turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
TMS 19 ve çalışanlara sağlanan faydalar standardı, Türkiye uygulamaları ve yansımaları

Bir ekonomik sistem içerisinde en önemli göstergelerden birisi istihdamdır. İstihdam aynı zamanda ekonomik durumun tabana yayılması, halkta karşılık bulması anlamına gelmektedir. İstihdamın teşviki için ise çalışanların mevcut durumlarının iyileştirilmesi ve çalışanlara belli yararların sağlanması gerekir. TMS 19 bu bağlamda, çalışanlara yarar sağlama bakımından diğer muhasebe sistemleri içerisinde ön plana çıkmaktadır. TMS 19' un çalışanlara sağladığı yararlar üzerine çalışmalar yapılmış olsa da, istihdam üzerine yeterli çalışma yapılmamıştır. Bu nedenle bu araştırmada, istihdam teşvikinde TMS 19 ve çalışanlara sağladığı yararların incelenmesi amaçlanmıştır. Tez çalışmasında doküman tarama yönteminden yararlanılmış, ayrıca içerik analiz teknikleri ile ilgili yönetmelik ve düzenlemelerin değerlendirilmesine yer verilmiştir.
Gelir dağılımının finansal tabana yayılma etkisi: Antalya örneği

Kapitalizmin iktisadi ve siyasi sınırlarına ulaşması sonucu, lider ülkeler finansal liberalizasyon adı altında sermayelerini finansal yatırım alanlarına çekerek uluslararasılaşma politikaları izlemişlerdir. Finansallaşma adı verilen bu süreçte küreselleşmenin sağladığı teknolojik gelişmeler, insanların sadece finansal ürün ve hizmetlere erişimini kolaylaştırmamış; temel ihtiyaçlarını karşılayamayacak insanların borçlandırılmasıyla da finansal sisteme dahil edilmeler sağlanmıştır. Ama günümüzde temel finansal ürünlere bile sahip olamayan kişiler bulunmakta olup bu kesimler genel olarak toplumdan da dışlanmış yoksul kimselerdir. Finansal tabana yayılma içerisinde finansal eğitim, finanasal ürün ve hizmetlere uygun erişim ve finansal tüketicilerin korunmasını kapsayan bir yapıyla hanehalklarının resmi finans kurumlarına erişimini sağlayan mekanizmadır. Bu çalışmada Antalya'da finansal tabana yayılmanın mevcut durumunu ölçmek ve hesap sahibi olmayı etkileyen faktörlerin tespiti amacıyla merkez ilçeler Muratpaşa, Kepez, Konyaaltı, Döşemealtı ve Aksu'dan yüz yüze yapılan 515 anket verisi kullanılmıştır. Çalışma sonucunda Antalya merkezinin finansal tabana yayılma oranı %89, 3 olarak tespit edilmiştir. Hesap sahipliğini ölçmek için kullanılan lojistik regresyon sonuçlarına göre Antalya'da banka hesap sahipliğini etkileyen faktörler; gelir düzeyi, eğitim seviyesi, acil fon bulabilenler ve finansal yazılım kullananlar şeklinde tespit edilmiştir. Kredi kartı hesap sahipliğini etkileyen faktörler ise orta seviye ve üstü gelir, yükseköğretim ve finansal yazı okuyan/takip edenlerdir. Çalışma sonuçları kişilerin eğitim ve gelir düzeyi olmadan veya yükselmeden finansal olarak tabana yayılamayacağını göstermektedir.
Blok zincir teknolojisi: Mimarisi ve uygulama alanları

