turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Kasım 2000 ve Şubat 2001 krizlerinin bankacılık sektörü üzerindeki etkileri

Bilindiği üzere özellikle son dönemde Türkiye'nin içinde bulunduğu ekonomik kriz Türk bankacılık sektörünü derinden etkilemiştir. Kur rejiminin terk edilmesi nedeniyle ortaya çıkan güven bunalımı ve istikrarsızlığı süratle ortadan kaldırmak, ekonominin yeniden yapılandırılmasına yönelik altyapıyı oluşturmak amacıyla Hükümet tarafından Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı uygulamaya konulmuştur. Bu programın ana unsurlarından birisi bankacılık sektörünün yeniden yapılandırılması olarak belirlenmiştir. Uygulanmaya konulan program, esas olarak bankaların piyasa koşullan içinde -bilanço yapılarını güçlendirmeleri esasına dayanmaktadır. Bu çözüm önerilerinden bazıları; sermaye artırımı, birleşme, şube ve personel sayısının rasyonalize edilmesi, maliyetlerin düşürülmesi, yoğunlaşmış kredilerin yeniden yapılandırılması, iştirak ve gayrimenkul satışı, hisselerin bir kısmı ya da tamamının yabancı ve yerli ortaklara satışı olarak sıralanabilir. Sunulan öneriler çerçevesinde bankacılık sisteminde kısmen güçlü olan bankalar; 2001 yılı nisan ayı itibariyle sermaye artırımına gitmiş, bir kısmı sistem içerisindeki diğer bankalarla birleşme yolunu seçmiş, bir kısmı ise hisselerinin bir bölümünü yabancı bankalara satma girişimleri içerisinde bulunmuşlardır. Bu süreç içerisinde bir kısım özel banka ise uygulanması önerilen yöntemlerin hiçbirisinde başarılı olamayarak tasarruf mevduatı sigorta fonuna devredilmiştir. 2000 yılı Kasım ve 2001 yılı Şubat ayında yaşanmış olan kriz bir likidite krizi olmakla birlikte, 1999 ve 2000 yıllarında bankacılık sektöründe yaşananlar dikkate alındığında, bu krize bankacılık krizi de demek mümkündür. Türkiye'de yaşanan krizler ister bankacılık ister likidite krizi olsun, nedeni Türkiye'nin ekonomik yapısı ve yönetim yetersizliğidir. Yani krizlerin nedeni konjonktürel olmaktan çok yapısalldır. Krizler, ders alınmadığı ve krize neden olan yapısall sorunlar çözülmediği müddetçe, uygulanan politikalara ve konjonktüre bağlı olarak tekrar edecektir. Bankacılık sisteminin yapısını değiştirerek, dünya ölçeğinde rekabet edebilir ve krize karşı koyabilir düzeye getirecek reformlar bir an önce gerçekleştirilmelidir. Bu hem sektörün sağlığı hem de enflasyonu önleme programının başarısı, yani ülke ekonomisinin geleceği için önemli şarttır. VIII
Türkiye'de sosyal güvenlik finansman açıkları ve sosyal güvenlik kurumunun bu açıklar üzerindeki olası etkileri

Dünya genelinde sosyal güvenlik sistemlerinde özellikle son 25 seneden bu yana yeniden yapılanma ihtiyacı hissedilmektedir. Bu ihtiyacın ana nedeni, 20. yüzyıl içerisinde genelsosyo-ekonomik sartların oldukça hızlı değismesi ve sosyal güvenlik sistemlerinin yasanan budeğisime uyum sağlayacak nitelikte olmamasıdır. Ülkeler yeni ekonomik ve sosyal yasamauygun bir sosyal güvenlik sisteminin olusturulabilmesi için sosyal güvenlik sistemlerindegenis kapsamlı reformlar yapmaktadırlar. Bu süreçte Türk sosyal güvenlik sisteminde, dünya ile paralel olarak aynı sorunlarla karsı karsıya kalmıs ve yeniden yapılanmaya gereksinim duymaya baslamıstır. Ülkemizde özellikle sistemin verdiği finansman açıkları çok ciddi boyutlara varmaktadır. Bu tezin amacı, Türkiye'de sosyal güvenlik sisteminin temel finansal sorunlarını ortaya koyarak, 5510 ve 5502 sayılı Kanunlar ile sosyal yardımlar ve primsizödemeler kanun tasarısı çerçevesinde sosyal güvenlik sistemizde gerçeklestirilen reformun bu finansman açıklarına olan olası etkilerini değerlendirmektir.
Türkiye' de bölgeler arası gelir farklılıkları ve yakınsama

