turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Türk gelir vergisi tarifelerinin rasyonel vergileme açısından değerlendirilmesi

Vergilemenin en önemli unsurlarından biri olan vergi tarifesinin rasyonel vergilemeye uygunluğu, vergilemenin etkinliği açısından önemlidir. Bu tezde, ilk olarak rasyonel vergileme çerçevesinde gelir vergisi tarife teorisinin temelleri ve gelir vergisi tarifesine ilişkin uygulamadaki gelişmeler ortaya konulmuştur. 1950- 2001 dönemi uygulanmış olan Türk gelir vergisi tarifelerinin rasyonel vergileme açısından değerlendirilmesi ile tarifelerin sorunlarının belirlenerek giderilmesi ve gelir vergisi tarife yapısının adalete uygun, etkin ve verimli bir yapıya kavuşturulmasına ilişkin öneriler sunulması amaçlanmıştır. Bu amaçla 1950- 2001 dönemi Türk gelir vergisi tarifeleri, tarihi gelişimi içerisinde, sınıflandırılarak ortaya konulmuş, daha sonra da tarifeler unsurları bakımından karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Bu çerçevede tarifeler, sabit fiyatlarla dilimleri, marjinal oranları, ortalama oranları artan orantılık dereceleri açısından incelenerek ekonomik etkileri bakımından değerlendirilmiştir. Yapılan değerlendirmelerde Türk gelir vergisi tarifelerinin farklı dönemlerde farklı açılardan, rasyonel vergilemeden uzak bir yapıda olduğu görülmüştür. Bu çerçevede tarifelerin vergilemede yasallık, basitlik, adalet, etkinlik, istikrar ilkelerini ihlal ettiği görülmüştür. Gelir vergisinde, gelir dağılımını düzeltici niteliği açısından savunulan ve uygulanan artan oranlı tarifelerin, Türkiye'deki uygulama biçimi ve yapısı ile bunu sağlamaktan uzak olduğu hatta gelir dağılımını bozabilecek bir yapıda olduğu görülmüştür. Bu durum, teoride artan oranlılığa yöneltilen, keyfiliğin kaynağı olacağı eleştirisinin haklı olduğunu göstermektedir. Rasyonel vergilemeye uygun tek bir gelir vergisi tarifesi bulunmamakla birlikte rasyonel vergilemeye uygun bir tarifenin farklı yaklaşımlara göre taşıması gereken nitelikler bulunmaktadır. Bu çalışmada, teorideki ve uygulamadaki gelişmeler dikkate alınarak bu nitelikler ortaya konulmuş ve bu çerçevede rasyonel gelir vergisi tarifelerine ilişkin bir öneri seti belirlenmiştir. vı
Finansal gelişme ve yeniliklerin para politikası üzerine etkisi: Türkiye örneği

Dünya ekonomisi 1970'li yıllardan itibaren, küreselleşme süreciyle birlikte, yeniden yapılanma içerisine girmiştir. Gelişmiş ülkeler, kendi sermayelerine daha karlı yatırım alanları yaratabilmek, gelişmekte olan ülkeler ise, büyümenin finansmanı için ihtiyaç duydukları fonları sağlayabilmek amacıyla, finansal piyasalarına serbestlik kazandıracak politikaları uygulamaya koymuşlar, finans piyasalarını tüm miktar ve fiyat sınırlamalarından arındırmışlardır. Finansa liberalizasyon uygulamaları ile birlikte sermaye hareketleri üzerindeki kontroller kaldırılmış, bilgi ve iletişim teknolojisindeki gelişmeler, gelişmiş ülkelerdeki fonların dünya ölçeğindeki hareketine imkan sağlamış, mali piyasaların globalleşmesine ve entegrasyonuna katkı yapmıştır. Kesin bir görüş olmamasına karşın, finansal yeniliklerin piyasaların gelişimine olumlu katkıları olduğu ancak, yenilik sürecinin para arzı ve talebi üzerinde yarattığı belirsizlik nedeniyle, para otoritelerinin karar alma sürecini etkileyerek, para politikalarında belirsizliğe neden olduğu sonucuna varılmıştır. Çalışmanın amacı, finansal gelişme ve yenilikler ile para politikası arasındaki nedensellik ilişkisini test etmek ve nedenselliğin yönün bulmaktır. Nedensellik testinde 1996- 2006 yılları arası üç aylık veriler kullanılmıştır. Uygulanan Granger nedensellik testi sonucunda, Türkiye'de finansal gelişme ve yeniliklerin para politikasının nedeni olduğu yönünde bir ilişki bulunmuştur.
Essays on growth and macroeconomic dynamics

