turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Türkiye'de 1980 sonrası dönemde istikrar açısından maliye ve para politikaları ilişkisinde uyum sorunları

Tezin amacı; Türkiye'de 1980 sonrası Dönemde istikrar açısından Maliye ve Para Politikaları ilişkisinde uyum sorunlarını incelemektir. Birinci bölümde teoride maliye ve para politikaları tartışmaları ele alınacaktır. İkinci bölümde, Türkiye'de 1980 öncesi dönemde İstikrar amacına yönelik Maliye ve Para Politikaları incelenecektir. Üçüncü bölümde, Türkiye'de 1980- 1998 döneminde istikrar amacına yönelik Maliye ve Para Politikaları incelenecektir. Dördüncü bölümde, Türkiye'de 1980 sonrası dönemde Maliye ve Para Politikalarının uygulanma sonuçları ve uyum sorunları maliye politikası araçları ve bazı para politikası araçları ve göstergeleriyle değerlendirilecektir.
Özbekistan devlet bütçe sistemi ve uygulaması

Devlet bütçesi, maliye bilim dalının bir bölümüdür. Bütçe, hukuki yönü ile kamu gelirlerinin toplanmasına ve giderlerin yapılmasına izin ve yetki veren bir kanundur. Devletin amaçlarına uygun sağlıklı bir bütçenin gerçekleştirilmesi, bütçenin hazırlanması, uygulanması ve denetim aşamalarıyla ilgili bütçe ilkelerine uyulması zorunludur. Özbekistan'da da geniş ölçüde uygulanmakta olan bu ilkelerden bazı sapmaların ortaya çıktığı görülmektedir. Özbekistan'da bütçe tasarısı hazırlandıktan sonra Bakanlar Kurulu'nda görüşülür ve buradan Ali Meclis başkanlığına tevdi olunur. Görüşmeler sonunda tasarı onaylanır ve yasallaşmaktadır. Bütçe yasallaştırıldıktan sonra uygulanmasına başlanır. Bütçenin uygulanması ile ilgili olarak üç hizmet söz konusudur. Bunlar, gelirlerin toplanması, harcamaların yapılması ve hazine işlemleridir. Bu alandaki yetkili organlara göre yapılan denetim; idari, kazai ve yasama denetimi şeklindedir. Özbekistan'da genel bütçe gelirleri 1987- 1992 yılları arasında artmıştır. İktisadi gelişme süresine uygun olarak Özbekistan'da genel bütçe harcamaları 1987- 1991 yıllan arasında sürekli artmıştır. Genel idare harcamaları 1987- 1991 yılları arasında bütçe kanunlarında gösterilmemiştir. Özbekistan devleti kurulduktan sonra 1992 yılında büyük bir rakamla bütçede yer almıştır. 1987- 1992 yılları arasında sosyal harcamalar yüksek düzeyde seyir etmektedir. Gelişmekte olan ülkelerde olduğu gibi, Özbekistan'da da genel bütçeden eğitim, sağlık ve sosyal hizmet alanlarına tahsis edilen kaynaklar düşük ve yetersiz düzeydedir. Özbekistan devlet bütçe sisteminin başarılı olabilmesi için kamu faaliyetleri ve gider kalemlerinin batılı ülkelerde uygulanan modern bütçe tekniklerinin kabul edilmesi gerekir. Bütçe sistemi programı bütçenin özelliklerine kavuşturulmalıdır.
Açık ekonomilerde politika etkililiği ve Türkiye örneği

