turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
569 numaralı Karahisar-ı Sahib şer'iyye sicili

Jeriyye sicilleri, mahkemeye intikal eden meseleler ve kadylaryn verdikleri kararlaryyn kaydedildidi defterlerdir. Bu defterler Osmanlı tarihi calytmalarynda önemli kaynaklardan biridir. Özellikle /ehk tarihi çalytmalarynda kyymetli bilgiler muhteva eder. 569 nolu Karahisar-ı Sahib Sancağı Şeriyye Sicili 1845 tarihinde tutumuş olup, bu dönemde şehrin sosyal ve iktisadi yapışma ışık tutmaktadır. Bu defterde Osmanlı muhakeme hukukunun XIX. yüzyıldaki işleyişi görülmektedir. Ayrıca defterdeki kayıtlardan Afyon Karahisar'da yaşayan halkın sosyal statüsü, kültür seviyesi ve şehrin ekonomik yapısıyla ilgili genel bilgilere ulaşılabilmektedir. Bu belgelerdeki veriler belli bir plan dahilinde değerlendirilmeye tabi tutulmuştur. Netice olarak XIX. yüzyıl ortalarında Afyon Karahisar'da sosyal ve iktisadi hayalın son derece hareketli olduğu anlaşılmaktadır.
Aşıkpaşazade'de Türk kültürü unsurları

Osmanlı Ailesi'nin Tarihleri manasına gelmekte olan T. A. O. Osmanlı tarihi hakkında bilgiler veren önemli ana kaynaklardan birisidir. Müellif Aşıkpaşazade; 1392 yılında Amasya'nın Elvan Çelebi köyünde doğmuş Yıldırım Bayezid, Fetret devri, Çelebi Mehmed, II. M urad ve Fatih devirlerini görmüş ve -takriben- 1481 yılında ölmüştür. Eserinin bu devreleri anlatan bölümleri, yaşadığı olaylara dayanır. Yıldırım Bayezid' dan önceki dönemleri de Yahşi Fakih' den öğrenmiştir. Bu şekilde eserini vücuda getiren Aşıkpaşazade, Osmanlı fetihlerini, devlet adamlarını ve din büyüklerini anlattığı eserinde Türk kültürünün çeşitli unsurlarını da aksettirmiştir. Bu kültür unsurları; Türkler'in uygulama ve telakkileri hakkında fikirler edinmemizi sağlar. Her bir bab okunmak suretiyle elde edilen kültür unsurları; içtimai, siyasi, dini ve iktisadi açılardan değerlendirilmiştir. Bu tasnife uymayan kayıtlar ise müteferrik olarak ele alınmıştır. Kültür unsurlarının açıklamasını konu alan tezimizde, Türk tarihinde vuku bulan değişimler gözlenebilmiştir. Ekseriyeti itibariyle, göçebe yaşam tarzını benimsemiş olan Türkler'in, İslam dinini benimsemelerinden sonra yerleşik hayata hızla geçtikleri görülmüştür. Göçebe yaşam tarzı konusunda gözlemlediğimiz değişimler, diğer konularda da görülebilir. Kültürel değişimde yeni inanca uymayan telakkiler, yorumlanarak yeni kabuller şeklinde ortaya çıkar. Bu durum, bilhassa heterodox İslam' da gözlenebilmiştir. Giyim-kuşam tarzından - hakimiyet telakkisine, eski inanç sisteminden - İslam'ı benimsemelerine, toprak ve vergi sisteminden- cihad anlayışına kadar farklı sahalardaki incelememizde din değiştirme ve yeni yurt edinme olgularının Türk milletinin mukadderatı üzerinde son derece tesirli olduğu görülmüştür. Milletlerin hayatında önemli dönüm noktalarından birisi olan din değiştirme hadisesi ile Türkler, islam dininin verdiği ruh ile uzun tarihleri neticesinde elde ettikleri birikimlerini sentezlemişlerdir. Orta Asya'nın siyasi çalkalanmaları içinde, yüksek hürriyet duyguları sayesinde kurdukları Hunlar, Göktürkler v. b. devletlerle milli birliğe verdikleri önemi göstermişlerdi. Temelleri Türk kültür unsurlarına dayanan Türk-İslam devletleri ile Türkler; İslam sonrası devrede de idari sahadaki yeteneklerini kanıtlayarak, günümüze kadar gelen unsurların gücünü göstermişlerdir. Bunlar Türk tarihinin derinliklerinde mevcut olan ve milletlerin yükselmelerinde gerekli olan yüce değerler olup Osmanlı Devleti'nin kurulup güçlenmesinde de temel olmuştur.
Çorum Sancağı'nın İskilip Kazasına bağlı Bayat Nahiyesi'nin idari statüsü ve 19. yüzyıl ortalarındaki sosyo-ekonomik yapısı

