turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
1592 tarihli Şam eyaleti muhasebe İcmal Defteri

Tezimiz defterin başında yazılı olan icmal teriminden de anlaşılacağı üzere özet bir bütçedir. Defterin bilanço cetveli, gelirlerin toplamından yapılan harcamaların belirli bir usule göre tanziminden ibarettir. Şam Vilayeti'nin en büyük gelir kaynağı olan mukata'alar deftere tahvil başlığı atında kayd edillmiş olup en büyük gider kalemi ise Şam ve çevresinde görev yapan askerlere ödenen maaş ve bunların ihtiyaçlarını temin için yapılan masraflardır. Bu harcamalar mevacib ve baha başlığı altında kaydedilmiştir. İncelediğimiz defterden Şam Vilayeti'nin idari ve iktisadi yapısı hakkında önemli bilgiler edindiğimiz gibi dönemin yüksek kademede görevli şahıslarını tesbit etmemiz de mümkün olmuştur. Şam Vilayeti incelediğimiz dönemde bütçesi fazla veren vilayetlerden biri olduğu halde merkeze gönderilmesi gereken meblağ vilayetin ihtiyaçlarını gidermek için yine mahallinde sarf edilmiştir.
Silahdar Fındıklı Mehmed Ağa - Nusretname- Tahlil ve metin (1106-1133 / 1695-1721)

Nusretname, XVII. Yüzyılın son yıllan ve XVIII. Yüzyılın ilk çeyreği için kıymetli bir eserdir. Silahdar Fmdıkhlı Mehmed Ağa tarafından kaleme alınan bu eser, müellifin Zeyl-i Fezleke adını verdiği Silahdar Tarihi adıyla meşhur eserinin devamı niteliğindedir. II. Mustafa'nın döneminin olaylarını yazmakla görevlendirdiği Mehmed Ağa, eserini 22 Cemaziyelahir 1106 (7 Şubat 1695 )'dan itibaren başlatmıştır. Yine II. Mustafa'nın isteği üzerine eserine Nusretname ismini vermiş ve olayları eserine kronolojik olarak, yıl yıl aktarmıştır. Müellifin gördüklerini aktardığı ve saray hizmetinde olduğu 1106- 1115 (1695-1703) seneleri hadiselerinin bulunduğu birinci kısım, bundan sonra yazdıklarına göre daha kıymetlidir. Zira II. Mustafa'nın saltanat yıllarını kapsayan bu bölümde meydana gelen olayların bizzat tanığı olmuş ve padişahla olan yakınlığı dolayısıyla bazen de karışmak durumunda kalmıştır. Eserde verilen bilgiler yazarın dikkatli bir insan olması münasebetiyle oldukça zengindir. Sefer öncesi hazırlıkların, düzenlenen merasimlerin, devlet adamlarının ve sultanın kıyafetlerinin, sefer sırasında takip edilen güzergahın ve savaşların aşamalarının bütün ayrıntılarıyla verildiği görülmektedir. Müellifin sık sık padişahın devlet adamları ile yaptığı konuşmaları aktarması, atama ve görevden alınmalara, tabiat hadiselerine, yangınlara, teşkilat tarihimiz açısından önemli olan yeni düzenlemelere yer vermesi eserin kıymetini bir kat daha arttırmaktadır. Eserin 1116- 1133 (1704-1721) yıllarını kapsayan ikinci kısmında Mehmed Ağa artık saray hizmetinde olmadığı için olayların dışında kalmış ve bu kısımlar Özet niteliğinde kaleme alınmıştır. Nusretname genel olarak döneminin konuşma diliyle yazılmıştır. Böyle olmakla beraber bazen de özellikle seçilmiş ağdalı ifadeler kullanılmıştır. Bu çalışma ile Nusretname wn tespit edilen en eski nüshası esas alınarak yeni harflere çevirildi ve diğer nüshalarla da karşılaştırma yapılarak nüsha farkları ortaya çıkarıldı. Mehmed Ağa'nın hayatı ve eserleri tanıtıldıktan sonra Nusretname'nin özellikleri, kaynaklan ve tesirleri incelendi.
2/351 numaralı İstanbul Bab Mahkemesi sicilinin transkripsiyon ve değerlendirmesi (H. 1231 ? 1232-/M.1816-1817)

