turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Türkiye'de cari işlemler açığının ekonomik büyüme üzerine etkileri (2006-2016)

Türkiye ekonomisini yakından ilgilendiren cari işlemler açığı ekonominin önemli faktörlerinden ve ekonomik krizlerin meydana gelmesine neden olan göstergelerden biridir. Türkiye'de cari işlemler açığına neden olan faktörler arasında ekonomik büyüme, tasarruf ve yatırımlar, enerjide dışa bağımlılık, dış ticaret açığı, döviz kuru, bütçe açıkları, dış borç stoku, işsizlik oranı, Türk Lirasının aşırı değerlenmesi gibi birçok etken sayılabilir. Türkiye ekonomisini yakından ilgilendiren cari işlemler açığı ekonominin önemli faktörlerinden ve ekonomik krizlerin meydana gelmesine neden olan göstergelerden biridir. Türkiye'de cari işlemler açığına neden olan faktörler arasında ekonomik büyüme, tasarruf ve yatırımlar, enerjide dışa bağımlılık, dış ticaret açığı, döviz kuru, bütçe açıkları, dış borç stoku, işsizlik oranı, Türk Lirasının aşırı değerlenmesi gibi birçok etken sayılabilir. Cari işlemler açığı ve ekonomik büyüme ülke ekonomilerinin dikkatle üzerinde durdukları konular arasında yer almaktadır. Çalışmada ekonomik dengeyi bozan makroekonomik göstergeleri tespit edebilmek ve etkilerini azaltabilmek için gerekli incelemelerde bulunulmuştur. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de 2006- 2016 döneminde cari açık ve ekonomik büyümede meydana gelen değişmeleri göstermek, cari açık ve büyüme arasındaki ilişkiyi tespit etmektir. Aynı zamanda Türkiye'de cari işlemler açığına neden olan faktörlere yönelik çözüm önerilerinde bulunmaktır. 2006- 2016 yılları arasındaki yıllık verilerden yararlanılarak tablolar oluşturulmuştur. Çalışmada kullanılan verilere TUİK, Merkez Bankası ve Hazine ve Maliye Bakanlığı üzerinden ulaşılmıştır.
Özbekistan'ın geçiş döneminde uyguladığı politikaların makroekonomik performansa etkisi

1917'de Lenin liderliğinde oluşan Ekim Devrimi dünya tarihinde önemli bir dönem olarak kayda geçmişştir. Akabinde Çarlık Rusya'sı yıkılmış ve Sovyet Sosyalist Cumhuriyet Birliği kurulmuştur. İlk sosyalist devletin olan SSCB kurulmasında ana etken olan Ekim Devrimi incelenirken, SSCB tarihsel süreci geniş bir perspektif açıdan ortaya konulacaktır. Bu çalışmada SSCB kuruluşunda etkin olan liderler dönemindeki uygulanan ekonomik politikalara değinilmiş ve ayrıca ülkenin sosyo-kültürel, ekonomik ve siyasi yapısı analiz edilmiştir. Özbekistan'ın SSCB hakimiyeti altındaki kaldığı süreçteki siyasi, sosyal, ekonomik konumu incelenmektedir. Orta Asya'nın kalbi olarak bilinen Özbekistan bağımsızlığına kavuştuktan sonra geçen 28 yıl içerisinde siyasi, sosyal ve ekonomik ve diğer alanlarda sürekli olarak büyük çapta reformlar yürütmüştür. Bu reformlar, dünyada Özbek modeli olarak kabul edilen kendi uzun vadeli kalkınma stratejisine dayanmaktadır. Bağımsızlıktan sonraki döneminde Özbekistan ekonomisi her şeye sıfırdan başlayan istikraklı ve sürdürebilir bir ekonomiyi amaçlamıştır. Bu amaç doğrultusunda ülkenin sürekli ve istikrarlı ekonomik kalkınmasının açık kanıtı, Özbekistan'ın devam eden küresel mali ve ekonomik krizin olumsuz etkisine rağmen, istikrarlı bir gelişme hızını ve ekonomik büyüme trendini sağlamıştır. Çalışmada Özbekistan'ın ekonomik büyümesinin kaynakları ve ekonominin genişlemesini destekleyecek politika önerileri olan bir analiz bilgilerine yer verilmiştir. Sonuç olarak baktığımızda Orta Asya'nın önemli ülkelerinden biri olan Özbekistan, BDT ülkelerine karşılaştırdığımızda sosyalist tipi ekonomiden serbest piyasa ekonomisine dönüşümünün entegre sürecini geç tamamlanmışsa da, son dönemde gösterdiği ekonomik performansındaki pozitif yöndeki gelişmeler ülkenin kendini göstermeye başlamıştır. Mevcut hammadde ve yeraltı kaynaklarını ekonomiye dahil ederek yurt dışına gaz, pamuk, altın, petrol ve uranyum gibi yatırımlardaki artış bunun açıkça göstergesidir. Bunların yanı sıra Özbekistan ekonomisinde gıda mamullerinin, tekstil ürünlerinin, hizmet sektörlerinde yatırım eksiklikleri bulunmaktadır. Bu olumlu gelişmelere rağmen ülke ekonomisinde siyasi sistemden kaynaklanan sorunlar yaşamaktadır.
Girişimcilik ve aile şirketlerinde ikinci neslin yetiştirilmesi