Osmanlı Devleti Tanzimatla birlikte yeni bir değişim ve Batılılaşma sürecine girmiştir. Yapılacak olan bu değişim ve yeniliklerin birisini de yeni vergi düzeni oluşturmaktadır. Uygulanacak olan bu vergide, herkesin kazancı esas alınmıştır. Ayrıca halkın emlak, arazi ve hayvan gelirlerinin sayılması da uygun görülmüştür. Bu sayım sonucu oluşturulan temettuat defterleri, günümüzde ait oldukları bölgenin sosyal ve ekonomik yapısı hakkında ayrıntılı ve önemli bilgiler vermektedir. Biz de bu doğrultuda 1844- 1845 yıllarında Ankara Eyaleti Çorum Sancağı sınırları dahilinde bulunan İskilip Kazasına bağlı Bayat Nahiyesi'nin toplumsal ve iktisadi yapısını araştırdık. Çalışmamızda ana kaynak olarak, Bayat temettuat defterlerinden faydalandık. Fakat sadece vergi hakkında bilgi veren bu kayıtlarda, kurumlar ve idari yapı gibi bilgiler bulunmamaktadır. Bu konudaki eksik olan bilgileri diğer arşiv kaynakları ve bölgeyle alakalı çalışmalarla tamamlamaya çalıştık. Çalışmamız dört bölümden oluşmaktadır. Çalışmamızın birinci bölümüne ilk olarak Bayat adının anlamını açıklayarak başladık. Bayat adı hakkında bilgi verdikten sonra İskilip-Bayat çevresinin ilk çağlardan günümüze kadar olan tarihi hakkında bilgi vererek, Tanzimat sonrası idari ve mali reformlardan da bahsettik. Daha sonra Osmanlı Devleti'nin vergi düzeni ve tahrirlerin yapılışı konularına değindik. Bu tahrirler kapsamında yer alan temettuat tahrirleri ile bu kayıtların tutulduğu temettuat defterleri hakkında da genel hatlarıyla bilgi verdik. Çalışmamızın ikinci bölümünde ilk olarak nahiyenin Osmanlı dönemindeki idari statüsü hakkında bilgi verdik. Ayrıca temettuat kayıtlarına göre nahiyenin 19. yüzyıl ortalarındaki sosyal yapısına ve meslek gruplarına değinerek, nüfus defterlerine göre nahiyenin nüfusu ve köyleri hakkında da bilgi vermeye çalıştık. Üçüncü bölümde Bayat'ın tarım ve hayvancılığa dayanan ekonomik faaliyetleri hakkında ayrıntılı bilgi vererek, özellikle tarım yapılan toprak miktarlarını ve ziraatı yapılan ürünleri türlerine göre tablo ve grafikler yardımıyla daha anlaşılır hale getirmeye çalıştık. Hemen ardından hayvanları türlerine ve hasılat gelirlerine göre ayrıntılı bir şekilde incelemeye çalıştık. Dördüncü bölümde ise 19. yüzyıl ortalarında Bayat Nahiyesi'nin ekonomik yapısına değinerek, gelir getiren kaynaklar ile nahiyede ek gelir olarak kazanç elde edilen ticaret faaliyetlerine değindik. Ayrıca bu bölümde nahiyeden alınan vergiler ile vergilerin çeşitleri ve bu vergilerin dağılımı üzerinde durduk. Bu çalışma ile Çorum Sancağı'nın İskilip kazasına bağlı Bayat Nahiyesi'nin, Cumhuriyet öncesi tarihini aydınlatmaya çalıştık.
Ertuğrul Sancağı'nda demiryolu inşa faaliyetleri

