turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Lozan Konferansı'nda azınlıklar meselesinin Türk kamuoyuna yansımaları

İslam devleti olan Osmanlı Devleti kuruluşundan yıkılışına kadar azınlıkları sürekli olarak bünyesinde barındırmıştır. XIX. Yüzyıl başlarında Fransız İhtilali ile bağımsızlık faaliyetlerine girişmişlerdir. Bu aşamada büyük devletler tarafından sömürgecilik ve Şark Meselesi'ni sonuca ulaştırmak adına etkin bir şekilde kullanılmışlardır. Bu süreçte bazı milletler destekçilerinin de katkısıyla, kanlı isyanlar ve savaşlar sonucunda bağımsızlıklarını elde ettiler. Osmanlı Devleti bünyesinde kalan gruplar ise bulundukları bölgelerde komiteler ve çeteler kurarak, yıkıcı faaliyetlerini sürdürdüler. Buna engel olmak isteyen Müslüman halk, I. Dünya Savaşı'nda ve Milli Mücadelede, hem bu çeteler hem de Müttefik Devletlere karşı direnişe geçerek buna engel oldular. Kazanılan savaş sonucunda bir barış antlaşması imzalamak için Müttefik Devletler ve Milli Mücadele'nin temsilcisi olan Ankara Hükümeti arasında İsviçre'nin Lozan kentinde bir konferans yapılmasına karar verilmiştir. Burada yapılan görüşmelerde Müttefikler, yıllarca kullandıkları halkların yaptığı yıkıcı olayları savunma arayışına girerek, bunların Osmanlı Devleti'ndeki statülerini devam ettirmek istemişlerdir. Buna engel olmak isteyen yeni Türk Devleti, tam bağımsız bir devlet kurmak için olağanüstü bir şekilde karşı koymuştur. Bu sürecin Türk kamuoyu tarafından takip edilmesi için basın, sadece bilgilendirme amaçlı değil, Türk Heyeti'nin Konferanstaki politikalarını destekleyerek, kamuoyunun yanlarında olduğunu hissettirmek amacı ile de kullanılmıştır. Burada açık bir şekilde ekalliyetlerin ve Müttefik Devletlerin politikaları, haber ve makaleler ile sıkı bir halde takip edilerek sunulmuştur. Etkin bir şekilde kullanılan basın, kamuoyunu bilgilendirmek adına bütün imkanlarını seferber etmiştir.
Sultan II. Abdülhamid'in 25. cülus yıldönümü kutlamaları

Sultan II. Abdülhamid'in 1900 yılına tesadüf eden 25. Cülus yıl dönümü, aynı zamanda O'nun tahttaki çeyrek yüzyılını tamamlaması anlamına geliyordu. O, bunu en iyi şekilde değerlendirdi. Yapılan faaliyetler önceki yıllardakinden çok daha geniş kapsamlı oldu. İstanbul'da ve taşrada törenler, şenlikler, ziyafetler düzenlendi. Gece ise devlet büyüklerinin sahilhane ve haneleri, tüm resmi daireler ve memurların evleri süslendi ve ışıklandırıldı. Havai fişek gösterileri yapıldı. Ülkenin her tarafı adeta yeniden imar edildi. Bu vesileyle çeşitli yerlerde çeşmeler, saat kuleleri, hükümet binaları, hastaneler, depolar, kışlalar, mektepler inşa ve tamir edildi. Bu inşa faaliyetleri içinde Hicaz Demiryolu' 'nun temelinin atılması ve Darülfünundun yeniden açılması da bulunuyordu. 25. Cülus yıldönümü aynı zamanda Sultan II. Abdülhamid'in 'halife' sıfatının dünya müslümanları üzerindeki etkisini göstermiştir. Hindistan'dan İngiltere'ye, Güney Afrika'dan Rusya'ya pek çok ülkede yaşayan müslüman cemaatler bugünü şenliklerle kutladılar. Ayrıca İstanbul'a tebrik heyetleri, mektuplar ve hediyeler gönderdiler. Başta büyük devletlerin başkentleri olmak üzere pek çok Avrupa kentindeki Osmanlı temsilciliklerinde tebrikler kabul edildi. Konuklara ikramlarda bulunuldu. Bu devletler aynı zamanda İstanbul'a gönderdikleri tebrik heyetleri ile kutlamalara üst düzeyde temsilcileri ile katıldılar. Avrupa'da yayın yapan pek çok gazetede kutlama faaliyetleri ve Sultan H. Abdülhamid ile ilgili yazılar yayınlandı. Yine bu vesileyle Osmanlı tebaasından hapishanelerde bulunan mahkumlardan cezalarının üçte ikisini tamamlyanlar serbest bırakıldı. 1299 yılma kadar olan bütün vergi borçları da affedildi Kısaca 25. Cülus yıldönümü Sultan H. Abdülhamid'in iç ve dış politikası konusunda en önemli göstergelerden biri olmuştur.
61 numaralı Gaziantep Şer'iyye Sicili'nin (H.1124-1125/M.1712-1713 s.101-200) transkripsiyonu ve değerlendirmesi

