turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Makroekonomik değişkenlerin sermaye hareketleri üzerindeki etkileri

1990'lı yıllarda, gelişmekte olan ülkelerde yaşanan krizlerin ardından kısa vadeli sermaye hareketleri ile ilgili tartışmalar artmıştır. Teknolojik yenilikler, kurumsal yatırımcıların önem kazanması ve gelişmekte olan ' ülkelerin yapısall reform ve istikrar programlan uygulamaları ve sermaye hesabım serbestieştirmeleri sonucu kredibilitelerinin artmasıyla bu ülkelere yönelen sermaye miktarmda önemli artış yaşanmıştır. Cari işlemlerle ilişkisi zayıflayan ve arbitraj arayışı içerisindeki kısa vadeli sermaye hareketleri ülke ekonomilerinin makroekonomik dengelerinde. bozulmalara neden olmaktadır. Finansal serbestleşme sonucunda ülkelerin para politikası, faiz haddi ve kur üzerindeki etkinlikleri azalmıştır. Kısa vadeli sermaye hareketlerindeki yükseliş ulusal paranın değerlenmesi, hızlı parasal genişleme, enflasyonist baskı ve cari açığın genişlemesi gibi sorunlara yol açmaktadır. Bunlarla birlikte, birçok gelişmekte olan ülkede olduğu gibi Türkiye'de de büyük ölçüde kısa vadeli sermaye girişlerine dayanan büyüme süreçleri yaşanmıştır. Yatınmcılann risk algılamalarının değişmesi sonucu sermaye harekeüerinin yön değiştirmesi gelişmekte olan ülkelerde derin krizlerin yaşanmasına neden olmuştur. Bu çalışmanın amacı, kısa vadeli sermaye hareketierinin ekonomi üzerindeki etkilerini, sermaye hareketlerinin kontrol edilmesi ile ilgili önerileri ve sermaye hareketlerini belirleyen faktörleri 'içsel-dışsal' faktörler bağlamında inceleyerek sonuçlan tartışmaktır. Türkiye ve Türkiye'nin de aralannda yer aldığı 9 gelişmekte olan ülke için 1993- 2003 arasındaki dönem için ekonometrik modellerden beklentilerle uyumlu sonuçlar elde edilmiştir. Bu sonuçlar, içsel faktörlerin sermaye hareketlerinin anlamlı belirleyicileri olduğunu ve yüksek arbitraj kazancının kısa vadeli sermaye hareketlerini yönlendiren önemli faktörlerden biri olduğunu göstermektedir. vı
Türkiye'deki bölgesel kalkınma ajanslarının destek programlarının değerlendirilmesi (2006-2011)

Bölgelerarası gelişmişlik farklılıkları, yalnızca gelişmekte olan ülkelerin değil gelişmiş ülkelerin de karşı karşıya kaldıkları bir sorundur. Hükümetlerin merkezden yönlendirilen bölgesel kalkınma politikaları, bölgeler arası gelişmişlik farklarını azaltmadığı gibi beraberinde ciddi kaynak israfını da getirmiştir. Bu durum da ülkeleri bölgesel kalkınma konusunda yeni bir bakış açısına yöneltmiştir. Geçmişte tavandan tabana doğru uygulanan, teşvik ve devlet müdahalesi ile desteklenen bölgesel kalkınma anlayışı yerini tabandan tavana doğru filizlenen bir anlayışa bırakmıştır. Bu anlayışın uygulayıcı aktörü olarak da Bölgesel Kalkınma Ajansları karşımıza çıkmaktadır. Türkiye, Bölgesel Kalkınma Ajansları ile Avrupa birliğine uyum sürecinde tanışmıştır. Kuruluş süreci ise 2006 yılında iki pilot ajansın kurulmasıyla başlamış 2009'un sonunda toplamda 26 ajansın kurulmasıyla tamamlanmıştır. Türkiye'de aktif halde bulunan Bölgesel Kalkınma Ajanslarının verdiği mali ve teknik desteklerin incelenmesi ile bölge planları itibariyle uygunluğunun değerlendirilmesi amacıyla hazırlanan bu çalışmada; ajansların kuruluşu, yapısı, özellikleri, verdikleri destekler ile yürütülen destek programları üzerinde durulmaktadır. Türkiye'deki ajanslar, ilk iş olarak hizmet verdikleri bölgeler için bölge planı hazırlamaktadırlar. Bu planlarda bölgenin sosyal ve ekonomik yapıları incelenerek gelişme eksenleri ve stratejik amaçlar belirlenmektedir. Daha sonra ajanslar bunları temel alarak çalışmalarını sürdürmekte ve uygun projelere destek vererek bölge potansiyelini harekete geçirmektedirler. Bu yüzden Bölgesel Kalkınma Ajansları ve destek programları bölgesel kalkınmada pozitif bir etkiye sahiptir. Bu pozitif etki zamanla daha fazla gözle görülür hale gelecektir.
Bir Kuşak Bir Yol Girişimi: Çin-Merkez ve Batı Asya Koridoru

