turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Bursa Arkeoloji müzesinde bulunan Roma Dönemi lahitleri

Dünyanın varlığından bu yana insanoğlu hemen hemen her dönem çeşitli ritüellerle ölenlerin ruhlarını öteki dünyaya uğurlarken bedenlerini de çeşitli şekillerde saklarlardı. Her toplum Bunu kendi inanışlarına göre yapmaktaydı, bunlar yakarak ya da gömerek şeklindeydi. Gömme kültüne göre Lahit kullanımı gelişti. Lahit; kelime anlamı olarak 'Sarkophagus' anlamına gelir. Lahitler toplumlar tarafından çeşitli dönemlerde ve coğrafyalarda kendilerine özgü anlayışlarıyla kullanılagelmiş mezar sandukalarıdır. Anadolu'da bugün hangi müzeye gidersek gidelim 'lahit' kavramı içerisine girecek eserle karşılaşmamız mümkündür. Bu eserleri pişmiş topraktan, kurşundan ve mermerden yapılmış olarak görmekteyiz. Yapım tekniğinin gelişmesiyle soğuk mermerler taş ustaları tarafından birer dantel gibi işlenmiştir. İşlenen lahitler yapıldığı dönemin kültürünü, ekonomik gücünü, yaşam tarzını, ölen kişinin mesleğine kadar bize çok önemli bilgiler sunmuştur. Tez çalışma konum ise Bursa arkeoloji müzesinde bulunan Roma Dönemi lahitleri oluşturmaktadır. Çalışmamda lahitlerin tarihsel gelişimini, dönemleri, yapım teknikleri, süslemeleri, işlevlerini anlatmaya çalıştım. Söz konusu lahitler incelendiğinde Anadolu'da yapılmış diğer Roma Dönemi lahitleri ile tarihleme ölçütleri ve atölye konusunda bir birliktelik sergilemektedir. Çalışmalarım boyunca bana yardımcı olan ve aynı zamanda danışmanlığımı yürüten değerli hocam Doç. Dr. M. Ertekin DOKSANALTI'ya her zaman yanımda olan ve desteğini benden esirgemeyen Öğretim Görevlisi Tolga Bahadır ŞİMŞEK'e Çalışmam boyunca yanımda olan değerli arkadaşım Arkeolog Hamide ÖZCAN YILDIZ'a Teşekkürlerimi sunarım.
Sura Apollon Tapınağı ve ilişkili kült kalıntıları

Antalya'nın Demre ilçesinde yer alan Sura, Myra'ya bağlı bir tapınak mahallesidir. Yerleşimden, Klasik Döneme tarihlenen bir kaya mezarının üzerindeki yazıtta 'Surezi' olarak bahsedilirken, Yunanca yazıtlarda 'Soura' olarak geçmektedir. Sura yerleşimi ününü, alandaki yazıtlarda da adı geçen Apollon Surios kültünden ve kült alanından almaktadır. Külte dair pek çok antik aktarım bulunmaktadır ve bu aktarımlardan yola çıkılarak kült ritüelleri ile ilgili bilgi sahibi olmaktayız. Kült alanı, Rahipler Alanı, Rahipler Yolu, Su Kaynağı / Kehanet Havuzu ve Tapınak olmak üzere dört ilişkili alandan oluşmaktadır. Bu alanların tümü birbiri ile organik bir bağ içerisindedir. Bir açık alanın ana kaya ile sınırlandırılmasıyla oluşturulmuş olan Rahipler Alanında, Apollon Surios rahiplerinin listesinin yer aldığı stel kabartmaları bulunmaktadır. Rahipler Alanından başlayarak, vadi içerisindeki tapınağa inen, 92 basamağı korunmuş basamaklı yol bulunmaktadır. Rahipler Yolu ve devam eden patika ile vadiye inildikten sonra, vadinin doğu yamacındaki kaynağa ulaşılmaktadır. Vadideki diğer dört kaynaktan bu kaynağı ayıran özellik etrafının duvarlarla çevrelenmiş ve bir havuz oluşturulmuş olmasıdır. Bu kaynak ile aynı hizada, vadinin ortasında triglif-metop bloğuna kadar korunmuş, Dor düzeninde, in antis planlı Apollon Surios Tapınağı bulunmaktadır.
Trakya'da yapılan son araştırmalar ışığında Balkanlar'da İlk Neolitik Çağ'dan Orta Neolitik Çağ'a geçiş sorunu

