turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
II. Meşrutiyet Dönemi beden eğitiminde çağdaş dönüşümler

II. Meşrutiyet Dönemi Beden Eğitiminde Çağdaş Dönüşümler? başlıklı tez çalışmasında; söz konusu dönemde beden eğitimi uygulamalarının yasal bir zemine oturtulmasını sağlayan hukuki çalışmalar, bu çalışmaların öğretim kurumlarındaki yansımaları, öğretmen yetiştirme çabaları, çağdaş bir anlayış oluşturmak için gerçekleştirilen denetim çalışmaları, kullanılan tesis ve malzemeler, beden eğitimi alanının öncü figürleri ile yöneticilerin katkıları ve dönüştürme enstrümanları olarak görülen yayın faaliyetleri, bayramlar ile paramiliter gençlik örgütlerindeki uygulamalarda ortaya çıkan çağdaş dönüşümlerin belirlenmesi ve değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Nitel araştırma yaklaşımının bir türü olan doküman incelemesi yöntemi veya başka bir deyişle tarihi yöntemin kullanıldığı bu çalışma, 1908- 1918 yılları ile sınırlandırılmış ve döneme ait ana kaynaklara dayandırılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre; II. Meşrutiyet döneminde beden eğitimi alanını sağlam bir temele oturtmak için çıkarılan resmi mevzuatların etkili bir dönüştürücü olarak kullanıldığı; ayrıca pedagojik, Sosyal Darwinist, paramiliter ve biyo-politik bir anlam yüklenen beden eğitimi derslerinin dönemin koşullarına uygun olarak neredeyse tüm öğretim kurumlarının müfredatlarında yer aldığı ve öz kaynakları kullanarak gerçekleştirilen öğretmen yetiştirme çabalarına da ilk kez bu dönemde yer verildiği görülmektedir. Selim Sırrı Bey tarafından yürütülen teftiş çalışmalarında geçmişşten gelen yanlışları düzeltme, İsveç jimnastiği uygulamalarını benimsetme ve yaygınlaştırma amaçlanmıştır. Tesisleşme alanında ve ders aletlerinde de İsveç jimnastiğine uygun dönüşümlerin yaşandığı bu dönemde, okullarda ve okul dışında yürütülen yaygınlaştırma çabaları yayınlanan süreli eserler ile telif ve tercüme kitaplarda hayat bulmuştur. Okullar ve kulüplerin katılımıyla düzenlenen bayramlar milli bilinç, heyecan ve coşkunun oluşmasında önemli bir rol oynamıştır. Aynı dönemde beden eğitimi uygulamalarından sıklıkla yararlanılan diğer bir alan da özellikle paramiliter amaçlar etrafında oluşturan gençlik örgütleri olmuştur. Sonuç olarak, beden eğitimi alanında II. Meşrutiyet öncesinde hiç gerçekleşmeyen veya sınırlı sayıda yürütülen çabalar, tüm güçlüklere rağmen II. Meşrutiyet döneminde yerini niceliksel ve niteliksel olarak çağdaş bir anlayışa bırakmış, böylece Cumhuriyet döneminde gerçekleştirilecek yeni reformların altyapısı da hazırlanmıştır.
XVII. yüzyılda Osmanlı Devleti-Dubrovnik ilişkileri ve hicri 1037-1056/1627-1646 tarihli ahkam defteri transkripsiyon ve değerlendirmesi

