turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Çok partili demokratik hayata geçiş sürecinde iktidar muhalefet ilişkileri (1945-1950)

Türkiye'de çok partili demokratik hayata geçiş süreci 1945- 1950 yıllan arasında yaşanmıştır. Bu dönem öncesinde, tek siyasal güç olarak varlığını sürdüren CHP Hükümetleri'nin bazı uygulamaları, halkın bir bölümünün tepkisini çekmiş ve zamanla CHP iktidarına karşı muhalif hareketler ortaya çıkmaya başlamıştır. CHP'ye karşı beliren en önemli muhalif hareket -partinin içinden - özellikle büyük toprak sahibi Milletvekilleri tarafından 'Toprak Reformu' meselesinin görüşülmesi sırasında ortaya çıkmıştır. Türk çiftçisini toprağa kavuşturmak amacıyla gündeme getirilen yasanın Mecliste görüşülmesi sırasında CHP Hükümeti, ilk kez açıktan açığa ve şiddetle eleştirilmiştir. CHP Hükümeti'nin yasaya muhalif Milletvekillerine karşı takındığı otoriter tavır, bu Milletvekillerinin CHP'den kopmasına neden olmuştur. İkinci Dünya Savaşı sırasında Türkiye dengeli bir siyaset izlemesine rağmen, savaşın sonunda kazanan tarafta yer almış bununla birlikte demokratik devletler arasında ve yeni dünya düzeninde yerini alabilmesi için uyması gereken bazı şartlar olduğunu görmüştür. Bunun ilk şartı da çok partili demokratik yaşamdır. Cumhurbaşkanı İnönü, 1 Kasım 1945 tarihli TBMM'yi açış konuşmasında muhalif partilerin varlığına yeşil ışık yakmış, ancak daha önce kurulmuş MKP'yi görmeyerek, 1946'nın hemen başında kurulacak olan DP'yi, daha kurulmadan ana muhalefete yerleştirmiştir. Bu nedenle Türkiye'de çok partili yaşama geçiş süreci esasen CHP iktidarı ile DP muhalefeti şeklinde kendini göstermiştir. Muhalefete karşı sert bir tavır sergilenmesinin daha doğru olacağını savunan CHP içindeki 'şahinler' ve onların lideri Recep Peker, Cumhurbaşkanı İnönü'nün yayınladığı '12 Temmuz Bildirisi' ile iktidardan düşürülmüş, yerine geçen Hasan Saka ve Şemsettin Günaltay Hükümetleri döneminde muhalefete karşı daha ılımlı bir tavır takınılarak, muhalefetin de istediği liberal değişikliklerin büyük bir bölümü gerçekleştirilmiştir. Nihayet çoğunluğun gönlünü yapan bir seçim yasasının kabulünden sonra gerçekleşen 1950 seçimleri ile, CHP 27 yıl kesintisiz oturduğu iktidar koltuğunu DP'ye devrederken, serbest seçimle iktidarı koltuğundan eden Türk Milleti, bütün dünyaya Türkiye'nin de demokrasi ailesinin bir üyesi olduğunu kanıtlamıştır.
Türkiye'de tarih bilinci oluşmasında halkevlerinin rolü

Bu çalışmada, yaygın eğitim ve kültür kurumu olarak bir döneme damgasını vuran Halkevlerinde yapılan tarih çalışmaları incelenmiştir. Dönem olarak Halkevlerinin 1932- 1951 yılları arasındaki birinci dönem Halkevleri incelendiği için tarihi araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada, Halkevlerinin gerçekleştirdiği tarih çalışmalarıyla dönemin tarih anlayışına ve özelde yerel tarih konusunda ne tür çalışmalar yaptıkları tesbit edilerek Cumhuriyet döneminde Halkevlerinin genel Türk tarihine katkıları da belirlenmeye çalışılmıştır. 1930'lu yıllardan itibaren etkisini gösteren Türk Tarih Tezi üzerinde de durularak bu konunun halkevlerinde tarih çalışmalarına nasıl yansıdığının izleri sürülmüştür. Araştırmanın konusu, yakın geçmişşteki tarih çalışmalarının döneme etkin bir şekilde katılan bir kurum olarak halkevlerinde nasıl yürütüldüğü ve bununla ilgili hangi sonuçlara ulaşıldığının ortaya konulması, tarihin geleceğe ışık tutan bir bilgi birikimi olmasından dolayı önemli bulunmuştur.
Yeni Asır ve Anadolu gazetelerinde İzmir (1929-1939)

