turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Düz oranlı vergi sistemi ve Türkiye'de uygulanabilirliği

Vergi, klasik fonksiyonlarının yanında iktisadi, mali ve sosyal görevler üstlenmiş olan devletlerin tarih boyunca en önemli ve en sağlam gelir kaynağı olmuştur. Vergiler, bir ülkede tüm kesimlerin ekonomik, sosyo-politik hareketlerinin odak noktasındadır. Kamu harcamalarına finansman sağlanmasının yanında kıt kaynakların etkin ve verimli dağılımında, farklı toplumsal gruplar ve sektörler arasında vergi yükü dengelerinin gerçekleştirilmesinde, hızlı ve istikrarlı ekonomik büyümeyle birlikte milli gelirin artırılmasında, bölgesel dengesizliklerin giderilmesinde ve temel makro-ekonomik hedeflerin gerçekleştirilmesinde vergi sisteminin önemi büyüktür. Ülkelerin kişisel gelir vergisi sistemleri değişen gereksinimlere ve politikalara bağlı olarak sürekli değişmiştir. Bu değişimler Türkiye'nin de üyesi olduğu OECD üyesi ülkelerde reform çalışmalarının matrah genişletici oran düşürücü önlemlerle ve kişisel gelir vergisi tarifesinin artan oranlılık derecesinin azaltılması biçiminde gerçekleşmiştir. Ekonomik kararlarda vergiden kaynaklanan sapmaları ortadan kaldırmayı amaçlayan söz konusu reform çalışmalarında düz oranlı vergi uygulamaları bulunmaktadır. Avrupa'da hızlı bir şekilde yayılmakta olan düz oranlı gelir vergisi sisteminde, gelir arttıkça matraha uygulanan vergi oranı değişmez sabit kalır, devlet, vergilendirmeyi tek bir oran üzerinden ve bütün gelir kaynakları için uygular. Düz oranlı gelir vergisinde, gelirin tasarrufa giden kısmı vergilendirilmediğinden tüketime dayalı bir vergi olduğu savunulmaktadır. Bu reform ekonomide verimlilik, adalet gibi kavramları sağlarken vergi sistemine de sadelik getirmektedir. Düz oranlı gelir vergisi farklı ekonomik sistemlere sahip ülkeler tarafından benimsenmiş ve uygulamada olumlu sonuçlar elde edilmiştir. Çalışma bu olumlu sonuçların, Türk vergi sisteminde yaşanan sorunların giderilmesinde yararlı olacağı düşünülerek ve uygulanabilirliğinin mümkünlüğünü değerlendirmek amacı ile gerçekleştirilmiştir.
Yoksullar lehine maliye politikası: Türkiye'de 2002 sonrası döneme ilişkin bir inceleme

