turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Güneybatı Anadolu'dan 'Black on Red' tekniğinde üç arkaik krater-dinos

Tez konusunu, Antalya ve Burdur Müzeleri'nde bulunan, biribirleri ile form ve bezeme bakımından ilişkili üç krater-dinos oluşturmuştur. Vazoların dinosları andıran formlarına karşın kulp ve kaidelerinin olması adlandırılmalarında zorluklar yaratmaktadır. Genel form ve ayrıntı benzerlikleri nedeniyle krater-dinos terimi tercih edilmiştir. Bu eserler buluntu yerleri ve boyama özellikleri göz önünde bulundurulduğunda Güneybatı Anadolu seramik sanatında 'black on red' boyama tekniği olarak adlandırılan ve geometrik, bitkisel ve çizgisel bezekler yanında hayvan figürleri de içeren bezeme geleneği kapsamına girmektedirler. Uylupınar vazosu, bitkisel bezemeli metop ve kullanılan lotus-palmet bezeğinin formu açısıdan Batı Anadolu oryantalizan stilininin etkilerini de yansıtır. Karaburun III ve Korkuteli krater-dinosları ise daha yalın ve çizgisel bir bezeme anlayışında boyanmıştır. Anadolu Demir Çağ seramiği genel olarak boyama tekniklerine ya da bezeme sistemine göre gruplandırılmaktadır. Ancak, bu grupların birbirileriyle ortak özelliklerinin bulunması ve birbirine çok yakın alt grupların varlığı yanında mevcut malzemenin yetersizliği, tanımlanması ve tarihlenmesi problemli olan Güneybatı Anadolu ve 'black on red' seramiklerinde böylesine bir ayırım yapılması için henüz erken olduğunu göstermektedir. 'Black on red' tekniğinin uygulanması, M. Ö. 8. yy. da başlar 5. yy. la kadar uygulanmaya devam etmiştir. Buluntuların sınırlı olması nedeniyle farklı atölyelerden söz etmek henüz mümükün değildir. Form özelliklerine göre kaplar, aynı atölyeden veya birbirlerine yakın çıktığını ekollerin eserleri olmalıdır. Bununla da, Kuzey Likya'da, ya da Likya'nın kuzeyinde İon ve Karya sanatının etkisinde kalmış ancak yerel stili de devam ettiren bir atölyenin varlığından söz etmek mümkün olmaktadır. Eserlerin ele geçtiği coğrafya, kültürler arası geçiş bölgesi niteliğindedir. Bu nedenle yörenin ve atölyenin Grek sanatından çok, Batı Anadolu'da, oryantalizan stilin önemli ekollerinin etkisinde kalmış olması muhtemeldir. Bezeme stili ve form karşılaştırmaları sonucunda Uylupınar, Karaburun III ve Korkuteli krater-dinosları formsal ve bezeksel açıdan birbirinden ayrılamayacak karakteristik özellikler taşıdıkları ve kapların Geç 7. yy. ile erken 6. yy. arasında yapıldıkları saptanmıştır.
Sikkeler ışığında Phrygia Bölgesi'ndeki ırmak tanrıları

Araştırmanın konusunu ışığında Roma döneminde Phrygia Bölgesi'ndeki Irmak Tanrıları oluşturmaktadır. Sikke kataloglarının taranmasından sonra ilahlaştınlan ırmaklar tanımlanmış ve bunların modem ve antik kaynaklardan araştırılması yapılmıştır. Kısaca Phrygia Bölgesi'nin sınırlan, tarihi ve uygarlığına değinildikten sonra bu çalışma haritalarla desteklenmiştir. Irmakların geçtikleri yerlere getirmiş olduğu bereketin yanı sıra sulamada kullanılmaları insanlar için yaşamsal bir öneme sahip olmalarına neden olmuş ve bu ırmakların ilahlaştınlmasma sebep olmuştur. Phrygia Bölgesi sikkelerinde oldukça fazla sayıda Irmak Tanrısı kültünün olması, suyun çokluğundan değil aslmda suyun az olmasından kaynaklanmaktadır. İnsanlar bu yüzden su özlemlerini onları ilahlaştırarak dile getirmişlerdir. Genelde çıplak ya da himationlu, uzanırken veya otururken, çoğunlukla ellerinde saz, cornucopiae, buğday ve haşhaş tohumlan tutarken gösterilen ırmakların yanında içinden su akan ters dönmüş vazo yer alır.
Batı Anadolu örnekleriyle metropolis şehir içi su sistemleri

