turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Yenileşme sürecinde laiklik

Bu çalışmada modernleşme olgusunun en temel dinamiklerinden biri olan laiklik kavramının Batı'da orta ya çıkışı, Türkiye'ye yansıması, mahiyeti ve uygulamalarına ilişkin tarihsel süreç açıklanmaya çalışılmıştır. Araştırmanın giriş bölümünde din ve devlet kavramlarıyla, bunların birbiri ile ilişkileri; kurumsal çerçeve de göz önüne alınarak işlenmiştir. Egemenlik kavramının İslam ve Hristiyan dünyaların'daki niteliğine ilişkin görüşler aktarılmaya çalışılmıştır. Birinci bölümde Antik dönem Avrupa'sında din, devlet ve toplum ilişkisi göz önüne alınarak Çağdaş Batı uygarlığına yansıma biçimi kalın çizgilerle tasvir edilmiştir. Laikliği ortaya çıkaran sosyal, siyasal ve düşünsel sebepler çerçevesinde kavram açıklanmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde, Tanzimat'tan başlayarak ortaya çıkan yenileşme sürecindeki değişmeler laiklik çerçevesinde ele alınmıştır. Keza, Türkiye Cumhuriyeti'ni ortaya çıkaran zemini oluşturan I. veli. Meşrutiyet dönemleri de bu çerçeveye dahil edilmiştir. I. Dünya Savaşı ile birlikte Yeni Türk Devleti'nin hayat bulmasında etkili olan koşullar zihniyet değişikliği ile birlikte anlatılmak istenmiştir. Cumhuriyet dönemi uygulamalarında ise yapılan inkılaplar ile birlikte laikliğin gelişimi ele alınmıştır. Uygulamada Batı tarzı bir laikleşme süreci yaşanırken fikri planda hazırlıksız bulunmanın doğurduğu olumsuzluk vurgulanmak istenmiştir. Sonuç bölümünde ise, laikleşmenin Türkiye'de devlet merkezli bir olgu olarak ortaya çıktığı ve devlet seçkinleri tarafından uygulamaya konulduğu vurgulanmıştır.
Cumhuriyet'ten günümüze Türk kara havacılığı

Geçmişte olduğu gibi günümüzde de önemini muhafaza eden havacılık unsuru, insanlığın tarihi süreci içerisinde sürekli bir merak konusu olmuş ve gelişim göstermiştir. Bu gelişim içerisinde havacılık değişik alanlarda kullanılmıştır. Genel olarak da askeri ve sivil alanlardan bahsetmek mümkündür. Çalışmada havacılığın askeri kullanım alanının bir bölümünü teşkil eden Kara Kuvvetleri Havacılığının Cumhuriyet döneminden günümüze dek genel bir değerlendirmesi yapılmaya çalışılmıştır. Giriş bölümünde dünyadaki havacılığın gelişmesi ile İlgili bilgi verildikten sonra, birinci bölümde Türk Havacılık tarihinin Kara Kuvvetleri Havacılığının kuruluşuna kadar geçen dönemi incelenmiştir. İkinci bölümde; Kara Kuvvetleri Havacılığının planlama, eğitim ve lojistik ünitelerinin yer aldığı Kara Havacılık Dairesi, Kara Havacılık Okulu ve Eğitim Merkezi Komutanlığı ve 901 'inci Hava Aracı Ana Depo ve Fabrika Komutanlığı hakkında bilgi verilmiş, Türkiye'nin komşusu olan ülkelerin Kara Havacılık unsurları ile bir kıyaslaması yapılmıştır. Üçüncü bölümde Türk Kara Havacılığının kuruluşundan günümüze değin aldığı görevlerden bahsedilmiştir. Dördüncü ve son bölümde ise; Cumhuriyetten günümüze Türk Havacılık Sanayiinin gelişimi ve Türkiye'deki havacılık sektörünün Türk Kara Havacılığı ile ilişkisi incelenerek, Türkiye'nin niçin kendi hava aracım yapamadığı konusu değerlendirilmeye çalışılmıştır.
