turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Essays on migration

Bu tez iki bölüm içermektedir. İlk bölümde, uluslararası para transferlerinin hanehalklarındaki çocukların okul devamsızlıkları, okur-yazar olma durumları, ve emek arzları; hanehalklarındaki yetişkinlerin emek arzları; hanehalklarının refah düzeyleri üzerine etkisi araştırılmaktadır. Para transferlerinin içselliğini hesaba katmak için araç değişken yöntemi kullanılmaktadır. 6-19 yaş grubu erkekler ve 6-14 yaş grubu kızların okul devam durumları üzerinde para transferlerinin pozitif manidar etkisine delil bulunmuştur. Para transferi almak 15-19 yaş grubu kızların okul devam ihtimallerini azaltmaktadır. Para transferi alan hanelerdeki 6-14 yaş grubu kızların, para transferi almayan hanelerdeki emsallerine kıyasla okur-yazar olma ihtimalleri daha yüksektir. Para transferi alan hanelerdeki 15-19 yaş grubu çocukların emek arz etme ihtimalleri daha düşüktür. Yetişkin emek arzı sonuçları gelir etkisi hipotezinin ağır bastığına delalet etmektedir. Son olarak, para transferi alan hanelerin almayan hanelere kıyasla refah düzeyi bakımından daha iyi durumda olduğu görülmüştür. İkinci bölümde, 28-54 yaş grubu iş amaçlı göç eden erkeklerin Türkiye'deki 67 il arasından yer seçimlerinin belirleyicilerini tahmin etmeye çalışıyoruz. Sonuçlar göstermektedir ki iç göçmenler yer seçimlerini yaparken illerin göçmen ağları, emek piyasaları ve popülasyon özellikleri farklarını göz önünde bulundurmaktadır. Kaynak ilden mesafenin iç göçmenlerin yer seçimleri önünde manidar bir engelleyici olduğu bulunmuştur. İç göçmenler hemşehrilerinin yoğun yaşadığı illere çekilmektedirler. İç göçmenler ekonomik bakımdan daha iyi konumda olan illere ve popülasyonları daha büyük olan illere göç etmeyi tercih etmektedirler.
Finansal küreselleşme ve para krizleri: 1990-2002 Türkiye deneyimi

Jüri: Yrd. Doç. Dr. Alaattin KIZILTAN Prof. Dr. Metin TÜRKO Prof. Dr. Muammer YAYLALI Prof. Dr. Alper GÜVEL Yrd. Doç. Dr. Mustafa ERSUNGUR Finansal küreselleşme ve liberalizasyon, 1980'li yıllardan günümüze dünya ekonomisinin önemli bir gerçekliği olmuştur. Bu süreçte, dünya genelinde yaşanan finansal krizlerin sayı ve sıklık olarak belirgin bir artış göstermesi, konu ile ilgili çevrelerde finansal küreselleşme ve finansal kriz arasında bir nedensellik ilişkisi olup olmadığı sorusunu gündeme getirmiştir. Özellikle, 1992- 1993 ERM krizi; 1994 LA krizi; 1997- 1998 GDA krizi; 1998 Rusya ve Brezilya krizleri ve 2001 Türkiye ve Arjantin kriz tecrübeleri bu alan içerisinde para krizlerini öne çıkarmış ve yukarıdaki soruyu önemli bir araştırma konusu haline getirmiştir. Diğer taraftan, her bir yeni kriz, kendinden öncekilere göre az veya çok farklı nedenlere dayanmış ve farklı ekonomik ortamlarda meydana gelmişlerdir. Bu durum, her bir yeni krizde, para krizlerini açıklama iddiasındaki mevcut teorileri kısmen veya tamamen yetersiz veya geçersiz kılmıştır. Tüm bu gelişmeler, para krizlerini açıklamaya dönük olarak yeni ve farklı görüşleri ortaya çıkarmış ve bu süreç, kendine paralel olarak para krizlerinin açıklanmasında ve tahmininde yeni modellerin geliştirilmesine olanak sağlamıştır. Bu çalışmada, finansal küreselleşme ve para krizleri arasında bir iktisadi nedensellik ilişki olup olmadığı ve para krizi çıkma olasılıklarının tahmin edilebilirliği konuları 1990:01-2002: 12 dönemi Türkiye örneği için analiz edilmiştir. Yapılan Granger Nedensellik analizi, Türkiye örnekleminde finansal küreselleşmenin para krizlerine neden olabileceğini ortaya koymuştur. Para krizi çıkma olasılıkları makro ekonomik, dış ekonomik, finansal, bekleyişler ve ülke riski modelleri kapsamında ele alınmış ve logit model en yüksek olabilirlik yöntemiyle analiz edilmiştir. Bu modeller kapsamında para krizi çıkma olasılıkları yukarıdaki sıra ile 0 ,2889; 0 ,3296; 0 ,1621; 0,033 ve 0,2182 olarak hesaplanmıştır.
1980 sonrası Türkiye'nin enflasyon ve büyüme ilişkisi: Ampirik bir uygulama