TÜRKİYE'DE BÖLGELER ARASI GELİR FARKLILIKLARI VE YAKINSAMA Son yıllarda kişi başına gelir yakınsaması ve bunun ekonomik büyüme üzerinde yol açtığı etkiler sıkça tartışılmaya başlanmıştır. Neoklasik teorinin, kişi başına gelir düzeyi nispi olarak düşük olan ekonomilerin, kişi başına gelir düzeyi nispi olarak yüksek olan ekonomilerden daha hızlı büyüdüğü şeklindeki mutlak yakınsama hipotezi, daha sonra yerini şartlı yakınsama kavramına bırakmıştır. Şartlı yakınsama kavramına göre, ekonomiler, tasarruf oram, teknolojik gelişme ve beşeri sermaye düzeyleri gibi etmenlerin farklılıklarından dolayı, ortak bir durgun durum değerine yakınsamak yerine, yalnızca kendi durgun durum büyüme oram ve gelir düzeyine yakınsarlar. Ekonomilerin sektörel yapısı da yakınsama sürecinde önemli bir rol oynamaktadır. Sektörlerin sahip olduğu teknoloji seviyeleri ve teknoloji artış oranlan, söz konusu sektörlerden elde edilen gelirde yakınsama olup olup olmadığının en önemli belirleyicisidir. Çalışmada sektörlerdeki teknoloji seviyesi ve teknoloji artış oranlarının bölgesel yakınsama süreci üzerindeki rolü, Türkiye ekonomisi verileri kullanılarak karma regresyon analizi ile test edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, yakınsama hipotezini desteklemekte ve bölgeler arası yakınsamaya neden olan faktöründe, sanayi ya da hizmetler sektöründeki sektöründeki teknoloji artış oram olduğunu göstermektedir. 164
A network analysis of Turkish financial crisis of 2000

Bu tez Türkiye'nin 2000 yılında yaşadığı finansal krizi ağ kuramı ışığında açıklamayı amaçlamaktadır. Bu çalışmanın katkısı ağ kuramının kriz öncesi ve kriz dönemini kapsayan çok özel bir veri setine uygulanmasıdır. Ağ değişkenlerinin böyle özel bir dönemdeki zaman serisi davranışlarının analizi, ağ kuramının finansal sistemlere uygulanmasına yeni yaklaşımlar getirebilir. Türkiye gecelik para piyasası bir ağ olarak ele alınmış ve 2000 yılı içerisindeki günlük ağlar mikro piyasa verisi yardımıyla oluşturulmuştur. Sonuçlar söz konusu ağın yıl içerisinde Demirbank'ın aşırı borçlanması nedeniyle yüksek düzeyde merkezileştiğini göstermiştir. Demirbank etrafındaki merkezileşme ağın yapısını değiştirmiş, diğer kurumlar arasındaki bağların kırılmasına ve böylece ağın bağlanırlığının düşmesine neden olmuştur. Kasım krizi ise Demirbank etrafında merkezileşmiş yapıyı kırmış ve bağlanırlık kriz sırasında yükselmiştir. Ağın değişik günlerdeki grafikleri; bağlanırlığın, bağlanırlık-hacim korelasyonunun, omurga hacim oranının ve merkezi nodun Google Pagerank değerinin zaman serisi davranışları hep kriz öncesi Demirbank etrafındaki merkezileşmeyi ve kriz sırasında önceki yapının çöküşünü göstermektedir. Bu değişkenlerin izlenmesi yoluyla böylesi merkezileşmelerin yakalanması merkezi noda bağlı dalgalanmaları önlemeye yarayacaktır.
Üretim açığının tahmini ve para politikalarında kullanımı: Türkiye 2002-2014