Türkiye'de antikomünist faaliyetler: propaganda araçları, teşekküller ve portreler(1945-1971)

İkinci Dünya Savaşı'nın nihayete ermesinden sonra Amerika, Sovyetlerin Batı Avrupa'da ve Ortadoğu'da etkisini kırmak için hummalı çalışma içerisine girmişti. ABD, Sovyetlerin etkisinin önüne geçmek ve bazı devletleri Sovyetlerin muhtemel saldırılarından korumak için çeşitli yardımlarda bulunmuştu. Bundan eksik kalmayan Sovyetler ise kendi çeperinde yer alan Doğu Avrupa devletleriyle birlikte Kominform meydana getirmişti. Sovyetlerin hamlesine karşı ABD 1949 yılında Kuzey Atlantik Paktını kurarak cevap vermişti. Dünya, keskin çizgilerle Doğu ve Batı diye iki kutba ayrılmıştı. Türkiye bu durumda Sovyetlerin tehditlerini göz önünde bulundurarak Batı Kutbu'na yanaşmıştı. İkinci Dünya Savaş'ından sonra Türkiye'de başlayan liberalleşme ve demokratikleşme siyasetinin de etkisiyle solun görünür olmasıyla antikomünist politikalar şiddetlenmişti. Komünist düşünce, ezel ve ebed düşman Rus imgesiyle eş değer görülmüştü. Antikomünizm, çok partili hayata geçişten 1960'ların ikinci yarısına kadar anti-Bolşeviklik veya anti-Sovyetçilik olarak da değerlendirilmişti. Antikomünizm, İnönü'nün son Cumhurbaşkanlığı, DP ve ilk koalisyon hükümetleri döneminde devletin resmi politikası olarak da icra edilmişti. Türkiye, 1960'tan itibaren Kıbrıs Meselesi nedeniyle Batı ile yaşadığı krizin sonucunda anti-Sovyetçilik politikasından vazgeçmişşti. Ancak, komünizme yönelik olarak alınan önlemler olduğu gibi durmuştu. Komünizmle mücadele edilirken milliyetçilik düşüncesi ön plana çıkmıştı. Ancak milliyetçi düşüncenin tek başına yeterli olmayacağı düşünüldüğü için tali unsur olarak İslamcılık da eklenmişti. Bu nedenle 1946 yılından itibaren kurulan dernekler ve çıkarılan yayınlarda iki düşüncenin iç içe geçişliği görülmektedir. Milliyetçiler, tek parti döneminde dine pek ilgi duymazken Soğuk Savaş başlamasını müteakip dine yönelmelerinin altında yatan en büyük etmen komünizmle mücadele olmuştur. Komünizmle mücadelede aydınların, gazetecilerin ve siyasetçilerin rolü yadsınamaz. Bilhassa komünizmden dönen Aclan Sayılgan'ın 1960'lı yılların başından itibaren çeşitli mecralarda yazdıkları Türk antikomünizmine önemli bilgiler sağlamıştı.