Şer'iyye sicili, Osmanlı Devleti'nin askeri, hukuki, iktisadi, dini ve idari müesseseleri gibi birçok alanı hakkında önemli bilgiler içermektedir. Şehir tarihleri ile ilgilenen araştırmacılar için bulunmaz bir hazine olan şer'iyye sicillerinde kaza, köy ve mahalle isimleri; ticari, cezai ve her türlü hukuki kararlar; halkın geçim tarzı, ekonomik ve sosyal yaşamı ile ilgili bütün ayrıntılar bu defterlerde yer almaktadır. Bu nedenle Osmanlı tarihi araştırmaları için bu belgelerin günümüz Türkçesine çevrilmesi ve incelenmesi gerekmektedir. Tezimiz 61 Numaralı Gaziantep şer'iyye sicilinin 101 ile 200 sayfaları arasını kapsamaktadır. Sicil Hicri 1124 -1125/ Miladi 1712- 1713 yıllarını kapsamaktadır. Söz konusu sicil defterinin çevirisi sayesinde Gaziantep'in Hicri 1124 -1125/Miladi 1712- 1713 yılları arasındaki siyasi, sosyal, ekonomik, idari, mali, hukuki durumuna ilişkin somut bilgilere ulaşılmıştır. Aynı zamanda Osmanlı Devleti'nin de idari yapısı hakkında fikir sahibi olabilmekteyiz.
537 Numaralı Karahisar-ı Sahib Sancağı Şer'iyye Sicili: 1140-1142 H. / 1727- 1729 m.

Kadıların tuttuğu zabıtlar olan Şer'iyye Sicileri'ne, merkezden gelen resmi belgeler ve mahkemeye intikal eden meseleler kaydedilmiştir. Bu bakımdan Şer'iyye Sicilleri Osmanlı tarihinin önemli arşiv kaynakları arasındadırlar. 537 numaralı Karahisar-ı Sahib Şer'iyye Sicili 1140- 1142 (M.1727-1729) yılları arasında tutulan bir sicildir. Bu sicilin ihtiva ettiği belgeler dönemin ve bölgenin genel, iktisadi, askeri ve hukuki tarihi ile sosyo-kültürel yapısı ve idari teşkilatı hakkında bilgiler ihtiva etmektedir.
Yemen Vazat-Luhye Mıntıka Kumandanlığı Harp Ceridesinin transkripsiyon ve değerlendirmesi (II. defter, sayfa: 1-235, 08.09.1331-01.01.1332)