Bu çalışmada Türkiye'de enflasyon ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki ampirik bir uygulama yardımı ile sınanmaya çalışılmıştır. Çalışmada enflasyon ve ekonomik büyüme tarihsel süreç içerisinde gelişimi ele alınmıştır. 1980- 2010 dönemine ait enflasyon ve GSYİH yıllık verileriyle, enflasyon ve ekonomik büyüme arasındaki uzun dönem ilişkisi ve nedensellik yönü incelenmiştir. Analizin sonucunda enflasyon ve ekonomik büyüme arasında uzun ve kısa dönemli pozitif bir ilişkinin varlığına ulaşılmış ve yüzde 10 anlamlılık düzeyinde enflasyonun ekonomik büyümenin nedeni olduğu ortaya konmuştur.
Türkiye'de küçük ve orta ölçekli işletmelerin finansal sorunlarının çözümünde modern finansman araçlarından risk sermayesinin önemi

Sanayi devrimi sonrasında piyasalara hakim olan büyük işletmeler, 1973 petrol krizinden sonra yerini 'küçük güzeldir' anlayışına bırakmış ve Küçük ve orta ölçekli işletmelerin önemi her geçen gün artmıştır. Gerek ülkemizde, gerekse Dünya'da küçük ve orta ölçekli işletmeler istihdamın artan ümidi haline gelmiştir. Ekonomilerin bel kemiği haline gelmiş olan küçük ve orta ölçekli işletmeler yapısall özellikleri nedeniyle bir takım sorunlar yaşamaktadırlar. Bu sorunların temeli ise finansman alanındaki yetersizliklerden kaynaklanmaktadır. Küçük ve orta ölçekli işletmelerin finansman alanındaki sorunlarının çözümünde modern finansman teknikleri etkin olmaktadır. Bu tekniklerden risk sermayesi şirket mülkiyetinin belli bir yüzdesi karşılığı girişimci ile risk sermayedarı arasında bir çeşit ortaklık yaratan bir finansman türüdür. Finansal destek yanında yönetimsel ve teknik yardım sağlaması bu sistemin en büyük özelliğidir.
Beşeri sermaye ve ekonomik büyüme ilişkisi: Ekonometrik bir analiz

Bu çalışmanın amacı, 1983- 2013 dönemi yıllık verilerden hareketle Türkiye'de beşeri sermaye ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi zaman serileri analizi ile test etmektir. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde ekonomik büyüme ve beşeri sermaye terimleri açıklanmış ve beşeri sermayenin büyüme teorilerindeki yeri incelenmiştir. İkinci bölümde Türkiye'nin yıllar itibarıyla eğitim, sağlık ve beyin göçü göstergeleri ele alınarak Türkiye'nin beşeri sermaye durumu ortaya konulmuştur. Üçüncü bölümde ise Türkiye'nin 1983- 2013 dönemleri arasında beşeri sermaye ve ekonomik büyüme ilişkisi üzerine bir uygulama gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın sonucunda Johansen-Juselius eşbütünleşme testi, beşeri sermaye ile ekonomik büyüme arasında uzun dönemli bir ilişkinin varlığını ortaya koymuştur. Ayrıca Granger nedensellik testi sonuçlarına göre, beşeri sermaye göstergelerinden büyümeye ve büyümeden beşeri sermaye göstergelerine doğru bir nedensellik ilişkisi tespit edilememiştir.
Analyzing inflation target misses