Bu çalışma, büyüme ve makroekonomik dinamikler üzerine dört makaleden oluşmaktadır. İlk makale bireyler arasındaki stratejik ilişkilerin yakınsama açısından uzun dönem gelir dağılımı ve makroekonomik geçiş dinamikleri üzerine etkisini analiz etmektedir. Bireyler arasındaki stratejik davranışların başlangıçta fakir olan hanehalkı ile zengin olan hanehalkının gelir düzeylerinin durağan dengede aynı olmasına neden olduğu gösterilmiştir. Modele göreceli servet etkisinin eklenmesi sonucunda elde edilen denge, her bir bireyin göreceli servet etkisini ne kadar dikkate aldığına bağlı olup, açık-döngü formundaki stratejik ilişki sayesinde, makul koşullar altında, fakir ve zengin arasında yakınsama olduğu ispatlanmıştır. Bu iki modeldeki denge analizi ise ekonomideki birey sayısından bağımsız olarak yapılmıştır. İkinci makale, stratejik ilişkinin 'Easterlin Hipotezi' dahil edilmiş Ramsey modelindeki etkileri incelenmektedir. Ekonomide yer alan bireyler arasındaki stratejik ilişkinin sadece gelir dağılımını değil aynı zamanda geçiş dinamiklerini de büyük ölçüde değiştirdiği gösterilmiştir. Elde edilen kompleks dinamik Hopf dalgalanmaları seklinde olup, söz konusu dalgalanmalar ekonomik karasızlıkları açıklamak için kullanılan temel araçlardan biridir. Üçüncü makale, sermaye stoğunun bir fonksiyonu olan endojen referans tüketim seviyesinin Stone-Geary Tercihlerine eklemlendiği Ak büyüme modelini analiz etmektedir. Elde edilen sonuçların standart Stone-Geary Tercihlerini içeren modellere kıyasla daha zengin dinamiklere sahip olduğu gösterilmiştir. Endojen referans tüketim seviyesinin global ve lokal belirsizliklere neden olduğu ispatlanmıştır. Bunun anlamı, faklı başlangıç koşullarından hareket eden ekonomilerinaynı duragan dengeye yakınsamayabileceği ve ayrıca aynı başlang koşullardan hareket eden ekonomilerin de aynı geçiş patikasını izleyemeyebileceğidir. Dördüncü makalenin amacı bireylerin varlıklarını devam ettirmek için gerekli asgari tüketim seviyesini azaltan saf bir kamu malının uzun dönem dengesi ile optimal vergi oranı üzerine etkisini incelemektir. Duragan dengede, en iyi birinci dağılımdaki kamu malı miktarının en iyi ikinci dağılımdaki kamu malı miktarından daha yüksek olduğu ancak her iki dengede asgari tüketim seviyelerinin aynı olduğu gösterilmiştir. Diğer taraftan, özel malın tüketim miktarı ile sermaye stoğu ise en iyi birinci dağılımda daha yüksektir. Makalenin diğer önemli bir sonucu ise, toplam faktör verimliliğine bağlı dinamik bir eşiğe sahip kamu geliri-vergi oran ' eğrisi elde edilmesidir. Kamu gelirini azamileştiren optimal vergi oran TFV'nin artan bir fonksiyonu olup, geliri azamileştiren vergi oranı ülkeler arasında farklılık arz etmektedir.
1950-1960 Dönemi'nde Türkiye'de izlenen iktisat politikalarının analizi