Demiryolları XIX. Yüzyıl ile birlikte Dünya tarihinde adından sıkça söz ettiren bir buluş olmuştur. 1825 tarihinde George Stephenson'un buluşu ile modern demiryolunun ilk adımı atılmıştır. Demiryollarının Dünyada bir ihtiyaç haline gelmesinin en önemli nedeni Sanayi İnkılabıdır. Bilindiği üzere Sanayi İnkılabı ile birlikte üretim faaliyetlerinde bulunan devletlerin hammadde ve işgücü ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Bu bağlamda Demiryolu gibi bir ulaşım aracını dünyanın en uzak bölgesine ulaştırarak hammadde ve işgücü ihtiyaçları karşılanmıştır. Özellikle üretilen malları satmak için yeni pazar imkanı doğmuştur. Osmanlı Devleti'nin Demiryolu ile ilk tanışması 1856 yılında Kahire-İskenderiye hattının işletmeye açılması ile gerçekleşmiştir. Devlet, ilerleyen süreçte Demiryolu yapımına önem vermiş ve bu bağlamda Rumeli Demiryolu, Hicaz Demiryolu, Anadolu-Bağdat Demiryolu gibi pek çok demiryolunun inşasını başlatmıştır. Demiryollarını inşa edecek yabancı firmanın bizatihi Almanlar olmasına özen gösterilmiş zira buna sebep olarak II. Abdülhamid'in İngiliz ve Fransızlara güvenmediği ileri sürülmüştür. Nitekim demiryolunun inşası ile birlikte pek çok Osmanlı köy, kasaba ve yerleşim birimlerinde iktisadi ve sosyal hayatın canlandığı, üretimin arttığı görülmüştür. Özellikle inşa edilen Anadolu-Bağdat Demiryolu'nun Ertuğrul Sancağı sınırları dahilinde olan Mekece-Çukurhisar arası Demiryolu inşası ve İşletmeciliği bölgede yaşamı her açıdan olumlu biçimde etkilemiştir. Özellikle Ertuğrul Sancağı'nda istihdam artmış, üretilen mallar demiryolu aracılığı ile İstanbul'a gönderilmiştir. Bu durum bölge insanlarının iktisadi olarak kalkınmasına yardımcı olmuştur. Bahsi geçen yörede bu denli bir gelişimin yaşanmasının en mühim nedeni Bilecik'in Anadolu-Bağdat Demiryolunun iki mühim güzergahı olan İstanbul ve Ankara'yı birbirine bağlayan bir kesişim noktasında olması sebebiyledir.
Patrona isyanının gölgesinde (1730-1731) Batı Anadolu'da sosyal hayat ve Osmanlı müesseseleri