Su, bütün medeniyetlerin oluşmasında en büyük etkendir. Uygarlıklar suyun olduğu coğrafyalarda yeşerdi, suyun varlığı sayesinde tarım alanları oluştu, akarsu ve nehirler yeni ulaşım ve ticaret yollan oluşturarak ülkeleri, kültürleri birbirine bağladı. Tarihin en büyük şehirleri su kaynaklarının ve nehirlerin yakınlarına kuruldu. Su kaynaklarının kuruması tarihte büyük göçlere neden olduğu gibi, su kaynaklarının hakimiyeti yüzünden de büyük savaşlar çıktı. Kısaca suyun varlığı ve kullanımı bütün toplumlar için her zaman hayati bir önem taşıdı. Suyun insan yerleşmelerine ulaştırılması, uygarlık tarihinin önemli aşamalarım yansıtır. Su bulabilmek için toprağın derinlerine uzanan kuyular açıldı, önceleri zahmetli taşıma yöntemleri ile su kaynaklan ve akarsulardan taran alanları ve yerleşimlere su getirildi. İlerleyen uygarlık basamaklan ile yağmur sulan dahi değerlendirilerek kanallara akıtılacak; açık ve kapalı sarnıçlarda depolanacak; sular meydan çeşmelerine, dini ve sosyal yapılara ulaştırılacak sular arazi yapısının su ulaşıma izin vermediği durumlarda da bentler, su kemerleri ortaya çıkacaktır. En eski çağlardan beri çeşitli uygarlıklara beşik olmuş Anadolu'da yaşayan kavimler günümüze su kullanımına ait çeşitli izler bıraktılar. Pişmiş toprak su kanalları günümüz barajlarının öncüsü olan su bentleri, çeşme, hamam ve havuzlar, su mimarisinin seçkin Örnekleri olarak günümüze ulaşmıştır. Metropolis Antik Kenti bu su mühendisliğinin izlerini takip etmek için önemli bir tarihi yerleşkedir. Kazılar sonucu ortaya çıkan mekanlar su mühendisliği açısından güçlü örnekler sergilemektedir. Su sistemleri açısından en önemli mekan Hamam-Gymnasium kompleksidir. Su temini, iletimi ve uzaklaştırılması açısından iyi korunmuş örnekler arkeoloji bilimi adına büyük ilgi çekmektedir.
Manisa Müzesi ostothekleri

Manisa Müzesi ostothekleri de tarihsel olarak Geç Hellenistik dönem ve Roma İmparatorluk dönemlerini kapsamaktadır. Lidya Bölgesi kentlerinden bulunmuşlardır. Ostotheklerin üzerinde bulundukları bölgenin özelliklerini taşıyan bezemeler yer alır. Manisa Müzesi'ndeki örnekler de Lidya Bölgesinin özelliklerini taşımaktadır. Toplam 24 adet olmakla beraber, 7 adet bezemesiz sade, 1 adet boğa başlı, 2 adet koçbaşlı, 10 adet üzeri Yunanca yazılı, 3 adet anahtar deliği bezemeli, 1 adet el sıkışan iki insan bezemeli olarak sınıflandırılıp incelenmiştir. Bilgisayar çizimi ile ayrıntılı görsellik sağlanmıştır.
Konya Arkeoloji Müzesi pişmiş toprak kandiller kataloğu

