turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
An Analysis of the sources of import growth in Turkey 1985-90

öz 1985- 90 DÖNEMİNDE TÜRKİYE'DEKİ İTHALAT BÜYÜMESİNİN KAYNAKLARININ ANALİZİ OYACELASUN Yüksek Lisans Tezi, iktisat Bölümü Tez Yöneticisi : Prof. Dr. Sübidey Togan Temmuz 1995 1985- 90 döneminde Türkiye'deki ithalat büyümesinin kaynaklan girdi-çıktı çerçevesi içinde dört nedensel faktöre ayrılmıştır: nihai talep büyümesi, ihracat büyümesi, ithal ikamesi ve teknolojik değişim. İthalat ve gayri safi çıktı için yurtiçi fiyat endeksleri oluşturulmuş, ve 1990 girdi-çıktı tablosu ikili deflasyon yöntemi ile 1985 fiyatlarına çevrilmiştir. Ayrıştırma sonuçlan Türkiye'nin o dönemki ekonomik durumu çerçevesinde incelenmiştir. Sonuçlar, nedensel faktörler de 1979- 85 dönemine göre yapısall değişiklikler olduğunu göstermektedir. 1985- 90 döneminde, ihracat büyümesinin katkısının ihmal edilebilir, nihai talep büyümesi ve ithal ikamesinin ise en önemli iki kaynak olduğu görülmektedir.
Kazakistan'da yabancı sermaye yatırımları ve Kazak ekonomisine etkileri

YÜKSEK LİSANS TEZ ÖZÜ KAZAKİSTAN'DA YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI VE KAZAK EKONOMİSİNE ETKİLERİ Aliya ABELDİNOVA İktisat Ana Bilim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eylül 1999 Danışman: Prof. Dr. S. Rıdvan KARLUK Doğrudan yabancı sermaye yatırımları gelişmekte olan ülkelerin kalkınma ve dünya ekonomisinin globalleşme sürecinde önemli bir rol oynamaktadır. Portföy yatırımlarından farklı olarak, doğrudan yatırımlar, bir ülkede bir firmanın satın alınması veya yeni bir firmanın kurulması veya mevcut bir firmanın sermayesinin arttırılması şeklinde yapılmakta ve kendisiyle birlikte teknoloji, işletmecilik bilgisi ve yatırımcının kontrol yetkisini de beraberinde getirmektedir. Yabancı şirketler bir ülkede yatırıma karar verirken karlılık olanakları, ekonomik ve politik istikrar, hükümet politikaları gibi birçok ekonomik, siyasal, psikolojik ve hukuksal faktörü göz önünde tutmaktadırlar. Yabancı sermaye yatırımları ev sahibi ülke ekonomisindeki sermaye birikimi, teknolojik gelişme, ödemeler dengesi, istihdam ve bölgesel kalkınma üzerinde olumlu etkiler yaratmakta, böylece ülke ekonomisinin gelişmesine katkıda bulunmaktadırlar. Günümüzde birçok gelişmekte olan ülke gibi, Kazakistan da yabancı yatırımları çekmeye çalışmaktadır. Serbest piyasa ekonomisine geçiş süreciniIll yaşayan Kazakistan, ekonomik reform programını ve yeniden yapılanma çalışmalarını başarıyla sürdürmektedir. Ülkenin sahip olduğu zengin doğal kaynaklar, büyük sanayi potansiyeli ve geniş pazar yabancı sermayenin gelmesini teşvik etmektedir. Kazakistan'a gelen yabancı şirketler en başta petrol ve gaz sanayileri olmak üzere, madencilik ve metalürji, inşaat, bankacılık, ulaştırma ve haberleşme alanlarında yoğun yatırım yapmaktadırlar. Yabancı sermaye yatırımları içinde Türk yatırımları büyük öneme sahip olmakta ve ülke ekonomisinin gelişmesine katkıda bulunmaktadırlar. Kazakistan'da yatırım ikliminin iyileştirilmesi için çeşitli yasal düzenlemeler yapılmakta ve ayrıcalık ve kolaylıklar sağlanmaktadır. Bunun yanında, ilk yapılması gerekenler arasında; vergi ve yasama sistemlerini sağlamlaştırmaya devam etmek ve uluslararası piyasalarda Kazakistan'ın imajını güçlendirme stratejisini geliştirmeye devam etmek gelmektedir.
Türkiye'de gelişme iktisadının evrimi

