turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Türkiye'de vergi harcamalarının gelişimi ve değerlendirilmesi

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile ilk defa mevzuatımızda yerini alan vergi harcaması kavramı, adından da anlaşılacağı gibi bir harcama türüdür. Vergi harcamaları, vergi sistemi yoluyla devletin vazgeçtiği gelir olarak tanımlanabilir. Bu harcamalar vergi sisteminde istisna, muafiyet, vergi ertelemesi, düşük vergi oranı şekillerinde ortaya çıkıp vergi kaybına yol açan uygulamalardır. Vergi harcaması ile ilgili en önemli sorun kavramın tanımlanmasıdır. Vergi harcamaları 'standart vergi yapısından sapma gösteren ayrıcalıklı vergi hükümleri' olarak nitelendirildiğinde standart vergi yapısının nelerden oluştuğu, bu standart vergi yapısından sapma gösteren ayrıcalıklı hükümlerin neler olduğu ve ayrıcalıklı hükümlerden hangilerinin vergi harcaması olduğu konusunda genel bir uzlaşma bulunmamaktadır. Vergi harcamaları, sosyal devlet olmanın bir gereği olarak bir mükellef grubunu veya belli bir ekonomik faaliyeti vergi yükünden koruyan ya da bir mükellef grubunu veya belli bir ekonomik faaliyeti teşvik eden uygulamalar olmaktadırlar. Devlet bu şekilde ekonomik hayatı teşvik etmek ve sosyal hayatı korumak için vergi sisteminde düzenlemeler yapmaktadır. Vergi harcamaları aynı zamanda devletin ekonomik ve sosyal amaçlarını gerçekleştirmesinin bir yolu olarak kamu harcamalarının alternatifini oluşturmaktadırlar. Kamu harcamalarında olduğu gibi bazen devlet için sürekli gelir kaybı yaratırken bazen de gelirin geleceğe ertelenmesine neden olmaktadırlar. Bir kamu gideri olarak makroekonomik etkileri ve hükümetlerin maliye politikası tercihleri açısından değerlendirilmeleri önemlidir. Belli bir dönemde yapılan vergi harcamalarının bütçe sürecine eklenmesi mali saydamlığın sağlanmasına önemli katkı sağlayacaktır.
İçsel büyüme modelleri ve 1980 sonrasında Türkiye'de kalkınma politikaları

Bu çalışmada, iktisat biliminin ortaya çıktığı dönemden günümüze kadar geliştirilmiş olan iktisadi büyüme ve iktisadi kalkınma modelleri ile birlikte 1980 sonrası Türkiye ekonomisinde uygulanan kalkınma politikaları incelenmiştir. Özellikle 1980 sonrasında ortaya çıkmış olan İçsel büyüme modelleri çerçevesinde Türkiye'de uygulanan kalkınma politikaları ele alınmıştır. Çalışmanın oluşturulmasında öncelikle, iktisadi büyüme ve iktisadi kalkınma kavramalarını açıklamaya yönelik literatürde yer alan modeller hakkında teorik bilgi verilmiştir. Çalışmanın devamında, 1980 sonrasında Türkiye ekonomisinde uygulanan kalkınma politikaları içsel büyüme modellerinde öne çıkan kavramlar olan beşeri sermaye, teknolojik gelişme ve kamu politikaları kavramları doğrultusunda ele alınmıştır. Uygulanan kalkınma politikaları, 1980 sonrasında uygulanan kalkınma planları dönemleri itibariyle belirlenmiştir. Yapılan çalışmayla, 1980 sonrasında Türkiye'de uygulanan kalkınma politikalarında teknolojik gelişmeye ve eğitime yeterli önem verilmediği için beşeri sermaye verimliliğinde yeterli artışın sağlanamadığı ve kamu politikalarının ekonomik büyümeyi sağlayıcı yönde uygulanmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Maliye politikası ve ekonomik şoklar: Türkiye örneği