Yoksulluk, insan onuruna yakışır bir yaşam hakkını sınırlandıran ekonomik ve sosyal bir sorundur. Yoksullukla mücadelede ciddi görevler üstlenen hükümetlerin kamu kaynaklarını toplum refahını arttırıcı yönde kullanması esastır. Ancak bu kaynakların sınırlı olduğu ve yoksulların sürekli olarak sosyal yardımlarla desteklenmesinin sürdürülebilir olmadığı da acı bir gerçektir. Yoksulluğu azaltmayı hedefleyen ve bireylerin daha yüksek bir refah seviyesinde yaşamasını temin edecek politikaların uygulayıcısı konumunda olan hükümetler, maliye politikası araçlarını yoksulların varlık ve olanaklarını iyileştirici bir yönde etki oluşturacak biçimde kullanmaları halinde yoksullar lehine olumlu sonuçlar sağlayabilirler. Yoksullar lehine maliye politikası, sürdürülebilir ve geniş çaplı bir iktisadi büyümenin sağlanması, beşeri sermayenin geliştirilmesi ve yoksulluğa yol açan risk ve tehditlerin azaltılması için bir dizi etkin tedbirleri içeren ve yoksulluğu azaltmada hükümetler tarafından yürütülen en kapsamlı ve en etkili ekonomi politikası aracı olarak karşımıza çıkmaktadır. Literatürde yoksullukla mücadeleye yönelik çalışmalar genelde sosyal yardımlar acısından ele alınmakta ve bu eksende politika önerileri sunulmaktadır. Bu çalışmada ise yoksullar lehine maliye politikasının teorik altyapısı oluşturularak yoksulluğu azaltmaya yönelik politikalar makroekonomik açıdan maliye politikası temelinde bir bütün olarak ele alınmış ve Türkiye özelinde yoksullar lehine maliye politikasının önemi, başarı şansı ve uygulama sonuçları incelenmiştir. Tezin son kısmında yoksullukla mücadelede alınması gerekli tedbirler ışığında Türkiye'nin 2023 ve 2030 yılları hedefleri ile uyumlu olan yoksullar lehine alternatif bir politika stratejisi geliştirilmiştir. Yoksullukla mücadele kapsamında son 15 yıllık süreçte Türkiye uygulaması incelendiğinde yoksullar lehine olumlu gelişmelerin yaşandığı ancak hala alınması gereken bazı tedbirlerin olduğu yadsınamaz bir gerçek olarak karşımıza çıkmaktadır. Yapılan değerlendirme sonucunda Türkiye'de yoksullar lehine maliye politikasının başarı şansını belirleyen en önemli faktörün güçlü bir siyasi istikrarın varlığı ve beraberinde mali disiplinin sağlanarak sürdürülebilir ekonomik büyüme ve makroekonomik istikrarı tahsis edici politika uygulamalarından geçtiği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca Türkiye'de yoksullar lehine maliye politikası uygulamalarında daha etkili sonuçlar elde edilebilmesi için dolaylı yaklaşım temelinde ekonomik büyümenin sağlanması ile dolaysız yaklaşım temelinde beslenme, barınma, sağlık, eğitim vb. sosyal içerikli politikaların eşgüdümlü bir şekilde yürütülmesi gerekmektedir. Ancak yoksulları doğrudan hedef alan sosyal politikaların yoksullar üzerindeki olumsuz etkisi düşünüldüğünde önceliğin makroekonomik istikrara ve ekonomik büyümeye verilmesi, hem yoksulluğa yol açan faktörlerin ortadan kaldırılmasına hem de mevcut yoksulların durumunun iyileştirilmesine katkı sunarak yoksullar lehine maliye politikasının başarı şansını arttırması kuvvetle muhtemeldir.
Devletin bölgesel kalkınmada izlediği politikaların etkinlik analizi: Türkiye örneği

Bu çalışmanın amacı, devletin bölgesel kalkınmayı sağlamak için kullandığı araçların etkinliğini incelemek ve Türkiye'de bölgeler arasındaki gelişmişlik farklılıklarının nasıl değiştiğini belirlemektir. Bu amaca ulaşabilmek için çok boyutlu bir bölgesel gelişmişlik endeksi oluşturulmuş ve panel veri analizi kullanılarak altyapı, turizm, beşeri sermaye ve teşviklerle uyarılmış özel sermaye yatırımlarının bölgelerin gelişmişlik düzeyi üzerinde nasıl bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. Çalışma üç bölümden oluşacak şekilde hazırlanmıştır. Birinci bölümde konu ile ilgili kavramlar açıklanmış ve teorik çerçeve çizilmiştir. İkinci bölümde Avrupa Birliği ve Türkiye bölgesel politikaları üzerinde durulmuş, çeşitli plan ve programlar incelenerek konuyla ilgili örnekler verilmiştir. Üçüncü bölümde, temel bileşenler analizi kullanılarak bölgesel gelişmişlik endeksi oluşturulmuş ve bölgelerin gelişmişlik düzeyi her yıl için hesaplanmıştır. Bu bölümde, devletin yaptığı harcamaların bölgesel gelişmişlik üzerindeki etkisi de panel veri analizi uygulanarak tahmin edilmiştir. Yapılan araştırmalar sonucunda, AB adaylık süreci ile birlikte Türkiye'deki bölgesel politika uygulamalarında bir değişim yaşandığı görülmüştür. Bu dönemde, bölgesel kalkınma politikalarına daha fazla önem verilmiş ve bölgesel farklılıkların azaltılmasına çalışılmıştır. Ancak, çalışmada elde edilen bulgulara göre ülkenin Batısı ve Doğusu arasındaki eşitsizliklerin giderilemediği, aksine bu bölgeler arasında bir uzaklaşma olduğu belirlenmiştir. 2001- 2015 yılları arasında, bölgesel kalkınmayı sağlamak için yapılan yatırımlar arasında beşeri sermaye yatırımlarının en etkin sonucu verdiği, büyük kaynaklar aktarılan altyapı yatırımları ve teşviklerin ise beklenen düzeyde bölgelerin gelişmişlik düzeyini etkileyemediği saptanmıştır.
Artan oranlı gelir vergisinin teorik temelleri ve alternatif görüşler

