turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Metropolis Ares Tapınağı'nın buluntular ışığında mimari açıdan değerlendirilmesi

Bölgesi'nde bulunan Metropolis kenti, savaş tanrısı Ares'i baştanrıolarak seçen az sayıdaki Yunan Yerleşiminden biridir. Metropolis kenti şehrinkoruyucusu olarak, Ares'i neden ve hangi koşullarda seçmiş olduğu henüzyanıtlanmamış bir sorudur. Bu çalışmanın amaçlarından biri, bu soruya yanıt aramaktır. Metropolis kentinde Ares tapınağına ait mimari bulgunun azlığı nedeni ile tez çalışması, bu tanrının kültüne yönelik ilerlemektedir. Tez çalışmasında, dinler tarihi içerisinde savaş tanrısının oluşum süreci ve yayılımı incelenmektedir. Hint Avrupalı Topluluklar'da bu tanrının yeri ve ve yayılımı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışmada ayrıca, savaş tanrısının farklı coğrafyalarda farklı adlar ile ve farklı kült uygulamaları ile çeşitliliği vurgulanmak istenmiştir. Metropolis kentinde bulunan Ares Kültü, sikke ve yazıtlar ışığındadeğerlendirilirken, kentte tapım görmüş diğer tanrılara da değinilmiştir. Mimari buluntuların azlığından dolayı, Metropolis kentinde bulunan Arestapınağının şekli üzerine, tez içerisinde varsayımlarda bulunulmuştur. Kent akropolisi, kutsal alan planlama sistemlerine uygun olarak açılarabölünmüş, bu açılardan otuz derecelik olanın iki kapıyı birbirine bağladığıgörülmüştür. Tapınak, elde bulunan verilere dayanarak kentin akropol mevkiinde en uygun yere oturtulmaya çalışılmıştır.
Kars müzesinde bulunan Urartu Dönemi madeni kaplar

Birçok medeniyete ev sahipliği yapan Anadolu coğrafyası, üzerinde barındırdığı zengin kültürel mirası koruyarak bu kültürel miras gerek Arkeolojik kazılar gerekse başka yollarla gün yüzüne çıkarılarak hem bilim dünyası hem de sanatsal ve estetik zevke sahip insanlar için ilgi odağı olmuştur. Anadolu'da varlığını sürdürmüş ve tarih süreci içerisinde zamanla yok olmuş en önemli medeniyetlerden birisi de elbette ki Urartu Krallığıdır. Yüksek Lisans tezime konu olan ve Ağrı İli, Patnos İlçesinden bir kaçakçılık olayı sonucu Kars Müzesi Müdürlüğüne getirilen Urartu Dönemi Madeni eserleri incelerken bu eserler içerisinde muhtelif form, ölçü ve tekniklerde yapılmış 26 adet madeni mutfak kaplarını tez konumu oluşturmuştur. Tez hazırlığı kapsamında önce Urartuların Anadolu toprakları üzerindeki yayılımını anlattıktan sonra Urartuların siyasi tarihi, kültürünü ve madencilik sanatını anlatarak tezin ana konusunu oluşturan 26 adet madeni mutfak kabını ölçü, form, yapım tekniği ile sanatsal özelliklerine vurgu yapacak şekilde tanımlamaya çalıştıktan sonra bu kapların ayrıntılı fotoğraflarını ve çizimlerini tezin ilgili bölümlerine yerleştirerek maden sanatında Anadolu'da ön salmış Urartuların üretimde sadece ihtiyacı karşılama amaçlı malzeme üretmediklerini, üretim yaparken sanatsal zevklerini ve yaratıcılığını da katarak muhteşem eserler ortaya koyduklarına dikkat çekmek istenmiştir.
Tlos lahitleri