Özgecan Köker, XVII. yüzyılda Osmanlı-Dubrovnik ilişkileri ve Hicri 1037-1056/1627- 1646 Tarihli Ahkam Defteri Transkripsiyon ve DeğerlendirmesiBu çalışmanın amacı 17. yüzyıl başında Osmanlı Devleti-Dubrovnik Cumhuriyeti arasındaki ilişkileri arşiv belgeleri bazlı incelemektir. Temel kaynak olarak Düvel-i Ecnebiye Defteri 14/2 kullanılmıştır. Defter Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nde Venedik-Dubrovnik Defteri olarak geçmektedir. Ancak ki hükümler içerisinde başrol her zaman Dubrovnik'e aittir. Sadece problemlerin Venedik'e dayalı olduğu hükümlerde Venedik zikredilmektedir. Çalışmamızda esas olarak incelemesini yaptığımız defter sayesinde ulaştığımız bilgilerle ilişkilerin hangi alanlarda gerçekleştiği ve siyasi ilişkilerin boyutları tespit edilmeye çalışılmıştır. Dubrovnik Cumhuriyet'inin sahip olduğu haraçgüzarlık statüsünün iki tarafa da getirileri belirlenmeye çalışılmıştır. Tüm bunlar bahsi geçen coğrafya içerisinde dönemin şartları dahilinde değerlendirilmiştir.
Çanakkale Muharebeleri esnasında Osmanlı Devleti'nde asker alma hizmeti ve askerlik şubeleri

Balkan Savaşı'ndan yenik ayrılan Osmanlı Devleti, Almanya'nın yardımlarıyla Ordu içerisinde yenileşme hareketlerini gerçekleştirirken, Avrupa ülkelerindeki silahlanma yarışı, Avusturya-Macaristan veliahdının öldürülmesiyle I. Dünya Savaşı'nın patlak vermesine neden oldu. I. Dünya Savaşı'nın çıkmasıyla beraber Osmanlı Devleti, seferberliğini ilan etti ve seferberliğe uygun olarak ordunun kuruluş teşkilatlanmasını yeniden düzenledi. Çıkarılan Mükellefiyet-i Askeriye Kanun-ı Muvakkati ile askerlik hizmetinin yerine getirilmesinde uygulanacak kriterler belirlendi. Bunun yanı sıra 13 kolordu askeralma bölgesi oluşturuldu. Yapılan düzenlemeler neticesinde silahaltı'na alınan yükümlüler, askerlik şubelerinden, depo denilen eğitim merkezlerine gönderilip, buralarda askeri eğitimlerini aldıktan sonra, menzil müfettişlikleri vasıtasıyla, Çanakkale Cephesi'ne belirlenen güzergahlar üzerinden sevk edildi.
17. yüzyılda Osmanlı hakimiyetinde Eflak ve Boğdan

Devlet-i Aliye'nin 'Memleketeyn' olarak adlandırdığı Eflak ve Boğdan, 17. yüzyılda tamamen Osmanlı Devleti'ne bağlıydı. Bu yüzyılda iki imtiyazlı eyaletin 'haraçgüzarlık' statüsü devam etti. Bunlarla ilgili hukuki düzenlemeler yapıldı. Memleketeyn Osmanlı Devleti'nin batıya ve kuzeye açılan kapısı görevini gördü. Osmanlı Devleti'nin batı ve kuzey seferlerinde ordunun iaşesini temin etti. Sarayın ve İstanbul'un temel ihtiyaçlarını sağladı. Ancak voyvodalar zaman zaman vaad ettikleri sorumlulukların üstesinden gelemedi. Fırsat bulduklarında yükümlülüklerini azaltmak için çaba gösterdiler. İsyanlara kalkıştılar. Coğrafi bölgelerindeki güç dengelerini dikkate alarak güçlü devletlere yanaşma politikası güttüler. Diğer taraftan bu yüzyılda hala güçlü olan Osmanlı Devleti'nin kanatları altında kalarak Avrupa'daki mezhep savaşlarından uzak durdular. Ancak söz konusu yüzyılın sonunda yeni bir güç olan Rusya'ya meyil ettiler.
1711 Prut Seferi'nin lojistik faaliyetleri

