turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Meşrutiyet'ten Cumhuriyet'e Said Nursi'de din-siyaset ilişkisi

Bu çalışma Meşrutiyet'ten Cumhuriyet'e din-devlet ilişkisi inşa edilirken referans alınan düşünceler ile bu düşüncelere karşı, Said Nursi'nin geliştirdiği eleştiriler ve Said Nursi'nin İslam siyaset düşüncesini kapsamaktadır. Tarih boyunca, toplumsal ve siyasal hayatın şekillenmesinde inançlar çok önemli bir rol oynamışlardır. Özellikle deizm inancı, Avrupa Aydınlanma düşüncelerinin teşekkülünde etkili olmuştur. Tefrik-i rububiyet anlayışını benimseyen Aydınlanma düşünceleri neticesinde sekülarizm ve laiklik inşa edilmiştir. Aydınlanma düşünceleri Osmanlı Devleti'nin modernleşmesinde etkili olmuş ve bazı Osmanlı entelektüelleri, Aydınlanma dönemi inançlarına sempati duymuşlardır. Aydınların bu sempatisi Osmanlı sekülerleşmesine etki etmiştir. Modern Türkiye'nin de inşasında rolü olan Aydınlanma ideolojileri, din ve devlet ilişkilerinin oluşmasında en önemli rolü oynamıştır. Mustafa Kemal, modernleşmenin ancak, Avrupa'nın yaşadığı sosyal ve dinsel dönüşümlerin Türkiye'de de gerçekleşmesi ile mümkün olacağını düşünmüştür. Tıpkı Avrupa gibi, dinde reform yaparak, muasır medeniyet seviyesine ulaşılabileceğini düşünen Mustafa Kemal, yaptığı reformlar ile yeni bir din anlayışı ve yeni bir insan tipi inşa ederek, bu hedefe ulaşmayı amaçlamıştır. Said Nursi şahitlik ettiği bütün bu gelişmeleri, yeni bir bakış açısı ile analiz etmiş ve içinde yaşadığı çağın kriterlerine reddiyeler yapmıştır. Doğup büyüdüğü Doğu Anadolu dahil, İstanbul, Avrupa, Şam ve Ankara, Nursi'nin eleştirilerinden nasibini almıştır. Çağın siyasi şartları Eski Said'in Yeni Said'e dönüşmesine etki etmiştir. Aydınlanma düşüncelerinin parçaladığı rububiyet tasavvuru yerine, tevhid-i rububiyet teorisini oluşturmuştur. Bu teori ile, Allah'ın alem ve insan üzerindeki bütüncül terbiye, tasarruf ve hakimiyetini tesis ederek, potansiyel insanın, ideal insana dönüşüp mutlu olabilmesinin yollarına işaret etmiştir. Nursi, böylece siyaset düşüncesinin temellerini 'tevhid-i rububiyet' kavramı üzerinden yeniden inşa etmiştir. Bu araştırmada literatür taraması yapılarak içerik analizleri yapılmıştır. Ana kaynak olarak Nursi'nin telif ettiği Risale-i Nur Külliyatı ve birinci elden kaynak olarak Nursi'nin hayatı ve düşüncelerini konu alan eserlerden istifade edilmiştir.
Atatürk ve Atatürk devrimlerinin Kuzey Afrika fikir ve sanat hayatına etkileri

