turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Tercüman-ı Hakikat Gazetesi'nin II. Abdülhamid dönemi çocuk eğitimine katkısı(1296-1297/1879-1880)

Bu çalışmada, II. Meşrutiyet Döneminde faaliyet gösteren çocuk gazetelerinden Tercüman-ı Hakikat Gazetesi'nin, dönemin çocuk eğitimine katkısı bakımından incelenmesi amaçlanmıştır. Tez, giriş ve dört bölümden oluşmaktadır. Girişte; Osmanlı Devleti'nin basın ve eğitim tarihinden kısaca bahsedilerek, basın tarihinin anlatıldığı kısımda Osmanlı Devleti'nin hüküm sürdüğü yıllar boyunca yayınlanan çocuk dergilerinin bir listesi verilmiştir. Birinci bölümde; Tercüman-ı Hakikat Gazetesi tanıtılarak muhtevası hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde; dönemin eğitim anlayışı çerçevesinde gazetenin çocukların eğitimine yaptığı katkılardan bahsedilmiştir. Üçüncü bölümde; gazetenin çocukların ahlaki, siyasi düşüncelerinin gelişimine ve okuma bilinci kazanmalarına yönelik yaptığı katkılardan bahsedilmiştir. Dördüncü bölümde ise gazetenin sistematik indeksi yer almaktadır. Daha evvel üzerinde çalışılmamış olan bu çocuk gazetesinin, II. Abdülhamid dönemi çocuk eğitiminde öne çıkan meseleleri gözlemlemeye imkan sunacağı ve günümüzdeki çocuk eğitiminde görülen aksaklıklar için kaynak da olacağı kanaatindeyiz.
Osmanlı Sefaretnameleri ışığında 1730 - 1763 yıllarında Osmanlı Devleti ile Lehistan/Polonya arasında diplomatik ilişkiler

Osmanlı tarihi içerisinde Lale Devri olarak anılan ve Patrona Halil Ayaklanması' yla sonuçlanan III. Ahmed dönemi akabinde, Osmanlı Devleti'nin bir taraftan yenilikler gerçekleştirmeye çalıştığı, bir taraftan dış ilişkilerde genel itibariyle barışın hakim olduğu bir dönem olmasına rağmen, oldukça kritik hadiselerin ve fırtına öncesi sessizliğin yaşandığı 1730- 1763 yılları Osmanlı-Lehistan diplomatik ilişkilerinin nehrin bir yakasından, yani Osmanlı sefaretnameleri doğrultusunda incelenmesi, gerek Osmanlı diplomasi tarihi açısından, gerekse Osmanlı-Lehistan diplomatik ilişkilerinin ihmal edilen bir yönünün ortaya konulması bakımından elzemdir. Çalışmada, padişah cüluslarını resmen haber vermek üzere Lehistan'a yollanan -Mehmed Efendi (İ730), Ziştoylu Hacı Ali Ağa (1754), Kapıcıbaşı Mehmed Ağa (1757)'nın Lehistan elçilikleri ve de Yirmisekiz Çelebizade Mehmed Said Efendi'nin İsveç elçiliği (1732) ile Ahmed Resmi Efendi'nin Berlin elçiliği (1763) ana konuyu teşkil etmiştir. Sefaretnameler, 1730- 1763 dönemi içerisinde hem Osmanlı Devleti hem Lehistan siyaseti ve diplomasisi hakkında değerli bilgiler sunmaktadır. Aynı zamanda bazı sefaretnamelerin seyahatname tarzında yazılmasından ötürü, Lehistan'ın sosyal, iktisadi, dini ve kültürel durumuyla ilgili gözlemleri ve Osmanlı Devieti'nin Kuzey ve Doğu Avrupa siyaseti hakkında önemli bilgiler edinmek mümkündür. Bahsi geçen Osmanlı elçilerinin sefaretnamelerinden anlaşılmaktadır ki, Osmanlı Devleti incelenen zaman dilimi içerisinde Lehistan'da meydana gelen olaylara seyirci kalmamıştır. Aksine, bazı Leh krallarının Rus yanlısı tavırlarına rağmen, olayları yakından takip etmiş ve Rusya'ya karşı Lehistan'ı desteklemiş. Bu tez çalışmasında, Osmanlı-Lehistan diplomatik ilişkilerinin başlaması ve gelişimi konu alındıktan sonra, belirtilen elçilerin elçilikleri detaylı olarak incelenmiş, ardından bu sefaretnameler doğrultusunda iki devlet diplomatik ilişkileri değerlendirilip, sefaretnamelerin Lehistan'la ilgili verdiği malumatlara yer verilmiştir.
15 No'lu Antakya Şer'iyye Sicili (H.1230-1232/M.1815-1817)