Osmanlı hukukunun en önemli belgeleri olan ve Şer'iyye Mahkemeleri'nde alınan kararların suretlerini ihtiva eden Şe'riyye sicilleri, yaklaşık beş yüz yıllık bir dönemin hukuki, sosyal, iktisadi ve siyasi yapısını, safha safha göstermektedir. Bu yüzden incelenmesi gereken en önemli ve güvenilir belgelerdir. Araştırma konumuz olan 1231 /1232H. (M. 1816 -1817) tarihli İstanbul Bab Mahkemesi Sicilli de bunlardan bir tanesidir. Bu sicil üzerinde yaptığımız çalışmanın giriş kısmında Şer'iyye Mahkemeleri ve bu mahkemelerde tutulan Şer'iyye sicilleri hakkında bilgi verilmiştir. Ardından sicillin türü, ait olduğu mahkemenin tanıtımı, sicillin tavsifi ve sicillin içindeki hükümlerin gruplandırmaya tabi tutularak ayrı ayrı başlıklar altında değerlendirilmesi yer alır. Tarihi metin çalışmalarında esas, metnin en doğru biçimde verilmesi olmalıdır. Böylece araştırıcının doğru yorumu yapabilmesi mümkün olur. Bu konu, bu çalışmayı yaparken üzerinde durduğumuz en önemli noktadır. Buradan hareketle kelimelerin okunuşunda metnin yazıldığı devrin imlası göz önünde bulundurulmuştur. Özel adlar ve yer adları değişik kaynaklarla karşılaştırılarak kontrol edilmiştir.
2032 No'lu Trabzon Şeriye Sicilinin transkripsiyonu ve tahlili

Şeriyye Sicilleri, Osmanlı Tarihi'ni incelemek için birinci elden kaynaklardır. 15. asrın ortalarıyla 20. asrın ilk çeyreği arasındaki 472 yıllık Türk Tarihi'nin, Türk Kültürü' nün, siyasi, sosyal ve hukuki hayatının birinci elden kaynakları Şeriyye Sicilleridir. Şeriyye Sicilleri, yargılama ve kamu hizmetini ifa yetkisine sahip olan kadıların verdikleri kararları, tuttukları zabıtları, yaptıkları yazışmaları ve devletin yüksek makamlarının kadılık makamı ile idari, siyasi ve hukuki münasebetlerine dair bilgileri ihtiva eden defterlerdir. Tük Devletinin, 5 asırlık sosyal yapı ve idari teşkilatlanmasının doğru olarak tespiti Şeriyye Sicillerinin incelenmesine bağlıdır. Şeriyye Sicili Defterleri siyasi tarihten ayırt edilmesi mümkün olmayan askeri tarihimize dair bilgileri de ihtiva etmektedir. Bu çalışmamızda Şeriyye Sicili Defterleri ile ilgili olarak yapılan araştırma sonrasında yukarıda adı yazılı Şeriyye Sicili Defterinin traskribini ve bu metinlerin değerlendirmesini yaptık.
Avrupa'da 1830 ve 1848 ihtilalleri ile pekişen liberalizm, sosyalizm ve miiliyetçilik akımlarının Osmanlı İmparatorluğu'na etkileri

