turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
İngiliz Büyükelçisi Sir Gerard Lowther'in 1908 yılı Türkiye Raporu: Çeviri ve değerlendirme

İngiliz Büyükelçisi, Sir Gerard Lowther'in 1908 Yılı Türkiye Raporu'nun çeviri ve değerlendirmesinin yer aldığı bu tezde, 1908 yılında Osmanlı Devleti'nin siyasi, sosyal ve ekonomik durumu hakkında genel bir değerlendirme bulunmaktadır. Bunun yanı sıra Kasım-Aralık aylarında gerçekleştirilen Meclis-i Mebusan seçimleri, anayasanın yeniden yürürlüğe konulması sırasında karşılaşılan sorunlar, Osmanlı Devleti'nin borç durumu ve 1908 yılı borçlanması, o devirde özerk bir vilayet olan Makedonya'nın sosyo-ekonomik durumu, Osmanlı ordu ve donanması hakkında bilgi verilmektedir. Raporda bunların haricinde, gümrükler, Osmanlı Devleti'nin hıfzısıhhası, yabancı devletler ile olan ilişkiler, II. Meşrutiyet'in ilanının Türkiye'de ve batılı devletlerde nasıl karşılandığına dair bilgiler bulunmakta ve yabancı devletlerin Meşrutiyet'e bakışlarına da yer verilmektedir. Raporda İngiltere'nin Türkiye ve Meşrutiyet konusundaki fikirlerine de yer verilmektedir. Raporda; II. Meşrutiyet'in nasıl ilan edildiği, Meclis-i Mebusan'daki önemli kişiler hakkında bilgiler, Osmanlı Devleti'nin ve Makedonya vilayetinin mali durumu, Osmanlı ordu ve donanması, seçimler, gayrimüslim tebaanın durumu, Anadolu, Arabistan, Libya ve Balkan vilayetlerinin durumu, Türk-İngiliz münasebetlerinin dünü, bugünü ve geleceği, Osmanlı Devleti'nin sağlık politikaları, gibi konulara değinilmektedir.
1888 numaralı Trabzon şer'iyye sicilinin özet transkripsiyonu ve analizi

Bu tez çalışmasının amacı, 1888 Numaralı Trabzon Şer'ıyye Sicili'nin özet transkripsiyonu ve analizi ile Osmanlı ve Trabzon Tarihi'ndeki araştırmalara katkı sağlamaktır. Şer'ıyye Sicilleri, birinci dereceden kaynaklar arasında olması ve bu sayede genelde Osmanlı, özelde Trabzon Tarihi'ni daha iyi yorumlama bakımından oldukça önemli kaynaklardandır. Böylece bu çalışma dönemin tarihi panoramasını çıkarmada mevcut çalışmalara büyük oranda katkı sağlayacaktır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde sicilde adı geçen yerlerin dökümü, önemli şahıslar ve görevleri kayıt numaraları ile verilmiştir. Bunlar hakkında kısa analizler yapılarak bu alanda çalışma yapacaklara davetiye çıkarılmıştır. İkinci bölümde ise sicildeki kayıtlar konularına göre tasnif edilerek tablolar eşliğinde yorumlanmıştır. Üçüncü bölümde kayıtların üslup ve biçim bakımından analizleri yapılarak, üslup ve biçimin hükmün en az kendisi kadar önemli olduğu üzerinde durulmuştur. Sicilin özet transkripsiyonu ise çalışmanın sonunda varak, kayıt numarası ve konu başlıkları ile verilmiştir.
The 1736-39 War with Russia and Austria: A study in diplomacy and changing perceptions of the Ottoman Empire