I. Dünya Savaşı'na katılan devletler arasında yer alan Osmanlı Devleti, bu savaşta pek çok cephede savaşmak zorunda kalmıştır. Bu cephelerden birisi de Yemen Cephesidir. Yemen, Mısır'ın Osmanlı Devleti hakimiyeti altına girmesinin akebinde Osmanlı Devleti sınırlarına dahil olmuştur. Tarihi süreç içerisinde zaman zaman Osmanlı Devleti hakimiyetinden çıkıp tekrar Osmanlı Devleti sınırlarına dahil olduğu görülmektedir. Osmanlı Devleti bu topraklarda tutunabilmek ve kalıcılığını sağlamak noktasında ciddi çabalar göstermiştir. Nihayetinde diğer birçok cephede olduğu gibi bu cepheden de çekilmek zorunda kalmıştır. Osmanlı Devleti, Yemen'de hem İmam Yahya hem de Seyyid İdrisi ile mücadele etmiştir. İmam Yahya 1911 Antlaşmasıyla Cihan Harbi'nin sonuna kadar Osmanlı'ya sadık kalırken ve destekçi olurken, Seyyid İdrisi, İtalyanların ve İngilizlerin desteğini de alarak Osmanlı Devletine olan isyanlarını devam ettirmiştir. Nitekim çalışmamızı teşkil eden harp ceridesi, Tehame Harekat Bölge Komutanlığı'nın Yemen'in kuzey tarafında yer alan Asir bölgesinde Seyyid İdrisi'ye karşı yapmış olduğu mücadelenin bir kısmını oluşturmaktadır. Savaş tarihinin önemli kaynaklarından birisi de harp cerideleridir. Harp cerideleri, savaşların psiko-sosyal, ekonomik, siyasi vb. birçok yönden perde arkasına işaret etmesi bakımından önemlidir. İncelediğimiz 2. Defter Harp Ceridesi, 08. 09. 1331 (21 Kasım 1915) tarihi itibariyle tutulmaya başlanmış ve 01. 01. 1332 (14 Mart 1916) tarihinde nihayet bulmuştur. Bu ceride bilhassa Vazat-Luhye Mıntıka Komutanı Galib Bey'in ( 1881 1953 ) VII. Kolordu Komutanlığı, Tehame Harekat Bölge Komutanlığı, mıntıka birlikleri, bölgedeki kabile reisleri ile yapmış olduğu yazışmaları içermektedir. Dolayısıyla çalıştığımız ceride söz konusu dönemde bölgedeki askeri ve siyasi gelişmeler hakkında önemli bilgiler vermekte bazı bilinmeyen konulara açıklık getirmektedir.
41/2 numaralı Kayseri şer'iyye sicili (H. 1048/ M. 1638/1639) transkripsiyon ve değerlendirme

Hüküm sürdüğü dönemde dünya devletlerinin en önemlilerinden biri olan Osmanlı Devleti'nin siyasi, sosyal, iktisadi, askeri ve hukuki hayatını daha yakından tanıyabilmemiz için kadı sicilleri çok büyük önem arz etmektedir. Kazaların hukuki işlerinden sorumlu olan kadılar, aynı zamanda bulundukları yönetim birimlerinde, devletin yürütme faaliyetlerini de yerine getirmişlerdir. Osmanlı Devletinin önemli sancaklarından biri olan Kayseri'nin, sosyal yaşamının daha iyi tanınmasına yönelik olan bu çalışmamızın, asıl kaynağını teşkil eden Kayseri Kadı Sicilleri'nin mikrofilmleri, Ankara Milli Kütüphanede ve Kayseri ve Yöresi Tarihi Araştırmalar Merkezinde yer almaktadır. Bizim çalışmamız olan 41/ 2 numaralı Kadı Sicili'nin bir nüshası fotokopi olarak KAYTAM'dan alınmış, bir nüshası da cd olarak Ankara Merkez Kütüphaneden temin edilmiştir. Öncelikle transkripsiyonu yapılan Osmanlıca metinlerin özetleri çıkarılmış ardından yapılan kaynak taraması sonucu belgelerdeki tarihi bulgular değerlendirilmiştir. Belge çeşitliliği açısından zengin olduğunu düşündüğümüz bu sicilde ferman, berat, buyrultu, tezkere, hüccet, i'lam, mektup, mürasele ve tereke kaydı gibi pek çok belge mevcuttur. Sicilin 1635 Revan Seferinden hemen sonraya ve 1638 Bağdad Seferi yıllarına denk gelmesi ise Osmanlı Devleti'ndeki o dönem askerlik müessesesini daha yakından tanımamıza olanak sağlayacak belgelerin var olmasına sebebiyet vermiştir. Yine bu çalışmamızda 1630'lu yıllar Kayseri'sinin toplum yaşantısı hakkında pek çok bilgiye ulaşılabilmektedir. Sicilde, vasi tayini, miras paylaşımı- ihtilafı, alım-satım, vergi, emlak anlaşmazlığı, yaralama v. b iktisadi ve içtimai konulara dair belgeler yer almaktadır. Kadı Sicilinin 41/ 2 diye adlandırdığımız ikinci bölümü 109 sahife, 55 varak ve 274 belgeden oluşmaktadır. Böylesine zengin bir kadı sicili üzerinde çalışmış olmaktan ve bilim dünyasına küçücükte olsa bir katkıda bulunmaktan ayrıca mutluluk duyuyoruz.
Başbakanlık Osmanlı Arşivi Sadaret belgelerinde Milli Mücadele (5 Kasım 1918-17 Şubat 1919)

