turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Erken Demir Çağı'nda Doğu Ege'de pişmiş toprak figürin üretimi

Erken Demir Çağ'da Doğu Ege bölgesinde üretilmiş olan pişmiş toprak figürinlerin incelendiği tez çalışmasında Doğu Ege'deki etkileşimin açıklanması amaçlanmıştır. Bu tez çalışmasında 'Doğu Ege'de genel bir etkileşim var mıydı? Doğu Ege sınırını oluşturan bölgeler birbirleriyle ne kadar etkileşim halindeydi? Bu bölgedeki atölyeler yerel bir geleneğe sahip miydi? Arkaik dönemdeki üretim geleneği Geometrik Dönem'den mi geldi? sorularına yanıt aranmıştır. Bu dönem ile ilgili gerçekleştirilen kazı çalışmalarında ele geçen Erken Demir Çağ pişmiş toprak figürin buluntusu oldukça az sayıdadır. Altı bölümden oluşan tezde Doğu Ege ile sınırlandırılan alan Rhodos, Kos, Samos, Khios ve Batı Anadolu'yu kapsamaktadır. Öncelikle bu bölgelerden ele geçen figürinlerin bulundukları alanlardan bahsedilmiştir ve figürinler teknik, stilistik ve ikonografik olarak değerlendirilmiştir. Ardından bu figürinlerin komşu bölgelerle kıyaslamaları yapılmıştır. Köken ve etkileşim bölümünü oluşturan kısımda ise figürin üretiminde Kıbrıs, Girit, Yunanistan ve önceki çağlardaki figürin gelenekleri ile olan benzerlik ve farklılıklar tartışılmıştır. Sonuç kısmında ise Girit ve Kıbrıs'ta kullanılan figürin tiplerinin ve tekniklerinin Doğu Ege'de benzerlerinin görülmesinin Kıbrıs ve Girit etkisine işaret ettiği anlaşılmıştır. Ancak Doğu Ege'ye özgü bir bütünlüğün olmadığı fikrine ulaşılmıştır. Ek olarak önceki dönemlerdeki figürin geleneğinin sürekliliği saptanmıştır. Çalışma esnasında doğrudan Erken Demir Çağı'yla ya da bu dönemin figürin geleneğiyle ilgili yayının sınırlı olmasından ve figürinlerin az sayıda ve farklı yerlerden parçalar halinde ele geçmişş olması gibi sebeplerden dolayı sonuçların yeni bulgularla değişebileceğini de belirtmek gerekir.
Kocaeli Arkeoloji ve Etnoğrafya Müzesi'nde sergilenen terrakotta figürinler

Kocaeli merkez ilçesi İzmit'in Kozluk Mahallesi İstasyon Caddesi üzerinde bulunan yirmi bir dönümlük bir arazi üzerindeki Eski Gar Alanı içerisinde yer alan bugünkü Kocaeli Arkeoloji ve Etnoğrafya Müzesi vitrinlerinde sergilenen bir grup terrakotta figürin bizim çalışmamızın konusunu oluşturmaktadır. Bu figürinlerin bir kısmı Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nden, bir kısmı İstanbul Arkeoloji Müzelerinden gönderilmiş, bir kısmı da satın alma yoluyla Kocaeli Arkeoloji ve Etnoğrafya Müzesi'ne kazandırılmıştır. Buluntu yerleri bilinmeyen bu figürinlerin benzerleri kataloglardan ve diğer yayınlardan taranarak tarih önerileri getirilmiştir. Tiplere ayırıp gruplandırarak kendi içinde kronoljik sıraya göre düzenlediğimiz figürinler MÖ 5. - MS 3. yüzyıllar arasına tarihlendirilmiştir. Figürinler bu yönü ile geniş bir tarih aralığının figürinlerini tanıtma açısından önem taşımaktadırlar.
İzmir ve çevresinin Geç Tunç Çağ'da Kıta Yunanistan ve Adalarla ilişkisi