Keynesyen yaklaşımın egemen olduğu dönemlerde bağlayıcı olmayan politikaların kurallara dayalı politikalardan daha üstün olduğu, politika yapıcıların kurallarla sınırlandırılmaması gerektiği yaygın sayılabilecek biçimde kabul edilmiştir. 1970'lerden itibaren gerek teorik çalışmalar gerekse de yaşanan gelişmeler nedeniyle kurala dayalı politikalar daha fazla destek bulmaya başlamıştır. Maliye politikası kurallarının hükümetlerin bütçe açıkları verme eğilimlerini azaltabileceği, dalgalı ve konjonktür yanlısı politikaları sınırlayabileceği, hükümet politikalarının güvenilirliğini yükseltebileceği ileri sürülmektedir. Mali kurallara yönelik bazı itiraz ve eleştiriler olmasına karşın günümüzde çok sayıda ülkede değişik mali kurallar kabul edilmekte ve uygulanmaktadır. Türkiye'de yasalaşmış açık bir mali kural bulunmamaktadır. Son dönemlerde maliye politikasını ampirik mali kural veya tepki fonksiyonu tahmin ederek inceleyen çalışmalarda bir artış olduğu görülmektedir. Daha çok Avrupa ülkeleri ve ABD üzerine yoğunlaşan söz konusu çalışmalarda temel olarak maliye politikasının konjonktürel davranışı ve kamu borcuna nasıl tepki verdiği incelenmektedir. Bu çalışmada sık hükümet değişikliklerinin, ekonomik şokların ve krizlerin yaşandığı 1987- 2007 döneminde Türkiye'de uygulanan maliye politikası ampirik mali kurallar tahmin edilerek incelenmektedir. Hem sabit hem de zaman değişken katsayılı modeller kullanılmaktadır. Ampirik sonuçlar Türkiye'de uygulanan maliye politikasının sabit katsayılı değil, zaman değişken katsayılı modeller kullanılarak daha iyi analiz edilebileceğini açık bir şekilde göstermektedir. Örtük mali kural uygulamalarının ağırlık kazandığı 2000'li yıllarda maliye politikasının, önceki dönemlere nazaran, genelde daha konjonktür karşıtı bir nitelik taşıdığı, borç stokuna daha fazla tepki verdiği anlaşılmaktadır. Ayrıca, 1994, 1999 ve 2001 yıllarında yaşanan krizlerin ardından maliye politikasında önemli değişiklikler olduğu bulunmuştur. Bulgularımız özellikle 1991, 1999 ve 2002 yıllarındaki genel seçim dönemlerinde, maliye politikasının borç stokuna tepkisinde belirgin bir zayıflama veya düşme olduğuna işaret etmektedir.
Improving inference in integration and cointegration tests

Bu tezde birim kök ve eşgüdüm modellerinde ortaya çıkan üç sorun ele alınacak ve bu modellerde kullanılan testlerle yaplan çıkarımların geliştirilmesi için yeni yöntemler önerilecektir. Bu sorunlardan iki tanesi birim kök testleriyle ilgilidir. İncelenen ilk sorun durağan olmayan dalgalanma olarak adlandırılıp, standart birim kök testlerinde çok ciddi büyüklük sapmalarına neden olmaktadır. Bu sorunu Nielsen'in (2009) parametrik olmayan tekniği ile çözmeye çalışacağım. İkinci olarak zaman serilerini verili bir aralıkta sınırlayan düzenlemeler altında birim kök testlerini inceleyeceğim. Bu durumda, standart birim kök testleri durağan olmama durumunu yakalama konusunda sıklıkla başarısız olmaktadır. İlk kısımdakine benzer bir yöntem uygulayacak ve düzenlenmiş zaman serileri için birim kök testlerinde daha doğru çıkarım sağlamaya çalısacağım. Bunlara ek olarak, son problem eşgüdüm modelleri ile alakalı olacak. Bu modellerde, eğer sistemin hata terimleri MA tipi negatif sıralı korelasyon ile kirlenmiş ise, bu testler gerçek boş hipotezi yanlışlıkla reddedecektir. Nielsen'in (2010) varyans oranı testini ve dalgacık teorisini birleştirerek, problemli hata terimlerinin eşgüdüm testlerine olan etkisini azaltmaya çalışacağım. Bu üç metot, sıralı korelasyonu ortadan kaldırmada herhangi bir regresyon ya da kernel tipi düzeltmeye ihtiyaç duymamaları dolasıyla parametrik olmama ortak özelliğini taşımaktadırlar.
Impact of carbon leakage on Turkish cement export: A gravity model approach