Çin'in dünya sahnesinde önemli oyunculardan biri olarak ortaya çıkması, küresel ekonomik durumu ve uluslararası ilişkilerin geleceğini önemli ölçüde etkilemiştir. Ülkede başarılı şekilde yürütülen reformlar sayesinde, ekonomi, ithalat odaklı bir modelden ihracata yönelik bir modele geçmişştir. Modern hizmetler sektörü, özel sektör, yüksek teknoloji üretimi, dış ticaret ve diğer endüstriler hızla gelişmiştir. Bugün Çin, küresel projeleriyle dünya ekonomisini önemli ölçüde şekillendirmektedir. Çalışmada, Çin'in sosyo-ekonomik gelişiminin mevcut durumu, ülkede uygulanmış kentsel ve kırsal reformların makro iktisadi göstergelere etkileri analiz edilmektedir. Ülkeye akan yatırımların doğru ve dengeli kullanılması sonucunda ÇHC'nin küresel yatırımcıya dönüşmesi süreci incelenmektedir. Bu tezde, Bir Kuşak Bir Yol stratejisinin bir parçası olan Çin-Merkezi ve Batı Asya ekonomik koridorun oluşturulmasının önkoşulları tartışılmıştır. Ayrıca, Çin'in Asya'yı Avrupa'ya bağlayan bu ekonomik koridorunun inşa etme deneyimi analiz edilmiştir. Ekonomik koridorların oluşturulmasının sadece ulaşım bağlarının, transit potansiyelinin ve bölgesel altyapının güçlendirilmesinden sonra mümkün olacağı dikkate alınmıştır. Çin-Merkezi ve Batı Asya Koridoru'nun, bölge ülkelerinin ticari, ekonomik, enerji, ulaşım ve diğer birçok alanda birbirine bağlamıştır. Bu koridorun dünya pazarında Çin'in rekabet gücünü artıracağı ve bölge devletlerinin ekonomik gelişimine katkı sağlayacağı kaydedilmiştir. Çin ve Orta Asya ülkeleri arasındaki işbirliğinin hedefleri ve öncelikleri hakkında ortak bir vizyonun geliştirilmek ve ilgili bölgelerin ulaşım altyapısının güçlendirilmek için stratejik planlama yapılması gerektiğinin altı çizilmiştir.
A structural macroeconometric model of Turkish economy

Bu tezde 1998- 2014 dönemine ait çeyreklik veriler kullanılarak Türkiye ekonomisinin küçük ölçekli makroekonometrik yapısall modelinin oluşturulması amaçlanmıştır. Model, milli gelir özdeşliğinin yanı sıra dış ticaret, para piyasaları, işgücü piyasası göstergeleri ve üretim yöntemine göre hesaplanan ulusal gelirin yer aldığı beş adet bloktan oluşmaktadır. Örneklem içi tahmin sonuçları geleneksel araçlar kullanılarak ölçülürken, örneklem dışı tahmin sonuçları rassal simülasyonlar ile oluşturulan güven aralıkları ile test edilmiştir. Tahmin performansı modelin tutarlı ve ekonomi teorisi ile uyumlu olduğunu göstermiştir. Modelin geçerliliği gerek örneklem içi gerekse örneklem dışı simülasyonlar ile kontrol edilmiştir. Elde edilen sonuçlar modelin tahmin çalışmaları ile politika analizlerinde kullanılabilir olduğunu teyit etmiştir. Tez kapsamında oluşturulan politika simülasyonları kur, maliye politikası ve para politikası şoku olmak üzere üç farklı varsayım kümesine dayandırılmıştır. Simülasyon sonuçları, ekonomiye para piyasaları ve dış ticaret kanalıyla etki eden dış şoklara karşı Türkiye ekonomisinin kırılganlığının yüksek olduğunu göstermiştir. Bu noktada dış şokların yanı sıra yurt içindeki siyasi belirsizliklere karşı dayanıklılığın tesis edilmesi açısından bütçe disiplininin büyük önem taşıdığı değerlendirilmesi yapılmıştır.
Ham petrol ve doğal gaz fiyatlarında oynaklık modellemesi