Blok zinciri ve buna bağlı olarak kripto para kavramları hem akademik alanda hem de pratikte sıkça incelenmeye başlanmıştır. Artan önemine ve farkındalığa rağmen blok zinciri kavramının kapsamı ve içeriği ülkemizde sınırlı bir şekilde incelenmektedir. Bu nedenle blok zinciri kavramı ve uygulamalarının ayrıntılı olarak ele alınması ve irdelenmesi, geleceği hakkında çıkarımlar ve tahminlerde bulunulması bu çalışmanın ana amacı olarak belirlenmiştir. Bu doğrultuda öncelikle blok zinciri kavramı ve kavramla ilişkili olarak blok zinciri türleri, işleyişi ve mimarisi incelenerek konu geniş bir çerçevede irdelenmiştir. Ardından blok zinciri teknolojisinin en yaygın uygulama alanı olan krito para konusu ele alınmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde ise ikincil veri toplama yöntemlerinden literatür taraması yapılarak blok zinciri teknolojisi ile mevcut ve potansiyel uygulama alanları incelenmiş, nesnelerin internetinden seçim güvenliğine, gazetecilikten uluslararası ticarete ve sağlık sektörüne kadar çeşitli alanlara yönelik kullanımı açıklanmış ve örneklendirilmiştir. Ardından blok zincirinin önündeki zorluklar ve engeller incelenmiştir ve blok zinciri teknolojisinin geleceğine yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Kripto paraların finansal hizmetlerdeki yeri, önemi ve etkileri; Bir uygulama portföy örneği

Yapılan bu araştırmada paranın geçmişşten günümüze geçirdiği değişim, Kripto Paraların ilk olarak ortaya çıkış şekli, hayatımıza dahil oluş süreci, kullanıcılara sağladığı avantajlar ve dezavantajlar ele alınmıştır. Yine popülerliği artarak hayatımızda yer sahibi olan kripto paraların finansal sisteme olan etkilerine değinilmiştir. Blockhain adı ile sıklıkla duyduğumuz kripto para madenciliği ve madencilerine de bu çalışmada yer verilmiştir. Uygulama örneği olarak ise bir kullanıcının olası bir kripto para borsasınında oluşturacağı portföyde, tahmini portföy getirisi hesaplanmıştır. Bu çalışma ile hayatımıza tarih olarak hayatlarımıza yeni dahil olmuş olan kripto paraların gelecekte özellikle sağladığı avatantajlar bakımından adlarını daha sık duyacağımız, şu anki konumundan daha fazla bir yere sahip olacağı da anlatılmak istenmiştir.
Robust portfolio optimization with risk measures under distributional uncertainty

Bu çalışmada, portfolyo seçimi problemi farklı risk ölçüleri ve dağılım belirsizliği açısından farklı bakış açıları altında ele alınmıştır. Öncelikle, n adet risk içeren ve bir tane risk içermeyen yatırım aracı bulunan bir pazar için birinci ve ikinci dereceden alt kısmi moment risk ölçüleri kullanılarak en iyi portfolyo seçimi problemi düşünülmüştür. Risk içeren yatırım araçlarının getiri dağılımlarının belirsiz olduğu ve ortalama/eşdeğişirlik bilgilerinin bilindiği varsayılarak, en kötü durum için risk ölçülerini eniyileyen, kapalı formül şeklinde gürbüz portfolyo seçimi kuralları elde edilmiştir. Dağılımsal olarak gürbüz portfolyo kuralları, belirsizliğe veya ortalama getiri verisindeki tahmin hatalarına karşı hassasiyetinden dolayı eleştirilir. Ortalama getiri verisindeki bulanıklık elipsoidşeklindeki bir küme ile modellenerek, ortalama getiri ve dağılımsal belirsizliğin bir arada olduğu bir durum için sonuçlar elde edilmiştir. Ayarlanabilir gürbüzlük paradigması kullanılarak, tek dönem için elde edilen sonuçlardan faydalanılarak, çok dönemli yatırımlar için kapalı formül şeklinde dinamik portfolyo kuralları elde edilmiştir. Daha sonra, minimum beklenen getiri kısıtı altında Koşullu Risk Altındaki Değer ve Risk Altındaki Değer ölçülerini enküçükleyen amaç fonksiyonu ile en iyi portfolyo seçimi problemi üzerine çalışılmıştır. Elipsoid şeklindeki ortalama getiri yöneyi ve dağılımsal bulanıklık için en iyi portfolyo kuralı elde edilmiştir. Pazarda risk içermeyen bir yatırım aracı bulunduğunda, minimum ortalama getiri kısıtı ile birlikte gürbüz CVaR ve VaR ölçüleri, basit, ortalama ve değişirlik bakımından etkin optimal portfolyo kurallarını doğurmuştur. Risk içermeyen bir yatırım aracı bulunan bir pazar için, minimum ortalama getiri kısıtı olmadan, daha önceki sonuçları genelleştiren kapalı formül şeklinde bir portfolyo kuralı elde edilmiştir. Son problemimizde belirsizliğe bakış açısında bir değişiklik yapılmıştır. Birinci ve ikinci moment bilgileri yerine, yatırım araçlarının nominal dağılımı bilgisine sahip olunduğu ve gerçek dağılımın bu nominal dağılımın etrafındaki bir kürede olduğu varsayılmıştır. Ayrıca olasılık uzayının Kantorovich uzaklık metriğine sahip olduğu varsayılmıştır. Risk içermeyen bir yatırım aracı bulunduğunda, riskli yatırımın eşit dağılımlı portfolyoya yakınsadığı gözlemlenmiştir. Risk içeren yatırım araçları için eşit dağılımlı yatırım optimal iken, belirsizlik yarıçapı arttıkça riskli yatırım araçlarına toplam yatırımın azaldığı gösterilmiştir. Diğer bir deyişle, belirsizlik arttıkça, riskten kaçınan yatırımcının riskli pazardan çıktığı gösterilmiştir.
Finansal Risk Yönetimi ile Firma Performansı Arasındaki İlişki:Borsa İstanbul Üretim Sektörü Alt Dalları Üzerine Bir Araştırma