'İzmir ve çevresinin Geç Tunç Çağ'da Kıta Yunanistan ve Adalarla ilişkisi' başlıklı tez çalışmasında, bölgenin Geç Tunç Çağı'nda Kıta Yunanistan ve Ege İzmir Bölgesindeki etkisi tartışılmıştır. Arkeolojik veriler, bu dönemde İzmir ve çevresindeki yerleşimlerden Panaztepe, Limantepe, Bayraklı, Çeşme Bağlararası, Bademgediği, Ayasuluk ve Milet gibi yerleşimlerin Kıta Yunanistan kültürleriyle etkileşimde önemli rol oynadığı anlaşılmıştır. Bu dönem, Ege'de Miken Kültürüyle temsil edilir ve bu yüzden İzmir bölgesindeki arkeolojik buluntuların genellikle Miken buluntularından oluştuğu anlaşılır. Ancak, bu dönemde Orta Anadolu'daki Hitit Kültürü de Batı Anadolu kıyılarında etkilidir. Söz konusu Hitit etkisi, özellikle Batı Anadolu'nun iç kesimlerindeki Çine Tepecik ve Kaymakçı gibi merkezlerde daha belirgin olarak hissedilir. İki kültür arasındaki ilişkilerde, Ege Denizi ile Büyük Menderes ve Gediz Nehri Vadileri başlıca geçiş güzergahını oluşturur. Kıta Yunanistan ve Adalar'ın İzmir Bölgesi'ndeki etkisine dair izler, mimari özellikler, keramik, küçük buluntu ve mezarlık tipleri gibi arkeolojik veriler üzerinden doğrulanmaktadır. Hiç kuşkusuz en yoğun buluntu grubu çanak çömleklerdir. Nitekim bu tez çalışmasında, İzmir Bölgesi'nde, Kıta Yunanistan ve Ege Adalarıyla ilişkileri gösteren arkeolojik veriler detaylo olarak incelenmiştir.
İonia bölgesinde Roma İmparatorluk Döneminde yol ağları

Roma Cumhuriyeti'nin Pergamon krallığını miras alması sonrası yaşanan bir dizi gelişmelerin sonucunda, Cumhuriyet rejiminden İmparatorluk rejimine geçen Roma, elini Anadolu'ya uzatmış, bölgedeki işgücü, vergi, çeşitli kaynaklar.. vb. değerleri kullanarak, Anadolu'yu yönetmiştir. Bu yönetim sırasında, İonia Bölgesi'nde çeşitli hizmetler yapılmıştır. Söz konusu hizmetler arasında yol yapımı ve bakımı da bulunmaktadır. Yapımı ve bakımı gerçekleştirilen yollar seyahat, ticaret, askeri sevkiyat.. vb nedenlerle kullanılmasının yanı sıra iletişimin de anahtarı olmuştur. Bu yollar yalnızca İonia Bölgesi'ni değil aynı zamanda tüm Anadolu'yu, o dönemde bilinen dünyanın büyük kısmını ele geçirmiş olan Roma İmparatorluğu'nun en ücra köşelerine bağlamıştır. Bu durum da Roma'yı, o zamanki dünyanın süper gücü olma durumunu pekiştirerek, elindeki gücü uzun süre tutmasını sağlamıştır.
Kaunos Tiyatro Çeşme Binası. Arkeolojisi ve restitüsyon-restorasyon projesi