Bu tez, Osmanlı İmparatorluğu ile Avusturya ? Rusya ittifakı arasında olan 1736 ? 1739 savaşı ekseninde, diplomatic ilişkiler ve güç algıları üzerine yoğunlaşmıştır. Mezkur savaş, hem genel Osmanlı tarihlerinde hem de on sekizinci yüzyıl odaklı eserlerde genellikle ihmal edilmiştir. İkincil kaynaklara göre bu savaşın en belirgin özelliği, Belgrad Antlaşması ile sonuçlanan Fransız tavassutunun Osmanlı İmparatorluğu'nu kurtarması ve ömrünü uzatmasıdır. Bu yaklaşıma karşı öne sürülen eleştirilerin gerçekliğini sınamak için, söz konusu savaş döneminde yaşayanların durumu ve taraflar arasındaki güç dengesini nasıl algıladıklarını kavramak önemli görüldü. Bu amaçla, olayları onları yaşayanların gözünden görebilmek için Osmanlı kroniklerinden, dönem tarihlerinden ve çeşitli raporlardan faydalanılmıştır. Osmanlıların 1730 ile 1750 arasında içte ve dışta nasıl algılandıkları hakkında bir sonuca varmak için yazışmalar, izlenen politikalar ve amaçları incelenmiştir. Bu tablo, konu üzerine Batı'da yazılar eserler ile de desteklenmiştir. 1737 öncesi güçsüz olarak görülen Osmanlı İmparatorluğu'nun 1739 sonrası uluslararası prestijini yeniden kazandığı ve Bab-ı Ali'ye Avrupalı devletler tarafından daha ihtiyatlı bir şekilde yaklaşıldığı görülmüştür. Bu değişim, Osmanlıların kendileri hakkındaki görüşleri için de geçerlidir, öyle ki savaş ve barış seçenekleri üzerine olan ihtilaf iki farklı siyasi oluşumu ortaya çıkarmıştır.
1 Numaralı Sivrihisar Kadı Sicili'nin 81 - 162. sayfalarının çeviri yazısı ve tahlili

Osmanlı Devleti'nde kadıların verdiği hükümlerle, devlet merkezinden gelen ferman, emir ve tebliğlerin tutulduğu defterlere şer'iye sicili denir. Bu çalışma Osmanlı Devleti'nin mahkeme kayıtlarını kapsayan şer'iye sicillerinden Sivrihisar'a ait bir numaralı defterin çeviri yazısı hazırlanıp değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Ayrıca çalışmada şer'iye sicilleri ışığında yöre halkının sosyal, kültürel ve ekonomik durumu anlatılmıştır. Araştırmada şer'iye sicilleri hakkında kısa bilgiler verilerek bu serinin Osmanlı Tarihi'ndeki önemi de vurgulanmıştır. Çalışmaya destek olması bakımından Sivrihisar'ın kısa tarihi araştırılmış ve kültürel değerleri hakkında bilgi verilmiştir. Bir numaralı Sivrihisar şer'iye sicili toplam 237 sayfa olup 81 162. sayfaları arasında 227 adet hüküm bulunmaktadır. Bu hükümler arasında tereke, vasi tayini, vekaletname, vakfiye, borç ve alacak davaları, hırsızlık, adaletname, buyruldu ve şahitlik gibi konular yer almaktadır.
1320 tarihli nüfus sayımına göre Bayındır Fırınlı Köyü