Avrupa büyük devletlerinin emperyalist ve sömürgeci amaçlarla başlatmış oldukları [. Dünya Savaşı'na Almanya ve Avusturya-Macaristan'ın yanında giren Osmanlı Devleti, savaştan bağlaşıklarıyla birlikte yenik olarak çıkmıştı. Savaş sonunda imzalanan Mondros Ateşkes Antlaşması ile Osmanlılar hiçbir yerde toprağının işgal edilmeyeceği ve o tarihteki ileri hatlarının da mütareke sının olarak benimseneceği umudundaydılar. Fakat mütarekenin daha mürekkebi kurumadan işgallerin başlaması, İstanbul'a İngiliz ve Fransız gemileriyle Yunan gemilerinin de gelmesi büyük bir hayal kırıklığına neden olmuştu. Bu olay üzerine Bahriye Nazırı Rauf Bey, Amiral Caltrope'a Yunan gemilerinin girmemesi konusunda verdiği sözü hatırlatmış fakat 'Ülkemin çıkarları benim namusumdan önce gelir' cevabını almıştı. Ancak Türk Milli Mücadelesi sadece askeri cepheyi içermiyordu. Bunun politik, sosyal ve ekonomik cepheleri de vardı. Osmflpli Tfeylffij peş peşe girdiği savaşlarda insan gücü ve iktisadi kaynaklarının hemen hemen tamamını yitirmişti. Geleneksel Osmanlı toprak düzeni ise, Osmanlının son dönemlerinden itibaren iyice bozulmuş, büyük haksızlıklar ve dengesizlikler zuhur etmişti. Toprak mülkiyetini düzenleyen sistem karmakarışık hale gelmiş ve neticede Müslümanlar değil vergilerini ödemek karınlarını dahi doyuramaz duruma gelmişlerdi. Bu arada zaten sanayi ve ticareti tekelinde barındıran azınlıklar, mütarekeden sonra büyük devletlerin kışkırtmalarıyla taşkınlıklarını arttırmışlar ve kendilerini bulundukları toprakların hakimi olarak görmeye başlamışlardı. Mütareke mucibince askerlerin de terhis edilmesi ülkedeki huzuru ve asayişi iyice bozmuştu. Artık Müslümanlar kendi başlarının çaresine bakmak zorundaydılar. Çünkü onları koruyabilecek hiçbir güç kalmamıştı. Bütün bu sıkıntıların yanı sıra siyasi durumda meydana gelen gelişmeler, Hürriyet ve İtilaf ile İttihat ve Terakki arasındaki çekişmeler, mütarekeden sonra bir İttihatçı avının başlaması ve bu siyasi değişiklerin idari değişiklikleri de beraberinde getirmesi kayıpları daha da arttırmıştı. IV
XVI. yüzyılın ikinci yarısında Üsküdar'da sosyal ve ekonomik hayat

