İlkokul öğretmen ve öğrencilerinin proje tabanlı öğrenmeye ilişkin sorunlarını çözmede eylem araştırması: 4. sınıf Türkçe dersi kapsamında bir çalışma

Bu araştırmanın amacı; Türkçe dersinde proje tabanlı öğrenmeyi gerçekleştirmek üzere işe koşulan eylem araştırmasının; öğretmenin proje tabanlı öğretime yönelik deneyimlerini, öğrencilerin; proje tabanlı öğrenmeye yönelik görüşlerine ve tutumlarını, Türkçe dersinde gerçekleşen etkinlikler ve bu etkinlikler sonucu ortaya çıkan öğrenme ürünlerini nasıl değiştirdiğini ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda araştırma, eylem araştırması biçiminde desenlenmiştir. Araştırmanın katılımcılarını 2013- 2014 eğitim öğretim yılında Mersin İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı bir ilkokulun 4. sınıfında görev yapmakta olan sınıf öğretmeni ve bu sınıfta öğrenim görmekte olan 43 öğrenci ile bu öğrenciler arasından belirlenen 9 odak öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak; kişisel bilgiler formu, araştırmacı-öğretmen ve öğrenci günlükleri, öğrenci gözlem formu, Proje Tabanlı Öğrenmeye Yönelik Tutum Ölçeği, yarı yapılandırılmış görüşmeler, fotoğraflar, video kayıtları ve öğrenci ürünleri kullanılmıştır. Araştırmada nitel ve nicel verilerin analizi; verilerin toplanma sürecindeki analizler ve veriler toplandıktan sonra yapılan analizler olmak üzere iki aşamada gerçekleştirilmiştir. Nitel veriler içerik analizi yöntemi ile çözümlenmiştir. Proje Tabanlı Öğrenmeye Yönelik Tutum Ölçeği'nden elde edilen verilerin analizinde ise t-testi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular, eylem araştırması yöntemini uygulaması sonucunda öğretmenin kendi öğretim uygulamalarındaki sorunlara ve uygulamalarının niteliğine yönelik yansıtıcı bir yaklaşım sergileyebildiğini ortaya koymuştur. Dolayısıyla, öğretmenin uygulama öncesi ve uygulama sürecindeki öğrenme yaşantılarını eleştirel bir yaklaşımla değerlendirebildiği gözlemlenmiştir. Nicel ve nitel verilerden elde edilen bulgular öğrencilerin proje tabanlı öğrenme yaklaşımına yönelik tutumlarında ve görüşlerinde olumlu yönde değişimler meydana geldiğini göstermiştir. Öğrenciler proje tabanlı öğrenmeyi, derse karşı merak ve ilgilerini artıran, öğrenme-öğretme sürecinde aktif rol üstlenebildikleri ve yaparak yaşayarak öğrenme gerçekleştirebildikleri bir yaklaşım olarak tanımlamışlardır. Elde edilen bir diğer bulgu ise öğrencilerin bu yaklaşımla öğrenme-öğretme sürecinde araştırmacı, yaratıcı ve sorgulayıcı bir rol edindiklerini hissetmeleri, iletişim kurma, işbirlikli çalışma, problem çözme becerileri, özgüven duyguları ve sorumluluk alma davranışlarında gelişim olduğunu düşünmeleridir. Proje tabanlı öğrenme uygulamaları ile öğrencilerin öğrenme-öğretme süreçlerine aktif katılım sergileyebildikleri, ilgileri ve tercihleri doğrultusunda öğrenme ürünlerini kendilerinin belirlediği öğrenme etkinlikleri gerçekleştirilmiştir. Bunun bir sonucu olarak öğrencilerin Türkçe dersine ve gerçekleştirilen öğrenme ürünlerine yönelik görüşlerinde olumlu değişimler meydana geldiği ortaya konmuştur. Öğrenciler Türkçe dersini; eğlenceli, zevkli, günlük hayatta özellikle iletişim kurma becerileri üstünde etkili ve diğer derslere de katkısı olan bir ders olarak tanımlamışlardır. Elde edilen bir diğer bulgu ise sınıfın tamamının dinleme becerisinde meydana gelen gelişimin iletişim kurma becerisine olumlu biçimde yansımasıdır.