Firmalar faaliyetlerine devam ederken, maruz kaldıkları riskleri belirli maliyet ve sınırlamalara katlanmak koşulu ile finansal risk yönetimi uygulayarak kontrol altında tutabilirler. Finansal risk yönetimini benimseyip uygulayan firmaların katlandığı maliyet ve kısıtlamalar sektörlere ve riskin çeşidine göre değişkenlik göstermektedir. Finansal risk yönetimi ile belirlenen finansal risklerin kontrol altına alınması, firma performansı üzerinde olumlu etki bırakmaktadır. Dolayısıyla, firmalar bu risklerin neler olduğunu belirlemeye ve firma performansını artıracak önlemler almaya çalışmaktadır. Son yıllarda finansal riskler ile firma performansı arasındaki ilişkinin incelendiği çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Finansal risklerden firmaların ne derece etkilendiği, sektörel farklılıkların riskin çeşidini ve miktarını etkileme durumu güncel konular arasındadır. Bu çalışmanın amacı, firmaların çeşitli sebeplerle maruz kaldıkları finansal risklerin firma performansı üzerindeki etkisini belirlemek ve bir etki söz konusu ise buna hangi risk kaleminin neden olduğunu tespit etmektir. Çalışmada, piyasa şartlarının değişmesi ile firmaların sahip olduğu risklerin, performansları üzerinde nasıl bir etki bıraktığı ve farklı sektörlerde faaliyet gösteren firmaların performanslarının, sektörel değişiklikten etkilenip etkilenmediği araştırılmıştır. Bu tezde, literatürde yapılan diğer çalışmalardan farklı olarak BIST imalat sanayi sektöründe yer alan 98 firmanın finansal açıdan risk kalemleri olan döviz riskinin, faiz riskinin, finansal kaldıraç oranının, kredi riskinin, likitide riskinin ve sermaye riskinin; firma performansının belirlenmesinde kullanılan ROA, ROE ve TOBİN Q değerlerine etkisine bakılmıştır. Analiz kapsamında BIST GIDA, İÇECEK; BIST TEKSTİL, DERİ; BIST ORMAN, KAĞIT, BASIM; BIST KİMYA, PETROL, PLASTİK; BIST TAŞ, TOPRAK; BIST METAL ANA, BIST METAL EŞYA, MAKİNA olmak üzere yedi alt sektördeki firmaların maruz kaldıkları finansal riskler ile firma performansı arasındaki ilişkinin varlığı, belirtilen yedi alt sektörün her biri için üç ayrı model kurularak, toplamda yirmi bir model ile panel veri analizi yöntemi aracılığıla test edilmiştir. Yirmi bir model için uygulanan panel veri modellerinin, BIST TEKSTİL, DERİ sektörüne ait ROE ve ROA modelleri; BIST TAŞ, TOPRAK ve BIST METAL ANA sektörlerine ait TOBIN Q modeli hariç diğer tüm sektörlere ait modellerde anlamlı olduğu gözlemlenmiştir. Birçok farklı sektörü döviz riski değişkeni aynı yönlü etkilemiş olmasına rağmen, faiz riski, likitide riski, sermaye riski ve kredi riski değişkenleri her sektör için farklı etkiler göstermiştir. Analiz sonuçlarına göre, finansal riskler ile firma performansı arasındaki ilişkinin sektörlere göre farklılıklar gösterdiği gözlemlenmiştir.
Hile denetimi ve iç kontrol ilişkisi