İTrakya'da Yapılan Son Araştırmalar Işığında Balkanlar'da İlk Neolitik Çağ'dan Orta Neolitik Çağ'a Geçiş Sorunu başlıklı tez çalışmasının amacı, Anadolu-Balkan kültür bölgesinde MÖ 6. binyılın ortalarında yaşanan değişim sürecinin yeni veriler ışığında değerlendirilerek yorumlanmasıdır. Ele alınan bölgedeki tarih öncesi kültürlerin tanımı ve bileşenleri kadar, bunların zaman içinde geçirdikleri değişim ve çevre kültürler ile olan etkileşimi, üzerinde durulan ana soruları oluşturmaktadır. Bu çalışmanın kapsamı içine giren her bir bölge daha önce birçok araştırıcı tarafından ele alınmıştır; ancak burada farklı kültür bölgeleri birlikte ve geçiş sorunu kapsamında değerlendirilmektedir. Bu bağlamda geçiş süreci ile ilgili sorunların çözümü kadar, yeniden tanımlanması ve tartışmaya açılması da çalışma açısından büyük önem taşımaktadır. Anadolu Platosu'ndan Orta Tuna Havzası'na kadar uzanan geniş bir coğrafyada yaşanan değişim sorunun anlaşılabilmesi için geçiş sürecini, öncesi ve sonrasıyla birlikte ele almak gerekmektedir. Konu edinilen bölgenin ve zaman aralığının kapsamı, anahtar bölge seçimini zorunlu kılmış ve Doğu Balkanlar anahtar bölge olarak seçilmiştir. Kuzey Yunanistan, Makedonya, Bulgaristan ve Türkiye gibi farklı ülkelerin sınırları içerisinde kalan bölgede, MÖ 7. binyılın sonlarından MÖ 6. binyılın üçüncü çeyreğine kadar uzanan bir zaman dilimine tarihlenen yerleşimler tek tek tanıtılmakta ve kültürü oluşturan bileşkeler saptanmaya çalışılmaktadır. Bölgenin kendi içindeki değişim dinamiğini saptamaya yönelik bu çalışma tamamlandıktan sonra, Anadolu ile karşılaştırılmaktadır. Değerlendirmelerimiz sonucunda iki dönem arasındaki farklılıklaşmanın birden bire ortaya çıkmadığı, bazı ögelerin süreç içinde değiştiği ve bunun çevre bölgelerle, özellikle de Anadolu Platosu ile paralelik gösterdiği anlaşılmaktadır.
Küçük buluntular yoluyla Aşıklı Höyük topluluğunun çağdaşı topluluklarla etkileşimi