Türkiye ekonomisinin 1950- 1960 yılları arasındaki iktisat politikalarının incelendiği bu çalışmada bu politikaların ülke içi dinamiklerden etkilenmiş olmasının yanı sıra köklerinin II. Meşrutiyet Dönemi'ne kadar gittiği, Birinci Dünya Savaşı, Kurtuluş Savaşı, Lozan Anlaşması, Büyük Buhran, İkinci Dünya Savaşı ve Kore Savaşı gibi olaylardan etkilendiği belirlenmiştir. Atatürk'ün kurduğu Cumhuriyet'in sağlam iktisadi temeller üzerine oturtulmasında gösterdiği özen, her dönemde olduğu üzere, çalışmanın kapsadığı dönemde de kendisini belli etmektedir. İktisat politikalarının İkinci Dünya Savaşı sonrası galip devletlerin iktisadi kavram ve görüşleri çerçevesinde şekillenmesi ile Sovyet yayılmacılığının tehdidi altında serbest ticaret ekonomisinin oluştuğu bir dönemde rekabet eden iki partiden Demokrat Parti, bu araştırma döneminin iktidar partisidir. Demokrat Parti'nin bu ayrıcalığı, ülkeyi liberal uygulamalara ve çok partili parlamenter düzene dönemin gereği olarak hazırlayan rakibi Cumhuriyet Halk Partisi'ne göre yeni bir parti olması ve onun geçmişşindeki devletçi uygulamaların diyetine tabi olmaması olabilir. Demokrat Parti liberal uygulamaları hazmederek uygulamak yerine hızlı davranınca ülkenin ekonomisi sallantılara maruz kalmıştır. Böyle bir sallantıyı göze almış olan Demokrat Parti için daha itidalli bir politika seçilmiş olsaydı ülke için daha iyi olurdu demek mümkündür. Demokrat Parti ulusal iktisat politikası olan karma ekonomi politikası çerçevesinde bir iktisat politikası uygulayarak, önceki dönem iktisat politikalarından etkilenerek, sonra gelenleri de etkileyerek Türk İktisat Tarihi'ndeki yerini almıştır. İddialı hedefleri yüzünden yaptığı hatalarda ısrar eden Demokrat Parti'nin iktisat politikaları son planda batılı devletlerin dış yardımları kısması sonucu parasal bir sıkıntı ile kuşatılmış ve ülkenin içine girdiği gergin bir ortamda partiye iktidardan el çektirilmiştir. İstanbul, 2008 Zeki Erdoğan
Küreselleşme sürecinde Türkiye' de bölgesel kalkınma politikası: Batı Akdeniz örneği