Bu tezin amacı, Türkiye'de gelişme iktisadının evriminin dönemsel incelemesini yapmaktır. Dönemsel incelemenin çerçevesini çizen değişimlerin incelenmesinde kullanılan verilerin elde edilebileceği bir makale dökümü hazırlandı. Bu makale dökümünden elde edilen veriler, tablolara döküldü ve bir şekil oluşturuldu. Söz konusu tablolar ve şekle göre 1960- 69 döneminden 1970 -79Ill Türkiye'de gelişme iktisadının evrim süreci uluslararası alanda gelişme iktisadının evrim sürecine, Türkiye'de yaşanan gelişme sürecindeki farklılıklarla koşut değildir.
A vector error correction model approach in explaining the relationship between interest rate and inflation towards exchange rate volatility in Turkey

Bu çalışma Türkiye'de kurların enflasyon, faizler ve para arzı kullanılarak incelenmesi için bir hata düzeltme modeli kullanmıştır. Çalışmada kullanılan veri seti 2002- 2018 arası aylık düzeltilmiş seridir. Bulunan bulgulara göre kurların faizler ile pozitif ilişkide olduğu, enflasyon ile ise negatif ilişkide olduğu saptanmıştır. Bulunan bulgularekonomik teori ve kurallarla örtüşmektedir. Faizerin yükselmesi hanehalkının daha çok Türk lirası talep etmesine yol açacak, bu da Türk lirasının değer kazanmasına sebep olacaktır. Aynı zamanda, enflasyonun yükselmesi de kur üzerinde baskı yarattığından, o da negatif bir etki yaratacaktır. Bunların yanında modele açıklayıcı veri olarak para arzı da eklenmiştir, ve görülmüştür. ki Türkiye'de para arzı kısa vadede kurların üzerinde negatif bir etkiye sahip olmakla beraber, uzun vadede herhangi bir etkisi yoktur. Bu bulgu da ekonomik değerler ile örtüşmektedir. Artan para arzı, Türk lirasını piyasadabollaştıracak, bu da parada değer kaybına neden olacaktır.
Türkiye'de bölgelerarası dengesizliklerin giderilmesinde kurulan kalkınma ajansları ve kadın istihdamının rolü

Sürdürülebilir büyüme ve ekonomik kalkınma tüm ülkelerin temel hedefleri arasındadır. Bu hedefleri gerçekleştirmiş olan ülkelerde bile bölgeler arası dengesizlik sorunu mevcuttur. Az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde daha çok görülmesine rağmen gelişmiş ülkelerin bölgeleri arasında da bu sorun yaşanmaktadır. Bu bölgeler arası dengesizlikleri gidermek için insan kaynaklarına yatırım yapmak şarttır. Ekonomik kalkınmada insan vazgeçilmez bir unsur olduğuna göre dünya nüfusunun yarısını oluşturan kadınlar olmadan kalkınmayı sağlamakta mümkün gözükmemektedir. Türkiye'de kadınların ülke ekonomisinin kalkınmasına katkıları, çalışma hayatında fırsat eşitliğinin sağlanması ile orantılıdır. Sanayi devrimi ile çalışma hayatına katılan kadınlar, geçmişşten günümüze çalışma yaşamında birçok sorunla karşılaşmışlardır. Türkiye'de ise kadının çalışma hayatına katılımı Cumhuriyet'in ilanı ile başlamış, kendi kazançlarını elde edebilmek için dışarıda çalışmaya başlamışlardır. Tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de yaşanan bölgeler arası dengesizlikleri gidermek için Bölgesel Kalkınma Ajansları kurulmaktadır. Kalkınma ajansları aracılığı ile kadın istihdamının teşvik edilmesi, kadının çalışma hayatına katılımının önü açılması dengeli bir kalkınma için gereklidir. Türkiye'de kadının işgücüne katılımında belirleyici olan sosyo-kültürel ve ekonomik engelleri aşmak, onları çalışma hayatına kazandırmak adına yakın zamanda kurulan Bölgesel Kalkınma Ajansları'na büyük görev düşmektedir.
Ekonomik küreselleşmenin gelişmekte olan ülkelerde istihdam üzerine etkisi: Türkiye örneği