Güneybatı Asya'da Çanak Çömleksiz Neolitik olarak adlandırılan dönem yerleşik yaşam biçiminin yaygınlaşması, bitkilerin kültüre alınması ve hayvanların evcilleştirmesi gibi insanlık tarihini etkileyecek anahtar değişimlerin yaşandığı, yaklaşık üç bin yıl süren bir zaman dilimidir. Orta Anadolu, bu dönemde çevresindeki bölgelerden bazı kültürel nitelikler bakımından farklı bir görüntü sunmaktadır. Orta Anadolu'da yer alan ve çalışmanın konusunu oluşturan Aşıklı Höyük yerleşmesi, tam olarak bu döneme denk gelen bir zamanda iskan edilmiştir. Aşıklı Höyük yerleşmesi, MÖ 9. binyılın ikinci yarısında başlayan ve 8. binyılın sonlarına doğru uzanan yaklaşık bin yıllık döneme (MÖ kal. 8 .400-7.300) tarihlenmektedir. Yerleşme, konar-göçer yaşamdan yerleşik hayata ve avcı-toplayıcılıktan besin üretimine geçiş süreçlerine dair önemli kanıtlar sunmaktadır. Aşıklı Höyük, arkeolojik kanıtlara göre söz konusu zaman diliminde Güneydoğu Anadolu, Suriye ve Levant bölgeleri arasında gerçekleştiği bilinen ve obsidyen alışverişi, paylaşılan sembolik repertuvar gibi geniş bir bölgede rastlanan kültürel izlerle tanımlanan bölgeler arası etkileşim ağlarının içine dahil değildir. Bu tez çalışmasında Aşıklı Höyük yerleşmesinde 1989- 2015 yılları arasında yürütülen arkeolojik kazılarda açığa çıkarılan küçük buluntulardan biley taşları, kemer toka ve kancaları, figürinler, obje ve tokenler ve işlenmiş kemik, taş ve killer seçilmiştir. Söz konusu buluntu gruplarının hammadde ve tipolojik özellikleri zamansal ve mekansal açıdan incelenmiş ve tespit edilen devamlılık ve değişimler yerleşmenin sağladığı diğer arkeolojik bulgular göz önünde bulundurularak tartışılmıştır. Bezeme, yeni buluntu tipleri ve hammaddelerin ortaya çıkışı artan topluluklar arası etkileşimlerin kanıtları olarak ele alınmıştır. Aşıklı Höyük ve çağdaşları arasındaki alışveriş, göç ve diğer topluluklar arası etkileşimlerin incelenen buluntu gruplarının niteliklerinde zaman içerisinde, özellikle yerleşmenin sonlarına doğru yaşanan değişimlerde etkisi olmuş olabilir.
Tunç ve erken demir çağları'nda maydos Kilisetepe höyüğü deniz hayvanlarına dayalı besin ekonomisi

Maydos Kilisetepe Höyüğü, 200x 180 metre büyüklüğü ve deniz seviyesinden 33 metre yüksekliği ile Gelibolu Yarımadası'nın en büyük höyüklerinden birisidir. 2010 yılında Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi öğretim üyesi Doç. Dr. Göksel SAZCI tarafından başlatılan bilimsel kazı çalışmalara günümüzde devam etmektedir. Yapılan arkeolojik çalışmalar sonucunda elde edilen verilere göre yerleşimin M. Ö. III. Binden günümüze kadar iskan gördüğü tespit edilmiştir. Bu çalışmada Maydos Kilisetepe Höyüğü'nde 2010- 2018 kazı sezonları içerisinde elde edilmiş olan yaklaşık 6687 adet deniz hayvanlarına ait kalıntılar incelenmiş ve değerlendirilmiştir. Çalışılan malzemeyi yerleşimde İlk Tunç Çağı III Dönemi'nden Erken Demir Çağı'na kadar olan tüm tabakalardan elde edilmiş olan deniz hayvanları kalıntıları oluşturmaktadır. Yerleşimde elde edilmiş deniz kalıntıları incelendiğinde; Bivalvia, Gastropoda, Osteichthyes ve Chondrichthyes kalıntıları tespit edilmiştir. Belirlenen türler doğrultusunda yerleşimde Tunç ve Erken Demir Çağları'nda yaşamış olan toplulukların beslenme ekonomileri ve deniz avcılığı faaliyetleri araştırılmıştır. Bunun yanı sıra tespit edilen türlere dayanarak yerleşimin antik dönemlerde paleoçevresel özellikleri yeniden canlandırılmaya çalışılmıştır. Maydos Kilisetepe Höyüğü'nde deniz hayvanlarına dayalı elde edilen sonuçlar, Troas Bölgesi'ndeki arkeolojik yerleşimlerin sonuçları ile karşılaştırılarak yerleşimler arası benzerlikler ve farklılıklar tespit edilip, değerlendirmeler yapılmıştır.
Antiocheia, Sagalassos ve Kremna'da bulunmuş heykellerin bağlamı