Küreselleşmenin zaman ve mekan kavramlarından bağımsız olarak yayılma göstermesi; dünya genelinde bölgesel farklılıkların artmasına, uygulanan politikaların yön değiştirmesine ve tavandan-tabana yerine tabandan-tavana politika anlayışının benimsenmesinde etkili olmuştur. Avrupa ülkelerinin, sanayileşme sonrası ortaya çıkan sermaye ihtiyacını karşılamak için girdikleri savaşlar, ülke ekonomilerini güçsüz hale getirmiş ve bölgesel eşitsizliklerin daha da artmasına neden olmuştur. Bölgesel kalkınmanın sağlanması için 1930'lu yıllarda kalkınma ajanslarını kurmuş ve kalkınma adına faaliyetleri desteklemek için de çeşitli fonlar oluşturmuşlardır. Türkiye'de Osmanlı İmparatorluğunun giderek zayıflamasıyla görülen bölgesel eşitsizlikler, imparatorluğun çöküşü, savaşlar, göç ve mübadele ile daha büyük boyutlara ulaşmış, özellikle Doğu-Batı arasındaki bölgesel eşitsizliklerde büyük farklılıklar meydana gelmiştir. Türkiye'de görülen bölgeler arası farklılıkların giderilmesi ve kalkınmanın sağlanması için 1923 yılından itibaren çalışmalar yapılmıştır. 1960 yılından sonra kalkınma ve bölgesel kalkınmanın vurgulandığı beşer yıllık kalkınma planları hazırlanmıştır. Bölgesel eşitsizlikleri gidermek için NUTS sınıflandırması yapılmış ve 2006 yılında Bölgesel Kalkınma Ajansları'nı faaliyete geçirmiştir. Batı Akdeniz Bölgesi'nin sahip olduğu potansiyel değerlendirilememiş, bölgede yaşanan sorunlar ve coğrafi konum nedeniyle elde edilen verim eşit olarak dağıtılamamıştır. Bu durum bölgedeki iller ve hatta illerin kendi içindeki yerleşim alanlarında gelişmişlik farkının artmasına neden olmuştur. Bölgede faaliyet gösteren Batı Akdeniz Kalkınma Ajansı, bölge kalkınmasının sağlanması için çalışmalar yürütmektedir.
Borsa işlemlerinde oyun teorisi kullanımı

Sayısal bilimin bir ürünü olmasına rağmen sosyal bilimlerde sıklıkla kullanılan oyun teorisinin genel amacı, rakiplerin birbirlerine üstünlük sağlamaya çalışırken geliştirdikleri stratejilerin ve bu stratejileri geliştirirken kullandıkları yöntemlerin incelenmesidir. Ekonomi dalında ve özellikle borsada, oyuncu olarak hisse sahipleri, oyun olarak da devamlı surette bu hisse senetlerinin el değiştirmesi göz önüne alındığında, aslında oyun teorisinin borsada pek çok kullanım alanının bulunabileceği aşikardır. Öncelikle, oyun teorisi ile ilgili temel kavramlar, oyun çeşitleri ve oyuncuların stratejilerini belirlerken kullandığı yöntemler, borsa ve oyun teorisi ilişkisinin anlaşılması için gereklidir. Şu an borsada bulunan yüzlerce kağıt ve milyonlarca hisse senedi sahibinin, 5 adet hisse senedi ve bunlara sahip 4 oyuncu üzerinden değerlendirilmesi, borsa mantığının anlaşılmasına ışık tutacaktır. Burada esas alınan, piyasadaki toplam miktarın sabit, ancak oyuncular arasında ve kağıtlar arasında, oyuncuların belirledikleri stratejilere bağlı olarak yaşanan kar ve zararlardır.
Türkiye'de kamu harcamalarının etkinliğinin arttırılmasında bütçe sisteminin rolü

oz Kamu harcamalarında etkinliğin sağlanması ile sosyal refahın arttırılması arasında doğrusal bir ilişki vardır. Küreselleşen dünyada, kamu harcamalarının GSMH içindeki payının ve dolayısıyla ulusal ve uluslararası ekonomi üzerindeki etkisinin artması, demokrasinin ve bilgi toplumunun gelişmesi, kamu harcamalarının gerçekleştirilmesinde önemli bir rol üstlenen bütçelemenin de iyileştirilmesinde itici bir rol oynamaktadır. Bütçe sisteminin ve dolayısıyla, kamu harcama sisteminin etkinleştirilmesi, siyasal iktidarın, aldığı kaynakları kamu hizmetlerini ifa ederken rasyonel bir şekilde kullanmasını ve bunun hesabını vermesini, yani devletin etkin olmasını sağlar. Bütçeleme siteminin iyileştirilmesi ile ilgili temel hedefler; makro mali disiplini güçlendirecek yapısall çerçeveleri oluşturmak; çok yıllı bütçe uygulamasına geçmek ve kamu kurumlarının performansını arttırmaktır. Türkiye'deki bütçeleme sisteminin, dünyadaki gelişmeler ve iyi uygulamalardan da yararlanılarak, yeni kamu mali yönetimi anlayışı çerçevesinde yeniden yapılandırılması ve çok yıllı performans odaklı sisteme geçilmesi, kamu harcamalarında etkinliğin sağlanmasına ve dolayısıyla sosyal refahın arttırılmasına katkıda bulunacaktır.
Doğrudan yabancı sermaye yatırımları, çevre politikaları ve Türkiye