Uluslararası ekonomik sistem hızlı bir değişim sureci geçirmiştir. Bu süreçte yeni eğilimler ortaya çıkmıştır. Bunlar arasında en belirgin olanı küreselleşmedir. Küreselleşme ülkeler arasındaki her türlü sınırın kalkarak ekonomik, siyasal, kültürel, ve sosyal bütünleşmeyi ifade etmektedir. Son yıllarda yaşanan ekonomik küreselleşme olgusu gelişmiş ülkeleri olduğu kadar gelişmekte olan ülkeleri de yakından ilgilendirmektedir. Küreselleşme sonucunda ülkeler arasında kalkan sınırlar sermayenin ve yatırımların ülkeler arasında geçişinikolaylaştırmıştır. Bunun sonucunda da özellikle gelişmekte olan ülkeler yasal düzenlemeler ve teşviklerle yabancı sermayeyi ülkelerine çekmeye çalışmışlardır. Yabancı sermayenin istihdamı artıracağı yöndeki görüşler işsizliğin önemli bir problem olarak görüldüğü ülkelerde yabancı sermayeye verilen önemi artırmıştır. Çalışmamızın ilk bölümünde küreselleşme kavramı çeşitli boyutlarıyla ve tarihsel süreci olumlu, olumsuz yönleriyle açıklanmaya çalışılmış ve küreselleşmenin etkileri üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde istihdam ve işsizlik kavramları açıklanmış küreselleşmeistihdam ilişkisi ve küreselleşmenin gelişmekte olan ülkelerin istihdamını gerçektenbeklendiği gibi artırıp artırmadığı üzerinde durulmuştur. Son bölümde ise Türkiye'nin mevcut nüfus ve istihdam yapısı incelenmiş küreselleşmenin Türkiye'de istihdam üzerine etkileri üzerinde durulmuştur.
Enflasyon - nispi fiyat değişkenliği ilişkisi: Türkiye örneği

Günümüzde pek çok ekonominin enflasyon sorunu ile karşı karşıya olduğu ve enflasyonun adeta yaşamın bir parçası haline geldiği bilinmektedir. Enflasyonun nispi fiyat değişkenliği üzerinde etki yaratarak reel ekonomik değişkenleri etkileyebileceği uzun süredir kabul edilmektedir. Yüksek enflasyon dönemlerinde ekonomik birimlerin nispi/mutlak, geçici/sürekli fiyat değişimlerini doğru olarak algılamaları zorlaştığından nispi fiyatların ekonomik kararlara sinyal verme özelliği azalmaktadır. Bu nedenle, enflasyon nispi fiyatlarda değişkenliğe sebep olduğunda kaynakların etkin dağılımı engellenmekte ve refah kayıpları ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı enflasyon oranı ile nispi fiyat değişkenliği arasındaki ilişkiyi Türkiye ekonomisinde hem harcama hem de bölge bazında ayrı ayrı test etmektir. Bu amaç doğrultusunda çalışmada öncelikle, 31 harcama grubunun 26 bölgedeki 2003: 01 -2014: 01 dönemi tüketici fiyat endekslerinden yararlanılarak her bir harcama grubu ve bölgeye ilişkin enflasyon oranı ve nispi fiyat değişkenlik ölçütleri hesaplanmıştır. Daha sonra söz konusu iki değişken arasındaki ilişkinin yönü ve derecesini belirlemek için korelasyon analizi yapılmıştır. Ardından 31 harcama grubu ve 26 bölgenin her biri için ayrı ayrı oluşturulan ikili değişkenlerin Vektör Otoregresyon modeli çerçevesinde Granger nedensellik testi, varyans ayrıştırması ve etki-tepki analizleri yapılmıştır. Harcama bazında yapılan analiz sonuçları, bazı harcama grupları için herhangi bir nedensellik ilişkisi tespit edilmemiş olmakla birlikte genellikle iki değişken arasında çift yönlü nedensellik ya da enflasyondan nispi fiyat değişkenliğine doğru bir nedensellik ilişkisi olduğunu göstermiştir. Bölge bazında yapılan test sonuçları ise harcama gruplarından farklı olarak birçok bölgede nedenselliğin yönünün nispi fiyat değişkenliğinden enflasyona doğru olduğunu göstermiştir.
Küreselleşme sürecinde doğrudan yabancı sermaye yatırımları analizi

