Kırsal konutlar

Bu çalışma, konutun insan yaşamında temel gereksinimlerden birini oluşturması yönüyle ele alınarak incelenmesi; en basit koşullan taşıyan, insana yakışır konut standartlarının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Konut, bir ailenin yaşadığı yapısall birim olarak her türlü fiziksel ve ruhsal gereksinimlere yanıt vermesi gereken bir olgudur. Çağdaş yaşam standartlarına ulaşmada en önemli basamağı oluşturan konuta gereken önemin verilmesi ancak bütün aşamalarıyla ayrıntılı bir planlama ile yapılabilir. Konutları kırsal ve kentsel olarak ayırarak bir sınıflandırma yapıldığında birbirlerinden işlev farklılıkları olduğu anlaşılmaktadır. Kentsel konutlar, bireylerin ya da ailelerin yalnızca barınmasına yarayan mekanlardır. Kırsal konutlar aile bireylerinin yaşadıkları yapı olmaktan başka, tarımsal ürünlerin işlendikleri yarı veya tam işlenmiş duruma getirildikleri yerler olup, kentsel konutlardan farklı olarak çalışma yerleri, mutfağın boyutları ve yeri, yiyeceklerin yıkanma, hazırlanma ve korunma yerlerinin amaca uygun olacak şekilde düzenlenmeleri gerekir. Köy konutları, köy yaşamının sosyal ve ekonomik yapısından doğrudan etkilenmekte böylece kentsel konutlardan farklılık göstermektedir. Kırsal konutlar, kırsal yerleşim içinde düşünülüp değerlendirildiğinde işletme avlusu içerisindeki yeri ve diğer yapılarla olan ilişkisi önem kazanmaktadır. Konut, kısımlarıyla birlikte düşünülüp incelendiğinde; bütün konut türlerinin planlamasında mutlaka bulunması gereken dinlenme, temizlik ve ev işleri alanları gibi ana işlev grupları yer almalıdır. Oturma, yatma, yemek yeme, dinlenme, çalışma eylemleri için ayrılan alanlar yaşama alanı; yemek yapma, depolama, temizlik gibi eylemler için ayrılan alanlar servis alanlarını; bu alanlar arasında bağlantıyı sağlayan alanlar ise sirkülasyon alanları olarak adlandırılmaktadır. Konutun konfordan çok, işlevsel gereksinimleri iyi bir şekilde karşılayabilmesi daha fazla önem taşır. Bu nedenle, konut birimleri uygun ve yeterli alanlarıyla birlikte, konuttaki işlevlerine paralel olarak uygun kapı, pencere boyutlarım ve diğer ayrıntıları içermelidir. Yapı malzemesi konutlarla ilgili bir diğer önemli yapı unsurudur. Özellikle yerelII malzemenin kullanımı konutların ekonomik olmasını ve bulunduğu çevreyle daha uyumlu bir görünüm yaratmasını sağlamaktadır. Konutları oluşturan yapı elemanlarından en önemli olanı temeldir. Bunu duvarlar ve çan izlemektedir. Yapı elemanları olarak ilk düşünülen; temel, duvar ve çatı gibi elemanlar olup, bunların yanında kapı, pencere, baca, merdiven vb'de bunlara eklenebilir. Bir yapıda ilk karşılaşılan unsurun döşeme yüzeyleri olduğu düşünülürse; tavan, taban, duvar döşemeleri de önem kazanmaktadır. Konutlar içinde yaşayanların rahatını sağlayacak şekilde düzenlenirken; ısıtma, ısı yalıtımı, havalandırma, aydınlatma, temiz ve atıksu sistemleri de birlikte değerlendirilmelidir. Özellikle konutların ısıtılması planlamada en önce düşünülen unsurlardan biri olmaktadır. Isıtma tek başına düşünülmemeli, iyi bir ısı yalıtımı ile birlikte en ekonomik ve sağlıklı ısıtma koşullan elde edilebilmesine olanak sağlanmalıdır. Havalandırma, yapı içine temiz havanın alınmasını sağlayarak sağlıklı ortam koşulları yaratmalıdır. Aydınlatma da havalandırma kadar önemli bir unsur olup, konut içinde çalışma olanaklarını artırması yönüyle ele alınmalıdır. Pencereler doğal havalandırma ve aydınlatma için ilk aşamada düşünülen önemli yapı elemanlarıdır. Konutlarda sağlıklı koşullan elde etmede suyun büyük önemi vardır. Kullanım için temiz suyun sağlanmasının yanında atık su sistemi de yer almalıdır. Özellikle kırsal konutlarda kanalizasyon bulunmadığı durumlarda fosseptik çukurlar kullanılarak atiksu sistemleri buralara akıtümalıdır. İnsan yaşamının çok büyük bir bölümünün geçtiği konutlar, sağlık koşullanna uygun şekilde planlanmalı ve uygulanmalıdır. Konut planlamalannda istenilen standartlara ulaşmakta ilk adım yasal düzenlemeler ve zorunluluklar olmalıdır.