Türk, Libya ilişkilerinin temelleri uzun yıllar önce atılmıstır. Bu ilişkilerinbaslangıcı Osmanlı devletinin on altıncı yüzyılda Trablusgarp'ı fethettigi tarihleredayanır. Bu kurulan ilişkiler zamanla geliserek ivme ve çesitli boyutlar kazanmıs; kimi zamansa çalkantılar sebebiyle gerilemek zorunda kalmıstır. On dokuzuncu yüzyılınbaslarında, özellikle 1830 yılında Fransa'nın Cezayir'i isgal etmesinden sonra, Osmanlıimparatorlugu Trablusgarp vilayetiyle olan ilişkilerini iyice güçlendirmistir. Buna bağlı olarak, Osmanlı imparatorlugu bölgede birçok mimari, ilmi ve edebi eserler bırakmıstır. Özellikle, Türkiye'nin çehresini degistiren, ülkeyi muasır ve çagdas devletler düzeyine çıkaran Mustafa Kemal Atatürk'ün yaptıgı devrimin yankıları Trablusgarp'taçok derin olmustur. izleri sadece siyasi tarihyle sınırlı kalmayıp, edebiyat ve kültür alanlarına da sıçramıstır. Gerçekte büyük önder Atatürk de Libya'da yasamıs, ve Libyahalk tarafından yakından tanınmıs bir sahsiyettir. Trablusgarp savunması sırasındagösterdigi yararlıklar Atatürk ismini Libyalı gönüllere naksetmistir. Ama bütün bunlararagmen bu önemli konuya gereken ilginin gösterildigi de ne yazık ki söylenemez. Bu mütevazi çalısma, ulu önder Atatürk'ün gerçeklestirdigi devrimin Libyafikriyatına ve edebiyatındaki varlıgına ısık tutmayı hedeflemektedir.
Türk kamuoyu ve Ermeni meselesi (1908-1923)

Osmanlı Devleti'nin son elli yılma damgasını vuran en önemli sorunlardan birisi olan Ermeni sorunu, 1877- 1878 Osmanlı-Rus savaşından sonra Avrupa diplomasisinin gündemine yerleşmiştir. II. AbdUlhamid döneminde ıslahat istekleri ve isyanlarla bir Avrupa müdahalesi sağlamaya çalışan Ermeniler bunda başarılı olamamışlardır. II. Meşrutiyet dönemi Ermeni meselesinin en önemli devresidir. Bu dönemde Türk-Ermeni ilişkileri inişli çıkışlı bir seyir takip etmiştir. II. Meşrutiyet'in ilanını yeni bir başlangıç kabul eden her iki taraf başlangıçta samimi ve dostça bir ilişkiye girmişler, fakat bu ilişki her iki tarafın amaçlanndaki farklılıktan dolayı zamanla bozulmuştur. Bunda 1909 Adana olaylarının rolü çok büyüktür. Ermenilerin rutin ıslahat istekleriyle geçen yıllardan sonra çıkan I. Dünya Savaşı Türk-Ermeni ilişkilerinde büyük bir kopmaya yol açmıştır. Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşma girmesi ve Rusya ile savaşa tutuşması üzerine Ermeniler Türklere ihanet etmişler, Ruslarla işbirliğine girmişler, cephe gerisinde sabotajlar yapmışlar, ayaklanmalar çıkarmışlardır. Bunun üzerine birçok cephede üstün düşman kuvvetleriyle mücadele eden Osmanlı Devleti zor duruma düşmüş ve bazı tedbirler almak zorunda kalmıştır. Savaş bölgelerine yakın yerlerde oturan Ermeniler buralardan uzaklaştırılarak güney bölgelerine sevk edilmişlerdir. Yer değiştirme işleminin güvenlik içinde yapılabilmesi için devlet gereken tedbirleri almış, buna rağmen istenmeyen bazı olaylar da olmuş, fakat bu olayların failleri derhal yakalanarak haklarında kanuni işlemler yapılmıştır. Birinci Dünya Savaşı'nın sonlarına doğru Türk-Ermeni ilişkilerinde tekrar geçici bir yumuşama olmuş, bu arada tehcire tabi tutulan Ermenilerin memleketlerine dönmelerine izin verilmiştir. Ayrıca İttihat ve Terakki ileri gelenlerinin yurt dışına kaçmalarından sonra, yeni kurulan hükümetler tehcirde sorumlulukları bulunduklarını iddia ettikleri kimseleri tutuklayıp yargılamaya başlamışlardır. Osmanlı Devleti'nin Mondros Mütarekesi'ni imzalamasından sonra işgalci devletlerin tutumundan cesaret alan Ermeniler bağımsız bir Ermenistan kurulması için yeniden faaliyete geçmişşler, Avrupa'da siyasi girişimlerde bulunmuşlardır. Ayrıca Doğu Anadolu'da ateşkes anlaşmasıyla birlikte eski sınırlarına çekilmek zorunda kalan Osmanlı Devleti'nin terk ettiği yerlere de taarruzlarda bulunmuşlardır. Bunun üzerine yeniden harekete geçen Türk birlikleri Ermenileri yenilgiye uğratarak, Sarıkamış, Kars ve Gümrü'yü ele geçirmiş ve Ermenilerle Gümrü Antlaşması'nı imzalayarak Doğu'daki problemi kesin olarak çözümlemişlerdir. Güney'de de Fransız işgal kuvvetleri içinde yer alan Ermeniler bölge halkına büyük zulümler yapmışlardır. Fransızlar, halkın teşkilatlanarak karşı koyması sonucu bu bölgede de amaçlarına ulaşamayacaklarını anlayarak banş istemek zorunda kalmışlardır. Nihayet Kurtuluş Savaşı sonrasında imzalanan Lozan Antlaşması'yla Ermeni meselesi Türkiye açısından bir problem olmaktan çıkmıştır. XHI
T. C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersinde akıllı tahta kullanımına yönelik öğrenci görüşlerinin incelenmesi