'Küreselleşme Sürecinde Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımlarının Analizi: İzmir Örneği' konulu bu araştırmanın, ilk bölümünde doğrudan yabancı sermaye yatırımlarına ilişkin kuramsal yaklaşımlar tartışılmakta, yabancı yatırımcıların ülke tercihini etkileyen faktörler ve doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının makroekonomik etkileri incelenmektedir. İkinci bölümde, küreselleşme ile bağlantılı olarak dünyada doğrudan yabancı sermaye yatırımlarındaki gelişmeler analiz edilmektedir. Günümüzde doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının 3 /4'ünden fazlası ilk on ülkede toplanmaktadır. Doğrudan yabancı sermaye yatırımları sadece belirli ülkelerde değil, aynı zamanda o ülkelerin belirli alt bölgelerinde de yoğunlaşmaktadır. Bu yoğunlaşmada, yerleşim yeri avantajları kadar ülkelerin doğrudan yabancı sermaye ile ilgili mevzuatlarını giderek daha liberal hale getirmeleri ve özel teşvik sistemleri geliştirmeleri etkili olmaktadır. Üçüncü bölümde, Türkiye'deki doğrudan yabancı sermaye incelenmektedir. Türkiye'ye ithal ikameci sanayileşme stratejisinin uygulandığı 1980 öncesinde küçük çaplı yabancı sermaye girişlerinin olduğu görülmektedir. 1980 sonrasında Türkiye'ye yönelik yabancı sermaye girişleri artmaya başlamış ancak bu hiçbir zaman ekonomik potansiyeliyle doğru orantılı bir düzeye ulaşamamıştır. Küresel doğrudan yabancı sermaye yatırımlarındaki bu zayıf performans, Türkiye'yi kısa vadeli sermaye hareketlerine yöneltmekte ve böylelikle ekonomik krizlere ortam hazırlayabilmektedir. Dördüncü bölümde, İzmir'de yerleşik ve kayıtlı sermayesi içinde en az yüzde 10 yabancı sermaye bulunan 53 firmaya ankete dayalı bir alan çalışması uygulanmıştır. Araştırma sonucunda, Türkiye ve İzmir'in ekonomik potansiyelleri ölçüsünde doğrudan yabancı sermaye yatırımlarından pay almadıkları saptanmıştır. Çözüm olarak, yerel potansiyellerin ortaya çıkarılması ve tanıtılması yönünde yabancı sermayeyi çekecek kurum ve örgütlenmelere ihtiyaç olduğu sonucuna ulaşılmıştır. V
Robust decentralized investment games

Tezin ilk bölümünde tek periyotlu bir ekonomi olduğunu, ilk ve ikinci momentbilgilerinin herkesçe bilindiğini ve tek bir yatırımcı ile riskli varlıklara yatırım yapmada uzman iki portföy yöneticisi olduğunu varsaydık. Yatırımcınınbu iki portföy yöneticisinin ortalama varlık kazançları üzerindeki bilirkişi tahminlerinigöze alarak kendisini piyasadaki belirsizliklere karşı güvence altına almakistediği, bunun sonucu olarak da sermayesini bu iki portföy yöneticisineen iyi nasıl dağıtabileceği ve sonrasında bunların sözleşme ücretlerini en iyi nasılayarlayabileceği problemini değerlendirdik. Tezin ikinci bolümde ise ilk bölümdekivarsayımları kabul edip ortaya çıkan sonuçları değerlendirdikten sonra sözleşmeücretlerinin daha adil bir şekilde belirlenmesini sağlayacak basit bir oyun kurguladık. Daha sonra, bu oyun konseptini üç veya daha fazla portföy yöneticisininde olabileceği yeni bir varyasyonunu geliştirdik.
Hedonic price analysis of office rents: A case study of the office market in Ankara