Gerçekleşen çıktının potansiyel çıktıdan farkını ifade eden üretim açığı kavramı, enflasyonist baskının ölçülmesi açısından önem arz etmektedir. Merkez Bankasının temel hedefi fiyat istikrarının sağlanması olduğundan, üretim açığının asgari hata payı ile tahmin edilmesi, uygulanacak para politikasının etkinliği açısından kritiktir. Çalışmamızda üretim açığı hesaplanmıştır. Bu doğrultuda yapılan hesaplamalar 4 farklı yöntem ile Türkiye özelinde 2002- 2014 dönemi için gerçekleştirilmiştir. Bu hesaplamalardan ikisi istatistiksel tekniklerden Doğrusal Trend Modeli ve Hodrick-Presscot Filtresi iken diğer ikisi yapısall yöntemlerden Çok Değişkenli Yapısal Model ve Yapısal Otoregresyon modeli olarak seçilmiştir. Hesaplamaların sonucunda enflasyonu en iyi açıklayan üretim açığının, SVAR modeli ile tahmin edilen üretim açığı tahmini olduğu sonucuna varılmıştır. HP filtreleme tekniği ise SVAR modelini izleyen en iyi ikinci teknik olarak karşımıza çıkmaktadır.
Energy Markets of Turkey and application of variance - covariance method in value at risk method for Turkey electricity stocks

Son yıllarda, enerji piyasaları Türkiye için büyük önem kazanmaktadır. Enerji sektörü Türkiye'de yeni ve gelişmekte olan bir sektördür. Günümüzde piyasa oynaklıklarının etkilerini kontrol etmek amacıyla, piyasa risklerinin yönetiminin önemi artmaktadır. Risk ölçümünün bir yaklaşımı olan Riske Maruz Değer piyasa riskini ve yatırım performansını ölçmek amacıyla kullanmaktadırlar. Bu tezin amacı, Türkiye enerji piyasalarının yapısı ve işleyişini incelemek ve enerji piyasalarında işlem gören elektrik iletim ve dağıtım hisse senedi portföyünde piyasa riski ölçümü olarak Riske maruz değerin varyans-kovaryans metodunun etkinliğini analiz etmektir. RMD'in hesaplamaları farklı istatistiksel tekniklere dayanmaktadır ve farklı sonuçlar vermektedir. Portföyün volatilitesini hesaplamak için varyans-kovaryans yöntemi ve üssel ağırlıklı hareketli ortalama yöntemi kullanılmıştır. EWMA metodunda, başlangıçtaki standart sapma, önceki iki yılın aylık getirilerine baz alınarak hesaplanır. Daha sonra Türkiye hisse senedi piyasalarında, her bir elektrik hisse senetleri için farklı ağırlıklar kullanarak farklı portföyler için riske maruz değer hesaplanır. Varyans-kovaryans hesaplamaları iki ve on iki senelik geçmişş tarihlere dayanır.
İhracaat rejiminin yasal çerçevesi ile ihracatı teşvik tedbirlerinin esasları

Türkiye 1980'den 'bu yana dışa açık 'bir ekonomik model uygulamaya başlamıştır. Bu ekonomik model, uzun zaman kapalı bir ekonomi içinde yaşamış bir bünyenin ihracat tedbirleriyle dışa açılması olarak nitelendirilebilir. İhracatı teşvik politikasının genel amacı, bir yandan ihracat gelirlerini arttırırken, diğer yandan ihracatın yapısını tarım ürünlerinden sanayi ürünleri ne doğru kaydırmaktır. İhracatın arttırılması ve kapsamının genişletilmesi için İhracat Rejimi, İhracatı Teşvik Kararları ve politikaları ihracata dönük sanayileşme modelinin alt. sisteminin belirlenmesinde önemli faktörler olarak görülebilir. Bu nedenle rejim ve teşvik kararlarının hukuki yapısının, nitelik ve uygulama esaslarının açıklanması gerekir. Rejim ve Teşvik Kararlarının incelenmesine geçilmeden önce Türkiye'de nasıl bir yapısının söz konusu olduğu ve ihracattaki gelişmeler ortaya koyulacaktır. İhracatın yapısının sanayi ürünleri lehine değişmesinde, ihracatı teşvik politikasının önemi vardır. Şöyle ki, 1980 öncesi dönemde ihracatı teşvik politikalarının amacı sanayileşme modelinin ihracat üzerinde doğurduğu olumsuz etkilerin giderilmesi iken, 1980'- den sonraki dönemde bir yandan ihracat hacmini arttırmak, diğer yandan da ihracatın bünyesini sanayi mamulleri yönünde değiştirmektir. İhracata dönük politikalar izlenirken dikkat edilecek en önemli nokta dengeli olmaktır. Ayrıca önerilecek teşvik sisteminin kaynağı hazine ve emisyon olmamalı, sistem kendi içinde kendi kaynağını yaratacak ve enflasyonist baskılara neden olmayacak şekilde geliştirilmelidir. - v -
Spurious regression problem in kalman filter estimation of time varying parameter models