Girişimcilik, ülke ekonomileri açısından önem kazanmaya başlayınca bu alanda eğitime duyulan ihtiyaç da artmıştır. Aile şirketleri, en çok tercih edilen bir girişimcilik türüdür. Günümüzün hızla değişen koşullarında ve rekabet ortamında, aile şirketlerinin gelecek kuşaklara aktarılması çok önemlidir. Değişen rekabet ve çevre koşulları; işletmelere, kurumsal yönetim ilkelerine riayet etmeleri yönünde baskı yapmaktadır. Türkiye'deki aile işletmelerinin yapıları, tutum ve davranışları kurumsal yönetim ilkeleri ile benzer niteliklere sahip olsa da uygulama alanında ciddi sorunlar gözlemlenmektedir. Bunun için aile şirketlerinin, hem örgütsel hem de aile ilişkileri olarak kurumsallaşmalarının gerekliliği ve bu yönde çalışmaların yapılması kaçınılmaz olmaktadır. Çalışmada, girişimcilik ve aile işletmelerinde gelecek neslin yetiştirilmesi konusu ele alınmıştır. Araştırma 2019 yılında, Balıkesir'de faaliyet gösteren dört aile işletmesi ile sınırlı olarak yapılmıştır. Seçilen işletmeler en az 50 yaşındadır. Çalışmada; aile şirketlerinin kurumsallaşabilmesi, sürekliliğinin sağlanması ve devir sürecinin başarılı olması için, yetişmiş bir gelecek neslin var olması ihtiyacı ve aile şirketlerinde bu duruma hazır olunması, gerekli planların ve özellikle gelecek neslin yetiştirilmesi gerekliliği sonucuna ulaşılmıştır.
Küresel ekonomik krizler ve ülkelerin küresel krizlerden sonraki toparlanma performanslarına yönelik bir araştırma

2008 yılında yaşanan küresel krizde görülmüştür ki, bazı ülkeler büyüme, istihdam gibi büyüklükler bakımından sınırlı düzeyde krizin etkisi altına girmişler ve kısa sürede toparlanarak krizden önceki performanslarını tekrar elde etmişlerdir. Bazı ülkeler ise krizin etkisini derinden hissetmişler ve hala kayda değer bir toparlanma performansı gösterememişlerdir. Bu çalışmanın temel çıkış noktası ülkelerin krizlerden sonraki toparlanma performanslarıdır. Krizin etki bakımından farklı ülkeler üzerinde bu derece farklı sonuçlar yaratması, araştırmayı şekillendiren temel sorudur. 127 farklı ülke verilerini kapsayan çalışmada, krizden önceki (2008 yılı) bazı makroekonomik ve finansal göstergeler ile krizden sonraki toparlanma performansı arasında ilişki bulunmuştur. Bu göstergeler kullanılarak, muhtemel bir uluslarası krizin gerçekleşmesi durumunda krizden ne denli etkilenileceği ve toparlanma performansının nasıl olacağını gösteren bir tahmin modeli oluşturulmuştur.
İktisadi gelişmede uluslararası rekabet ve ulusal kurumlar dinamiği