Karya kenti Kaunos'da günlük ve tarımsal ihtiyaçların karşılanması kutsal sayılan suyun etkin yönetimine bağlıdır. Bu tez, Kaunos Tiyatrosu Anıtsal Çeşme Binası'nın, plan tipi, su kullanım şekli ve düzenlemesi itibariyle, çağdaşı çeşme yapılarından özgün detaylarıyla ayrıştığını ortaya koymaktadır. Buna ek olarak, çeşme yapısının gelecekte yapılacak restorasyonunun, mevcut mimari unsurların özgün konumlarında korunarak kullanılması 'anatylosis' uygulaması, arkeoloji ve restorasyon bilimine önemli katkılarının olacağını savunmaktadır. Tiyatro çevre duvarının kuzey batısında, bu yöndeki tonozlu girişin hemen doğusunda gün ışığına çıkartılan anıtsal Çeşme, tiyatro seyircisiyle birlikte kentin yukarı terasındaki yoğun insan trafiğine hizmet vermiştir. Çevre duvarı örülürken tek bir kemerle geçilen 11,80 m genişliğindeki bir niş içinde bırakılan 'Pİ' formundaki Çeşme, 10,12x6, 40 m ölçüsünde ve in-antis tasarımda inşa edilmiş anıtsal bir yapıdır. Mimari malzeme eksikliği nedeni ile çeşmenin üst yapısı hakkında bilgimiz yoktur. Ancak planı dikkate alındığında gerek Anadolu ve gerekse Yunanistan'dan az sayıda da olsa tanıdığımız 'Daldırma Hazneli' Çeşme binaları gibi Dor düzenindedir ve bir 'sundurma' çatı ile örtülmüştür. Suyun çeşmeye getirilip havuza akıtılması özel bir tasarım ile gerçekleşmiştir. Tasarımı ve ele geçen seramik malzeme, çeşmenin ilk inşasının Klasik Dönem içlerinde olabileceğini düşündürür. Bu tezin kapsamında anıtsal kaunos şehri tiyatro binasının çeşmesi ile ilgili dokümantasyon, ve tanımlar bulunmaktadır. Yapının çağdaşlarıyla karşılaştırılmalı bir yaklaşım ile aynı zamanda çeşmenin konservasyon, restorasyon ve restitüsyonu ile ilgili metot ve pratikler de önerilmektedir. Bir dönemden diğerine fonksiyonu değişse bile Kaunos tiyatro çeşmesi, günümüze kadar varlığını sürdürmüştür. Dolaysıyla bir anıt olarak geri kazanımı, çeşme olarak temel fonksiyonunu yerine getirmese bile arkeoloji ve restorasyon alanlarına büyük katkılar vaad etmektedir. Türkiye'de görece az kullanılmasına rağmen Anastylosis uygulaması arkeolojik kalıntıların bakımı, korunması ve sürdürülebilmesi için oldukça önemlidir. Aynı yaklaşım Kaunos tiyatro çeşmesinin de gelecekte mirasının korunmasını sağlayacaktır.
Iğdır'da bulunup Kars Müzesi'ne getirilen Orta Tunç-Son Tunç ve Erken Demir Çağlarına ait keramiklerinin değerlendirilmesi

Son Tunç ve Erken Demir dönemleri özellikle Doğu Anadolu'da daha önemli değişimlere neden olmuş ve sonuçları itibariyle dönemin en güçlü krallıklarından biri olan Urartu Krallığı'nın kurulmasını sağlamıştır. Yerleşik yaşam biçimi Orta Tunç devrinden itibaren değişmeye başlamış, göçebe kavimlerin göçü ile Doğu Anadolu kültürel ve ekonomik faaliyetlerinde değişiklikler meydana gelmiştir. Yapılan kazı ve yüzey araştırmalarında bu değişim açık bir şekilde gözler önüne serilmektedir. Ancak Merkezi Urartu Krallığı'nın kurulmasıyla nispeten bu sistem merkezi otorite altında daha düzenli bir şekilde işleyişine devam etmiştir. Çalışmamızın tarihsel bölümünün oluşmasına neden olan Iğdır bölgesinden Kars Müzesi'ne getirilen Orta- Son Tunç ve Erken Demir keramikleri bu durumu daha iyi anlayabilmemize olanak sağlamıştır. Dönemin tipik tarzını yansıtan keramikler aynı zamanda günlük yaşamda basit uğraşlarda kullanılan özensiz keramikler olmaktan ileri gidememişlerdir. Calışmamız içerisinde belirttiğimiz gibi merkezi Urartu Krallığı'nın kurulmasına ve Urartu Saray Malı veya Urartu Kırmızısı isimleriyle tanınan Saray Malları'nın yanı sıra yerel bir alışkanlık bir gelenek olarak varlıklarını yüzlerce yıl daha devam ettirebilmişlerdir.
M. Ö. IV. Binyıl-M. Ö. 1. Binyıl arasında dağlık Phrygia bölgesinde yerleşim modelleri