Bu çalışmada. küçük açık bir ekonomi orally Türkiye'de makro politika etkililiği araştırılmaktadır. Bu bağlamda çalışma beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde küçük açık ekonomilerin özellikleri. açıklık kavramının çerçevesi ve açık ekonomi makro modellerinin tarihsel gelişimi verilmektedir. İkinci bölümde açık ekonomi makroekonomisinin öncüsü sayılan ödemeler bilançosu ya da devalüasyon teorilerine farklı yaklaşımlar sunulmaktadır. Ayrıca bu bölüm içerisinde J-Eğrisi yardımıyla Türkiye'de bir politika aracı orally devalüasyonun etkililiği incelenmektedir. Üçüncü bölümde Mundell-Fleming'ten günümüze değin geliştirilen açık ekonomi modelleri ayrıntılı olarak ele alınmakta ve tasnif edilmektedir. Dördüncü bölüm. üçüncü bülümün devamı niteliğinde olup, Keynesyen çatı altında kapalı ve açık ekonomilerde politika etkililiği geleneksel IS-LM modeli çerçevesinde incelenmektedir. Beşinci ve son bölüm Türkiye'de politika etkililiğinin tesbitine yönelik orally yapılan uygulamalardan oluşmaktadır. Bu bölümde, Polak- Boissonneult Modeli, st. Luis Modeli ve IS-LM-BP Modeli uygulamaları çerçevesinde Türkiye'de politika etkililiği tartışılmaktadır. Sonuç olarak 1987- 1995 yılları arasında Türkiye'de geleneksel Mundell-Fleming sonuçlarına yakın sonuçlar elde edilmiştir. Keynesyen politikalar monetarist politikalara oranla, gelir üzerinde daha etkilidir.
Uluslararası rekabetedebilirlik avantajı ve Türkiye uygulaması

Dünyadaki hızlı teknolojik gelişmeler ve globalleşme eğilimlerinin bir sonucu olarak, uluslararası, rekabet edebilirlik avantaja, sadece faktör varlıkları ile ifade edilememektedir. Bu nedenle, uluslararası rekabet edebilirlik avantaja, yaratılmasında devingen yaratıcı firmaların ve bu firmalar için uygun çevre şartlarını sağlayan ülkelerin başarılı olabileceği ileri sürülmektedir. Bu araştırmalar ilk olarak uluslararası rekabet edebilirlik avantajının belirleyicileri ve gelişme aşamaları genel teorik çerçeve içinde incelenmiştir. Daha sonra Türkiye'nin rekabet edebilirlik avantaja, bu teorik çerçeve kullanılarak analiz edilmiş ve Türkiye için Özel bir ekonometrik model denemesi yapılmıştır.
Burdur ilinde hayvancılık sektörünün SWOT analizi

Tarım ve hayvancılık sektörü, her ülke ekonomisinde önemli bir yere sahip temel alanlardır ve en temel işlevi toplumun besin ihtiyacını karşılamaktır. Hayvancılık sektörünün bir de ekonomik olarak sağladığı katkılar vardır. Hayvancılık sektörü, istihdama katkı sağlar, ihracat kanalıyla ülkeye döviz girişi sağlar, kalkınmaya yardımcı olur, milli geliri arttırır ve et, süt, tekstil, deri, kozmetik ve ilaç sanayine hammadde sağlar. Hayvancılık sektöründen beklentiler ekonominin yanında sosyal özelliklerde içermektedir. Bunların başında hayvancılık sektörünün bölgesel ve kırsal kalkınmayı destekleyerek köyden kente göçün önlenmesini sağlaması gelmektedir. Tüm bunlar dikkate alındığında ekonomik ve sosyal sorunların önüne geçilmesinde hayvancılık sektörü kritik bir rol oynamaktadır. Hayvancılık, Türkiye'nin neredeyse her bölgesinde yapılan önemli bir ekonomik faaliyet kolu durumundadır. Bu çerçevede araştırmanın amacı, Burdur ilinde hayvancılık sektörünün mevcut durumunu açıklayıp devamında Burdur ili hayvancılığının TR61 bölgesi ve Türkiye ortalaması ile karşılaştırıldıktan sonra hayvancılığın, Burdur ili açısından önemini ortaya koymaktır. Tez çalışması sonucunda; Burdur'un diğer TR61 bölgesi illeriyle karşılaştırıldığında büyükbaş hayvancılıkta çok daha iyi durumda olduğu görülmüştür. İlde küçükbaş hayvancılıkta önemli bir yer tutmaktadır ve küçükbaş hayvan sayısı istikrarlı şekilde artış göstermektedir. İlde et tavuğu üretimi yaygın değildir genel olarak yumurta tavukçuluğu faaliyeti sürdürülmektedir. Burdur ilinin hayvancılık sektörü içerisinde en başarılı olduğu faaliyet kolu büyükbaş hayvancılık dır. Burdur ilinde hayvancılığın geliştirilmesi amacıyla üreticilere çeşitli desteklemeler sağlanmaktadır. Burdur büyükbaş hayvancılıkta Türkiye içerisinde de önemli bir yer tutmaktadır. Bu bağlamda Burdur ilinde hayvancılığı geliştirmek için; hayvancılık işletmelerine hibe şeklinde krediler verilmeli verilen desteklemeler de arttırılıp hayvancılık teşvik edilmelidir. Tarım ve hayvancılık, daha yapısall ve uzun vadeli programlarla desteklenmelidir.
Teknolojik gelişmelerin muhasebe mesleğine etkileri: Muhasebe meslek mensuplarına yönelik bir uygulama