Bu çalışmada, XVI. yüzyılın ikinci yarısında Üsküdar'ın idari, sosyal ve ekonomik hayatı Üsküdar Şer'iyye Sicilleri'ne dayanarak incelenmiştir. İstanbul'un ayrılmaz parçası olan bu şehrin iskan ve yerleşmesi, mahalleleri, nahiye ve köyleri, dinsel ve sosyal yapıları, sosyal tabakalaşma, toplum ve aile hayatı, kölelik gibi konularla birlikte İstanbul'un iaşe temininde Üsküdar'ınyeri, miri hizmetler mukataalar, esnaf ve ticaret, para meselesi ve fiyatlar gibi konular ele alınmıştır. Bu bağlamda, genelde Osmanlı şehirlerinin özelde ise Üsküdar'ın sosyal ve ekonomik tarihinin incelenmesinde belge kullanımının önemi ortaya çıkmaktadır. Zira, şer'iyye sicilleri sayesinde, Üsküdar'ınkonumundan kaynaklanan kendine has özellikleri, başta payitaht İstanbul olmak üzere Anadolu eyaletleri ile olan sosyal ve ekonomik bağlantıları ve bu şekilde şehrin XVI. yüzyıldan itibaren gelişiminde etkili olan faktörler tespit edilmiştir.
Osmanlı-İran ilişkileri (1795-1896) casusluk faaliyetleri çerçevesinde

Osmanlı-İran ilişkileri XIX. yüzyıl ile birlikte yeni bir döneme girmiştir. Yabancı devletler daha etkin rol almaya başlamıştır. Özellikle Rusya ve İngiltere'nin etkisi oldukça artmıştır. İki devlet arasındaki Sünni-Şii çatışması ilişkilerin bozulasında oldukça etkili olmuştur. İlişkileri etkileyen bir diğer husus ise iki devlet sınırında yaşayan göçebe aşiretlerin sebep olduğu problemler ve İran üzerinde hakimiyet kurma çabalarıdır. Osmanlı devleti 19. Yüzyıl başlarında teşkilatlı bir istihbarat örgütüne sahip değildi. İki ülke arasındaki casusluk faaliyetleri savaş dönemlerinde artmıştır. Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nde Kaçar hanedanı dönemi ile ilgili oldukça fazla belge mevcuttur. Buna rağmen XIX. yüzyılda Osmanlı-İran ilişkileri konusunda önemli bir boşluk söz konusudur. Yapılan bu tez çalışması, konunun irdelenmesi açısından önem arz etmektedir.
Ticaret ve Ziraat Nezareti mecmuası'nda Osmanlı Devleti'nde tarım (1912-1918)

Bu araştırmamızda 1912- 1918 yılları arasında çıkan Ticaret ve Ziraat Nezareti Mecmuası dergisinin, tarım ve ziraat ile ilgili yapılan incelemelerini günümüz Türkçesine uyarlamaya çalıştık. Okumalarımız esnasında bir takım haşerat ve özellikle çekirge istilaları neticesinde ortaya çıkan tarımsal felaketler, bazı iklim koşullarından kaynaklı başta filoksera olmak üzere birçok hastalık oluştuğunu gördük. Tarımın geliştirilmesine yönelik faaliyetler kimyevi gübre, yeni alet ve makine kullanımlarıyla ve çıkarılan kanunlarla ilgili bilgileri aktarmaya çalıştık. Ticaret ve Ziraat Nezareti Mecmuası, 1912- 1918 yılları arasında Osmanlı Devleti'nde ziraat alanında kullanılan teknik yöntem ve gübreleme konularına ışık tutmaktadır. Bu yönüyle 1912- 1918 yılları arasında yayımlanan dergiler arasında öne çıkmaktadır.
I. Dünya Savaşı'nda Silvan