Günümüzde Eskişehir, Afyonkarahisar ve Kütahya İl sınırları içinde yer alan, bereketli ovalara, derin vadilere ve ormanlık alanlara sahip Dağlık Phrygia Bölgesi, M. Ö. IV. Bin yıldan I. Binyıla kadar geçen süreçte farklı kültür ve uygarlıkları bünyesinde barındırmıştır. Çalışmamızda M. Ö. IV. Binyıl ile M. Ö. I. Binyıl arasında Dağlık Phrygia Bölgesi'ndeki yerleşmelerin, bölgenin coğrafi özellikleri ve topoğrafik yapısıyla olan ilişkisi tespit edilerek yorumlanmıştır. Bu çalışmalar sırasında, Coğrafi Bilgi Sistemi programlarının çalışma sisteminin bir bölümünü oluşturan, var olan haritalar program üzerine koordinatlı atılarak her bir dönem ayrı bir harita üzerinde gösterilmiştir. Böylece Dağlık Phrygia Bölgesinde saptanmış olan arkeolojik yerleşmelerin dönem ve buluntu farklılıklarına göre ayrı ayrı haritaları üretilmiş ve görsel analiz yapılmıştır. Aynı zamanda bu süreç içinde, farklı kültür evrelerinin yerleşim stratejilerindeki dönemsel farklılıkların ortaya konulması ve topoğrafik yapıyı da göz önünde bulundurarak hangi tür yerleşimlerin nasıl bir topoğrafik yapıdan faydalanarak yoğun olarak kullandığının saptanması da ele alınmıştır. Bu çalışma kapsamında bölgede toplam 40 Höyük, 24 kale, 6 adet düz yerleşme, 25 nekropol değerlendirilmiştir. Çalışmamızın ilk bölümünü Dağlık Phrygia Bölgesi'nin fiziki coğrafyasının tanımı, ikinci bölümde antik kaynaklar ve arkeolojik veriler ışığında Dağlık Phrygia Bölgesi'nin Tarihi Coğrafyası, üçüncü bölümde bölgede yer alan yerleşmeler, yerleşim tiplerine göre gruplara ayrılarak tanıtılmıştır. Son olarak yerleşim tiplerinin coğrafi konum ve topoğrafik yapılarına göre genel değerlendirilmesi yapılmıştır.
Antandros yamaç ev terra sigillata buluntuları

Antandros kenti, bugünkü Altınoluk beldesi sınırları içinde yer almaktadır. AntandrosKazısındaki sektörlerden birini olusturan Yamaç Ev, Roma Dönemi'ne aittir ve genis bir alana yayılmıstır. Ev, mozaik tabanlı odaları ve portikoyu, ayrıca bir hamam kompleksinibarındırır. Tez kapsamında, Yamaç Ev'de, 2005 kazı sezonunda bulunan Roma Dönemi seramikleri çalısılmıstır. Çalısmada degerlendirilen seramikler, eve ait 3 mekanda ele geçmişstir. 7. mekanmozaik taban altından, 14. mekan ve 15. mekan dolgu topraktan ele geçen Roma Dönemi seramikleri form özelliklerine göre 6 bölüm altında gruplandırılmıstır. Antandros'ta az sayıda terra sigillata ve Afrika Kırmızı Astarlı Seramigi örnekleri bulunmakla birlikte, agırlıklı olarak Çandarlı ve Phokaia üretimi kırmızı astarlı seramiklergöze çarpmaktadır. Kentin, Çandarlı ve Phokaia'ya yakınlıgı, bu yogunlugu olusturan en büyük faktördür. Kırmızı astarlı seramiklerin tondosunda sıkça rastlanan baskı bezemeli örneklerAntandros Yamaç Ev'de çok az sayıdadır. Örnekler, çogunlukla agız parçalarından olusur. Tam kap ve kaide parçası azdır. Yamaç Ev Sektöründe, düzgün bir tabakalanma yoktur. Örneklerin tarihlendirilmesi, diger merkezlerdeki benzerleriyle karsılastırılarak yapılmıstır. Ancak, 7. mekana ait olan ve Geç 3. yüzyıl- Erken 4. yüzyıla tarihlenen mozaik taban altından ele geçen malzemeyitarihlemeye yardımcı olmustur. Mozaik altında 4. yüzyıldan daha geçe tarihlenen bir malzeme ele geçmemistir. Tez kapsamında degerlendirilen ve 4 .-5. yüzyıla tarihlenen malzemelerintümü 14. mekan ve 15. mekan dolgu topragında bulunmuştur.
Büyük Menderes havzasının Demir Çağı öncesi kültürleri