Bu yüksek lisans tezi Arellano-Bond sabit etkiler tahmin yöntemi yardımıyla hem iç hem de küresel faktörlerin enflasyon hedefinden sapmalar üzerine etkilerini belirlemektedir. Hedeften sapmalar üzerinde Merkez Bankası kredibilitesi en fazla; döviz kuru ve mali fazlanın GSYİH'ya oranı orta derecede mutlak etkiye sahiptir. Petrol fiyatlarının önemli ama sınırlı etkisi vardır. Bu tez ayrıca, doğrusal sıradan en küçük kareler yöntemi yardımıyla ülkeler enflasyon hedeflerini kaçırdıklarında enflasyon beklentilerinin oluşturulmasında herhangi bir farklılık olup olmadığını incelemektedir. Sonuçlar, Merkez Bankası'nın hedefi tutturamadığı zaman gecikmeli enflasyona verilen toplam ağırlığın enflasyon hedefine verilenden daha fazla olabileceğini ileri sürmektedir. Bu nedenle, bu analizde, enflasyon hedefinden sapmalar kısa vadede daha maliyetli dezenflasyonist bir para politikasına yol açan enflasyon ataletine neden olmaktadır. Bunun yanı sıra, hedefin üstündeki sapmalar ile altındaki sapmalara verilen ağırlığın aynı olmaması bakımından enflasyon hedefinden sapmalar arasında bir asimetri olduğuna yönelik kanıt bulunmaktadır.
Financial innovations in developing countries: The case of Turkey

Finansal yenilik özellikle 1980 sonrası süreçte kazandığı yer ile birlikte finansal piyasalarıngelişim süreçleri açısından önem taşımaktadır. Bu tez çalışmasının ana amacı Türkiye'deki iki finansal yeniliği, yani kredi kartı taksitleri ve altın hesaplarını, araştırmaktır. Finansal yenilik yazını gelişmekte olan ülkelerdeki finansal yeniliklerin irdelenmesinde yetersiz kalmaktadır ve bu yeniliklerin ortaya çıkışlarını açıklamada alternatif tanımlarsağlayamamaktadır. Finansal yeniliklerin ortaya çıkışları açısından kurumsal yapılardakifarklılıklar ve finansal liberalleşme ile entegrasyonun etkisinin alternatif senaryolaroluşturduğu görülmektedir. Piyasa derinliğinin gösterdiği üzere, gelişmekte olan ülkelerde menkul kıymetleştirilen finansal ürünlerin gelişim düzeyleri ve işlem hacimleri oldukça düşük olmasına rağmen alternatif ürünler ekonomi üzerinde önemli etkilere sahip olabilmektedir. Bu nedenle, bu tezde yer alan vaka çalışması yükselen pazarlardan olan Türkiye'deki özgün özelliklere sahip ve çoğunlukla hane halkları tarafından kullanılan bu iki finansal yeniliğe odaklanarak yazındaki mevcut boşluğu doldurmayı hedeflemektedir. Kurumsal ve kültürel etkenler söz konusu iki finansal yeniliğin hem ortaya çıkışlarına hem de piyasalarının gelişimine etki etmekle kalmayıp, aynı zamanda makroekonomik göstergelerin seyrini de değiştirebilmektedir.
Endüstriyel bölgelerde dışsal ekonomiler ve işbirliği Türkiye ayakkabı endüstrisinde bir uygulama

Bu çalışmanın amacı, Marshall tipi endüstriyel bölge modelini, dışsal ölçek ekonomileri ve işbirliği özellikleri açısından araştırmaktır. Söz konusu bağlantıları ortaya koymak ve karşılaştırmalı olarak inceleyebilmek amacıyla araştırma, İstanbul, İzmir ve Konya da ayakkabı üreten işletmelerin yoğunlaştığı, farklı özelliklere sahip beş endüstriyel bölgede gerçekleştirilen bir saha çalışması üzerine bina edilmiştir. Çalışmada, hem Türkiye ayakkabı endüstrisi irdelenmiş hem de ele alınan endüstriyel bölgelerin yapısall özellikleri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Araştırmanın gerçekleştirildiği Gedikpaşa, Merter, Aymakop, Aykusan ve Aykent endüstriyel bölgelerinin, Marshall tipi endüstriyel bölge literatüründe belirtilen özelliklere ne ölçüde sahip oldukları tartışılmıştır. Endüstrinin genel yapısını ortaya koymak, değişken sayısını azaltmak amacıyla faktör analizi gerçekleştirilmiştir. Gerçekleştirilen açımlayıcı faktör analizi için beş faktör önerilmiştir: ürün kalitesi, büyüme, büyüklük/ölçek, performans/karlılık ve kolektif etkinlik. Söz konusu endüstriyel bölgelerde faaliyet gösteren işletmeler içindeki homojen firma gruplarını tanımlayabilmek amacıyla kümeleme analizi gerçekleştirilmiştir. Kümeleme analizinde, faktör analizi sonucu elde edilen ilk iki faktör kullanılmış ve örneklem altı kümede gruplandırılmıştır. Kümeleme analizi sonucunda elde edilen kümelerin özelliklerini tanımlamak amacıyla Tek Yönlü Varyans Analizi gerçekleştirilmiştir.
Beşeri sermayenin ekonomik büyüme üzerindeki etkisi: Türkiye örneği