Aydınlanma gereksinimi geçmişşten günümüze insanoğlunun hayatında her dönem önemli bir yere sahip olmuştur. Bu gereksinim sebebiyle aydınlatma araçları sürekli değişim göstermiştir. Hiç şüphesiz bu değişim içerisinde çalışma konumuzu oluşturan pişmiş toprak kandiller büyük önem arz ediyor. Araştırma konumuz Konya Arkeoloji Müzesi'nde yer alan bir grup pişmiş toprak kandili katalog çalışmasıyla sunmaktır. Çalışmamızda ilk olarak Konya'nın Tarihçesi ve Konya Arkeoloji Müzesi hakkında kısaca bilgi verdik. Konumuzu oluşturan kandilin tanımına ve tarihsel gelişimine kısaca değindik. Tamamı satın alınma yoluyla müzeye kazandırılan, asıl konumuz olan altmış sekiz (68) adet kandil, burun, gövde, kulp formları baz alınıp, kendi aralarında dönemsel farklılıklar göz önüne alınarak on altı (16) tip altında incelendi. Bazı tipleri incelerkenkendi içinde alt tipler oluşturma gereği duyulmuştur. Bir adet tipoloji dışı kandil örneğimiz mevcuttur. Tip ayrımı kronolojik olarak sıralanmıştır. Erken dönem kandilimiz M. Ö.6. yüzyılın sonu, en geç kandil örneğimiz ise M. S. 10. yüzyıla tarihlendirilmektedir. Kandiller satın alınma yoluyla müzeye kazandırıldığı için kandillerin muhtemel üretim yerini saptamak sorun teşkil etmiştir. Biz bu sorunu kandillerin kil ve form özelliklerini, diğer müzelerdeki benzerleri ya da yayınlardaki benzerleriyle analoji çalışmasıyla destekleyip, stil kritik yoluyla tiplere ayırarak aşmaya çalıştık. Ayrıca kandillerdeki süsleme ve ikonografi kandilleri tanımlamamıza kolaylık sağlamış, kandilleri tarihlendirmeme de etkili unsurlardan biri olmuştur.
Baz koleksiyonu maden eserleri

Bu çalışmanın konusunu oluşturan Baz Koleksiyonu maden, taş, pişmiş toprak ve camdan üretilmiş değişik dönemleri temsil eden eser gruplarından oluşmaktadır. Bura da ele alman toplam 85 maden eserin 6 tanesi demir, geri kalanları ise tunçtan üretilmişlere ir. Koleksiyon sahibi Bay Mehmet Baz' ın evinde saklanan bu maden eserler kullanım alanlarında da bir farklılık göstermektedir. Bunlardan 23 tanesi silah, 18 tanesi iğne, 6 tanesi tıp aleti, 5 tanesi fibula, 4 tanesi kemer parçası, 3 tanesi kulp,2tanesi ayna, 2 tanesi kepçe, 1 tanesi at gemi, l tanesi maşrapa ve 1 tanesi de kapı sür güsü görevi görmektedir. Bu çalışmanın amacı henüz üzerinde her hangi bir bilimsel çalışma yapılmamış bu kolleksiyonu bilim dünyasına tanıtmaktır. Bu yapılırken fotoğraf ve çizimleri ile ayrıntılı olarak verilecek ve ola. ı tarihi çerçeveleri 'belirlenmeye çalışılacaktır. Sahibi taralından bu eserlerin çıkış yeri Gaziantep ili olarak belirtilmiştir. Bu yüzden bu çalınmada öncelikle Gaziantep ve civarında yapılan sistemli kazılarda ele geçen eserlerden yararlanılmıştır. Bunun yanında sistemli kazılarda ele geçmediklerinden diğer Önasya merkezlerinde gün ışığına çıkartılan eserlerden de faydalanılmıştır. Böylece bu eserler gözden uzak bir kolleksiyonda kalmaktansa ileride yapılacak çalışmalara küçük de olsa bir katkı niteliği kazanılmak istenmiştir.
Gökhöyük Bağları Höyüğü Demir Çağı seramiği