Büyük Menderes Havzası'nda en erken kültürel kalıntılar Beşparmak Dağları'nda saptanan kaya resimleri olup M. Ö. VIII. binyıla aittir. Gerçek anlamda ilk iskan ise Geç Neolitik Çağ'da başlar. Ancak bu dönemin kültürel yapısı belirsizliğini korumaktadır. Bu belirsizlik Geç Kalkolitik Çağ'a kadar devam eder. 30 yerleşimin belgelendiği Geç Kalkolitik Çağ'da havza halklarının göçebelikten büyük ölçüde kurtulup diğer bölgelerle ticari ilişkiler kurdukları söylenebüir. Kültürel bir kesinti olmadan ulaşılan Erken Tunç Çağı I'de yerleşim sayısında küçük bir azalma meydana gelmiştir. Maddi kalıntıların kalitesi ise oldukça yüksektir. Bu dönem kültürünü 'Büyük Menderes Havzası Erken Tunç Çağı I Kültürü' şeklinde adlandırmak mümkündür. Bu kültür içerisinde Beycesultan, Kusura ve Aphrodisias da ayrı kültürler olarak nitelenebüir. Erken Tunç Çağı Il'de yerleşim sayısı 81'e ulaşır. Buluntularda kalite artışı ve çeşitlilik vardır. Bu dönem Batı Anadolu genelinde olduğu gibi havzada da büyük bir felaketle sona erer. Bu felaketi meydana getirenlerin Luwiler olması güçlü bir olasılıktır. Erken Tunç Çağı Ul'de ise yerleşim sayısı yarı yarıya düşer. Ayrıca maddi kültür öğeleri silik bir sürece girer. 42 merkezde yerleşimin saptandığı Orta Tunç Çağı'nda Anadolu ve Kıta Yunanistan'da şehir devlet olarak adlandırılabilecek yerleşimler oluşmaya başlar. Beycesultan da bu türde bir yerleşimdir. Bu dönemde havza gerek Orta Anadolu, gerekse Girit ile çok sıkı ilişki içerisindedir. Geç Tunç Çağı'nda havzanın kültürel yapısında büyük değişimler meydana gelir, yerel kültür grupları iyice belirginleşir. Yerleşim sayısı artarak 56'ya ulaşır. Havzanın yukarı kesimlerinde Hitit, aşağı kesimlerinde ise Miken etkisi hissedilmektedir. Hitit metinlerinde adı geçen Ahhiyawa ve Arzawa Ülkeleri'nin bir bölümünün havza içerisinde yer alması muhtemeldir.
Güneydoğu Anadolu'da Ubaid kültürü