Bu araştırma, Osmanlı İmparatorluğu'nun XVIII. yüzyılın ilk büyük seferi olan Prut Seferi'ne hazırlanmasmı konu almaktadır. Araştırmada, sefer için yapılan hazırlıkların, adeta klasikleşmiş olan bir 'sefer yönetim sistemi' ile savaş coğrafyası üzerinde uygulanması ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu sistem, 'insan gücü seferberliği', 'alt yapı faaliyetleri' ve 'iaşe-mühimmat ikmali' adları altındaki uç ana lojistik organizasyondan meydana gelen bir koordinasyon bünyesinde ele alınmıştır. 'Giriş' bölümünde, Rusya'nın sıcak denizlere inme politikasının ilk ciddi teşebbüsleri ve Osmanlı İmparatorluğu'nu parçalamak için Hristiyan tebaya yapılan din propagandalarının ilk planlı uygulamalarına değinilmiş ve Prut Seferi'nin sebepleri ve sonuçları itibarıyla Avrupa ile Dünya tarihinin dönüm noktalarından biri olduğu izah edilmeye çalışılmıştır. 'Birinci Bölüm'de, sefer için insan gücü seferberliği ve silahlı kuvvetler ile geri hizmet gruplarının lojistik faaliyetlere yaptığı katkılar anlatılmıştır. 'İkinci Bölüm'de, lojistik ikmalin en hızlı ve kesintisiz yapılabilmesi için ulaşım sisteminin iyileştirilmesi ile ilgili alt yapı faaliyetleri ele alınmıştır. 'Üçüncü Bölüm'de ise, sefer için imparatorluğun çeşitli yerlerinden iaşe, silah ve mühimmat temin edilmesi ve bunların harekat halindeki orduya sevkıyatı incelenmiştir.
19. yüzyılın ikinci yarısından günümüze Suriye, Filistin ve Lübnan üçgeninde protestan misyonların nüfuz mücadelesi

Bu çalışmada, Bilad-ı Şam olarak bilinen Osmanlı Suriye'sinde 19. yüzyıldan itibaren Protestanlık propagandası içinde olan misyoner örgütlerin hem kendi aralarında hem de bölgedeki Katolik ve Rus varlığına karşı verdikleri mücadele konu alınmıştır. Araştırmada, Suriye'nin kaybedilmesinde rol oynayan misyonerlerin faaliyetlerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Arap milliyetçilik hareketinin ortaya çıkışı ve yayılışında, Protestan misyonerlerin kullandıkları araçların ortaya çıkarılması çalışmanın en önemli hedefidir. Çalışma, dil, kimlik ve din üzerinde etkili olan Protestan misyonerlerin Bilad-ı Şam'da Arap milliyetçiliğinin başlamasında etkili bir rol oynadığını ortaya çıkarmıştır. Protestan varlığının oluşumunda İngiliz, Alman ve Amerikan misyonerlerinin işbirliği içinde olduğu belirlenmiştir. Bayan misyonerlerin Protestan propagandasında aktif rol aldıklarına dikkat çekilmiştir. Ayrıca, misyonerlerin kız çocuklarının eğitimi üzerinde hassasiyet gösterdikleri tespit edilmiştir.
Tanin gazetesinin penceresinden Osmanlı iç siyaseti (1908-1909)

Bu çalışma; 1908 1909 seneleri arasındaki Osmanlı iç siyasi gelişmelerinin, devrin önemli gazetelerinden birisi olan Tanin'in penceresinden aktarmayı amaçlamaktadır. İttihat ve Terakki Partisi'ne yakın olan ve partinin siyasi görüşlerini benimseyen gazete; II. Meşrutiyet'in ilan edilmesinden sonraki süreçte, ülkede yaşanan gelişmeleri okuyucularına aktarmıştır. Bunu yaparken, farklı misyonlar üstlenen gazete; yeni yönetim ve rejimin, hangi konularda ne tür çalışmalar yapması gerektiğini de, gazetede çıkan yazılar üzerinden açık bir şekilde belirtmiştir. Tezimizde; Tanin Gazetesinin olayları nasıl aktardığı üzerinde, yaşanan gelişmeler baz alınarak durulmaya çalışılmıştır. Kronolojiye ve konuya uygun bir şekilde oluşturulan bölümler içerisinde, gazetenin olayları nasıl aktardığı ve yorumladığı tezimizde yer almıştır. Çalışmamızda, gazetenin yorumunun yanı sıra, diğer kaynakların bakış açısı da incelenmiştir. Elinden geldiği kadar objektif olmaya çalışan gazete, İttihat ve Terakki ile çok sıkı ilişkilere sahip olduğu için zaman zaman bu tutumunu kaybetmiştir. Özellikle 31 Mart İsyanı sonrasında gazetenin basıldığı matbaaya gerçekleştirilen saldırıdan sonra daha sert bir dilin Tanin tarafından kullanıldığı gözlerden kaçmamıştır.
Osmanlı Devletinde nişancılık kurumu