Şer'iyye sicilleri, ait oldukları bölgenin, idari, iktisadi, askeri, siyasi ve kültürel hayatı açısından bilgi veren birinci elden kaynaklardır. Bu nedenle Osmanlı Devleti'nin herhangi bir bölgesinin tarihinin yazılmasında siciller önemli bir yer tutmaktadır. Bu çalışmanın amacı, 15 No'lu Antakya Şer'iyye Sicili'nin transkripsiyonunu yaparak, elde edilen veriler doğrultusunda Antakya'nın idari, hukuki, iktisadi, sosyal ve kültürel yaşamı hakkında değerlendirmeler yapmaktır. Yapılan çalışmada H.1230-1232/M.1815- 1817 yıllarını kapsayan defterden elde edilen bilgilerle sadece Antakya'nın değil aynı zamanda Osmanlı tarihinin bir kısmının aydınlatılmasına da katkı sağlanmış olunacaktır. 15 No'lu Antakya Şer'iyye Sicili 40 sayfa ve 92 belgeden oluşmaktadır. Defterde Antakya kazasında mahkemeye intikal etmiş davalara ait kararlar ile üst makamlarca gönderilen belgeler yer almaktadır. Sicil, alacak-verecek, dini ve sosyal müesseselerin tamiratı, resmi yazışmalar, mal mülkiyeti, çeşitli vergiler, müsadere edilmiş mallar, muhtelif konularda yapılan satışlar, terekeler, vasi tayini ve nafaka konulu belgeleri içermektedir
Erbil Kazası'nın siyasi, sosyal ve ekonomik durumu (1876-1908)

Farklı dönemlere ait tarihsel kaynaklarda, muhtelif devletlerin bölgeye hakim olmasına bağlı olarak Erbil için farklı isimler kullanılmıştır. Erbil'den söz eden ilk kaynaklarda Erbil'in sınırları Büyük Zap ve Küçük Zap Nehirleri arasında gösterilmişse de tarihsel süreçteki siyasi, ekonomik ve sosyo-kültürel gelişmelere bağlı olarak bu sınırlar değişime uğramıştır. Erbil; kaza merkezi, iki nahiye ve 300 köyden oluşmaktadır. İdari açıdan dönemin siyasi koşullarına bağlı olarak belli dönemlerde Musul'a, Bağdat'a ya da Şehrizor'a bağlı bir birim olmuştur. Erbil, kervanların geçiş noktası üzerinde yer alması nedeniyle ulaşım ve ticaret açısından büyük bir öneme sahiptir. Ancak Erbil, ticaretin yanı sıra önemli bir tarım ve hayvancılık şehriydi. Zirai ürünlerin başında tahıl gelmekle birlikte, Erbil çevresindeki engebeli arazilerde de meyve yetiştiriliyordu. Hayvancılıkta ise koyun ve at ön plana çıkmaktaydı. Erbil'in 16. yüzyılda Osmanlı hakimiyetine girmesi ile birlikte Osmanlı Devleti'nin idari, mali ve yasal düzenlemeleri burada da uygulanmaya başlamıştır. Bu bağlamda, 19. yüzyılda başta eğitim olmak üzere Osmanlı Devlet düzeninde meydana gelen yenilikler doğrudan Erbil'e yansımıştır. Erbil'de eğitim ilk olarak camiler de başlamışsa da tekke ve zaviyeler de aynı işlevleri yerine getirmiştir. Eğitim din adamlarınca icra edilmiştir. Süreç içerisinde öğrenci sayısının artması ile birlikte Sıbyan ve Rüşdiye gibi bağımsız okullar açılmıştır. Erbil'de inanç hayatı çeşitlilik göstermiştir. Musevilik, Hıristiyanlık ve İslam gibi semavi dinler hep var olmuştur. Günümüzde halkın ekseriyeti Müslüman'dır. Camilerin yanı sıra tekke ve zaviyeler başlıca ibadethaneler olarak varlıklarını korumuşlardır. Erbil'in bir ticaret şehri olmasına bağlı olarak şehir mimarisinde ticari yapılar önemli bir yer teşkil etmiştir. Hala varlığını sürdürmekte olan Kayseri Çarşısı bu yapılardan sadece biridir. Bunun yanı sıra kervanların dinlenme yeri olması dolayısıyla Erbil'de birçok menzilin varlığından söz etmek mümkündür. Bu menziller postacılar aracılığı ile devlet postalarının Irak'ın diğer şehirlerine özellikle de Musul'a ve Kerkük'e götürülmesi esnasında kullanılmıştır.
49 numaralı Kütahya Şer'iyye sicili transkripsiyonu ve edisyon kritiği