Bilimsel ve teknolojik gelişmelerin sürekliliğinin sağlanması eğitim alanında da insanların kendilerini ve yetkinliklerini geliştirmesini gerekli kılmaktadır. Eğitim alanında tabletler, televizyonlar ve akıllı tahtalarla teknoloji sınıflara girmiştir. Bu bağlamda sınıflarda teknoloji kullanımının önemi yadsınamayacak bir gerçeklik olarak karşımıza çıkmaktadır. Ancak eğitimde kalitenin artırılmasında kullanılan materyaller tek başına yeterli olmamaktadır. Bununla beraber öğrencilerin görüşlerinin de incelenmesinin önemi artmaktadır. Bu araştırmanın amacı; 8. sınıf öğrencilerinin T. C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersinde akıllı tahta kullanımına yönelik görüşlerini incelemektir. Araştırmanın çalışma grubunu; Kastamonu Seydiler ilçesinde 2015- 2016 eğitim-öğretim yılında öğrenim gören 71 ortaokul 8. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Genel tarama modeli kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak kişisel bilgilerin, öğrenci görüşlerinin ve açık uçlu soruların yer aldığı '' Öğrenci Anket Formu '' kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde nitel verilerle, nicel veriler desteklenmiştir. Anketten elde edilen verilerin analizinde SPSS 17.0 paket programı kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde t-testi ve ANOVA kullanılmıştır. Nitel veriler için ise betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre 8. Sınıf öğrencilerinin T. C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersinde akıllı tahta kullanımına yönelik görüşleri açıklanmıştır. Öğrenci görüşleri incelendiğinde akıllı tahta kullanılan derslerin verimli ve yararlı geçtiği ancak teknik kaynaklı sorunların ortaya çıktığı araştırma sonuçları arasında yer almaktadır. Araştırma sonucunda elde edilen verilerden yola çıkarak araştırmacılara önerilerde bulunulmuştur.
Türkistanlı aydınlardan Abdülvahap İshakoğlu Oktay (1904-1968):Hayatı ve eserleri

Türkistan milli mücadele tarihine önemli katkıları olan Dr. Abdulvahap Oktay'ın (1904-1968) hayatı ve çalışmaları bu tezin konusunu oluşturmaktadır. Taşkent'te doğan Oktay, aydın ve milliyetçi bir aileden gelmektedir. Meşhur ceditçilerden Münevver Kari'nin açmış olduğu usul-ı cedit mektebinde okumuştur. Oktay, 1920'lerin başında Buhara Halk Cumhuriyeti tarafından Almanya'ya tahsile gönderilmiş, burada tıp eğitimi görerek doktor olmuştur. Mezuniyet sonrasında Almanya'da kalmış, Türkistanlı arkadaşlarıyla birlikte Yaş Türkistan dergisini çıkarmış, başka faaliyetlerde de bulunmuştur. 1939'da Türkiye'ye gelen Oktay, burada da faaliyetlerini devam ettirmiş, 1968'de İstanbul'da vefat etmiştir. Mustafa Çokayoğlu'nun hayatını konu alan, eşi Maria Çokayoğlu tarafından yazılan anıların toplanıp kitap haline getirilmesine vesile olmasını saymazsak kendisinin kaleme aldığı bir kitabı bulunmamaktadır. Ancak Yaş Türkistan, Yeni Türkistangibi önemli mecmualarda çok sayıda yayınlanmış makalesi bulunmaktadır. Ancak, Abdulvahap Oktay'ın şahsı ve yaptıklarını anlatan bugüne kadar ciddi bir çalışma yapılmamıştır. Tezin birinci kısmında onun hayatını ayrıntılı bir şekilde anlatmaya çalıştık. İSAM'da bulunan ve Oktay'ın eşi Saide Hanım'a ait olan arşivden geniş ölçüde yararlandık. Ayrıca, Oktay'ı tanıyan bazı kimselerin anlattıklarından da istifade ettik. Tezin ikinci kısmında Oktay'ın yazdıklarını analiz ettik ve onun fikirlerini ortaya koymaya çalıştık.
CHP iktidarı döneminde Diyanet İşleri Reisliği'nin devlet içindeki konumu

