Basel III Uzlaşısı kapsamında bankalarda likidite riski yönetimi ve Türk bankacılık sistemi için uygulamalı örnek

Bu tezin konusu, Basel III Uzlaşısı kapsamında bankalardaki likidite riski yönetimi ve Türk Bankacılık sistemi için önemini içermektedir. Bankacılık sektörü, ülkelerin ekonomileri açısından bakıldığında önemli bir yere sahip olan belirleyici sektörlerden biridir. Bu tez ile birlikte, bankacılık sektöründe karşılaşılan risklere derinlemesine değinilmiş olup, risk ölçümleme yöntemlerine ve standartların belirlenmesine de yer verilmiştir. Uluslararası piyasalarda bankacılık sektöründeki sorun ve risklere ortak bir çözüm bulunması amacıyla Uluslararası Ödemeler Bankası bünyesinde Basel Komitesi kurulmuştur. Basel Komitesi'nin çalışmaları sonucunda yıllar içinde Basel Uzlaşıları ortaya çıkmıştır. Basel I Uzlaşısında bankaların uyması gereken kriterler belirlenmiş ve krizlerde bankaların dayanıklılıklarını arttırmak için bazı standartlar belirlenmiştir. Doksanlı yıllarda finansal piyasalardaki değişimlere cevap veremediği anlaşılan Basel I Uzlaşısının yerini Basel II almıştır. Basel II ile beraber asgari sermaye ihtiyacı tekrar gözden geçirilmiş, bunun yanı sıra gözetim ve denetim standartları da tekrar şekillendirilmiştir. 2008 yılına gelindiğinde ise Basel Komitesi, tüm dünyayı etkisi altına alan küresel mali kriz ile beraber Basel II'nin yetersiz kaldığı noktalara dikkat çekmiş ve yeni uzlaşı için çalışmalara başlamıştır. Ortaya çıkan Basel III Uzlaşısı Basel II'yi tamamen yürürlükten kaldırmamış, revizyonlar ile eksikliklerin giderilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda sermayenin güçlendirilmesi, kaldıraç oranları, karşı taraf kredi riski tanımlamaları ve likidite düzenlemeleri oluşturulmuş ve bunların hayata geçmesi bir takvime bağlanmış ve geçiş süreci hali hazırda devam etmektedir. Özellikle likidite riski yönetimi kapsamında, artan oranlarla birlikte likidite standartlarının uygulanması planlanmıştır. Bu tezde Basel III kapsamında önemli hale gelen likidite riski yönetimi detaylı olarak incelenmiş ve bu kapsamda oluşturulan rasyolar ve standartlardan da detaylı olarak bahsedilmiştir. LCR standartları, bankaların yüksek kaliteli likit varlıklara sahip olarak krizleri daha iyi yönetmesini amaçlamaktadır. NSFR standartları ise bankaların faaliyetlerinin fonlanmasında daha stabil kaynaklar ile daha uzun zaman dilimleri için dayanıklılık sağlayacağını ortaya koymaktadır. Bankaların sermaye yönetimi ve sermaye yeterliliği planlaması sırasında karşılaşabilecekleri risk faktörlerinin değerlendirilmesi amacıyla içsel bir değerlendirme sürecine sahip olmaları gerektiği ortaya çıkmıştır. Bu amaca istinaden ortaya çıkan ICAAP ve likidite riski, fonlama uyumsuzluğu ve bu risklerin yönetimine odaklanmayı amaçlayan ILAAP bu tezde detaylı olarak ele alınmıştır. Yapılan örnek çalışma ile Basel III Uzlaşısı kapsamında uygulamaya konulacak likidite riski yönetimine ilişkin uygulama ve hesaplamalarının Türkiye Bankacılık sektörüne etkileri araştırılmış, gerek Türkiye'de hali hazırda bulunan likidite düzenlemelerinin olması, gerekse LCR hesaplamalarının yine mevcutta bulunan uygulamalar ile paralelliği göz önünde bulundurulduğunda Türk Bankacılık sisteminin bu durumdan çok etkilenmeyeceği kanısına varılmıştır.