turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Türkiye'deki paleolitik endüstrilerin yapay katlaşım denemesi

Ülkemizde günümüze kadar, Paleolitik Çağ'a ait çok sayıda yerleşim alanı tespit edilmiştir. Söz konusu yerleşim alanlarının bazılarının, detaylı çalışmalarla birlikte mutlak tarihlendirme sonuçları bulunurken, bazılarında bu unsurlar görülmez. Türkiye'nin Paleolitik Çağ açısından en büyük eksikliği, şimdiye kadar bu çağ ile ilgili bir kronoloji tablosunun oluşturulmamasıdır. Her ne kadar birbirinden bağımsızküçük ölçekli denemeler bulunsa da, tüm Paleolitik kronolojiyi gösteren ayrıntılı bir tablo mevcut değildir. Bu noktadan hareketle, Türkiye'de bulunan Paleolitikmerkezlerin bir kronoloji tablosu içine yerleştirilmesi oldukça önem arz etmektedir. Çalışmamız bu amaç doğrultusunda oluşturulmuştur. Çalışma içinde sadecedönemsel olarak değil, aynı zamanda yontmataş alet kültürleri de dikkate alınarakyapay bir katlaşım modeli oluşturulmaya çalışılmıştır. Herhangi bir kazı alanında ortaya çıkabilecek nitelikte, birbirini takip eden sıralar halinde oluşturulan bu kronolojik tablo, bizlere ülkemizin genel Paleolitik görüntüsünü sunmaktadır. Yapay katlaşım modelinin temeli, mutlak tarihlendirme yöntemleriyledesteklenmiş yerleşim alanlarındaki sonuçlara dayanmaktadır. Yapay katlaşımmodelinin oluşturulması esnasında, mutlak tarihlendirme sonucu bulunmayanyerleşimler görece kronoloji yardımıyla sıralamadaki yerine yerleştirilmiştir. Tarihlendirme sonucu bulunmayan ve aynı zamanda görece kronoloji ile yeterli düzeyde bilgi edinilemeyen yerleşimler ise, sıralamadaki en uygun alanlara ya da hata payını azaltmak amacıyla hangi döneme ait olduğu düşünülüyorsa o dönemin en sonuna yerleştirilmiştir. Çalışmanın başlığından da anlaşılacağı üzere, ortaya konulan sonuçlar genel olarak bir deneme niteliğinde olup, sonuçları tartışmaya açıktır ve kesinlik arz etmez. Buna karşın, Türkiye'deki Paleolitik yerleşim alanlarının tamamının bir arada ve detaylı özellikleriyle birlikte görülebilmesi adına önemli bir çalışma olduğunu düşünmekteyiz. Yapılacak olan çeşitli eleştiriler, ortaya konulan katlaşım dizgisininfarklı şekilde değerlendirilmesine olanak sağlayabilir. Sonuç olarak bilimde her zaman yeni bulgular ışığında bir takım değişiklikler görülebilmektedir. Yapaykatlaşım denememiz sonucu ortaya konulan tablo da değişime açıktır. Umarız bu çalışma, Paleolitik Çağ Arkeolojisi ile ilgili ileride yapılacak benzer çalışmalara örnek teşkil edebilecek nitelikte olmuştur.
Old Hittite polychrome relief vases and the assertion of kingship in 16th century bce Anatolia

Eski Hitit çok renkli kabartmalı vazoları Bitik'te 1940'larda ilk önemli parçanın keşfedildiğinden beri akademisyenlerden ilgisini çekmiştir. Akademisyenler vazoların kült icraatının bir göstergesi olduğunu kabul ediyor ancak vazolardaki figürler konusunda ayrışmaktadırlar. Bazen kral, bazen tanrı, bazen de ikisi bir arada figür edildiğini kabul ederken bazıları akademisyenlerde hiçbirini kabul etmemektedir. İnandıktepe de yayınlanan ilk vazo (1988 yayınlanmış) dan sonra 2008'te ikinci vazo yayınlanabilmiştir. Dolayısıyla bu iki vazo ile ilgili bir karşılaştırma yapabilmek mümkün olabilmiştir. Bu tezdeki iddiamız vazoların üzerindeki anıtsal göstergelerin bir merkezden alınan kararla yapıldığı ve de bu şekilde üretildiği üzerinedir. Önceki ve sonraki dönemlerin ikonografisine karşılık, bu iki vazo ve diğerleri özelliksiz tanrıları göstermektedir. Vazoların üzerindeki figürler anonim kralı ve yanında insanları gösterirken yanında kült icraatları yapan insanları da gösterir. Bu da rütbesi fazla vurgulanmamış, dayanışma gösteren bir hükümet grubu, Telepinu'nun Fermanını hatırlatır. Ayrıca, bu vazolar materyal delil ile Ferman'ın ikinci parça listelenmiş olan asil haznelerine bağlanır. Bu dayanışmanın siyasal gereksinimi olan savaş arabası, yeni bir savaş formunu destekliğinden meydana çıkmış olabilir.
Başur Höyük Eski Tunç Çağı mezarları ve buluntuları

Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde, Geç Uruk Evresi'ni takip eden Eski Tunç Çağı I döneminde bölgeselleşmenin arttığı, yerel özelliklerin ön plana çıktığı bir kültürel gelişimin varlığı anlaşılmaktadır. Seçkin aileler ve sosyal grupların yerel topluluk içinde ön plana çıktığı bu dönemle beraber bölgede genellikle tekli gömülerden oluşan taş sandık mezarların ortaya çıktığı da görülmektedir. Başur Höyük'te 2011 yılında açığa çıkarılan ve Eski Tunç Çağı I dönemine tarihlendirilen üç taş sandık mezar ve ölü hediyeleri bu seçkin gruplar ile ilişkili olmalıdır. Mezarlardan ele geçen boyalı ve boyasız Ninive 5 seramikleri, üretimi için uzmanlık gerektiren bronzdan mızrak uçları ve iğneler, dağ kristali, akik ve kireç taşından boncuklara ek olarak üç adet taş mühür, gelişkin bir örgütlenme ve sanat anlayışının yanında sosyo-ekonomik yönden ayrıcalıklı bir sınıfa da işaret etmektedir. Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde şimdiye kadar ele geçen en kalabalık Ninive 5 seramik repertuarına sahip bu mezarlar ve mezar buluntuları çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Bu bakımdan, Yukarı Dicle ile Botan Vadileri'nin M. Ö. 3. binin ilk yarısındaki kültürel gelişimi, Başur Höyük Eski Tunç Çağı mezarları ve buluntuları ışığında aydınlatılması amaçlanmıştır.
Kapadokya bölgesi ilk Tunç Çağı çanak çömleği: Göltepe ve Kestel kazıları ile Aksaray, Nevşehir, Niğde illeri yüzey araştırması buluntuları

Bu çalışmada, hakkında oldukça kısıtlı bilgilere sahibi olduğumuz Kapadokya Bölgesi'nin İlk Tunç Çağı çanak çömleği değerlendirilmiştir. Çalışma kapsamında değerlendirilen özgün malzeme, 'kazı' ve 'yüzey araştırması' olmak üzere iki farklı araştırma tekniğinden elde edilmiştir. Kazı buluntuları, yaklaşık MÖ 2900- 2200 mutlak ve görece tarihlere sahip Göltepe yerleşmesi ve Kestel maden ocağından gelmektedir. Her iki alanın arkeolojik kazısı 1980'li yılların sonu ile 1990'lı yılların başlarında Prof. Dr. Aslıhan Yener başkanlığında yapılmıştır. Değerlendirilen malzemenin ikinci kısmını oluşturan yüzey araştırması buluntularının büyük kısmı 1993- 2001 yıllarında aralıklarla başlangıçta Prof. Dr. Ufuk Esin daha sonra Prof. Dr. Sevil Gülçur'un başkanlığını yürüttüğü çalışmalardan elde edilmiştir. Kabaca Aksaray, Nevşehir ve Niğde il sınırlarını kapsayan bu yüzey araştırmasında tespit edilen 25 İTÇ yerleşmesi çalışmamıza dahil edilmiştir. 1987- 1992 yıllarında Prof. Dr. Yener başkanlığında, Niğde ilinin güney kısmında gerçekleştirilen yüzey araştırmalarından elde edilen 6 arkeolojik alanın çanak çömlek malzemesi de bu çalışmada değerlendirilmiştir. Çalışmamızın ana hedefi kapsamında, Kapadokya İTÇ çanak çömleği mal grubu ve form tiplerine ayrılarak incelenmiştir. Tasnif sonucunda çanak çömleğin üretim teknikleri, formları, yüzey işlemleri, bezemeleri ile dönemsel ve bölgesel gelişimleri tanımlanmıştır. Kapadokya bölgesinde İlk Tunç Çağı'nda yaşanan sosyo-kültürel, ekonomik ve siyasal dönüşümlerin komşu bölgelerin buluntuları ile birlikte yorumlanması, çalışmanın ikinci hedefi olarak nitelenebilir. Bu konudaki yorumlamalarda öncelikle yine bu çalışma kapsamında tanımlanan çanak çömlek buluntuları yol gösterici olmuştur. Bunun dışında kültürel gelişime katkı sağlayan, bölgenin jeolojisi, coğrafi konumu ve çevre bölgelerdeki buluntular dikkate alınmıştır.
Caveat emptor: The intellectual consequences of undocumented excavation, with special reference to roman period archaeological material from Turkey