Likya Bölgesi'nin önemli kentlerinden biri olan Tlos Antik Kenti, Muğla'nın Seydikemer ilçesine bağlı ve bugün Yakaköy sınırları içerisinde yer almaktadır. Kent önemli bir geçmişşe sahip olmasına rağmen son 10 yıl öncesine kadar gereken ilgiyi görmemiştir. Kentin adı ilk olarak 19. yy. da Fellows tarafından kaleme alınan gezi günlüğünde yer almıştır. Bunun dışında birkaç gezginin dikkatini çekse de ilk bilimsel araştırmalar G. Beantarafından yapılmış ve sonrasında 1993 yılında V. İdil kentin lahitlerini çalışmıştır. Fakat bu çalışma birkaç lahitten ibarettir ve genel anlamda fazla bir bilgi vermemektedir. Kentin kaderinin 1994 yılında başlatılan yüzey araştırmaları ile 2005 yılından bu güne kadar devam eden kazı çalışmaları neticesinde değiştiği söylenebilir. Kentte yapılan kazılarkent geçmişşinin Neolitik Dönem'e kadar geri gittiğini belgelemektedir. Böylesine önemli bir kentin lahitleri hakkında çalışma olmaması gerçekten üzüntüverecek bir durumdur. Sahip olduğumuz genel bilgileri, şu anda da kazı başkanı olarak devam eden T. Korkut'un, 2009 yılında kazısını gerçekleştirdiği Karaveliler Lahdi hakkındaki görüş ve düşüncelerinden almaktayız. Yapmış olduğum bu çalışma ile birlikte lahitlerin kullanımının kentte Klasik Dönem'den başlayıp Roma Dönemi'nin sonlarına kadar devam ettiği, siyasal, kültürel ve ekonomik sebeplerden dolayı kentte farklı lahit tiplerinin de görüldüğü belgelenmiştir. Bu süreç içerisinde aynı lahdin farklı dönemlerde tekrar kullanım gördüğü yapılan araştırmalar ve yazıtlar ışığında belgelenmiştir. Lahitlerin tipolojik ayrımının yapılmasının neticesinde bölgenin özelliklerini yansıtan Likya tipi semerdam kapaklı lahitlerin Tlos'da da kentin simgesi haline geldiği gözlemlenmektedir. Bu çalışma sonucunda kentte kataloğa dahil olan, hepsi bütünlük göstermese de 63 adet lahit, lahit kapağı ve lahit teknesi bulunmaktadır. Katalog bölümünde yer alan lahitlerintamamı fotoğraflarla belgelenmiş ve tarihi süreç içerisindeki yerleri belirlenmiştir.
Türkiye'nin Doğu Akdeniz Bölgesindeki Demir Çağı seramik buluntularının güncel/yerel hammaddelerle çağdaş yorumu

Bu çalışmada Türkiye'nin Doğu Akdeniz Bölgesindeki Demir Çağı seramikleri, güncel/yerel hammaddelerle dekorasyon ve form açısından yeniden yorumlanmıştır. Çalışmada Seyhan Baraj Bölgesi kili, Almanpınarı Yöresi kili, şamotlu çamur, kırmızı ve beyaz torna çamuru, pigmentler, oksitler ve sırlar kullanılmıştır. Örnekler yarı yaş şekillendirme yöntemi kullanılarak şekillendirilmiş, 1000 -1100 'de elektrikli fırında fırınlanmıştır. Bölgesel killerle hazırlanan astar ve bünye araştırmalarından elde edilen renklerin, Demir Çağı seramik buluntuları üzerindeki astar ve bünye renkleri ile benzediği görülmüştür. Sonuç olarak bu hammaddelerin astar ve bünyede probleme yol açmadan kullanılabileceği görülmüştür.
Panaztepe gri Minyas seramiği