CHP iktidarı döneminde DİB'nı konu alan tezin temel amacı, genellikle ilgili literatürde yapıldığı gibi Diyanet'i sadece devlet içi bir kurum olarak varlığı üzerinden analiz etmek değil, kuruluşundan 1950'ye kadar olan yetki, görev ve faaliyetlerine odaklanarak incelemek ve böylece kurumu siyasal iktidardan ayrı bir yapı olarak ele alıp başlı başına bir tartışma konusu haline getirmektir. Tezde her ne kadar Başbakanlık'a bağlı bir devlet kurumu olsa da, Cumhuriyet iktidarıyla özdeşleştirilip bir tür kontrol aracı ve/veya ideolojik bir aygıta indirgemeyecek çapta birçok niteliği bulunan siyasal bir özne olarak Diyanet'in, siyasal iktidar ve iktidar odaklarının oluşturduğu hegemonik blokla kurduğu ilişki ağlarının nasıl örüldüğü ve buradan yola çıkarak kurumun kuruluşundan 1950'ye kadar olan devlet içindeki konumu sorunsallaştırılmıştır.
Kuva-yı Milliyecilikten valiliğe: İbrahim Ethem Akıncı

Çalışmada bir Kuva-yı Milliyecinin Batı Anadolu'daki faaliyetlerini ortaya çıkarmak; Demirci Akıncıları'nın etkinlik ve faaliyetlerini ortaya koymak; Türkiye Devleti'nin ilk kaymakam ve valilerinden olan İbrahim Ethem'in şahsında 1923- 1950 dönemini incelemek; Kurtuluş Savaşı yıllarında ve Cumhuriyet döneminde önemli bir isim olan İbrahim Ethem Akıncı üzerine bir biyografi çalışması yapmak amaçlanmıştır. Hukukçu, idareci ve Kuva-yı Milliye önderlerinden olan İbrahim Ethem Akıncı üzerine bir biyografi çalışmasıdır. Vilayet memurluğundan başlayıp, öğretmenlik, gazete muhabirliği, nahiye müdürlüğü, avukatlık, kaymakamlık, valilik ve milletvekili aday adaylığı ile sona eren altmış bir yıllık bir hayat incelenmiştir. Çalışmada bir Kuva-yı Milliyecinin Batı Anadolu'da Demirci Akıncıları adı altındaki etkinlik ve faaliyetleri ortaya konulmuştur. İbrahim Ethem Akıncı modern bir eğitim almış ve eğitim hayatını oldukça başarılı bir biçimde tamamlamıştır. Bir dönemin kapanıp yeni bir dönemin açıldığı bir zamanda siyasal, sosyal ve kültürel etkenleri doğru ve başarılı bir biçimde yönetmiştir. Milli mücadelede vatan savunmasında sivil bir kaymakam olarak korkusuzca görev almış ve öncülük yapmıştır. Batı Anadolu bütünüyle teslim olup işgal altına girerken o, yanındakilerle teslim olmayı düşünmemiştir. Zorlu koşullar karşısında takip ettiği strateji ile mücadele ruhunu inançla sürdürmüştür. İşgal ordusu çekilirken Balıkesir ve ilçelerinin yağmalanmamasını ve yakılmamasını ustaca bir taktik ile sağlamıştır. Görev yaptığı yerlerde bir idareci olarak; halkla iç içe olmuş; sorumluluk bölgesini yakından tanımak, sorunları yerinde görmek ve yönetim ile halk arasında güçlü bir bağı kurmak için yaptığı çalışmalarla sorunların üstesinden gelmeyi bilmiş, sorunların kalıcı bir şekilde çözülmesi yolunda adımlar atmıştır. İdareciliği bir yaşam biçimi olarak görmüştür.
İstiklal Harbi'nde Türk askeri sağlık hizmetleri