YÜKSEK LİSANS TEZ ÖZÜ OSMANLI DEVLETİNDE NİŞANCILIK KURUMU İsmail POLAT Tarih Anabilim Dah Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Nisan 1999 Danışman: Doç. Dr. Halime DOĞRU Osmanlı Devleti'nin karar organı Divan-ı Hümayun'dur. Rütbe bakımından olmasa da işlev bakımından Divan-ı Hümayun'un üyelerinden birisi nişancıdır. Farsça bir kelime olan nişanın Türkçe karşılığı olarak tuğra, Arapça karşılığı olarak, tevki kullanılmıştır. Nişanemin bilinen görevlerinden birisi öncelikle padişahın imzası olan tuğrayı padişahın iradesi adına çıkarılan resmi belgelere çekmekti. Sonra, yeni fethedilen topraklan deftere kaydetmekti. Belli aralarla yinelenen toprak yazımlannın kayıtlarının saklandığı defterhane onun emri altındaydı. Nişancının çok bilinen bir görevi de dış ülkelerle yazışmalardı. Bir çeşit dışişleri görevini de yürütüyordu. Nişancının pek ön plana çıkmayan bir görevi de sivil kanunların, şeriat alanı dışında kalan örfi kanunların hazırlanmasıdır. Bazı Osmanlı kanunnameleri kendisinden bu görevinden dolayı Müfti-i Kanun diye söz etmişlerdir. Nişancının bir başka görev alanı ise devlet bürokrasisinin şefi olmasıdır. Emrindeki katipler aracılığıyla devlet işlerini yürütmekte kendisine bağlı reisülküttab aracılığıyla Divan-ı Hümayun toplantılarının hazırlanması ve yürütülmesinde rolü olmaktadır. Nişancı, XVII. yüzyıl ortalarında devlet işlerinin Divan-ı Hümayun' dan, sadrazam konağına taşınması ile önemli görevleri reisülküttaba kaptırmıştır. Görev olarak önemini zamanla yitiren nişancı, mevki olarak yerini korumuş, XVII. yüzyıl ortalarından, 1836'da görevinin sona erdirilmesine kadar Divan-ı Humayun'daki yerini, mevkiini şeklen de olsa muhafaza etmiştir.
The integration of the Ottoman Empire in to the European state system during the reign of Sultan Selim III

On sekizinci yüzyılda Avrupa devletleri, on yedinci yüzyıl ortalarında kurmuş oldukları bir devlet sistemi içinde yaşıyorlardı. Güç dengesi üzerine kurulmuş olan devlet sistemi kendini ittifaklar, koalisyonlar, daimi diplomasi ve uluslararası hukuk ile ortaya koyuyordu. Avrupa'da toprakları olan ve Avrupa devletlerine komşu olan Osmanlı Devleti sistemin kurucuları arasında değildi. Fakat, on sekizinci yüzyılda sistemin vasıtalarından yararlanmak için bazı teşebbüsleri oldu. özellikle üçüncü Selim döneminde sistemin hemen bütün vasıtalarına başvuruldu, çünkü sistem 1790'larda çoktan bütün kıtaya yayılmış, onun ilkeleri ve vasıtaları ile devletler arasında vazgeçilmez ve doğal bir devletlerarası davranış tarzı yerleşmişti. Böylece Osmanlı Devleti de bu sistemin dışında kalamadı.
Understanding Afrika-yi Osmani in the late Ottoman Period: The case of Zanzibar