Geçen yüzyılın son çeyreğinde giderek önemi artan ve içinde bulunduğumuz dönemde etkisini daha iyi hissettiğimiz beşeri sermaye, bu çalışmanın temelini oluşturmaktadır. Beşeri sermaye kavramı, unsurları ve ölçülmesi ile değerlendirildikten sonra ekonomik büyüme ile ilişkisinin boyutu açıklanmaya çalışılmıştır. Beşeri sermaye indeksi için literatürdeki üç farklı yöntem kullanılarak ekonomik büyüme üzerindeki etkisini incelemek üzere Lucas'ın (1988) iki sektörlü modeline dayanan üç model oluşturulmuştur. Analiz sonuçlarına göre ekonomik büyüme üzerinde beşeri sermayenin etkisi pozitif yönde ve istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur.
Türk gelir vergisinin iktisadi açıdan değerlendirilmesi

Günümüzde birçok ülke artan oranlı gelir vergisi sisteminde reform yapmaktadır. Bu reformların temel amacı, artan oranlı gelir vergisi sistemini piyasa ekonomisiyle uyumlaştırmaktır. Çünkü globalizasyon ve sermaye hareketliliğinin artması, artan oranlı gelir vergisinin piyasa ekonomisiyle ne kadar uyumlu olduğu sorusunun daha fazla sorulmasına neden olmaktadır. Bununla birlikte düz oranlı gelir vergisinin, Rusya, Litvanya, Slovakya, Ukrayna, Romanya, Gürcistan gibi ülkelerde başarılı uygulaması ve bu uygulamanın ekonomiye olumlu etkileri, Nordik Dual Gelir Vergisi sisteminin OECD gibi uluslararası kuruluşlar tarafından diğer ülkelere tavsiye edilmesi, harcama vergisi, düz oranlı gelir vergisi, dual gelir vergisi ve kurumlar vergisi ile gelir vergisinin birleştirilmesini savunanları cesaretlendirmiştir. Dolayısıyla ülkemizde de artan oranlı gelir vergisinde reform yapılması gerektiği birçok iktisatçı tarafından dile getirilmeye başlamıştır. Bu çalışmanın ilk bölümünde; Türk gelir vergisinin ve oran yapısının tarihsel gelişimi anlatılarak, gelir vergisi ile ilgili oransal büyüklükler çizelgeler halinde gösterilerek, gelir vergisinin yıllara göre Gayri Safi Milli Hasıla ve vergi gelirleri içindeki payları yorumlanacaktır. Diğer taraftan verginin tanımından başlayarak, gelir vergisinin iktisadi analizinde kullanılan kavramların açıklaması yapılacaktır. ikinci bölümde; Türk gelir vergisinin, birinci bölümde anlatılan kavramlardan faydalanılarak, iktisadi değerlendirmesi yapılacaktır. Bu bağlamda; gelir vergisinin yönetim ve uyum maliyetleri ile birlikte, emek arzına, tasarruflara ve yatırımlara olan etkisi sorgulanacak, Türk gelir vergisine ilişkin bulgular değerlendirilecektir. Ayrıca Türk gelir vergisine ilişkin veriler OECD ülkeleri ile karşılaştırılarak analiz edilecektir. Diğer taraftan gelir vergisinin emek arzı, tasarruflar, yatırımlar, büyüme ve kalkınma, enflasyon, vergiden kaçınma ve sosyal güvenlik sitemi ile ilişkileri tartışılacaktır. Üçüncü bölümde ise, Türk gelir vergisinin genel bir değerlendirilmesi yapılarak, Avrupa Birliği ile uyumlaştırılması ele alınacaktır.
Çevresel kalitenin sağlık üzerine etkisi: OECD ülkelerine dayanan bir uygulama