Bu çalışmada, iktisadi faaliyetler sonucunda günlük hayatın ihtiyacı olarak doğan muhasebe mesleğinin teknolojik gelişmelere bağlı olarak gerçekleşen değişikliklerin etkisi üzerinde durulmaktadır. Teknolojik gelişmelerin muhasebe mesleğine olan etkileri anlatılmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde muhasebe mesleği tanımlanarak, Muhasebenin kavramları, fonksiyonları, muhasebede kullanılan belgeler ve muhasebe süreci açıklanmaya çalışılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde muhasebe mesleği unvanları üzerinde durularak Dünya'da ve Türkiye de muhasebe mesleğinin tarihi üzerinde durulmaktadır. Çalışmanın üçüncü bölümünde muhasebe mesleği ile teknoloji ilişkisi açıklanarak. Teknolojik gelişmelerin muhasebe mesleğine kattığı yenilik ve etkileri üzerinde durulmuştur. Çalışmanın dördüncü bölümünde İstanbul İl'inde çalışan ve İstanbul Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası'na kayıtlı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlere Tez'in konusunu oluşturan teknolojinin muhasebe mesleğine olan etkisinin tespit edilmesi adına sorular yöneltilmiştir. Tez'in uygulaması olan anket bu bölümü oluşturmuştur. Bu çalışmanın asıl amacı; geçmişşten günümüze kadar hayatımıza etki eden teknolojinin meslekleri de etkisi altına aldığı görülmektedir. Teknolojik gelişmelerin muhasebe mesleğini nasıl etkilediği ve muhasebe mesleğinde yaşattığı sorunlar ve bu sorunların nasıl çözüleceği üzerinde durularak, mesleği icra eden ve icra edecek olan kişilere önerilerde bulunmaktır.
Hakkari ili Merkez ilçede koyunculuk yapan işletmelerin ekonomik analizi