Şefik Hüsnü Değmer'den İşçi Partisi'ne Aydınlık Hareketi'nin tarihsel süreci

Türkiye'nin ilk komünistlerinden olan Şefik Hüsnü Değmer'in öncülüğünde ortaya çıkan ve Türk siyasal hayatının tanıdık simalarından Doğu Perinçek'in liderliği ile varlığını devam ettiren, neredeyse bir asırlık bir politik hareket olan Aydınlık Hareketi'nin, varlığını muhafaza ettiği bu uzun yıllar içinde, geçirmiş olduğu teorik ve pratik evreler, politik dönüşümler, değişimler ve yaşadığı siyasal iniş ve çıkışlar nesnel şekilde incelenmeye çalışılmıştır. İncelemenin konusu geniş bir tarih kesitini kapsadığından dolayı, hareketin hayata geçirdiği tüm pratik ve teorik birikim, olduğu gibi ortaya konamamıştır. Ancak, Kürt meselesi başta olmak üzere milliyetçilik, Kemalizm, Kurtuluş Savaşı ve onu takip eden Cumhuriyet Devrimleri, Laiklik ve dine yönelik yaklaşım, Türk Ordusu'na tavır, enternasyonal komünist hareket ve onun SSCB ve Çin gibi lider ülkeleri ile ikili ilişkiler gibi spesifik konularda öne çıkan siyasetler, ortaya konan pratik ve hareketin bu konulardaki düşünsel yaklaşımları, detaylı biçimde irdelenmiştir. Böylece Türk sosyalizm hareketine damga vurmuş ve devrimci birikime tartışılmaz bir katkı sunmuş olan bu hareketin, başından itibaren izlemiş olduğu çizgide bir sapma veya çelişki olup olmadığı, tutarlı bir hareket olarak mı kaldığı, yoksa derin savrulmalar mı yaşadığı sorularına, öncelikle, hareketin kendi yayın organları ve mensuplarının kaleme aldığı eserler temel alınarak cevap aranmaya çalışılmıştır. Bu arayışın bir parçası olarak, Türk siyasal yaşamına damga vurmuş tarihi olaylar ve önemli konular, Aydınlık Hareketi tecrübesi ışığında bir kez daha ele alınmış ve detaylı biçimde analiz edilmiştir. Netice olarak, Türk siyasetinin kaygan zemininde, kayda değer bir süre boyunca ayakta kalmayı başarabilmiş, önemli bir siyasi hareketin yüz yıllık macerası teori ve pratiği ile birlikte, bir bütün halinde incelenmeye çalışılmıştır.
1919-1922 döneminde Türk ordusu ikmal sistemi ile Yunan ikmal sisteminin karşılaştırılması

919 yılında başlayan Türk Kurtuluş mücadelesi, her yönüyle izlenmeye ve değerlendirmeye değer bir sistem ve yönetimler bütünüdür. Bu sistemler içinde en önemelifaktörlerden biri, orduyu tekrar savaşma güç ve yeterliliğe ulaştıracak her türlü ikmalmaddesinin belirli bir düzen içinde sağlanması yönetimiydi. stiklalin sağlanması için silahlı bir mücadele şarttı. Silahlı mücadele için ise top yekun bir taarruzu gerektirmekteydi. Taarruz için; 1. Milleti hazırlamak2. Millet meclisini hazırlamak3. Orduyu hazırlamak lazımdı1Mustafa Kemal bunları söylerken dudak bükenler vardı. Hem o kadar değil, muhalefetgittikçe güçleniyordu. Hırçınlaşıyordu.2Ordunun taarruza hazırlanmasında en önemli faktörlerden biri de temel ihtiyaçları karşılayacak ve tekrar savaşma gücünü sağlayacak ikmal maddelerini