İşletmelerde hile işlemleri genellikle çok kolay yapılır. Çoğunlukla işletme sahipleri çalışanlarına güvenirler ve bu nedenle çalışanlarına işletmenin varlıklarına ve verilerine sınırsız erişim izni verirler. İşletme sahipleri hile yapma fırsatını çalışanlarına amaç öyle olmasa da kendi elleriyle verirler. Oysaki fırsat yoksa hile de yoktur, çalışanlara sorumluluk verilmeli, güvenilmeli, ama kontrol de elden bırakılmamalıdır. İşletme üst yöneticisinin, yönetim kurulunun ve hatta işletme çalışanlarının çok önem vermesi gereken belki de en önemli konulardan biri işletmelerde hile denetimidir. Özellikle Türkiye'de hile denetimi daha fazla önem arz etmektedir. Çünkü hileye maruz kalan işletmelerin çoğu aile şirketleridir veya tek bir işletme sahibi yönetimindedir. Genellikle işletme sahipleri zayıf ve yetersiz dolayısıyla da etkin olmayan iç kontrol yapıları için yatırım yapmaya yanaşmazlar. İşletme sahibi, yanında güvenilir kişi/kişiler seçer ve bu kişi/kişiler gereğinden fazla yetkilendirilir. Beyaz yakalı tabir edilen işletme çalışanı sayısı yetersiz olduğu için özellikle mali işler de bu kişi/kişilerin denetiminde ve yönetiminde olur. Yani gereğinden fazla güvenilen bu kişi/kişilerin eline, hilenin en önemli unsularından olan 'fırsat' verilmiş olur. Hileli işlemlere açık olan bu durum, işletmelerin büyük zararlar etmesine hatta iflas etmelerine neden olur. İşletme sahipleri ancak farkına vardıkları zaman bu olumsuz süreci sonlandırıp, hile denetiminde etkin bir iç kontrol yapısı kurmak için yatırım yaparlar. Bir hastalığı tedavi etmede olumlu gelişme sağlamak için ilerlemeden teşhis koymanın önemi göz ardı edilemez. Burada işletme sahiplerinin hile denetimi konusunda dikkat etmesi gereken en önemli nokta, hile eylemi gerçekleşmeden yapılabilecek hileleri önceden tahmin etmek ve gereken önlemleri ivedilikle almaktır. İşletme sahipleri, işletmelerinde bir hile önleme yapısı kurmalıdır. Bunun için atacakları en önemli adım etkin bir iç kontrol yapısı kurmak olmalıdır. İşletme ve çevresinin büyük zararlar görmesine neden olabilecek olan bu önemli konu, tez çalışmasında ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Bu tez çalışmasında bilgi ve tecrübe yönünden her türlü desteklerini esirgemeyen, yaptıkları eleştiriler ve yönlendirmelerle bilimsel bir çalışmanın ortaya çıkmasını sağlayan danışmanım Sn. Prof. Dr. Hasan TÜREDİ hocama teşekkürlerimi borç bilirim.
Küreselleşme sürecinde çok uluslu şirketlerin ev sahibi ülke açısından analizi