Fransız İhtilali'nden sonra Avrupa ve dünyada milliyetçilik ve liberalizm gibi fikirler yayılmıştır. Bunlar 1830 ve 1848 İhtilalleri ile daha güçlenmiştir. Bu ihtilaller Fransa, Almanya, İsviçre, Avusturya, Polonya, İngiltere gibi ülkelerde meydana gelmiştir. 1830 İhtilali'nde milliyetçilik ve liberalizm önemli bir yer tutmuştur. 1848' de ise bunların yanı sıra sosyalizm de etkili olmuştur. Tanzimat ve Islahat Fermanları, I. ve II. Meşrutiyet ilanları liberalizmin Osmanlı İmparatorluğu'ndaki etkileridir. Bu şekilde bazı anayasal haklar elde etmek amaçlanmıştır. Ayrıca liberal ekonomiyle ilgili bazı görüşler ortaya çıkmıştır. Milliyetçilik, Bulgarlar ve Yunanlılar gibi Osmanlı İmparatorluğu yönetimindeki bazı milletleri etkilemiştir. Bunlar bağımsızlıklarını elde etmeye çalışmışlardır. XIX. yüzyılın sonunda Osmanlı aydınları milli birliği sağlamaya çalışmışlardır. Böylece Türk milliyetçiliği gelişmiştir. Sosyalizm, Osmanlı İmparatorluğu'nda yıllar sonra etkili olmuştur. Özellikle azınlıkları etkilemiştir. Selanik Sosyalist İşçi Federasyonu, işçi sınıfının faaliyetlerini düzenlemede önemli bir rol oynamıştır. Ancak sosyalizm fikri, Türkler arasında yıllar sonra gelişme göstermiştir.
1900 yılı Uluslararası Paris Sergisinde Osmanlı Devleti

Bu çalışma, 1900 Paris Evrensel Sergisi'ni ve bu sergiye Osmanlı Devleti'nin katılımını incelemektedir. 1900 Paris Evrensel Sergisi, Paris'te düzenlenen beşinci uluslararası sergidir. Sergi, 14 Nisan- 12 Kasım tarihleri arasında açık kalmıştır. Sergiye; Osmanlı Devleti, Amerika, İtalya, Rusya, Meksika, Bosna-Hersek, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu, Almanya, İsveç, İsviçre ve daha birçok ülkenin yanı sıra Fransız kolonileri de katılmıştır. Paris fuar alanında sergilerin yanı sıra pek çok etkinliğe ev sahipliği yapılmıştır. Sergi pek çok devlet adamının yanı sıra meraklı kalabalıklar tarafından da ziyaret edilmiştir. Osmanlı Devleti, sergi hazırlıklarına 1896 yılında başlamıştır. Öncelikli olarak Ticaret ve Nafia Nezareti'ne bağlı olarak bir komisyon oluşturmuş ve sergi komiseri atamıştır. Sergi komiseri olarak Yusuf Razi Bey teklif edilse de bu görev Paris Sefiri Salih Münir Bey'e verilir. Sergi binası yapımı için Orsay Rıhtımı kenarında, Milletler Yolu'nda İtalya ve Amerika şubelerinin arasında bulunan arsa kiralanmıştır. Bina meşhur Mimar Adrien- Rene Dubuisson tarafından, Osmanlı eserlerinden esinlenerek yapılmıştır. Osmanlı Devleti, sergide teşhir edilmek üzere ülkenin her tarafından en kaliteli ürünler gönderilmiştir. Bu ürünler arasında madenler, halılar, kap-kaçak, tarım ürünleri, mücevherat, deri ürünleri, silah ve elbiseler gönderilmiştir. Bunların yanı sıra o döneme değin Paris'te görülmeyen Arap atları da sergide yerini almıştır. En kaliteli ve güzide Arap atlarından on sekiz adet at bu sergiye gönderilmiştir. Sergide Salih Münir Bey tarafından dört ayrı ziyafet verilmiştir. Beşincisi ise Sultan II. Abdülhamid'in tahta çıkışının 25. yıl dönümü olması sebebiyle verilmiştir. Bu ziyafetlerde pek çok etkinlik düzenlenmiştir. Serginin kapanmasının ardından bütün şubeler yıkıldığı gibi Osmanlı Şubesi de yıkılmıştır. Sergi sanayi, tarım ve endüstrinin gelişmesinde etkili olmuştur.
İngiltere'nin 1. Mısır işgali (1801-1803)