Şeriyye sicilleri tarihi kaynaklarımızın en önemlilerindendir. Bu kaynaklar sayesinde Osmanlı tarihini sağlıklı bir şekilde öğrenebilmekteyiz. Şeriyye sicilleri incelenmeden yapılacak olan araştırmalar eksik hatta yanlış olacaktır. Çünkü bu belgelerde, vekalet, vasiyet, sözleşmeler, mülk olarak verme, vakıf kütüğü tutma, vergiler, beratlar, tezkireler, resmi mektup suretleri vb daha birçok konuda bilgi bulmak mümkündür. Ayrıca bu belgeler sayesinde incelenecek döneme ait askeri, siyasi, edebi, iktisadi, adli ve sosyal yapı hakkında bilgiler edinilebilir. 49 numaralı Kütahya şer'iyye sicili H. 1290- 1291 yıllarını kapsamaktadır ki bunun miladi karşılığı 1873- 1874 yıllarına karşılık gelmektedir. Bu yıllara ait davaları kadılar şer'iyye sicil defterlerine kaydetmişlerdir. 49 numaralı Kütahya şer'iyye sicili defterinde belirtilen yıllara ait kaza ve köy isimleri hakkında bilgi sahibi olmaktayız. Hatta bazı kaza ve köy isimlerinin günümüzde değiştiğini bu belgeleri inceleyerek tespit edebilmekteyiz. Belgeler sayesinde o döneme ait aile yapısı hakkında bilgi edinebilmekteyiz. Mirasta bırakılan eşyalar ve değerleri bize o dönemin iktisadi yapısı hakkında bilgi sahibi yapmaktadır. Bu çalışmanın diğer çalışmalarda olduğu gibi Kütahya tarihine bir nebze de olsun katkıda bulunacağı tahmin edilmektedir.
3 numaralı mühimme Zeyli Rebiülevvel-Cemaziyelevvel 984 / haziran-ağustos 1576 (s. 176-351)

Mühimme Defterleri; Osmanlı Devleti'nde, Divan-ı Hümayun'un görüşmeleri sonunda alınan kararların padişah onayından geçmesinden sonra yazılan fermanların suretlerinin kaydedilmesi sonucu oluşmuş defterlerdir. Bu defterler Osmanlı tarihi araştırmaları için çok önemli birer kaynak durumundadır. Çünkü Osmanlı Devleti'nin merkez ve taşra teşkilatının yapısı, merkezin taşra ile olan ilişkileri, devletin sosyal, siyasi, ekonomik ve adli özellikleri hatta dış devletlerle olan ilişkileri hakkında önemli bilgiler içermektedirler. Bu çalışmamız tahlil, transkripsiyon ve özet kısmından oluşmaktadır. Tahlil, şekil ve muhteva yönünden ikiye ayrılmış; şekil yönü, defterin fiziki durumu, diplomatik ve teknik özellikleri, tarihler ve dil özellikleri olmak üzere dört başlık altında değerlendirilmiş; muhtevası ise defterde anlatılanların kısaca açıklamalarını içermektedir. Hükümler Osmanlı alfabesinden Latin alfabesine çevrilmiş ve dil sadeleştirilerek günümüz Türkçesine özetlenmiştir. Defterin orijinali de ekler kısmına konmuştur. Defterin üzerinde çalıştığımız kısmı; tımarlar, vakıflar, eşkıya hareketleri, yöneticilerle ilgili hususlar, devlet alacaklarının tahsili, komşu devletlerle ilişkiler, malzeme nakli, bireysel suçlar ve çeşitli konulara dair hükümleri içermektedir.
Cezayir'de Fransız işgali 1830-1871