Bu çalışmanın temel kaynağını Batı Anadolu'ya ait kısıtlı miktardaki şeriye sicillerinin en değerlilerinden olan Manisa, Edremid ve Kemer - Ederemid kadılıklarına ait belgeler oluşturmaktadır. Bilindiği gibi, şeriye sicilleri kaydedildiği bölgenin yerel tarihini aydınlatmasının yanı sıra merkezi idarenin ve devlet teşkilatının işleyişi hakkında da önemli bilgiler de ihtiva edebilmektedir. Manisa Şer'iyye sicilleri özellikle 17. yüzyılın sonu ve 18. yüzyılın tamamını oluşturan defterleriyle yalnızca Manisa'nın değil Muhassıllık idaresinin en önemli bölgelerinde biri olarak ayrıldığından neredeyse tüm Batı Anadolu'yu ilgilendiren belgeleri içermektedir. Dönem olarak belirlediğimiz Lale Devri sonu Osmanlı tarih araştırmalarında şimdiye dek üzerinde çok durulmamış bir zaman kesitidir. Üstelik Patrona Halil İsyanının İstanbul'u karıştırdığı günlerde Batı Anadolu'nun ne durumda olduğu sorusuna da cevap bulunmaya çalışılmıştır. Çalışmamızda buna dair birçok örnek belge yer almaktadır. Bu nedenle gereken yerlerde daha eski veya daha sonraki tarihlere ait sicillere de başvurduk.
148. nolu Ayntab Kadı Sicili'nin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi (S.1-135) (H.1288-1291/M.1871-1874)

Osmanlı Devletinin mahkeme kayıtları olan Şer'iyye Sicilleri, Osmanlı'da yerel idare araştırmalarının birinci el kaynakları arasında yer almaktadır. Defterler yerel farklılıkları ortaya koymasının yanı sıra, tümü gözlendiğinde genel tespitlerinde oluşmasını sağlamaktadır. 148 Numaralı Ayntab Şer'iyye Sicili toplam 270 sayfadan oluşmaktadır. Bu çalışmada, şer'iyye sicilinin ilk yarısını oluşturan 135 sayfanın transkripsiyonu yapılmıştır. Çalışma Hicri 1288- 1291 Miladi 1871- 1874 tarihleri arasında Ayntab'da tutulan şer'i mahkeme kayıtlarını ihtiva etmektedir. Çalışmamızda; Osmanlı Devleti'nde Kadılık ve Şer'iyye Sicili ile ilgili bilgi verdikten sonra, sicil içindeki belgeleri tasnif ettik ve belgelerin özetleri ile transkripsiyonu ve kısa bir değerlendirmesini yaptık. Bu araştırmanın sonucunda XIX. yy'ın son çeyreğinde Ayntab'ın sosyal, kültürel, iktisadi ve fiziki yapısı hakkında fikir sahibi olunmuştur.
1572-1587 (H. 980-995) yılları arası Üsküdar Mahkemesi Kadı Sicilleri'nin sosyal ve iktisadi açıdan değerlendirmesi

Şer'iyye sicilleri, muhteva ettikleri askeri, iktisadi, hukuki ve sosyal veriler açısından Osmanlı tarihinin ana kaynaklarındandır. Bu çalışmada Üsküdar şer'iyye sicillerinden 1572- 1587 (H. 980- 995) yılları kayıtlarını ihtiva eden 58-67 numaraları arasındaki 10 defter incelenmiştir. Bu defterlerde, konularına göre hükümler, idarecilerle kadı arasındaki muhtelif yazışmalar, ferman suretleri vb. de bulunmaktadır. Bu 10 defterden 60 numaralı defterin tamamı, 61 ve 66 numaralı defterlerin de büyük bir kısmı Arapça'dır. Buna rağmen bu defterlerdeki Arapça hükümlerin de çok büyük çoğunluğunun konuları ve tarihleri tespit edilmiştir. Toplam varak sayısı 952'dir ve 7000'in üzerinde kaydı muhtevidir. Çalışmaya defterler okunarak başlanmış ve okunan her kayıt konu, tarih, defter numarası, varak ve hüküm numarasına göre tasnif edilmiştir. Önsözde kadı sicillerinin önemi hakkında, giriş bölümünde şer'iyye sicilleri, kadılar ve yapılan çalışma hakkında bilgi verilmiştir.
494 numaralı Tahrir Defteri'ne göre Rumeli Bölgesi'nde nüfus ve yerleşme