Bu çalışmada iktisadi gelişmede uluslararası rekabet ve ulusal kurumlar dinamiği tartışılmaya çalışılmıştır. Çalışma, dünya çıktı düzeyi ve ticaretindeki gelişmeler, devletin ekonomideki rolü, bölgesel ekonomik entegrasyonların etkileri ve bunlardaki reform çabaları ile ilgili gelişmelerle ilgili araştırmaların gözden geçirilmesiyle başlamaktadır. Bu bölüm dünya ekonomisindeki gelişmeleri ve yeni trendleri ortaya koymaktadır. İktisadi gelişmede uluslararası rekabet ve ulusal kurumlar dinamiğinin hala açıklanamamış önemi bulunmaktadır. Bu tematik öğeyi açıklayan ülkelerle bu tematik öğeye uygun donanımlara sahip olmayan ülkeler küreselleşmeden farklı biçimde etkilenmiş ve ülkeler arasındaki mesafe açılmıştır. Küresel ortak sorunlar artmıştır. Gelişmekte olan ülkelerin dışa açılmayla küreselleşmeyi kendi lehlerine çevirmelerinin olanaksızlığı anlaşılmaya başlanmıştır. Teknoloji getiren yabancı sermayeyi ucuz işgücü avantajı ve teşvik politikasıyla ülkeye getirmenin çok kolay olmadığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla, bu ülkelerin hem ileri teknolojilere yönelik adımlar atarak sanayilerini yeniden yapılandırmaları, hem de her düzeydeki rekabet üstünlüğünü sağlamaya yönelik rekabet stratejilerini iyi düzenlemeleri gerekmektedir. Bu düzenlemelere devletin yeniden yapılandırılması, yerel kalkınma çabalarının güçlendirilmesi de dahildir. Bu çerçevede, büyüme ve rekabet stratejileri çok yönlü bağlantıları dikkate alarak oluşturulmalıdır. Bu araştırmanın temel amacı bu çok yönlü bağlantıları ortaya koymaya çalışmaktır. Literatür taramasıyla, çalışmada geniş yer verilmiş olan uluslararası rekabet ve ulusal kurumlar konularında özet bilgi verilmiştir. Uluslararası rekabet ve ulusal kurumlar dinamiği ile ilgili birbiri üstüne biriken olaylar silsilesi ayrı ayrı incelenmiştir.
Türkiye'de kayıt dışı istihdam ve kayıt dışı istihdama etki eden mikro faktörlerin analizi: Bölgeler arası bir karşılaştırma

Son yıllarda gelişmekte olan ülkelerin başlıca sorunlarından olan kayıt dışı istihdam kavramı Türkiye içinde çözülmesi oldukça zor bir problem haline gelmiştir. Bu çalışmanın amacı Türkiye'deki kayıt dışı istihdamın nedenlerini araştırmak ve bölgeler arası bir karşılaştırma yaparak, hangi bölgede hangi faktörlerin kayıt dışı istihdamıartırdığını ortaya koymaktır. Çalışmada Türkiye İstatistik Kurumu 2015 Hanehalkı İşgücüanketinden elde edilen veriler kullanılarak İkili Lojistik Regresyon yöntemi ile analiz edilmiştir. Kayıt dışı istihdam kavramının birçok değişkenden etkilendiği fakat bu etkilerin her bölge için farklı oranlarda ortaya çıktığı ve bazı bölgelerde olumlu etkiye sahip olan değişkenlerin diğer bölgelerde kayıtlılığı olumsuz etkilediği görülmüştür. Kullanılancinsiyet, eğitim seviyesi, medeni durum, çalışılan işyeri sektörü, çalışan sayısı, çalışma şekli ve iş süreklilik değişkenleri anlamlı ve kayıt dışı istihdama etki eden faktörler olduğu tespit edilmiştir.
Minsky's financial instability hypothesis and the Turkish financial crises of 2000-2001