Bu çalışma 'Panaztepe Gri Minyas Seramiği' başlığı altında sunulmaktadır. Çalışmada ele alman malzeme Panaztepe'nin doğu eteklerinde yapılan kazalarda ele geçmişştir. Prehistorik dönemlerde birarada üzerinde yer alan Panaztepe, günümüzde ise İzmir körfezinin kuzeyinde, Menemen'in 13 km batısında yer almaktadır. Yerleşimde 1985 yılında başlayan kazılar Prof. Dr. Armağan Erkanal başkanlığında devam etmektedir. İlk ortaya çıkış yeri tartışmalı olan Minyas seramiği Kıta Yunanistan, Ege Adaları, Kıbrıs, Suriye ve Filistin olmak üzere çok geniş bir alanda kullanılmıştır. Panaztepe'nin doğu eteklerinde açığa çıkarılan mimari tabakalarda da en önemli buluntu grubunu Minyas seramiği oluşturmaktadır. Panaztepe Minyas seramiklerin hamuru ince ve orta niteliktedir. Seramiklerde çizi, yiv, kabartama ve ajur tekniğinde bezeme biçimleri görülmektedir. Kap formları açısından fincanlar, çanaklar, açık ve kapalı kaseler, gobletler, kantharoslar, çömlekler, testiler, amphoralar, vazo ve akıtacağı koçbaşı biçiminde olan kap olmak üzere on grup allında toplanmaktadır. Bu kap formları kendi içlerinde de çeşitli tiplere ayrılır. Panaztepe Minyas seramiklerinin en erken örnekleri Erken Hellas Dönemi IH'e tarihlenmektedir. Minyas seramiklerinin yerleşimde Erken Hellas Dönemi Iü'den Geç Hellas Dönemi sonuna kadar kullanıldığı görülmüştür.
8.2 Ka iklim değişikliğinin Anadolu'daki kültürel etkileri

Holosen Çağ içinde yaşanmış ani iklim değişimlerinden birisi olan 8.2 ka iklim değişikliği, yarattığı çevresel şartlar göz önünde alındığında büyük etki alanına sahiptir. M. Ö 6400 5900 arasına yayılan iklim değişikliği özellikle Güneybatı Asya ve Güneydoğu Avrupa'da önemli kültürel değişimlere neden olmuştur. 8.2 ka yarattığı kurak şartlar nedeniyle Neolitik toplumları yeni yerleşim modelleri, besin stratejileri benimsemeye itmiş ve materyal kültüründe değişimlere yol açmıştır. Farklı coğrafi nişleri içerisinde barındıran Anadolu'da ise 8.2 ka'ya bölgesel tepkiler aynı olmamıştır. Güneydoğu ve Orta Anadolu'nun iklim şartlarında daha etkili olan kuraklık, bölge toplumlarını yerleşimlerini terk etmeye, depolama stratejileri geliştirmeye, yeni yaşam biçimi benimsemeye ve sıkı bir işbirliği kurmaya zorlamıştır. Batı Anadolu toplumları ise bu iki bölgede yaşanan kuraklığın yarattığı göç dalgasından doğan beşeri krize karşı önlem almak zorunda kalmışlarıdır. Büyük boyutlarda yaşanan bu sosyal karmaşa Neolitik yaşam biçiminin geniş alanlara yayılmasına da katkı sağlamıştır. Meydana gelen bu gelişmelerin yerleşim bazında mikro ölçekte incelenmesi tez çalışmasının esasını oluşturmaktadır.
M. Ö. 6-4. y. y. arasında Yunan seramik sanatında görülen bazı kap tiplerinin tasarım analizi