Çalışmanın öncelikli amacı 23 OECD ülkesi için 1990- 2005 dönemi için çevresel kalitenin sağlık üzerine etkisini tespit etmektir. Bu amaçla öncelikli olarak sağlığın birey ve toplum için önemi tartışılmakatadır. Bu kapsamda sağlığın ekonomik önemine de değinilmektedir. Daha sonra çalışmanın teorik temelini oluşturan sağlık üretim fonksiyonu incelenmektedir. Sağlık üretim fonksiyonu girdilerinden çevresel değişkenler bu çalışmanın temel araştırma konusu olduğundan sağlık ve çevre ilişkisi incelenmekte ve bu ilişkiyi inceleyen ampirik çalışmalardan örnekler sunulmaktadır. Çalışmanın ampirik kısımında ise farklı yaşam beklentisi değikenlerinin bağımlı değişken olarak kullanıldığı yedi ayrı model panel veri analizi ile incelenmektedir. Modellerde çevresel kalite seçilen OECD ülkeleri için kişi başına düşen karbon monoksit ve sülfüroksit kilogram miktarları ile temsil edilmektedir. Analiz sonuçlarına göre kişi başına düşen karbon monoksit miktarı doğumdan itibaren yaşam beklentisi, erkeklerde yaşam beklentisi, kadınlarda yaşam beklentisi, kadın 40 yaş yaşam beklentisi ve erkek 40 yaş yaşam beklentisini olumsuz olarak etkilemektedir. Kişi başına düşen sülfüroksit miktarının etkisinin istatiksel olarak anlamsız olduğu tespit edilmiştir. Çalışmanın dikkat çeken bir sonucu erkeklerin çevresel kalite değikenlerine olan duyarlılığının kadınlara göre daha yüksek olmasıdır. Bu sonuç özellikle 40 yaş yaşam beklentisi değişkenleri dikkate alındığında kadın ve erkekler için istihdamın sektörel dağılımındaki farklılıklar ile açıklanmaktadır. Sonuç olarak sağlık düzeyini yükseltmek isteyen ülkeler sağlık ve çevre arasındaki ilişkileri dikkate almalıdır. Sağlık ve çevre arasındaki ilişkilerin açıkça ortaya konulması hem sağlık hem de çevre politikalarının etkinliğini arttıracaktır. Ayrıca çevresel kalitede meydana gelen artışların yarattığı sağlık kazanımları sağlığın ekonomi üzerindeki etkisi nedeniyle ekonomik faaliyetleri de olumlu etkileyecektir.
Antalya ilinde ev dışı gıda talebi

çalışmanın amacı, ülkemizin önde gelen turizm merkezlerinden biri olması ve tüketimpotansiyelinin yüksek olması nedeniyle, Antalya ilinde ailelerin gıda tüketim yapısının ve ev dışı gıda tüketim alışkanlığının araştırılmasıdır. Bu nedenle Antalya il merkezinde 407 rasgele seçilmiş hane halkına anket uygulanmıştır. Anketlerden elde edilen veriler SPSS 11.0 programıyla analiz edilmiştir. Analiz yöntemi olarak faktör ve probit analizi kullanılmıştır. Analizden elde edilen sonuçlar benzer çalışmalarla kıyaslanarak Antalya ilinin ev dışı gıda tüketim şeklini ortaya çıkarmaya yardımcı olmaktadır.
Muğla İli Menteşe ilçe merkezinde konut talebini belirleyici faktörlerin incelenmesi