Bu çalışmada Pisidia Bölgesi'nde Antiocheia, Sagalassos ve Kremna kentlerinde ortaya çıkarılmış ve yayınlanmış heykel ya da heykel gruplarının bağlamı ele alınmıştır. Çalışma belirli bir dönem aralığını kapsamamaktadır. Plastik eserlerin bulunduğu yer, heykelin neyi ya da kimi tasvir ettiği, mimari yapı içerisindeki konumu, dönemi, kim tarafından ne amaçla yaptırıldıkları ve işlevi ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır. Bazı Pisidia kentlerinde bulunan imparatorluk ailesine ait eserlerin de Anadolu'da Roma hakimiyeti ve imparatorluk kültü ile bağlantısı da araştırmada dikkate alınan diğer bir konudur. Çalışmada şimdiye dek yapılan ayrı ayrı araştırmalar bir araya getirilerek söz konusu kentlerdeki plastik eserler ilk kez bir arada tanıtılarak bulundukları kentlerdeki bağlamıyla değerlendirilmiştir.
Zeugma kazı sikkeleri: 2005 - 2012

Gaziantep'in Nizip ilçesine 10 km. uzaklıkta olan Zeugma antik kenti, Fırat nehrinin batı kıyısında yer almasından dolayı, tarih boyunca Anadolu ile doğu arasında ticari ve kültürel bir köprü vazifesi görmüştür. Buna tanıklık eden Zeugma'da bulunmuş sikkeler, bölgenin sikke kullanımına ışık tutması açısından da önemlidir. Bu çalışmada Zeugma'da 2005- 2012 yılları arasında gerçekleştirilen kazılarda bulunmuş 508 adet sikkenin teşhis edilerek değerlendirilmesi amaçlanmıştır (2009 yılında bulunan define hariç). Bu sikkeler Hellenistik Çağ'dan Osmanlı İmparatorluğu'na kadar olan bir dönemi kapsamakta olup çoğunluğunu Roma Dönemi Eyalet sikkeleri ile Geç Roma sikkeleri oluşturmaktadır. Sikkeler bugün Gaziantep Müzesinde muhafaza edilmektedir.
Haleplibahçe mozaikleri

Şanlıurfa ilinin merkezindeki Haleplibahçe mevkiinde yapılan kurtarma kazıları sonucunda Amazonlar Villası olarak adlandırılmış bir villa ortaya çıkartılmıştır. Çalışmada, bu villanın odalarının tabanlarını süsleyen mozaikler stilistik ve ikonografik açılardan ele alınarak incelenmiş ve değerlendirilmiştir. Amazonlar Villası on iki mekan ve iki iç avludan oluşmaktadır. Tüm mekanlarının tabanları mozaik döşemeli bir yapıdır. Mozaiklerin çoğunda tahribat vardır. Korunmuş olan döşemeler çok renkli ve figüratif bezemelere sahiptir. Geometrik desenler sadece merkezinde panel düzenlemesine bulunan mozaiklerin bordürlerinde görülür. Ana sahnelerin zeminini oluşturan tesseralar iç içe geçmişş balık pulu deseninde düzenlenmiştir. Panelli örneklerde zemin düzenlemesine gül goncaları eklenmiştir. Panolardan beşi merkeze yerleştirilmiş panel içerisindeki figür veya figürlerden oluşan tasarıma sahiptir. Panellerden birinde Ktisis kişileştirmesi yer alırken diğerlerinde kaplan, aslan ile bir çoban ve zebra bulunur. Diğer üç panoda Avlanan Amazon kraliçeleri, Akhilleus'un hayatı ve bir av sahnesi tasvir edilmiştir. Amazon mozaiğinin bordüründe akanthus sarmalları arasında avlanan Eroslar ile çeşitli hayvanlar bulunur. Av sahneli salon mozaiğinin bordürünün Nil nehri ikonografisine ait unsurlardan oluştuğu görülür. Mozaikler konu ve üslup olarak 5. 6. yüzyıla ait, Doğu'da Sarrin, Antiokhia, Apamea örnekleri; Batı'da Ravenna San Vitale mozaikleri ile İstanbul Büyük Saray mozaikleriyle karşılaştırılmaktadır. Amazonlar Villası mozaiklerinde ele alınan konularda Edessa'da Hıristiyanlığın güçlenmiş olduğu bir dönemde paganizme ait unsurların görülmesi büyük önem taşır. Bunun yanında mozaikler I. Iustianus döneminin özelliklerini de yansıtmaktadır.
Cults and religious life of Pamphylia from the archaic to the late antique period