Bu tez Mısır'ın yönetimi hususunda Fransa, İngiltere ve Osmanlı İmparatorluğu arasında ortaya çıkan siyasi çekişmeyi ele almaktadır. Fransa'ya karşı Mısır'da düzenlenen askeri operasyonlar, 1801- 1803 seneleri arasında Bab-ı Ali ve Londra arasındaki siyasi ve askeri çekişmeler tezin ana problematiklerini oluşturacaktır. Söz konusu tarih aralığında Mısır'ın İngiliz dış politikasındaki yeri ve önemi tezin bir başka önemli eksenini oluşturacaktır. İhtilal Harpleri (1791-1812) içerisinde ele alınmaya çalışılacak olan konu, ayrıca devrin üç önemli ordusunun genel yapıları ve kullandıkları taktik formasyonlar hususunda da bilgi verecektir.
18. yüzyılda Adıyaman idarİ, sosyal ve iktisadİ tarihi

İlkçağ ve ortaçağ boyunca birçok devletin ve topluluğun sahip olmak istediği bir bölgede yer alan Adıyaman, 16. yüzyılda Osmanlı hakimiyeti altına girmiş ve Maraş eyaleti dahilinde yer almış bir şehirdir. Hısn-ı Mansur, Behisni, Gerger, Kahta ve Samsad kazalarının oluşturduğu Adıyaman'ın Osmanlı hakimiyeti altına girdikten sonra idari, sosyal ve iktisadi olarak nasıl bir süreç yaşadığı ve nasıl bir gelişim gösterdiği konusunda büyük bir bilgi eksikliği bulunmaktadır. Bu çalışma, Adıyaman ile ilgili mevcut eksikliği gidermeyi ve Osmanlı şehir tarihi araştırmalarına katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Bu çalışma, başta Başbakanlık Osmanlı Arşivi olmak üzere Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi, Süleymaniye Kütüphanesi ve İSAM'da bulunan arşiv belgeleri esas alınarak hazırlanmıştır. Yine dönemle ve konuyla ilgili seyahatnamelerden, kaynak eserlerden ve araştırma eserlerden istifade edilmiştir. 18. yüzyılda Osmanlı genelinde hakim olan idari, içtimai ve iktisadi sıkıntıların Adıyaman'ı da ziyadesiyle etkilediği ve Adıyaman'ın fiziki, toplumsal ve iktisadi yapısının bundan büyük zarar gördüğü anlaşılmaktadır. Adıyaman'ın idari ve nüfus yapısı dikkate alındığında Hısn-ı Mansur, Behisni, Gerger, Kahta ve Samsad'ın orta büyüklüğe sahip kazalar olduğu görülmektedir. 18. yüzyılda bu şehirlerin her biri kaza idaresi olup 150- 200 akçe arasında değişen kadılıklara sahiptirler. Bunun yanı sıra Hısn-ı Mansur ve Gerger kazaları birer alaybeyliğe sahip olup askeri sancak özelliği göstermektedir. İktisadi ve sosyal bakımdan ise Hısn-ı Mansur ve Behisni kazalarının diğer kazalara göre daha gelişmiş olduğu anlaşılmaktadır. Özellikle Kahta ve Samsad kazaları bu yüzyılla birlikte eski önemlerini yitirmeye başlamış ve bazı dönemlerde Hısn-ı Mansur veya Gerger kazalarına bağlı bir nahiye konumuna düşmüşlerdir.
The First Dutch Ambassador in Istanbul: Cornelis Haga and the Dutch capitulations of 1612