Türkiye'nin bugün üçüncü büyük şehri olan İzmir, Ege Bölgesi'nde yolların kesiştiği bir noktada bulunması dolayısıyla yüzyıllar boyunca önemli ticaret ve kültür merkezlerinden biri olmuş, çağlar boyunca önemini kaybetmemiştir. İzmir, iklimi, limanı ve geniş verimli topraklarıyla ayrı bir öneme sahiptir. Bünyesinde barındırdığı bütün bu özellikler nedeniyle sayısız istilalara uğramış, ancak Türkler buradaki varlıklarını koruyabilmişlerdir. İzmir, I. Dünya Savaşı'ndan sonra 18 Ocak 1919 tarihinde gerçekleşen Paris Barış Konferansında alınan karar üzerine 15 Mayıs 1919'da Yunanistan tarafından işgale uğramıştır. Bu işgal, halkın büyük direnci ve Mustafa Kemal Atatürk'ün engin askerlik ve liderlik yeteneği sayesinde 9 Eylül 1922 tarihinde son bulmuş, Türkler Kurtuluş Savaşı'ndan zaferle çıkmış, İzmir'deki Yunan istilası sonlanmıştır. İzmir'in 9 Eylül 1922 yılında işgalden kurtuluşundan hemen sonra 13 Eylül 1922'de İzmir'de büyük bir yangın baş göstermiş, yangın İzmir'in büyük bir kısmının tahrip olmasına neden olmuştur. Tez konum içerisinde yer alan 1929- 1939 arası dönemde İzmir'de yangın alanından kurtulmak için çözüm yolları aranmıştır.1929- 1939 yılları arasında Türkiye, bir yandan 1929 dünya iktisadi buhranının etkilerini en aza indirmeye çalışmış, diğer yandan bu dönem içerisinde dünyada baş gösteren siyasi gerginlik, Türkiye'nin içe kapalı bir ekonomi uygulamasına neden olmuştur.1929- 1939 yılları arasında İzmir, Türkiye'nin bu dönemdeki politikasından ekonomik, siyasal, sosyal, idari, sağlık ve eğitim vb. alanlarda etkilenmiştir. Buna rağmen İzmir'de imar hareketleri ve modernleşme hız kazanmış, İzmir, bugünkü görüntüsüne büyük oranda kavuşmuştur.
Milli Mücadele'de Soma

Osmanlı Devleti için I. Dünya Savaşı Mondros Ateşkes Anlaşması ile son bulmuştur. Oldukça ağır şartlar içeren antlaşma Anadolu'nun işgaline de zemin hazırlamıştır. 15 Mayıs 1919'da İzmir Yunanlılar tarafından işgal edilmiş ve bu acı olay ile birlikte de Türk direnişi başlamıştır. Yunanlıların Batı Anadolu'da başlayan ilerleyişi Haziran 1919'a gelindiğinde Soma'nın sınırlarına kadar dayanmış ve Yunan güçleri 22 Haziran 1920'de başlayan genel taarruzlarına kadar bu hattın ilerisine geçememişlerdir. Yunan işgal bölgesi ile sınır konumunda bulunan Soma önemli bir direniş merkezi olmuştur. Oluşturulan Cinge Cephesi birçok kahramanlığı ve acı olayı da beraberinde getirmiştir. 24 Haziran 1920'de Yunanlılar tarafından işgal edilen Soma 13 Eylül 1922 gününe kadar işgal altında kalmıştır. Önceleri birbirinden bağımsız daha sonra ise Mustafa Kemal önderliğinde birleşen milletimiz bağımsız yaşama arzusu uğrunda onca engele ve yokluğa rağmen bir destan yaratmıştır. Soma ve çevresi de Kuzeybatı Anadolu'da önemli bir direniş merkezi olarak bu destanda yerini almıştır.
Milli mücadele döneminde Pontus-Rum faaliyetleri