19. yüzyıl sonunda dünya devletlerinin sömürgecilik politikaları ve aralarındaki rekabet önce soğuk savaşın, ardından da Birinci Dünya Savaşı'nın çıkmasına neden olmuştur. Bu ilk Dünya Savaşı'ydı ve tüm dünyayı doğrudan veya dolaylı olarak etkilemiştir. Osmanlı Devleti'nin bu savaşa girmesi zaten iyi olmayan ekonomik ve askeri düzeninin, savaştaki kötü gidişat ve ardından gelen yenilgi nedeni ile daha da kötü olmasına neden olmuştur. Bu savaşın Osmanlı Devleti'ne etkisi farklı şekillerde ortaya çıkmıştır. Bu durum bazı bölgeler için bağımsızlıkla sonuçlanırken bazı bölgeler için de tam bir felaket ve yıkıma sebep olmuştur. Birinci Dünya Savaşı'ndan ciddi manada olumsuz olarak etkilenen bölgelerden biri olan Silvan için savaş; ciddi anlamda ekonomik bunalım, çok sayıda ölü ve yaralı, salgın hastalıklar ve daha birçok sıkıntıyı geride bırakarak sona ermiştir. Silvan'ın Birinci Dünya Savaşı'ndaki en önemli rolü ise Mustafa Kemal'in yönetmiş olduğu 16. Kolordu'nun Silvan'da konuşlanması ve bu Kolordu'nun bu esnada düşman işgaline geçmişş olan Muş ve Bitlis'i tekrar geri almış olmasıdır. Silvan'ın muhkem bir dağın yamacında bulunması, içinden geçen yollara hakim bir konumda olması ve stratejik konumu 16. Kolordu'nun komuta merkezi olarak tayin olunmasına sebep olmuştur.
1813-1834 tarihlerini kapsayan IV numaralı Maraş Ahkam Defteri'nde Maraş Kadılığı'na gönderilen hükümler

Jüri : Yard. Doç. Dr. Faruk SÖYLEMEZ : Doç. Dr. Ahmet EYİCİL : Yard. Doç. Dr. Lütfı ALICI Osmanlı Devleti'nde devlet politikası Divan-ı Hümayun diye adlandırılan toplantılarda görüşülür ve kararlaştırılırdı. Divanda görüşülen ve kararlaştırılan ekonomi ile ilgili konuların yer aldığı defterlere Ahka m D efterleri denilirdi. B unlar, padişah adına hazırlandığı için aynı zamanda ferman diye de adlandırılırdı. Divan-ı Hümayun'da görüşülen konular ilgili valilere, kadılara veya sancak beylerine emir olarak gönderilirdi. Valilere, kadılara veya sancak beylerine gelen bu emirler aynen yerine getirilirdi. Transkribesini yapmış olduğumuz Maraş Ahkam Defteri'nde Maraş'a 1813- 1834 tarihleri arasında gelen bütün emirler bulunmaktadır. Bu tarihler arasında Maraş' a gönderilen hükümler içerisinde vergi, veraset, alacak verecek davaları yer almaktadır.
19. yüzyılda Kirmasti kazasının sosyo-ekonomik durumu

Yerel tarih çalışmalarının önem kazanmasıyla, değişim sürecinin izlenebileceği idari birimlerden olan köy, mahalle, kaza ve şehir tarihi üzerine pek çok çalışma yapılmaktadır. 19. Yüzyılda Kirmasti Kazası'nın Sosyo-Ekonomik Durumu isimli bu tez çalışmasının temel problemi, Kirmasti Kazası'nda 19. Yüzyıl boyunca sosyo-ekonomik yönden yaşanan değişimi tespit etmek ve kaza tarihinin aydınlanmamış noktalarını ele almaktır. Genellikle tek kaynak türüne dayalı olarak yapılan yerel tarih çalışmalarının aksine, bu çalışmada değişimin yüzyıla olan etkilerini detaylı olarak inceleyebilmek için üç farklı tür kaynak kullanılmıştır. Bunlar, 1844 tarihli temettuat defterleri, Hudavendigar Vilayeti Salnameleri ve Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nde bulunan Kirmasti Kazası ile ilgili belgelerdir. İncelenen kaynaklardan elde edilen veriler çerçevesinde 19. Yüzyıl sürecinde Kirmasti Kazası'nın idari yapısındaki değişimler ele alınmış, demografik yapısı incelenmiş, sosyal hayatın bir parçası olan esnaf teşekkülleri ve eğitim kurumları üzerinde durulmuş, gelir kaynakları çerçevesinde ekonomik faaliyetler ve vergilendirme sistemi detaylı bir şekilde irdelenmiş, son olarak da sosyo-ekonomik hayatı etkileyen olaylar üzerinde değerlendirmeler yapılmıştır.
34 numaralı mühimme defteri (h.986/m.1578) transkripti ve değerlendirmesi (s.164-326 arası)