Bu çalışma Ankara'daki işyeri kiralarmdaki farklılaşmayı analiz etmektedir. Çalışmanın ardında yatan teorik dayanağı hedonik metodoloji ile ilişkilidir. Bu yöntem taşınmazların fiyat veya kira fiyatlarındaki farklılaşmayı açıklamak üzere yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu teorik çerçeve veri iken, Ankara'daki işyeri pazarı için 2002 yılına ait yatay-kesit verileri kullanılarak hedonik regresyon modeli oluşturulmuş ve hedonik fiyat endeksleri tahmin edilmiştir. Hedonik fiyat fonksiyonu doğrusal logaritmik bir fonksiyon olarak belirlenmiş ve en küçük kareler yöntemi kullanılarak iki farklı model için tahmin edilmiştir. Model 1 ve Model 2 deki değişkenlerin tümü aynı olmakla beraber; Model 1, Model 2 den farklı olarak binanın konumuna ait özelliklerini temsil eden değişkenleri de içermektedir. Modeller için elde edilen tahmin sonuçları, binanın toplam katsayısının ve yapım kalitesinin binanın konumuna ait özellikleri temsil ettiğini göstermektedir. Ayrıca, Model 1 için elde edilen tahmin sonuçları, Ankara'da işyeri kiralarının farklılaşmasına çoğunlukla işyerinin konumuna ait özelliklerinin neden olduğunu göstermektedir. Bunu doğrulamak için, farklı nonnested hipotez testleri kullanılarak, Model 1 Model 2 ye ve Model 2 de Model 1 e karşı test edilmiştir. Test sonuçlarına göre Model 1, Model 2 ye tercih edilmektedir. Bu sonuç, binanın konumuna ait özelliklerin, kira farklılaşmalarını açıklaması bakımından önemli olduğunu göstermektedir. Binanın konumunu temsil eden değişkenlerle birlikte, önemli olduğu saptanan, işyerinin fiziksel ve kira sözleşmesine ait özelliklerini temsil eden değişkenlerin tahmin sonuçları da Model 1 için değerlendirilmiştir. Ampirik sonuçlar, binanın konumuna ait özelliklerinin Ankara'daki işyeri kiralarındaki farklılaşmayı büyük ölçüde açıklandığını göstermektedir.
Savunma harcamalarının ekonomik büyümeye etkisi

Devletlerin gerek ülke içerisinde gerekse ülke dışında güvenli bir gelecek sağlayabilmeleri açısından savunma hizmetleri onlar için vazgeçilmez bir olgudur. Egemenliklerini ve bağımsızlıklarını sağlamaları için dış ve iç tehditlere karşı savunma hizmetlerini güçlendirmeleri gerekmektedir. Bu hizmetlerin de sağlanabilmesi için devletler bütçelerinden savunma harcamaları adı altında bir miktar ayırmaktadırlar. Savunma harcamaları ülkelerin ekonomilerinde önemli bir paya sahip olmaktadır. Bütçelerdeki savunma harcamaları kaleminin fazlalığı diğer kalemleri de etkilemektedir. Ülkelerin kamu harcamalarında büyük bir yer kaplayan savunma harcamaları bir ülkenin büyüklüğünü de gösterebilmektedir. Türkiye, Asya ve Avrupa kıtaları arasında jeopolitik öneme sahip bir ülke konumunda olduğundan komşuları arasında savunma harcamaları en yüksek ülke görünümü içerisindedir. Bu çalışmada ülkelerin savunma harcamalarına yönelme sebepleri ve savunma harcamalarının ekonomik kalkınmalarına etkisi incelenmeye çalışılmıştır. Ayrıca savunma harcamalarını kamu harcamaları içindeki yeri ve önemi irdelenmiştir.
Türkiye'de boya ve vernik endüstrisinin incelenmesi ve sektör analizi

Bu çalışmanın amacı, rakamsal büyüklükleri ile dikkat çeken, boya ve vernik endüstrisinin piyasa yapısının ve rekabet gücünün belirlenmesidir. Türkiye'de 1940'lann başlangıcında yerli firmaların kurulması ile başlayan yapılanma süreci ancak 1950'lerin ortalarından sonra endüstriyel bir nitelik kazanmıştır. Yerli endüstri, gümrük vergilerinin 1980 sonrası dönem ile başlayan süreçle giderek düşürülmesi ve 1995 yılında tamamen sıfırlanmasına dek, kapalı ekonomi koşullan içerisinde korunarak gelişimini sürdürmüştür. Endüstrinin günümüz koşullarında piyasa yapısının ve rekabet gücünün belirlenebilmesi amacıyla, konjektürel değişim modeli kullanılarak ampirik bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Endüstrinin piyasa yapısı içerisinde çok değişik büyüklükte, 160'a yalan firma yer almaktadır. Ancak üretimin %80.57'si ilk beş büyük firma tararından gerçekleştirilmektedir. Endüstri içerisinde bu grup firmalar, en yüksek fiyat-maliyet marjına sahip olarak sınırlı bir tekelci güç göstermektedirler. Küçük kapasiteli firmalar ise hemen hemen, tam rekabet modeli koşullarında faaliyetlerim sürdürmektedir. Bu grup dışındaki firmalar birbirleri ile olan bağmüılıklannın bir ölçüde farkındadırlar. Sonuç olarak boya ve vernik endüstrisi bir bütün olarak incelendiğinde, piyasa yapısının belirli bir oranda tekelci güç gösterdiği ancak bu yöndeki eğilimlerin sınırlı olduğu görülmektedir.
Dışa açıklığın rekabet gücü üzerine etkileri