Arkeolojik kazılarda elde edilen seramik buluntular, bulundukları coğrafyada yaşamış olan insanların sosyo-kültürel yapıları hakkında detaylı bilgi edinmemizi sağlayan en önemli buluntu gruplarından biridir. Görsel bir kaynak niteliğinde olan Yunan figürlü vazoları da yazılı kaynakların yanı sıra Yunan toplum yapısı içinde kullanılmış olan kapların kullanımlarına ilişkin bilgi edinmemize olanak sağlamaktadır. Yunan seramik sanatı, seramik üretiminin yöntem ve teknikleri açısından Neolitik Çağ Çömlekçiliği'nin devamı niteliğindedir. Antik Dönem Seramik üretim yöntemleri ve teknolojik gelişimler, kısacası endüstrileşme ve artan insan ihtiyaçları, kap tiplerinin tasarımında da etkin bir rol oynamıştır. Günümüz endüstriyel seramik tasarımı ve üretiminde dikkate alınan kriterler göz önünde bulundurularak çalışma kapsamında Yunan seramik sanatının ulaştığı en üst seviyeyi temsil eden M. Ö. 6. ve 4. yy'lar arasında görülen kap tipleri genel olarak incelenmiş ve örnekler arasında yer alan en başarılı kap tiplerinin tasarım analizleri yapılmıştır. İşlev ve biçim ilişkisi açısından başarılı olduğu düşünülen kap tipleri üzerinde durulmuştur. Yunan çömlekçilerinin seramik kapları insan ihtiyaçları doğrultusunda tasarlayarak üretmiş oldukları ve kap tiplerinde değişiklikler yaparak işlevselliklerini arttırmaya yönelik denemeler yaptıkları anlaşılmaktadır. Sonuç olarak Yunan seramik kap tipleri tesadüfi bir ürün değil üretildikleri toplumun teknolojik düzeyini, sanat anlayışını, endüstriyel tasarımdaki yetkinliğini gösteren estetik değerlere sahip akılcı endüstriyel ürünlerdir.
Kikladlar ve Güneydoğu Ege Adaları'nda OM III-GM IA Dönemi'nde görülen Minos ve Minos etkili seramik gelenekleri

'Kikladlar ve Güneydoğu Ege Adaları'nda OM III- GM IA Dönemi'nde Görülen Minos ve Minos Etkili Seramik Gelenekleri' adlı bu tez çalışması, Kikladlar ve Güneydoğu Ege Adaları'nda ele geçen Minos ve Minos etkili seramik örneklerini ve kökenlerini inceleme olanağı sağlamıştır. MÖ. 2. Binin ilk yarısında, Girit'te artan hammadde talepleri sonrası oluşturulan denizaşırı ticaret ağı ve bu ticaret ağının kontrolünün Girit'te olması, Kiklad ve Güneydoğu Ege Adaları'nda yoğun Minos etkisine sebep olmuştur. Bu ticaretin en yoğun görüldüğü dönem OM III- GM IA dönemidir. Bu etkinin en iyi görüldüğü bulgular ise seramiklerdir. Minos ithali ve Minos etkili seramikler bu adalarda çok sayıda bulunmuştur. Minos ithalleri arasında, Kamares, Açık üzerine koyu- Koyu üzerine açık ve Kaplumbağa kabuğu dalgalı seramik örnekleri vardır. Seramiklerdeki Minos etkisi yapım teknolojisinde, bezemelerde veya kap biçimlerinde karşımıza çıkmaktadır. Kikladlar ve Güneydoğu Ege Adaları'ndaki merkezler incelendiğinde, ele geçen örneklerin yerel kültüre ait izler taşıdığı, ilişkilerin karşılıklı yoğun ilişkiler ile kurulmuş olduğu tespit edilmiştir.
Pers kültüründe kanatlı güneş diski sembolü

'Pers Kültüründe Kanatlı Güneş Diski Sembolü' adlı bu çalışmada, I. Dareios Dönemi'nden itibaren Pers sanatında tasvir edilmeye başlanan kanatlı güneş diski sembolü ele alınmıştır. Söz konusu sembol, Akhaemenid İmparatorluğu'nun yıkılmasının ardından Frataraka sikkeleri üzerinde de görülmektedir ancak sonrasında kullanım görmemiştir. Tüm bu süreç içerisinde çeşitli arkeolojik eserler üzerinde farklı ikonografik özelliklerde tasvir edilmiştir. Öncelikle sembolün dinle ilişkili bir yönünün olması sebebiyle Perslerin dini Zoroastrianizm ile ilgili bilgilere değinilmiştir. Sonrasında sembolün kökeni hakkındaki görüşlere yer verilmiş ve Pers kültüründeki sembolün genel özellikleri değerlendirilmiştir. Ardından ise sembole atfedilen anlamlar üç ayrı başlık altında tartışılmıştır. Bu tartışma sırasında hem arkeolojik materyaller üzerindeki tasvirler değerlendirilmiş hem de Zoroastrianizm'in kutsal kitabı Avesta'dan faydalanılmıştır. Son olarak ise sembolün ikonografik açıdan incelemesi yapılmıştır.
Antik dönemde felsefe ve sanat