Paşa Livası Sağ Kol Kazalarından Edirne, Dimetoka, Ferecik, İpsala, Cisr-i Ergene, Kızılağaç ve Keşan kazaları 494 numaralı tahrir defteri temel kaynak olmak üzere incelemeye tabii tutulmuştur. Kazaların gerek şehir merkezlerinde gerekse köylerinde Osmanlının bölgeyi fethiyle birlikte uyguladığı iskan politikasının tesirleri görülmektedir. Bölgenin imar ve iskanında etkili olan şahıs ya da toplulukların adını almış pek çok yerleşim yeri bulunmaktadır. Defter kayıtlarına göre kazalarda toplam 326 köy yer almaktadır. Bunların 107'si Dimetoka, 65'i Edirne, 45'i Kızılağaç, 38'i Ferecik, 27'si İpsala, 26'sı Cisr-i Ergene ve 18'i Keşan kazasında kayıtlıdır. Bu anlamda en fazla kırsal yerleşim Dimetoka, en az yerleşim ise Keşandadır. Köylerden 211'inde sadece Müslümanlar oturmaktayken 71'inde Hıristiyanlar görülmektedir. 44 köyde ise müşterek oturulmaktadır. Kırsal kesimde kayıtlı 11072 vergi nüfusunun 7882'si Müslüman, 3190'ı hristiyandır. Köylerde Müslümanlarla hristiyanlar genellikle bir arada oturmamaktadır. Müşterek oturulan köylerde hakim unsur hangisi ise onun sayı olarak yoğunluğu görülmektedir. Kazalarda toplam 27 mezra kaydı bulunmaktadır. Bunlarda 9'u yakınında bulunan köyün ekinliği ilen 18'i bağımsız ziraat alanlarıdır. Bazı mezralarda ziraatçı hanelerin yerleştikleri görülür. Defterde çift olarak kaydedilen ıstılah toprağın kendisini değil onu tasarruf eden halkı ifade ettiği için kazlardaki çiftlik sayısı tespit edilememiştir. Ancak çiftlik tasarruf eden vergi nüfusu bölge topraklarının bütünlüğünü koruduğunu göstermiştir. Büyük çiftlikler ise kılıç tımarı şeklinde tevcih edilmiş olup bazıları bizzat sipahi tarafından bazıları ise sipahi adına köylü tarafından işletilmektedir. Köylerde halkın geçim kaynağı tarım, hayvancılık ve hizmet sektöründe görülen vazifelerdir. Şehir merkezlerinde toplam 211 mahalle bulunmaktadır. Bunların 166'sı Edirne, 21'i Dimetoka, 14'ü İpsala, 8'i Ferecik ve 2'si Kızılağaçtadır. Keşan ve Cisr-i Ergene Kazasının şehir merkezleri olmayıp bunun yerine merkez kabul edilen köyleri bulunmaktadır. Mahallelerde toplam 3899 vergi nüfusu görülmektedir. Bunların 2766'sı Müslüman, 719'u Hristiyan ve 414'ü Yahudi'dir. Kızılağaç kazasının bir mahallesi dışında Müslümanlarla Hristiyanlar bir arada oturmamaktadır. Şehirlerde hakim olan iktisadi faaliyet alanı ticaret, sanayi ve hizmet sektöründe görülen vazifelerdir. Özellikle sanayi ve ticaretin en yaygın olduğu şehir Edirne'dir. Tahrir kayıtlarına göre şehirde toptan malzemelerin pazarlandığı hanlar ile açık pazaryerlerinin varlığı tespit edilmiştir. Ayrıca şemhane, bozahane, yağhane, mezbaha gibi pek çok imalathane görülmektedir. Şehir merkezlerinde cami'i, imaret, medrese, zaviye, hamam gibi pek çok dini ve sosyal müessese yer almaktadır. Bu anlamda en gelişmiş olan kaza Edirne'dir. Osmanlının eski başkentlerinden olan Edirne, XVI. yüzyılın son çeyreğinde, gelişmiş bir şehrin pek çok özelliğini taşımaktadır. Dimetoka, Ferecik ve İpsala da Edirne ile kıyaslanmasa da o dönemin gelişmiş şehirlerindendir.
Osmanlı'da devlet-aşiret ilişkileri:Hemvend örneği (1876-1918)