Küresel iklim değişikliği sorununa önlem almak adına yapılan iklim antlaşmalarının tüm ülkeleri aynı şartlar altında değerlendirmemesi sonucunda asimetrik iklim politikaları ortaya çıkmıştır. Söz konusu politikaları uygulayan ülkelerde bu politikalar sonucu artan üretim maliyetleri dolayısıyla rekabetçiliğin azalacağı ve karbon yoğunluğu fazla olan ürünlerin dışarıdan temin edilebileceği riski tartışılmaktadır. Literatürde karbon sızıntısı olarak geçen bu risk, dış ticaret akışları üzerinden gözlemlenebilmektedir. Bu kapsamda, karbon yoğunluklu ürünlerden biri olan çimento, Türkiye'de artan üretim ve dış ticaret hacmiyle dikkat çekmektedir. Bu tez Türkiye'nin çimento ihracat akışları üzerinde karbon sızıntısının varlığını araştırmaktadır. Bu etkinin analiz edilmesi için son yıllarda dış ticaret çalışmalarında sıklıkla kullanılan çekim modeli kullanılmıştır. Model kapsamında 2001- 2012 yılları arasında 118 ülkeye yapılan çimento ihracat miktarları panel veri seti çerçevesinde tahmin edilmiştir. Tahmin sonuçları emisyon hedefi olan ülkelerin Türkiye'nin çimento sektörüne ait ihracat akışlarına pozitif yönlü bir etkisi olduğunu göstermektedir. Bu sonuç, sektördeki karbon sızıntısının varlığını doğrulamaktadır.
Türkiye'de para arzı enflasyon ilişkisine amprik bir yaklaşım

Bu tez, para arzı ve enflasyon arasındaki uzun dönemli ilişkiyi araştırmayı ve uzun dönemli bir denge var ise bu ilişkinin Monetarist Yaklaşımı mı yoksa Post-Keynezyen İçsel Para Yaklaşımını mı yansıttığını Türkiye için 1984.1-1996. 4 dönemi verileri ile araştırmayı amaçlamaktadır. Bunun yanında, senyoraj ve bütçe açığı arasındaki ko-entegrasyon ilişkisi araştırılmaktadır. Bu araştırma, Türkiye'nin 1984.1-1996. 4 dönemi için para politikasının ne olduğunu belirlemektedir. Çünkü para arzı ile enflasyon arasındaki ilişki karar vericiler için önemli bir yol göstericidir. Araştırmanın ekonometrik analizinde Johansen'in Çoklu Ko-entegrasyon Analizi ve ilgili testler kullanılmıştır. Amprik analizin sonuçları ilgili dönemde Türkiye'deki para arzı modelinin Post-Keynezyen içsel Para Teorisini yansıttığını ve senyoraj ile bütçe açığı arasında bir ko-entegrasyon ilişkisi olmadığını göstermektedir.
Romania in transition: 1989-2001

Bu tez, Romanya'nın 1990'larda dış, güvenlik ve ekonomik politikalarındaki değişimleri ve yönelimleri, ülkenin geçiş döneminde karşılaştığı güçlüklere atıfta bulunarak anlatmaktadır. 1990'lann başlarında, komünist dönemin yükünü taşıyan Romanya, yapılarında demokratikleşme yönünde bir takım değişiklikler yapmıştır. Bu çalışma, ülkenin Avrupa Birliği ve NATO'ya üyelik çabalarına, ekonomik değişim ve gelişimine, ve de ülkenin bölgesel politika içerisindeki rolüne odaklanarak 1990'larda Romanya'nın gündemindeki temel konulan incelemektedir. Romanya'nın Avrupa Birliği ve NATO'ya üye olma isteği hükümet ve Romen halkı tarafından kuvvetli bir sekile desteklenmesine rağmen ülkenin bu iki kuruluşa üyeliği ekonomik istikrarsızlıklar sebebiyle gecikmiştir. Bu dönemdeki ekonomik yapılanma çabalarının yanı sıra, Romanya aynı zamanda Balkanlarda barışı, refahı ve istikrarı sağlamak için çabalamaktadır ve bu sebeple Türkiye ve Yunanistan örneklerinde olduğu üzere diğer ülkelerle de örnek ilişkiler kurarak işbirliğini arttırmaktadır. Dostluğa ve karşılıklı saygıya dayanan bu ikili ilişkiler, Romanya'nın geçiş döneminde bu ülkelerden Avrupa Birliği ve NATO'ya üyelik sürecini de kapsayarak gerekli desteği alması açısından yararlı olmaktadır; ancak Romanya ekonomisi önceliği teşkil etmelidir. Amaç, Romanya ekonomisinin öncelikle iyi yapılanmış, işleyen bir piyasa sistemine adım adım geçiş yapması, önce kendini yeniden düzenlemesi ve daha sonra da diğer uluslararası kuruluşlara kendini adapte etmesidir. IV
Türkiye'de ihracatın sektörel yurtiçi katma değer payları ve rekabet gücü: 1995-2011 dönemi