Bu çalışma, belgelemesi tam olarak yapılamayan bir kazının bilimsel bir arkeolojik araştırmayı nasıl etkilediğini inceler. Anadolu'daki Roma dönemine ait olan kalıntılar sistemli bir şekilde araştırı İmam anın kurbanıdırlar. Aslında bu sorun hem geniş boyutludur hem de diğer yandan eski eserlere gösterilen günümüzdeki saygıyı da yansıtır. Sistemli olarak yapılmayan ve belgelemesi düzgün olmayan kazıların bir dizi olumsuz etkileri söz konusudur. Bu tür kazılarda topografya değişmekte, stratigrafi bozulmakta ve bütün bunların sonucunda da eski eserin ait olduğu buluntu durumu geri dönülmemecesine kaybolmaktadır. Bu çalışmada sistemli bir belgelemeye dayanmayan kazıların ve eserlerin yarattığı problemler üç farklı örnek göz önüne alınarak değerlendirilmiştir. İlk bölümde Perge ve Boubon'dan geldiği bilinen heykeller incelenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünü konu olan eserler ise Anadolu'daki bir dizi merkezden geldiği söylenen ve üçüncü yüzyıla ait olan sikke defineleridir. Üçüncü ve son bölümde ise Zeugma ve Antiokhia'dan gelen mozaikler irdelenmiştir. Bu üç farklı boyuttaki malzemeler üzerinde yürütülen çalışma bizlere bir kez daha belgelemesi düzgün olmayan kazıların arkeolojik araştırmalar için ne denli karmaşık problemler yaratabildiklerini kanıtlamaktadır. Arkeolojik açıdan buluntu durumunun kaybı, ileride bilim adamının söz konusu eserin gerçekliğini bile sorgulayamamasına neden olabilmektedir. Bir eserin belli bir merkezin ürünü ya da buluntusu olarak değerlendirilmesi, araştırmacının söz konusu eserin nerede bulunmuş olabileceği beklentisine dayanır. Sonuçta, buluntu yeri belli olmayan eserler, arkeologun sahip olduğu verileri de şühesiz bozmaktadır. Bu durum zaman mgeçtikçe söz konusu eserlerin geçmişşte taşıdıkları rolün ve anlamın ne olduğu konusunda gerçekte hiç de sağlam olmayan temeller üzerinde duran bir takım inançların veya dogmaların yerleşmesine sebeb olur. iv
Pazırık kurganları, buluntuları ve arkeolojik açıdan değerlendirilmesi

Atlı bozkır kavimlerinin kültürel manada çıkış noktasını oluşturanPazırık Bölgesi üzerinde yapılan bilimsel çalışmalar neticesinde elde edilen veriler bu tez çalışmasında değerlendirilmiştir. Pazırık Bölgesi ve yakın çevredeki aynı kültür halkları tarafından oluşturulan kurganlar ve bukurganlardan ele geçen malzemeler, bu kültüre sahip kavimlerin sosyoekonomik, dinsel yaşantıları ve inanışları hakkında en iyi şekilde bilgi edinme imkanını sunmaktadırlar. Basit bir göçebe kavim olmadıkları anlaşılan Pazırık insanı, doğadanedindikleri tecrübeleri günlük kullandıkları eşyalar üzerine mükemmelderecede işleyerek günümüzde sanat eserleri olarak değerlendirmeye tabi tutulabilecek düzeyde bir üslup ortaya çıkarmıştır. İçgüdüsel hayvanhareketlerini en doğal şekilde taşıyabildiği her şeye en canlı biçimde işleyenatlı bozkır kavimleri büyük bir savaş yetilerinin yanı sıra büyük birer sanatçı olarak da kendilerini bu alanda göstermişlerdir. Genellikle hayvan mücadelesahnelerini ele alan bozkır sanatçılarının yapıtlarının en iyi örneklerini yinegünümüze dek gelebilen tek maddi varlıklarından kurganlardanöğrenmekteyiz. Ayrıca düşsel hayvanlara gerçekte bulunan hayvan özelliklerinin yüklendiği sahneler dinsel hayat ve inanışla ilgili ip uçları sunmaktadır.
Tarihöncesi dönemde ticaretin göstergeleri ve değiş tokuş modelleri