sağlamak gerekmektedir. Yıllarca savaşmaktan yorulmuş ve tükenmiş bir orduyu tekrar silah, malzeme ve yiyecek konusunda teçhiz etmek ve idamesini sağlamakta kolay değildi. Karşısında ise ngilizler tarafından desteklenmekte bir Yunan Küçük Asya ordusu vardı. Bu iki ordunun karşılaşması zor olduğu kadar imkanların ve ikmalin oranıyla da doğrudanilgiliydi. Tezin hazırlanmasında 1919 ile 1922 dönemindeki iki ordunun harp hazırlıklarında en önemli yeri tutan ikmal sistemleri incelenmesi amaçlanmıştır. Milli mücadelenin başlamasıyla, Düzenli orduya geçiş dönemine kadarki dönemdestanbul nebolu hattındaki ikmal ve lojistik faaliyetler ile dış ülkelerin yardım ve destekleriincelenecektir. Müteakiben düzenli ordu teşkilatlanmasıyla kurulan ikmal sitemi ve düzeni. Sakarya Muharebesi ile ikmal faaliyetlerinin öneminin artması. Tekalif-i Milliye Emirleri ve yapılan düzenlemeler. Küçük Asya ordusunun hazırlıkları, kurulan ikmal sistemi, Büyük Taarruz hazırlıkları, Konu Türk Ordusunun ikmal sistemi ile Yunan Küçük Asya Ordusunu ikmal sistemininmilli mücadele döneminde ( 1919 -1922) kurulan ikmal sistemi orduyu harbe hazırlamadakisistemler detaylı olarak incelenecektir. Mustafa Kemal: Nutuk, Ankara1927, s.3932Aydemir, Şevket Süreyya, Tek Adam, cilt II, Remzi Kitapevi, Ankara 1999, s..458
Milli Mücadele Döneminde Hürriyet ve İtilaf Fırkası

Hürriyet ve İtilaf Fırkası, II. Meşrutiyet Dönemi'nde İttihat ve Terakki Cemiyeti'ne muhalefet etmek için kurulmuştur. Bünyesinde Mebusan Meclisi'ndeki İttihat ve Terakki Karşıtı üyeleri, bağımsız mebusları ve azınlıkların mebuslarını bir arada toplamıştır. 1913 yılında Fırka üyeleri Mahmut Şevket Paşa suikastı ile ilişkilendirilmiş ve bir kısmı Sinop'a sürgüne gönderilirken bir kısmı da kaçarak yurdu terk etmiştir. İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin iktidar mevkiinden çekilmesi ile Hürriyet ve İtilaf Fırkası üyeleri 1918 sonlarında Başkent İstanbul'a geri dönmüşler ve Fırka 1919 Ocak ayında resmen faaliyete geçtiğini açıklamıştır. Milli Mücadele Döneminde Anadolu hareketini İttihatçılığın devamı olarak gören Fırka, saray merkezli bir politika izlemiştir. Bu sayede dönemin iktidar partisi olarak da algılanmıştır. Ülke içinde birçok isyan çıkararak Anadolu hareketine engellemek isteyen Fıkra üyeleri, azınlıklar ve işgal güçleri ile işbirliği içinde bulunmuşlardır. 1922 yılı sonlarında ulusal hareketin başarıya ulaşması ile yaptıklarının hesabını veremeyeceklerini anlayan Fırka mensupları yurt dışına kaçmış ve böylece Hürriyet ve İtilaf Fırkası da dağılmıştır.
Cumhurbaşkanlığı makamınının Türk bürokrasisindeki yeri