Tezimiz; Fransız-Cezayir ilişkilerinin Fransız işgaline kadar gelişimi ile ıslamakta. Cezayir'in bu dönemdeki idarecisi Dayı Hüseyin Fransa'dan ülkesinin acaklarını isteyecekti. Fransa ise bu isteği bir şekilde Cezayir'i işgal etmek için bir ıhane haline getirip Cezayir'i önce ablukaya alacak (1827), üç yıl sonra da Dayı iseyin'in kuvvetleriyle yaptığı çarpışmalar sonucu 1830'da işgal edecektir. Osmanlı ivleti ise bu oldu bitti karşısında fazla ses çıkarmayacaktır. Fransız işgaline karşı jlomatik bir süreç başlatan Osmanlı devleti elçileri vasıtasıyla Cezayir'i geri amaya çalışacak ancak bu girişimlerinden herhangi bir sonuç alamayacaktır. Öte yandan Cezayir'de Fransızlara karşı iki yönlü bir direniş hareketi lişecektir. Bu direnişin bir yönü Constantine şehrinde Osmanlı devleti adına rütülecek, direnişin liderliğini Konstantinli Hacı Ahmet Bey yapacaktır. Diğer aftan ise Cezayir halkı adına Hacı Abdulkadir Fransızlar ile mücadele edecektir ıdulkadir bir süre Cezayir'de bir devlet teşkilatı kuracak ancak bu teşkilat fazla uzun ıürlü olmayacaktır. Hacı Ahmet Bey ise dışarıdan yardım alamadığı için 1837 ında mücadeleyi kaybederek dağlara çekilecektir. Bu tarihten sonra bir daha Jlanamazken Abdulkadir'i de bezer bir sonuç bekleyecektir. Kendisi, bundan sonra analar için bir isyanın öncüsü kabul edilip model olacaktır. Halkı Fransa'ya karşı ıcadelede İslam'ı kullanarak motive etmiştir. Daha sonra, Abdulkadir'in hareketi iar etkili ve önemli olmasa da Fransızlarla mücadele eden başka isyanlar da mıştır: Bu Maza, Bu Ziyan, Lala Fatma, Şerif Bubagla gibi. 1871 Cezayir direnişinde bir dönemin kapandığı yıldır Almanya'nın Fransa'yı ımesiyle Cezayirliler tarihte Kabiliye ayaklanması olarak anılan büyük isyanı jlattılar. Bunun sonunda elde edilen yenilgi özgürlük umutlarının uzun süre yok tasına neden olmuştur. Çalışmamızın son kısmı Fransızların Cezayir'deki bazı uygulamalarına yer mektedir. Bunlar eğitim, adalet sistemine getirilen yenilikler ile asimilasyon itikaları, Fransızların Cezayir'e göçleri ve Fransız göçmenleri Cezayir köylerinin raklarını edinme politikalarıdır.
Vassals, servants and traitors: Image of Serbs in popular Turkish historiography