bireylerin en temel ihtiyaçlarından olan barınma ihtiyacını karşılayan bir araç olma özelliğinin yanında yatırım aracı, toplumsal yapıda statü göstergesi, ekonomik güvenceye yardımcı mal olma gibi çeşitli işlevlere sahiptir. Konutun sahip olduğu işlevlerin yanında bireylerin konut tercihlerini belirleyen kriterler de farklılık göstermektedir. Konut harcamaları tasarruf, tüketim ve yatırım kararı açısından servet üzerinde önemli bir etkiye sahiptir ve ekonomik aktiviteler ile yakından ilişkilidir. Bu yönüyle makroekonomide konut iktisadı ile ilgili çalışmaların sayısı gittikçe artmaktadır. Konut, makroekonomide yatırım harcamaları arasında değerlendirilir. Konut talebini belirleyen değişkenler olarak; hane halkı geliri, konut fiyatları, faiz oranı ve demografik gibi faktörler ele alınmıştır. Buna göre hane halkı geliri ile konut talebi arasında pozitif bir ilişki, konut talebi ile fiyatlar arasında negatif bir ilişki, konut talebi ile faiz oranları arasında negatif bir ilişki ve demografik faktörler ile konut talebi arasında pozitif bir ilişki bulunmuştur. Konut talebini belirleyici en önemli üç etkenin alırken fiyat ve ödeme koşullarının uygun olması, gelir getiren bir yatırım olması ve sağlamlığı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu çalışmada Muğla İli Menteşe İlçe Merkezinde Konut Talebinin Belirleyici Faktörleri neler olduğunun tespit edilmesi hedeflenmiştir. Menteşe'de hane halkının konut olgusuna bakış açıları ve yaşayacakları konutları seçerken dikkate aldıkları veya alacakları kriterlerin neler olduğuna ilişkin bütün veriler, örneklemde uygulanan bir anket çalışması yoluyla toplanmıştır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde Konut Olgusu ve Konut Piyasasının İşleyişi açıklanmıştır. İkinci bölümde Türkiye'de Konut Sektörünün Gelişimi ve Ekonomik Boyutu açıklanmıştır. Üçüncü bölümde ise Muğla İli Menteşe İlçesinde Konut Piyasası Analizi açıklanmıştır.
Ekonomik büyüme ile dış ticaret politikaları arasındaki ilişki: Türkiye ekonomisinde serbest ticaret ile korumacı politikaların karşılaştırılması

Serbest ticaret politikaları ve korumacı politikalar, ülkelerin uluslararası ticari ilişkilerinde uyguladığı temel iki yöntemdir. Konjonktürel yapı ve sektörel krizlere bağlı olarak her iki politikada zaman zaman etkinliğini devam ettirmiştir. Bu iki politikanın da ülke ve sektörlere göre kendi içinde avantaj ve dezavantajları bulunmaktadır. Küresel rekabet ile de korumacı politikaların etkinliğinin giderek zayıfladığı ve serbest ticaret politikalarının yaygınlaştığı görülmektedir. Bunda Dünya Ticaret Örgütü'nün de etkisi büyüktür. Çalışmada, bu iki ticaret politikasının karşılaştırılması, ekonomik büyüme ve dış ticaret değişkenleri üzerinden zaman serisi analizleri ile test edilmektedir. 1924- 2015 dönemini kapsayan yıllık verilerin kullanıldığı analizlerde ithalat ve ihracat değişkenleri ile büyüme verileri üzerinden model kurulmuş ve değişkenler arasındaki eşbütünleşme ve nedensellik ilişkileri tespit edilmeye çalışılmıştır. Analizlerde öncelikli olarak serilerin birim kök içerip içermediğinin tespiti için durağanlık testlerinden Augmented Dickey-Fuller ve Phillips ve Perron birim kök testleri uygulanmıştır. Daha sonra seriler arasındaki eşbütünleşme ilişkisinin varlığı için Engle-Granger eşbütünleşme testi ile yapısall kırılmaları dikkate alan Maki eşbütünleşme testi kullanılmıştır. Son olarak ise değişkenler arasındaki nedensellik ilişkileri test edilmiş ve bunun için Granger nedensellik ile Hacker ve Hatemi-J nedensellik testinden faydalanılmıştır. Gerçekleştirilen analizlerde seriler, düzey değerlerinde durağan çıkmıştır. Engle-Granger eşbütünleşme testinde değişkenler arasında uzun dönemli ilişki bulunamamıştır. Fakat Maki eşbütünleşme testinde yapısall kırılmalarla birlikte eşbütünleşme ilişkisinin olduğu görülmüştür. Granger nedensellik testi ile Hacker ve Hatemi-J nedensellik testi sonuçlarına göre de sadece milli gelirden ithalata doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir.
Türkiye'de kamu harcamaları ile büyüme ilşikisi