Sermaye hareketlerinde giderek artan bir küreselleşmenin yaşandığı günümüzde, doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının çevre üzerindeki etkileri en önemli tartışma konularından birini oluşturmaktadır. Dünyadaki yabancı sermaye akımlanndaki eğilimlerden ortaya çıkan sonuç, doğrudan yatırımların kalkınma hedefleri bakımından en fazla tercih edilen türdeki özel yabancı sermaye akımı olduğudur. Ancak yabancı doğrudan yatırımlara olan bu ilgi, pek çok gelişmekte olan ülkede etkin ulusal ve yerel çevre düzenlemelerinin bulunmaması nedeniyle, sanayileşmiş ülkelerdeki 'kirli' sanayi dallarının düzenlemelerin etkin olmadığı ülkelere göç etmesi tehlikesini de beraberinde getirmiştir. Çevreci görüşü benimseyenler, ülkeler arasındaki ulusal çevre standartlarındaki farklılıklardan dolayı bazı ülkelerin 'kirlilik sığmakları' haline dönüşeceğini ileri sürmektedirler. Bu endişenin yersiz olduğu kamsmdaki piyasa ekonomisini savunan karşıt görüşe göre ise, doğrudan yabancı sermaye yatırımları gelişmekte olan ülkelerde çevreye olumlu katkıda bulunacak, çok uluslu şirketlerin işletme yöntemleri sayesinde kaynakların daha etkin kullanımı ve çevre dostu teknolojilerle üretim ortamı sağlanabilecektir. Bu çalışmada, öncelikle DYS-çevre etkileşimi tartışmasında ortaya sürülen iki farklı görüşü desteklemek amacıyla bugüne kadar yapılan analitik çalışmalar değerlendirilmiş ve ülkemizdeki uygulamalar yakın plana alınmıştır. Türkiye için her iki hipotezin geçerliliği, ağırlıklı olarak yürürlükteki bazı yasalar ve uygulamalar çerçevesinde değerlendirilmeye çalışılmıştır.
Yeni Keynesyen ve Melez formdaki Yeni Keynesyen Phillips Eğrisi: Türkiye için bir inceleme

Bu çalışmada Phillips eğrisinin tarihsel gelişiminin yanı sıra günümüzde çalışmalara sıkça konu olan Yeni Keynesyen Phillips eğrisi ve melez formdaki Yeni Keynesyen Phillips eğrisinin mikro temelleri ele alınmıştır. Ayrıca yapılan ampirik çalışma sayesinde cari enflasyon oluşumunda reel ekonomik aktivite unsuru ile birlikte geçmişş ve gelecek dönem enflasyonunun ne ölçüde etkili olduğu araştırılmıştır. Her iki model, TCMB'nin açık enflasyon hedeflemesi uygulamasına geçtiği 2005 yılı sonrasında 2005Q4-2018Q 2 dönemlerini kapsayan verilerle Genelleştirilmiş Momentler Yöntemi ile tahmin edilmiş ve sonuçlar paylaşılmıştır. Sonuçlara göre, söz konusu dönemde cari enflasyonun baskın bir şekilde gelecek enflasyon tarafından belirlendiği ayrıca söz konusu dönem için hem çıktı açığı hem de reel marjinal maliyet unsurunun istatistiksel olarak anlamlı olmadığı tespit edilmiştir.
Jump detection with power and bipower variation processes