Askeri sağlık hizmetleri, askerlerin sağlığını korumak, hastalandıklarında veya yer alandıklarında tedavilerini yapmak ve ordunun sağlık düzeyini yükseltmek için yapılan planlı çalışmaların tamamıdır. Tarih boyunca Türk ordularında sağlık hizmetleri konusuna önem verilmeye gayret edilmiş, ancak verilen hizmetin yeterliliği dönemin koşullarına göre değişme göstermiştir. Bir zaferin kazanılmasında askeri plan ve savaş kabiliyetinin yanı sıra iyi hazırlanmış bir sağlık hizmeti organizasyonu da şarttır. Selçuklular ve Osmanlılar döneminde ordulara sağlanan sağlık hizmeti desteği en ileri seviyeye çıkmıştır. Ancak Osmanlı İmparatorluğu'nda başlayan gerileme ile birlikte 17. yüzyıldan itibaren sağlık alanında da gerileme başlamıştır. Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminde savaşlarda karşılaşılan sağlık sorunlarının çözümü için tıp okullarının kurulması, Kızılay'ın devreye sokulması ve Gülhane Askeri Tıp Akademisi'nin açılması gibi bazı tedbirlerin alındığı görülmektedir. Fakat alınan tedbirlere rağmen savaşlarda sunulan sağlık hizmetleri bir türlü istenen düzeyde olmamıştır. Ancak İstiklal Harbi'nden hemen sonra hazırlanan Sıhhi Rapor ve dönemin arşiv belgeleri dikkate alındığında Milli Mücadele süresince, kıt kaynaklar ve yetersiz sayıdaki sağlık personelinin oldukça etkin bir şekilde kullanıldığı ve başarılı bir sağlık hizmetinin verildiği anlaşılmaktadır. Harbin hemen başında bir sıhhiye teşkilatının kurulması, sağlık teşkillerinin düzenlenmesi, sıhhiye bölükleri ve hastaneler kurulması, personel eksikliğinin giderilmesine yönelik alınan tedbirler son derece önemlidir. Bunların yanı sıra İstiklal Harbi'nde en büyük başarı bulaşıcı hastalıklarla mücadele alanında gösterilmiştir. Kurulan temizlik merkezleri, aşı üretilmesi ve tatbiki, yapılan tedaviler ve beslenme konusundaki düzenlemeler sayesinde bu hastalıkların askerin savaşma gücünü yok etmesi engellenmiştir.
II. Meşrutiyet'ten Cumhuriyete Batı Anadolu'da üretim ve dış ticaret (1908-1923)