Bu çalışmada, arkeolojik verilere dayanarak, tarihöncesindeki ticaret ve malaktarımının hacim, düzen ve sistemini anlamak için gerekli parametrelerinsaptanmasına ve bu konuyla ilgili kavramların irdelenmesine çalışılmıştır. Her ne kadar çalışmanın odak noktasını Anadolu ve Yakındoğu ile ilgili ve üçüncü bin yıldan eski arkeolojik veriler oluştursa da, konunun tüm açıklığıyla ortaya konabilmesi amacıyla coğrafi alan ve zamana bağlı kalmaksızın etnografyaverilerinden ve ilk yazılı belgelerin verdiği bilgilerden de büyük ölçüde yararlanılmıştır. Malların taşınması, içinde ticaretin de bulunduğu birçokmekanizmayla gerçekleşmiştir. Etnografik veriler bize, toplum yapısına ve içinde bulunulan ekolojik ortama da bağlı olmak kaydıyla, mal aktarımıyla ilgili pek çok alternatif modelin bulunduğunu açık bir şekilde göstermektedir. İlk yazılı belgeler ise oldukça karmaşık, canlı bir ticaret hayatı resmetmektedir. Her yerleşme ve zaman dönemi için geçerli değilse de, tarih öncesinde ticaretin varlığı kesindir, ancakticaretle ilgili başka sorular sorulabilir: yapılan ticaretin kurumsal olup olmadığı, örgütlü olup olmadığı, sermaye birikimine yol açıp açmadığı gibi. Ele alınan örneğiniçinde bulunduğu bağlama göre yanıt farklılaşmakta, tüm zaman ve coğrafyalarıkapsayacak tek bir yanıt bulunmamaktadır.
Acemhöyük ve Arıbaş mezarlığı'ndan insan iskelet kalıntılarının gömü geleneği açısından incelenmesi

Ritüeller, doğum, erginleşme, evlilik, ölüm gibi insan yaşamında son derece önemli kabul edilen olaylar karşısında topluluk boyutunda ortaya konulan sembolik aktiviteler olarak kabul edilmektedir. Cenaze törenleri ve ölümle ilgili ritüeller, bireylerin düşünce ve inanç sistemlerinin anlaşılmasına yardımcı olmaktadır. Gömü geleneği çalışmaları, eski insan toplumlarının yaşam biçimlerinin yeniden inşasında önemli veri kaynakları olarak karşımıza çıkmakta, arkeolojik topluluklarda sosyal, kültürel, ideolojik ve toplumsal yapılarının anlamlandırılmasında hayli büyük potansiyel taşımaktadırlar. Bu çalışmanın amacı, Acemhöyük'te tespit edilmiş insan iskeletleri, gömü tipleri ve gömü buluntularından hareketle söz konusu yerleşimin ölümle ilişkili ritüellerini, gömü geleneklerini saptamaktır. Veriler yerleşimin çağdaşı diğer topluluklar ile birlikte değerlendirilmiş, Acemhöyük'ün Orta Tunç Anadolu toplulukları arasında gömü gelenekleri bakımından hangi noktada durduğu anlaşılmaya çalışılmıştır. Çalışmanın örneklemi, yerleşim içi ve Acemhöyük'ün gömü alanı Arıbaş Mezarlığı'ndan gün ışığına çıkarılmış, Assur Ticaret Kolonileri Dönemi'ne tarihlenen 187 bireyden oluşmaktadır. Örneklemde erkekler 45, kadınlar 70, bebek ve çocuklar 57 bireyle temsil edilirken 15 birey erişkin belirsiz kategorisinde değerlendirilmiştir. Söz konusu bireylerin %22,5'i intramural gömülerden, %77,5'iyse mezarlıktan ele geçmişş, mezarlıkta kremasyon ve inhumasyon uygulamalarının birden çok gömü tipiyle temsil edildiği anlaşılmıştır. Yerleşim içinde tespit edilen 42 bireyin 37'sinin erişkinlik aşamasına ulaşmamış bireyler olduğu, mezarlık alanda ise 3 yaşın üstünde her cinsiyet ve yaş grubundan bireyin basit toprak, pithos ve urnelerde tekli veya çoklu gömülerde mevcut olduğu belirlenmiştir. Acemhöyük'te bebek ve çocuklara yönelik bir ayrımcılığın uygulandığı, bebeklerin kamusal gömü alanının dışında bırakılıp, hane ve hanelerle ilişkili alanlara gömüldükleri tespit edilmiştir. Gömü gelenekleri bakımından diğer dikkat çekici durum ise kremasyon ve inhumasyon gömülerin sosyal tabakalanma ve cinsiyet rolleri gibi parametlerden bağımsız bir şekilde bir arada görülmesidir. İnhumasyon ve kremasyonun, Arıbaş Mezarlığı'nda karşıt iki uygulama olmanın aksine birbirini tamamlayan ve etin çürüme hızına müdahale etmek gibi yöntemsel farklılardan temel alan kişisel seçimlerle ilişkili olduğu düşünülmektedir.
Gem ve kamelerde augustus portreleri