Bugün birçok ülke gelir vergisi yapılarında reforma gitmektedir. Marjinal gelir vergisi oranlarının düşürülmesi bu reformlardan birisidir. Söz konusu ülkelerin hangi sebeplerle artan oranlı gelir vergisi yapılarında değişikliğe ihtiyaç duydukları sorusu, bu çalışmanın hareket noktasını oluşturmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde genel olarak artan oranlı gelir vergisinin teorik temelleri incelenmiş, bu vergi yapısı etkinlik ve eşitlik tabanında değerlendirilmiştir. İkinci bölümde, Türk Gelir Vergisi Sisteminde 1981 ve 1996 yıllarında artan oranlılığın derecesi tespit edilmiş ve bu yıllar arasında karşılaştırma yapılmıştır. Üçüncü bölümde yapılan anket çalışmasında, Türkiye'de ilgili kesimlerin artan oranlı gelir vergisine ve alternatif önerilere bakış açısı analiz edilmiştir.
Mali küreselleşmenin sosyal harcamalar üzerindeki etkileri: Türkiye örneği

Bu çalışma, kamu harcamalarının kısılmasını öneren neoliberal iktisat anlayışının yol açtığı mali küreselleşme sürecinin Türkiye'de 1990- 2011 yılları arasında gerçekleşmiş ve gerçekleşmesi öngörülen sosyal harcamalar düzeyini ne şekilde etkilemekte olduğunu tespit etmeyi amaçlamaktadır. Merkezi Yönetim Bütçesinin fonksiyonel sınıflandırma kalemlerine ilişkin veriler 1990- 2003 yılları için bulunmamaktadır. Bu nedenle çalışmada söz konusu dönem için ekonomik sınıflandırma verileri, 2004- 2011 yılları için ise daha sağlıklı analiz yapmaya olanak veren fonksiyonel sınıflandırma verileri kullanılmıştır. Yapılan analiz, Türkiye'de sosyal harcamaların bütçeden aldığı payın 1990- 2001 yılları arasında azalma gösterirken, 2002- 2008 yılları arasında artış gösterdiğini, 2009- 2011 yılları için ise harcamaların azaltılmasının planlandığını ortaya koymaktadır. Çalışmada sosyal harcamaların gelişimine ilişkin bu durum, sosyal yarar açısından irdelenmiştir.
Türkiye'de engellilere yönelik kamusal politikaların etkinliği

Engelli bireylerimizin engellerinden dolayı dezavantajlı olduğu herkes tarafından bilinen bir gerçektir. Sosyal devletin bir anlayışı olarak da devletimiz bu vatandaşlarımıza maddi ve manevi destekler sunmaktadırlar. Çalışma da bu desteklerin çıkarılan kanun ve yönetmeliklerle uygulama alanlarını ve hem engelliler hem de ilişkili bireylerin nasıl etkilendikleri ölçülmeye çalışılmıştır. Bu alanları sırası ile istihdam, eğitim, sosyal yardımlar, bakım, ulaşım ve vergi muafiyetleri ile indirmeleri olarak ele alıp değerlendirdik. Çalışma ise tüm Türkiye'yi kapsamaktadır. Çalışma da temel amaç engellilere sağlanan tüm ayrıcalıkları tek bir tezde toplamak ve ilgilenen herhangi bir bireye engelliler ile ilgili tüm verileri sunmaktır. İkincil amacımız ise devlete sağladığı bu pozitif ayrımcılığın hem engelliler hem de etkilenen vatandaşlar üzerinde etkilerini araştırıp sorunları tespit etmek, değerlendirmek ve yeni önerilerde bulunmak üzerine hazırlanmıştır. Her pozitif ayrımcılık için kendi etki alanı ile ilgili ayrı anketler hazırlanarak engelli olmayan bireylerin bu pozitif ayrımcılığa bakış açıları ölçülmeye çalışılmıştır. Engelli olmayan bireylere yapılan ankette verilen hakların etkin kullanılıp kullanılmadığı bu hakları verirken siyasi çıkarların gözetilip gözetilmediği değerlendirilmeye çalışılmıştır. Anket verileri de SPSS 22 programı ile değerlendirilmiştir. Anket sorularına engelli bireyleri verdiği cevaplar ile engelli bireylerle ilişkili vatandaşlarımızın vermiş oldukları cevaplar değerlendirilmiştir. Sorulan sorular ile ankete katılan katılımcıların demografik özellikleri dikkate alınarak çıkan sonuçlar düzenlenmiştir.
Türkiye'de vergi uyuşmazlıklarının çözüm yollarının karşılaştırılması