Çalışmamızda 1876- 1918 yılları arasında olmak üzere Osmanlı Devleti'nin Musul Vilayeti'nde büyük sorunların meydana gelmesine neden olan Hemvend Aşireti'nin, devlet ile olan ilişkileri ele alınmıştır. Hemvend Aşireti, Osmanlı Devleti'nin en karmaşık demografik yapısına sahip eyaletlerinden biri olan Musul Eyaleti'nde, yaptıkları soygun, yağma, gasp ve talan gibi eşkıyalık faaliyetleri ile gündeme gelmiştir. Eşkıyalık faaliyetlerini kendilerine ''ekmek kapısı'' olarak gören bu aşirete karşı devletin izlediği politika dönemsel olarak değişmiş, ancak kesin bir sonuç alınamamıştır. II. Abdülhamid devri boyunca Musul'daki asayiş problemlerinin başlıca kaynağı olan Hemvendler, yaptıkları sınır ihlalleri ile İran-Osmanlı siyasi ilişkilerinde etkili bir unsur haline gelmiştir. Hükümet tarafından birçok kez uzak bölgelere sürgün edilmelerine rağmen aşiret mensuplarının yeniden Musul Vilayeti'ne gelip eşkıyalığa devam ettikleri görülmektedir. II. Meşrutiyet'in ilanı ile aşiret üyeleri zor kullanılarak kontrol altına alınmış, ancak Birinci Dünya Savaşı sonunda bu sorun vilayeti işgal eden İngiliz hükümetine miras kalmıştır.
Basiret Gazetesi'ne Göre Prusya-Fransa Savaşı(1870-1871)

Fransa-Prusya Savaşı, 19 Temmuz 1870 ile 10 Mayıs 1871 tarihleri arasında Fransa İkinci İmparatorluğu ile Prusya Krallığı arasında yapılmıştır. Uzun bir kuşatmanın ardından Paris, 28 Ocak 1871 tarihinde Almanlara teslim olmuştur. Söz konusu savaş III. Napolyon'un düşüşüne ve Fransız Üçüncü Cumhuriyeti'nin kurulmasına yol açarak İkinci Fransız İmparatorluğu'nun sonunu getirmiştir. Ayrıca Fransa-Prusya Savaşı, Alman birliğinin kurulmasında en önemli ve son aşamayı oluşturmuştur. Savaşın yaşandığı dönemde Osmanlı Devleti'nde önemli bir yayın organı olan Basiret gazetesinde savaşla ilgili çok sayıda haber yer almıştır. Gazetenin önemli yazarlarından olan Polonyalı Hayrettin makalelerinde savaşı değerlendirmiştir. Bu haberler ve makalelerde gazete açıkça Prusya taraftarlığı yapmıştır. Polonyalı Hayrettin, Prusya-Fransa savaşını, Prusya ve Rusya ilişkisi üzerinden değerlendirmiştir. Rusya'nın, Prusya'nın güçlenmesinden rahatsız olduğunu düşünen Hayrettin, Rusya ile Osmanlı Devleti'nin zaten iki düşman olduğunu ve bu nedenle Osmanlı Devleti ile Prusya arasında ittifak olması gerektiğini savunmuştur.
Matbuat-ı Ecnebiye Müdüriyeti