Yaklaşık olarak MÖ 13. yüzyılın sonları ile MÖ 12. yüzyılın başlarında meydana gelen kavimler göçünün, Anadolu'da ve Yakındoğu'da sosyal ve siyasi açıdan köklü değişimlere sebep olmuştur. Bu göçler sonrasında MÖ 2. binyılın monarşik birçok devleti ortadan kalkmıştır. Anadolu coğrafyasındaki bu kargaşalarla birlikte yazılı kaynakların kesilmesi ve burada yaşayan topluluklar hakkında kısıtlı bilgilerin ele geçmesi bu dönemin Karanlık Çağ olarak adlandırılmasına sebep olmuştur. Zaman içinde Boğazköy-Hattuşa, Gordion-Yassıhöyük, Alişar, gibi yerleşmelerde yapılan kazılarda açığa çıkarılan seramiklerden elde edilen bulgular Orta Anadolu Demir Çağı'nın aydınlatılmasına önemli katkılar sunmuştur. Boğazköy-Hattuşa, Gordion-Yassıhöyük ve Kaman Kale Höyük'de son dönemde temiz tabakalardan çıkarılan seramikler üzerinde gerçekleştirilen C14 analizlerinin sonuçları, Orta Anadolu Demir Çağı'nın daha anlaşılır bir hale gelmesine olanak sağlamıştır. Konya Ovasında ise kapsamlı bir kazı çalışması bulunmadığından bölgenin Demir Çağı hakkındaki bilgilerimiz yüzey araştırmalarından gelen verilerden sağlanmaktadır. Bu çalışma ile birlikte, Orta Anadolu Demir Çağı kültürünün anlaşılmasına katkı sağlamak amaçlanmıştır. Konya Ovası'nın güneybatısında bulunan Gökhöyük Bağları Höyüğünde yapılan kurtarma kazılarda ortaya çıkarılan Demir Çağı seramiği bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Burada incelenen seramiklerin büyük bir kısmını koyu yüzlü gri ve siyah renkli seramikler oluştururken çok az bir kısmında ise boya bezeme yer almaktadır. Bunun yanında boyasız örneklerin bir kısmının üzerinde ip baskı, damga ve kazı bezeme bulunurken, kalan parçalarda herhangi bir bezeme görülmemektedir. Çalışmada ele alınan seramiklerden yola çıkarak Gökhöyük Bağları Höyüğü'nün Orta Anadolunun Güney batısında, Erken Demir Çağ'ından Geç Demir Çağına kadar devam eden kültürel devamlılığın görüldüğü önemli bir yerleşme olduğu söylenebilir.
Metropolis'deki ion tipi sütun başlıklarının biçimsel gelişimi

Metropolis Antik Kenti'nde 1989 tarihinden bu yana gerçekleştirilen kazı çalışmalarında çok sayıda eser ve yapı ortaya çıkarılmıştır. Kentin tarihi ve mimari dokusunun anlaşılmasında bu buluntuların önemi tartışılamaz. İonik tarzdaki sütun başlıkları da bu açıdan bakıldığında çok önemli bir yer tutmaktadır. Metropolis'in ionik sütun başlıklarının ele alındığı bu tezde, ion tarzında inşa edilmiş yapılarının kent içindeki dağılımı ve bu dağılım neticesinde kentte oluşan mimari doku gözler önüne serilmiştir. Bu bağlamda kentin ion tarzında inşa edilmiş yapılarına kısaca değinilmiş ve sütun başlıklarının buluntu yerlerinden bahsedilmiştir. İon tarzında meydana getirilmiş sütun başlıklarının formlarına, zengin bezeme tipolojisine ve Anadolu'daki yayılımına yönelik bilgiler tez kapsamında ortaya konmuştur. Bununla paralel olarak Metropolis'e ait olan 14 ionik sütun başlığı bu bağlamda incelenmiş ve diğer kentlerde ortaya çıkartılmış olan ionik sütun başlıklarıyla benzer ve farklı yönler gözler önüne serilerek tarihleme önerileri gerçekleştirilmiştir. Tezin son bölümünde yer alan katalog ve levhalar kısmında Metropolis Antik Kenti'ne ait sütun başlıklarının çeşitli özellikleri, fotoğrafları ve çizimleri gösterilmiştir. Bu sayede kentte görülen ion tipi sütun başlıklarının zengin bezeme tipolojisi daha net bir şekilde anlaşılabilmektedir. Tüm bu çalışmaların sonucunda kentin ionik dokusunun ağırlıklı olarak Roma Dönemi'nin etkisinde geliştiğini de söylemek mümkündür.
Türkiye neolitik ve kalkolitik dönem figürinlerinin bedensel temsilinin değerlendirilmesi