Bu çalışmanın amacı Küçük Asya'nın güneyinde yer alan Pamphylia'nın kültlerini ve dinsel yaşamını değerlendirmektir. Tez arkeolojik ve yazılı kaynaklara dayanarak bölgenin panteonu, kutsal peyzajı, festivalleri, tören ve ritüel uygulamaları, din görevlileri ve dini mimarisi gibi çeşitli yönleri kapsamaktadır. Bu kaynaklar Pamphylia'nın dinsel yaşamındaki gelişmeleri ve değişiklikleri anlamak için Arkaik Dönem'den Geç Antik Çağ'a kadar incelenecektir. Tezin kapsamını oluşturan başlıca yerleşimler Attaleia, Magydos, Sillyon, Perge, Lyrboton Kome, Aspendos ve Side'dir, ancak daha geniş bir bağlam oluşturmak için batı ve doğu sınırlarında yer alan şehirler de çalışmaya dahil edilmiştir. Arkeolojik kazılar ve araştırmalar, kentlerin tarihi ve kent gelişimi hakkında çok fazla bilgi ortaya koymasına rağmen, bölgedeki kültler henüz kapsamlı bir şekilde incelenmemiştir. Bölgenin dini hayatı hakkında toplanan kanıtlar Pamphylia'nın daha geniş tarihsel çerçevesi içinde yorumlanmaktadır. Bu nedenle, Pamphylia'daki kült faaliyetleri ve dini yaşam için mevcut olan tüm maddi ve yazılı kanıtlarla ilgili ilk çalışma olacaktır.
Assos Nekropolü S-3 açması buluntuları

Bu yüksek lisans tezi, Assos batı nekropolisinde son yıllarda kazılan S-3 açması buluntularından yola çıkarak kentin Arkaik Dönem ölü gömme gelenekleri konusunda yeni veriler ortaya koymayı amaçlar. Assos batı nekropolisi, antik kent içerisinde en çok çalışılan alanlar arasında ilk sırada yer almaktadır. Kentle ilgili yayınların büyük bir bölümünün batı nekropolis ile ilişkili olmasına karşın hala pek çok problem bulunmaktadır. Bunlardan bir tanesi de Arkaik Dönem'de batı nekropolisin zamansal ve mekansal kullanımıyla ilgilidir. Batı nekropolisindeki Arkaik caddenin güney yakası, yolun kuzey tarafına göre daha farklı bir kullanıma sahne olmuştur. Bu fark özellikle Hellenistik Çağ'da en güçlü biçimde hissedilmektedir. Bu alan Hellenistik Çağ'da özellikle aile mezarlarına ayrılmış bölümler halinde kullanılmıştır. Ancak Arkaik Çağ'da bu bölümde nasıl bir durumun söz konusu olduğu bilinmemekteydi. S-3 arasındaki çalışmalara başlanmasının sebeplerinden birisi de, Arkaik Çağ'da bu alanın nasıl kullanıldığını saptayabilmekti. Yaklaşık 10 metreye 10 metre ölçülerindeki S-3 açmasında sürdürülen arkeolojik kazı çalışmaları neticesinde elde edilen bütün kanıtlar, bu alanın M. Ö. 6. yüzyılın ilk yarısından itibaren, M. Ö. 2. yüzyıla kadar kesintisiz kullanıldığını ortaya koymaktadır. Mezarlar, seramikler ve sikkeler bu kanıtları oluşturmaktadır. M. Ö. 6. yüzyıldan M. Ö. 2 yüzyıla kadar uzanan mezar tipleri ile birlikte aynı yüzyıllara tarihlenen seramik örnekleri ve M. Ö. 5. yüzyıldan M. Ö. 2. yüzyılın sonlarına kadar uzanan sikke örnekleri S-3 açmasından ele geçmişştir. Böylesine küçük bir alandan 26 adet mezarın ele geçmesi oldukça şaşırtıcıdır. Büyük çoğunluğunu Arkaik urnelerin oluşturduğu mezarlar, Assos'daki kremasyon geleneğinin kanıtlarıdır. S-3 açmasından ele geçen mezar stelleri ise Arkaik Dönem'de Assos'da yaygın olarak kullanılan tipleri temsil etmektedir. 1990'lı yıllarda batı nekropolisde sürdürülen kazı çalışmaları sırasında da benzer örnekler ele geçmişştir.
Kyaneai bezemeli ve yazılı lahitler