Bu çalısmanın amacı Roma imparatoru Augustus'un gemlerinin ve kamelerinin derlenmesi, incelenmesi, heykel ve nümizmatik sanatındaki Augustus portreleriyle karsılastırılarakdeğerlendirimesinin yapılmasıdır. Augustus'un Roma imparatorluk tarihi içindeki yeri ve önemine deginilerek, gemler ve kamelerhakkında genel bir bilgi verilmistir. Çesitli müzelerde bulunan Augustus'a ait gem ve kameörnekleri ele alınmıstır. Tasvir özelliklerine göre gruplandırılmıs ve bu gruplar altında incelenerek dönemin belirli heykel ve nümizmatik portreleriyle karsılastırılmıstır. ilgili çalısmadaki gem ve kameler çesitli müzelerde yer alan eserleri kapsamaktadır.
Ordu/Fatsa Cıngırt Kayası kazısı 2012-2014 sezonu metal buluntuları

Karadeniz bölgesi, önemli ticaret yollarının üzerinde bulunması, zengin maden rezervleri, orman ve su kaynaklarının bolluğu nedeniyle erken dönemlerden itibaren yaşam alanları olarak tercih edilmiştir. Antik kaynaklar ve gerçekleştirilen madencilik çalışmaları Orta ve Doğu Karadeniz Bölgesi'nin, maden rezervleri açısından oldukça zengin bir bölge olduğunu göstermektedir. Bu nedenle 'Ordu/Fatsa Cıngırt Kayası Kazısı 2012- 2014 Sezonu Metal Buluntuları' adlı çalışma çerçevesinde bölgenin madencilik tarihi ve maden rezervleri konusunda bir takım bilgiler giriş kısmında sunulmuştur. Söz konusu buluntular öncelikle kullanım alanlarına göre sınıflandırılmış olup, bu kapsamda genel özellikleri, işlevleri ve gelişimleri hakkında bilgiler verilmiştir. Sonrasında ise kullanım alanlarına göre alt başlıklar altında işlevlerine göre tasnif edilerek, tarihlendirme konusunda paralel örneklerle yapılan karşılaştırmalar ve kazı verileri dikkate alınarak değerlendirilmiştir. Cıngırt Kayası buluntularına ait tanımlamalar ve tarihlendirmeler katalog kısmında çizim ve fotoğraflarıyla birlikte gösterilmiştir. Elde edilen veriler sonucunda işlevleri saptanmış olan buluntuların birçoğunun günlük hayatta kullanılan, belli bir amaca yönelik olarak üretilmiş eserler olduğu ve benzer işlevlerini koruyarak değişmeden günümüze kadar geldiği ve modern dünyada da günlük hayatta karşımıza çıktığı gözlenmiştir. Ayrıca buluntular üzerinden, Cıngırt Kayası antik dönem yerleşiminin kullanım amacına yönelik saptamalar yapılmıştır.
Arykanda Geç Antik Dönem mahallesi seramikleri