Divan-ı Hümayun'dan çıkan kararların suretlerinin kaydedildiği mühimme defterleri; idari, hukuki, askeri ve içtimai pek çok konuda bilgiler içermektedir. Özellikle tutulduğu zaman olan XVI, XVII ve XVIII. yüzyıllar üzerine yapılan araştırmalar için en önemli kaynaklardandır. 34 Numaralı Mühimme Defteri, üç yüz yirmi altı sayfa olup 1578 yılında tutulmuştur. Bizim çalışmamız; defterin yüz altmış dördüncü sayfasından başlayıp sonuna kadar devam eden sayfaları içerir. Bu kısımda 1 Mayıs'tan 18 Haziran'a kadar olan hükümler vardır. Bu tarihlerde Osmanlı Devleti'nin başında; Sultan III. Murad, sadarette ise Sokullu Mehmed Paşa bulunmaktadır. Defterdeki hükümlerin büyük bir bölümü eşkıyalık, zorbalık, asayiş, usulsüzlük ve haksızlıklarla alakalıdır. Bunun yanında vakıflar, vergiler, İstanbul'un ihtiyaçları, timar, devlet hizmetlerinin tevcihi, haberleşme, ulaşım, ekonomik hayat, miras, kale yapımı ve tamiri gibi konularla ilgili hükümler de vardır. Ayrıca defterde dış siyasetle ilgili olarak; İran seferleri, Avusturya ve Venedik devletleriyle yaşanan sınır hadiseleri ile esir mübadelesi gibi konular için yazılmış hüküm suretleri de bulunmaktadır. Çalışmamız tahlil, transkripsiyon ve özet kısımlarından oluşmaktadır. Defterin tahlili, şekil ve muhteva yönünden ikiye ayrılarak yapılmıştır. Hükümler konularına ve hükmün gönderildiği devlet adamlarına göre iki farklı şekilde tasnif edilmiştir. Defter, Osmanlı alfabesinden Latin alfabesine çevrilmiş ve dil sadeleştirilerek özetlenmiştir. Ayrıca defterin aslı da tezimizin sonuna eklenmiştir.
Filistin sorunu ve Hacı Emin el-Hüseynİ