Likya bölgesinin karakteristik mezar yapılarını yansıtan semerdam biçimli, mahya kirişli kapaklara sahip lahitler, IS. y. y.'dan itibaren araştırmacıların ilgisini çekmiş; lahitlerin tarihlendirilmesi ve sınıflandırılmasıyla ilgili çalışmalar başlamıştır. Bizim çalışma konumuz da bu doğrultuda olmuş ve Merkez Likya bölgesinde bulunan Kyaneai antik kentinin bezemeli ve yazıtlı lahitleri alınarak, formlarına ve taşıdıkları bezemelere göre bir tipoloji yaratılmıştır. Yaratılan tipolojide, formlarına göre beş ana tip ve on üç alt tip meydana getirilmiştir. Üstlerindeki bezeme öğelerine göre de ayrıca gruplara ayrılmıştır. Bu gruplandırmada lahitler; kapaklarında bezeme olanlar, teknelerinde bezeme olanlar ve hem kapak hem teknesinde bezeme bulunanlar biçiminde ele alınmıştır. Saptanan bu tiplerin, diğer kentlerdeki lahitlerle uyum gösterip göstermediği incelenerek ve yazıtlarıyla bağdaştırılarak tarihlendirilmiştir. Likya bölgesindeki ölü gömü adetleri de incelenerek bazı genel sonuçlar elde edilmeye çalışılmıştır. Toplam 78 adet lahit çalışma kapsamına alınmıştır.
Grek ve Roma Dönemi İonia bölgesi dokumacılık ve dokuma teknolojileri

Bu çalışmada Grek ve Roma Dönemi İonia bölgesi dokumacılık faaliyetleri ve dokumacılıkta kullanılan teknolojilerin belirlenmesi amaçlanmıştır. İonia bölgesi dokumacılıkta kullanılan birçok hammaddenin üretilebileceği ve dokumaların ticaretinin yapılabileceği elverişli bir coğrafyaya sahiptir. Bu durum epigrafik veriler, dokuma öğelerinin olduğu tasvirler ve arkeolojik buluntular yardımıyla desteklenmektedir. Elde edilen bilgiler doğrultusunda dokuma teknolojileri, üretim teknikleri, hammadde çeşitleri, tercih edilen renkler gibi birkaç farklı konu incelenmiştir. Başta Teos olmak üzere İonia bölgesinin çeşitli kentlerindeki dokumaya dair veriler araştırılmıştır. Teos kenti dokuma buluntuları, ağırlıkları, buluntu yerleri, formlarına göre sınıflandırılarak bir katalog yardımıyla listelenmiştir. Detaylı olarak incelenen 442 adet tezgah ağırlığı içerisinde 50 adet damgalı, 19 adet grafitili ve monogramlı ağırlık tespit edilmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda diskoid ve lentoid formlu ağırlıkların çoğunlukta olduğu ve bu ağırlıkların büyük bir kısmının 100- 200 g arasında ağırlığa sahip olduğu gözlemlenmiştir. Bu araştırmada elde edilen bulgular, İonia bölgesinin birçok kentinde dokumacılık faaliyetlerinin olduğunu ve Teos gibi birkaç kentin dokumacılığın yanı sıra dokuma ticareti ile de uğraştığını göstermiştir. Ayrıca Teos'ta yelken, pelerin, gibi kaba dokumaların şal, yazlık elbise gibi ince dokumalardan fazla olduğu tespit edilmiştir.
Kibyra yeraltı oda mezarları: Mimari ve tipoloji