Ülkeler arasında bütünleşmeyi sağlayan dışa açıklık dış ticaretin serbestleşmesi ve genişlemesine neden olmaktadır. Ülkelerin uluslararası piyasalardaki konumunu belirleyen dışa açıklık, ekonomik büyüme, istihdam, verimlilik, altyapı, makroekonomik ortam, teknoloji, sermaye hareketleri ve piyasa büyüklüğü gibi farklı yönlerden ekonomilerin rekabet gücü üzerinde etkilidir. Dışa açıklığın ekonomilerin gelişmişlik düzeylerine göre farklı sonuçlar ortaya çıkarması bu süreçte belirgin bir rol oynamaktadır. Bu bağlamda dış ticaret, ülkeler arasındaki etkileşimi artırmakta ve giderek ekonomileri birbirine bağımlı kılmaktadır. Bu çalışmada dışa açıklığın rekabet gücü üzerindeki etkileri incelenmiştir. Çalışmanın temel hipotezi dışa açıklığın, rekabet gücü ve gelişmişlik düzeyi ile ilişkisinin olup olmadığıdır. Çalışmanın sonuçlarına göre rekabet gücü yönünden güçlü olan ülkeler genellikle çok yüksek insani gelişim düzeyine sahiptir. Bu çerçevede gelişmişlik düzeyi arttıkça rekabet gücü artmaktadır. Dışa açıklık ile rekabet gücü arasındaki ilişki ise ülkelere göre farklılaşmaktadır. Ancak bütünsel bir yaklaşım, dışa açıklık derecesi yüksek olan ülke gruplarının rekabet gücünün de arttığını göstermektedir.
Küresel kriz sonrası geleneksel olmayan para politikalarının enflasyon ve döviz kuru üzerine etkisi: Türkiye örneği

Bu araştırmanın amacı küresel kriz sonrası geleneksel olmayan para politikalarının enflasyon ve döviz kuru üzerine etkisinin Türkiye örneğinde incelenmesidir. Araştırmada ekonometrik model kapsamında değişkenler TCMB veri tabanından elde edilmiştir. Veriler 2008- 2018 dönemini kapsamaktadır. Bu dönemin alınmasının nedeni 2008 kriz dönemine yönelik tespitin yapılmasıdır. Granger nedensellik testi sonucunda faizin döviz kuru ve enflasyon üzerinde etkili olmadığı tespit edilmiştir. Bu durum ülkedeki para politikalarının döviz kuru ve enflasyon üzerinde doğrudan etkili olmadığını göstermektedir. Araştırmada sonuç olarak değişkenler düzey değerlerinde durağan olmadıkları için regresyon modeli uygun bulunmamıştır. Farklı düzeylerde durağanlık söz konusu olduğu için Granger nedensellik testi yapılmıştır. Ancak test sonuçlarına göre faiz oranlarının döviz kuru ve enflasyon üzerinde etkili olmadığı tespit edilmiştir. Türkiye'de uygulanan 2008 sonrası para politikaları doğrudan döviz kuru veya enflasyon oranı üzerinde etkili değildir. Türkiye'nin üretimde ve petrolde dışa bağımlı olması, para politikalarının döviz kuru ve enflasyon üzerinde etkili olmamasında bir neden olarak ifade edilebilir.
Mali baskınlık ve mali baskınlıkta demografik unsurların etkileşim analizi: BRICT ülkeleri