ÖZ Tez çalışmasının konusunu Türkiye'deki Neolitik ve Kalkolitik dönem figürinlerinin bedensel temsilinin değerlendirilmesi oluşturmaktadır. Bu tez çalışması kapsamında; dünya üzerinde çok yoğun çalışılan ve üzerlerinde farklı yorumlar yapılan figürinler hakkında, Türkiye'de daha geniş düşünülmesinin ve kalıplaşmış genel yorumlardan kurtulunmasının sağlanması amaçlanmaktadır. Dolayısıyla, anlamları üzerine kuramlar geliştirilerek figürinlerin neyi ifade ediyor olabilecekleri konusunu daha derinlemesine incelemek gerektiği açıktır. Figürinlerin bedensel yapı görünüşlerinden ziyade, üzerlerinde yer alan amblemlerin veya baş süslemelerinin bir anlam taşıyıp taşımıyor olabileceklerine de araştırma içerisinde ayrıca değinilmeye çalışılmıştır. Çalışmada, figürinler yorumlanırken Türkiye'deki ve Balkanlardaki teorik yaklaşımların esas alındığı doğrultuda bir araştırma yürütülmüştür. Genel anlamda 'Ana Tanrıça' olarak benimsenen figürinler hakkında Balkanlarda çalışmalarını yürüten arkeologların görüşlerini de dikkate alarak farklı görüş ve yorumlamalarına yer verilmiştir. Yorumlar değerlendirilirken kazı raporları, figürinler üzerine çalışmalar ve etnografik bulgular incelenmiştir. Türkiye arkeolojisinde de çok fazla çalışılmamış olan figürinlerin kuramsal yanı ve değerlendirmeleri de eksiktir. Bu boşluğu dikkate alarak, tez çalışması figürinlerin yeniden değerlendirmeleri konusu üzerine odaklanmıştır. Paleolitik'ten itibaren görülmeye başlanan figürinler, çağlar boyu işlevselliklerini korumuştur. Bu işlevlerini insanlık tarihi boyunca korumalarının nedenlerini anlamak üzere çalışmamı oluşturan Neolitik ve Kalkolitik Dönem'deki figürinlerin işlevleri de incelenecektir. Genel değerlendirmelerde figürinlerin bölgelere göre gösterdiği farklılıklar ve tercih edilen hammaddeleri ön plana çıkarmakla birlikte bu çalışma içinde işlevlerine olan etkiler de dikkate alarak incelenecektir. Figürinler tipolojik açıdan ele alındığında çok farklı örneklerin olduğu görülmektedir. Bunların hepsine kapsamlı bir şekilde değinmek tez araştırmasında mümkün olamayacağı için bu tez çalışmasında kıyafetli, dövmeli, bezemeli, çeşitli baş süslemelerinin yer aldığı figürinler öncelikli olarak ele alınacaktır.
Hellenistik ve Roma döneminde Kilikia Pedias yerleşimleri

Eski Yunan ve Romalı yazarlar ve coğrafyacılar, Kilikia'yı iki bölüme ayırmışlardır. Bölgenin dağlık, yani batı bölümüne Kilikia Tracheia veya Oreine Kilikia ya da Latince Cilicia Aspera, doğudaki ovalık bölüme ise, Pedias veya Idios Kilikia ya da Cilicia Compestris ismini vermişlerdir. Bu çalışmada Kilikia Pedias'ın batısından itibaren, Göksu Havzası ve Berdan Irmağı Havzası yerleşmeleri, Seyhan ve Ceyhan Nehirleri Havzası yerleşmeleri, bölgeyi bir ağ gibi kaplayan yollar üzerinde kurulan kentlerin birbirleri ile olan ilişkileri, incelenmiştir. Doğu kıyısındaki kentlerin Suriye, Mezopotamya, Yunanistan ve diğer Avrupa ekonomileri ile ilgileri, ayrıca Anadolu'nun diğer bölgelerine ulaşımı bunu nasıl gerçekleştirdikleri araştırılmıştır. Bundan başka, tarihin derinliklerinden itibaren Hellenistik ve Roma Dönemleri'nde bölgenin yerleşimlerinin konumları ve sayıları, siyasi gelişmelere göre değerlendirilmiştir. Bölgede tarihin her dönemine ait birçok kent ve kale mevcuttur. Kuzeyden ve doğudan bölgeyi kapatan Toros Dağları ve uzantısı Amanoslar üzerinde, ulaşımı sağlayan geçitler ve bu geçitleri korumak için birçok kale vardır. Kilikia Pedias'ın Orta Anadolu, Suriye ve Batı Akdeniz kentleri ile bağları, geçitler sayesinde artmış, birçok bölge birbirine bağlandığı gibi, limanları vasıtasıyla başka ülkeler ile geniş ticaret hacmine de sahip olunmuştur. Bölgedeki yerleşmeler; 1- Höyükler, 2- Kentler, köprüler ve su sistemi, 3- Tapınaklar ve nekropoller, 4- Kaleler şeklinde dört ana grupta ele alınmıştır.
Şarhöyük sığırlarının zooarkeolojik analizi