Osmanlı İmparatorluğunun Afrika kıtasındaki varlığının daha iyi anlaşılabilmesi için Afrika-yi 'Osmani ya da Osmanlı Afrikası kavramım öne sürmektedir. Konu temel olarak iki nokta üzerinde ele alınmaktadır. İlk olarak Osmanlı'nın Afrika kıtasındaki varlığının Kuzey Afrika ile sınırlı olduğu şeklindeki genel kanıya karşı çıkılmaktadır. Kızıldeniz sahillerindeki liman şehirleri, Habeş ve Hatt-ı istiva eyaletleri ve Doğu Afrika Sevahil bölgesindeki Osmanlı faliyetleri göz önünde bulundurulduğunda, imparatorluğun Afrika'daki coğrafi sınırlarının bugün bilindiğinden daha geniş bir alam kapsadığı görülecektir. Afrika-yi 'Osmani'nin coğrafi sınırlarının yanı sıra, bu kavramın zihinsel sınırlarından bahsetmek de mümkündür. Diğer bir deyişle, Osmanlı İmparatorluğu siyasi olarak kendi sınırları içerisinde yer almamasına rağmen, birçok bölge emirliği ile ilişkiler geliştirmiştir. Sosyal, kültürel ve dini nedenlerle geliştirlen ilişkiler, Doğu Afrika'nın en büyük sultanlıklarından biri olan Zengibar Sultanlığı'nda önemli bir düzeye ulaşmıştır. Bu çalışmada Zengibar Sultanlığı ile Osmanlı İmparatorluğu arasındaki ilişkilerin sömürge dönemi içeriği sorgulanmaktadır. Bu çalışma, Osmanlı birinci el ve arşiv kaynaklan kullanılarak hazırlanmıştır. Afrika-yi 'Osmani kavramı, Osmanlı kaynaklan ışığında sorgulanmaktadır. Bu anlamda çalışmanın, Osmanlı ve Dünya tarih yazıcılığına bir katkı olacağı umulmaktadır.
97 Numaralı Mühimme Defteri H.1090-1092/M.1679-1681

Üzerinde çalıştığımız eser BOA Mühimme Defteri tasnifleri içinde yer alan 97 numaralı Mühimme Defteri olup H.1090-1092/M.1679- 1681 yıllarını ihtiva etmektedir. Defterin tamamı 78 sayfa olmakla beraber 48.- 78. sayfaların arası boştur. 1. ve 48. Sayfalar arasında toplam 212 hüküm bulunmaktadır. Defter bir 'Ordu Mühimmesi' özelliği göstermektedir. Defterin ihtiva ettiği yıllar Çehrin Kalesi'nin alınmasından sonraki dönemi kapsamakta ve sadrazam Kara Mustafa Paşa'nın emriyle tedbir amaçlı ordunun Babadağı'nda - bugün Makedonya sınırlarında, eteklerinde Manastır şehrinin kurulduğu dağ- kışlaması sırasında geçen olaylar hakkında bilgi vermektedir. Bunun haricinde yine defterdeki hükümlerden ordunun II. Viyana seferi için hazırlık yaptığı anlaşılmaktadır. Defter, ordunun başında Serdar-ı Ekrem olarak tayin olan Halep Valisi Mehmed Paşa'nın akdettiği divanda alınan kararları havidir ve sefer hazırlıklarından başka sosyal içerikli çeşitli hükümleri de içermektedir. Dolayısıyla Osmanlı Devleti'nin savaş stratejisi, siyasi politikası ve dönemin sosyo-ekonomik durumu ile ilgili ipuçları vermektedir. Defterde genellikle Ruscuk, Silistre, Niğbolu, Kili, Eflak, Boğdan, Özi, Bender, Akkirman, Kefe, Varna ile Dinyeper ve Tuna yer ismi olarak geçmektedir
Ahmet Midhat Efendi'nin iktisadi görüşleri ile o dönemin iktisat politikalarının uyumu