Son Osmanlı nüfus sayımı Bayındır ilçesinin köylerinde 1320 yılında yapılmıştır. Fırınlı Köyünün nüfus sayımı 18 Haziran 1320 günü yapılmıştır. Sayım sonucunda 183 nüfus hanesinde 758 kişi olduğu tespit edilmiştir. 1320 Sayımmdaki toplam 181 haneden 73 tanesi (%4) bugün kapalı kayıt konumundadır. Açık olan 110 hanedir (%60) . Kapalı kayıtlardan Nakil yolu ile başka yere giden 8 hane vardır(%8), Sayımı yapılan 183 haneden hanedeki kişi sayısı 4 ve aşağı olanların sayısı 94 hanedir. Bu da % 51 karşılığıdır. Hanedeki kişi sayısı 5 ve beşten yukarıda olan hane sayısı 89 hanedir. Sayımı yapılan 858 kişiden 804 kişisi Bayındır doğumludur ( %93.71). 7 kişinin doğum yeri Akseki'dir (%0.82), 11 kişinin doğum yeri Alaiye (%1.28), 3 kişinin doğum yeri Konya -Beyşehir (%035), 7 kişinin doğum yeri bugün Yunanistan sınırları içinde kalan Florina ((%0.82), 3 kişinin doğum yeri Gediz (% 0 .35), 5 kişi bugün Bulgaristan sınırları içersinde kalan Kızanlıkt'a (% 0 .58), 2 kişi Ödemiş (% 0 .23), 8 kişi sandıklı (% 0 .93), 1 kişi bugün Bulgaristan sınırları içende kalan Şumnu (% 0 .12), 2 kişi Tavas (% 0 .23), 2 kişi Torbalı (% 0 .23), 3 kişi bugün Bulgaristan sınırları içinde kalan Yeni Zağra (% 0 .35) doğumludur.. 858 kişiden 423 kişisi erkek (%49), 435 kişisi ise kadındır (% 51) . Sayımdaki 858 kişiden 371 kişisi Evli ( %43), 60 kişi dul ( % 7 ), 427 Kişisi ise bekardır (% 50).
XIX. Yüzyıl Osmanlı sağlık sistemi

Sistemli bir sağlık yapılanmasının görüldüğü Osmanlı Devleti, Orta Asya Türk Devletlerinden başlayarak Selçuklu Devletine kadar uygulanan sağlık politikalarını miras olarak almış, şartlar doğrultusunda daha da geliştirmiştir. Osmanlı Döneminde kendinden önce şekillenen vakıf sistemine dayalı, içerisinde hem hastaların tedavi edildiği hem de yeni hekimlerin yetişmesi için uygulamaların yapıldığı sağlık yapıları; genellikle külliyenin parçası olarak bir cami etrafında inşa edilmişlerdir. XIX. yüzyıl itibariyle Osmanlı sağlık sistemi değişmeye başlamış, batıdaki gelişmelerin paralelinde farklı bir sağlık politikası gelişmiş, yeni tedavi kurumları ve okulları görülmeye başlanmıştır. Türk tıp tarihinin, yenileşme çizgisi içerisinde ele alınan bu çalışmada; XIX. Yüzyıl Osmanlı Sağlık Sistemi, değişim ve gelişim süzgecinde ele alınarak değerlendirilmiştir.
Çanakkale cephesinde askeri suçlar ve adli vakalar

Tarih boyunca yeryüzünde meydana gelen savaşlar suç ve adli vakakavramlarının doğmasına da yol açmıştır. Çok çeşitli türleri bulunan bu kavramın bu tezdeki ana konusu askeri suçlar ve adli vakalardır,. Türk savaş tarihinde kahramanlık örneği olan Çanakkale Cephesinde dahi bir takım askeri suçlara rastlanılması ise askeri başarılar sağlansa dahi suçların düşük oranlı da olsa yaşanabileceğinin bir kanıtıdır. Suçlardan bireyler sorumlu tutulabilir sebepler de bireylere göre ele alınabilir. Ancak askeri suçlarda tek sorumlu birey değildir nitekim Çanakkale Cephesi'ndeyaşanan askeri suçlar Osmanlı Devleti'nin zorunlu askerlik sistemini uygulamadakihatalarına, dış siyasetteki yanlışlarına, seferberlik sürecindeki hatalı uygulamalarıylabağdaştırılmalıdır. Özellikle de zorunlu askerlik sisteminde toplumsal eşitsizlikmeydana getirmek, seferberlik döneminde, silah altına alınan vatandaşı sivil hayattankopararak süresiz şekilde çokta normal olmayan şartlarda cepheye mahkum etmek, eldeki tüm nüfusu cepheye sevk ederek, geride kalan başta asker aileleri olmak üzere tüm insanları mağdur etmek, müttefiklik görüşmelerinde kendi çıkarlarınızın tamamen dışında bir anlayış ile hareket ederek vatandaşın hakkını göz ardı etmeksizin adınızasavaşacak her bireyin suç potansiyelinde olması sonucunu doğurmaktadır. Askeri suçlar dışında sahip olduğu askeri sıfata bakmaksızın toplum içinde, adam öldürme, yaralama, kadına şiddet gösterme, umumhanelere takılma, umumiyerlerde toplum huzurunu bozma gibi fiiller gerçekleştiren askeri rütbeli şahıslarınbulunduğu belirtilmelidir. İlaveten yapılan ceraim cetvelleri vasıtasıyla sivil suçlar da tespit edilmiştir.
35 Numaralı Ayntab Şer'iyye Sicili'nin transkribsiyonu ve değerlendirilmesi (H. 1094-1095/M. 1682-1683. s.146-288)