Bu çalışmada, gerçekleşen kuvvet varyasyonunun genelleştirilmiş hali olan gerçekleşen ikili kuvvet varyasyonunun, gerçekleşen varyans gibi, bütünleşik varyansı tahmin eden alternatif bir metod olduğunu gösterdik. Gerçekleşen ikili kuvvet varyasyonunun seyrek sıçramalara karşı dayanıklı olduğu görüldü. Dayanıklılık, bir stokastik oynaklık sürecine seyrek sıçramalar ilave ettiğimiz zaman, gerçekleşen varyans, bütünleşik varyans artı sıçramaya ait ikinci dereceden varyasyonunu tahmin ettiği halde, gerçekleşen ikili kuvvet varyasyonunun sadece bütünleşik varyansı tahmin etmeye devam etmesidir. Bu dayanıklılık önemlidir, çünkü logaritmik fiyat sürecine ait sıçrama bileşkeninden gelen ikinci dereceden varyasyonun süreksiz olan bileşenini ayırmaktadır. Böylece, eğer logaritmik fiyat süreci stokastik volatilite artı seyrek sıçramalar süreci sınıfına aitse, gerçekleşen varyans ve gerçekleşen ikili kuvvet varyasyonu arasındaki fark ikinci dereceden varyasyonun sürekli olmayan parçasını tahmin eder. Sonuç olarak, gerçekleşen sıçramalar yakalanmıs olur.
Küreselleşme sürecinde doğrudan yabancı sermaye yatırımı olarak şirket birleşmelerinin Türkiye ekonomisine etkileri

TAHTAKILIÇ, Elif Beray. Dünyada Küreselleşme Sürecinde Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımı Olarak Şirket Birleşmelerinin Türkiye Ekonomisine Etkileri, Ankara, 2006 Son yüzyılda yaşanan hızlı gelişmeler sonucunda dünya ekonomileri bütünleşme sürecine girmiştir. Ülkeler arası mal ve sermaye hareketlerinin dolaşımı serbestleşmiş, dünyada yabancı sermaye yatırım hacmi artmıştır. Bu süreçte doğrudan yabancı sermaye yatırımları gelişmekte olan ülkelerin kalkınmaları için önemli bir faktör haline gelmiştir. Türkiye, gelişmiş ülkeler arasında yer alabilmek için, kalkınmasına hız kazandırma zorunluluğunda ve dolayısıyla dünyadaki doğrudan yabancı sermaye yatırımlarından pay alma çabası içerisindedir. Son yıllarda ülkemiz ekonomisinde yaşanan yabancı ortaklı şirket birleşmeleri, doğrudan yabancı sermaye yatırımlarını ülkemize çekmek için bir alternatif olarak görülmeye başlanmıştır. Hükümetin ve özel sektörün de desteğini alan bu tür yatırımlar, uygulanan teşvik politikalarıyla hız kazanmış ve ekonomimize olan katkıları artmıştır. Çalışmamızda, küreselleşme hareketleri sonucunda dünyada ve ülkemizde yaşanan doğrudan yabancı sermaye yatıranları üzerinde durularak, bu tür yatırımlardan şirket birleşmelerine dikkat çekilmiş ve ülkemiz ekonomisine iktisadi etkileri değerlendirilmiştir.
Enflasyon hedeflemesi uygulayan ülkelerde enflasyon-döviz kuru ilişkisi ve Türkiye uygulaması

