Endüstri 4.0 kavramı ekseninde otomasyonun istihdam üzerindeki etkisi: Gelişmiş ülkeler örneği

Endüstri devrimlerinin gelişim aşamaları ve yarattığı sonuçlar tarihte önemli bir yere sahiptir. 18. yüzyılın ortalarında Birleşik Krallık'ta başlayan endüstri devrimler tarihi ülkelerin yalnızca ekonomik yapısını değil siyasi, sosyal ve kültürel olarak birçok konuda eksenini değiştirmiştir. 1780 yılı itibariyle James Watt tarafından geliştirilen buhar makinesi Birleşik Krallık'ı sanayileşme konusunda dönemin gelişmiş ülkeleri arasında öne çıkarmıştır. Daha sonraki dönemlerde sanayi gelişimi önce Kıta Avrupa'sına daha Amerika Birleşik Devletleri'ne kadar yayılmıştır. Demiryolu ağının gelişmesiyle beraber hammaddelere ulaşım kolaylaşmış, buhar gücü ile çalışan makinelerden daha güçlü makinelerin üretimde kullanılması ve dünyanın seri üretim kavramı ile tanışması ikinci endüstri devriminin başlamasına yol açmıştır. 20. yüzyılın ilk yarısında gerçekleşen iki dünya savaşı ve 1929 Ekonomik Buhranı, sanayileşme ve teknolojik gelişmeleri yavaşlatsa da üretimde bilgisayarlaşma ve iletişim teknolojilerinin kullanımının gerçekleşmesi üçüncü endüstri devrimini ortaya çıkarmıştır. İkinci ve üçüncü endüstri devrimleri yalnızca Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri'nde değil Doğu Asya ülkelerinde de önemli gelişmeler yaratmıştır. Bilgi işlem teknolojilerinin gelişmesi ve üretime entegre edilmesi ile 2011 yılında Endüstri 4.0 kavramı doğmuş ve günümüzdeki teknolojik gelişmeler dördüncü endüstri devrimine diğer endüstri devrimlerine nazaran farklı bir boyut kazandırmıştır. Dördüncü endüstri devrimi ile hızla artan teknolojik gelişmeler yaşamın her alanında kendisini göstermektedir. Endüstri 4.0 ile üretimdeki otonom süreç bir diğer ismi yeni nesil otomasyon da denilen teknoloji yoğun üretim yapısının ile istihdam ve çalışma hayatına etki etmesi beklenmektedir. Üretiminde meydana gelen robotlaşmanın daha fazla yaygınlaşması ile işgücünün işletmelerdeki ağırlığı ortadan kalkmaktadır. Endüstri 4 .0'ın getirmiş olduğu birçok yeni teknolojik gelişmeler, üretimde yeni bir dönemi ortaya çıkarmakta ve istihdam konusunda teknoloji yoğun üretim yapısını benimseyen gelişmiş ülkelerin bu durumun yaratmış olduğu istihdam üzerindeki etkileri araştırmaya itmektedir. Bu çalışmada öncelikle Endüstri 4.0 kavramı ele alınan birinci bölümde endüstri devrimleri kronolojik bir biçimde incelenmiş, daha sonra dördüncü endüstri devrimi tanıtılması ile bu devrimin getirmiş olduğu teknolojik bileşenler genel olarak ele alınmış ve son olarak dördüncü endüstri devriminin istihdam üzerindeki etkileri genel olarak araştırılmıştır. İkinci bölümde ise ele alınan gelişmiş ülkelerin Endüstri 4.0 hazırlıkları, plan ve stratejilerinden bahsedilmiş ve ekonomik verilerden faydalanılarak istihdam ve bilişim teknolojileri dış ticaret verileri gibi konular ile ilgili gerekli açıklamalar yapılmıştır. Çalışmanın son bölümünde Endüstri 4.0 devrimi kapsamında artan otomasyon kavramının istihdam üzerindeki etkisi gelişmiş ülkeler açısından durağan olmayan panel veri analizi yöntemi kullanılarak incelendiği ampirik bir çalışmaya yer verilmiştir. Bu doğrultuda ekonometrik bir model kurulmuş ve bu modele ait değişkenler açıklanmıştır. Ampirik model kapsamında değişkenlere ait eğim katsayılarının heterojenliği analiz edilmiş, daha sonra söz konusu değişkenlerin yatay kesit bağımlılığı araştırılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre ikinci nesil panel birim kök testlerinden faydalanılarak veri setinin durağanlığı analiz edilmiş ve daha sonra ikinci nesil panel eşbütünleşme testleri kullanılarak seriler arası eşbütünleşik ilişki araştırılmıştır. Son aşamada ise CCE Ortak İlişkili Etkiler Modeli uzun dönem regresyon katsayısı tahmin edilmiş ve elden edilen bulgular ile birlikte değerlendirme yapılmıştır.