Osmanlı tarihinin en önemli arşiv kaynaklarından biri şer'iyye sicilleridir. Çünkü bu siciller Osmanlı tarihi için zengin bir veri tabanı oluşturmaktadır. Bilindiği gibi bu siciller Osmanlı mahkemelerinde kadıların tuttukları tutanaklardır. Ekonomik ve sosyal yönlerden oldukça önemli belgelerdir. Çalışma konusu olarak seçtiğimiz 35 Numaralı Ayntab Şer'iyye Sicili Hicri 1094 -1095, Miladi 1682 -1683 yıllarına ait mahkemelere geçmişş davaları içerir.
Osmanlı Devleti'nin kuruluşu hakkında yapılan çalışmaların tahlili

Osmanlı Devleti'nin büyük bir kalabalığı teşkil etmeyen nüfusla Anadolu'nun kuzeybatı uçlarında başlayan tarihsel serüveni her zaman tarih araştırmacılarının ilgisini çekmiştir. Altı asır gibi büyük bir zaman diliminde tarih sahnesindeki varlığını sürdürebilen Osmanlı Devleti'nin kuruluşu nasıl vuku bulmuştur? Osmanlı Devleti'nin kurulmasına zemin hazırlayan sebepler nelerdir? Osmanlı Devleti'nin kuruluşunda ve hızlı bir şekilde genişlemesine hangi unsurlar etkili olmuştur veya bu devleti kuranlar etnik olarak hangi kökene mensuplardır? 19. asrın sonları ve 20. yüzyılın başlarında tarih araştırmacılarının ilgisini ve merakını çeken Osmanlı Devleti'nin kuruluş meselesi, ilk olarak Herbert Adam Gibbons tarafından hazırlanan eser ile tartışılmaya başlanmış ve 21. yüzyılda halen daha sonuçlandırılamamıştır. Mesele genel itibari ile temel üzerine oturtulabilmiş, bu noktaya gelene kadar ise birçok araştırmacının bu konu hakkında bir görüş ortaya koymasını sağlamıştır. Çalışmamızdaki temel esas yerli ve yabancı literatürde kuruluşu tartışılan Osmanlı Devleti'nin bu ilk dönemi hakkında verilen görüşlerden belli başlı olanları değerlendirerek bu çalışmamızda özet halinde toplamaya çalışmaktır. Dünya tarihinin ikinci Roma'sı olarak gösterilen Osmanlı Devleti altı asırlık hayatını kuruluş evresinde yapmış olduğu uygulamalar sayesinde kazanmıştır. Dönem kaynaklarının çelişkili bilgiler içerdiği bu dönem ile alakalı yapılan çalışmaların hazırlanması ve bir görüş ortaya konulabilmesi oldukça fazla emek isteyen bir süreçtir.
1281-1296/1864-1879 tarihli 19 numaralı Erzurum Vilayet Ahkam Defterinin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi

Bu çalışmanın amacı 19 Numaralı Erzurum Vilayet Ahkam Defterindeki bütün hükümlerin Latin harflerine çevirisi ve değerlendirilmesinin yapılmasıdır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümünde, Tanzimat dönemi Osmanlı idari teşkilatı hakkında bilgi verildikten sonra Erzurum vilayetinin tarihçesi ve vilayetin Osmanlı idari teşkilatındaki yeri ele alınmıştır. İkinci bölümde, Osmanlı arşiv ve defter sistemi hakkında bilgi verilerek, ahkam defterlerinin tanımı, gelişim seyri, biçimsel özellikleri, muhtevası ve ahkam defteri tutulmuş olan bölgelere değinilmiştir. Devamında ise 19 Numaralı Erzurum Vilayet Ahkam Defteri'ndeki kayıtların şekli, diplomatiği ve dili açısından değerlendirilmesi yapılmıştır. Üçüncü bölümde, defterde yer alan kayıtların özetleri ve tam metin olarak Latin harflerine çevirisi bulunmaktadır. Bu çalışmanın sonunda çevirisi yapılan metinlerin sağladığı veriler ışığında XIX. yüzyılda Erzurum vilayeti ve sınırları dahilinde bulunan sancak, kaza, nahiye ve köylerdeki idari, iktisadi ve içtimai meselelere ait önemli tasarruflar tespit edilmiştir.
A. 31 no'lu Bursa Tereke Defteri'ne göre Bursa şehri'nin sosyo-ekonomik hayatı (1510-1512)

Osmanlı Devleti'nin gerek mali, idari gerekse sosyal alanlardaki gelişmeleri araştırmacıların her zaman dikkatini çekmiş ve farklı açılardan değerlendirmeler yapmalarının önünü açmıştır. Osmanlı sosyal ve ekonomik hayatının yansıdığı önemli kaynaklardan birisi de genellikle şer'iyye sicilleri içerisinde kayıtlı olan terekelerdir. Bu kayıtlarda insanların aile yapıları, çocuk sayıları, giyim kuşam tarzları, meslekleri, unvanları gibi birçok sosyal kültürel içerikli veriler yer almaktadır. Terekeler bir yandan kişilerin servet ve mal varlıklarını ortaya koyarken diğer yandan hem dönemin özelliklerini hem de kişilerin yaşadıkları bölgeler hakkında çeşitli boyutlarıyla yorumlar yapılmasına olanak sunmaktadır. Osmanlı Devleti'nin sosyo-ekonomik hayatının yansıtılmasında önemli bir yeri olan tereke defterleri çalışmamızın da ana kaynağını oluşturmuştur. H. 915 -917/ 1510- 1512 tarihini kapsayan bu çalışmamızın giriş bölümünde öncelikle amaç ve yöntemden bahsedilmiştir. Ardından ise kısaca; kadılar, şer'iyye sicilleri, tereke defterleri ve terekelerin ekonomik açılardan incelenmesi hakkındaki bilgilere yer verilmiştir. Birinci bölümde ise Bursa şehri hakkında genel bilgiler sunulmuştur. İkinci ve üçüncü bölümlerde, incelemiş olduğumuz A. 31 Numaralı Bursa Tereke Defterinin tanıtımı, defterde kayıtlı şahısların medeni halleri, aile yapıları, servet miktarları ve türleri tespit edilerek Bursa'nın XVI. yüzyıl başlarındaki sosyo-ekonomik yapısı ortaya çıkartılmaya çalışılmıştır.
Sultan II. Abdülhamid döneminde Osmanlı Devleti'nde sağlık alanında yapılan çalışmalar (1876 - 1909)