oz MİNSKY'İN FİNANSAL İSTİKRARSIZLIK HİPOTEZİ VE 2000- 2001 TÜRKİYE FİNANSAL KRİZİ Tunay, Gülden Ekonomi Bölümü Tez Yöneticisi: Doç. Dr. Erdal Özmen Eylül 2002, 107 sayfa 1990'lı yılların sonlarında, Türkiye ekonomisinde yüksek ve dalgalı enflasyon, sürdürülemez kamu borç stoğu ve artan finansal kırılganlıklar nedeniyle IMF destekli yeni bir istikrar programı uygulanmaya başlanıldı. Sabit döviz kuru çıpasına dayanan bu program krizle sonuçlandı. Bu çalışmada 2000- 2001 'de Türkiye'de yaşanan kriz, Minsky'nin Finansal İstikrarsızlık Hipotezi çerçevesinde irdelenmektedir. Minsky'nin de belirttiği gibi ekonomik istikrarın finansman biçimine bağlı olduğu, Türkiye'de özellikle kamu ve bankacılık kesiminde göze çarpan Ponzi finansman biçiminin sürdürülemez bir finansman yolu olduğu ve krizle sonuçlanma riskinin yüksek olduğu görülmüştür. Ekonomik gelişim ayrıca kurumsal yapıya ve müdahalelerin etkinliğine bağlıdır.
Doğu Anadolu hayvancılığının Avrupa Birliği'ne uyumu ve rekabet edebilirliğinin analizi

Bu çalışmada, Türkiye'de büyükbaş ve küçükbaş hayvancılığın önemli ölçüde yapıldığı ve yapısall problemlerin en üst düzeyde olduğu Doğu Anadolu Bölgesi ile Avrupa Birliği büyükbaş ve küçükbaş hayvancılık sektörünün yapısall farklılıklarını ortaya koymak, AB ile rekabet edebilirlikte en önemli iki faktör olan kaliteli ve düşük maliyetli üretim yapılamamasının nedenlerinin tespit edilmesini sağlamak amaçlanmıştır. Çalışma materyali, Doğu Anadolu Bölgesi'ndeki hayvancılığın yapısall durumunu, hayvan sağlığı şartlarını, hayvan refahını ve uygulanan hayvancılık politikalarının etkilerini AB'ye uyum açısından tespit etmek amacıyla Erzurum, Ağrı, Van ve Elazığ illerinde 580 anket yapılarak elde edilmiştir. Türkiye ve AB'ndeki hayvancılığın mevcut durumu, mevzuat farklılıklarının ve uygulanmakta olan politikaları detaylı olarak tespit etmek için ulusal ve uluslararası resmi kurum ve kuruluşlara ait yayınlar, web sayfaları, konu ile ilgili yapılmış çalışmalar, çıkarılan tüzük ve yönetmelikler kullanılmıştır. Elde edilen veriler gruplar halinde tablolaştırılarak özetlenmiş ve işletmelerin AB standartlarına uyum derecelerine etki eden faktörlerin analizi sınırlı bağımlı değişken modeli logit yöntemiyle tahmin edilerek yapılmıştır. Çalışma sonuçlarına göre; küçükbaş hayvan bulunduran işletmelerin tamamının, büyükbaş hayvan bulunduran işletmelerin ise %57,9'unun yerli ırklarla çalıştığı, %99'unun kayıt tutmadığı, bölgede şap, brusella gibi hastalıkların oldukça yaygın görüldüğü, işletmelerin %99'nun hayvanlarını elle sağdığı, laktasyon süresinin ineklerde ortalama 189 gün olduğu belirlenmiştir. Üreticilerin %94,5'inin mevcut yapılarıyla AB'nde uygulanan hayvan sağlığı ve refahı konularındaki standartları sağlayamayacakları tespit edilmiştir. Üretici anketlerinden elde edilen regresyon analiz sonucuna göre hayvancılığı ticari amaçlı yapan, laktasyon süresi uzun olan, toplam arazi miktarı fazla olan ve hayvancılık politikalarından daha fazla yararlanan işletmelerin AB ile daha kolay rekabet edebileceği düşüncesinde olduğu tespit edilmiştir. Mandıra ve kesimhanelerde mevsimlere göre değişmekle birlikte atıl kapasitenin fazla olduğu, üretim kapasitesi düşük olan işletmelerde hijyen şartlarına uyum konusunda sıkıntı olduğu tespit edilmiştir. Nakliyeci anket sonuçları, hayvan naklinin yıl içerisinde birkaç ay yoğun olduğunu diğer aylarda hiç olmadığını, hayvan nakil işinin süreklilik arz etmemesi nedeniyle araçların hayvanların ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde tasarlanamadığını göstermiştir. Bölge üreticisinin AB ile rekabet edebilmesi için üretim maliyetini artıran ve kaliteyi düşüren düşük verimli ırklarla çalışmaktan vazgeçmesi ve hayvancılık şartlarını iyileştirmesi gereklidir. Regresyon analiz sonucunda da görüldüğü gibi ticari amaçlı üretim yapan işletmelerin sayısı artırılmalıdır. Hükümetin mandıra ve kesimhanelerin önemli bir bölümü için AB gıda güvenliği ve hijyen şartlarına uyma konusunda zorlayıcı tedbirler almalıdır.
Doğal kaynaklar ekonomisi ve sürdürülebilirlik bağlamında çevre ve ekolojik ekonomi tarihi: 1960-1980