LL MÜCADELE DÖNEMİNDE PONTUS-RUM FAAL YETLERERBAŞ, UMUTYüksek Lisans, T TETez Danışmanı: Prof. Dr. zzet ÖZTOPRAKYunanistan tarafından, sürekli siyasi platformlarda önemli bir sorun olarak gündeme getirilen Pontus meselesinin tarihi gelişimi, ortaya çıkarılışı, gelişen olaylar, milli mücadele döneminde yaşananlar ve günümüze olan etkileri bu tez çalışmasındaincelenecektir. Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra, tilaf Devletleri'nin de desteğini alan Yunanistan, Megalo dea'yı gerçekleştirmek için, Anadolu topraklarındaki faaliyetlerini artırmıştır. Dışarıda Yunanistan başbakanı Venizelos'un çabaları, içeride de Fener Rum Patrikhanesi'nin önderliğinde Anadolu Rumlarını örgütleyerek ayaklanmalarısağlanmıştır. Bunun üzerine, Mustafa Kemal Paşa, stanbul'dan Samsun'a DokuzuncuOrdu Kıta'atı Müfettişi olarak (30 Nisan 1919) atanmıştır. Milli mücadele döneminde artan bu iç ayaklanmalar ve Pontus hareketinin bastırılması için 9 Aralık 1920'de Merkez Ordusu kurulmuş, 6 Şubat 1923'te tamamen bastırılmıştır.
Osmanlı'dan Cumhuriyet'e Ayasofya

Tarih'in en eski dönemlerinden itibaren İstanbul denilince akla gelen ilk mabed Ayasofya'dır. Bizans döneminde kilise, Osmanlı'da Fatih'ten itibaren sadece cami olarak hizmet vermiştir. Fatih'in vakfiyesi ile vakıf eseri yapılmıştır. Osmanlı'da etrafına yapılan ek bina ve eserlerle külliyeye dönüştürülmüştür. Osmanlı zamanında yapılan tamir, bakım restorasyon çalışmalarıyla günümüze kadar ayakta kalabilmiştir. Fossati'nin restorasyon çalışmalarıyla müzeye dönme aşaması başlamıştır. Ayasofya, Amerika'da kurulan Bizans Araştırmaları Enstitüsü'nün Başkanı olan T. Whittemore'un Cumhurbaşkanı Atatürk'ten restorasyon iznini alması sonucu 1930'larda başlayan mozaik çalışmaları neticesinde Atatürk'ün emri ile müze olmuştur. Demokrat Parti'nin iktidara geldiği 1950'li yıllarda oluşan demokrasi havasından faydalanan aydınlar ve halk Ayasofya'nın yeniden camiye dönüştürülmesi için mektuplar, öneriler, eleştiriler sunmuşlardır. Ayasofya cami olarak ibadete açılamamış ancak yanındaki Hünkar Mahfili 1980'lerde mescit olarak ibadete açılmıştır. Kilise, külliye ve müze dönemlerini yaşayan Ayasofya, ülkemizde her dönemde en çok ziyaretçi alan eserlerin başında gelmektedir.
Mustafa Kemal Atatürk'ün Sofya askeri ataşeliğinden ölümüne kadar Türk-Bulgar ilişkileri (1913-1938)