Toplam dünya ticareti içinde ara-malları ticaretinin payı yaklaşık yüzde 60-65 seviyesine ulaşmıştır. Ülkeler arasındaki bu ara-malı ticareti giderek üretimin daha parçalı hale geldiğini göstermektedir. Küreselleşme ve teknolojik gelişmelerle birlikte şekillenen parçalı üretim ve ara-malı ticareti dış ticaret istatistiklerine dayanarak ülkelerin hangi ürünlerde rekabet gücüne sahip olduğunu belirlemede kullanılan ölçüt ve endeksler doğru bilgi sağlamaktan uzaklaşmıştır. Bu çalışmanın amacı Türkiye ekonomisinde sektörel rekabet gücünü daha doğru bir biçimde ölçmeye yardımcı olacak ihracatın yurtiçi katma değer içeriğini tahmin etmektir. Kısaca, küreselleşme sonucunda üretimin daha parçalı hale gelmesi rekabet gücü göstergesi olarak kullanılan geleneksel ihracat bazlı endekslerin yanlı olmasına ve gerçek rekabet gücünü yansıtamamalarına neden olmuştur. Türkiye'nin ihracatının sektörler bazında içerdiği yurtiçi katma değerleri hesaplamak için Dünya Girdi-Çıktı Tabloları Veri tabanından alınan ve ülkelerin girdi-çıktı tabloları ile dış ticaret verilerini birleştiren tablolardan yararlanılmıştır. 1995- 2011 Dönemi için elde edilen sektörel ihracatın yurtiçi katma değer içeriği kullanılarak açıklanmış karşılaştırmalı üstünlükler endeksi oluşturularak Türkiye ekonomisindeki sektörlerinin rekabet gücü ortaya konmaya çalışılmıştır. Hesaplanan AKÜ endeksine göre, rekabet gücü yüksek olan sektörler tekstil ve tekstil ürünleri ve inşaat sektörleridir. Ayrıca tarım, ana metal ve metalik olmayan mineraller sektörlerinde ise Türkiye'nin orta derecede rekabet avantajına sahip olduğuna ilişkin bulgular elde edilmiştir.
Türkiye'de özelleştirmenin istihdam üzerindeki etkileri

Ekonomik ve siyasal alanda birçok değişimi beraberinde getiren küreselleşme tüm dünyayı etkilemiştir. Küreselleşmenin etkisinin artması ile birlikte hükümetler ekonomide özgürlükçü liberal politikaları desteklemeye başlamış, bunun sonucu özelleştirme uygulamaları yoğun bir şekilde ekonomik hayatta uygulanmaya başlamıştır. Özelleştirmenin yaygınlaşması ile birlikte günümüzde toplumlarda işsizlik ve istihdam politikaları önem arz etmeye başlamıştır. Özellikle son yıllarda değişen teknoloji ve ekonomik yapılar içinde özelleştirme süreci ve işsizlik tüm toplumlarda hızlı bir şekilde yayılmakta ve ekonomilerde en temel sorunlarından birine dönüşmektedir. Türkiye'de ise özelleştirme uygulamaları 1980'li yıllarda başlamış ve ilk olarak Kamu İktisadi Teşebbüslerinin özelleştirilmesi yoluna gidilmiştir. KİT'lerin özelleştirilmesi ekonomi ve iş dünyasını önemli ölçüde etkilemiştir. Kamu kurumlarının özelleştirilmesinin olumlu sonuçları olduğu gibi olumsuz sonuçlarının da olduğuna dair birçok farklı fikir ileri sürülmüştür. Bu tartışmaların en önemli kısmını özelleştirme sonrası istihdamın ne şekilde etkileneceği oluşturmaktadır. Bu sebeple, çalışmada öncelikle özelleştirme süreci anlatılacak ve istihdam açısından özelleştirmenin sonuçları incelenecektir.
İktisadi büyüme sürecinde yatırımlara yönelik devlet yardımlarının etkinliği : Türkiye uygulaması