Küreselleşme süreci ve yaşanan teknolojik gelişmeler çok uluslu şirketlerin gelişmekte olan ülkelere doğru yatırım yapma fırsatını ortaya çıkarmıştır. Gelişmekte olan veya az gelişmiş ülkelerin sahip olduğu yetersiz sermaye, teknoloji ve işgücü eksikliği bu ülkelerin ekonomik kalkınmalarını sağlayabilmeleri için doğrudan yabancı yatırımları ülkelerine çekmek için politikalar uygulamalarına sebep olmuştur. Çok uluslu şirketler ve uluslararası pazarlara açılma seçenekleri olan doğrudan yabancı yatırımların belirleyicileri de ev sahibi ülkenin sahip olduğu ekonomik ve politik durum ile belirlenmektedir. Ayrıca ev sahibi ülkelere yapılan doğrudan yabancı yatırımlar ülke ekonomisinde olumlu ve olumsuz etkilere neden olmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde küreselleşme, çok uluslu şirketler ve doğrudan yabancı sermaye yatırımları kavramsal olarak tanımlama yapılmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde ise ve doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının belirleyicileri açıklanmaya çalışılmış ve çok uluslu şirketlerin ev sahibi ülke ekonomisine etkileri incelenmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise çok uluslu şirketlerin ev sahibi ülke ekonomisi üzerindeki etkileri Türkiye Ekonomi' si örnek alınarak SWOT analizi ile açıklanmaya çalışılmıştır.
Türkiye ekonomisinde 2000 yılı sonrası uygulanan iktisat politikaları çerçevesinde Türk vergi sisteminin gelir dağılımı üzerindeki etkileri

Türkiye'de 2000 yılı sonrası uygulanan iktisat politikaları çerçevesinde Türk Vergi Sistemi'nin gelir dağılımı üzerindeki etkilerinin incelendiği bu çalışmada, vergi kanunlarında 2000 yılı sonrası yapılan önemli düzenlemelerin gelir dağılımını hangi yönde etkilediği açıklanmaya çalışılmıştır. Günümüzde gelir dağılımı sorunu, ülkeler için çözülmesi gereken bir konu durumunda bulunmaktadır. Gelir dağılımı eşitsizliğinin arttığı durumlarda sosyal devlet ilkesi zarar görmektedir. Bu nedenle devlet, iktisat politikaları aracılığıyla ekonomiye müdahale etmekte ve dolaylı veya dolaysız olarak gelir dağılımını değişikliğe uğratmaktadır. Bu kapsamda çalışmada; iktisat politikaları, vergi sistemi ve gelir dağılımı kavramları açıklanarak, bunların birbirleriyle ilişkileri irdelenmiştir. Türkiye'de 2000 yılı sonrası gelir dağılımı ve uygulanan iktisat politikaları belirtilmiş, vergi kanunlarında gerçekleştirilen değişikliklerin gelir dağılımı üzerindeki etkileri açıklanmıştır.
Vergi ihbarını etkileyen faktörlerin belirlenmesine yönelik bir alan araştırması

Devletler, vergilemeyle ilgili fonksiyonlarını yerine getirirken bir yandan da toplumda vergiye gönüllü uyum sağlanması için teşvik edici politikalar uygulamaktadırlar. Ancak bu politikalar her zaman istenen sonucu vermemektedir. Vergiye gönüllü uyum göstermeyen, vergi kaçıran mükelleflerin tespit edilmesi, toplumda vergisel eşitlik ve adaletin sağlanması açısından önem arz etmektedir. Ancak, vergi kayıp ve kaçağıyla devletin tek başına mücadele etmesi hem zaman hem de maliyet açısından mümkün olmamaktadır. Vergi mükelleflerinden kendi vergisel ödevlerini vergi kanunlarında öngörüldüğü gibi gerçekleştirmelerinin yanı sıra; vergi kayıp ve kaçağına sebebiyet vererek devletin gelirlerinde aşınmaya yol açan kişileri ihbar ederek, devlete yardım etmeleri beklenmektedir. Ülkemizde 1931 yılında uygulanmaya başlanan 1905 sayılı Kanun'la ihbar ve ihbar ikramiyesine ilişkin esasalar düzenlenmiştir. Yaklaşık 87 yıldır yürürlükte bulunan yasa günümüze kadar beklenen ilgiyi görmemiş ve beklenen sonucu da vermemiştir. Bu çalışmada gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri özelinde vergi ihbar davranışlarına etki eden faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Vergi ihbar davranışlarına etki eden faktörlerin belirlenmesi amacıyla oluşturulan ölçekte, mükelleflerin vergi ihbar düzeylerinin düşük olduğu tespit edilmiştir. Aynı zamanda, değişkenler arasındaki ilişkinin ortaya konması amacıyla gerçekleştirilen Yapısal Eşitlik Modeli ile araştırma modeli çerçevesinde kurulan hipotezler ve vergi ihbar kararını etkileyen ekonomik, hukuki, sosyo-psikolojik ve vergi bilinci faktörlerinin vergi ihbar kararı üzerindeki etkisi incelenmiştir. YEM ile gerçekleştirilen analiz sonuçlarına göre, ekonomik, hukuki ve vergi bilincine ilişkin faktörler vergi ihbar kararı üzerinde pozitif ve istatiksel olarak anlamlı, sosyo-psikolojik faktörler ise vergi ihbar kararı üzerinde negatif ve istatistiksel olarak anlamlı etkiye sahiptir. Araştırmanın ampirik bulguları, vergi ihbar mekanizmasına katılımın arttırılması için sosyo-psikolojik faktörlerin negatif etkilerini azaltıcı politikaların önemsenmesi gerekliliğini ortaya çıkarmıştır.
Finansal liberalizasyon politikaları ve kriz ilişkisi (1990 sonrası Asya ve Türkiye örneği)