Avrupa ve dünya tarihinde önemli bir rol oynamış olan Balkanlar, Türkiye'nin dış politikası içinde de özel bir yere sahiptir. Bu öneminden dolayıdır ki Balkanlar, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ün dış politikasında öncelikli bir yer almaktadır. 'Mustafa Kemal Atatürk'ün Sofya Askeri Ataşeliğinden Ölümüne Kadar Türk-Bulgar İlişkileri 'tan ele alındığı çalışmada, 1913- 1938 yıllan arasında Türkiye'nin Bulgaristan ile kurmuş olduğu siyasi, askeri, ekonomik, sosyo-kültürel ilişkileri tarih bilimi metodolojisi çerçevesinde incelemiştir. Arşiv belgelerinden de yararlanılarak yapılan araştırma, altı ana bölümden oluşmakla beraber birbirinden ayrılmaz bir bütündür. Atatürk'ün Sofya Askeri Ataşesi iken Türk Genelkurmayı ile yapmış olduğu yazışmalardan Balkan devletlerinin siyasi yaklaşımlarını konu alan raporların, bugün bile güncelliğini koruduğu tespit edilmiştir. Birinci Dünya Savaşı esnasında Türk-Bulgar ilişkilerinin Almanya tarafından yönlendirildiği; Türk Kurtuluş Savaşı esnasında ise, Bulgarların silah, cephane ve yiyecek yardımında bulunmak suretiyle Türk Milli Mücadelesi'ne destek verdiği görülmüştür. Buna karşın Bulgaristan, Lozan görüşmeleri sırasında Ege Denizi'nden çıkış sağlamak amacıyla Batı Trakya ve Boğazlar konuları tartışılırken İtilaf devletleri yanında yer almıştır. Ayrıca Mustafa Kemal Atatürk'ün iki ülke arasında iyi komşuluk ve dostluk ilişkilerinin geliştirilmesi uğruna yoğun çaba harcadığı ve Türk-Bulgar ilişldlerinin temelinin onun 'Yurtta Sulh, Cihanda Sulh' özdeyişine bağlı olarak atılmış ve geliştirilmiş olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Atatürk Dönemi eğitim dergilerindeki sosyal bilimlerle ilgili konuların incelenmesi (1923-1938)

Atatürk Dönemi Eğitim Dergilerindeki Sosyal Bilimler Konularınınİncelenmesi (1923 - 1938 )Atatürk Dönemi hem siyasi değişimler, hem de kültürel değişimler açısından pek çok araştırmaya konu edilmiştir. Bu çalışmada, Cumhuriyet tarihinin eğitim ve kültür alanında köklü yeniliklerin ve reformların yapıldığı bir dönemi olan Atatürk Dönemi'nde yayınlanan eğitim dergilerinin incelenmesi ve bu dergilerde yer alan Sosyal Bilimler konularının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Dönemin özelliklerinin eğitim dergilerine yansımaları ve Sosyal Bilimler konularının ele alınış şekilleri ortaya konulmuştur. Çalışmada, Atatürk Dönemi eğitim dergilerinde yer alan Sosyal Bilimlerle ilgili makaleler incelenmiştir. Tarama yöntemiyle yapmış olduğumuz çalışmada, veriler doküman incelemesi yöntemiyle elde edilmiştir. İncelenen 18 eğitim dergisinden elde edilen veriler nitel veri analizi programları yardımıyla konularına göre sınıflanmıştır. Sosyal Bilimleri oluşturan Tarih, Coğrafya, Psikoloji, Sosyoloji, Felsefe, Ekonomi, Siyaset Bilimi, Hukuk, Eğitim, Sanat Tarihi ve Sanat Eğitimiyle ilgili makaleler kendi içlerinde alt başlıklara ayrılmıştır. Bulgular kısmında ilk olarak çalışmada kullanılan dergilerin Sosyal Bilimlerle ilgili makale dağılımları verilmiştir. Ardından her bir bilim dalıyla ilgili makaleler tablolar halinde gösterilmiş ve makalelerin isimleri, yayınlandıkları dergiler, yayın yılları ve içerikleriyle ilgili bilgiler verilmiştir. Sonuç olarak incelenen 18 eğitim dergisinde yer alan 4223 makaleden 773'ünün Sosyal Bilimlerle ilgili olduğu görülmüştür. Bu makalelerde dikkat çeken en önemli nokta Sosyal Bilimler konularınıneğitimine verilen önemdir. İlaveten Sosyal Bilimlere yardımcı bilim dallarının da öneminin vurgulandığı anlaşılmaktadır. İncelenen makalelerin ele alınan konuların çoğu günümüzde de güncelliğini koruduğu yapılan araştırmalarlakıyaslanarak ortaya konulmuştur.
Türkiye'nin İslam Konferansı Teşkilatı'na girişi (1969-1976)