Antik dönemde felsefe ve sanat başlıklı tez; beni, dönemin yalnız sanat ve felsefesini değil ama Eski Yunan kültürünü bir bütün olarak incelemeğe mecbur kıldı. Bu yüzden, Eski Yunan Uygarlığı'na şekil veren etmenleri de incelemek zorundaydım. Bunlar arasında; Yunanlı'nın Yunanlı'lık bilinci yani hellen-barbar ayrımı, Yunan kültürünün atası Homeros, sanatta ve düşüncede hümanizm ve idealizm düşüncesi ile toplumun kahramanlık ülküsü yer alır. Bunlar, eski Yunan'ı, eski Yunan yapan niteliklerdendir. Ancak bundan sonradır ki; uygarlığın daha ileri bir evresinde doğa filozoflarıyla başlayan felsefe macerası, sanatın yardımıyla da şekil almış; Sokrates öncesi filozoflar, Sokrates, Platon, Aristoteles ve Hellenistik Çağ filozoflarının biçimlendirdiği Eski Yunan felsefesi, günümüze dek pek çok felsefenin ve sanat felsefesinin biçimlendirilmesinde temel alınmıştır.
Kibyra kalıp yapımı kaseleri

Hellenistik Dönem seramik grupları içinde, kalıp yapımı kaselerin Anadolu'da önemli bir yeri vardır. Kalıp yapımı kaseler Anadolu ve Anadolu dışında kendi içlerinde bölgesel farklılıklar barındırmaktadır. Bunun yanı sıra dönemin evrensel felsefesi sonucu yerleşim merkezleri arasında etkileşim de söz konusudur. Kalıp yapımı kaseler metal kaplardan esinlenilerek üretilmeye başlanmıştır ve Anadolu'da özellikle İ. Ö. 2. yüzyılda yoğun olarak üretilip kullanılmıştır. Kaseler form gelişimi açısından çok, barındırdıkları dekor özellikleriyle tarihlenir ve adlandırılırlar. Kalıp yapımı kaseler kendi içinde çam kozalağı, küçük yaprak dekorlu, bitkisel, bitkisel-figürlü, konsantrik yarım daire, uzun taç yaprak ve ağ motifi dekoru gibi gruplara ayrılmışlardır. Gruplar arasında tarihleme açısından kesin geçişler azdır. Kibyra, bugün Burdur ilinin Gölhisar ilçesinde konumlanırken antik çağda Likya, Karia, Phrigia ve Pisidia bölgelerinin odağındadır. Geniş yayılım alanı ve görkemli yapıları ile Kibyratis'in başkentidir. Kibyra, Hellenistik ve Roma Dönemi'nde seramik üretimi açısından Anadolu'da önemli bir yere sahip olmalıdır. Bunu 2006'dan itibaren Burdur Müzesi, Akdeniz Üniversitesi ve Mehmet Akif Üniversitesi tarafından sürdürülen kazı çalışmaları ve yüzey araştırmalarından ele geçen seramiklerin niceliği ve niteliği kanıtlamaktadır. Kibyra kalıp yapımı kaselerinin oldukça özgün bir dekor stili vardır. Burada kullanılan birçok figür, şu ana kadar yayını yapılan kentlerin malzemeleri arasında görülmemektedir. Kentte yapılan kazı çalışmalarından ve yüzey araştırmalarından ele geçen kalıplar ve üretim hatalı malzemeler, kentin üretimini açıklamaktadır. Kibyra'da 2006'dan itibaren ele geçen kalıp yapımı kaseler arasında en yoğun gruplar bitkisel ve figürlü dekorasyona sahip kaselerdir ve bu gruplar, şu anki incelemeler çerçevesinde İ. Ö. 2. yüzyılın başından İ. Ö. 2. yüzyılın ortalarına dek sevilerek kullanılmıştır. Kentte ele geçen çam kozalağı dekorlu kaseler grubun geç dönem özelliğini yansıtır ve İ. Ö. 2. yüzyılın ortalarına aittirler. Küçük yaprak dekorlu gruba ait kaseler oldukça özenli yapılmış ve İ. Ö. 2. yüzyıl ortalarından İ. Ö. 1. yüzyıl içlerine kadar üretilmiştir. Uzun taç yaprak dekoru kentte diğer merkezlere uygun olarak İ. Ö. 2. yüzyıl ortalarında varlık göstermektedir. Çerçevelerde İon kymationu, defne demeti, meander, spriral ve gioş motifi, makara-inci dizisi, boğa başları, yunuslar dekor olarak tercih edilmiştir. Madalyonlarda genellikle petalli çiçekler kullanılmıştır. İncelenen malzemeler arasında ithal malzeme bulunmamaktadır; ancak bu malzemelerde Pergamon, Ephesos ve Sardis üretimlerinin özellikleri saptanmıştır.
Gelveri kültürü