Bu tez, durağan olmayan serilerin zamanla değişen parametre modellerine dahil edildiğinde Kalman Filtresi yöntemiyle tahmin edilmesi üzerine simulasyonlara dayanan bir çalışma sunmaktadır. Bu çalışmada, tümleşik serilerinin varlığında zamanla değişen regresyon modellerine uygulanan Kalman filtresi yönteminin sonuçlarını ve çıkarımlarını incelemek için çok sayıda similasyona başvurulmuştur. Bu similasyonların sonucunda, Kalman filtresinin zamanla değişen parametre modellerinde Sahte ilişkinin ortaya çıkışını engelleyemediği gösterilmiştir. Ayrıca, bu sahte ilişkiyi tespit edebilmek için Kalman Filtresi yinelemelerini içsel olarak oluşturulmuş seriler yardımıyla cezalandırmayı öngören yeni yöntem önerilmiştir. İçsel olarak, Cochrane' in varyans oran istatistiği yardımıyla oluşturulmuş bu seriler, zamanla değişen parametre modelinin geçiş denklemindeki durum değişim parmetresi yerine kullanılmıştır. Sonuç olarak, Cezalandırılmış Kalman Filtresi sahte ilişkinin gerçek bir eşgüdüm ilişkisinden ayrılması hususunda iyi bir performans göstermiştir.
Money demand and the effects of tax policy in the special case of Turkey: 1969-1989

Bu çalışmada para talebinde kısıt değişken olarak Gayri Safi Milli Hasıla yerine tüketici harcamaları kullanıldığında IS ve LM eğrileri arasında ortaya çıkması olası yeni bir ilişki tartışılmaktadır. Bu ilişkinin gerçekten var olması halinde beklenen sonuç vergi politikalarının etkilerini yitirmeleri yönündedir. Sözü edilen ilişkinin varlığı ekonometrik metodlarla sınanmaktadır. Yapılan sınamalar sonunda elde edilen sonuç IS ve LM eğrileri arasındaki ilişkinin vergi politikasının gücünü azalttığı yönündedir. Çalışmada incelenen zaman süreci 1969- 1989 yılları arasıdır. m
Kamu sermayesi ve üretkenlik ilişkisi: Türkiye örneği

Bugün dünya ekonomilerinde gözlemlenen uluslararası gelir farklılıklarının temel nedeni toplam faktör üretkenliğindeki farklılıklardır. Bu nedenle üretkenlik artışı, gelişmekte olan ve gelişmiş ülke ekonomilerinin performansları açısından önem teşkil etmektedir. Bu ekonomilerde TFÜ ile sürdürülebilir büyümenin sağlanabilmesi için, özel sektörün yeterli olmadığı durumlarda, kamu sektörü yatırımları ve sermayesi ile bunu sağlayabilmektedir. Bu çalışmada kamu sermaye birikiminin Türkiye ekonomisi açısından toplam faktör üretkenliğine katkısı incelenmiştir. Analiz 1988- 2010 dönemi için 5 sektörde SUR modeli ile yapılmıştır. Analize sonuçlarına göre enerji ve ulaştırma sektörü hariç diğer sektörlerde kamu sermaye stokunun toplam faktör üretkenliğine katkısı anlamlı değildir. Tahmin sonuçlarına göre enerji sektörünün TFÜ'ye katkısı pozitifken, ulaştırma sektörünün TFÜ'ye katkısı negatiftir.
IMF politikalarının gelişmekte olan ülkelerinin makroekonomik performanslarına etkileri