Eskişehir İli sınırları içinde yer alan Şarhöyük, İç Anadolu'daki Hitit Dönemi'ne ait en erken yerleşimler arasında yer almaktadır. Bu çalışmada Şarhöyük insanlarının sığırlarla olan ilişkileri ve sığırlar arasındaki boyut farkları belirlenmeye çalışılmıştır. Bu amaçla 1989- 2008 yılları arasında bulunan kemikler içerisinden 639 adet sığır kemiği incelenmiştir. Şarhöyük sığırlarının boyut açısından dönemler arasında farklılık göstermediği belirlenmiştir. Bulgular, Anadolu'ya özgü sığır özelliklerini göstermektedir. Farklı alanlarla yapılan karşılaştırmada ise, çevre koşullarına bağlı olarak serimiz materyallerinin güney kesimlerden tespit edilen sığırlardan küçük oldukları gözlenmektedir. Cinsiyet dağılımına bakıldığında, iş gücünden yararlanılan öküz varlığının mevcut olduğu tespit edilmiştir. Yaş dağılımları dikkate alındığında 1,5- 2 yaşın üzerinde sığırların yoğun olduğu gözlenmiştir. Bunun başlıca nedenleri arasında parmak kemiklerinin sayıca fazla olması gelmektedir. Sonuçlar Şarhöyük'ün sığır yetirştiriciliği için uygun bir alan olduğunu işaret etmektedir. Hitit Dönemi'nde Şarhöyük insanları sığırların işgücünden yararlandıkları gibi et ve süt ürünlerinden de yararlanmışlardır. Fakat, Bizans-İslam Dönem'inde sığırlar daha çok kurban amaçlı kullanılmış olabilir.
Neolitik Dönem Akarçay Tepe yerleşmesinde küçük buluntular ışığında zanaat ürünleri

Bu tez çalışmasında, Akarçay Tepe Neolitik Dönem yerleşmesinde ortaya çıkarılmış küçük buluntuların incelenmesi yoluyla yerleşmede sürdürülen zanaatların araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla, açığa çıkarılan iki bine yakın küçük buluntu; hammadde, olası işlev, tür ve tip gibi özelliklerine göre tasnif edilip, tanımlanmıştır. İlk aşamada, tasnif edilen bu buluntulara tüm faaliyetleri anlamak amacıyla, çakmaktaşı ve obsidyen aletler ile çanak çömlek dahil edilmiştir. Buluntuların yapımında kullanılan hammaddelerin tarih öncesi dönemde nasıl ve nereden elde edildiği çalışıldıktan sonra, nasıl işlendiği, yapım süreçleri ve teknikleri etnoarkeoloji ve deneysel arkeoloji araştırmalarının yardımıyla ele alınmıştır. Her iki aşamada da buluntuların yerleşme içindeki kronolojik ve mekansal dağılımı, yerleşmedeki diğer arkeolojik veriler ve Akarçay Tepe yerleşmesinin içinde yer aldığı bölgedeki çağdaşı yerleşmelerle karşılaştırılarak sonuçlara ulaşılmaya çalışılmıştır.
Antik devir inancında rüyaların rolü ve rüya yorumcuları