Kibyra Yeraltı Oda Mezarları: Mimari Ve Tipoloji başlığı altında kaleme alınan bu tezin içeriği, 2008 ve 2010 yıllarında Kibyra Kent Nekropolislerinde gerçekleştirilmiş kurtarma kazılarıyla gün yüzüne çıkarılan toplam dokuz adet oygu oda mezardan oluşmaktadır. Bilimsel yayını henüz yapılmamış olan söz konusu oda mezarlar, kaçak kazılar sonucunda talan edildikleri için orijinal kontekstlerini büyük oranda yitirmişlerdir. Ancak; tüm olumsuzluklara rağmen, gerek mimarileriyle gerekse elde edilen buluntularıyla, Kibyra Kenti ölü gömme gelenekleri konusunda dolayısıyla kentin sosyo-ekonomik yapısı ve inanç sistemiyle ilgili değerli bilgiler sunmuşlardır. Çalışmanın ağırlıklı olarak ele aldığı konu mezarların mimari özellikleri ve buna bağlı olarak oluşturulan tipolojik ve kronolojik değerlendirmelerdir. Yapılan değerlendirmelerde öncelikli olarak oda mezarlara ait köken ve gelişim konusu ele alınmış ardından Anadolu ve yakın coğrafyalarda bulunan farklı dönmelere ait benzer oda mezar örneklerine değinilmiştir. Mezarlarda karşılaşılan buluntulardan hareketle gerekli kronolojik bilgilere işaret edilirken söz konusu materyaller stilistik anlamda değerlendirmelere alınmamıştır. Buna paralel olarak çalışma daha çok bir oda mezar tipolojisi ve kendi içerisinde bir kronolojik çalışma niteliğini taşımaktadır. Dolayısıyla bu çalışmada Kibyra oda mezarlarının sahip olduğu genel özellikler ve bunların tasniflenmesi konusu üzerinde fazlaca durularak kent nekropolislerinin ölü gömme gelenekleri konusunda daha iyi anlaşılabilmesi hedeflenmiştir.
Yunanistan Amykles arkeolojik alanının lazer tarama ile dokümantasyonu ve coğrafi bilgi sisteminin oluşturulması

Bu çalışmada uzaktan algılama ve coğrafi bilgi sistemlerinin arkeoloji bilimine sağladığı katkılar gözlemlenmeye ve bu katkıları kullanarak sağladığı faydalar bir sistem haline getirilmeye çalışılmıştır. Çalışma Yunanistan'ın Sparta şehrindeki Amyklaion antik bölgesinde gerçekleştirildi. Çalışmanın amacı bölgede jeodezik teknikleri kullanarak belgeleme sonuçlarını sunmaktır. Bölgede yapılan çalışmalarda elde edilen lazer tarama verileri kullanılarak 3D modeller oluşturuldu ve bölge harita/plan çizimleri kullanılarak arkeolojik alandaki buluntular hakkında bilgiler edinilebilecek bir coğrafi bilgi sistemi oluşturulmaya çalışıldı.
Antik Yunan seramik sanatında persli figürler

'Antik Yunan Seramik Sanatında Persli Figürler', adlı bu çalışmada, öncelikle Pers İmparatorluğu'nun kuruluşu, Anadolu topraklarına yayılımı, Yunanistan'a kadar ilerleyişi, yaklaşık iki yüzyıl boyunca yayılım gösterdiği bölgelerde egemenlik sağlaması, kültürü, satraplık sistemi, yönetim politikası, savaşları, imparatorluğun zayıflaması ve çöküşü antik kaynaklar ışığında incelenmiştir. Persler, Medler başta olmak üzere farklı medeniyetlerin giyim tarzları ve ekipmanlarını benimsemişlerdir. Çalışmamızın ikinci ve üçüncü bölümünde, Perslerin kıyafetleri ve ekipmanları hakkında araştırmalar yapılmıştır. Kıyafet ve ekipmanların özellikleri, kullanım şekilleri, malzemeleri ve stilleri başlıklar altında tetkik edilmiştir. Çalışmamızın dördüncü bölümünde Yunanlıların, topraklarını işgal eden Perslere karşı bakış açıları incelenmiştir. Sanatta üstün başarı gösteren Yunanlılar, Persli figürleri ürettikleri eserler üzerinde tasvir etmişlerdir. Plastik, gliptik ve nekrolojik eserler üzerinde betimlenen Pers tasvirleri çalışmamızın beşinci bölümünde incelenmiştir. Çalışmamızın son bölümünde ise, Antik Yunan seramik sanatında betimlenmiş olan Persli figürler kategorize edilerek incelenmiştir. Persli figürler kronolojik bir çerçeve içerisinde tipolojik açıdan değerlendirilmiştir. Antik Yunan seramik sanatında yaklaşık iki yüzyıllık bir süreç içerisinde betimlenen Persli figürlerin bu süreçte nasıl bir değişeme uğradığı araştırılmıştır.
Batı Dağlık Kilikya bölgesi Kaya mezarları