Köklü bir tarihi geçmişşe sahip olan Filistin bölgesi, tarih boyunca çeşitli milletlere beşiklik etmiştir. İslam öncesi tarihi hareketli olduğu gibi bölgenin İslam ile tanışmasından sonra da bölge önemini kaybetmemiştir. Jeopolitik öneminin yanında Kudüs şehrinin üç din açısından ehemmiyetli oluşu bunda en önemli etkenlerden biridir. Birinci bölümde Şark Meselesinin ne olduğu üzerinde durulmuş ve meselenin Avrupa devletleri açısından, Osmanlı Devleti açısından ve Gayri-müslimler açısından ne olduğu analiz edilmiştir. Yine bu bölüm içerisinde Osmanlı Devleti'nin 19. yüzyıldaki genel durumu hakkında bilgi verilmiştir. Osmanlı Devletinin toprak kayıpları iki başlık altında incelenmiştir. İkinci bölümde Osmanlı öncesi Filistin ve Osmanlı hakimiyetinde Filistin olmak üzere iki ayrı başlıkta anlatılmaya çalışılmıştır. İlk olarak İslam öncesi Filistin tarihi incelenmiş ardından Osmanlı hakimiyetinde Filistin'in idari ve siyasi tarihi anlatılmıştır. 19. Asrın ikinci yarısından itibaren Osmanlı Devleti'nin parçalanmaya başlaması, Avrupa devletlerinin Osmanlı Devleti topraklarını paylaşmak için ortaya attıkları Şark politikası çerçevesinde bölge yeni bir sürece girmiştir. Avrupa'da milliyetçilik hareketlerinin yaygınlaşması ve buna bağlı olarak Avrupa genelinde Yahudilere karşı olumsuz tepkinin giderek artmasıyla çeşitli ülkelerde yaşayan Yahudiler bu amaçla dünya çapında teşkilatlanmaya gittikleri gibi diplomatik yollardan da Avrupa devletleri ve Osmanlı Devleti ile anlaşmaya çalışmışlardır. Bu bağlamda Filistin'in kaderi 19. Asrın ikinci yarısından itibaren değişmeye başladığı ayrı bir alt başlıkta anlatılmıştır. Üçüncü bölümde Birinci Dünya savaşında Filistin anlatılmıştır. Siyonistler Birinci Dünya Savaşı ile Filistin'de etkin bir rol oynamaya başlamışlardır. Özellikle savaş sırasında bölgede çıkarları olan İngiltere ile işbirliği içerisine girmeleri bölgede avantajlı duruma gelmelerine sebep olmuştur. Savaş sonrası Filistin'in Osmanlı hakimiyetinden çıkması ve bölgede kısa süre sonra İngiliz Manda yönetiminin başlaması ile Filistinliler güç duruma düşmüşlerdir. Dördüncü bölümde Hacı Emin el-Hüseyni'nin hayatı, Filistin için mücadeleye soyunması, Filistin mücadelesi sırasında devletlerle olan münasebetleri anlatılmıştır. Yine kendi hatıralarını içeren ve kendisiyle yapılan röportajlardan derlenen Safahat min Müzekkirat es-seyyid Muhammed Emin el-Hüseyni isimli Arapça eser çevrilerek Ek 1 kısmında verilmiştir.
21 Numaralı Kastamonu Şer'iyye Sicili'nin (1-104) sayfaları arası transkripsiyonu ve değerlendirmesi (H. 1128-1129/M. 1716-1717

Şer'iyye sicilleri, Türkiye tarihi açısından zengin bilgi kaynakları konumundadır ve tarih araştırmalarında önemli bir yere sahiptir. Şer'iyye sicilleri içerik olarak merkezden gönderilen ferman, berat, buyuruldu, i'lam ve hüccet ile kadılar tarafından davalarda verilen hükümleri oluşturmaktadır. Şer'iyye sicilleri Osmanlı Devleti'nin 15. ve 20. yüzyıllar arasındaki kültürünü, hukukunu, içtimai ve iktisadi yapısını ortaya koyan kaynaklardır. Osmanlı Devleti dönemi kentlerinin tarihini ve kültürünü ayrıntılı bir şekilde ortaya koymak için şer'iyye sicillerinden mutlaka faydalanılmalıdır. Bu nedenle yerel tarih çalışmalarında şer'iyye sicilleri ana kaynak görevini üstlenmektedir. Hazırlanan bu tezde 21 numaralı Kastamonu Şer'iyye Sicili esas alınmıştır. Tezimizin hazırlanma amacı Kastamonu'ya dair tarihi bilgileri gün yüzüne çıkarmak ve Kastamonu'nun siyasi, iktisadi, idari ve hukuki yönlerini ele alarak incelemektir. 21 numaralı Kastamonu Şer'iyye Sicili H. 1128- 1129 / M. 1716- 1717 yıllarını kapsamaktadır. Bu sicil defteri Ankara Milli Kütüphane Mikrofilm Arşivi'nde korunmaktadır. 21 numaralı şer'iyye sicilimizin değerlendirilmesi sonucu Kastamonu'ya ait kazaların, nahiyelerin, köylerin mahallelerin ve divanların adlarına; tereke kayıtlarından da giyim ve süs eşyalarına; silah aletlerine kadar birçok bilgiye ulaşılmıştır.