Gelveri-Yüksekkilise yerleşmesi bugüne kadar ancak yasadışı kazılardan, yüzey araştırmalarından ve 1990- 1991 yıllarında U. Esin tarafından yerleşmenin kuzey terası üzerinde açılan iki deneme açmasından bilinmekteydi. Gelveri'ye has bezeme motiflerinin yakın benzerlerinin Anadolu yerleşmelerinden bilinmemesi sebebiyle kültür, MÖ.5. bin yıl Balkan kültürleriyle ilişkilendirilmiştir. Orta Anadolu ve Batı Anadolu'da son 15 yılda artan kazı çalışmaları, bölgenin kendi içindeki kültürel süreci hakkında bugün daha fazla ipucu vermektedir. Bu araştırmaların son halkası olan Gelveri-Yüksekkilise 2007 sondaj çalışmalarının sonuçlarına dayanan bu çalışmada, Gelveri Kültürü yeni veriler ışığında değerlendirmektedir. Çalışmanın esası kültürü yeniden tanımlayarak, bölgenin değişen kronolojisi içindeki yeni yerini saptamaktır.
Nif Dağı Araştırma ve Kazı Projesi'nden çıkarılan hayvan kemiklerinin zooarkeolojik analizi

İnsanoğlu var olduğu andan itibaren doğayla sürekli iç içeydi. İnsanoğlu Paleolitik dönemden itibaren, kendinden sonraki nesillere, içinde bulunduğu ortamı tasvir eden belgeleri çeşitli yollarla miras bırakmıştır. O dönem insanları, doğayla etkileşim halindeyken bekli de en çok hayvanları gözlemleyerek onları avlamış, resimlerini duvarlara çizmiş, heykellerini yapmış ve evcilleştirmiştir. Geçmiş dönemlerde yaşamış insanlara ait kalıntıları antropolog, prehistoryen ve arkeologlar incelerken, hayvanlara ait kalıntıları da zooarkeologlar incelemeye başlamışlardır. Bu tezin konusu İzmir ili, Buca, Torbalı, Kemalpaşa ilçeleri üçgeninde yer alan Nif Dağı Kazı Projesinde ortaya çıkarılan hayvan kemikleri genel fauna olarak incelenmiş olup, bu kemikler yoluyla Nif Dağı insanlarının diyetleri, yaşam tarzları kasaplık izleri ile kısmen de olsa etnozoolojisi ortaya koyulmaya çalışılmıştır.
Afrika kırmızı astarlı seramiklerinin Batı Anadolu'daki dağılımı