Devlet, vatandaşlarının temel bazı ihtiyaçlarını karşılamakla yükümlüdür. Eğitim, sağlık, adalet gibi belli başlı ihtiyaçların karşılanabilmesi ve kamu hizmetlerinin finanse edilebilmesi için devletin mali kaynağa ihtiyacı bulunmaktadır. İşte bu mali kaynakların başında yer alan ve en önemli kalemini oluşturan gelir, vergilerdir. Vergi, devletin kamusal hizmetlerini idame ettirmek amacıyla egemenlik gücünü kullanarak, ekonomik birimlerden cebren ve karşılıksız olarak aldığı ekonomik değerlerdir. Bu bağlamda vergi alacaklısı olarak devlet, hizmetten yararlananlara daha fazla kamu hizmeti sunabilmek için, Anayasa ve kanunların öngördüğü ölçüde, toplayacağı vergi miktarını maksimize etmeye çalışmak isterken; vergi borçlusu olarak vergi mükellefleri, sorumluları ve ceza muhatapları ise, daha az vergi vererek, harcanabilir gelirlerini maksimize etmek isteyeceklerdir. Taraflar arasında çatışan bu iki çıkar, kimi zaman vergi uyuşmazlıklarına sebep olabilmektedir. Vergi borçluları da bu uyuşmazlıkları ortadan kaldırmak amacıyla çeşitli giderim yollarına başvurmaktadır. Ancak ortaya çıkan uyuşmazlık karşısında kullanılacak giderim yollarından kendileri açısından en avantajlısının, çeşitli faktörlerin etkisiyle, seçilememesi, uyuşmazlıkların giderilmesinde bir takım sakıncaları doğurmaktadır. Kullanılan yanlış bir yol, vergi borçluları açısından çeşitli ekonomik zararlara yol açmaktadır. Bu çalışmada, öncelikle vergi uyuşmazlığının ne olduğu, ne şekilde doğduğu ve uyuşmazlığın doğumuna neden olan etkenlerin çeşitlerinin neler olduğu hususunda geniş bir literatür çalışması yapılmıştır. Daha sonra Türkiye'deki vergi yargısı incelenmiş ve uyuşmazlıkların ortadan kaldırılması için hangi yolların kullanıldığından bahsedilmiştir. Çalışmanın son bölümünde ise örnek olaylar ve yapılan görüşmeler neticesinde mükelleflerin hangi yolu kullanmalarının kendileri açısından en avantajlı olacağı tartışılmıştır. Ortaya çıkan sorunlar karşılaştırmalı olarak tespit edilmeye çalışılmış ve alternatif çözüm yolları üzerinde durulmuştur.
Kamu harcamalarının vergi uyumuna etkisi: Türkiye örneği