19. yüzyılın sonları ve 20. yüzyılın başlarında Mezopotamya'da ve özellikle Irak'ta başlayan arkeolojik kazılar insanlığın prehistorik çağlarını irdelemek için önemli bir unsur olmuştur. Söz konusu kazı çalışmaları sonucu fark edilen Ubaid kültürü MÖ 6. binyılın başlangıcında Güney Mezopotamya'da ortaya çıkarak, Basra Körfezi, Doğu Akdeniz, Kuzey Mezopotamya, Güneydoğu Anadolu ve Doğu Anadolu'nun dağlık bölgelerini kapsayan büyük bir alana yayılmıştır. Bilim insanları Ubaid kültürünü Kalkolitik dönemin ortasına tarihlemişlerdir. Ancak yeni arkeolojik çalışmalardan ortaya çıkan veriler ışığında Ubaid kültürünün Kalkolitik dönemin erken evresine tarihlendirilmesi gerektiği yolunda bir takım tartışmalar da yaşanmaktadır. Ubaid kültürünü, tarihsel anlamda kendinden önceki ve sonraki topluluklardan ayıran şeyin başta tarihsel aralığı olmak üzere Ubaid kültürünün maddi kültür öğeleri ve toplumsal yapısı olduğu düşünülmektedir. Tez çalışmasının birinci bölümünde Ubaid kültürü ile ilişkili olan Yakındoğu ve Mezopotamya coğrafyaları açıklanmıştır. Ubaid kültürünün ve bu kültüre kadar süregelen insanlık gelişimini daha iyi anlayabilmek için Paleolitik ve Neolitik çağlardan bahsedilmiş, Ubaid kültürü ile ortak coğrafyaları paylaşmış Hassuna, Samarra ve Halaf kültürleri tanıtılmıştır. İkinci bölümde ise Ubaid kültürü, sosyal yapısı ve maddi kültür özellikleri ile anlatılmış, MÖ 5. binyılın ortalarından itibaren Ubaid kültür öğelerinin coğrafi olarak kuzeydeki bölgelerde görülmesi ile bağlantılı olarak, Ubaid kültürünün Anadolu'daki varlığından bahsedilmiştir. Güneydoğu Anadolu Bölgesi ve Fırat ile Dicle vadilerinin söz konusu kültürün kuzeye nüfuz etmesinde önemli alanlar olması sebebiyle, bu bölgelerde Ubaid kültürüne dair bulguların görüldüğü yerleşimler yüzey araştırması ve kazı çalışmaları göz önünde bulundurularak açıklanmıştır. Tez çalışmasının asıl amacı, mevcut arkeolojik veriler bağlamında Ubaid kültürünün maddi unsurlarını ve yayıldığı coğrafyalardaki özellikle Güneydoğu Anadolu'daki- yerleşimlerde görülen izlerini incelemektir.
The relationship between tell Atchana and tell Tayinat : A case study of platters from the late Bronze Age to Iron II/III

Bu tez, Atchana Höyüğü, antik Alalakh ve Tayinat Höyüğü, antik Kunulua arasındaki kültürel devamlılığı Geç Tunç Çağı'ndan Demir II/III'e kadar tarihlenen seramik tabaklar üzerinden araştırmaktadır. Tabaklar hem tipolojik hem de petrografik yönden incelenmiş; tabakların Tunç Çağı ile Demir Çağı arasındaki geçiş evresinde gösterdikleri devamlılığının anlaşılması hedeflenmiştir. Ayrıca, formlarındaki göze çarpan değişikliklerin ve değişen zaman, yerleşim ve alan olgusunun tabaklar üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Son olarak mikroskobik incelemelerle değişik kil kaynaklarına ya da yapım tekniklerine işaret eden olası mikroskobik farklılıkları belirlemek için çalışmalar yapılmıştır. Bütün bunlara ek olarak, bu çalışma tabaklardan oluşan ve iyi korunagelmiş seviyelerden gelen malzemenin karışık bir malzeme için güvenilir bir tarihleme aracı olarak kullanıp kullanılamayacağını da test etmeyi amaçlamıştır. Bu çalışma, Atchana Höyüğü ve Tayinat Höyüğü arasındaki kültürel devamlılığı anlamaya katkıda bulunmanın yanı sıra tabakların ayrı bir form olarak incelenmesine ve diğer bütün seramik grupları arasındaki öneminin anlaşılmasına katkıda bulunacaktır.
Kappadokia Bölgesi mezar stelleri

Tezin amacını, antik Kappadokia Bölgesi Roma Dönemi mezar stellerinin incelenmesi oluşturmaktadır. Yapılan çalışma neticesinde toplam 200 adet mezar steli tespit edilmiştir. Mevcut arkeolojik literatür, antik kaynaklar, kayıtlar, kronoloji, antik kültürler arasındaki etkileşim, aktarım bakımlarından değerlendirilen mezar stelleri, bölge içerisindeki genel karakterleri ve tipolojileri bakımından değerlendirilmeye çalışılmıştır. Kappadokia Bölgesi'nin antik coğrafi sınırları dahilinde tespit edilen mezar stelleri, üzerindeki motifler ve betimlemeler açısından değerlendirilmeye çalışılmıştır. Gerek üzerindeki motifler gerekse yazıtların harf karakterleri bakımından değerlendirildiğinde mezar stelleri M. S. 1 yy.-3. yy. arasına tarihlenmektedir.
Lykaonia bölgesi süvari betimlemeleri

