin incelenebilmesi için literatür taraması ile giydirme cephe sistemleri anlatılmıştır. Bu yöntemlere göre 'inontaj yöntemlerine göre alüminyum giydirme cephe sistemleri' ele alınmış ve niceliksel yöntem kullanılarak maliyet analizlerine yer verilmiştir. Tezin ikinci bölümünde, literatür araştırması ile giydirme cephe sistemlerinin çeşitli tanımlamaları ve hangi özelliklere göre sınıflandırıldıkları incelenmiştir. Bunun sonucunda, alüminyum giydirme cephe projelerinin maliyetlerini oluşturan sistemleri montaj yöntemlerine göre 'çubuk sistem' ve 'panel sistem'in oluşturduğu kabulü yapılmıştır. Tezin üçüncü bölümünde, giydirme cephe yüklenicisi gözünden alüminyum giydirme cephe projelerinin tasarım ve montaj süreçleri incelenmiştir. İhale aşamasında maliyet analizi, ilk maliyet tahmini ve teklif; sözleşme sonrası bütçe ve son maliyet tahminini oluşturulduğu için, bu süreçte giydirme cephe yapım süreci kısmı ele alınmıştır. Yapım sürecini; sistem tasarım, sistem test modeli, uygulama projelendirme, imalat projelendirme, imalat ve montaj süreci oluşturmaktadır. Tezin dördüncü bölümünde, alüminyum giydirme cephe projelerinde bütçe ve maliyet kavramları incelenmiştir. Alüminyum giydirme cephe projelerinin maliyet ve bütçelerinin oluşturulmasında iş kırılım yapısı, keşif listesi ve metrajın hazırlanması gerekliliği anlatılmıştır. Bu projelerin maliyetlerini; dolaysız giderler, dolaylı giderler, genel giderler, malzeme maliyetleri, işçilik maliyetleri, makine ve ekipman giderleri oluşturmaktadır. Projelerin bütçeleri; teklif, güncel, objektif ve final bütçesi olacak şekilde dört adımda incelenmektedir. Tezin beşinci bölümünde, alüminyum giydirme cephelerde kullanılan sistemlerle tasarım ve yapım sürecinde oluşan proje maliyetlerinin nasıl incelendiği anlatılmıştır. Bu çalışma, firmanın bitmiş birçok projesinin maliyetlerinin incelenmesi ile sınırlı olup bu maliyetler de işletmenin paylaştığı bilgilerle sınırlıdır. Bu bölümde; 5 ayrı bölgede, her bölgede farklı sistemlerle yapılmış 3 proje olacak şekilde toplamda 15 farklı alüminyum giydirme cephe projesinin maliyetleri karşılaştırılmıştır. Giydirme cephelerde bütçe ve maliyet konulu yazılan tez sayısının az oluşundan dolayı ve alüminyum giydirme cephelerde bütçe ve maliyetlerin nasıl incelendiğini görmek amacıyla bu tez çalışması yapılmıştır. Yurtiçinde ve dışında uygulanan projelerin maliyetlerin karşılaştırılabilmesi için farklı projelerin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu incelemeler sonucunda, alüminyum giydirme cephe projelerinin ne gibi maliyetlere sahip olduğu görülmüş ve maliyetleri oluşturan ana gider kalemleri bulunmuştur. Sonuçta, projeler bölgesel olarak ödeme koşulu, hukuksal, malzeme tedariği, işgücü kaynağı elde etme, yapılabilirlik, şirket kapasitesine göre iş alım/ihale tercihi açısından değerlendirilmiştir. Bundan sonraki çalışmalarda, alüminyum giydirme cephe projeleri farklı sistemler ile oluşturulan maliyet puantaj tabloları ile daha detaylı halde incelenebilir. Bu tez çalışmasında yer alan proje bölgeleri dışında daha farklı bölgelerde incelenen projelerin maliyetleri arasındaki farklar incelenebilir. Böylece, alüminyum giydirme cephe sektöründe bütçe ve maliyetlerin daha anlaşılır hale getirilmesine katkı sağlanabilir.