Osmanlı Devleti geç de olsa II. Mahmut'tan itibaren Basın konusuna ilgi duymaya başlamış ve günden güne kamuoyu yaratma konusunda gücünü artıran bu kuvveti bizzat devlet tekeline alarak kullanmaya çalışmıştır. Bu konuda içeride Matbuat-ı Dahiliye Müdüriyeti'ne paralel olarak dış basını takip amacıyla da 1884'te Matbuat-ı Ecnebiye Müdüriyeti kurulmuştur. Müdüriyetin asıl amacı dış basını incelemek; gerek lehte ve gerekse aleyhte olsun Osmanlı Devleti ile ilgili yabancı ülkelerde çıkan her türlü haberin takibi yapmak olmuştur. Görevi yalnızca devletle alakalı haberleri tespit etmekle bitmemiş; lehte yayında bulunan gazeteler ve bu yayını yapan muhabirlere ödüller, hediyeler ve paralar verilirken aleyhteki yayınlara da çeşitli cezalar vermek suretiyle engel olunmaya çalışılmıştır. Hiç şüphesiz böyle bir kurumun varlığı Osmanlı Devleti'nde XIX. Yüzyılda ancak gelişebilen Basın Hayatı'nın öneminin farkına varmasından kaynaklanmaktadır. Her ne kadar müdüriyet, II. Abdülhamit Dönemi'nde padişahın bir sansür kurumu gibi çalışmışsa da kuruluş amacına da hizmet etme konusunda başarılı olmuştur denilebilir. Başlangıçta Hariciye Nezareti bünyesinde kurulan müdüriyet çeşitli dönemlerde Dahiliye ve Hariciye Nezaretleri'ne bağlı olarak varlığını sürdürmüştür. Bununla birlikte kurumun bir özelliği de nezaretler bünyesinde varlığını sürdürmesine rağmen Yıldız Sarayı ile yani II. Abdülhamit'in devlet idaresini yürüttüğü merkezle doğrudan doğruya temas halinde bulunabilmesidir. Bu durum da padişahın bu kuruma ne kadar önem verdiğinin göstergesidir.
BOA 6 (H.1151-1152/M.1739) ve 31 (H.1221-1222/M.1806-1807) numaralı Kalebend Defterleri

Kalebend cezası, suçluların zorunlu olarak bir kale içerisinde tutulması anlamına gelmektedir. Osmanlı örfi hukuku içerisinde, tazir suçları arasında yer alan kalebend cezası 17. yüzyılın sonlarından itibaren yaygınlaşmaya başlamış ve 18. yüzyıla gelindiğinde oldukça sık bir şekilde uygulamaya konulmuştur. Kalebend defterlerinde yer alan ceza hükümleri Osmanlı Devleti sınırları içerisinde yer alan tüm bölge ve şehirlerin genelini kapsamaktadır. Yapmış olduğumuz bu çalışma ile 1739-1806/ 1807 yıllarında Osmanlı Devleti sınırları içerisinde işlenen suç ve suçlu profillerinin tespiti ve geçen süre zarfında suç ve suçlu profilindeki değişimin mukayesesi amaçlanmıştır.
16. yüzyıl Osmanlı Dönemi Arapça vakfiyeler ve Osmanlı sisteminde eğitim

İyilik, merhamet, şefkat gibi kavramların tarihi insanoğlunun yaratılışına kadar gider. Yaratılıştan günümüze kadar bu kavramların uygulaması olarak insanoğlu iyilik yapar veya iyilik yapanlara yardımcı olur. Bir de bu kavramların zıddı olan kötülük, zulüm, şiddet gibi kavramlar vardır ki bunların tarihi de aynı şekilde insanın yaratılışına kadar iner. Tabi iyilik yapılırken yarattığını en iyi tanıyan olarak yaratıcının emirleri, tavsiyeleri insanlara yol gösterici olmuştur. İşte bu iyiliklerin müşahhaslaşmış örneklerinin en önemlilerinden biri olarak karşımıza Vakıf müessesesi çıkmaktadır. Özellikle İslam'ın gelişi ile birlikte Müslümanların dini referansları rehber kabul ederek ve yaratıcı tarafından kodlanan iyilik yapma hissi ile yaşadıkları coğrafyanın her tarafını kurdukları vakıflar vesile ile mamur hale getirdikleri görülmektedir. Vakıflar hizmetlerini tesis ettikleri vakıf hayrat yapılar vasıtasıyla kamuya sunarlar. Osmanlı dönemi vakıf hizmetlerinden birisi de eğitim hizmetidir. Coğrafyanın tamamında inşa eyledikleri mektep, medrese, muallimhane, darulkurra vs. müesseseler vesilesiyle öğrencilere eğitim hizmeti ücretsiz olarak sunulmuştur. Bu medreselerden iki tanesi de XVI. Yüzyıl eserlerinden olan Edirne'de Selimiye ve Saraybosna'da Hüsrev Bey Medreseleridir. Çalışmada vakfiyeye göre her iki eğitim kurumu ile ilgili hükümler ve verilen hizmetler ortaya konarak tarihte verilen eğitim hizmetlerini gerçek belgeler üzerinden tanımamız mümkün olacağı gibi, diğer taraftan Arapça olarak yazılan her iki vakfiye Arap dili ve belagati açısından incelenerek bugüne kadar hiçbir çalışmaya konu olmamış dönemin vakfiyelerindeki edebi üslup, seviye ve edebi sanatlar örnekleriyle ortaya konulmuştur.
1887-1906 Maadin Nizamnamesi ile yabancılara tanınan imtiyazlar