2. yüzyıldan itibaren endüstriyel ölçekte üretilmeye başlanan Afrika Kırmızı Astarlı seramikleri, önce Batı Akdeniz daha sonra da Doğu Akdeniz'de pazar hakimiyetini ele geçirmiştir. Bu seramikler Batı Anadolu kıyılarında da sıkça ele geçmektedir. Roma döneminde üretime başlamış ve daha sonra üretimlerini imparatorluğun sınırlarına kadar göndermeyi başarmış bu Geç Roma seramikleri, 1. yüzyıldan 8. yüzyıl başlarına kadar üretimlerine devam etmişlerdir. Özellikle 3. yüzyılın sonlarında başlayan yükselişleri, 4. yüzyılda doruk noktasına ulaşmıştır. Kuzey Afrika'da bugünkü Tunus ve Cezayir civarında üretilen bu kaplar özellikle üretildikleri bölgede seramik pazarını üretimin sona ermesine kadar domine etmişlerdir. Buna karşılık Geç Antik Dönem'de önemli bir seramik üretim merkezi olan Batı Anadolu kıyılarında farklı bir senaryo karşımıza çıkmaktadır. Her ne kadar 5. yüzyılla birlikte Afrika Kırmızı Astarlı seramiklerinin yoğunluğunda düşüş yaşansa da Phokaia üretimi seramikler pazarı tamamen ele geçirememiştir. Batı Anadolu'daki bu seramiklerin dağılımı incelenirken, bu dağılımı etkilemiş olabilecek ekonomik ve siyasi olaylar göz önünde bulundurulmuştur. Bu bağlamda 2. yüzyıl ve 7. yüzyıl arasındaki dönem siyasi ve ekonomik olarak incelenmiştir. Batı Anadolu kıyılarında bugüne kadar yayınları yapılmış Afrika Kırmızı Astarlı seramikleri baz alınarak yapılan araştırmada, bu seramiklerin bölgesel olarak dağılımı ile dönemlere göre ithalinde gösterdiği yoğunluk değişikliklerinin araştırılması oluşturulmaktadır.
MÖ547-494 yılları arasında İonia'nın siyasi, ekonomik ve kültürel durumu

Bu tez çalışmasında, İonia'da MÖ 547/ 546 yılında başlayan Pers egemenliği ile MÖ 594 yılları arasında İonia İhtilali ile sonuçlanan süreç içerisinde İonia kentlerinde siyasi, ekonomik ve kültürel açıdan izlenebilen gelişmeler incelenmiştir. İlk bölüm, Pers dönemi öncesi İonia kimliği ve bölgedeki Lydia hegemonyasının İonia üzerindeki etkilerine ve İonia, Lydia ilişkilerine odaklanmaktadır. İkinci bölümün konusunu Yakın Doğu'da güçlenen Pers İmparatorluğu'nun Lydia Krallığı'na son vermesi ile bölgede başlayan Pers egemenliği altında İonia'da izlenen ilk gelişmeler oluşturmuştur. Üçüncü bölüm beş başlık altında incelenmiştir. İlk başlıkta, Geç Arkaik Dönem içerisinde İonia'nın Pers satraplık yapılanması altındaki konumu, İonia'da tiranlık yönetimleri, demokrasi arayışları, erken Pers yönetim mekanizması ve İonia kentlerinin siyasi durumu tartışılmıştır. İkinci başlıkta MÖ 6. yüzyılın ikinci yarısında İonia'da var olan savunma sistemleri, kutsal alanlar, tapınaklar, konut alanları, nekropolisler ve diğer veriler arkeolojik bulgular ışığında kent bazında ayrıntılı olarak incelenmiştir. Üçüncü başlık altında, İonia ekonomisinin ana unsurlarını oluşturan tarım ve ilişkili endüstriyel etkinlikler, ticaret ve paralı askerlik kurumu Arkaik Dönem içerisindeki gelişimleri ile birlikte irdelenmiş, İonia ekonomisinde meydana gelen değişiklikler nümizmatik veriler ışığında tartışılmış, Pers vergi politikaları ve Pers İmparatorluğu'nun varlığı ile birlikte ticaretin yönünde bir değişiklik olup olmadığı sorgulanmıştır. Dördüncü başlıkta İonia kentlerinde bilimsel düşüncenin ortaya çıkışı ve İonia felsefesi Arkaik Dönem içerisindeki gelişimi ile birlikte incelenmiştir. Beşinci başlık altında İonia seramik ve heykel sanatının genel gelişimi ve bu alanda Pers varlığı ile birlikte gerçekleşmiş olabilecek etkileşimin izleri aranmaya çalışılmıştır. Dördüncü bölümde ise MÖ 499 yılında başlayan ve MÖ 494 yılında sonuçlanan İonia İhtilali süreci ayrıntılı olarak tartışılmış ve ihtilalin nedenleri sorgulanmıştır. Çalışmanın son bölümü ise sonuçtan oluşmaktadır.
Roma çağı Anadolu mimarisinde kıvrıkdal bezemeleri