Lykaonia Bölgesi bugünkü Konya merkez ve ilçeleri ile Karaman, Aksaray illerinin bir bölümünü kapsamaktadır. Lykaonia bölgesi coğrafi konumu itibariyle antik dönemde bölgeler arası geçişte bulunmasından dolayı stratejik öneme sahiptir. Bu bölgedeki çeşitli inanışların ve kültürlerin izlerini bölgedeki eserlerde gözlemlemekteyiz. Hiş şüphesiz süvari betimlemeleri de bölgede savaşçı toplumun o dönemdeki yaşantısını bize ikonografik açıdan yansıtmaktadır. Bölgede çoğunlukla ostothek, mezar steli ve kaya kabartmalarında süvari betimlemelerine rastlamak mümkündür. Bu betimleme sanatı tamamen bölgesel olup komşu Isauria bölge ile büyük benzerlik göstermektedir. Süvari figürleri elleri havada mızrak atarken betimlenmiş ve askeri elbise olarak bilinen kısa tunika giyimlidirler. Burada dikkatimizi çeken bir başka unsur atın hareket yönü olmuştur. Genelde sağ tarafa yönelme söz konusudur. Çalışmamızda bunun detaylarına da değinilmiştir. Lykaonia Bölgesindeki kaya kabartmaları ise komşu bölgelerdeki Isauria ve Psidia bölgeleri ile benzerlik gösterir. Doğal kaya yüzeyine yerel kültle ilişkili olarak atlı tanrı motifi sentez edilmiştir. Taşlıpınar'daki doğal kaya kütlesi üzerinde yedi tane kemerli niş içerisinde betimlenmiş Yunan pantheonunda savaşçı tanrı olarak bilinen Ares kültü taşra sanatıyla bu anlamda dikkat çekmektedir.
Roma Dönemi Nikomedeia sikkeleri

nı ÖZ Bir yüksek lisans tezi olarak ele alınan bu çalışmadaki amaç; kentin tarihinin aydınlanmasına katkıda bulunmaktır. Bu gaye ile yayımlanmış kataloglardan faydalanılarak Bithynia bölgesi kentlerinden Nikomedeia'nın Roma Cumhuriyet ve İmparatorluk dönemleri boyunca darbettiği sikkelerin eorpusu meydana getirilmiştir. Çalışmaya başlamadan önce kentle ilgili olarak yayımlanmış sikke katalogları taranmış ve her bir sikkeyle ilgili bilgileri içeren fişler hazırlanmıştır. Fişler üzerinde sikkenin fotoğrafi, hangi imparator dönemine ait olduğu, ön ve arka yüz tanımları, yazı, monogram, kontrmark, ağırlık ve çapına yer verilmiştir. Daha sonra bu fişlerin kronolojik ve tipolojik ayırımı yapılmış ve bir düzen içerisinde bir araya getirilmiştir. Bir imparatorun sikke tiplerinden en az bir tanesinin fotoğrafı verilip altında açıklaması yapılmış daha sonra hemen altında hangi katalogdan alındığı verilmiştir. Diğer kataloglardaki benzer sikkeler de hemen altına yazılmış, varsa farkları yanlarında belirtilmiştir. Tezin giriş bölümünde Bithynia bölgesinin, dolayısıyla Nikomedeia kentinin tarihi coğrafyası ve konumu anlatılmaya çalışılmıştır. Katalog kısmında 774 adet sikke incelenmiş ve her sikkenin tanımlaması yapılmış, daha sonraki bölümde katalogda yer alan sikkelerinin arka yüz betimlerine göre saptanan 55 farklı tip incelenmiştir. Sonuç bölümünde ise tezin genel bir değerlendirmesi yapılmıştır.
Kazı ve yüzey araştırmaları ışığında Erzurum ve çevresinde demir çağ mimarisi