1944 yılında Uluslararası Para Sisteminin esaslarını belirleyen Bretton Woods anlaşması gereğince kurulmuş olan Uluslararası Para Fonu ve Dünya Bankası, özellikle gelişmekte olan ülkeler için vazgeçilmez bir finansman kaynağı olmuştur. IMF özellikle ülkelerin ödemeler dengesinde karşılaşmış oldukları açıkları finanse etme misyonunu üstlenirken, aynı anlaşma esnasında kurulmuş olan Dünya Bankası ise ikinci dünya savaşı sonrası ülkelerin yeniden yapılanmalarına ve kalkınmalarına yardımcı olacak kaynakları sağlama misyonunu üstlenmiştir. Bu tezde öncelikle IMF ile ilgili genel bir bilgi ve IMF'nin gelişmekte olan ülkeler açısından önemi anlatılacaktır. Daha sonra IMF'nin bu ülkelerde uygulamış olduğu politika uygulamaları ve IMF'ye yapılan eleştiriler üzerinde durulacaktır. Bununla beraber IMF'nin gelişmekte olan ülkelerdeki makroekonomik etkilerini ölçmeye yönelik önceden yapılmış olan çalışmalar ile ilgili literatür taraması, bu çalışmalarda kullanılan yöntemler ve IMF öncesi ve sonrası bu ülkelerdeki makroekonomik durum hakkında bilgi verilecektir. Uygulama bölümünde ise IMF politikalarının kişi başına gelir üzerindeki etkileri incelenecektir. Bu tezde en küçük kareler yöntemi kullanılarak IMF politikalarının kişi başına gelir üzerindeki etkisi 1988- 2007 yılları arasında IMF politikalarını uygulayan 24 gelişmekte olan ülke için ayrı ayrı incelenmiştir. IMF politikalarının kişi başına gelir üzerindeki etkileri yapılan analizin sonucunda şu şekilde özetlenebilir: i) 6 ülke için IMF politikalarının kişi başına gelir üzerinde negatif etkisi bulunmaktadır. ii) 9 ülke için IMF politikalarının kişi başına gelir üzerinde pozitif etkisi vardır. iii) Diğer 9 ülkede ise IMF politikalarının kişi başına gelir üzerinde bir etkisinin olmadığı görülmüştür. Sonuç olarak IMF programlarının kişi başına gelir üzerindeki net etkileri hakkında kesin bir şey söylemek mümkün değildir. Genel olarak IMF programlarının makroekonomik değişkenler üzerine yaptığı etkiye bakıldığında bu etkinin ödemeler dengesi ve enflasyon üzerinde olumlu etkisinin olduğu diğer makroekonomik değişkenler üzerinde ise literatürde de olduğu gibi net bir etkisinin olmadığı ortaya çıkmıştır. Diğer bir deyişle genel olarak IMF programlarının etkileri üzerine genel bir uzlaşının olmadığı görülmektedir.
Causality between public expenditure and economic growth: The Turkish case