Bu tezde, Ahmet Midhat'ın iktisadi görüşleri ile yaşadığı dönemde Osmanlı'da uygulanan iktisat politikalarının uyumu araştırılmaktadır. Bu anlamda Ahmet Midhat'ın 'Sevda-yı Sa'y-ı ve Amel', iki ciltlik 'Üssü'l İnkılap', 'İktisat Metinleri', 'Felatun Bey ve Rakım Efendi', 'Teşrik-i Mesai, Taksim-i Mesai' ve 'Menfa' başta olmak eserleri birinci elden incelenmiştir. Böylelikle Ahmet Midhat'ın yaşadığı toplumun sosyal, siyasal ve iktisadi açıdan içerisinde bulunduğu bunalımı nasıl algıladığını ve bu bunalımdan çıkabilmek adına nasıl bir insan tipolojisi arzuladığını ve ne tür iktisat politikalarını önerdiğini müşahede etmek mümkün olmuştur. Ahmet Midhat, yerli sanayi ve hür teşebbüsün desteklendiği bir korumacılık anlayışını liberalizmi savunanların karşısına çıkarmış ve milli iktisat yolunun açılması kaydıyla toplumun sosyo-ekonomik gelişiminin mümkün olacağını ileri sürmüştür. Midhat, yerli sanayinin ve ticaretin arzu edilen seviyeye çıkarılabilmesi için çalışkan, tasarrufkar insan modelini öngörmüş ve eserlerinde bu insan modelini işleyerek çalışma fikrini topluma aşılamaya çalışmıştır.
The crescent, the lion and the eagle: Re-analyzing the Ottoman Apulian campaign and attack on Corfu (1537) in the context of Ottoman-Habsburg rivalry

Bu tez Osmanlı'nın 1537'deki Apulya Seferi ve Korfu Saldırısı'nın tafsilatlı bir tarihsel anlatısını ortaya koymaktadır. On altıncı yüzyıl Osmanlı siyasetini ve evrensel hakimiyet söylemini karakterize eden Osmanlı-Habsburg rekabetinin doğal bir sonucu olan Apulya Seferi temel olarak İtalya üzerine yapılacak bir Osmanlı-Fransız ortak askeri harekatı olarak planlanmış olsa da Fransa Kralı'nın sefere vadettiği askeri desteği vermemesi sebebiyle güneydoğu İtalya'ya yapılan münferit bir Osmanlı saldırısı olarak kalmıştır. Sefer sırasında Andrea Doria ve Venedik kaptanları tarafından Osmanlı donanmasına yapılan saldırılar harekatın seyrini değiştirmiş, Sultan I. Süleyman Venedik kontrolündeki Korfu Adası'na saldırı emri vermiştir. Osmanlı saldırısı savaş mevsiminin sonuna gelindiği gerekçesi ile Eylül ayında sonlandırılmıştır, Osmanlı ordusu Korfu fethini tamamlayamadan İstanbul'a dönmüştür. Bu tez, temel olarak, on altıncı yüzyılda Osmanlı ve Habsburg hanedanları arasında süregelen rekabetin doğası tetkik edilmeden Osmanlı'nın neden böylesi bir sefere kalkıştığının anlaşılamayacağını ortaya koymaktadır. Çalışma harekatı Apulya Seferi olarak tanımlamakta ve Osmanlıların 1537'de Habsburg idaresindeki güneydoğu İtalya'da bir nevi metbuiyet arayışında olduğunu savunmaktadır. Ayrıca, seferin 'Korfu Seferi' olarak değerlendirilmemesi gerektiği de değerlendirilmesinin doğru olmadığı savı Korfu'nun Osmanlı'nın 1537'deki ana hedefi olmadığı tespitiyle desteklenmektedir. Çalışmada 1537 Seferi'nin Osmanlı-Venedik ilişkilerine etkisi de tartışılmaktadır.
Governing a frontier sancak in the Ottoman Empire: Notables, tribes and peasants of Muş (1820s-1870s)