Jüri: Doç. Dr. Mehmet KARAOSMANOĞLU Prof. Dr. Abdullah YAYLALI Prof. Dr. Cevat BAŞARAN Doç. Dr. Hüseyin YURTTAŞ Yrd. Doç. Dr. Nurettin KOÇHAN Bitkisel motiflerin mimaride süsleme aracı olarak kullanılması, Mısır ve Mezopotamya uygarlıklarına kadar gider. Antik Çağ mimarisinde kullanılan birçok bitkisel bezemenin erken dönemlere giden öncülleri olmasının dışında, tipolojik evrim geçirerek yeni bir bezeme unsuru biçiminde ortaya çıkan motiflere de rastlanır. Kıvrıkdal, öncülleri olarak değerlendirilebilecek erken dönem örnekleri olmasına rağmen, Roma Çağı mimarisinin karakteristik bir süsleme elemanı olarak ortaya çıkar. Mimari yapılarda yer verilen diğer bezemeler gibi, kıvrıkdallar da belirgin bir stilistik gelişim yansıtırlar. Çalışmada, Anadolu'nun değişik bölgelerindeki kesin tarihli Roma Çağı yapılarından yola çıkılarak, kıvrık dal frizlerinin dönem özellikleri ışığında kronolojik gelişimi çıkarılmıştır. Anadolu'da Augustus Dönemi'nde friz kuşaklarında yer verilmeye başlanan kıvrıkdallar, M. S. 1. yüzyıl içerisinde gelişimini özellikle Batı Anadolu'da sürdürür. M. S. 2. yüzyılda artan yapılaşmaya paralel olarak kıvrıkdallarda da çoğalma gözlenir. Bu dönem içinde, Hadrian Döneminin 'Klasik Stil', Antoninler Döneminin 'Barok Stil' evrelerini yaşayan kıvrık dal frizleri, yüzyılın sonlarında matkabın gereksiz kullanımının da etkisiyle özensizleşme ve yozlaşma dönemine girer. M. S. 3. yüzyıl başlarında İonia'nm yanında çok sayıda Pamphylia örnekleriyle temsil edilen stilize olmuş kıvrıkdallar, Geç Roma Döneminde özenli ve doğal işçiliğini tamamen yitirmiş, Roma sonrasında ise, mimarideki önemini tümüyle kaybetmiştir. Roma İmparatorluğunun ilk yıllarında, Hellenistik kökenli Anadolu sanat okullarının etkisiyle başkent Roma ve çevresinde yoğunlaşan mimarlık faaliyetleri, M. S. 2. yüzyıl başlarından itibaren özellikle Hadrian Döneminde Anadolu'ya kaymıştır. Çalışmada, gerekli görüldüğü yerlerde Anadolu dışından örneklere yer verilerek, kıvrıkdalların stilistik gelişiminde yerel özelliklerin rolü ve bölgesel etkileşimler araştırılmıştır.