Kişilerin ve toplumların sağlıklarını korumak, hastalandıklarında tedavilerini gerçekleştirmek, sakat kalanların başkalarına bağımlı olmadan yaşayabilmelerini sağlamak ve toplum sağlığını yükseltmek için yapılan planlı çalışmaların tümüne sağlık hizmetleri denir. Bu çalışmada II. Abdülhamid döneminde (1876-1909) Osmanlı Devleti'nde sağlık alanında yapılan çalışmalar araştırılmıştır. Konuyu ele alırken başta sağlık nedir, sağlık hizmetlerinden ne anlaşılmalıdır? Bu ve benzer sorular cevaplandıktan sonra bu yıllardaki sağlık teşkilatlanması hekim, eczacı, ebe ve diğer sağlık personellerinin çalışma esasları ile ilgili düzenlemeler ele alınmıştır. Yine bu dönemde Osmanlı Devleti'nde mikrobiyoloji alanında kuduz tedavihanesi, aşı üretim merkezi, bakteriyolojihane kurumları açılmış ve buralarda kuduz, çiçek, difteri aşıları üretilmiştir. Bu kurumların çalışmaları ile Osmanlı Devleti'nde koruyucu halk sağlığı ve salgın hastalıklarla mücadelede kaydedilen aşamalar araştırılmıştır. Ayrıca tedavi edici sağlık kurumlarından Hamidiye Etfal Hastanesi, Kadın Doğum Kliniği, Erzurum, Kastamonu, Safranbolu, Samsun, Konya Guraba Hastaneleri'nin Türk sağlık kurumlarına katkıları ile tıp eğitiminin modernleştirilmesi amacıyla yapılan çalışmalar incelenmiştir
The Policy of the committee of union and progress towards caucasian and Turkistan Turks mainly based on memoirs

Fransız ihtilali neticesinde ortaya çıkan milliyetçilik akımı bütün imparatorlukları etkilediği gibi Osmanlı Devletini de olumsuz etkilemiştir. Osmanlı Devleti idaresi altında yaşayan gayrimüslim azınlıklar Avrupalı devletlerin de desteğiyle giderek daha iyi bir yaşam standardına kavuşmuş ve bir süre sonra da kendi milli kimliklerini ön plana çıkarmaya başlamışlardır. Osmanlı Devleti'nin asıl unsuru olan Türkler ise milli kimliğini öne çıkaran en son millet olmuştur. Türkler'in kendi milli benliklerine yönelmesinde Avrupa'daki Türkoloji çalışmalarının gelişmesinin yanında, bazı seyyahların yazdığı hatıralar ve seyahatnamelerin etkisi olmuştur. Ayrıca, Avrupa'da ortaya çıkan yeni ırk teorilerinin, Türkler aleyhinde yapılan yayınların ve Avrupalı devletlerin Osmanlı Devleti üzerindeki emperyalist emellerinin de büyük etkisi olmuştur. Türk aydınlarının kendi kimliğini aramaya yönelik bazı yayınlan olmasına rağmen, Osmanlı idarecileri ve aydınlarının çoğunluğu mümkün olduğu müddetçe bütün unsurları bir arada tutmaya çalışmışlardır. Ancak azınlıkların bağımsızlık isteklerinin giderek artması neticesinde Osmanlı idarecileri -özellikle de Balkan Savaşları neticesinde- artık yavaş yavaş Türkçülük politikasına yönelmek zorunda kalmıştır. Bunun neticesi olarak da başta Türk Ocağı ve Türk Yurdu olmak üzere meşrutiyet döneminde kurulan birçok Türkçü dernek ve teşkilatlarla ilişki içerisine girmişlerdir. Bu Türkçü derneklerin kurulmasında ve İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin Türkçülük politikası izlemesinde Yusuf Akçura, Ahmed Ağaoğlu ve Hüseyinzade Ali Bey gibi meşrutiyetin ilam ile Türkiye'ye gelen Rusya kökenli aydınların önemli bir etkisi olmuştur. Diğer taraftan yüzyıllardan beri Türk idaresinde bulunan Balkanlar'daki toprak kayıpları ve müslüman Türk halkına yapılan zulümler Türk halkı arasında bir tepki oluşturmuştur. Başta Ziya Gökalp, Ömer Seyfettin ve Tekinalp olmak üzere DiIll bazı aydınların katkıları ile geliştirilen Turan fikri de Türkler arasında giderek yaygınlaşmıştır. Kafkasya, Azerbaycan ve Türkistan'daki yaşayan Türkler'in Rus baskısı ve zulmüne karşı kendi varlıklarım korumak amacıyla heyetler göndererek Osmanlı Devleti'nden yardım istemeleri üzerine İttihat ve Terakki Hükümeti de kendi soydaşlarının bu taleplerine ilgisiz kalmamıştır. İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin bu bölgelere yönelik siyasetinde Türkçülük ve Turan fikMerinin etkisi olmuştur. Diğer taraftan bu faaliyetlerden endişe duyan Ruslar ve İngilizler İttihat ve Terakki'yi her fırsatta pan-İslamizm ve pan-Türkizm yapmakla suçlayarak bu faaliyetleri önlemeye çalışmışlardır. İttihat ve Terakki'nin Savaş öncesinde başlayan bu faaliyetleri savaş sürecinde hız kazanmıştır. Özellikle de askerlik ve eğitim sahasında yoğunlaşan bu faaliyetler savaş sonrasında da başta Enver Paşa ve Cemal Paşa olmak üzere birçok Osmanlı subay ve eri tarafından sürdürülmüştür. C
II. Abdülhamid devrinde sürgün siyaseti ve uygulamaları