Cumhurbaşkanlığı, 1923'te Türkiye'de Cumhuriyetin ilanı ile varlık bulan ve o güne kadar devlet kademesinde yeri olmayan bir makamdır. Cumhurbaşkanının yetki ve görevlerinin, zamanla yürütme organı içinde temellerine oturduğunu söylemek mümkündür. Bürokrasinin günümüze uzanan yaygın uygulamasında, hangi görevlere ne oranda yetkilendirme yapıldığı hususunda, ülkelerin idari ve hukuki yapılanmasına bakmak gerekir. Bu tez kapsamında üç ana bölümde, 1921 TE'si, 1924 TE'si, 1961 ve 1982 Anayasaları'nda ifade bulan kanunların ışığında, Türkiye Cumhuriyeti'nin erkler üstü fakat erklerle irtibat içinde bulunan Cumhurbaşkanlığı makamının, Türk bürokrasisindeki yeri, görev ve yetkilerinin örneklerle açıklanması hedeflenmiştir. Cumhurbaşkanlığı 21 TE'sinin 1923 yılında değiştirilmiş onuncu maddesi ile oluşturuldu. 1923 anayasa değişikliğinde Cumhurbaşkanlığı makamı anayasal olarak kurulmasına karşılık, bu makama seçilebilmenin şartı ayrıntılı olarak düzenlenmemişti. 24 TE'si süresince Cumhurbaşkanlığı makamı, bu dönemde yürütme organı olarak oldukça etkili bir konuma ulaştı. Tarihsel süreç içerisinde cumhurbaşkanının anayasal yetkileri azalma göstermekle beraber, 1982 Anayasası'nda nispeten kuvvetlenerek yürütme organı içinde aktif bir unsur durumuna gelmiştir. 1961 Anayasası sembolik devlet başkanlığı anlayışı ile hazırlanmış ve cumhurbaşkanının icra gücü zayıflatılmıştır. 1982 Anayasası'nda ise, cumhurbaşkanlarının devlet organlarının düzenli ve uyumlu çalışmalarını takip edeceği ve bu organlar arasında uzlaştırıcı rolü olduğu belirtilmiştir. Bu amaçla, cumhurbaşkanına sistem içinde oluşabilecek sorun ve tıkanmaları gidermek için bir takım yetkiler verilmiştir. Cumhurbaşkanının yürütmedeki bu aktif durumunun yanında anayasa ile kendisine verilmiş olan, devlet teşkilatında yani kamu bürokrasisinde görev alacak yüksek rütbeli bürokratları atama görevi vardır ki bu, mevcut tezin konusu açısından önemlidir. Cumhurbaşkanlığı seçimleri gözden geçirildiğinde, ilk iki cumhurbaşkanı dışında diğerlerinin seçiminde çeşitli zorluklarla karşılaşıldığı görülür. Atatürk ve İnönü'nün Kurtuluş Savaşı'nın iki kahramanı ve Cumhuriyetin kurucuları olması, bu yüce makama seçilmelerinde soru işaretini doğurmamıştır. Ancak İnönü'den sonra Bayar'la başlayan süreçte kimin cumhurbaşkanı seçileceği sorusu gündeme gelmiş ve bu sorunun yanıtının kolay verilemeyeceği belli olmuştur. Cumhurbaşkanlığı seçimleri ile ilgili ulaşılan önemli bir sonuç, asker olsun sivil olsun, kendisine cumhurbaşkanı yolu açılan hiç kimsenin bu teklifi geri çevirmediğidir. Yine bu konuyla ilgili bir diğer noktada, cumhurbaşkanlığına seçilen siyasetçilerin İnönü dışında hiçbirinin siyasete geri dönmediği veya dönemediğidir. Seçim süreci ile ilgili saptanacak önemli ve son nokta uzlaşıdır. Bu sürecin, direkt olarak Cumhurbaşkanı'nın bürokratik rolünü şekillendirdiğini söylemek her zaman için doğru olmasa da, bürokratik çabaları çeşitlendirdiğini söylemek mümkündür. Nitekim bu tarzda, uzlaşı ile seçilen cumhurbaşkanlarının seçim ve görev sürecinde büyük sıkıntılar yaşanmamıştır.