Çalışmada Türkiye'de uygulanan enflasyon hedeflemesi rejimi döneminde enflasyon döviz kuru ilişkisinin zayıflayıp zayıflamadığı ortaya konmaktadır. Böylelikle enflasyon hedeflemesinin döviz kurunun fiyatlara yansımasındaki rolü incelenme imkanı bulmaktadır. Döviz kurunun yurtiçi fiyatlara yönelik yansıma katsayıları 1994:04-2001: 12 ve 2002:01-2010: 06 alt dönemlerine ilişkin aylık veriler kullanılarak kurulan Ko-entegrasyon Analizi ile bulunmuştur. Enflasyon ve döviz kuru arasında uzun dönemli bir ilişkinin olup olmadığını tespit etmek için Johansen eşbütünleşme testi uygulanmıştır. Analiz sonuçlarına göre enflasyon hedeflemesi rejimi öncesinde döviz kurları ile 1995: 100 temel yılını dikkate alan toptan eşya ya da üretici fiyat endeksi ve 1995: 100 temel yılını dikkate alan tüketici fiyat endeksi verileri arasında güçlü bir birliktelik vardır. Enflasyon hedeflemesi sonrası dönemde de bu birebirliğin olduğu ve zayıflamadığı görülmektedir.
Parasal aktarma mekanizması kanalları

Bu çalışmanın temel amacı, parasal aktarma mekanizması kanalları literatürünün geniş bir taramasını yapmak, bu kanalların 1995 - 2005 dönemi Türkiye ekonomisi için geçerliliğini ampirik olarak incelemektir. Bu çalışmada, VAR metodolojisi kullanılarak, Türkiye'de para politikası değişmeleri, bu değişmelerin reel faaliyetler ve fiyatlar üzerindeki etkisi arasındaki zaman gecikmelerinin ölçülmesi ve para politikasındaki değişmeler tarafından harekete geçirilen çeşitli kanallar ve bu kanalların göreli önemi araştınlmaktadır. Ampirik sonuçlar reel üretimin para politikasındaki bir daralmadan sonra, hızlı bir şekilde düşmeye başladığını ve 6 ay sonra bu düşüşün maksimum seviyeye ulaştığım göstermektedir. Fiyatlar ise ancak 12 gibi uzun bir süre sonra düşmeye başlamaktadır. Fiyatların nisbeten katı bir eğilimde olması faiz kanalının etkin çalışmasını sağlamaktadır. İthalat, tüketim ve yatırım parasal faktörlere en fazla duyarlı toplam talep unsurlarıdır. Türkiye'de reel ekonomik faaliyetlerin finansmanında kredilerin rolü önemsiz olarak bulunmuştur. Ayrıca kredilerin faiz oranlarındaki değişmelere duyarlılığı düşük bulunmuştur. Kredilerdeki değişmelerde faiz oranlarındaki değişmelerden ziyada kredinin elde edilebilirliğinin önemli rol oynadığı söylenebilir. Reel faaliyetlerdeki dalgalanmaların bir yıl sonra yaklaşık % 60'ı geleneksel faiz haddi kanalı aracılığı ile parasal faktörler tarafından belirlenmektedir. Banka kredi kanalı, döviz kuru kanalı ve varlık fiyatları kanalı para politikasının üretim üzerindeki etkinliğini azaltmaktadır. Diğer yandan bu kanallar para politikasının fiyatlar üzerindeki etkinliğini artırmaktadır. Bu kanallar faiz haddi kanalına ek olarak reel üretim üzerinde parasal şokların ortaya çıkışım hızlandırmada ve toplam talep değişkenleri üzerinde genişletici etkiler yaratmada önemli bir rol oynamaktadır.
Türkiye'de kayıtdışı istihdam ve doğurduğu vergi kaybı