İktisadi büyüme kavramı, iktisat biliminin bir bilim dalı olarak ortaya çıkışından günümüze kadar geçen süre zarfında iktisadi çalışma konuları içerisinde önemli bir yer edinmiştir. Özellikle Birinci Dünya Savaşı boyunca savaşa taraf olan ülkelerin yaşadıkları iktisadi ve toplumsal yıkım, savaş sonrası dönemde kendisini derindenhissettirmiş ve 1929 yılında küresel düzeyde yaşanan ekonomik buhran ile zirve yapmıştır. Yaklaşık çeyrek asırlık bir durgunluk süresini kapsayan bu dönemde bahsi geçen iktisadi sorunların çözümü için hükümetler, çeşitli politikalar geliştirmek zorunda kalmışlardır. İktisadi büyüme ve gelişimin sağlanması, gelirin yeniden bölüşüme ve yoksulluğun giderilmesi amacıyla devlet tarafından birey ve tüzel kişilere çeşitli destekler sağlanmaktadır. Bunlar arasında vergi ve sigorta primi destekleri, transfer harcamaları, ihracat sübvansiyonları, tarım destekleri ve yatırımlara yönelik desteklergösterilebilir. Bu çalışmada eski ve yeni iktisadi büyüme kuramlarından yola çıkılarak devlet tarafından özellikle yatırımlara sağlanan yardımların büyüme üzerinde ne yönde ve ne oranda etkili olduğu tespit edilmeye çalışılmıştır. Gayrisafi katma değerin bağımlı değişken, hem iktisadi hem de sosyal değişkenlerin bağımsız değişken olarak analize dahil edildiği bu çalışmada Türkiye geneli, gelişmiş bölgeler ve az gelişmiş bölgelergruplandırması çerçevesinde modeller kurulmuştur. Panel veri analizinin kullanıldığısöz konusu çalışmada Ekonomi Bakanlığı tarafından sunulan teşvikli sabit yatırım ve teşvikli yatırım belgesi desteklerinin Türkiye geneli, gelişmiş ve az gelişmişivbölgelerde gayri safi katma değer üzerinde olumlu bir etki oluşturduğu sonucuna ulaşılmıştır.
2008 krizi dönemi sonrası demir çelik sektöründen iki firmanın finansal durumlarının incelenmesi

Bu çalışmanın konusu; 2008 yılında başlayan ve bütün küresel ekonomileri ve sektörleri olumsuz etkileyen küresel krizden sonraki 10 yıl içerisinde, Türkiye'de demir çelik sektöründe faaliyet gösteren başlıca iki firmanın finansal durumlarının araştırılmasıdır. Bu çalışmada özellikle borsaya kote olmuş şirketlerin finansal durumlarını incelemekte en çok kullanılan iki analiz türü olan Teknik Analiz ve Mali Analiz yöntemleri kullanılmıştır. İlk yöntemde formasyon, hareketli ortalama, gösterge ve hacim analizi uygulanırken, ikinci yöntemde yatay, dikey, trend ve rasyo analizi uygulanmıştır. Çalışma esas olarak beş ana bölümden oluşmaktadır. İlk iki bölümde Teknik ve Mali Analiz yöntemleri hakkında teorik bilgiler aktarılmıştır. Üçüncü bölümde 2008 krizi ve krizin ekonomi ile demir çelik sektöründeki yansımaları ele alınmıştır. Dördüncü bölüm metodoloji hakkında bilgilendirme mahiyetinde olmuş, beşinci bölümde ise sözü edilen yöntemler kullanılarak şirketler analize tabi tutulmuştur.
Vertical integration and profitability a case study: Arçelik A. Ş