Bu tez on dokuzuncu yüzyılın idari, iktisadi, ve sosyal dönüşümlerinin Osmanlı İmparatorluğu'nun bir sınır bölgesinde yer alan Muş sancağı üzerindeki etkilerini incelemektedir. Dağlık bir coğrafyada verimli bir ova üzerinde kurulu, heterojen bir nüfusu ve göçebe ve yarı-göçebe aşiretleri barındıran bir sınır bölgesinin Tanzimat dönemi öncesinden Tanzimat dönemine geçiş sürecine odaklanmaktadır. Rusya ve Iran imparatorlukları ile sınır, tarımsal açıdan oldukça verimli ve çok sayıda aşiretin yaşadığı bu bölgenin idaresi ve bölgede düzenin ve güvenliğin sağlanması için yerel güç odaklarının işbirliği oldukça elzemdi. Bu nedenle, böyle bir sınır bölgesinin idaresi farklı güç odakları arasındaki müzakereye dayalıydı. Bu çalışma öncelikle, güçlerini ırsi olarak ve geniş muafiyetlerle kontrol ettikleri geniş toprak parçalarından - yurtluk-ocaklıklardan - ve göçebe ve yarı-göçebe gruplar üzerindeki etkilerinden alan Kürt ileri gelenlerinin Tanzimat öncesi dönemde rollerini ve işlevlerini incelemektedir. Daha sonrasında ise, Tanzimat reformları ile gerçekleşen idari ve iktisadi merkezileşmeye bahsi geçen ileri gelenlerin ne tür tepki verdikleri ve nasıl uyum sağladıkları üzerinde durmaktadır. Böylelikle, Muş sancağına odaklanarak Tanzimat reformlarının uygulanmasını inceleyen bu çalışma, özellikle Muş ahalisi ve aşiretleri üzerindeki etkileriyle ilgilenerek bu reformların tamamlanmasında yerel güç odaklarının aracı rolünün, yerel bilgi ve deneyiminin ne derece önem arz ettiğini göstermektedir.
Tuna'da Osmanlı hakimiyetinin zayıflaması ve Adakale (1804-1923)

15. yüzyılda Tuna kıyılarına varan Osmanlı Devleti bir müddet sonra Adakale'yi iskan etmiştir. Tuna Nehri, Osmanlı Devleti için siyasi, askeri ve ekonomik açılardan stratejik bir önem arz etmiştir. Avusturya-Macaristan İmparatorluğu, Romanya ve Sırbistan Krallıları hudutlarının kesişme noktasında yer alan Adakale, Tuna üzerindeki seyr ü seferi kontrol bakımından büyük önem taşımıştır. Bir anlamda doğu ile batıyı buluşturan Adakale, Osmanlı Devleti'nin Avrupa içlerine doğru yaptığı seferlerde ileri karakol durumunda olmuştur. Demirkapı Boğazı ve Tuna Nehri'nin geçiş güvenliğine hakim olan Adakale, Osmanlı Devleti ile Avusturya-Macaristan İmparatorluğu arasında sık sık el değiştirmiştir. Adakale'ye hakimiyet değişse de ada halkı Türklüğünden hiçbir şey yitirmeden uzun yıllar varlığını korumuş ve Osmanlı Devleti'ne olan bağlılığını kaybetmemiştir. Adakale, 1878 Berlin Antlaşması'nda unutulması nedeniyle Osmanlı hakimiyetinde kalmaya devam etmiştir. Osmanlı Devleti ada üzerindeki hükümranlık hakkından feragat etmediğini nahiye müdürü göndermeye devam etmekle göstermiştir. Rusya, Sırbistan ve bilhassa Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun Adakale üzerindeki hesapları ve faaliyetlerine karşı Osmanlı Devleti'nin tutumu da Adakale'nin ne kadar önemli bir yer olduğunu göstermesi bakımından oldukça önemlidir. Bu sebeple yapılan bu çalışmada Adakale'nin Osmanlı hakimiyetine geçtiği tarihten elden çıktığı tarihe kadar fiziki, idari, iktisadi, sosyal ve kültürel yapısı ele alınmaya çalışılmıştır. 20 Kasım 1922- 4 Şubat 1923 tarihleri arasındaki Birinci Lozan Görüşmelerinde Adakale'den hiç bahsedilmemiştir. Lozan Görüşmelerine ara verildikten sonra İsmet İnönü Ankara'ya dönmüş ve TBMM'de yapılan gizli oturumlarda Adakale gündeme gelmiştir. Daha sonra İkinci Lozan Görüşmelerinde Adakale üzerindeki Türk talepleri dile getirilmiştir. Bu durum Büyük Devletler ve Romanya temsilcileri tarafından şaşkınlıkla karşılanmıştır. 24 Temmuz 1923 tarihinde imzalanan Lozan Barış Antlaşması'nın hiçbir madde ve eklerinde yer almayan Adakale, alt komisyon tutanaklarıyla Romanya'ya terk edilmiştir. Adakale her ne kadar yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti'ne ait değilse de tarihi bağlardan dolayı ada halkı Türkiye'den kopmamıştır.
Hakkari Nasturileri 1836-1936