Madenler, Osmanlı Devleti'nin en önemli gelir kaynaklarından biri ve toplum refahı için önemli unsurlardır. Bu bakımdan Osmanlı'da madencik alanındaki faaliyetlerine öncelik verilmiştir ve işletilmesi yönünde değişik usuller getirilmiştir. Osmanlı Devleti fethettiği Rumeli Bölgesinde maden yataklarının işletilmesinde devamlılık sağlamak üzere bölgedeki maden nizamnamelerinin temelinde kanunnameler hazırlamıştır.19. yüzyıl da Osmanlı da madencilik faaliyetleri hususunda;1861, 1869, 1887 ve 1906 tarihinde nizamnameler yürürlüğe girmiştir. 1869 nizamnamesi ile Osmanlı'da maden imtiyazına sahip olan yabancıların sayısı artmıştır. Sultan II. Abdülhamit Döneminde 1887 den sonra yabancılara özellikle boraks beton asfalt simli kurşun krom linyit kömürü manganez kurşun kömür madenlerinin işletmesini alan yabancılar anonim şirketleri kurmuşlardır. 1906 nizamnamesi, 1954 yılına kadar Osmanlı Devletinde maden mevzuatlarının temel ve ana ilkelerini oluşturan yasalar olarak uygulanmıştır. Bu nizamnamenin yabancılara sağladığı imtiyazlar sayesinde, kurşun, kömür, krom, boraks, simli kurşun v. b madenler Fransız, Alman ve İngiliz Şirketler tarafından işletilmiştir. Bu tezde özellikle 1887 ve 1906 tarihli maden nizamnamesi üzerinde durularak bu imtiyazlara göre yabancılara tanınan imtiyazlar değerlendirilmiştir.
1909 Adana olayları

Bu tezde, Türk siyasal yaşamında bir dönüm noktası olan II. Meşrutiyet Dönemi içinde, bu dönemin ve geçmişşten gelen uluslararası dinamiklerin de etkisiyle ortaya çıkan Adana Olayları konu edinilmiştir. Türklerle Ermeniler arasında, genellikle olumsuzluklarla tasvir edilen, yaşanan uzun ve mücadelelerle dolu bir tarihin parçası olarak Adana Olayları, tümevarım ilkesi çerçevesinde, Ermeni Sorunu denilen karmaşık olguyu anlamlandırabilmenin bir yolu olabilir. Adana'da yaşanan tragedya, ardından yaşananlar, siyasi ve sosyal gelişmeler, yargılama ve soruşturma aşamaları, yardımlar ve tepkiler bu çalışmanın özgün boyutunu oluşturmaktadır. Bu bağlamda çalışmanın bundan sonra, genelde, Ermeni Sorunu konusunda, özelde ise Adana Olayları ile ilgili çalışma ve araştırma yapacaklara, katkı sağlayacağım umut ediyoruz.