Devletin en temel görevi toplumdaki bireylerin kamusal ihtiyaçlarını karşılamaktır. Devlet toplumun ihtiyaçlarını karşılarken ilk olarak bireylerin ihtiyaçlarını belirleyip planlamalar yaparak elindeki kaynakları etkin ve verimli bir şekilde kullanıp bir takım harcamalar yapmaktadır. Bu harcamaları yaparken sadece bireylerin kişisel ihtiyaçlarını karşılamakla kalmayıp toplumun bütünsel olarak kalkınmasını, toplumsal refah seviyesini yükseltmeyi ve ekonomik gelişimini sağlamayı hedeflemektedir. Devlet ekonomik görevlerini yerine getirirken sağlık, savunma, eğitim, sosyal güvenlik gibi kalemlere kaynaklarını ayırmaktadır. Kamu harcamalarında GSYİH'daki artıştan daha fazla oranlarda artış olması mali baskınlığa sebep olmaktadır. Mali baskınlık kavramı bir ülkenin ekonomik performansının önemli göstergelerinden biri olması nedeniyle önem arz etmektedir. Çalışmada nüfus, coğrafi alan, piyasa büyüklüğü ve ekonomik büyüme hızları açısından benzer niteliklere sahip BRICT ülkelerinde cari açık, dış borç stoku, GSYİH'daki büyüme oranı, devlet tarafından yapılan eğitim harcamaları, askeri harcamalar ve sağlık harcamalarının Panel VAR analizi ile mali baskınlık üzerindeki etkileri ortaya konulmaya çalışılmıştır. 2000- 2017 dönemine ait Dünya Bankası Ekonomik Göstergeler Veri tabanından alınan yıllık verilerle yapılan Dumitrescu Hurlin panel nedensellik testi sonucunda %10 anlam düzeyinde sağlık harcamalarının GSYİH'ya oranından devletin yaptığı eğitim harcamalarının GSYİH'ya; sağlık harcamalarının GSYİH'ya oranından askeri harcamaların GSYİH'ya oranına doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisinin olduğu saptanmıştır. Bununla birlikte mali baskınlıkta yaşanılan bir değişimi açıklamada kendisi dışında en fazla etkiyi gösteren kısa ve uzun dönemde askeri harcamaların GSYİH'ya oranı olduğu tespit edilmiştir. Askeri harcamaları sırasıyla dış borçlar, GSYİH büyüme oranı, devlet tarafından yapılan eğitim harcamaları ve sağlık harcamaları takip etmektedir.
Kripto para birimi bitcoin ile ekonomik göstergeler arasındaki ilişkinin ekonometrik bir analizi

Kripto para birimi Bitcoin, merkezi olmayan bir ağ mimarisine sahip olması ve fiziksel bir özellik taşımamasıyla mekan ve zaman kısıtı olmaksızın anında ödeme imkanı sağlayan bir işlev sunmaktadır. Bitcoin, kullanıcılarına anonimlik ve gizlilik fırsatı sunarken, kendisiyle yapılan işlemlerin iptali veya takibi de söz konusu olmamaktadır. Bitcoin satın alınabilmekte, satılabilmekte, diğer para birimleri ile takas edilebilmekte ve alışverişlerde ödeme aracı işlevini yerine getirebilmektedir. Bu işlemler network aracılığıyla direkt olarak iki taraf arasında herhangi bir aracı olmaksızın gerçekleştirildiğinden, maliyeti yok denebilecek kadar azdır. Bitcoin sunduğu bu avantajlar ile önemli bir kullanıcı kitlesine ulaşmış ve kendisine yönelik ciddi bir talep artışı yaratmıştır. Böylece ekonomik faaliyetlerde kullanılabilir bir varlığa dönüşerek, piyasalarda yatırım ve değişim aracı işlevini üstlenmiştir. Bu çalışmanın amacı, ilk ve en popüler kripto para birimi olan Bitcoin ile çeşitli ekonomik göstergeler arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bitcoin ile ilişkili ekonomik göstergeler; faiz oranları, borsa endeksleri, döviz kurları ve emtialar olmak üzere dört gruba ayrılarak incelenmiştir. Bu amaç doğrultusunda Bitcoin ile ekonomik göstergeler arasındaki ilişki, 16.07.2010-16.05. 2019 dönemi günlük verileri kullanılarak, Granger nedensellik testi ve VAR yöntemine dayalı etki-tepki fonksiyonları ve yaryans ayrışması yöntemleri ile analiz edilmiştir. Yapılan ampirik analiz sonucunda; haftalık ve aylık Euro cinsinden Libor faiz oranları ile EUR/USD, JPY/USD, CNY/USD döviz kurları ve altın fiyatlarının Bitcoin fiyatlarını etkilediği, Dow Jones 30 ve Nikkei 225 borsa endekslerinin ise Bitcoin fiyatlarından etkilendiği belirlenmiştir.