Enerji fiyatları anlamında özellikle, ham petrol ve doğal gaz fiyatları gibi günlük olarak ani fiyat hareketleri sergileyen finansal zaman serilerinin analizi birçok kuruluş ve bireysel yatırımcılar açısından hayati öneme sahiptir. Bu serilerin en uygun zaman serileri modelleri ile modellenip, risk hesaplamalarında ileriye dönük olarak tahminlerin ve bu serilerdeki değişimleri gösterecek analizlerin yapılması giderek daha fazla önem arz etmektedir. Bu çalışmada, dünyada kendi sınıflarında gösterge olarak kabul edilen ham petrol ve doğal gaz spot piyasa fiyatlarındaki oynaklığın 02.01. 2009 28.04. 2014 ve 04.01.2010-28.04. 2014 olmak üzere iki ayrı dönem itibariyle GARCH tipi modellerle analiz edilmesi amaçlanmıştır. Elde edilen sonuçların öngörü performansları 'Kayıp Fonksiyonları ' yardımıyla test edilmiş ve en az kaybı sunan model belirlenmeye çalışılmıştır.
Ülkelerin lojistik performansının dış ticaret dengesine etkisi

Bu araştırmada, dünya üzerindeki ülkelerin lojistik verileri incelenmiştir. Bu verilerle ihracatın ithalatı karşılama oranı arasındaki ilişki analiz edilmiştir. Çalışmada birçok ülke ve kurum tarafından alanlarında kıstas olarak kullanılan uluslararası kurumların hazırladığı güvenilirliği test edilmiş ikincil veriler kullanılmıştır. Ülkelerin gelişmişlik düzeyleri arttıkça lojistik performans endeksi puanlarının yükseldiği görülmüştür. Bu yükselişlerle beraber ihracatın ithalatı karşılama oranı üzerine olumlu etkiye dikkat çekilmiştir. Çalışmada literatürde kabul edilen araştırma verileri kullanılmıştır. Lojistik kavramı ve dış ticaret kavramları incelenmiştir. Yine lojistik kavramının alt kavramları olan; müşteri hizmetleri, taşıma, depolama, elleçleme, tedarik ve satın alma, talep tahmini ve üretim planlaması, gümrükleme, sigortalama, ambalajlama, sipariş yönetimi ve stok envanter yönetimi konuları üzerinde durulmuştur. Çalışmanın kapsamı dahilinde lojistik performans endeksi verileri ile ihracatın ithalatı karşılama oranı verileri incelenmiştir. Endekslerden, Lojistik performans endeksi yaklaşık olarak 150 ülkede uluslararası lojistik firmalarında çalışan yaklaşık 1000 alanında profesyonel yöneticiye uygulanan anketler sonucunda elde edilen verilerle belirlenmiş ve 2 yılda bir dünya bankası tarafından yayınlanan bir endekstir. Uluslararası dış ticaret verileri ise Trade Map veri tabanından temin edilmiştir. Toplanılan veriler ile SPSS kullanılarak regresyon analizi yapılmıştır. Analiz sonucunda lojistik performans ile ihracatın ithalatı karşılama oranı arasındaki ilişkilerin istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur.
Finansal gelişmenin ekonomik büyüme üzerine etkisi: Yüksek-orta gelirli ülkelerde ekonometrik bir analizi