Bu çalışma ile Hakkari ili merkez ilçedeki koyunculuk yapan işletmelerinin ekonomik analizi amaçlanmıştır. Süt üretim miktarı ile başlıca üretim faktörleri arasındaki ilişkiyi belirlemek için Coob-Douglas üretim fonksiyonu kullanılmıştır. Çalışmanın verileri araştırma alanında bulunan 8 köyde tabakalı tesadüfi örnekleme yöntemi ile belirlenen 72 adet koyunculuk işletmelerinden anket yöntemi ile toplanmıştır. Koyun üretim birimi başına düşen günlük süt verimi 0.28 kg ve sağım dönemi süresince elde edilen süt verimi 47.49 kg'dır. İşletme başına elde edilen toplam süt üretim miktarı 2685. 71 kg'dır. Brüt üretim değerinin yarısından fazlası (53 %) kuzu ve oğlak satış değerinden elde edilmiştir. Bunu % 25.7 ile süt üretim değeri izlemektedir. Yem masrafları değişken masrafların yaklaşık olarak 2 /3'ünü ( % 74.4) oluşturmakta ve bunu 4/5 ile (% 18.9) çoban ücretleri izlemektedir. Koyun üretim birimi başına düşen yem tüketim miktarı 135. 6 kg olup, bunun % 97 .64'ünü kaba yemler oluşturmaktadır. İşletme başına 5000. 13 TL, koyun üretim birimi başına 37.4 TL ve 100 TL'lik değişken masrafa 89.8 TL' brüt kar düşmektedir. Coob-Douglas üretim fonksiyonu koyun üretim biriminden elde edilen yıllık toplam süt miktarı ile kullanılan başlıca faktörler arasında pozitif ve güçlü bir ilişkinin olduğunu ( R2 =0.963) göstermiştir. Üretim elastikiyetleri toplamı 1.71 olup, işletmelerde ölçeğe göre artan bir getiri olduğu anlamına gelmektedir.
Yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik enerjisi üretiminin belirleyicileri: Türkiye örneği

Yaşamın her alanında ihtiyaç duyulan elektrik enerjisi, gerek dünyada gerekse ülkemizde yüksek oranda fosil kaynakların kullanımı ile elde edilmektedir. Elektrik üretiminde temiz ve sürdürülebilir olan yenilenebilir kaynakların, fosil kaynaklara oranla düşük bir seviyede kullanılması nedeniyle yenilenebilir kaynakların kullanımını etkileyen faktörlerin incelenmesi, çalışmanın odak noktasını oluşturmaktadır. Bu çalışmada; yenilenebilir enerji kaynaklarının tanımı yapılarak, elektrik enerjisi üretiminde bu kaynakların kullanımını etkileyen faktörler incelenmiş, Türkiye'de ve dünyada elektrik üretiminde yenilenebilir kaynakların durumu değerlendirilmiştir. Bu amaçla 1990- 2017 arasında yıllık veriler kullanılarak Türkiye için zaman serisi analizi yardımıyla Vektör Hata Düzeltme Modeli tahmin edilmiştir. Gerekli testler uygulanarak, etki gücü yüksek olan kişi başına gayri safi yurt içi hasıla, kişi başına elektrik tüketimi, enerjide dışa bağımlılık, petrol fiyatları, fosil kaynaklardan elektrik üretimi ve enerji yoğunluğu değişkenleri referans alınarak, bu değişkenlerin yenilenebilir kaynaklardan elektrik üretimine olan etkisi araştırılmıştır. Sonuç olarak değişkenler arasında hem uzun hem de kısa dönemli ilişki tespit edilmiştir. Kullanılan tüm değişkenlerin yenilenebilir kaynaklardan elektrik üretimini; yenilenebilir kaynaklardan elektrik üretiminin ise kişi başına gayri safi yurt içi hasıla, kişi başına elektrik tüketimi ve enerjide dışa bağımlılık oranını etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen sonuçların beklenen yönde ve istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır.
Psikolojik ve sosyal yönden yükümlülerin vergiye karşı tutum ve tepkileri