Batı Anadolu, Osmanlı Devleti'nin insan yapısı, tarihsel ve doğal koşulların etkisi ile esnek, yumuşak ve değişimlere açık bir bölgesidir. İktisadi faaliyetler açısından da geniş bir alternatifler yelpazesine sahip olan bölge, Türkiye'nin iktisadi hayatında her dönemde önemli bir rol oynamıştır. Üretim kaynakları açısından zengin olan bu bölgede halkın en önemli geçim kaynağını ihracata dayalı üretim oluşturmaktadır. 1908 yılının Temmuz ayında İttihat ve Terakki Partisi'nin gayretleriyleikinci kez ilan edilen Meşrutiyet ile Osmanlı Devleti için yeni bir dönem başlamıştır. Büyük umutlarla başlayan bu dönemde bir yandan devletin siyasiitibarı yükseltilmeye çalışılırken diğer yandan tarım, sanayi ve ticaretin geliştirilmesi yönünde adımlar atılmıştır. Ancak 1912 yılından itibaren birbirini takip eden savaşların çıkması üzerine bu iyi niyetli adımlardan beklenilenneticeler elde edilememiş, devlet ekonomisi daha da kötüleşmiştir. II. Meşrutiyet dönemindeki bu gelişmeler, Batı Anadolu kapsamında ele alınıp incelenerek İmparatorluğun üretim ve dış ticaretinde bu bölgenin payısaptanmaya çalışılmıştır. Mütareke döneminde ise Anadolu'nun diğer yörelerigibi bu topraklar da işgal edilmiştir. İşgal yıllarında bölgedeki üretim ve ticari hayat durmamıştır. Ancak savaş öncesi döneme göre durgunluk ve gerileme yaşanmıştır. Savaş nedeniyle yakıp yıkılan bu topraklarda birinde, 1922 sonrasındaRumların kitle halinde havaliyi terk etmesi ve geri kalanların da mübadeleye tabi tutulması bölgedeki üretici nüfusun azalmasına neden olmuştur. Boşalan ve harap olan yerleri iskana açmak, mübadilleri üretici konuma getirmek ve çiftçileriüretim araçlarıyla donatmak külfetli olduğu kadar uzun vadeli bir işti. Dolayısıyla bölgeyi tekrar eski üretim seviyesine getirmek uzun zaman alacaktır. Bu rağmen savaş ertesinde bölgenin ticari önemi devam etmiş, İmparatorlukdönemindeki genel özellikler, Cumhuriyetin ilk yılındaki görünümünü de belirlemiştir.
Türkiye Cumhuriyeti kuruluş sürecinde devletçilik tartışması: Kadro dergisi örneği (1932-1934)

Türkiye Cumhuriyeti Kuruluş aşamasında 1932 ve 1934 yılları arasında yayınlanan Kadro dergisi ve hareketinin devletçilik tartışmasına katkıları ve dönemin sosyo-politik atmosferi tartışılmıştır..
Ali Şükrü Bey olayı

Birinci Türkiye Büyük Millet Meclisi, Türkiye Cumhuriyetinin siyasi oluşumu açısından önemli bir yer teşkil eder. Yasama, yürütme, yargı görevlerini elinde bulunduran bu Meclisin siyasi süreci de bu sebeple oldukça çalkantılı geçmişştir. Mecliste Birinci ve İkinci Grup muhalefetleri arasındaki yoğun tartışmalar kendisini gösterir. Konumuz olan Ali Şükrü Bey, İkinci Grubun en etkili üyelerindendir. Bu nedenle de Mecliste pek çok tartışmada fikirlerini belirtmiş ve yoğun bir muhalefet yapmıştır. Ali Şükrü Bey, Topal Osman tarafından öldürülmüş ve bu olay Mecliste, Birinci ve İkinci Grup arasındaki muhalefeti daha da artırmıştır. Ali Şükrü Bey'in öldürülmesi İkinci Grup tarafından siyasi bir içeriğe dönüştürülerek Hükümete ağır eleştirilerde bulunulmuştur. Ali Şükrü Bey, adeta bir demokrasi kahramanı düzeyine getirilmiştir. Bu nedenle Ali Şükrü Bey'i incelemeyi yararlı bulduk. Ali Şükrü Bey'in yaşamını, Meclis-i Mebusan'daki çalışmalarını inceledikten sonra Birinci Türkiye Büyük Millet Meclisindeki çalışmalarına geçtik. Ali Şükrü Bey'in Birinci Meclisteki faaliyetlerini ve İkinci Gruptaki yerini ele aldık. Ali Şükrü Bey'in çıkarmış olduğu Tan Gazetesini inceledik. Meclisteki konuşmaları ile gazete yazılarını konu başlıkları altında topladık. Böylelikle Ali Şükrü Bey'in siyasi profilini daha kapsamlı bir biçimde aktarma şansına eriştik. Ali Şükrü Bey'in öldürülmesinin ardından olayın Meclis içindeki ve Meclis dışındaki yankılarını inceledik. Bu çalışmayı yaparken Meclis'in açık ve gizli celsesinde tutulan zabıtlardan, dönem gazetelerinden, anılarından ve dönemle ilgili çalışmalardan faydalandık.
Cumhuriyet Dönemi sıtma mücadelesi (1923-1956)