Bu çalışma 1990 öncesi Türkiye Cumhuriyeti popüler tarih yazıcılığı çerçevesinde, Osmanlı İmparatorluğu'ndaki Sırbistan ve Sırplar'a odaklanarak hazırlanmıştır. Buradaki amaç, hem erken hem de geç dönem Osmanlı tarihindeki olayları ve karakterleri inceleyerek, toplumun önemli bir kısmına hitap ettiği düşünülen popüler tarih çalışmalarında ortaya çıkan 'Sırbistan' ve 'Sırp' imgelerini anlamaktır. Bu çalışma, kapsamlı bir tarih yazımı araştırması yapmak amacıyla, çok çeşitli siyasi arka planlara sahip yazarların anlatılarının değerlendirilmesinden oluşmaktadır. Bu sayede yazarlar arasındaki benzerlik ve farklılaşmaları anlamak ve ortaya karşılaştırmalı bir tarih yazımı tartışması çıkarmak amaçlanmıştır. Kıyaslama amacıyla Batı'dan ve Türkiye'den Osmanlı tarihi üzerine yapılmış akademik çalışmalar; teorik çerçeve oluşturma amacıyla da Türk tarih yazımı ve milliyetçilik teorileri hakkındaki çalışmalardan faydalanılmıştır. Sonuç olarak, bu çalışma Osmanlı-Sırbistan ortak tarihleri hakkında geniş, temsil edici ve eleştirel bir Türk tarih yazımı okuması ve bu yazımdan anakronizm, çarpıtma ve tarihin araçsallaştırılması bulguları ve örnekleri sunmaktadır.
XVIII. yüzyılın ilk yarısında Güney Kafkasya: Osmanlı, Safevi ve Rusya kıskacında

1722 yılında Safevi Devleti'nin başkenti olan İsfahan'ın Afganlar tarafından ele geçirilmesi üzerine Rusya'nın Kafkasya içlerine doğru ilerlemesi Osmanlıyı tedirgin etmiş ve bu bölgeye sefer açmıştır. 1723 yılında Serasker İbrahim Paşa komutasındaki Osmanlı ordusu Tiflis'i aldıktan sonra Gence'ye yönelmiştir. Ancak İbrahim Paşa'nın serdarlık ettiği Osmanlı ordusu Gence önlerinde başarısız olmuştur. Bunun üzerine İbrahim Paşa Güney Kafkasya seraskerliğinden alınarak yerine Arifi Ahmet Paşa tayin edilmiştir. Osmanlı Devleti 1724 yılının Haziran ayında Rusya ile Güney Kafkasya'nın paylaşılmasını öngören İstanbul anlaşmasını imzaladıktan sonra Revan'a yönelmiştir. Arifi Ahmet Paşa komutasındaki Osmanlı ordusu yaklaşık üç ay süren kuşatmadan sonra 1724 yılının Ekim ayında kaleyi ele geçirmiştir. 1725 yılında Serasker Mustafa Paşa tarafından Gence Kalesi'nin zapt edilmesiyle Gence-Karabağ bölgesi Osmanlılara bağlanmıştır. Kahetiya'nın Osmanlıya kesin bir şekilde bağlanması ise 1731 yılında Kral II. Konstantin'in Yusuf Paşa tarafından öldürülmesiyle gerçekleşmiştir. Böylelikle Güney Kafkasya'nın ilhakı sona ermiştir. Osmanlı Devleti bölgedeki hakimiyetinin düzenliğini sağlamak için özellikle tahrirat işlemine başlamış Güney Kafkasya'yı Kahetiya hariç Tiflis, Revan ve Gence-Karabağ olmak üzere üç eyalet birimine ayırmıştır. Bununla da yetinmemiş XVIII. yüzyılın başlangıcında bölgede yaşanan karışıklık ve seferler dolayısıyla yurtlarını terk ederek başka yerlere göç eden halkı geri döndürmeye çalışmıştır. Yine bazı vergileri kaldırarak veya azaltarak halkı rahatlatmaya yönelik adımlar attığı gibi ticaretin gelişmesi için Aras ve Zengi nehirlerini temizlemiş, emniyet ve asayiş ortamını sağlamak içinde eşkıyalık hareketlerini önlemeye çalışmıştır. Ayrıca bölgede İslam'ın yayılması için din adamları gönderdiği gibi Medrese, Mescit ve çeşitli vakıflar kurmuştur. Ancak 1730 yılında Patrona isyanın patlak vermesi ve bu olayın devleti iç karışıklığa sürüklemesi Osmanlının bölgede tam manasıyla hakimiyet tesisine engel olmuştur. Buna karşın Nadir'in İsfahan'da Safevi hakimiyetini ele geçirip İran'da istikrarı sağladıktan sonra Safevi Devleti'nin kaybettiği eski topraklarını tekrar almaya çalışmıştır. Bu maksatla harekete geçen Nadir Han 1734- 1735 yıllarındaki yaptığı savaşlarla 1723- 1725 yıllarında kaybettiği Güney Kafkasya topraklarını geri almıştır.
20 numaralı Avlonya Şer'iyye Sicili transkripsiyonu ve değerlendirmesi (H.974/M.1566-1567) (1-50)