Finansal sistemin temel fonksiyonu, fon fazlasına sahip arz kesiminden, fon talep eden iktisadi kesime kaynak aktarmaktır. Finansal gelişme, finansal sistemin nicel büyüklüklerindeki ve niteliksel kalitesindeki artış anlamına gelmektedir. Finansal aracıların ve piyasaların erişilebilirliğindeki, etkinliğindeki ve derinliğindeki artışlar finansal gelişmenin nicel boyutunu oluştururken; finansal sistemin hukuki tabanı, sistemdeki gözetim ve denetim mekanizmalarının işlevselliği ise finansal gelişmenin nitel boyutunu ifade etmektedir. Finansal gelişme ve ekonomik büyüme ilişkisi ekonomistlerin uzun zamandır ilgisini çeken bir konu olmuştur. Finansal gelişme 19. yüzyılın son çeyreğinden beri üzerinde durulan bir konu olmasının yanı sıra, finansal serbestleşmeyi teorileştiren çalışmalardan sonra finansal gelişmişlik-ekonomik büyüme ilişkisi üzerinde daha çok durulan bir konu olmuştur. 1973 Petrol Krizi'nin Bretton Woods sisteminde çatlaklar yaratması ülkeleri hem reel piyasalarda hem finansal piyasalarda daha serbestleştirici politikalar uygulamaya itmiştir. Bu süreçte yeni içsel iktisadi büyüme modelleri geliştirilerek finansal gelişme de ekonomik büyümenin belirleyenlerinden biri olarak gösterilmiştir. Bu çalışmanın amacı, yüksek-orta gelirli ülkelerde finansal gelişmişliğin ekonomik büyümeyle olan ilişkisini inceleyerek, bu iki değişken arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını saptamaktır. Çalışmada, değişkenler arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını saptamak için sabit etkiler panel veri yöntemi uygulanmıştır. On beş yüksek-orta gelirli ülke yatay kesiti oluşturmaktadır, zaman serisi olarak 1990- 2014 arası yıllık veri kullanılmıştır. Finansal gelişmişlik için üç değişken mevcuttur. Ayrıca, ekonomik büyümeyi etkileyen diğer faktörleri de kontrol edebilmek için üç kontrol değişkeni kullanılmaktadır. Ekonometrik bulgular, finansal gelişmenin ekonomik büyümenin üzerinde anlamlı, pozitif ve önemli bir etkisinin olduğunu göstermektedir.
Yeni keynesyen para politikası önerileri ve Türkiye uygulamaları

Bu çalışmanın amacı, Yeni Keynesyen Ekonomi Düşüncesini oluşturan unsurların sistemli bir şekilde ortaya koyulması, bu unsurlardan hareketle Yeni Keynesyen Ekonomistlerin Para Politikası Önerilerinin tespit edilmesi ve bu önerilerin Türkiye'de uygulanıp uygulanmadığının belirlenmesidir. Yeni Keynesyen Para Politikası Önerilerinin ortaya koyulmasında esas teşkil eden Mikro Temelli Genel Denge Analizi, Yeni Keynesyen Phillips Eğrisi, Nominal/Reel Katılıklar, NAIRU ve Asimetrik Bilgi kavramaları kısaca açıklanmıştır. Yeni Keynesyen Para Politikası Önerileri, Merkez Bankacılığı, Enflasyon Hedeflemesi ve Taylor Kuralı olarak üç temel başlık altında incelenmiş ve Yeni Keynesyen Düşünceyi ekonomi yazılımdaki diğer ekollerden ayıran özellikler tespit edilmeye çalışılmıştır. Yeni Keynesyen. Para Politikası Önerilerinin Türkiye özelinde uygulanıp uygulanmadığı ise Türkiye'de uygulanan son iki ekonomik program karşılaştırılarak tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu karşılaştırma sonucunda Türkiye'nin 2001 Yılı Güçlü Ekonomiye Geçiş Programının para politikası kısmının Yeni Keynesyen Para Politikası Önerileri ile örtüştüğü tespit edilmiştir.
Fiyat seviyesinin mali teorisi

FİYAT SEVİYESİNİN MALİ TEORİSİ Klasik yaklaşım, enflasyonun her zaman ve her yerde parasal bir olgu olduğunu ve çözümünün para politikalarıyla sağlanacağını belirtmektedir. 1980'lerden İtibaren tartışılmaya başlanan FTPL teorisinde, fiyat seviyesi mali politikaların etkisi altındadır; mali politikaların Ricardocu olup olmaması ise fiyat istikrarının yakalanmasında önemli rol üstlenmektedir. Bir ekonomide mali politikalar baskın olduğunda, fiyat seviyesi zamanlar arası bütçe kısıtının dengeye ulaştığı noktada cari ve gelecek faiz dışı bütçe fazlaları tarafından belirlenmektedir. Öte yandan, bağımsız merkez bankası nominal faiz çapası gibi bir aktif para politikası takip ettiğinde izlenen anti enflasyonist politikalar fiyat seviyesinin daha da yükselmesiyle sonuçlanabilmektedir. Fiyat istikrarının yakalanmasında güvenilir maliye politikalarının ve mali disiplinin sağlanması önem taşımaktadır. m
Sürdürülebilir kalkınma çerçevesinde doğrudan yabancı yatırımlar ve CO2 ilişkisi: Türkiye örneği