oz DİKEY BİRLEŞME VE KftBT. TT. TK ÖRNEK OLAY: ARÇELİK A. Ş. Topaloğlu, Belma Yüksek Lisans, iktisat Bölümü Tez Yöneticisi: Dr. Erkan Erdil Eylül 2001, 145 sayfa Bu tez, dikey birleşmenin Arçelik A. Ş.'nin karlılığı üzerindeki etkilerini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Dikey birleşme olgusu, firma, anlaşmalar ve pazar teorilerinin kesişme noktasında olması dolayısıyla birçok teoristin dikkatini çekmektedir. Bundan dolayı, amaçlanan doğrultusunda basit regresyon modeli kurmak için önceki çalışmalar analiz edilmiştir. Elde edilen veri üzerinde, ekonominin ve firmanın stratejik kararlarının etkileri basitçe incelenmiştir. Kurulan model, en küçük kareler yöntemi kullanılarak tahmin edilmiştir. Dikey birleşmeyle şirketin karlılığı arasında güçlü bir ilişki olmadığı bulunmuştur. Alternatif olarak, pazar payının şirket için karlılıktan daha önemli bir değişken olabileceği fikriyle, dikey birleşmenin pazar payı üzerindeki etkisi ölçülmeye çalışılmıştır. Dikey birleşmenin pazar payı ve karlılığı üzerine etkisinin, birleşme sonrası bir yılı kapsayan veri setiyle negatif olduğu gözlenmiştir. Çalışmanın sonuçlarının, daha uzun bir zaman aralığı kapsandığmda geçerliliklerinin artması beklenmektedir.
Mal ticareti açısından kuzey-güney ticareti ve Türkiye

Kuzey ve Güney ülkeleri arasında yapılan mal ticaretinin, ilksel mallar ve mamul mallar çerçevesinde, bu mal gruplarının kendine özgü üretim ve pazar koşullan gözetilerek ayrı ayrı incelenmesi tez çalışmasının konusunu oluşturmaktadır. Kuzey ve Güney ülkelerinin dünya ticaretinde konumlarını belirleyen özelliklerinin ve Doğu Asya ülkelerinin geçirdiği dönüşümün, Güney ülkelerinin 'ekonomik bağımlılık' sorunlarını aşmalarına ışık tutacağı düşünülmektedir. Kuzey ülkeleri, teknolojiyi geliştiren, imalat sanayileri ve mamul mallar ihracatları büyük ölçüde çeşitlenmiş ülkelerdir ve dünya mamul mallar ihracatının büyük bölümünü ellerinde tutmaktadırlar. Ayrıca, dünya ticaretinde, Kuzey ülkelerine ait çok uluslu şirketler önemli roller üstlenmektedir. Güney ülkeleri ise, ilksel mallar ve bazı düşük teknolojili mamul mallar ihraç edebilmektedir. İhracat kompozisyonları, Güney ülkelerinin çoğunda bir ya da iki ilksel maldan oluşmaktadır. Bir kısım Güney ülkeleri tekstil, dokuma, gıda gibi emek-yoğun ve düşük teknolojik içeriğe sahip az sayıda mamul mal ile ihracatlarını biraz çeşitlendirebilmişlerdir. Ancak, teknolojiyi kendileri geliştiremediklerinden, Kuzey'den ithal etmek zorunda kalmaktadırlar. Daha açık deyişle, Kuzey' e karşı önemli bir 'teknolojik bağımlılık' içindedirler. Bu tez çalışmasında, Güney içinden bir grup Doğu Asya ülkesinin, 'dış ticarette daha açık olunarak daha hızlı büyünebileceği' yönündeki neoklasik savların aksine, devletin aktif şekilde stratejik müdahalelerde bulunmasıyla kalkınabileceğini göstermeleri üzerinde önemle durulmuştur. 140 Türkiye bölümünde, ampirik bir çalışma yapılarak, Türkiye'nin ihracat kompozisyonunun başta tekstil, demir-çelik vb. olmak üzere az sayıda düşük teknolojili mamul maldan ve bazı tarım ürünlerinden oluştuğu ortaya konmuştur. Türkiye'nin ihracatının büyük ölçüde tek bir pazara yönelik olması da göz önüne alındığında, Türkiye'nin bir an önce teknolojik kapasitesini geliştirmesinin, ihracatını teknoloji-yoğun ürünlere doğru çeşitlendirmesinin ve tek bir pazara olan bağımlılığını azaltmasının gerekliliği açıktır. Bu tez çalışmasında, Güney ülkelerinin ve Türkiye'nin, ancak 'büyüme' kavramı yerine, tekrar 'kalkınma' kavramını hedef seçerek, teknolojik altyapılarını geliştirebilecekleri ve ihracat kompozisyonlarını daha teknoloji-yoğun mamul mallara doğru çeşitlendirebilecekleri sonucuna ulaşılmıştır. Bu konuda, devlete önemli görevler düştüğü düşünülmektedir.
Türkiye'de üniversiteleşme hareketinin genç işsizliği üzerine etkileri