Eski Çağ'dan itibaren önemli medeniyetlere ev sahipliği yapmış olan Erzurum ve çevresinde, Kalkolitik Çağ'dan itibaren mimari verilerle karşılaşmaktayız. Tunç Çağı ve Demir Çağı'nda ise bu mimari bulguları, bölgeye hakim olan krallıklar ve devletlerin geliştirerek kullandığı ve yeni mimari yapılar inşa ettikleri anlaşılmaktadır. Erken Demir Çağ itibariyle bölgede varlığı bilinen topluluklar, farklı şekil ve boyutlarda mimari eserler yapmışlardır. Orta Demir Çağ'da ise Hasankale, Delibaba, Yazılıtaş ve Avnik Yazıtları'nın varlığı, Urartu Krallığı'nın bölgede hakimiyet kurarak çeşitli imar faaliyetlerinde bulunduklarını göstermektedir. Kazı ve yüzey araştırmalarından elde edilen veriler doğrultusunda Erken Demir Çağ'dan Geç Demir Çağ'ın sonuna kadar kesintisiz bir yerleşimin mevcut olduğu anlaşılmaktadır. Topoğrafik yapıya uygun şekilde inşa edilen kaleler, kaya mezarları, höyükler ve aşağı şehirler, ana hatlarıyla bölge mimarisini oluşturmaktadır. Yapılan bu imar faaliyetleri çerçevesinde savunma mimarisi, dini mimari ve sivil mimari olarak nitelendirebileceğimiz birçok kalıntı Erzurum ve çevresinde tespit edilmiştir. Çalışmamızda savunma mimarisi başlığı altında 24 adet kale, dini mimari özelliği gösteren 12 adet kaya mezarı, 3 adet kutsal alan, basit toprak mezarlar, küp mezarlar, oda mezarlar ve kazısı gerçekleştirilmiş 8 adet sivil mimari içerisinde değerlendirilen merkez incelenmiştir.
Daskyleion'da bulunan graffitolu ve dipintolu seramiklerin değerlendirilmesi

Daskyleion'da bulunmuş olan graffitolu ve dipintolu seramikleri ele aldığımız bu çalışma, sadece bu seramiklerin form özelliklerini, tarihlerini belirlemekle kalmamış aynı zamanda Daskyleion eski çağ kültürlerinin birbirlerine etkileri hakkında bilgiler verilirken, bu ilişkinin siyasi, politik olaylarla da nasıl şekillendiğini ortaya koymuştur. Ayrıca Daskyleion'un maddi kültürü, ekonomik ve politik yapılanması hakkında net bilgiler edinmemizi sağlamasının yam sıra aynı zamanda da eskiçağ tarihi coğrafyasının değerlendirilmesinde de oldukça faydalı olmuştur. Yazıların başta Grekçe olmak üzere, Phryg, Karia, Lydia dilinde farklı seramik ekollerinin ürünleri üzerine yazılmış oldukları görülür. Yazı ve işaretlerin yoğun olarak başta, yerel üretim olarak kabul edilen seramiklerden kase formu üzerinde ve bu formu takiben Attika üretimi içki kaseleri üzerinde yer aldıkları görülmüştür. Bu veriler Daskyleion'un sosyo-kültürel ve etnik yapısını yansıtması bakımından önemlidir. Yazılar arasında vazo sahiplerini belirten isimler ve işaretler, monogramlar ve kısaltmaların yam sıra ticari, sayısal ve alfabetik olmayan işaretler, çömlekçi yazılan ve adak yazısı olabilecek ifadeler bulunmaktadır. Üzeri yazılı seramiklerin bir bölümünün Daskyleion'da Hisartepe üzerindeki varlığı kabul edilen Kybele kutsal alanına, adak eşyaları olarak sunuldukları kabul edilir.
Anamur Müzesi'nden bir grup pişmiş toprak kandil

Kandiller, aydınlanma, mezar hediyesi ve dini törenlerde kullanılan adak malzemesine kadar insanoğlunun hayatında önemli bir yer edinmiş ve temel ihtiyaçlarından birisi olmuştur. Bu nedenledir ki kullanıldığı devrin özelliklerini, sanatını en iyi şekilde yansıtır ve bizlere tarihleme konusunda da kesin sonuç verebilecek önemli malzemelerden birisidir.