Ayın Tarihi Dergisi'nde II. Dünya Savaşı ve Türkiye (1939-1945)

1924 Anayasa'sında yer alan 'Matbuat kanun dairesinde serbesttir ve neşir edilmeden evvel teftiş ve muayeneye tabi değildir' maddesi (77. Madde) ile basın yayım faaliyetleri anayasal güvenceye bağlanarak; süreli yayın faaliyetlerinin gelişimine katkı sağlanmıştır. 1928'de gerçekleşen Harf İnkılabı da, Cumhuriyet Dönemi süreli yayın faaliyetlerinin artmasında etkili olmuştur. Cumhuriyet Tarihi araştırmalarına büyük katkı sağlayan süreli yayınlar kategorisi içinde yer alıp; resmi bir yayın olma özelliği taşıyan Ayın Tarihi dergisinde, tarih yazımı çalışmaları açısından değerlendirilen önemli kaynaklardan biridir. Ayın Tarihi dergisi, ilk defa 1923'te Dahiliye Vekaleti'ne bağlı Matbuat ve İstihbarat Müdüriyet-i Umumiyesi tarafından yayımlanmıştır. 1931'de Matbuat Umum Müdürlüğü'nün kapatılmasından dolayı dergi basımına ara verilmiştir. Matbuat ve İstihbarat Müdüriyet-i Umumiyesi, 1933 yılında Dahiliye Vekaleti'ne bağlı olarak Vedat Nedim Tör'ün başkanlığında yeniden açılmıştır. Bu süreçte Ocak 1934'ten itibaren tekrar yayımlanmaya başlanan derginin basımı 1957'ye kadar devam etmiştir. 1957'de bir kez daha basımına ara veren dergi, 1976 yılından itibaren 'Ayın Olayları' ismi ile tekrar yayımlanmıştır. 1978'den itibaren yeniden 'Ayın Tarihi' ismiyle yayın hayatına devam eden söz konusu dergide, iç ve dış politika konularında yerli ve yabancı basından haber ve yazıların döküm ve derlemesinin yapılması; dergiyi, tarih ve uluslararası ilişkilerle ilgili çalışmalar açısından önemli bir kaynak haline getirmiştir. Derginin, 1976'dan günümüze kadar olan sayıları ise Basın-Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü'nce yayınlanmaktadır. Türkiye, II. Dünya Savaşı yıllarında gerek Müttefik Devletler gerekse Mihver Güçler tarafından stratejik gerekçelerle savaşa sokulmaya çalışılmıştır. Ancak Türkiye bu süreçte izlediği denge ve tarafsızlık politikasıyla harbin son anına kadar savaş dışı kalmayı başarmıştır. Fiili olarak savaşa katılmamasına rağmen bütün dünyayı sarsan savaş, Türkiye'yi de etkilemiş; savaş yıllarında özellikle, Türk ekonomisi ciddi yaralar almıştır. Dönemin tek parti yönetimi, aldığı bazı tedbirlerle, ekonomik açıdan durumu toparlamaya çalışmış; fakat, bu uygulamalar bazı kesimlerin tepkisine neden olmuştur. Bu süreçte Ayın Tarihi dergisinin yabancı ve yerel basından aktardığı haber ve yazılar, okuyucusunun konu hakkında geniş bilgiler elde etmesini sağlamıştır. Bu bağlamda derginin aktardığı haber ve yazıların hükümet politikasıyla örtüşür tarzda milli bilinci uyandırmaya yönelik olduğu görülmektedir. Konu kapsamında dergide yer alan haber ve yazılar incelendiğinde; genel anlamda yerel basının, Türkiye'nin savaş dışı kalma durumunu onaylayan, yabancı basının ise Türkiye'nin savaş hazırlığı içerisinde olduğunu belirten haberlerin ön plana çıktığı görülmektedir.