Bu çalışma, 1612 yılında Osmanlı padişahı Sultan I. Ahmed tarafından Hollanda Cumhuriyeti'ne verilen kapitülasyonlan ve istanbul'daki ilk Hollanda elçisi Comelis Haga'nın ilk sefaret yıllarını ele almaktadır. 1579 yılında yedi eyalet tarafından kurulan Hollanda Cumhuriyeti, 1609 yılında İspanya ile 12 Yıl Mütarekesi'ni imzaladı. Bu mütareke Hollanda'nın 17. yüzyıl ortalanna kadar süren dünya ekonomik liderliğinin başlangıcıdır. Hollanda Cumhuriyeti Sultan I. Ahmed'den kapitülasyon alabilmek için Haga'yı gönderdi. İstanbul'daki Venedik, Fransız ve İngiliz elçilerinin yoğun muhalefetine rağmen Haga görevini başarıyla tamamlayıp İstanbul'da kaldı. Haga'nın istanbul'a gelişinden itibaren Vezir Halil Paşa ona her türlü yardımı yaptı. Birkaç yıl içinde Akdeniz'in bütün önemli liman şehirlerinde Holanda konsoloslukları açıldı. Haga geçici görevle geldiği İstanbul'da 27 yıl kaldı. Bütün bu gelişmeler de Halil Paşa'nın Haga'yı ve Hollanda tüccannı himayesi oldukça etkili oldu. Bu tez, Haga'nın elçilik defterine dayanarak onun sefaretinin hikayesini anlatmaktadır. Bir başka deyişle, tez, Osmanlı padişahının bir kapitülasyonu nasıl verdiğini ve Bab-ı Ali nezdindeki diğer elçilerin bunu önlemek için yaptıkları diplomatic manevraları anlatan bir örnek olay mahiyetindedir.
Şer'iyye sicillerine göre III. Selim ve II. Mahmut dönemleri Amasya'sında merkez-taşra münasebetleri

Bu çalışmada Osmanlı Devleti'nin radikal bir değişim sürecinden geçtiği 1789- 1839 yılları arasında meydana gelen gelişmelerin taşraya olan etkisi Amasya örneğinde incelenmiştir. Bu süreçte devletin talimli orduya olan ihtiyacının neticesi olarak kurulan Nizam-ı Cedit ocağı, Kabakçı Mustafa İsyanı sonrasında kaldırılmıştır. Ancak 1826 yılında Yeniçeri Ocağının lağv edilmesi ile yenilik önündeki engeller ortadan kaldırılmış ve Asakir-i Mansure ordusu kurulmuştur. Bu ordunun beşeri ihtiyaçları büyük oranda taşradan sağlanmıştır. Ardı arkasına yaşanan savaşlar ve asker talepleri dönem içinde merkez-taşra münasebetlerinin en belirleyici unsuru olmuştur. Gerek yeni ordunun beşeri ihtiyaçları gerekse savaşlar sürecinde istenen askerlerin büyük oranda taşradan karşılanıyor olması taşra üzerinde bir takım sonuçları doğurmuştur. Bunun en bariz örneği aile başına düşen çocuk sayısının düşük olmasıdır. Asker talepleri veya zahire isteklerinin karşılanamadığı durumlarda bedel ödeme yoluna gidilmiş ve azımsanmayacak meblağlar tevzi edilmiştir. Bunların yanında Vaka-i Hayriye sonrası Bektaşi sürgünleri, taşradan İstanbul'a göçün engellenmesi konusunda alınan önlemler merkez-taşra münasebetlerinin önemli konularındandır. Ayrıca merkezi hakimiyetin zayıflığı ahalinin yerel idarecilerden şikayetlerini beraberinde getirmiş ve toplumda büyük bir huzursuzluğun yaşanmasına neden olmuştur. Nitekim bu durumun neticesi olarak 1817 yılında Amasya'da önemli bir hareketlilik yaşanmıştır.
Osmanlı idaresinde Edirne (1789-1839)