Cumhuriyet tarihinin erken dönemlerinde 'batılı ve sektiler' karakterde bir kimlik dönüşümü yaşayan Modern Türkiye, iki dünya savaş arası dönemde Müslüman ülkelerle sınırlı ilişkiler kurmuştur. 'Güvenlik kaygılan' ve 'kalkınması için gerekli olan dış yardımlar' gibi saiklerle ise soğuk savaş döneminde batıya eklemlenmiştir. Yukarıdaki faktörlerin etkisiyle sırtım doğuya dönen Modern Türkiye, iki kutuplu uluslararası sistemin egemen olduğu evrede mutlak batı yanlısı bir dış politika izlemiş ve dış politikasının temel tercihlerinde İslam ülkelerine daha sınırlı yer vermiştir. Bununla birlikte Türkiye, 1960'ların ilk yansından sonra dış politikasını çeşitlendirmeye yönelmiştir. Kıbrıs meselesinde uluslararası ilişkilerde yaşanılan yalnızlık, kamuoyunun dış politikaya artan ilgisi ve bu konulara ilişkin eleştirel yaklaşımı, öte taraftan dışarıda uluslararası sistemin gevşek bir yapı arz etmesi, Türkiye'yi çok yönlü dış politikaya sevk eden etmenler olarak kaydedilmiştir. Türkiye'nin İslam Konferansı Teşkilatı'na girişi de çok yönlü dış politika arayışının bir tezahürü olarak değerlendirilmiştir. Türkiye, doğu bloku ve bağlantısızlar hareketi gibi batı sistemi dışındaki aktörlerle ilişkiler kurarak batıya karşı bir denge kurmaya çalışmıştır. Ancak Modern Türkiye'nin batıya dönük dış politikası ve laik devlet kimliği İKT' de alman kararlara angaje olmasını engellemiştir. 1976 senesinde gerçekleştirilen VII. İslam Ülkeleri Dışişleri Bakanları Konferansında Türk hükümetinin İKT'ye tam üyelik başvurusu onaylanmışsa da, Türkiye'nin içerideki batılı, laik anayasal yapısı teşkilata hukuken üye olmasına mani olmuştur. Üye ülkeler arasında siyasi, iktisadi ve kültürel alanlarda İslami dayanışmayı geliştirmeyi amaç edinmiş olan İKT'nin kurucu yasasını Türkiye, bu yüzden parlamentosundan geçirmemiştir/geçirememiştir.
Cumhuriyet Dönemi doğu ulaşım politikası (1923-1950)

Ulaşım ülkelerin siyasi, kültürel, sosyal ve ekonomik alanlarına doğrudan etki eden ve ülkelerin bu alanlarda gelişmesinde rol oynayan önemli unsurlardan biridir. Özellikle ülke içinde bütünlüğün sağlanması ve devlet hizmetlerinin yurdun en ücra köşelerine götürmek, ancak ulaşımla mümkün olabilmektedir. Bu amaçla yeni kurulan Türk Devleti de ülke içinde bütünlüğü sağlayabilmek ve devlet hizmetlerini yurdun en ücra köşelerine götürebilmek için ulaşıma büyük önem vermiştir. Cumhuriyet Yöneticileri ulaşım politikasını belirlerken, yıllarca ihmal edilmiş olan Doğu'ya öncelik vermişlerdir. Ayrıca yurdun Batısıyla Doğusunu birleştirmeyi milli bir dava olarak görmüşlerdir. Çalışmada Cumhuriyet Dönemi Hükümetlerinin 1923- 1950 arası Doğu ulaşım politikaları incelenmiştir.
Atatürk'ün Adana ziyaretleri