Osmanlı Devleti'nde, en küçük idari birimler olan kazalarda, devletin hukuki temsilcisi vazifesini gören kadılar tarafından tutulan mahkeme kayıtlarına şer'iyye sicilleri adı verilmektedir. Bu siciller, toplumsal yaşam başta olmak üzere, ekonomi, idari, sosyal, kültürel ve hukuki uygulamalar hakkında tutuldukları bölgeye ait bilgiler vermektedir. Şer'iyye sicilleri sahip oldukları çeşitlilik neticesinde hemen hemen her konuda tarih araştırmalarına somut kaynak sağlayabilmektedir. Bu çalışma da bir kadı defteri olan 20 Numaralı Avlonya Şer'iyye Sicili üzerine yapılmıştır. Kullanılan kaynağın oldukça hacimli ve yoğun bir içeriğe sahip olmasından dolayı, defterin ilk 50 varak olan kısmı incelenmiştir. Çalışmanın amacı, Osmanlı Devleti'nin Balkan coğrafyasındaki önemli liman şehirlerinden birisi olan Avlonya'nın 20 Numaralı Şer'iyye Sicili'nde yer alan bilgilerden faydalanarak içtimai ve iktisadi yaşantısı hakkında bilgi vermektir. Çalışmada ana kaynak olarak kullanılan 20 Numaralı Avlonya Şer'iyye Sicili içerisinde yer alan vesikaların Osmanlı Türkçesi'nden Latin harflerine transkripsiyonu yapılmış, bu vesikaların günümüz Türkçesi ile kısa özetleri birlikte sunulmuştur. Ardından vesikaların içerisinden elde edilen bulgular doğrultusunda bölgenin sosyal, ekonomik, ailevi yaşantısı, idari örgütlenmesi ve asayişi gibi konular üzerine bir değerlendirme yapılmıştır. Ayrıca ana kısma geçmeden önce çalışmanın daha anlaşılabilir olması ve okuyucunun verilen bilgileri daha sağlıklı değerlendirebilmesi amacı ile Avlonya'nın tarihi, coğrafi ve kültürel kimliği hakkında bilgiler verilmiştir. Çalışma, temel olarak bölgesel bir görünüme sahip olmasının yanı sıra Osmanlı Devleti'nin hukuki, toplumsal, idari, ekonomik, iktisadi, ailevi yapısı gibi genel konulara da katkı sağlamaktadır. Ayrıca çalışma Avlonya'nın yer aldığı Balkan coğrafyasında Osmanlı Devleti yönetiminin incelenebilmesi ve değerlendirilmesi bakımından da değerli bulgular içermektedir.
626 numaralı Diyarbakır Şer'iyye Sicili'nin transkripsiyonu ve değerlendirmesi (H. 1206- 1207 / M. 1792 - 1793)

Şer'iyye sicilleri, Osmanlı Devleti sosyal, kültürel, iktisadi ve ictimai konular üzerine araştırma yapacaklar için son derece önemli kaynaklardandır. Çünkü şer'iyye sicilleri kayıt altına alındığı döneme ışık tutar. Bu siciller, Osmanlı Devleti'nin hukuk sistemi, toplum yapısı, kültürel, iktisadi ve idari yapısına dair önemli bilgiler veren birinci elden kaynaklardandır. 59 sayfadan oluşan 626 Numaralı Diyarbakır Şer'iyye Sicili'nde, (H. 1206- 1207 / M. 1792 1793) yılları arasında Diyarbakır'da meydana gelen ve mahkeme kayıtlarına yansıyan olayları içeren belgeler bulunmaktadır. Şer'iyye sicili'nde, İnsanlar arasında oluşan alacak-verecek meseleleri, vergi, miras, cinayet ve hırsızlık gibi birçok konuda verilen kararlar bulunmaktadır. Bu belgeler çalışmamızın temel iskeletini teşkil eder. Bu çalışmada, Şer'iyye sicili, Şer'iyye mahkemeleri, Diyarbakır tarihi ve Osmanlı Devleti dönemi Diyarbakır idari taksimatı hakkında kısaca bilgiler verildikten sonra çalışmanın esasını teşkil eden 626 Numaralı Şer'iyye Sicili'nin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi yapılmıştır. Ayrıca çalışmanın sonunda belgede geçen Osmanlıca kelimelerinden oluşan bir sözlük ve eserin orijinal hali bulunmaktadır.
Mahmud Nedim Paşa