Küreselleşme süreci, sermayenin uluslararası serbestliğe sahip olmasına yol açmıştır. Sürdürülebilir ekonomik büyüme hedeflerine ulaşmak isteyen ve yeni yatırımları finanse etmeye çalışan ülkeler, sermayenin serbest hale geldiği bu ortamda uluslararası şirketler aracılığı ile yapılan DYY'leri çekmeye çalışmaktadır. Sanayileşme konusunda gelişmiş ülkeleri yakalamak için hızla büyümek zorunda kalan gelişmekte olan ülkeler için, DYY'ler çok daha önemli bir yere sahiptir. Sanayileşme ve ekonomik büyüme faaliyetleri sonucunda oluşan CO2 emisyonu ve çevreye verilen zararın sorumlusu olan gelişmiş ülkelerde, uluslararası sözleşmeler gereği sıkı çevre politikası uygulanmaktadır. Gelişmiş ülkelerde uluslararası şirketlerin, kirli endüstrilerini DYY yoluyla gelişmekte olan ülkelere yönlendirdiği göze çarpmaktadır. Literatürde bu konuda yapılan uygulamalı çalışmalar, Kirlilik Sığınağı Hipotezi üzerine kurulmuştur. Bu çalışmada, Türkiye'ye gelen DYY akımlarının CO2 emisyonu ve ekonomik büyüme ile olan ilişkisi araştırılmıştır. Türkiye'de CO2 emisyonu, DYY ve GSYİH arasında karşılıklı nedensellik ilişkisinin olduğu yönünde kurulan hipotez, 1980- 2017 dönemi verileri kullanılarak Granger Nedensellik testi yöntemiyle incelenmiştir. Analiz sonucunda değişkenler arasında karşılıklı nedensellik bulunamamış fakat, DYY ve GSYİH'dan CO2 emisyonuna doğru tek yönlü bir nedensellik olduğu belirlenmiştir. Ayrıca GSYİH'nın da DYY'nin nedeni olduğu belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, Kirlilik Sığınağı Hipotezini doğrular niteliktedir. Bu bilgiler ışığında, Türkiye'ye gelen DYY'nin ve ekonomik büyümeye bağlı olarak gerçekleşen üretim artışının, ülkede CO2 emisyonlarını arttırdığı ve çevreye zarar verdiği görülmektedir. Türkiye son yıllarda CO2 emisyonlarını azaltmak için çevreyle uyumlu olan yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelmekle birlikte, henüz istenilen seviyeye ulaşmadığı söylenilebilir.
The New technologies and developing countries: Opportunies and strategies

Bu tezde 'yeni teknolojiler' terimi ile kastedilen mikroelektronik ilişkili bilgi teknolojilerinin gelecekteki gelişim süreçlerinde gelişmekte olan ya da az gelişmiş ülkeler üzerinde yaratacağı fırsatlar ve bu fırsatları kullanmak için bu ülkelerin izlenmesi gereken temel politikaları ortaya konulmuştur. Bu yönüyle literatürde yapılmış çalışmaların ve ileri sürülmüş fikirlerin yöntemsel bir araştırmasıdır. Çalışma iki basamaktan oluşmuştur: Birinci basamakta 'yeni teknolojilerin' ve onların sonucu olan 'yeni paradigmanın' ne şekilde gelişmekte olan ülkelere yeni ufuklar açılabileceği ileri sürülmüştür. İlk altı ana bölüm bu temayla ilgilidir. Altıncı bölümün sonuna kadar olan kısımda, mikroelektronik ilişkili bilgi teknolojilerinin gelişmekte olan ülkelere gelişmiş ülkelere karşı ne gibi avantajlar sağlayabileceği ileri sürülmüştür. Ancak bu avantajların gelişmekte olan ülkeler tarafından kullanılabilmesinin ise bazı stratejik şartlara bağlı olduğu düşünülmektedir. İşte bu sebeple ikinci basamakta önceden belirtilen fırsatları kullanmak isteyen ülkelerin ne gibi politikalar izlemeleri gerektiği ve bu bağlamda genelde devletin özelde ise hükümetin rolünün ne olabileceği irdelenmiştir. Şunu belirtmekte yarar vardır ki bu tezde ampirik veriler kullanmaktan ve sayısal analizlere yer verilmekten özellikle kaçınılmıştır. Bunun için ise iki tane haklı sebep vardır. Birincisi teze konu olan ülkeler geniş bir 'gelişmekte olan ülkeler' terimi şemsiyesi altında toplanmıştır. Bu terim ile kastedilen teknolojik ve endüstriyel olarak gelişmiş ülkelerin ardında kalan tüm ülkelerdir ve literatürde farklı yönlerine göre çeşitli gruplamalara tabi tutulmuşlardır. İkinci neden ise yine teze konu olan gelişmekte olan VIülkelerin her birinin çok farklı sosyal, ekonomik, coğrafi, tarihsel ve antropolojik iç şartlara haiz olmalarıdır. Bu nedenle bir ülke için geçerli olabilecek bir uygulamanın diğerleri için de aynen geçerli olmasını beklemek imkansızdır. Ancak ortaya konulan genel çıkarımlardan her bir ülke yönünden ders alınmasını beklemek daha doğrudur.
Türkiye'de doğrudan yabancı yatırımların rekabet gücüne etkisi: Ampirik bir analiz