Finansal liberalizasyon, mali piyasalarda arz ve talep üzerindeki kontrol mekanizmalarının kaldırılmasına veya hafıfletilmesine yönelik olarak merkezi yönetim tarafından alınan önlemler, uygulanan politikalar ve yapılan yasal düzenlemelerdir. Gelişmekte olan ülkelerde finansal liberalizasyon politikaları, 1980'li yıllardan sonra başlamış, sermaye hareketleri üzerindeki kısıtlamalar kalkmış, ilk olarak ülke fonları kurulmuştur. Liberalizasyon politikalarıyla, ödemeler dengesi kalemlerinden olan ihracat ve doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının artışıyla, ekonomik büyüme sağlanması amaçlanmıştır. Türkiye'de 1980'de faiz oranlarının serbest bırakılmasıyla, mali kesimde liberalizasyon başlamış, finansal liberalizasyon, mevzuattaki değişikliklerden sonra, yabancı yatırımcıların hisse senedi piyasalarında yatırım yapmalarıyla başlamıştır. Tezde, Türkiye'de 1994, 2000 ve 2001 yıllarında yaşanan krizler ile 1997 Asya krizleri karşılaştırılarak, benzer ülke deneyimlerinin sonuçlan incelenmektedir. Günümüzde global krizlerin en önemli özelliği sadece çıktıkları ülkeleri değil, global ekonomik sistemi de olumsuz yönde etkilemeleridir. Asya krizi, sadece Asya ekonomilerini değil, bütün dünyayı olumsuz etkilemiştir. Türkiye'deki krizler ise ülke düzeyinde kalmışlar ve global ekonomik krizlere neden olmamışlardır. Gerek Asya gerek Türkiye 1994 ve 2000 krizlerinin nedenlerinden birisi, sabit kur sisteminin uygulanmakta ısrar edilmesidir. Ekonomik krizler, sadece bazı göstergeleri değiştirmekle kalmayıp, sosyal, çevresel bazı etkilere de neden olmaktadırlar. Kamu kesiminin kriz nedeniyle vergi gelirlerinin azalması, bazı vergilerin kaldırılması, kamu harcamalarında ve sosyal hizmetlerde de düşüşlere neden olduğundan, sağlık, eğitim, sosyal güvenlik ve çevre koruması gibi sosyal konulara ayrılan fonlar daraltılmak zorunda kalınmıştır. Bu bakımdan da, hem Asya ülkeleri, hem Türkiye benzerlik göstermektedir. Özel kesimde ise kriz nedeniyle alman kredilerin faizleri aşırı oranlarda arttığından, bankacılık sisteminin riskleri artmış, bazı bankalar iflas etmiş, banka birleşme ve satın almaları hızlanmıştır. Liberalizasyon uygulamaları, ülkelerin para ve maliye politikaları üzerindeki etkinliğini azaltarak, krizlere karşı daha kırılgan olmalarına neden olmuştur. m
Halka açık imalat sanayi işletmelerinin yapay zeka yöntemleri ile finansal risk sınıflaması ve risk göstergelerinin belirlenmesi