Bu çalışmada, kamu harcamalarının uzun dönemli büyümeye etkilerinin olup olmadığı, özellikle 1980'li yılların ortalarından sonra belirmeye başlayan yeni içsel büyüme modelleri çerçevesinde incelenmiştir. Yeni içsel büyüme modellerine göre, temel neoklasik büyüme modeli ekonomilerin niçin uzun dönemde durağan durum değerlerinden sapma gösterdiğini açıklayamamaktadır. Bu modeller bu etkiyi açıklayabilmek için, kamu harcamaları biçimindeki iktisat politikalarının incelenmesi gerektiğini öne sürmektedirler. Yeni içsel büyüme modellerine göre, bu türden iktisat politikaları, uzun dönemli büyümeyi açıklayabilmektedir. Wagner'in teorisine göre ise GSMH büyümesi, kamu harcamalarında artışa sebep olmaktadır. Biz bu çalışmada Wagner'in tezini, Türkiye ekonomisinin kamu harcamaları için 1950- 2003 dönemi verilerini kullanarak VAR modeliyle sınadık. Ulaştığımız sonuçlar, Wagner Hipotezini destekler niteliktedir.
Faiz oranlarının belirlenmesinde beklentilerin önemi

Amerikalı ekonomist Irving Fisher'in (1930) beklenen enflasyon ile faiz oranlan arasındaki ilişkiyi gösteren Fisher hipotezini öne sürmesinin ardından bu hipotezin geçerliliği ile ilgili tartışmalar bugüne kadar devam etmiştir. Farklı ülkelerde yapılan ve farklı yöntemlerin uygulandığı testler sonucunda bu konuda kesin bir yargıya varılamaması tartışmaların sürekliliğinin bir nedeni olarak gösterilebilir. Fisher Mpotezinin bir ülkede geçerli olup olmaması, o ülkede uygulanan istikrar poütikalanmn başarısını doğrudan etkilemektedir. Bu nedenle herhangi bir istikrar programı uygulanmasından önce Fişher Mpotezinin varlığının araştırılması önem kazanmaktadır. Bu çalışmada ilk olarak Fisher Mpotezinin ana dayanaklarından birisi olan faiz oranlarının oluşum mekanizmaları incelenmiş ve Fisher Mpotezi üzerindeki olası etkileri araştırıknıştır. Fisher Mpotezinin faiz oranları üzerindeki etkileri incelenirken bu etkilerin Mpotezde bulunan enflasyon beklentilerindeki farklılıklar nedem ile değiştiği ortaya konulmuştur. Bu nedenle iki farklı beklenti yaratma mekanizması kullamlarak Fisher Mpotezi incelenmiştir. Temmuz 1991 - Aralık 2000 aralığını kapsayan dönemde Fisher Mpotezinin Türkiye'deki geçerliliği lehinde sonuçlara ulaşılmıştır. Bu dönemde reel faiz oranlarının herhangi bir değişim eğilimi göstermediği ve kısa dönemde reel faiz oranında meydana gelen değişimlerden sonra reel faiz oranlarının oldukça hızlı bir biçimde eski değerlerine döndüğü gözlemlenmiştir. Türkiye'de uzun zamandan beri var olan yüksek reel faizlerin ekonomiyi kötü etkilediği ve iktisadi büyümenin önünde bir engel oluşturduğu bilinmektedir. Hükümetler uyguladıkları istikrar programlan ile reel faiz oraManm düşürmeyi amaçlamışlardır. Test sonuçlan göstermektedir ki; Temmuz 1991 - Aralık 2000 tariMeri arasında uygulanan istikrar programlan amaçlarına ulaşamamıştır. Bu11 programlar kısa dönemde bir etki yaratsalar da uygulanmaya konmalarından sonra geçen süre içerisinde reel faiz oram üzerindeki etldlerinin azaldığı ve reel faiz oranlarının tekrar eski düzeyine ulaştığı görülmüştür. Bunun nedeni olarak istikrar programlannm uygulanması sırasında gerekli yapısall reformların yapılamaması ve piyasaların bu politikalara kısa zamanda uyum sağlaması gösterilebilir. Yüksek reel faizin aşağıya çekilebilmesi için uygulanacak istikrar politikalarının toplumun her kesimince benimsenmiş olması ve ekonomide gereken yapısall reformların hızlı bir biçimde tamamlanması uygun bir yaklaşım olarak ele alınabilir.