Çagdas anlamda vergiciligin uygulanıp, vergilemeden beklenen mali ve mali olmayan amaçların basarılı ve düzenli bir sekilde gerçeklestirilebilmesi, her seyden önce vergileme ile ilgili yapılacak düzenlemelerin ülkenin sosyo-ekonomiksartlarının yanı sıra, yükümlülerin durumları ile de uyumlu olmasına bağlıdır. Kısaca, ekonomik, sosyal, siyasal ve hukuksal boyutları bulunan verginin, sosyal ve psikolojik boyutu olarak da adlandırılabilecek insan unsurunu da ele alan bir yaklasımla incelenmesi, hem toplum refahını olabildigince maksimize etmeye çalısandevletin bu amaca daha kolay ulasmasını, hem de bireylerin vergiye karsıreaksiyonlarının minimum düzeye inmesini saglayacaktır. İPsikolojik ve Sosyal Yönden Yükümlülerin Vergiye Karsı Tutum veTepkileri? baslıklı bu çalısmada, temel olarak vergileme olayı ele alındıktan sonrayükümlülerin vergiye karsı tepki ve tutumları psikolojik ve sosyal çerçevede ele alınmıs, daha sonra da yükümlülerin vergiye karsı ortaya koydukları davranıs biçimleri incelenmistir. Bu temel bilgiler ısıgında, stanbul ilinde yükümlülerüzerinde yapılan anket çalısması sonucunda elde edilen bulgular incelenerek degerlendirilmistir. Çalısma bir giris, bir sonuç ve üç bölümden olusmaktadır. Birinci bölümde vergi ve vergilemeyle ilgili temel nitelikte bilgiler verilerek yükümlü davranıslarınınpsikolojik ve sosyal yönü ele alınmıs, ikinci bölümde yükümlülerin vergiye karsıdavranıslarını belirleyen etkenler ve davranıs biçimleri ele alınmıstır. Üçüncü bölümde ise yükümlülerin vergiye karsı davranıslarının belirlenmesine yönelik, bir anket çalısması yapılmıstır. Tesadüfi örnekleme metodu ile stanbul'daki 502 adet vergi yükümlüsü üzerinde yapılmıs olan anket çalısması ile elde edilen sonuçlar, I. ve II. bölümde anlatılan kuramsal bilgilerle birlikte ele alınıp sonuç bölümündedegerlendirilmeye çalısılmıstır.
İzmir ili Kınık ilçesinde sözleşmeli mısır tohumluğu üretiminin mevcut durumu ve ekonomik açıdan değerlendirilmesi

Bu çalışma, 2005 yılında bölgede yapılan mısır tohumluğu üretiminin mevcut durumunu, sistemin işleyişini ortaya koymak, sözleşmeli mısır tohumluğu üretimi uygulamalarını incelemek, mısır tohumluğu üretimi uygulamalarında karşılaşılan izolasyon, fiyat politikaları gibi sorunları belirlemek ve çözüm önerilerinde bulunmak, bu üretim dalını ekonomik olarak değerlendirmek ve bölgede üretimi yapılan diğer ürünlerle karşılaştırmak amacıyla yapılmıştır. Bu çalışmada sözleşmeli üretimin faydalı yönleri belirlenmiş, sözleşmeli üretimdeki bazı aksaklıklar ortaya konmuş ve çözüm önerilerinde bulunulmuştur. Yapılan çalışmaya göre çiftçinin mağdur olduğu konulardan üreticinin hakkı olan ıskartaların üretici hak edişi olarak geri ödenmesi gerektiği ve bu konuda ilgili bakanlıkların devreye girmesi gerektiği belirlenmiştir. Diğer yandan fiyat uygulamaları konusunda çözüm önerisi getirilmiştirÜretici açısından karşılaşılan genel sorunlar arasında fiyat uygulamaları, hak edişlerdeki yapılması gereken düzenlemeler, uygulanacak devlet primi konusunda farklı bir sistemin getirilmesi gerektiği dikkat çekmiştir. Ekonomik olarak incelendiğinde ise diğer ürünlere göre daha avantajsız olduğu belirlenmiştir. Tohumluk tarım en karlı sektörlerindendir ve Türkiye-AB bünyesinde ağırlığı tarım olan bir ülkedir. Ülkemiz yeterli araştırıcı sayısı ve ekolojik olanakları itibariyle AB ülkelerinin ve komşu ülkelerin tohumluk ihtiyacını karşılayan tohumluk merkezi olmaya hazırdır. Bu konuda bu şekilde bölgeler itibariyle tohumluk dallarının önemini belirleyen çalışmaların yaygınlaşması gerekmektedir.
Doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının ekonomik büyümeye etkisi: Toda-Yamamoto yaklaşımı