Bu çalışmanın amacı II. Abdülhamid dönemindeki sürgün uygulamalarını inceleyerek Osmanlı Devleti'nde Sultan II. Abdülhamid devrine özgü, sistemli bir sürgün siyasetinin olup olmadığını ortaya koymaktır. Çalışmanın ana kaynağı Osmanlı Devlet Arşivleridir. Giriş bölümünde sürgün kavramı ile bu uygulamanın farklı uygarlıkların tarihindeki yeri üzerinde durulmuştur. Daha sonra uygulamanın İslam hukukundaki yeri ve eski Türk devletlerindeki uygulama biçimleri hakkında bilgi verilmiştir. Uygulamanın Osmanlı Devleti'nin klasik döneminde icra ediliş şekline değinildikten sonra Tanzimat Döneminde aldığı şekilde anlatılmıştır. Birinci bölümde Sultan II. Abdülhamid'in henüz tam anlamıyla otoritesini tesis edemediği, saltanatının ilk yıllarındaki sürgün uygulamaları incelenmiştir. II. Abdülhamid'in mutlak otoritesini tesis etme yolunda önünde engel olarak gördüğü güç odaklarını tasfiyede sürgün yönteminden nasıl yararlandığı ortaya konulmuştur. İkinci bölümde ise mutlak otoritesini tesis ettiği dönemde iktidarına karşı yönelen potansiyel ve aktif tüm tehditlere karşı sürgün siyasetini bir tedbir olarak nasıl kullandığı gösterilmiştir. Üçüncü bölümde uygulamalar analiz edilmiştir. Uygulamanın hangi toplumsal kesimler üzerinde, daha çok hangi sebeplerle ve nasıl icra edildiği ortaya koyulmuştur. II. Abdülhamid'in saltanatı boyunca karşılaştığı dahili problemler karşısında sürgün yöntemine sıkça başvurduğu görülmüştür. Uygulama Osmanlı Devleti'nin klasik döneminde olduğu gibi adi suçlar, eşkıyalık, isyanlar karşısında bir cezai yaptırım ve toplumda asayiş ve nizamı sağlama gayesiyle bir güvenlik tedbiri olarak kullanılabildiği gibi; bu dönemde özellikle daha çok muhalif kesimleri ve kamuoyunu kontrol altında tutabilmek maksadıyla politik bir araç olarak kullanılmıştır. II. Abdülhamid, sürgün siyasetini icra ederken sadece geleneğe değil dönemin çağdaşı Avrupa ülkelerinin deneyimlerine de müracaat etmiştir. Fakat onun sürgün siyasetinin sadece günü kurtarmaya yeten geçici bir çözüm olarak kaldığı ve uzun vadede II. Abdülhamid adına başarılı bir netice vermediği görülmektedir.
1556- 1557 (H. 963-964) tarihli Divan-ı Hümayun Ruus Defteri (s.1-125) metin- değerlendirme- dizin