Osmanlı İdaresinde Edirne (1789 1839) başlıklı bu çalışma, Edirne kazasının fiziki, idari, iktisadi, içtimai ve demografik yapısını başta kadı sicilleri olmak üzere daha ziyade arşiv belgeleri üzerinden ele alarak bir bütün halinde ortaya koymayı amaçlamaktadır. Ortaya çıkan sonuçlar itibariyle Edirne'nin incelenmeyen bir dönemi aydınlatılarak genel mahiyetteki Osmanlı tarihi çalışmalarına da katkı sağlayacağı düşünülen pek çok netice hasıl olmuştur. Bu kapsamda: Şehrin kara, deniz ve nehir yollarıyla olan ilişkisinden coğrafi özelliklerine, dini ve sosyal yapılarından hane ve dükkanlarına kadar bütün bir fiziki yapıyı oluşturan unsurlar ve bunlardaki değişim ele alınarak dönemin umumi manzarası tespit edilmiştir. İncelenen dönemde, şehir ve nahiye nüfusları tespit edilerek, nüfus rakamlarında görülen iniş ve çıkışlar ile bunların sebepleri açıklanmıştır. Edirne nüfusunu oluşturan gruplar çeşitli yönleriyle tahlil edilerek, birçok somut veriye ve istatiski neticeye ulaşılmıştır. Şehrin eski başkent olması nedeniyle ayrıcalıklı, kendine has bir idari yapı ve yönetime sahip olduğu anlaşılmıştır. Bu vaziyet, şehirdeki ümera ve ulema kesiminden yöneticilerde görüldüğü gibi esnaf teşkilatlarında dahi fark edilir haldedir. İncelenen dönemde, şehrin ticari ve iktisadi yapısını oluşturan unsurlar ile bunlardaki değişim gözler önüne serilmiş, fiyat ve ücretler meselesine de açıklık getirilmiştir. Başta Rus işgali ve Dağlı İsyanları olmak üzere Edirne'nin Balkanlardaki seferlerden bir hayli etkilendiği tespit edilerek, bunların mahiyeti de izah edilmiştir. Sonuç olarak, şehrin çalışılmamış bir dönemi tetkik edilerek, başlı başına araştırma konusu edilebilecek birçok unsura rastlandığını ifade etmek mümkündür.
68 numaralı Ayıntab Şer'İyye Sicili'nin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi (H. 1129-1130 / M. 1718 - 1718 s. 357-537)

Şer'iyye sicilleri, Osmanlı tarihini doğru okuyabilmek ve geleceğe aktarmak için başvurulması gereken en önemli kaynaklardan biridir. Kadı Sicillerinde denilen bu defterlere yerel mahkemelerde alınan kararlar, merkezden gelen emir ve fermanlar, buyruldu, berat vs. gibi önemli bilgiler kaydedilmektedir. Belli yerlere ait ayrı ayrı tutulan bu belgeler, özellikle yerel tarih çalışmalarının vazgeçilmez kaynaklarından olup bunların transkriptleri yapılmaya çalışılmaktadır. Osmanlı tarihinin derinlemesine incelenmesi ve araştırılması açısından önemli bir kaynaktır. Maraş Vilayeti'ne bağlı bir sancak olan Ayıntab'a ait 174 adet Şer'iyye Sicili bulunmaktadır. Buna göre; Gaziantep'e ait ilk defter H.938 / M.1531 1532 tarihlidir. En son defter ise H. 1327 / M. 1909 1910 tarihlidir. Hicri 1129- 1130 (M. 1717 -1718) tarihli, 68 Numaralı Ayıntab Şer'iyye Sicili toplam 537 sayfadan oluşmaktadır. Bu çalışmamızda XVIII. yüzyılın ilk çeyreğinde genelde Osmanlı özelde ise Ayıntab'ın içerisinde bulunduğu sosyal, iktisadi, siyasi, fiziki ve kültürel ahval bir nebze de olsa aydınlatılmaya çalışılmıştır.
Tarihsel süreci ve işleyişi çerçevesinde Bursa Hamidiye Gureba Hastanesi