Kurtuluş Savaşı sonunda imzalanan Mondros Mütarekesi'nin maddelerine dayanarak işgal edilen Adana'dahalk, Mustafa Kemal Paşa'nın önderliğinde örgütlenmeye başlamıştır. Mustafa Kemal Paşa, Adana'ya Türklerin var olması gerektiği bilincini aşılamak ve aynı zamanda güçlü bir devlet kurma planıyla gelmiştir. Atatürk, Cumhuriyet'in ilanından önce iki kez, Cumhuriyet döneminde ise yedi kez olmak üzere dokuz kez Adana'ya gelmiştir. Ziyaretlerin bazıları uzun sürmüş bazıları ise bir günlük ziyaretlerdir. Kurtuluş Savaşının kazanılmasından sonra yapmış olduğu ziyaretlerin amacı ise halkın fikrini almak ve inkılap hareketlerini başlatmak için olmuştur. Atatürk Cumhuriyetin ilanından önce Adana'ya ilk olarak Yıldırım Orduları Grup Kumandanı göreviyle gelmiştir. Kaldığı süre içerisinde Türk Milletinin durumunu İstanbul Hükümeti'ne bildirmiştir. 1923 yılındaki Adana ziyaretinden kısa bir süre önce Latife Hanım'la evlenmiş ve eşiyle ilk gezisine çıkmıştır. 1923 yılı gezisinde, Türk Ocağı'nı ziyaret etmiş eşi Latife Hanım'la Türk Ocağı hatıra defterine duygularını yazmışlardır. Belediye'nin düzenlediği akşam yemeğinde Atatürk çiftçilerle sohbet etmiştir. Daha sonra Kolordu, Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti, Hastane, Ulu Cami, Sanayi Mektebi ve Öğretmenler Derneği'ni ziyaret etmiştir. Esnaf Cemiyetleri Birliği'nin Adana Türk Ocağı'nda verdiği çay ziyafetinde bulunmuştur. Cumhuriyet dönemi gezisinin ilki 13 Ocak 1925 tarihli ziyaretidir. Bu tarihte Atatürk, kendisine 5 Ocak 1925 yılında Adana Belediyesi tarafından verilen hemşerilikunvanını kabul etmiştir. Burada bir gün kalarak Dörtyol'a gitmiş 17 Ocak 1925 tarihinde tekrar Adana'ya dönmüştür. Adana'da kaldığı süre içerisinde Ziraat Mektebi, C. H. P, Erkek Lisesi, Kız ve Erkek Öğretmen Okullarını ziyaret etmiştir. 16 Mayıs 1926 yılında Adana'da bir gün kalarakBelediye, Vilayet, Halk Partisi ve Türk Ocağı'nı ziyaret etmiştir. 1931 yılındaki ziyaret üç gün sürmüştür. Türk Ocağı'nda Türkçenin kullanımı konusunda konuşma yapmış, bölgenin ekonomik durumuyla ilgilenmiş, İsmail Habib Sevük'le sohbet etmiştir. Atatürk, iki yıl sonra 25 Ocak 1933 yılındaki ziyaretindeise; C. H. P merkezinde Türk dilinin önemi üzerinde durmuştur. Sanayinin gelişimi ve sulama konularına da değinmiştir. Kanara Mezbahanesi'ni gezmiştir. 1937 yılında ilk olarak Atatürk Parkı'nı ziyaret etmiş, Kız Sanat Enstitüsü'nde tarih ve moda dersine katılmıştır. Son ziyareti ise 24 Mayıs 1938 yılıdır. Bu ziyaretin asıl amacı ise Hatay'ın anavatana katılması için sürdürdüğü girişimlerdir.
Şems: İstanbul'da yayımlanan bir Farsça gazetenin bakış açısıyla II. Meşrutiyet Dönemi'nin ilk yılı (1908-1909)