Bu tez, çevre ve ekolojik ekonominin, iktisat tarihi bağlamında araştırılması ve doğal kaynaklar, çevre ile ekoloji literatürü ve sürdürülebilirlik bağlamında ele alınmasını anlatmaktadır. Ekoloji ve çevre literatürüne ait kavramların ekonomi bağlamında tanımı yapılmıştır. Ekolojik açıdan öne çıkan yöntemler ele alınmış, dünya ve Türkiye açısından çevre tarihi incelenmiştir. Doğal kaynakların önemine dikkat çekilmiştir. Çevre ve ekolojinin tarihi, iktisat tarihi çerçevesinde incelenmiştir. Ekolojik iktisat ve çevre iktisadının farkları açıklanmıştır. Çevre ve ekolojik iktisadın gelişmesine katkıda bulunan yazılı eserler incelenmiştir. İnsan hayatının devamlılığını sağlayan doğal kaynaklar ve enerji kaynaklarının çevre ekonomisi içindeki yeri vurgulanmıştır. 1960- 1980 arasındaki çevre ve ekoloji ekonomisi ile ilgili teoriler ve önemli olaylar listelenmiştir. Çevre ve ekolojik ekonominin günümüzde uygulanmaya başlayan yöntemleri ele alınmıştır. Dünya nüfusu arttıkça ve ekonomik büyüme devam ettikçe, kaynak dağılımındaki eşitsizlikle sorun yaratmaya devam edecektir. Çevre ve ekolojik ekonomi teorileri bu sorunlara çözüm bulmayı amaçlamaktadır.
The long-run causal effects of the emigration of Crimean and Nogay Turks on the urbanization and agricultural outcomes of Turkey: An empirical analysis

Bu tezin amacı, Kırım ve Nogay Türklerinin göçünün, Türkiye'nin kentleşmesi ve tarımsal çıktıları üzerindeki uzun dönemli nedensel etkilerini araştırmaktır. Göçmenlerin uzun dönemli nedensel etkilerini tahmin etmek için, Türkiye Cumhuriyeti Tarım Yıllıkları ve Nüfus Sayımlarının kullanılması yoluyla, 1928 ve 1965 aralığındaki altı yıldan oluşan il düzeyinde yeni bir veri seti hazırlanmıştır. Sıradan En Küçük Kareler yöntemine ek olarak, potansiyel içsellik sorununu gidermek için araç değişken ayarlaması yapılmıştır. Sonuçlar, Kırım ve Nogay Türklerinin göçlerinin, kentleşme oranı, kişi başına düşen toplam ekilen alan, kişi başına düşen toplam tarımsal çıktı, kişi başına düşen toplam hububat alanı, kişi başına düşen toplam hububat üretimi ve kişi başına düşen toplam sınai ürünler üretimi üzerinde uzun dönemli nedensel etkilerinin olduğunu ortaya koymaktadır.
Comparison of several estimators for the covairance of the coefficient matrix