Rüyalar, geçmişşten günümüze değin insanoğlu için en gizemli olgulardan birisi olmuştur. Antik Devir' de rüyalar, tanrıların insanlar ile doğrudan ilişki kurduğu, onlara gelecek hakkında bilgiler ilettiği, yapılması veya yapılmaması gereken hareketleri gösterdiği iletişim araçlarından biri olarak düşünülmüştür. Tanrılar insanlarla rüyalar aracılığıyla iletişim kurduklarında mesajlarını açık veya üstü kapalı biçimde iletiyorlardı. Yorumlanmaya muhtaç olan rüyalar haliyle bu alanda ustalaşmış rüya yorumcularına ihtiyacı doğurmuştur. Bu gelenek sadece Grek ve Roma kültürlerine özgü değildir. Ön Asya ve Mısır'da Tunç Çağı'na ait metinlerde rüya yorumcularının ve rüya yorumlama olgusunun varlığına dair bulgulara rastlamak mümkündür. Rüya yorumcularının varlığına dair en erken atıflar Homeros'un İlyada'sında geçer. Profesyonel veya amatör yorumcular tarafından yorumlanan rüyalara ilişkin pek çok örnek antik metinlerde bulunmaktadır. Zamanla rüya yorumlarının yer aldığı rüya kitaplarının yazıldığı anlaşılmaktadır. O kitaplardan pek azı günümüze kadar ulaşabilmiştir. Onların içinde en iyi korunmuş olarak günümüze ulaşan rüya kitabı Daldisli Artemidoros'un İ. S. 2. yüzyıla tarihlenen Oneirokritika adlı 5 kitaptan oluşan eseridir. Artemidoros, rüya yorumlamayı bilimsel olarak nitelenebilecek bir şekilde sistematik olarak incelemiştir. İnsanların doğal yaşantısı sırasında gördüğü rüyalar ve bunların yorumlanması elbette sosyal yaşam içerisinde önemli bir yer tutuyordu. Bununla birlikte, Antik Devir insanı, rüyalar yoluyla kehanet alabilmek için din ve inanç sisteminin içerisinde yer alan ve çeşitli ritüellerin uygulandığı yöntemlere de başvurmuştur. İnkübasyon olarak adlandırılan bu yöntemde, tanrılardan yardım dileyen kişi, yardım beklediği konu için tanrının kült alanında uyuyarak rüya yoluyla kehanet almayı amaçlamıştır. İnkübasyon yöntemini, Sağaltıcı İnkübasyon ve Kehanetsel İnkübasyon olmak üzere, iki başlık altında incelemek mümkündür. İlkinde, tedavi için tanrıdan veya tanrısal figürlerden rüya yoluyla şifa beklenmektedir. Bu yöntemin en yaygın olarak uygulandığı kült merkezleri içinde en önde olanlar Asklepieionlardır. İkincisinde ise, sağlık konusu da olmak üzere daha geniş bir yelpazedeki sorunlarla ilgili tanrılardan veya tanrısal figürlerden yardım dilenmiştir.
Hellenistik ve Roma Dönemlerinde mezar stellerinde semboller

'Hellenistik ve Roma Dönemlerinde Mezar Stellerinde Semboller' isimli yüksek lisans tezinin konusu, mezar stellerinde yer alan betimlemeler yoluyla geride kalanlar üzerinde bırakılmak istenen mesajların yansımasının irdelenmesini kapsar. Figürler gerek vücut diliyle gerekse bir takım sembollerle nasıl bir hayat sürdüklerini, erdemlerini ve ölümden sonra nasıl bir hayat sürme arzusunda olduklarını mezar stellerindeki kabartmalarla ifade etmektedirler. Bu çalışmada birçok nesnenin ve figürün bir arada bulunduğu, belli bir mesajı olduğu düşünülen mezar stellerindeki sembolik anlamlar irdelenmiştir. Tezin ilk bölümünü oluşturan 'Klineli Cenaze Yemeği Sahneleri', stel sahibini heroize ederek, onun bu dünyada olduğu gibi diğer dünyada da bolluk refah içinde yaşama arzusunun bir temsilidirler. İkinci bölümde incelenen 'El Sıkışma Sahneleri' ise literatürde 'Dexiosis' olarak ifade edilen, ölümün verdiği hüzün ile ailenin birliği ve bütünlüğü vurgularının yapıldığı sahnelerdir. Son bölüm olan 'Diğer Sahneler'de ise, mezar stelleri üzerinde erkek, kadın ve çocukların hangi özelliklerinin ön plana çıkarılarak betimlendiği, sahnelerde yer alan nesnelerin içerdikleri anlam ile vücut dillerinin kattığı hüzün duygusu vurgulanmıştır. Mezar stellerinde, stel sahibi ve bazen de ailesinin ilgi alanlarını, erdemlerini, statüsünü, mesleğini, yaşarken keyifle vakit geçirdiği uğraşlarını ifade eden birçok sembol bulunmaktadır. Genel olarak bakıldığında mezar stellerindeki bütün figürler gerek bir takım nesnelerle gerekse sahnedeki jest ve vücut hareketleriyle belli bir mesaj verme kaygısı taşımaktadırlar. İnsanların bedenleriyle var olamadıklarında yaptıkları işler ve bıraktıkları eserleri ile, anılan bu dünyada mezar stelleri bu gerçeğin hüzünlü bir yansımasıdır.