Arykanda günümüzde, Antalya İli, Finike İlçesinin 30 km kuzeyinde konumlanmıştır. Antik dönemde Lykia Bölgesi sınırları içerisinde bulunan yerleşimde Arkeolojik araştırmalar 1971 yılında başlatılmıştır. Son yıllarda çalışmalar kentin güneydoğu alt yamaçlarında yoğunlaştırılmış ve 2004- 2013 yılları arasında sürdürülen arkeolojik araştırmalar sonucunda alanda, Geç Antik Dönem'e tarihlendirilen bir mahalle ortaya çıkartılmıştır. Mahalle içerisinde bir Bazilika, Peristil Ev ve 6. Hamam olarak adlandırılan bir hamam yapısı ile mahallenin kuzeyinde çeşitli Geç Roma dönemi evleri tespit edilmiştir. Arkeolojik, numismatik ve seramik veriler mahallenin 425 ile 450 tarihleri arasında bir yangınla tahrip olduğunu ancak yaşamın yangın ve sonrasında sürdüğünü ortaya koymuştur. Söz konusu yangın ve sonrasına ait depozitler yaklaşık iki bin sikke ile kesin tarihlenebilir olması bakımından yalnızca kent için değil, aynı zamanda bölge arkeolojisi için de değerli veriler sunmuştur. Bu tez çalışmasında mahalledeki yangın ve yangın sonrasına tarihli depozitlerde ele geçen yaklaşık 62 kasa seramik incelenmiştir. Mevcut seramiklerin büyük bir bölümünü servis ve hazırlama ya da pişirme amaçlı seramikler teşkil etmektedir. Bunların yanı sıra çalışmada depozitlerin tarihlendirilmesine katkı sunan kaliteli seramikler ve ticari amphoralar da bulunmaktadır. Çalışmanın amaçları, kentin Geç Roma imparatorluk dönemine ait seramiklerin tipo-kronolojisini kurmak, kullanım evrelerini belirlemek, günlük seramikler içerisinde hamur grupları oluşturarak bunlar arasında yerel/bölgesel üretimleri tespit etmek ve ithal ürünler aracılığıyla kentin Geç Antik Dönem boyunca Doğu Akdeniz yerleşimleri ile kurduğu ilişkileri ortaya çıkarmak olmuştur. Tez kapsamında değerlendirmeye aldığımız seramikler mahalledeki dönüşümün 4. yüzyılda başladığını ve ekolojik, siyasal ve ekonomik gelişmelerin dolaylı etkisiyle çeşitli evreler geçirerek 7. yüzyıl başlarına kadar sürdüğünü açığa çıkarmıştır. Arykanda'da kullanım seramikleri arasında belirlediğimiz hamur grupları Lykia'nın doğusu ve batısı arasındaki ticari ilişkilerin azalmadan sürdüğünü göstermiştir. Dış alım ürünlerindeki yoğunluk ve çeşitlilik, dönem boyunca Lykia-Pamphylia bölgesi başta olmak üzere, kentin Doğu Akdeniz'de Kıbrıs, Kilikya, Levant, Mısır, Kuzey Afrika, Ege ve Karadeniz yerleşimleri ile aktif ilişki kurduğunu ortaya koymuştur.
Arkeolojik veriler ışığında geç Tunç Çağı'nda Orta Anadolu-Batı Anadolu ilişkileri

Geç Tunç Çağı Anadolu'sunun belirleyici gücü olan Hitit Devleti, yaptıkları askeri ve siyasi hamlelerle çevrelerindeki vasal ülkeleri kendisine bağlarken kültürel olarak da birçok etki bırakmıştır. Bu etkilerin izleri günümüzde arkeolojik verilerle kanıtlanmaktadır. Hitit Devleti'nin erken dönemden beri Batı Anadolu ülkeleri olan ilişkileri yazılı belgelerden anlaşıldığına göre zaman zaman düşmanca zaman zaman dostane bir şekilde ilerlemiştir. Orta Anadolu ve Batı Anadolu'da yapılan arkeolojik kazı çalışmalarında bulunan bazı eser grupları her iki bölge arasındaki iletişimin kültürel kanıtlarıdır. Yapılan tez çalışması kapsamında bu veriler değerlendirilerek bölgelerin birbirleriyle olan kültürel alış verişinin sınırları detayları ortaya koyulmaya çalışılmıştır.
Antik dönem Pisidia bölgesi su yapıları

