Psikolojik sözleşmenin örgütsel sessizlik üzerindeki etkisi: Sağlık çalışanlarına yönelik bir uygulama

Bu çalışmanın amacı, psikolojik sözleşmenin örgütsel sessizlik üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırmanın evrenini 16 Kasım 2015 30 Kasım 2015 tarihleri arasında, Sivas Devlet Hastanesi'nde çalışan 540 hekim, hemşire/ebe ve diğer sağlık personeli oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise, bu hastanede çalışan sağlık personeli oluşturmaktadır (n=377). Bu araştırma, tanımlayıcı türde bir araştırma özelliğindedir. Araştırmadan elde edilen veriler SPSS (Ver.22.0) programı ile değerlendirilmiştir. Katılımcıların verdikleri cevapların demografik özelliklere göre değişip değişmediğini test etmek amacıyla iki değişkenler için bağımsız örneklem t testi, ikiden fazla değişkenler için ise f testi uygulanmış ve anlamlı farklılığın nedeni Tukey testi ile incelenmiştir. Ayrıca psikolojik sözleşmenin örgütsel sessizlik üzerindeki etkisini belirlemek için korelasyon ve birden fazla bağımsız değişken olduğu için çoklu regresyon analizi yapılmıştır. p<0. 05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştirAraştırma bulgularına göre; psikolojik sözleşme açısından, yaş, eğitim, unvan, aylık gelir durumu; sessizlik açısından, cinsiyet, deneyim, eğitim ve idari görev değişkenleri arasında farklılıklar gösterdiği saptanmıştır. Genel olarak psikolojik sözleşme (3,00) ve örgütsel sessizlik (2,76) ortalaması orta düzeyde olduğu ve özellikle çalışanların sessizlik puanlarının işle ilgili konularda (3,33) en yüksek olduğu saptanmıştır. İşlemsel psikolojik sözleşmenin örgütsel sessizlik üzerinde pozitif etkisi (ß=0,173, t=3,404, P=0<0,5), ilişkisel psikolojik sözleşmenin örgütsel sessizlik üzerine negatif etkisi (ß= -0,263, t= -5,181, P=0<0,5) saptanmıştır. Araştırma bulgularında psikolojik sözleşmenin örgütsel sessizliği doğrudan etkilemediği (ß=0,051, t=0,980, P=0>0,5) saptanmıştır. Buna karşın psikolojik sözleşme boyutlarından işlemsel psikolojik sözleşmenin; 'yönetsel ve örgütsel nedenler (ß=0,104, t=2,070, P<0,5)', 'işle ilgili konular (ß=0,179, t=3,494, P<0,5)', 'tecrübe eksikliği (ß=0,207, t=4,001, P=0.003)', 'izolasyon korkusu (ß=0,157, t=3,035, P=0.003)', 'ilişkileri zedeleme korkusu (ß=0,162, t=3,147, P=0.002)', 'örgütsel sessizlik (ß=0,173, t=3,404, P=0<0,5)' üzerinde pozitif bir etkiye sahip olduğu saptanmıştır. İlişkisel psikolojik sözleşmenin ise ; 'yönetsel ve örgütsel nedenler (ß= -0,306, t= -6,060, P=0<0,5)', 'işle ilgili konular (ß= -0,233, t= -4,552, P=0<0,5)', 'İzolasyon Korkusu (ß= -0,195, t= -3,788, P=0.000)', 'ilişkileri zedeleme korkusu (ß= -0,193, t= -3,748, P=0.000)', 'Örgütsel sessizlik (ß= -0,263, t= -5,181, P=0<0,5)', üzerinde negatif bir etkiye sahip olduğu saptanmıştır. İlişkisel Psikolojik Sözleşmenin Tecrübe Eksikliği (ß= -0,024 t= -0,459, P=0>0,5) üzerinde bir etkisi saptanmamıştır. Sonuç olarak psikolojik sözleşmenin örgütsel sessizliği doğrudan etkilemediği saptanmıştır. Fakat psikolojik sözleşme boyutlarından işlemsel psikolojik sözleşmenin örgütsel sessizlik üzerinde pozitif bir etkiye sahip iken, ilişkisel psikolojik sözleşmenin ise örgütsel sessizlik üzerinde negatif bir etkiye sahip olduğu saptanmıştır. Çalışmada ayrıca tespit edilen sonuçlara yönelik ve gelecekte bu alanda çalışma yapacak araştırmacılara bazı önerilerde bulunulmuştur.