Şems gazetesi, II. Meşrutiyet Dönemi'nin başlarında 4 Eylül 1908 tarihinde haftalık olarak İstanbul'da yayımlanmaya başlamıştır. Seyyid Hasan Tebrizi'nin idaresinde Farsça basılan gazetenin yayımı yaklaşık I. Dünya Savaşı'na kadar aralıklarla sürmüş ve toplam 153 sayı yayımlanmıştır. Gazetede başta İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin desteğini alan Encümen-i Saadet-i İraniyan olmak üzere Komite-i Nisvan-ı İraniyan ve İran İstanbul Sefir-i Kebiri gibi hürriyetperver İranlılar'ın haberlerine ve makalelerine yer verilmiştir. Ayrıca dönemin İstanbul'una dair siyasi, sosyal ve kültürel haberler (Mahmut Paşa'nın naaşının İstanbul'a getirilmesi, 31 Mart Vak'ası, İstanbul'daki İranlı azınlık, İstanbul'da gerçekleştirilen tiyatro vb. etkinlikler gibi) de yer almıştır. Bununla birlikte İran ve şehirlerinden, yakın ve uzak coğrafyalardan haberlerin de yer aldığı gazete, Osmanlı Vilayetleri, İran, Avrupa ve Rusya'da da yayımlanmıştır. Tezde 1908- 1909 yılları arasında 48 sayı olarak yayımlanan gazetenin çeviri-değerlendirme-fihrist yöntemiyle irdelenmesi ve döneme, özellikle dönemin İstanbul'una bir başka açıdan ışık tutması amaçlanmıştır.
Türk siyasi hayatında Abdülkadir Kemali Öğütçü hayatı ve faaliyetleri

Bu araştırmanın amacı Abdülkadir Kemali Öğütçü'yü a) Daha yakından tanımak, b) Yaşamı ve faaliyetlerini öğrenmek, c) Hakkındaki dağınık bilgileri bir araya getirip düzenlemek, d) Türkiye Cumhuriyeti'nin yakın geçmişşinde yaşanmış olan iktidar-muhalefet deneyimindeki rolünü ortaya çıkarmak, e) Mustafa Kemal ATATÜRK ve diğer yöneticilerle olan ilişkilerinin boyutunu ve niteliğini göstermektir. Araştırma yapılırken sözü edilen dönemde yaşamış kişilerin hatıraları, dönemin siyasi tarihini içeren bilimsel kitaplar ile dönemin gazete ve dergilerinin ilgili yazı ve makalelerinden yararlanılmıştır. Bu çalışmada Abdülkadir Kemali Öğütçü'nün yaşamı ve faaliyetleri yedi ana bölümde incelenmiştir. Kemali Bey'in tahsil hayatı, memuriyet hayatı, vazifeleri, İttihat ve Terakki Cemiyeti'ne katılması ve rolü, I. TBMM'deki faaliyetleri, çıkardığı gazete ve dergileri, kurduğu fırkaları ele alınıp incelenmiştir. Abdülkadir Kemali Öğütçü'nün hayatı incelenirken kronolojik sıralamaya bağlı kalınmış, dönemin olaylarına kısaca değinilmiş ve Kemali Bey'in Orhan Kemal Müzesi'ni kuran torunuyla iletişime geçilmiştir. Abdülkadir Kemali Öğütçü'nün kendi görüş ve düşüncelerinin yanı sıra bunlara karşıt olan görüş ve düşüncelere de yer verilerek, bir karşılaştırma yapılmış ve okuyucuya değerlendirme yapabilme olanağı sunulmuştur.
Kıbrıs Türktür Cemiyeti ve faaliyetleri