Osmanlı Devleti 19. yüzyılda, özellikle 3 Kasım 1839 tarihinde ilan edilen Gülhane Hatt-ı Hümayunu sonrasında önemli bir değişim sürecine girmiştir. Bu dönemde sağlık alanında da modernleşmeye gidilmiş, bu kapsamda çeşitli hastaneler inşa edilmiştir. Bu yıllarda 'Gureba' ismiyle anılan hastaneler yapılmış, bunları Sultan II. Abdülhamid döneminde inşa edilen ve adına 'Hamidiye Hastaneleri' denilen hastaneler izlemiştir. Bursa Hamidiye Gureba Hastanesi, yenileşme çabalarının neredeyse her alana yansıdığı bir dönemde Bursa kentinin modernize edilmesi ve şehir ahalisine daha iyi sağlık hizmeti sunulması amacıyla kurulmuştur. Bu çalışma Osmanlı Devleti'nin son döneminde sağlık alanında gerçekleştirilen reformlar bağlamında bu devletin 19. yüzyıldaki sağlık teşkilatlanması ile bu süreçte kurulan Bursa Hamidiye Gureba Hastanesi'nin tarihsel gelişimi ve yapılanması üzerine bir incelemedir.
234 numaralı şerÌyye sicili Hicri 1322-1325/ Miladi 1903-1907

Osmanlı Devleti idari birim olarak ülke en fazla sancak ve kazalara, diğer bir ifade ile kadılıklara ayrılmaktadır. Sancak ve kazaların dini, hukuki, içtimai ve hatta idari konularla alakalı meseleleri, kadıların sorumlulukları dahilindedir. Kadılar devletin sancak ve kazalardaki başlıca temsilcileridir. Araştırmanın konusu olan Maraş'ın 234 nolu seriye sicili 1903- 1907 tarihlerini kapsamaktadır. Bu tarihte Maraş, Halep vilayetine bağlı bir sancaktır. Araştırmada, 100 .-200. sayfalan arasında bulunan 134 adet belge incelenmiştir. Bu belgeler, 1905- 1906 tarihlerine ışık tutmaktadır. 234 nolu defterde incelenen 134 adet belgenin 44 adeti vekalet işlemleri ile alakalı olup 90 adedi ise nikah, tereke, veraset, vasi tayini, vazife tevcihi, borç hukuku, vakıf ve gün ilanı gibi kadıya intikal etmiş dava ve işlemlerle ilgilidir. Araştırılan 134 belgenin dörte üçü müslüman tebaa ile alakalı iken, geriye kalan dörte biri ise gayrimüslim tebaa ile alakalıdır. Belgeler, gayrı müslim azınlığın müslümanlar ile bir arada adalet ve hoşgörü içinde yaşadıklarını göstermektedir. İncelenen 234 nolu defterde 1905- 1906 tarihleri arasında Maraş şehir tarihinin sosyo-ekonomik, dini, hukuki, idari ve demografik yapısı hakkında ayrıntılı bilgi bulunmaktadır. Bu bilgiler günümüz insanının geçmişşi öğrenip geleceğini yönlendirmesini sağlayacaktır. Maraş'ta yaşayan gayr-ı müslimlerin, müslümanlara, müslümanlarm; gayr-ı müslimlere vekalet verdiği ve mahkemede gayr-ı müslimlerin haklı bulundukları davalar görülmüştür. Belgelere göre, haklı bulunanlar zimmi de olsa, mahkemece, adaletin gereği yerine getirilmiştir.
Mühimme defterlerine göre II. Selim döneminde Erzurum eyaleti (1566-1574)