Bu tezin amacı, doğrudan yabancı yatırımların rekabet gücüne etkisini zaman serisi analizi ile incelemektir. Çalışma, 2005- 2019 dönemi Türkiye imalat sektörüne ait üç aylık verileri kapsamaktadır. Bağımlı değişken olarak rekabet gücü, açıklanmış karşılaştırmalı üstünlüklere göre hesaplanmıştır. Ayrıca model, açıklayıcı değişkenler olarak doğrudan yabancı yatırımları, reel efektif döviz kuru, verimlilik ve ekonomik büyüme serilerini içermektedir. Bu amaçla, seviye ve birinci farklar arasında karışık entegrasyon derecesine sahip değişkenler nedeniyle en küçük kareler yöntemine dayalı otoregresif dağıtılmış gecikme modeli uygulanmıştır. Çalışmanın ana sonucu, doğrudan yabancı yatırımın rekabet gücü üzerinde hem kısa hem de uzun vadede anlamlı bir etkisinin olmadığını göstermektedir. Bu bulgu, Türkiye'de imalat sanayine yapılan doğrudan yabancı yatırımların iç piyasaya yönelik birleşme ve devralma şeklinde yatırımlar olduğunu gösterebilir.
İkiz açıklar hipotezi

Bu çalışmada, ikiz açıklar olgusu hem teorik hem de uygulamaya yönelik boyutları itibarıyla ele alınmış ve tartışılmıştır. İkiz açıklar hipotezinin tanımsal, analitik ve geometrik izahı, işleyiş mekanizması ve aktarma kanalları konularında teorik açıklamalar verildikten sonra, açıklar arasındaki karşılıklı nedensel ilişkiler belirlenerek, hipotezin ampirik bir analizi yapılmıştır. Bu doğrultuda bütçe ve dış ticaret açıklan arasındaki nedensel ilişkileri tanımlayabilmek için bu nedenselliği etkileme potansiyeline sahip diğer ekonomik büyüklüklerle birlikte sekiz değişkenli yapısall olmayan otoregresif bir model kurulmuştur. Sistemde yer alan değişkenler arasındaki gerçek yapısall ilişkilerin bilinmemesinden dolayı, oluşturulan makroekonomik modellemede, Vektör Otoregresyon yöntemi kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen ampirik bulgulara göre; (1) Dış ticaret -açıklan ile bütçe açıklan arasında, geleneksel teorinin öngördüğü şekilde, bütçe açıklanndan dış ticaret açıklanna doğru doğrudan bir nedensellik ilişkisi söz konusudur. Bu ilişki, aynı zamanda geri beslemeye de sahiptir. (2) Kur -enflasyon ve para arzı arasındaki ilişkiler bir kısır döngüyü ima etmektedir. (3) Hazine faizleri, hem bütçe hem de dış ticaret dengesini doğrudan etkileyebilmektedir. Bütçe açıklan için seçilen finansman yöntemi, faizleri ekonomi üzerinde en önemli belirleyici değişken konumuna getirmiştir. (4) Reel yurt içi gelir ile para arzı ve enflasyon arasında hassas bir denge söz konusudur. (5) Döviz kurulan ile dış ticaret dengesi arasında direkt bir bağlantı yoktur. Kurlar, ancak bütçe dengesi kanalıyla ticaret dengesini etkileyebilmektedir. Bu model, dış ticaret açığının azaltılmasında, bütçe açığının azaltılmasının, döviz kuru müdahalesinden daha fazla bir etkiye sahip olduğuna işaret etmektedir. Ekonomik istikramı sağlanmasında, bütçe açığının ve dolayısıyla borçlanma gereğinin azaltılması, alternatifler arasında öncelik tanınması gereken en temel hedef olarak ortaya çıkmaktadır. vm
Döviz kuru oynaklığı ve dış ticaret etkileşimi: Gambiya örneği