Doğrudan yabancı sermaye yatırımları ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki yıllardan beri önemli araştırmalara konu olmuştur. Dünya ekonomisinde hızlanan globalleşme eğilimleri ve çok uluslu şirketler tarafından gerçekleştirilen doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının gelişmekte olan ülkelerin ticaret, sermaye birikimi ve ekonomik büyümesi üzerinde artan önemli rollerinden dolayı son yıllarda bu alana olan ilgi artmıştır. Doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının gelişmekte olan ülkelerin ekonomik büyümesi üzerindeki etkilerine yönelik ampirik çalışmalar ekonometri literatüründe fazla yer almasına rağmen, Türkiye için bu konuda yapılan çalışmalar daha azdır. Bu çalışmanın amacı, doğrudan yabancı sermaye yatırımları ile ekonomik büyüme arasındaki Granger nedenselliğin varlığını Toda-Yamamoto yaklaşımı çerçevesinde Türkiye örneği bağlamında incelemektir. Türkiye için doğrudan yabancı sermaye yatırımları ile gayri safi yurt içi hasıla arasındaki nedensellik ilişkisini araştırmak için Toda ve Yamamoto (1995) tarafından geliştirilen Granger nedensellik testi kullanılmıştır. Test beş-değişkenli VAR modelinde, 1987- 2001 dönemi için üçer aylık zaman serisi verilerine dayanmaktadır. Sonuçlar Türkiye ekonomisi için 1987- 2001 yılları arasında doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının ekonomik büyümenin Granger nedeni olduğunu göstermektedir.
Ekonomik entegrasyonların üye ülkelerin ihracatları üzerindeki etkisinin yakınsama modeli ile ölçülmesi

Uluslararası ticaret ağlarının genişlemesi ve ulus devletlerin özellikle İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra işbirliği içerisinde olmaları her geçen yıl dünyanın toplam ticaret hacmini artırmıştır. Öncelikle küresel ölçekte işbirlikleri arayışında olan devletler, ilerleyen yıllarda ekonomik işbirliklerinin etkinliğini sağlamak adına ekonomik entegrasyon modellerine üye olmaya başladılar. Ülkeler yapmış oldukları anlaşmalar neticesinde ticaret hacimlerini artırarak ekonomilerinin gelişmesini hedeflemişlerdir. Bu bağlamda ülkeler farklı ekonomik entegrasyon modelleri oluşturarak kazançlarını yükseltme arayışında olmuşlardır. Bu çalışmada farklı ekonomik entegrasyonların ülkelerin ihracatları üzerindeki etkisi yakınsama modeli çerçevesinde ele alınmakta ve ekonomik entegrasyonların etkinliği böylece sınanmaktadır. Ekonomik entegrasyonlar günümüzde farklı safhalarda gerçekleşmekte olsa da temel olarak ülkeler arasında 'kazan-kazan' stratejisine yönelik olarak atılmış adımlar olarak görülebilir. Teorik olarak tarafların karşılıklı çıkarlarına hizmet ettiği düşünülen ekonomik entegrasyonların üye ülkelerin dış ticaretlerini özellikle ihracatlarını artırmasına katkı sağlaması beklemektedir. Yakınsama modellerinde ekonomik olarak daha küçük olan ülkelerin diğer güçlü ekonomilere daha hızlı şekilde yaklaşması beklenmektedir. Bu nedenden ötürü yazında genellikle kişibaşına düşen gelir üzerinden yapılan yakınsama çalışmaları bu çalışmada ülkelerin ihracatlarını dikkate alarak gerçekleştirilmektedir. Buna ek olarak entegrasyon saflarının farklı olduğu ülke gruplarının çalışmaya dahil edilmesi ise yakınsamanın entegrasyon safhalarına bağlı olup olmamasının ortaya koyulmasına yönelik olarak değerlendirilebilir. Bu çalışmada farklı entegrasyonlardaki (Avrupa Birliği 28, Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması, ASEAN Serbest Ticaret Bölgesi, Güney Amerika Ortak Pazarı, Güney Afrika Gümrük Birliği ) ihracat yakınsamaları ele alınmaktadır. Farklı entegrasyon safhalarının yanı sıra farklı coğrafyaların çalışmada tercih edilmiş olması çalışmada mantıklı bir sınıflandırma yapıldığını ortaya koymaktadır. Çalışmanın bulguları dahilinde entegrasyonlardaki gelir ve teknoloji seviyesi yüksek olan ülkelerin ihracat yakınsaması açısından diğer üye ülkelerden ayrıştıkları görülmektedir. Bu sonuçlar dikkate alındığında ABD'nin Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması'nı güncelleme çabası ve İngiltere'nin yaşamakta BREXIT sürecinin ihracat yakınsaması açısından tutarlı olduğu söylenebilmektedir. Ayrıca gelecek dönemde ekonomik entegrasyonların giderek ikili ilişkiler bağlamında ele alınacağı ve ülkelerin kendi çıkarlarını en üst seviyeye çıkarmak için anlaşmalar yapacağı da olasılıklar dahilindedir. Böylece yeni nesil serbest ticaret anlaşmalarının gelecek dönemlerde daha fazla önem kazanacağı düşünülebilir.
2001 sonrası Türkiye'de uygulanan sanayileşme stratejileri