İşsizlik sorunu gerek gelişmiş gerekse gelişmekte olan ülkelerde acil çözüm önerileri gerektiren en önemli yapısall ekonomik problemlerden biridir. Toplumun tüm kesimlerini derinden etkilemenin yanında; küresel ölçekte işgücü içinde en yüksek işsizlik oranı gençler arasında görülmektedir ve genç işsizliği oranı giderek yükselme eğilimindedir. Dünyanın genç nüfus oranı en yüksek ülkeleri arasında yer alan Türkiye'de son yıllarda baş döndürücü bir üniversiteleşme hareketi gerçekleşmiştir. 2000'li yılların başında izlenen 'her ilde en az bir devlet üniversitesi kurulması' politikası çerçevesinde çok sayıda yeni üniversite açılmış, mevcutların fakülte sayıları ve kontenjanları önemli ölçüde artırılmıştır. Bu süreçte yükseköğretim mezunu gençlerin sayıları hızla artarken yeterli istihdam imkanı yaratılamamış, özelikle yükseköğretim mezunu gençler arasında işsizlik oranı giderek artmıştır. Türkiye'de eğitim seviyesinin yükselmesinin, gençlerde işsizlik riskini azaltması ve ücretlerin yükselmesinde katkı sağlayamaması, eğitim harcamalarının ve yükseköğretim sisteminin etkinliğinin sorgulanmasına yol açmıştır. Türkiye'nin dünya ekonomisinde arzuladığı yere ulaşabilmesi ancak beşeri sermayesi yüksek gençleri istihdam edebilmesi ile mümkündür. Bu çalışmada Türkiye'de üniversiteleşme hareketi ve genç işsizliği sorunu değişik boyutları ile ele alınmıştır. Bu bağlamda, çalışmanın birinci bölümde işsizlikle ilgili terminoloji ve kavramsal çerçeve sunulmuştur. İkinci bölümde eğitimin fonksiyonları ve Türkiye'de üniversiteleşme hareketi ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise Türkiye'de genç işsizliği sorunu, eğitim seviyesi ve diğer demografik değişkenlere göre seçilmiş ülkelerle karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Sonuç kısmında, genç işsizliği ile mücadelede etkili olabilecek çözüm önerilerine özellikle bu sorunla mücadelede eğitimin etkinliğini artıracak önerilere yer verilmiştir.
Vergi politikası bireysel refah ilişkisi: Türkiye uygulamasının değerlendirilmesi

Vergi politikasının bireysel refah üzerindeki etkisi iktisat ve mali yazınlarında tartışılmaktadır. Zira, vergi politikasının bireysel refah üzerindeki etkileri, ülkenin gelişmişlik düzeyi, devletin ekonomiye müdahale anlayışı, bireyin gelir durumu gibi pek çok değişkenden etkilenmektedir. Çalışmada vergi politikalarının bireysel refaha olan etkilerini incelenmeden önce, iktisadi düşüncede müdahale anlayışı çerçevesinde vergi politikasını ele almak suretiyle, konunun teorik temelleri ele alınmıştır. Türkiye'de bireysel refahı ele alırken teori kısmında ele alınan görüşlerin dönemler itibariyle Türkiye'deki uygulamaları ve bu uygulamaların ne kadar başarılı olduğu tartışılmıştır. Sonuçta, ekonominin kendi dinamikleriyle minimum müdahaleyle işleyebilmesi olgusu, Türkiye'de liberal dönemler olarak adlandırılan dönemlerde bile gerçekleşmemiştir. Bu bağlamda her dönem kendini hissettiren müdahaleci yapı vergi politikalarında da kendini göstermiştir.