Kayıt dışı Ekonomi GSMH ölçmek için kullanılan mevcut istatistiki yöntemlerle ölçülemeyen ve bu sebepten dolayı GSMH rakamlarına dahil olmayan gelir yaratıcı faaliyetlerin genel adıdır. Kayıt dışı ekonominin kapsadığı konulardan biri de Kayıt dışı İstihdamdır. Kayıt dışı istihdam; resmi makamlara bildirilmesi gerektiği halde bildirilmeyen çalışmalardır. Kayıt dışı istihdam vergi kaybı yaratarak devletin vergi gelirlerini azaltmakta, prim kaybı yaratarak ta sosyal güvenlik sistemlerini güçsüz düşürmektedir. Ayrıca çalışanların gelecekte sosyal güvenlik altında olmalarını engelleyerek toplumun geneli için tehlike haline gelmektedir. Bu çalışmada kayıt dışı istihdam kavramı değişik yönleriyle irdelenmeye çalışılmış, ve Türkiye'deki boyutu. 2003, 2004 ve 2005 yılları ile ilgili rakamsal verilere yer verilerek açıklanmaya çalışılmıştır. Kayıt dışı istihdamın devlet kadar bireyleri de olumsuz etkilemektedir. Kayıt dışı istihdamın kökeninde mali, sosyal, psikolojik, nedenlerin yanı sıra küreselleşme olgusunun da olduğu görülmektedir. Genel olarak bakıldığında kayıt dışı istihdamın doğurduğu tahmini vergi ve prim kaybının çok büyük ölçeklerde olduğu anlaşılmaktadır.
Reel ve finansal sektörlerde krizler ve etkileşimleri doğrusal olmayan nedensellik uygulaması

Piyasalar, ekonomik sistemde bir bütünün birbirinden vazgeçemeyeceği iki temel bölüm olan finans sektörü ve reel sektörden oluşmaktadır. Bu ayırım gerek iktisat literatürünü gerekse de ekonometri literatürünü etkilemiştir. Ekonometri alanında etkilerini uygulamada hissettiren bu ayırım iktisatın ilk yıllarında klasik dikatomi ile gündeme gelmiş ve o günden günümüze kadar bu iki sektör arasındaki nedensellik yapısı ve etkileşimler çeşitli akademik ve politik tartışmalara yol açmıştır. Bu çalışmada temel amaç reel sektör ve finans sektörü arasında bir ilişkinin olup olmadığını, varsa yönünü belirlemektir. Farklı iktisat okulları ekonomileri kendi bakış açılarına göre yorumlamışlar; bu yorumları bazen reel sektörü bazen de finans sektörünü temel alarak yapmışlardır. Amaç bu yorum farklılıklarından hangisinin günümüz ekonomilerine daha uygun olabileceğini belirlemeye çalışmaktır. Gittikçe büyüyen ve karmaşıklaşan ekonomik ilişkilerden dolayı ekonometrik teknikler de farklılaşmakta ve analizlerde matematiksel yöntemlerden daha fazla yararlanılmaktadır. Ekonomik ilişkiler ile ilgili olarak yapılan uygulamalı çalışmaların birçoğunun ilişkilerin doğrusallığı varsayımına dayanılarak yapıldığı, az sayıda çalışmada ise doğrusal olmamanın dikkate alındığı görülmüştür. Bu çalışmada bu konuya açıklık getirmek amacı ile reel ve finans sektörleri arasındaki nedensellik ilişkisinin doğrusal olduğu ve doğrusal olmadığı varsayımları ile analiz edilmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmada iki sektör arasındaki olası ilişkinin yönü ve boyutları belirlenmek amacı ile Granger nedensellik ile kimi kaynaklarda Baek ve Brock nedenselliği olarak ta adlandırılan Hiemstra ? Jones nedenselliği kullanılarak karşılaştırmalı bir analiz yapılmıştır. Ekonominin iki parçası olan reel sektör ve finans sektörü farklı fonksiyonel yapılar ile birbirlerini etkileyebilecekleri düşünülerek olası ilişkinin doğrusal boyutu Granger nedenselliği ile, doğrusal olmayan boyutu ise Hiemstra ? Jones nedenselliği ile ortaya konulmaya çalışılmıştır. Yapılan uygulamada, I(1) sürecinde olan iki değişken arasında Granger nedensellik testine göre tek yönlü ve reel faizden gayri safi yurt içi hasıla büyüme oranına doğru bir nedensellik, BDS bağımsızlık testine göre doğrusal olmayan yapının olduğu iki değişken arasında Hiemstra ve Jones doğrusal olmayan nedensellik testine göre çift yönlü bir nedensellik tespit edilmiştir.