Ülkelerin uyguladıkları dış ticaret politikalarında zaman içerisinde farklılıklar söz konusu olmuştur. Buna bağlı farklı sanayileşme politikaları izlenmiştir. Bu sanayileşme politikalarını, dışa dönük sanayileşme politikaları, içe dönük sanayileşme politikaları, ikisinin karma olarak uygulandığı sanayileşme politikaları olarak gruplandırmak mümkündür. Çalışmamızın amacı sanayileşme politikalarına kavramsal bir açıklık getirmek ve Türkiye'de 1923'ten günümüze kadar uygulanmış olan sanayileşme politikalarını tarihsel açıdan inceleyip değerlendirmektir. Ayrıca sanayileşme politikaları olarak Türkiye ile benzerlikler gösteren Çin'de ve Güney Kore'de değişik tarih aralıklarında uygulanan farklı sanayileşme stratejileri, Türkiye ile olan dış ticaret ilişkilerinde ne gibi değişiklikler olduğu da incelenecektir. Son olarak Türkiye'de 2001 sonrası süreçte sanayileşme politikalarının işleyişi ve Türkiye açısından nasıl bir sanayileşme politikası uygulandığı ilgili belgelerle tartışılmaya açılacaktır.
Gelişmekte olan ülkelerde yoksulluk ve yoksullukla mücadele politikaları