Küikya Bölgesi'nin tarihi çok eskilere gitmesine rağmen, bölgedeki kalıntılar çoğunlukla Roma ve Bizans Dönemi'ne aittir. Kaya mezarları da bu dönemlerde yoğun olarak yapılmıştır. Ulaşımı zor, işlenebilir tarım arazisi çok az ve dağlık bir alan olan Batı Dağlık Kilikya Bölgesi'nde, özellikle iç kesimlerde yoğun olarak kaya mezarı görülmektedir. Bölgedeki bazı kentlerde kaya mezarı dışında yapı kalıntısı yok denecek kadar azdır. Bir gelenek olmasının ötesinde, bölgedeki sert kireçtaşı, kaya mezarı yapımı için uygundur. Bölgenin bu özelliği kaya mezarının yapılmasında önemli bir etken olarak düşünülebilir. Buna rağmen görkemli kaya mezarları fazla bulunmamaktadır. Dağlık Kilikya Bölgesi'nde farklı tiplerde kaya mezarlarının yapıldığı tespit edilmiştir. Tapmak cepheli, mihrap niş girişli, dörtgen girişli, düz girişli, kaya mezan-lahit ve anıtsal cepheli mezar tipleri bölgenin kaya mezarı tipolojisini oluşturur. Ayrıca bölgede arkasollü mezarlara da rastlanmaktadır. Mezarların giriş kapıları farklı şekillerde yapılmıştır. Bazıları içeriden kapanacak şekilde tasarlanmıştır. Farklı olarak, sadece Colybrassus'taki mezarın giriş kapısı dışarıdandır. Direvli'deki rriezarların girişleri ise üstteki kapağın altındadır. Bölgedeki mezarlarda süslemeye fazla rastlanmamaktadır. Sadece alınlıklı mezarların akroterleri palmet işlemelidir. Lamotis Bölgesi'ndeki mezarlarda ve Domuztepe'de bir mezarda büstler yapılmıştır. Bu büstler, ölen kişilerin büstleri olmayıp, dekoratif amaçlı olduğu anlaşılmıştır. Büstlerin haricinde, bölgedeki mezarlarda aslan, kartal, medusa başı, kılıç-kalkan gibi motifler de görülmektedir. Mezarların tamamı tek odalı olmasına karşın, iç düzenlerde belirgin farklılıkların varlığı dikkati çekmektedir. Yapılan tespitlere göre; ölünün tekne içine ve kline veya düz bir zemin üzerine yatırıldığı tespit edilmiştir. Bölgedeki mezarların benzerlerine Kilikya Bölgesi dışında, İsauria, Frigya ve Suriye Bölgeleri'nde de rastlanmaktadır. Dağlık Kilikya Bölgesi, özellikle İsauria Bölgesi ile yoğun etkileşim içindedir. Bu açık bir şekilde, kitabelere göre Direvli'deki mezarları Selge'li ustaların yapmış olmasından anlaşılmaktadır. Mezarların içinde herhangi bir buluntuya rastlanmamış olmakla birlikte kabartma, bezeme, kitabe, ve mezar tiplerine göre bunlar Roma ve Bizans Dönemlerine ait olmalıdırlar. Ahmet ÖZTÜRK