II. dönem TBMM Erzurum Milletvekilleri ve meclisteki faaliyetleri

Erzurum, tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapmış ve bulunduğu coğrafi konumdan dolayı önemli bir stratejik bölgede yer almıştır. Erzurum I. Dünya Savaşı'nda Ruslar tarafından işgal edildi. Halk bu işgal yıllarında özellikle Ermeniler tarafından katliama maruz kaldı. Ermenilerin şehirde yaptığı tahribat ve halka yaptğı kötü muameleler insanların Erzurum'dan göç etmesine neden olmuştur. Mondros Mütarekesi sonrası Erzurum'un Ermenilere verileceği endişesiyle merkezi İstanbul'da olan Vilayat-ı Şarkiye Müdafaa-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti kurulmuştur. Bu cemiyetin Erzurum Şubesinin başına ise Raif Hoca getirilmiştir. Erzurum, Milli Mücadele Dönemi'nde de önemli olaylara sahne oldu. 23 Temmuz 1919 tarihinde Erzurum Kongresi toplandı. Bağımsızlık meşalesi Erzurum'daki bu kongre ile yakıldı. Çünkü bu kongrede alınan kararlar, sadece doğu bölgesinin bütünlüğünü değil, vatanın da bütünlüğünü esas almaktaydı. Anadolu'da işgal güçlerine karşı direniş devam ederken Meclis-i Mebusan'ın İstanbul'da açılmasına karar verildi. 1919 yılında yapılan seçimler sonucunda Erzurum'u temsilen altı milletvekili Meclis-i Mebusan'a seçildi. İstanbul'un İtilaf Devletleri'nce işgal edilmesi üzerine Meclis-i Mebusan kapandı ve 23 Nisan 1920'de Ankara'da TBMM açıldı. Daha sonra yapılan 1920 Seçimleri'nde I. Dönem TBMM'ye Erzurum'dan dokuz milletvekili seçildi. Erzurum Milli Mücadele'den sonra da Cumhuriyet Türkiyesi'nin önemli şehirlerinden biri olmuştur. I. Dönem TBMM tarafından 1923 yılı Nisan ayında seçimlerin yenilenmesine karar verildi. Seçimler aynı yılın haziran ve temmuz aylarında tamamlandı. Yapılan seçimler sonucunda, II. Dönem TBMM'ye Erzurum'dan Müdafaa-i Hukuk Grubu'nun adayları olarak altı milletvekili seçildi. Rüştü Paşa, Mehmet Raif Bey, Ziyaettin Bey, Mehmet Cazım Bey, Halet Bey ve Münir Hüsrev Bey seçilen milletvekilleridir. Rüştü Paşa'nın İzmir Suikastı'ndan dolayı 13 Temmuz 1926 tarihinde idam edilmesiyle Erzurum'un II. Dönem TBMM'deki milletvekili sayısı düştü. Bu nedenle Erzurum'da ara seçim yapıldı. Ara seçim neticesinde Bahri Bey, II. Dönem TBMM Erzurum milletvekili oldu. Bu tez çalışması adı geçen milletvekillerinin biyografileri ile meclisteki faaliyetlerini konu edinmektedir.
The first 15 years of the Republic of Turkey and the history of postal stamps

Milliyetçilik Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin inşasının temelini oluşturan ideolojidir. Milliyetçilik ile birlikte çoğunlukla Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşunun ilk 15 yılında, 1923- 1938 yılları arasında Türk milletine dayalı bir ulus devlet inşa edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaca yönelik eğitim, askeri, ekonomi, haberleşme gibi alanlarda somut adımlar atılmıştır. Türk ulus devletinin başlıca amacı atılan adımların kalıcılığını sağlamak ve ortaya çıkan yeniliklerin Anadolu merkezli olmak üzere halka iletilmesi ve yaygın hale gelmesini sağlamaktır. Bu amaçla haberleşme faaliyetlerinde gelişmeler yaşanmıştır. Haberleşme faaliyetlerinde etkili araçlardan biri de posta pulları olmuştur. Posta pulu Anadolu'nun her köşesine ulaşan bir iletişim aracı olarak görülmüştür ve devletin sesi olarak nitelendirilmiştir. Türkiye Cumhuriyeti devletinin hakim ideolojisi ve yapılan yenilikler pullarda yer almıştır. Bu çalışmada 1922- 1938 yılları arasında Milli Mücadele ve Türkiye Cumhuriyeti dönemlerinde basımı gerçekleştirilen posta pulları ve bu pulların Türkiye'de ulus devlet inşa sürecine sundukları katkı değerlendirilmiştir.