Dışa açık her ekonomide olduğu gibi Gambiya da ekonomik büyümeyi ve ihracatı teşvik etmek için önemli bir politika aracı olarak döviz kurunu dikkate almaktadır. 1973 yılında bir tür sabit döviz kuru rejimi olan Bretton Woods sisteminin çöküşünden sonra, Batı Afrika Parasal Bölgesi dahilindeki ülkeler ve birkaç ülke makroekonomik bağımsızlıklarını tamamen kazanmak amacının yanı sıra, korumacı eğilimleri azaltmak ve ticareti teşvik etmek için esnek döviz kuru sistemine uyum sağladılar. 1965 ve 1985 yılları arasında Gambiya ekonomisi sabit döviz kuru sistemini uygulamıştır. Bu dönemlerde, Gambiya parası Dalasi, İngiliz Sterlinine bağlanmıştır. 1986 yılında ise Gambiya'da esnek döviz kuru sistemi uygulanmaya başlamıştır. Sabit döviz kuru sisteminin terk edilmesiyle birlikte, döviz kurundaki dalgalanmaların daha yüksek oranlarda olduğunu gerçekleştiği görülmüştür. Döviz kuru dalgalanmalarına bağlı olarak ortaya çıkan belirsizlikler ülkenin dış ticaret hacmini etkilemiştir. Bu çalışmada Gambiya'da döviz kuru oynaklığının dış ticaret üzerindeki etkisi 1980- 2013 yıllarını kapsayan veriler çerçevesinde incelenmiştir. Autoregressive Gecikmesi Dağıtılmış modeli kullanılarak değişkenler arasında uzun dönemli ilişki incelenmiştir. Elde edilen bulgulara göre, çalışılan dönem boyunca, reel döviz kuru oynaklığı ülkenin ihracatı ve ithalatı üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Nitekim kısa dönemde reel döviz kuru oynaklığındaki artışın, ihracat ve ithalat üzerinde negatif bir etki yarattığı sonucuna ulaşılmıştır. Uzun dönemde ise reel döviz kuru oynaklığının ithalat talebini negatif bir şekilde etkilerken, ihracat üzerinde önemli bir etki yaratmadığı görülmüştür.
Döviz kuru riski analizi: Türkiye üzerine ampirik bir inceleme

Döviz kuru riski, 1970'li yılların başlarında Bretton Woods Sistemi'nin terkedilmesinden sonra, uluslararası finansın en önemli konularından biri haline gelmiştir. Bu sistemin uygulamasının son bulması sonucunda, ülkeler paralarını dalgalanmaya bırakmış ve kurların gelecekte alacağı değerlerin tam olarak bilinememesi başlı başına bir risk unsuru haline gelmiştir. Değişen döviz kurları, firmaların ve dolayısıyla sektörlerin piyasa değerini kaçınılmaz olarak etkilemektedir. Bu etkinin tespit edilebilmesi için, döviz kurları ile firma/sektör piyasa değerleri arasındaki ilişkinin incelenmesi gerekmektedir. Bu çalışmada 12 .01.2004- 26.11. 2007 tarihleri arasında İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nda işlem gören firmalardan oluşan ve verileri kesintisiz olan yirmi dört sektör incelenmiştir. Haftalık sektör endeks değeri verilerinin kullanıldığı çalışmada, döviz kuru olarak euro, dolar ile euro ve doların aritmetik ortalamasından oluşan döviz sepeti kullanılmıştır. Başta genişletilmiş regresyon modeli kullanılarak yapılan analizde, euronun değerinde meydana gelen bir artışın, sektörlerin %66'sını negatif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Sonuçlar kullanılan modele ve kura göre farklılıklar göstermektedir.