1954 yılında İstanbul'da, başlangıçta Komite olarak faaliyetine başlayan, sonrasında ise dernek halini alarak çalışmalarını sürdüren Kıbrıs Türktür Cemiyeti 6/7 Eylül olaylarının ardından kapatılarak faaliyetten men edilmiştir. Kurulduğu ve faaliyette kaldığı dönemde ülke içerisinde, gerek kamuoyu, gerek Hükümet, gerekse muhalefet partilerin sempatisini kazanan Kıbrıs Türktür Cemiyeti, bir türlü gerçek failleri tespit edilemeyen ve toplumun her kesimi tarafından kınanan 6/7 Eylül olaylarının ardından, hedef tahtasına konularak, hadiselerin sorumlusu olarak görülmeye başlanmıştır. Özellikle milliyetçi hareketlere yönelik eleştirilerin daha açık bir biçimde kıymet gördüğü 2000'li yıllarda, Kıbrıs Türktür Cemiyeti milliyetçi faaliyetleri yüzünden de sıkça eleştirilir hale gelmiştir. Türkiye adına Kıbrıs meselesinde önemli bir dönüm noktasında yer alan 6/7 Eylül olaylarında adı ön plana en çok çıkan teşekkül olma özelliğini taşıyan Kıbrıs Türktür Cemiyeti'nin faaliyetleri hakkında bugüne kadar hiçbir araştırma yapılmamış olması, 6/7 Eylül olaylarının tam olarak aydınlatılamamasının da nedenlerinden bir tanesi olarak değerlendirilebilir. Yaşananları daha net bir şekilde ortaya koyabilmek için Kıbrıs meselesinin tarihsel süreç içerisinde Türk kamuoyu üzerindeki yansımalarının ele alındığı tez çalışmasında, Kıbrıs Türktür Cemiyeti'nin faaliyetleri objektif olarak ortaya konulmaya çalışılmıştır. Türkiye'de 1954- 55 yıllarında çıkan süreli yayınların yoğun olarak kullanıldığı çalışmada, 6/7 Eylül olaylarının ardından kurulan Örfi İdare Mahkemeleri'nin ve 1960 askeri müdahalesinden sonra kurulan Yassıada Mahkemeleri'nin kayıtlarından faydalanılarak Cemiyet'in karşı karşıya kaldığı suçlamalar ve bu suçlamalar karşısında Cemiyet'in pozisyonu değerlendirilerek tarihin karanlıkta kalan bir dönemi kısmen aydınlatılmaya çalışılmıştır.
Ayvalık'ta sosyal ve siyasi hayat (1940-1950)

Bu çalışmayla Ayvalık'ın 1940- 1950 yılları arasındaki sosyal, siyasi ve ekonomik durumu incelenerek Ayvalık tarihine ışık tutulması ve bu sayede hem yerel tarih çalışmalarına hem de Türkiye'nin söz konusu tarihler arasındaki durumuna katkı sağlanması amaçlanmıştır. Çalışma, toplam beş bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında, Ayvalık'ın I. Dünya Savaşı sonrası Yunanlılar tarafından işgal edildiği tarih olan 1919'dan 1940 yılına kadarki devresi incelenmiştir. I. Bölüm'de; Ayvalık'ın idari ve demografik yapısı ele alınmış, ilçenin mülki yapısı, idarecileri ve nüfus yapısı incelenmiştir. II. Bölüm'de; 1940- 1950 yılları arasında Ayvalık'ın sosyal hayatı mercek altına alınmış, bu kapsamda sağlıktan eğitime, ulaşımdan basın ve kültürel hayatına kadar çeşitli konular ayrıntılı olarak incelenmiştir. III. Bölüm'de; Ayvalık'ta yetiştirilen başta zirai ürünler olmak üzere bağcılık, hayvancılık ve balıkçılık gibi şehrin diğer besin ve geçim kaynakları incelenmiştir. Ayvalık'ın ticari hayatı ise yıllar bazında ele alınmıştır. Son olarak da sanayisi ve doğal kaynakları verilmiştir. IV. Bölüm'de; Ayvalık Belediye teşkilatı, 1940- 1950 yılları arasında görev yapan belediye başkanları ve mevcut belediye meclisi tutanaklarına göre Ayvalık değerlendirilmiştir. V. Bölüm'de; Ayvalık'ın tek partili ve çok partili hayatı, partilerin faaliyetleri, partiler arasındaki ilişkiler ile 1940- 1950 yılları arasında yapılan belediye ve genel seçimler ele alınmıştır. Bu çalışmada; kitap, dergi, gazete, arşivler, resmi yayınlar ve sözlü kaynaklardan faydalanılmıştır. Yapılan çalışma sonucunda, Ayvalık'ın özellikle II. Dünya Savaşı boyunca başta zeytinyağı olmak üzere birçok ekonomik sıkıntı yaşadığı, savaş sonrasında çok partili düzene geçilmesiyle beraber siyasi hayatının gözle görülür derecede hareketlendiği, çeşitli kurum ve kişilerin ön ayak olmasıyla sosyo-kültürel hayata da öncülük etmiştir.