oz KOVARYANS MATRİSİNİN ÇEŞİTLİ TAHMİN EDİCİLERİNİN KARŞILAŞTIRILMALARI MEHMET ORHAN Ekonomi Bölümü Yüksek Lisans Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Asad Zaman Eylül, 1995 Standard regresyon analizi bozucu terimlerin varyanslarının sabit olduğunu varsayar ve en küçük kareler yöntemi bu önemli varsayımı kullanarak bozucu terimlerin kovaryansını mükemmel bir şekilde tahmin eder amaçdeğer gözlemler esnasında bozucu terimlerin varyansları değişirse iyi tahminlerde bulunamaz. Eicker tarafından önerilen ve White tarafından geliştirilen oldukça iyi bir metodun değişen varyanslı regresyonda sapmalı olduğu ispat edilmiştir. Bu yazı değişik regresyon kurgularında White'in metodunun ve en küçük kareler metodunun performanslarım değerlendirmektedir. Aynı zamanda ağırlıklı olarak bilgisayar simulasyonuna dayanan bir metod da dahil edilmiştir. Bu metodun bazı çeşitleri açıklanmış ve bu çeşitler değişik aynı varyanslı, farklı varyanslı, dengeli ve dengesiz regresyonlarda kullanılmıştır.
24 Ocak Kararları'nın ardından, Türk medya sektöründe değişen mülkiyet yapıları ve iktidar ilişkisi

Bu tezin konusu, 24 Ocak 1980 kararları olarak adlandırılan neoliberal ekonomi politikalarının uygulanması sonrası medya sektöründeki değişen mülkiyet ve iktidar yapısıdır. Bu çalışma ayrıca 1950'lerde başlayan ve 1980'den sonra ivme kazanan medya sektöründeki yapısall donüşümü ekonomi politik bir yaklaşım içinde ele almayı amaçlar. Sanayi, ticaret, finans ve diğer sektörler ile bütünleşen medya zamanla, güç ve iktidar alanı haline gelmiştir. Büyük sermaye grupları geleneksel medya sahipliğinin yerini almıştır. Bu çalışmada sadece 24 ocak kararları ele alınmamış Türkiye Cumhuriyetinin kuruluşundan bu yana uygulanan ekonomi politikaları politik süreçler bağlamında ele alınmıştır.
Para politikasının endüstriyel büyüme üzerine etkisi: Türkiye örneği

Bu çalışmada para politikasının endüstriyel büyüme üzerine etkileri incelenmiştir. Para politikasının sanayi üretimi üzerine olumlu veya olumsuz etkileri tahmin edilmeye çalışılmıştır. Çalışmada 2006:01-2015: 02 dönemlerine ait üçer aylık veriler kullanılmıştır. Seriler mevsimsel etkilerden arındırıldıktan sonra ADF-PP birim kök testleriyle durağan hale getirilerek modelin katsayıları EKK ile tahmin edilmiştir. Yapılan çoklu regresyon analizinde hata teriminin birbirini izleyen değerleri arasında ilişki olduğunu gösteren Otokorelasyon sorunu tespit edilmiş AR, MA ve ARMA yöntemleri uygulanarak bu sorunlar giderilmiştir. White ve ARCH yöntemleriyle değişen varyans sorunu test edilmiş, yapılan testin sonucunda değişen varyans problemine rastlanılmamıştır. Hareketli ortalama (MA(1)) sonucuna göre endüstriyel büyüme, para arzında meydana gelen %1'lik bir artış karşısında ortalama olarak % 0,18 oranında azalmaktadır.
Yeni kapitalizm; Üretim süreci ve prekaryalaşma

Bu çalışma; kapitalizmin dönemleri ve üretim süreçleri kapsamında geçirdiği dönüşümler ile 1980'li yıllardan itibaren gündeme gelen neo-liberalizm etkisinde gelişen çalışma ilişkilerinin esnekleşmesi ve güvencesizleşmesi kapsamında meydana gelen prekaryalaşma sürecinin ele alınmasını hedeflemiştir. Çalışmamız üç bölümden oluşmakta olup; birinci bölümde kapitalizm kavramının tarihsel perspektifte ne anlam ifade ettiği, olgunun sahip olduğu temel unsurlar ve dönemleri itibariyle büründüğü görünümler değerlendirilmiştir. Çalışmamızın ikinci bölümünde kapitalizmin gelişen teknolojik olanaklar kapsamında değişen üretim süreçleri ele alınmış ve bu değişimlerin toplumsal, siyasal ve ekonomik düzlemde yarattığı değişimler incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise yeni dönem kapitalizmin özellikleri çerçevesinde yaşanan prekaryalaşma süreci tüm boyutlarıyla yansıtılmaya çalışılmıştır.
Türkiye'de mesken elektrik talebi