1233'te İstanbul'da doğan Mahmud Nedim Paşa iyi bir eğitim aldı. Küçük yaşta devlet hizmetine girerek mektubcu, amedci ve beğlikci oldu. Hariciye ve Sadaret müsteşarlıklarında bulunduktan sonra vezirlik rütbesi verilerek Sayda Valiliği'ne tayin edildi. Şam ile İzmir Valiliklerinde, Ticaret Nezareti'nde ve Hariciye Nezareti vekaleti görevlerinde bulundu. 1276 / 1860 senesinde yedi yıl sürecek olan Trablusgarb Valiliği'ne başladı. Bu görevinden sonra Şura-yı Devlet azalığına, Deavi Nazırlığına, ikinci defa Sadaret müsteşarlığına ve daha sonra Bahriye Nazırlığına tayin edildi. 1288 / 1871 senesinde Ali Paşa'nın vefatı üzerine Mahmud Nedim Paşa sadaret makamına geldi. On bir ay kadar bu görevi sürdürdü. Bir aylık Kastamonu Valiliği'nden sonra Trabzon'a uzaklaştırıldı. Buradan Adana Valiliği'ne tayin edildi. 1292 / 1875 yılında Şura-yı Devlet riyasetine ve bir hafta sonra da ikinci defa sadaret makamına getirildi. Talebe Kıyamı'yla 8.5 ay süren görevi son buldu. Hastalığından dolayı bir müddet Çeşme'de ikamet ettikten sonra Sultan II. Abdülhamid'in davetiyle Dersaadet'e geldi ve ölümüne kadar sürdüreceği Dahiliye Nazırlığı ile görevlendirildi. Bu görevini yaklaşık üç yıl devam ettirdi. Paşa 1300 / 1883 tarihinde vefat etti. Mahmud Nedim Paşa'nın Ayine-i Hasbihal, Reddiye, Hikaye-i Melik-i Muzaffer ve Divan-ı Mahmud Nedim Paşa isimli eserleri bulunmaktadır. Ayine adlı eserinde devlet yönetimini, devlet adamlarında bulunması gereken vasıfları anlatan Paşa, mali konulara da geniş yer ayırmıştır. 1294 tarihinde basılan ve Mahmud Nedim Paşa'nın sadaretleri dönemini eleştiren Ahmed Midhat Efendi'nin Üss-i İnkılab adlı kitabına cevaben Paşa Reddiye isimli eserini kaleme almıştır. Burada öncelikle kendi sadareti zamamnda yapılan işlerin doğruluğunu savunmuş ve Sultan Abdülmecid ile Sultan Abdülaziz zamanında vukua gelen birçok olay hakkındaki düşünce ve görüşlerini bu eserinde dile getirmiştir.
280 no'lu Karaman Şeriye Sicili