Varlığı insanlık tarihi kadar eski olan sıtma hastalığı, tarıma dayalı ekonomik koşulların hüküm sürdüğü diğer pek çok coğrafya gibi Anadolu'da da yıllar boyu etkisini derinden hissettirmiştir. Önceleri diğer ateşli hastalıklardan ayırt edilemeyen ve genel itibariyle bataklık gibi havası hoş olmayan yerlerden kaynaklandığı düşünülen hastalığın, zamanla bataklıkların havasından değil buraları kendisine mesken tutan anofeller vasıtasıyla naklolduğu anlaşılınca eldeki imkanlar dahilinde çeşitli tedbirler alınmaya çalışılmıştır. 19. yüzyıl ve sonrasında daha kapsamlı bir şekilde uygulanmaya çalışılan bu tedbirler, halkın genel sağlık düzeyi üzerinde belirli ölçüde bir iyileşme yaratmıştır. Bununla birlikte peşi sıra ardına girilen savaşlar ve devamında yaşanan göç hareketleri nedeniyle hastalığın salgın düzeyine çıkmasına mani olunamamış ve Cumhuriyet Dönemine sancılı bir geçiş yapılmıştır. Savaş yıllarında sıtmanın yarattığı tahribata bizzat tanıklık eden Cumhuriyetin kurucu kadrosu, ülkeyi refaha kavuşturacak devrimlerin ancak sağlıklı bir nüfusla gerçekleştirilebileceğine en başından beri inanmıştır. Bu doğrultuda sıtma ile mücadele, hükümetin öncelikli görevleri arasında addedilerek kısa süre içerisinde bilfiil mücadeleye başlanmıştır. 1925 yılında Adana, Ankara ve Aydın'da kurulan ilk sıtma mücadele teşkilatları, sonrasında yurt geneline yayılmış ve ilk planda gözle görülür bir başarı sağlanmıştır. Bununla birlikte 1930'lu yılların ortalarından başlayarak 2. Dünya Savaşı'nın sonuna kadarki süreç içerisinde dış faktörlerin etkisiyle mücadelede önemli bir hız kaybı yaşanmıştır. 2. Dünya Savaşı Dönemi, mücadele açısından pek çok olumsuzluğu içinde barındırsa da sıtma tedavisinde kullanılan sentetik ilaçların ve diğer kimyasalların üretimi konusunda bir devrim yaşanmasına dolaylı olarak katkı sağlamıştır. Bu ilaç ve kimyasalların kullanılmasıyla savaş sonrasında ülke çapındaki sıtma vakaları oldukça makul bir seviyeye çekilirken, sıtmayı kontrol altında tutmak yerine 'imha'sını öngören yeni bir dönemin de kapıları açılmıştır.
A Comparative study of Turkey and İran: A socio-politucal approach

Bu çalışmanın amacı, Türkiye ve İran da 1920 lerden sonra yaşanan batılılaşma hareketlerinin ve bu hareketler doğrultusunda Türkiye de Atatürk ve İran'da Rıza Şah devresinde gerçekleştirilen reformların, bu iki ülkeyi günümüzde farklı noktalara getirmesinin sebeplerini incelemektir. Bu sebeplerin önemli bir kışımın, adı geçen ülkelerin geçmişşlerinde yaşanan sosyal, ekonomik ve kültürel tecrübeler de ya da modernleşme hareketlerinde, yattığı varsayımı ile bu hareketler incelenmiştir. Bu doğrultuda giriş kısmında modernleşme öncesinde her iki ülkenin genel sosyal ve ekonomik yapılan incelenmiş, 2. bölümde ise 19. yüzyılda yaşanan modernleşme hareketleri anlatılmıştır. Daha sonra 3. bölümde Türkiye'de Atatürk, İran'da ise Rıza Şah zamanında batılılaşma yolunda yapılan reformlar ve 4. bölümde de her iki ülkenin sosyal yapısında önemli bir yer tutan din faktörü incelenmiştir. Sonuç kısmında da bu tecrübelerin benzer ve farklı yönleri ortaya konulmuştur. iv