Ekonomik büyüme ve kamu harcamaları arasındaki ilişki üzerine tartışmalar, değişken sonuçlara sahip birçok akademik çalışmanın öznesi olmuştur. Nedenselliğin yönü üzerine tartışmalar günümüzde dahi devam etse de, nedenselliğin kriz zamanlarında nasıl değiştiği literatürde yeni bir bakış açısıdır. Bu çalışmada, Türkiye'de Wagner Yasası ve Keynes Hipotezinin geçerliliği üçer aylık veriler kullanılarak, 1987- 2017 periyodu için ampirik olarak test edilmiştir. Ayrıca, Türkiye'nin çalışma dönemi boyunca başından geçen ekonomik krizlerin (1994, 2001 ve 2008) nedensellik üzerindeki etkileri bulunarak, var olan literatüre yeni bir bakış açısı sunulmuştur. Bu tezde, Johansen eş-bütünleşme ve VECM teknikleri değişkenler arasında ilişkiyi belirlemek için kullanılmıştır. Ayrıca, ekonomik krizlerin temsili için kukla serilerden de yararlanılmıştır. Değişkenlerimiz, GDP ve kamu harcamalarının seviye değerlerinde durağan olmadığı fakat birinci farklar düzeyinde durağanlığa ulaştığı belirlenmiştir. Kukla değişkenler eklenmeden, ana veriler üzerine uygulanan Johansen eş-bütünleşme testi değişkenler arasında negatif bir eş-bütünleşme ilişkisi olduğuna işaret etmiştir. Ancak, kukla değişkenlerin kullanıldığı 4 versiyondan sadece 2'sinde eş-bütünleşme ilişkisi bulunmuştur. Eş-bütünleşme ilişkisine rastlanmayan 2 vakada (1994, 2001) nedenselliğin bulunması için Granger Nedensellik testi uygulanmıştır. Bu vakalarda nedensellik, ekonomik büyümeden kamu harcamalarına doğru olmuştur. VECM sonuçları her vakada kamu harcamalarından ekonomik büyümeye doğru bir uzun dönem nedensellik ilişkisi bulmuştur. 2008 küresel finans krizinin tek başına ve Türkiye'nin başından geçen tüm krizlerin (1994, 2001 ve 2008) kolektif etkisi ise GDP üzerinde negatif, kamu harcamaları üzerinde ise anlamsız olarak bulunmuştur. İki değişken arasındaki uzun dönem ilişki Johansen denkleminde negatif bulunduğundan, ne Wagner Kanunu ne de Keynes Hipotezi Türkiye için geçerli bulunamamıştır.
Gelir dağılımı adaletsizliği ve yoksullukla mücadelede sosyal yardımların önemi

dağılımı adaleti ve yoksulluk günümüzde dünyanın karşılaştığı en ciddi sorunlardandır. Dünyada 1980'lerle başlayan değişim sürecinde gelir dağılımı sorunu sıradan bir ekonomik sorunu olmaktan çıkmış politik ve sosyal bir sorun olarak algılanmaya başlamıştır. Gelirin adil dağılımı sosyal devletin en önemli görevleri arasında yer almaya başlamıştır. Farklı ekonomik sistemlere sahip ve farklı gelişme seviyelerinde bulunan tüm ülkelerde gelir dağılımının iyileştirilmesi temel politikalar arasındadır. Tarıma dayalı bir ekonomiye sahip olan Kars ilinde yeterince iş alanlarının olmaması, ekonominin büyük çoğunlukla tarıma dayanması nedeniyle işsizlik ve buna bağlı olarak yoksulluk görece yüksektir. Kars ilinde 2011 yılı işsizlik oranı %7.4'dür. Kişi başına ithalat 6 $ ve kişi başına ihracat 4 $ ile Türkiye ortalamasının oldukça gerisindedir. Türkiye'de gelir dağılımı adaletsizliği ve yoksullukla ilgili politikaların başında sosyal yardımlar gelmektedir. Kars ilinde de coğrafi konumu ve iklim koşullarının elverişsiz olması, bölgenin sanayi yatırımlarına kapalı olması gibi nedenler göz önüne alındığında yoksullukla mücadelede en önemli politika aracı sosyal yardımlardır. Sosyal yardımlarda son yıllarda %30 civarında bir artış olmuştur. Kars ilinde son yıllarda yoksulluk oranlarının düşmesinde sosyal yardımlar etkili olmuştur. Bununla birlikte toplam düzeyde transferler artmasına rağmen sosyal yardımların yoksulluk üzerinde etkisi olabileceğinden daha düşük kalmıştır. Bu bağlamda sosyal yardımların daha etkin olması için sosyal yardımların yardım uzmanları tarafından verildiğinde daha etkili olacağına dikkat çekilmiş ve ildeki yoksulluğu önlemede sadece sosyal yardımların yeterli olmayacağı sonucuna varılmıştır.
Türev piyasalar ve türev ürünler aracılığıyla fiyat riskinin önlenmesi