Hazırlamış olduğumuz yüksek lisans tezi, Karaman'ın 280 numaralı Şeriye Sicil Defteri olup 1641- 1648 ( 1057- 1064 ) tarihlerini kapsamaktadır. Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, Osmanlı şeriye mahkemeleri ile kadı ve şeriye Sicilleri tanıtılmaya çalışılmıştır. Özellikle Şeriye Sicil defterlerinin askeri tarih, hukuk tarihi, kültür tarihi ve tarih yazıcılığı bakımından önemi vurgulanmaya çalışılmıştır. Birinci bölümde Karaman'ın fiziki durumu ile Girit Seferi'nde Karaman'ın rolü ele alınmıştır. İkinci Bölümde 280 numaralı Karaman Şeriye Sicil Defterinde geçen hükümlerin özetleri verilip defterin değerlendirilmesi yapılmıştır. Üçüncü Bölümde ise belgelerin transkribi yapılmıştır. Metin çevrilirken basit transkripsiyon metodu kullanılmış, kararların genel bir değerlendirmesi yapılarak tez çalışmasına son verilmiştir. Karaman Şeriye Sicilleri üzerinde yaptığımız bu transkripsiyon çalışması, yerel araştırmalar için bir kaynak oluşturduğu gibi merkezden gelen emirlerin çokluğu sebebiyle Osmanlı Tarihi 17. y. y ortası araştırmacıları için de yararlanılacak bir kaynak niteliğindedir.
İngiltere Avam Kamarası zabıtlarında Türkiye (1918-1922)

Osmanlı Devleti'nin yıkılışı çok geniş toprakların yeniden tasarrufunu gerektirdi. Ondan geriye kalan topraklar Türklerden başka Osmanlı Devleti'nin tebaası milletler, komşu devletler ve egemen güçler arasında paylaşılacaktı. Bu paylaşımı egemen güçler kararlaştıracaklardı. Karar verdiler. Bu büyük ve uzun ömürlü imparatorluğu kuran ve yöneten Türklere vermeyi planladıkları topraklar neredeyse Ermenilere verecekleri ile eşitti. Büyük bir imparatorluk kuran ve yaşatan bir milletin bunu kabul etmesi mümkün değildi. Mustafa Kemal Paşa etrafında şekillenen Anadolu hareketi bu haksızlığa başkaldırdı. İngiltere'nin ince siyaset stratejilerine rağmen iki yıl süren kanlı bir savaş sonunda varlığını sürdürebildi. Osmanlı Devleti'nin paylaşım planları resmiyette her ne kadar Bağlaşıklar tarafından yapıldığı ilan edilse de aslında onlar İngiltere hükümetinin dayattığı planlardı. Bu çalışmada, kararların alınması, sonrasında Anadolu'nun isyanı ve uzun süren kurtuluş mücadelesinin Avam Kamarasında nasıl takip edildiği adı geçen meclisin tutanaklarıyla incelenmiştir. Tezimiz, Türk Kurtuluş Savaşı sırasında Avam Kamarası'nın İngiltere'nin dış politikasındaki etkisini ve bu etkinin sonuçlarını ortaya koymayı hedeflemektedir.
İlhanlıların Anadolu Beylikleri ve Osmanlı toplum ve devlet yapısına etkileri

Cengiz Han devletini cihanşümul hedeflerle tesis ettikten sonra oğulları arasında taksim etmiştir. Cengizoğulları imparatorluğun sınırını Çin'den Avrupa içlerine kadar genişletmiştir. Batı seferleri için vazifelendirilen Hülagü Han İran'da devletini kurmuş bir süre sonra da imparatorluktan bağımsız hareket etmeye başlamıştır. İlhanlıların batıya gelişi çağdaşı pek çok devleti derinden etkilemiştir. Çalışmamızın hedefi Cengizlilerin ulaştıkları yerlerde tahribata yol açtığı fikrinin aksini ortaya koymak olmuştur. XIII. yüzyıldan itibaren başlayan Cengizli tesiri Selçuklu ve Türkmen beylikleri üzerinde XV. yüzyıla kadar kuvvetli bir şekilde devam etmiştir. Selçuklular ve beylikler İdari, mali ve askeri teşkilatlarını örnek alarak kurumlarını şekillendirmişlerdir. Bu dönemde canlanan milli duygular Anadolu'ya Cengizliler ile birlikte taşınan eski bozkır geleneklerinin eseridir. Batı Anadolu Türkmen beylikleri içinde yer alan ve daha sonra büyük bir imparatorluk olan Osmanlılar da bu yıllarda kuruluşunu gerçekleştirmiştir. İlhanlıların varlığı toplum yapısından devletin işleyişine kadar pek çok alanda etkisi bugüne değin sürecek köklü değişimlere yol açmıştır.