Kıbrıslı Türk siyasal elit ve siyasal kültür yönelimleri

Sosyal bilimler alanında özellikle Kıbrıs sorunu üzerine gerçekleştirilmiş çok sayıda çalışma bulunabilir. Ancak bunlar da Kıbrıslı Türk toplumu çoğunlukla dolaylı olarak incelenmiş ya da sadece iki toplum arasındaki ilişkilerindeki konumu tarihsel olarak belirlenmek 'haklılığı' veya 'haksızlığı'' anlatılmakla yetinilmiştir. Diğer yandan Kıbrıslı Rum toplumunun kendi iç toplumsal, siyasal, kültürel gelişimini, gelişimin dinamiklerini belirlemeyi amaçlayan ampirik araştırmalar bulunmasına rağmen Kıbrıslı Türk toplumu üzerine gerçekleştirilmiş bu tür araştırmalar çok azdır. Kanımızca bu Kıbrıslı Türklerin ada üzerindeki tarihsel, ekonomik, kültürel konumu ile ilgili belirlemelerin yol açtığı ve bugüne kadar birçok kimse tarafından paylaşılan bir yaklaşımın sonucudur. Kıbrıslı Rumlardan ve Türkiye'den ayrı bir iç dinamik oluşturdukları düşünülmemiştir. Kıbrıs Türk toplumu 1974'ün sağladığı koşullar içinde konuyla ilgili her taraftan iki toplum arasındaki sorunların çözümü konusunda gelecek önerilerde Kıbrıslı Rumların siyasal olarak eşiti kabul edilmesinin sağlayabilecek bir süreci başlatmış, kendi kendini yönetme konusundaki kurumlaşma çabalarına hukuki geçerlilik kazandırmak isteyen adımlar atmıştır. Bununla birlikte gösterilen bu çabalar ayrı siyasal varlıklarının hukuki olarak 'ineşru' kabul edilmesi anlamına gelecek sonuçlar yaratmamıştır. Ancak bu sürecin Kıbrıslı Türk toplumunu yeterince değerlendirebilmek açısından önemli bir yanı vardır ve çözümlenmiş ya da çözümlenmemiş çeşitli sorunlarıyla birlikte çok yönlü bir ekonomik, siyasal, kültürel değişme dönemi başlamış, böylece toplum artık mutlaka göz önüne alınması gereken bir iç dinamik kazanmıştır.-185- Gerçekleştirilen bu çalışmada, 1975 yılındaki demokratik-çoğulcu bir siyasal rejim tercihi ile birlikte başlayan söz konusu yakın dönemle ilgili olarak yukarıdaki belirlemeden yola çıkılmış ve Kıbrıslı Türk toplumunun gelişme yönsem ellerinin bir boyutunun belirlenmesi amaçlanmıştır. Belirlenmek istenen bu boyut siyasal gelişme yönsemelerine ilişkin çıkarsamalarda bulunmaya imkan vereceği düşünülen siyasal kültür boyutudur. Bu amaçla ve Kıbrıslı Türk toplumunun siyasal potansiyelini anlamaya en uygun araştırma evreni oldukları düşüncesi ile 110 kişilik bir siyasal elit grubu saptanmış ve onların siyasal kültür yönelimleri uygulanan bir soru kağıdı ile tutum ölçeğinden yararlanılarak belirlenmeye çalışılmıştır. Yine araştırmada Kıbrıslı Türk siyasal elitin kendi tarihsel, toplumsal, kültürel koşulları içinde belirlenen farklı bir siyasal kimlik geliştirdiği varsayımından yola çıkılmış ve bu siyasal kimliği biçimleyen siyasal kültürün demokratik yönelimler taşıdığı düşünülmüştür. Araştırma sonuçları ise Kıbrıslı Türk siyasal elitin adanın uluslararası politik konumunun geçmişşte doğurmuş olduğu 'güvensizlik' duygusunu, ayrı bir siyasal -ulusal varlık olarak kendi kendilerini ifade edebilecekleri koşullara ulaşmış görünmelerine rağmen, sürdürdüklerini göstermiştir. Bağlı olarak araştırma varsayımlarımızın yeniden gözden geçirilmesini gerektiren verilere ulaşılmıştır. Bunlar şöyle Özetlenebilir: İlk olarak Kıbrıslı Türk siyasal elit, KKTC'nin çeşitli iç ve dış sorunlarını çözememiş olması ile ilgili görünen 'belirsizlik' nedeniyle, bir yanıyla adalı, diğer yanıyla Türk olan siyasal kültür kimliğinin daha çok aradığı 'güven' duygusunu veren bu ikinci yanına ideolojik olarak tutunmaya devam etmektedir. İkinci olarak demokratik-çoğulcu bir siyasal rejimin tüm gereklerine inanıyor olmalarına rağmen 'demokratik hak ve özgürlüklerin sınırlanabileceği gibi' bir yargıyı da beraberinde taşıyabilmektedir. Bulgular bunun yukarıda değinilen ve 'güvensizlik' duygusu veren koşulların yanı sıra hem Türkiye'nin demokrasi deneyimlerinin hem de ancak çok yakın bir geçmişşte' topluluktan 'topluma' geçmişş olmanın etkileri ile ilgili olduğunu göstermiştir. Araştırmanın yukarıda özetlenen sonuçlarına dayanarak Kıbrıslı Türk toplumunun 'kendi -kendini gerçekten yönetiyor olma duygusuna gereksinimi olduğu, bunun ise ancak her iki toplumun üzerinde uzlaşabilecekleri bir çözüm ile gerçekleşebileceği -ki bu çözüm konuyla ilgili bütün taraflarca meşruluğu kabul edilmiş bir KKTC, bir federasyon ya da konfederasyon olabilir- söylenebilir.