Su insan yaşamında her zaman önemli bir yere sahip olmuştur. Yerleşik yaşama geçiş ve tarımın başlangıcı su ile bağlantılıdır. Önceleri kentlerin çoğu akarsu yakınlarına kurulmuştur. Güvenlik gerekçeleriyle kentlerin, muhkim alanlara konumlandırılmasıyla, suyun kente taşınması gerekliliği ortaya çıkmıştır. Yunan ve Roma şehirlerinin en önemli sorunu, konumlandıkları coğrafya nedeniyle su temin etmek olmuştur. Su yapıları bu noktada kurtarıcı olmuş ve zamanla ihtiyaç karşılamaktan ziyade sanat eserleri haline gelmiştir. Suyollarının geçtiği coğrafi koşullara göre inşa edilen yapılar, su kaynağından başlamak üzere, suyolları, su kemerleri, çeşmeler, hamamlar ve sarnıçlardır. Romalılar kentlere su götürürken, kemer ve tonoz işçiliğinde usta oldukları için sanat eseri niteliğinde olan su kemerlerini kentlere kazandırmışlar ve bunlar günümüze kadar gelmiştir. Kentlere su getirmek için coğrafi koşullar uygun ise taş, kurşun veya pişmiş toprak künklerin birbirine eklenmesi yoluyla yapılan su yoları kullanılmıştır. Fakat arazi koşulları buna uygun değilse bir veya birden fazla katlı su kemerleri inşa edilmiştir. Bazı durumlarda kilometrelerce uzunlukta su yolları inşa edildiği bilinmektedir. Tez kapsamında, Antik Dönem'de, su iletim sistemleri, su yapıları ve suyu ileten su yolları ve boru sistemleri irdelenmiş, Pisidia Antiokheia, Ariassos, Apollonia, Konana, Kremna, Sagalassos, Seleukeia Sidera ve Termessos Antik Kentlerinde bulunan su yapıları değerlendirilmiştir.
Geç Tunç Çağında liman tepe ve çevre kültür bölgeleri ile olan bağlantısı

Mangaloğlu-Votruba, D. Sıla, Geç Tunç Çağı'nda Liman Tepe ve Çevre Kültür Bölgeleri ile Olan Bağlantısı, Doktora Tezi, Danışman: Prof. Dr. Aliye Öztan, 362 s. Bu çalışmada, Liman Tepe'nin II. kültür tabakası olan Geç Tunç Çağı'nın 1992- 2006 yıllarında açığa çıkartılan mimarisi, seramikleri ve küçük eserleri kapsamlı bir biçimde ele alınmış ve bu sayede yerleşimin karakteri ve çevre kültür bölgeleri ile olan bağlantıları ortaya konmuştur. Önceki yıllarda, yerleşimin Geç Tunç Çağı'na ait mimari kalıntıları stratigrafik olarak saptanamamış ve sadece seramik ve küçük eserler olarak ele geçmişştir. 2006 yılındaki kazılarda ise, son derece iyi korunmuş mimari kalıntılar ve bu mimari kalıntılar ile bağlantılı seramik ve küçük eserlerin de bulunduğu üç tabakalı bir yerleşim açığa çıkartılmıştır. II.3., II.2 ve III. 1 olarak numaralandırılan bu üç tabaka, Kıta Yunanistan kronolojisinde GH IIIA2, IIIB ve III C dönemlerine karşılık gelip Protogeometrik Dönem'e kesintisiz olarak devam etmektedir. Yerleşimin Geç Tunç Çağı başlarına tarihlendirilen az sayıda seramik örnekleri bulunmakla beraber, bu dönemin mimari tabakaları stratigrafik olarak henüz saptanamamıştır. Geç Tunç Çağı'na ait mimari kalıntılar, sokaklar tarafından bölünen, konut ve atölye karakterindeki yapılardan oluşmaktadır. Yerleşimin II.3 tabakasında tespit edilen dört adet seramik fırını bu dönemdeki yoğun seramik üretimine işaret etmektedir. Liman Tepe, Gediz ve Küçük Menderes nehirleri arasındaki konumu nedeniyle Anadolu'nun iç kesimlerine, Batı Anadolu sahil şeridinin orta kesiminde yer alan konumu nedeniyle de Ege'nin kuzey ve güney kesimlerine uzanan bir köprü durumundadır. Yerleşimde çoğunluğu oluşturan yerel Batı Anadolu seramiğinin yanı sıra ithal ve yerli yapım Miken seramiği, Ege bölgesi ile olan ve diğer Batı Anadolu yerleşimlerinde de gözlenen yoğun ticari ilişkilere işaret etmektedir.