Osmanlı Devleti'nin en yüksek idari ve kazai merci olan Divan-ı Hümayun'da, alınan kararların kaydedildiği Mühimme Defterleri, Osmanlı Devleti'nin tarihi araştırmaları hususunda çok mühimdir. Özellikle araştırılan döneme dair sosyal, siyasal ve askeri birçok bilgi barındıran mühimme defterleri, şehir tarihi araştırmaları için daima birinci derece kaynak olarak kullanılmıştır. Binlerce yıllık tarihi ile Anadolu'nun en eski şehirlerinden biri olan Erzurum ise asırlar boyunca önemli medeniyetlere ev sahipliği yapmıştır. Stratejik ve coğrafi önemi sebebiyle tarihin her döneminde ele geçirilmek istenen Erzurum, Osmanlı Devleti'nin egemenlik sahası içerisine girdikten sonra Bizans ve Büyük Selçuklu Devleti'nde olduğu gibi sınır garnizonu olarak koruyuculuk görevine devam etmiştir. Bu çalışmada Osmanlı Devleti'nin kısa sürede en önemli eyaletlerinden biri olan Erzurum'un tarihine, yine Osmanlı Devleti'nin en önemli tarihi kaynakları arasında yer alan Mühimme Defterleri ile ışık tutulmuştur. Özellikle, Erzurum sınırları içerisinde sulhun hakim olduğu II. Selim döneminin detayları, araştırmacılar için farklı açılardan incelenmiştir. Neticede Erzurum'un bugüne kadar ayrı olarak incelenmeyen 1566- 1574 yılları arası tarihi, mühimme defterleri üzerinden incelenerek, küçük bir Erzurum tarihi oluşturulmuştur.
XVI. yüzyıl (1550-1585) Osmanlı Bursa'sında Suhte ayaklanmaları

Bu çalışmanın amacı, Osmanlı İmparatorluğu'nun XVI. yüzyıl ortalarından itibaren girdiği siyasi, ekonomik ve sosyal bunalımlar neticesinde Anadolu'nun muhtelif yerlerinde vuku bulan suhte ayaklanmalarını, Bursa sancağı üzerinden değerlendirmektir. Aynı zamanda şehrin XVI. yüzyıl ortalarında bulunduğu durum göz önüne alınarak, arşiv kayıtlarının ve günümüze değin yapılan tetkik eserlerin de yardımıyla suhte ayaklanmalarının Bursa'daki etkileri gözlemlenecektir. Çalışma aynı zamanda bir sosyal tarih incelemesi modelinde inşa edilecektir. Nitekim çalışmanın dayandığı temeller, her ne kadar medreseli isyanları üzerine kurulsa da şehrin sosyal, ekonomik ve siyasal vaziyeti hakkında da analizlere ortam hazırlaması amaçlanacaktır.
Sultanönü Sancağında göç ve iskan (1299-1839)

Eskişehir ve çevresi eski çağlardan beri üzerinde çeşitli toplulukların yaşadığı bir yerleşim merkezi olmuştur. Bölge, XI. ve XIII. yüzyıllarda doğudan Anadolu'ya yapılan göçler neticesinde, Türklerin etkisi altına girmiştir. Selçuklu döneminde bölge için Sultanönü ismi kullanılmaya başlanmıştır. Sultanönü ilk etapta Selçuklu ve Bizans sınırını oluşturan ve Osmanlı Beyliği'nin bulunduğu bir uç bölgesiydi. Selçuklu, Anadolu'da etkisini yitirdikten bir süre sonra bölgede Osmanlı Devleti'nin temelleri atılmıştır. Osmanlı hakimiyeti altında Sultanönü, Anadolu Beylerbeyliği'ne bağlı bir sancak olarak idare edilmiştir. Bu dönemde ciddi anlamda kurumsallaşarak, sosyal, kültürel bir merkez haline gelmiştir. Sultanönü veya Eskişehir çevresi bulunduğu konum itibariyle bir cazibe noktası olarak, Osmanlı Dönemi'nde de göç ve iskan hareketlerine sahne olmuştur. Bu anlamda, Osmanlı'nın ilk dönemlerinde Yörük-Türkmen cemaatlerinin ve zaviye kurucu şeyhlerin bölgeye gelmesiyle kurulan iskan yerlerinin bulunduğu anlaşılmıştır.