Küreselleşen dünyada ayakta kalmaya çalışan ülkeler için avantajlı tek bir seçenek bulunmaktadır. Ekonomik kalkınma olarak tarif edilebilen bu seçenek, uluslararası rekabetten ülkelerin başarıyla çıkabilmesinin en güvenli yoludur. Zira, neo-liberalizmle beraber gelen Avrupa Birliği türü uluslararası örgütlenmeler, dünyada ticari rekabetin keskinleşmesine temel hazırlamış, yerli sanayilerin, korunma duvarlarını ortadan kaldırarak yabancı sanayilerle birlikte aynı koşullarda piyasada bulunmalarına yol açmıştır. Yerli sanayileri yabancı çok uluslu şirketler karşısında zayıflayan ülkelerdeyse, yoksulluk gibi ciddi problemler tehlikeli boyutlara varmış ve bu durum dünyaya yayılacak geniş bir ivmeye ulaşmıştır. İşte bu kadar önemli bir noktaya gelen rekabetten, yoksullaşmadan güçlü çıkmanın tek alternatifi ekonomik kalkınma olarak gösterilebilir. Ekonomik politikaları liberal öğretiye dayandırmak suretiyle gerçekleştirilebilecek kalkınma, ancak bu politikalar kurumsal düzeyde de uygulandığı takdirde işe yarayacaktır. Sonuç olarak; yoksullaşmanın önüne geçebilecek liberal ekonomik öğretiye dayalı kalkınma politikaları, tüm dünyaya keskin bir rekabeti getiren neo-liberalizime karşı ayakta durabilmenin neredeyse kaçınılmaz tek yolu olarak ortaya çıkmaktadır. Denilebilir ki küresel yoksulluk, ülkelerin kendi çabalarıyla ekonomik kalkınmalarını gerçekleştirmeleriyle önlenebilir ve ekonomik refah da tüm dünyada ancak bu şekilde yaygın bir hale getirilebilir.
Afrika'daki düşük gelirli ülkelerin uluslararası ticaret ve rekabet gücünün bilgi ekonomisi kapsamında değerlendirilmesi

Günümüzde ülkelerin ekonomik başarıları ve rekabetçi konumları bilgi, hüner ve yaratıcılık gibi maddi olmayan değerleri etkin bir biçimde kullanmaları ile ilişkili hale gelmiştir. Küresel anlamda ekonomik yapılanmanın en son aşaması olarak nitelendirilen bilgiye dayalı ekonomi, tüm endüstri ve sektörlerde refahın yaratılmasında bilgiden başarılı bir biçimde yararlanan ekonomidir. Bilgiyi etkin olarak kullanabilen toplumlar, teknoloji bilim ve yenilikler de ilerlemeler yaratarak refah seviyelerini arttırırken, bu süreci iyi kullanmayan toplumlar ekonomik gelişme ve kalkınma açısından bilgi toplumlarının gerisinde kalmaktadır. Bu bakış açısından hareket ederek, bu çalışmada, öncelikle bilgi ekonomisinin kuramsal çerçevesi verilecek ve ardından Afrika'daki düşük gelirli ülkelerin bilgi ekonomisine dayalı performans ölçütleri ile uluslararası ticaret ve rekabet güçleri arasında bir ilişkinin olup olmadığı incelenecektir. Dünya Bankası Bilgi Değerlendirme Metodolojisinin bir kılavuz olarak kullanıldığı çalışmada, bilgi ekonomisinin bağımsız değişkenlerin belirlenmesinde, Dünya Bankası tarafından kullanılan Bilgi Ekonomisi Endeksi'nin dört unsuru temel alınmıştır. 2007- 2013 yılları arasında 10 düşük gelirli Afrika ülke kapsayan panel verilerinin incelendiği çalışmada, Ekonomik Özgürlük Endeksi hariç, rekabet gücü ve bilgi ekonomisinin diğer unsurları arasında pozitif bir ilişkinin bulunduğu gözlenmiştir. Ekonomik Özgürlük Endeksi ve Rekabet Gücü Endeksi arasında negatif bir ilişkinin bulunması, yaygın liberalizasyon ve dışa açık politikaların ülkelerin uluslararası rekabet gücünü olumsuz olarak etkiyebileceğini ima etmektedir. Bunun yansıra, Uluslararası ticaret açısından, Eğitim Endeksi hariç, bilgi ekonomisine dayalı kriterler ile uluslararası ticaret arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkinin bulunmadığı görülmektedir. Dolayısıyla Afrika'daki düşük gelirli ülkelerin uluslararası ticaretinde bilgi ekonomisine dayalı ölçütlerin önemli bir rol oynadığını söylemek güçtür.