Enerji ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki araştırmacıların ve politika yapıcıların ilgisini her geçen gün daha fazla çekmektedir. Bu iki değişken arasındaki ilişkinin yönü ve derecesine bağlı olarak, enerji politikalarının oluşturulması gerekmektedir. Bu tezde, öncelikle birincil enerji kaynakları ve bu konuda Türkiye'nin durumu betimsel olarak ele alınmaktadır. Özellikle de mesken elektrik talebine ilişkin gelişmeler ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Ayrıca Türkiye'nin elektrik enerjisi tüketiminin uzun dönemdeki gelişmesini incelemek, geleceğe ilişkin öngörüde bulunmak ve dolayısıyla politika yapıcılara önerilerde bulunmak için, Türkiye'de mesken elektrik talebinin ekonometrik bir analizi yapılmıştır. 1975- 2005 dönemine ilişkin Toplam Elektrik Tüketimi, Sanayi Elektrik Tüketimi ve Mesken Elektrik Tüketimi ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki zaman serileri analizindeki gelişmeleri de dikkate alınarak incelenmiş ve elde edilen sonuçlara göre bu alt kategorilere ayrılmış elektrik tüketimleri ile ekonomik bürüme arasında uzun dönemli ilişkilerin varlığı eşbütünleşme testi ile belirlenmiş ve elektrik tüketimlerinden ekonomik büyümeye doğru bir nedensellik ilişkisi belirlenmiştir. Özellikle mesken elektrik tüketimi ile ekonomik büyüme arasında ise, çift yönlü bir ilişki tespit edilmiştir.
Sahraaltı Afrika ülkelerinde kalkınma sürecinin iktisadi ve politik analizi

İktisadi kalkınma, ikinci dünya savaşının bitişinden bu yana iktisat literatüründe tartışılan bir konudur. Bu noktada tartışmalar dünya iktisadi sisteminde az gelişmiş olarak nitelendirilebilecek üç bölge üzerine yoğunlaşmakta olup bu bölgeler Latin Amerika, Güney ve Doğu Asya-Pasifik Ülkeleri ve Sahraaltı Afrika'dır. Bu üç bölgenin iktisadi kalkınma trendi incelendiğinde; Güney ve Doğu Asya, Pasifik Ülkeleri ve Latin Amerika'da iktisadi kalkınmada göreli bir başarı görülmekte iken, aksine Sahraaltı Afrika, iktisadi kalkınma konusunda bu bölgelerden ve dünyanın geri kalanından negatif ayrışmıştır. Bu çalışmanın temel amacı, Sahraaltı Afrika ülkelerinde iktisadi kalkınma konusunda göreli başarısızlığın kökeninde yatan iktisadi ve politik faktörleri araştırmaktır. Veri eksikliğinden dolayı bölge ülkelerinden yalnızca 17 tanesi 1990- 2016 dönemi için ampirik analize dahil edilmiştir. Elde edilen ampirik bulgular özetle şöyle sıralanabilir: kalkınma, demokrasi, barış, doğrudan yabancı sermaye yatırımları, toplam dış borç servisi, yatırımlar ve yolsuzluk arasında uzun dönemli bir ilişki mevcuttur. Demokrasi ve barış, iktisadi kalkınmayı pozitif etkilemektedir. Diğer taraftan Sahraaltı Afrika ülkelerinde doğrudan yabancı yatırımlar iktisadi kalkınma üzerinde negatif bir etkiye sahiptir. Son olarak Sahraaltı Afrika ülkelerinde toplam dış borç servisi, yatırımlar ve yolsuzluk tahmin yöntemine göre farklı katsayı işaretlerine sahiptir. Fakat bu katsayılar istatistiksel olarak anlamlı değildir. Bu bulgular ışığında Sahraaltı Afrika ülkelerinde demokratik süreçlerin güçlendirilmesine yönelik olarak alınacak tedbirler, barış ve istikrar ortamının sağlanması bölge ülkelerinin kronik azgelişmişlik probleminin çözümüne katkı yapacağı söylenebilir. Ayrıca bölge ülkelerinin iktisadi gerçekleriyle uyumlu bir doğrudan yabancı yatırım politikası ve iklimi oluşturulması, bölge ülkelerinde doğrudan yabancı yatırımların iktisadi gelişme üzerindeki olumsuz etkisini bertaraf edebilir.