Risk kayıp yaşanma ihtimali iken finansal risk kavramı şirketlerin borçlarını ödeyememe durumuyla karşı karşıya kalmaları ihtimalidir. Bu nedenle firmaların finansal risk seviyelerini bu göstergeye etki eden faktörlerini önceden belirlemeleri ve buna uygun tedbirler almaları firma ömrü açısında önemlidir. Bu risk seviyeleri belirlenirken doğru analiz yöntemleri kullanılmalı ve sübjektif yorumlardan kaçınılmalıdır. Bu tezde, imalat sanayi sektöründe yer alan firmaların finansal risk düzeyleri ve finansal risk seviyesini etkileyen faktörlerin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında, Borsa İstanbul imalat sanayi sektöründe yer alan 177 firmanın 2009- 2018 yılları arasında yayınladıkları veriler kullanılarak objektif analiz yöntemi olan yapay zeka yöntemleri ile analiz gerçekleştirilmiştir. Bu tezde literatürde yapılan diğer çalışmalardan farklı olarak imalat sanayi üzerinde ilk kez risk analizi yapılmış ve bu analizde yapay zeka yöntemlerinden ikisi bir arada kullanılarak değerlendirilmiştir. Analiz sonucunda imalat sanayi sektörünün finansal risk düzeyi 0,47 çıkmış ve farklı özelliklere sahip 9 finansal risk profili oluşturulmuştur. Finansal risk ile Özkaynak / Yabancı Kaynaklar Toplamı, Dönen Varlıklar / Kısa Vadeli Yükümlülükler, Kısa Vadeli Yükümlülükler - / Stoklar, Faaliyet Giderleri / Net Satışlar Oranı, Satışların Maliyeti/Net Satışlar değişkenlerinin istatistiksel açıdan önemli ilişkisi olduğu tespit edilmiştir.
Kayıtdışı ekonominin para ve sermaye piyasalarına etkileri: Gelişmiş ve gelişmekte olan ülke örnekleri

Kayıt dışı ekonomi uygulamalarının para ve sermaye piyasaları üzerine etkilerini araştırdığımız bu çalışmamızda, öncelikli kayıt dışı ekonominin tanımı, oluşum nedenleri, ekonomi üzerindeki olumlu ve olumsuz etkileri ve doğrudan ve dolaylı ölçüm yöntemlerinin kullanılması suretiyle kayıt dışı ekonominin boyutlarının ve büyüklüğünün tahmin edilebilmesinin mümkün olup olmadığının cevabı aranmıştır. Dış ticaretin iki önemli unsuru olan ihracat 'hayali ihracat' ve ithalat 'dahilde işleme izin belgeli ithalat' yoluyla gerçekleştirilen kayıtdışılık ile bunun yanı sıra, çok uluslu şirketler yoluyla kar transferleri, transfer fiyatlandırması, şube, know-how, royalty gibi çeşitli isimler altında yapılan ödemelerin yol açtığı uygulamaların üretim ve ticaret yoluyla oluştuğu, para ve sermaye piyasaları dışında geliştiği ancak sonuçları itibariyle bu kayıtdışılık sonucu elde edilen kazançların bankacılık sistemi aracı kılınarak para ve sermaye piyasalarında dolaylı yollardan oluşturduğu etkilerin cevabı aranmıştır. Kayıt dışı ekonomi uygulamalarının doğrudan etkileri olarak değerlendirilen banka ve finans sistemi aracı kılınarak çeşitli fon ve kredi uygulamaları sonucu oluşan kayıtdışılık para ve sermaye piyasası araçlarının kullanılması sonucu oluşan, off-shore bankacılığı, bıyıklı fon, vergi cennetleri aracılığıyla kredi ve mevduat işlemleri/vergi politikası, uluslararası fon ve hisse senedi transfer yönetimi uygulamaları kayıtdışılığın para ve sermaye piyasalarına doğrudan etkileri olarak değerlendirilmiştir. Çalışmamızın sonucunda kayıt dışı ekonomiye ilişkin bir uygulamaya yer verilmiş, ihracatı teşvik etmek amacıyla ihracatçılara ödenen vergi iadesi sisteminin beraberinde getirdiği hayali ihracat uygulamalarının ekonomi üzerinde yarattığı kayıtdışılık ölçüm sonuçlarına yer verilmiştir.