Ekonomik birimlerin, gelecekteki fiyat belirsizliklerinin önüne geçme istekleri sonucunda türev ürünler olarak adlandırılan mali araçlar ortaya çıkmıştır. Türev piyasaların tarihi yüzlerce yıl öncesine dayanmakta ve ilk sözleşmeler tarım ürünlerini konu almıştır. Tarım ürünleri üzerine düzenlenen sözleşmelerin 19. yüzyılın ortalarında borsa bünyesinde işlem görmesiyle, türev piyasalarda etkin bir organize yapı oluşmuştur. 1970'li yıllarda Bretton-Woods Para Sistemi'nin sona erdirilmesi ile türev piyasalarda yapılan işlemler finansal alanda geniş bir kullanım alanı bulmuştur. Böylece, tarım ürünlerinde oraya çıkan, türev ürünlerde yeni bir dönem başlamıştır. Bugün, dünyada işlem gören türev ürünlerin yarısından fazlası faiz ve döviz üzerine düzenlenmektedir. Bu çalışmada, türev ürünlerin fiyat riskini önlemedeki rolü vurgulanmıştır. Bu amaçla, ilk iki bölümde türev piyasalar ve türev ürünler ayrıntılı olarak tanıtılmıştır. Yapılan açıklamalarda da genellikle döviz dayanak varlığı kullanılmıştır. Son bölümde ise, fiyat riski ve türev ürünlerle önlenmesi, ekonomideki karar birimlerinden firmalar açısından, genellikle yabancı para birimlerinin birbiri cinsinden fiyatı üzerinde durularak, gerçek piyasa koşullarına uygun varsayımlar altoda, kurgulanan olaylarla sayısal olarak ele alınmıştır.
Türkiye'de imalat sanayinin sektörel bazda incelenmesi -girdi çıktı yaklaşımıyla-

çıktı analizi, ekonomik yahpının incelenmesini sağlayan en güvenilir araçlardan biridir. Girdi-çıktı tabloları sayesinde, ülke ekonomisi çok yönlü olarak incelenebilmektedir. Ülke ekonomisinin gelecekte nasıl bir şekil alacağı, sektörler arasındaki daralmanın veya genişlemenin gerçekleşebileceği tablolar aracılığı ile belirlenebilmektedir. Ayrıca girdi-çıktı analizi ekonomide karşılaşılabilecek bir krizin ve krize karşı alınabilecek önlemlerin belirlenebimesi açısından da önemli bir yer tutar. Girdi-çıktı tabloları, her yıl hazırlanması çok pahalı ve zaman aldığından tablolar RAS yöntemiyle istenilen yıla güncelleştirilmektedir. Çalışmada girdi-çıktı analizinin ön tanıtımından sonra, 1990 yılı girdi-çıktı tablosu 1995 yılı için güncelleştirilmiştir. Ayrıca 2000 yılı girdi-çıktı akım tablosuda tahmin edilmiştir. Kalkınma stratejilerinde istenilen hedeflere ulaşılırken, sektörel öncelikteki kararlar, hangi bilgilere, kriterlere göre verilmelidir? Bu gibi sorulara verilen cevaplar karşımıza yatırım öncelikli sektörler kavramını çıkarmaktadır. 1995 yılı için çalışmanın beşinci bölümünde Türkiye ekonomisi için yatırım öncelikli sektörler belirlenmiştir. Ayrıca 2000 yılı yatırım öncelikli sektörleri de tahmin edilmiştir. Nihai talebin, ihracatın, ithal ikamesinin ve teknolojik gelişmelerin, sektörlerdeki üretim artışlarını etkileme oranlan altmcı bölümün konusunu oluşturmaktadır. Çalışmanın son bölümünde ise Türkiye için uygulanan girdi-çıktı analizi Ege bölgesi için uygulanmıştır. Bölgedeki yatırım öncelikli sektörler 152 belirlenerek, bölge ekonomisinin analizi yapılmıştır. Bölge ekonomisi ile Türkiye ekonomisinin bir karşılaştırılması yapılmıştır.