H. 963- 964 Tarihli Divan-ı Hümayun Ruus Defteri 1556- 1557 tarihinde Osmanlı Devleti'nde beylerbeyi, sancakbeyi, defterdar da dahil olmak üzere devletin üst düzey yöneticilerinden en alt kademedeki görevlilere kadar değişik pek çok alanda yapılan atama ve azilleri içermektedir. Bunun yanı sıra dirliklere yapılan zamlar, çeşitli konulardaki izinler, ihtida hareketleri ve daha birçok konuda buyruldu kayıtlarından oluşmuştur. Bu sebeple Osmanlı Devleti'nin idari, siyasi, sosyal, ekonomik ve kültür hayatı ile ilgili önemli bilgilere ulaşmak mümkündür. İlgili defterin 1 -125. sayfaları arasındaki 1179 buyruldunun transkripsiyonu yapılmıştır. Sadece transkripsiyon ile yetinilmemiş yer ve şahıs adlarına göre bir dizin ve defterdeki kayıtlardan istifade ile bir değerlendirme yapılmıştır. Bu değerlendirmede bilgiler tablolar halinde sistematik olarak sunulmuştur.
6 numaralı sicilyateyn defteri'nin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi

Sicilya adası, Akdeniz'in tam ortasında bulunması ve sahip olduğu jeostratejik konumundan dolayı antik çağlardan bu yana çevresinde bulunan diğer devletlerin ilgisini çekmiştir. Bu bağlamda, söz konusu ada üzerinden Akdeniz'i kontrol etmek için yukarıda bahsedilen tarihsel süreçte farklı siyasi güçler tarafından Sicilya'ya birçok akın gerçekleştirilmiş, bu sebepten dolayı da adaya hakim olan güçler 1740 yılına kadar sürekli olarak değişmiştir. Uzun bir dönem siyasi karmaşanın yaşandığı Sicilya adasında 1738 yılında Bourbon hanedanının başa gelmesi ile birlikte Sicilya ve Napoli'nin birleşiminden meydana gelen Sicilyateyn Krallığı kurulmuştur. I. Mahmud döneminde Sicilyateyn Devleti ile ilk temaslar kurulmuş ve 1740 yılında iki devlet arasında 21 madde ve 1 son sözden oluşan bir ahidname imzalanmıştır. Ayrıca yine 3 Haziran 1741 tarihinde de Sicilyateyn Devleti ile Garp Ocakları arasında Akdeniz'de korsanlığın önlenmesi amacıyla 17 madde ve 1 son sözden oluşan başka bir antlaşma imzalanmıştır. Ancak yapılan tüm bu antlaşmaların sorunsuz bir şekilde yürütülmesi mümkün olmamıştır. Kimi zaman devlet görevlilerinin ahidname metinine sadık kalmaması kimi zaman da iki devlet vatandaşları arasında sık sık sorunların yaşanması bahsi geçen antlaşmaların istikrarını ve ömrünü kayda değer biçimde etkilemiştir. Osmanlı Devleti çıkan tüm bu sorunları, ahidname metinlerine mümkün olduğu ölçüde sadık kalarak çözüme kavuşturmaya çalışmıştır. Bu tez çalışmasını temel konusunu oluşturan 6 Numaralı Sicilyateyn Düvel-i Ecnebiye Defteri'nde Sicilyateyn Devleti ile ilgili 1120 adet hüküm yer almaktadır. Defterde 1740- 1804 tarihleri arasında yaşanan korsanlık problemleri, asayiş sorunları, borç-alacak sorunları, yol izinleri, gümrük problemleri, konsolos atamaları gibi farklı konuları işleyen hükümler bulunmaktadır. Bu çalışmada, defter tanıtımı, hükümlerin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi yapılarak ilgili tarihsel aralıkta Osmanlı-Sicilyateyn ilişkilerinin kapsamı ve yönü ortaya konulmaya çalışılmaktadır.