Liselerde cumhuriyet tarihi ders kitapları 1935-1990

Şarkın edebi metinleri arasında tarih oldukça önemli yer tutmaktadır. Ancak, geleneksel tarih eserlerinin bu edebi niteliklerinden ötürü çağdaş tarih metoduyla örtüşmeyen yanlan oldukça fazladır. Genel olarak pragmatik yanı ağır basan tarih yazıcılığı hemen her dönemde iktidarla yakın bir ilişki içinde olmuştur. 19. yüzyılda Osmanlı modernleşmesi ile birlikte eğitim düzeninde ortaya çıkan değişiklikler tarih yazıcılığında ve batı tarzında eğitim veren kurumlarda modernleşme ile paralel bir gelişme seyri takip etmiştir. Cumhuriyet döneminde tarih eğitiminin imparatorluk döneminden çok daha farklı bir misyon üstlenmiş olması hem tarih yazıcılığımızın gelişmesine hem de tarih öğretiminden beklenen amaçların nisbeten farklılaşmasına yol açmıştır. Cumhuriyet dönemi, imparatorluk kültürünün temel unsurlarının köklü bir değişime uğradığı, ümmet toplumdan millet topluma geçişte tarih öğretiminin önemli bir rol üstlendiği bir devre olarak tanımlanabilir. Genel tarih öğretiminde ulusal kimliğin şekillenmesi ön plana alınırken; İnkılap Tarihi öğretiminde siyasal niteliği ağır basan ve Osmanlı kimliğinin derin etkisini ortadan kaldırmayı ve Cumhuriyetin öne çıkardığı 'Yeni Hayat, Yeni İnsan' anlayışına uygun 'Cumhuriyetçi, Milliyetçi, Halkçı, Devletçi, Laik ve İnkılapçı' insan yetiştirmenin ölçütü olarak alındığı bir öğretim metodunun uygulandığı söylenebilir. Ancak bu noktada konjonktüre bağlı olarak İnkılap tarihi ders kitaplarında da anlatım tarzlarında ortaya çıkan değişiklikler esasa yönelik olmamıştır. Zira müfredat programlarında ortaya konulan amaçlarda ve programlarda büyük bir değişiklik göze çarpmamaktadır. Bir noktayı daha vurgulamak gerekirse akademik çalışmalar, İnkılap Tarihi Ders Kitaplarına pek fazla yansımamıştır diyebiliriz.
Cumhuriyet dönemi Türkiye'sinde hemşirelik teşkilatının gelişimi

de başlangıçta, amatörce yapılan hastabakıcılık, ebelik ve hemşirelik uğraşıları, zaman içinde gelişerek, profesyonel anlamını, Cumhuriyetle yaşıt, ilk Hemşire Okulu olan Kızılay Hemşire Okulu ile bulur. Ancak öncesinde, Osmanlı İmparatorluğu'nun yıkılma sürecinde, Avrupalı ülkelerin emperyalist amaçlı, art arda çıkardıkları savaşlar sebebiyle, tıp personeli açığı ortaya çıkmış, Türk Kadınları cephelere koşmuş, askerinigerek cephede, gerek cephe gerisinde yalnız bırakmamıştır. Türk kadınlarının fedakarlıkları, tarihin her döneminde olduğu gibi, Kırım Savaşı'ndan Milli Mücadelemizin kazanılmasına kadar olan dönemde de, kendisini göstermiştir. Türk Kadını, karakteri gereği, kendisine çok uygun olan Hemşirelik Mesleğinin, Ülkemizde sevilmesine, saygın bir yer edinmesine ve bu meslek grubunun gelişmesine, katkıda bulunmuştur. TürkHemşireleri, cumhuriyet tarihi boyunca, mesleklerinin geçirdiği evreleridesteklemişlerdir. Meslek eğitiminin, yüksek okul seviyesine çıkarılışı ile, hem toplumun, hem de hemşirelerin kendi mesleklerine bakış açılarının değişmesi, mesleki dernek sayılarının ve bu derneklere üye hemşire sayısının artışı, mesleğe ilişkin basın yayın araçlarının yaygınlaşmasında, hemşirelik mesleği için olumlu gelişmeler olmuştur.