Hakkari Nasturileri, 19. yüzyıla kadar Osmanlı Devletinde barış içerisinde yaşadılar. Ancak önce misyonerlerin faaliyetleri daha sonra emperyalist güçlerin görevlendirdiği ajanların bölgeye gelmesiyle bu yaşamları tamamen değişti. Bu tarihten sonra Kürt komşularıyla ilişkileri bozulan Nasturiler aynı zamanda Osmanlı Devlet için de sorun teşkil eden bir topluluk olmaya başladı. Kürt-Nasturi ilişkilerinin bozulması, iki taraf arasından 1843- 1846 yılları arasında bir çatışmaya yol açtı. Bu çatışmada Nasturiler ağır can ve mal kayıplarına uğradı. Bu saldırıdan sonra batılı ülkeler ve Rusya ile ilişkilerini arttıran Nasturiler, İngiliz ve Ruslar tarafından Ermenilere vaat edilen otonom yapının kendilerine de sağlanmasına çalıştılar. Bu ülkelerce sürekli umut vaat edilen Nasturiler nihayet I. Dünya Savaşının patlak vermesiyle müttefiklerin yanında savaşa girdiler. Ancak savaşta Ruslar ve İngilizler, Nasturilerin beklentilerine karşılık vermediler. Osmanlı devletinin yanında yer alan Kürt aşiretleriyle çarpışıp yenilen Nasturiler, 1915 yılında Rus işgalindeki Kuzeybatı İran' göç ettiler. Ruslar tarafından Ekim 1917'ye kadar Osmanlı ordularına karşı savaştırılan Nasturiler, Rusların 1917'deki Bolşevik devrimiyle savaştan çekilmeleriyle burada yalnız kaldılar. Gönüllü Rus subayları ile bölgede görevli olan İngiliz subayları tarafından ağustos 1918'e kadar yerli Müslümanlar ve bölgeye giren Türk birliklerine karşı savaştırılan Nasturiler, başarı sağlayamayınca, İngilizler tarafından Irak'taki Bakuba kampına nakledildiler. İngilizler burada tıpkı Ruslar gibi Nasturilere vaatlerde bulundular. Bu vaatler yurt bulma, Hakkari'ye geri döndürme, kendi himayelerinde Irak'ta otonomi verme şeklinde sıralanabilir. Nasturileri bu umutlarla Irak'ta kendilerine karşı direnen Arap ve Kürtlere karşı kanlı isyan bastırmalarda kullanan İngilizler, Sen Remo, Paris, Lozan konferanslarında onları hayal kırıklığına uğrattılar. Zamanı gelince de Iraktan çekilen İngilizler, Nasturileri yalnız bıraktılar. Irak'ta Arap yönetimle yaşadıkları anlaşmazlık ve çatışmalar sonucunda Nasturilerin az bir kısmı Irak'ta kalırken, önemli bölümü Suriye ve Lübnan'a göç etti. Sonraki yıllarda ise bunlardan bir kısmı Amerika ve Avrupa'ya göç ettiler.