Bu çalışmada, İnsanlar neden vergi öder? ve Kamu harcamalarının vergi uyumu üzerinde bir etkisi var mı? sorularına cevap aranmaktadır. Bu bağlamda, bu çalışmanın amacı, Türkiye'de, kamu harcamalarının vergi uyumuna olan etkisini tespit etmek ve Türkiye'deki vergi uyumunun artırılması için bu tespit doğrultusunda fonksiyonel sınıflandırmaya göre kamu harcamaları kullanılarak çözüm önerileri geliştirmektir. Bu amaç doğrultusunda bilimsel araştırmalar-nitel araştırma-betimsel analiz-kesitsel araştırma ve tümevarım yöntemi kullanılmıştır. Vergi uyumu araştırma yöntemlerinden, yüz yüze anket yöntemi kullanılmıştır. Örneklem belirlenmesinde, tesadüfi örnekleme yöntemlerinden tabakalı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Buna göre Türkiye'de 12 ilde 800 dolaysız vergi mükellefine anket uygulanmıştır. İller itibariyle genel bütçe vergi gelirleri Tahsilat/Tahakkuk oranı ikincil veri olarak kullanılmıştır. Anket çalışması ile elde edilen veriler SPSS ve AMOS paket programları kullanılarak analiz ve test edilmiştir. Bu bağlamda, SPSS'de AFA yapılmış ve AMOS'ta DFA yapılmıştır. AFA ve DFA sonucunda beş faktör boyutunun vergi uyumunu ölçmek için yeterli olduğu tespit edilmiştir. AMOS'ta Path analizi yapılarak vergi uyumunu etkileyen faktörler ve değişkenler tespit edilmiştir. Buna göre; sosyal, kamu harcamaları ve adalet faktörlerinin vergi uyumu üzerinde anlamlı etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Gelir değişkeninin, vergi uyumu üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte, ekonomik ve mali bağlantı faktörlerinin vergi uyumu üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Mükelleflerin çoğunun, ödeyeceği vergi artmadan; genel kamu hizmetleri, kamu düzeni ve güvenlik hizmetleri, ekonomik işler ve hizmetler, çevre koruma hizmetleri, iskan ve toplum refahı hizmetleri, dinlenme kültür ve din hizmetleri ve sosyal güvenlik ve sosyal yardım hizmetleri için yapılan harcamaların daha fazla yapılmasını tercih ettiği tespit edilmiştir. Yine mükelleflerin çoğunun, ödeyeceği verginin artması gerekse bile; savunma, sağlık ve eğitim hizmetleri için yapılan harcamaların daha fazla yapılmasını tercih ettiği tespit edilmiştir. Ayrıca, kamu harcamalarının vergi uyumu üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkisinin olduğu tespit edilmiştir.
Gayrimenkul sermaye iratlarının vergilendirilmesi

Bu çalışma ile Gelir Vergisi Kanunu'nun ilgili maddelerinde geçen gayrimenkule konu mal ve hakların vergilendirilmesinin daha ayrıntılı olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Bu ayrıntılı inceleme için konuyla ilgili yargı kararları ve özelgeler incelenerek kanundaki mevcut boşluklara ve anlaşmazlıklara açıklık getirilmeye çalışılmıştır.
Yazıtlar ışığında Karia kentlerinde yurttaşların kent imarına katılımları: M. Ö. I. ?M. S. III. yüzyıl

Bu tez çalışması ile MÖ I. yüzyıl başından MS III. yüzyıl sonuna kadar geçen süre içinde yurttaşların kent imarına katkılarının yazıtlardan elde edilen bilgiler ışığında incelenmesi ve önceki yüzyıllar ile karşılaştırılması amaçlanmaktadır. Coğrafi bölge olarak nitelikli ve çok sayıda epigrafik belge sunması nedeniyle Karia bölgesi seçilmiş ve çalışma bu bölge ile sınırlı tutulmuştur. Çalışmada araştırma konusunun gereklilikleri doğrultusunda Hellenistik Çağ ve Roma Çağı'nda kentlerin sosyal, ekonomik ve politik durumları, hayırseverlik olgusu ve bu olgunun kent ekonomisi, kent politikası ve toplumun sosyal yapısına etkileri hakkında genel bilgiler verilmiştir. Ardından yurttaşları kent imarına katkıda bulunma yönünde motive eden etkenler irdelemiştir. Kent imarına yönelik bu katkılar yalnızca gerçekleştirilme şekilleri, nitelik ve nicelikleri açılarından değil aynı zamanda gerçekleştiren kişi veya kişilerin bu katkı sırasındaki veya öncesindeki son memuriyetleri ve bu katkılarda hangi yapıların tercih edildiği gibi kriterler uyarınca sınıflandırılmıştır. Bu sınıflandırmalar kapsamında Hellenistik Çağ ve Roma Çağı arasındaki farklılıklar da ortaya konulmuştur. Ayrıca hayırseverlik olgusunun ailevi bağlamı ve itibar stratejileri kapsamında yurttaşların kent imarına yönelik katkılarında aile kavramı incelenmiştir. Böylece aynı aileye mensup fertlerin bir imar faaliyetinin masraflarını karşılamaya yönelik finansal etkinlikleri de sorgulanmıştır. Çalışmanın temel kaynaklarını oluşturan yazıtlar Türkçe tercümeleriyle birlikte katalog başlığı altında sunulmuştur. Ayrıca çalışmanın amacına hizmet eden sekiz adet tablo ve bir adet harita tez çalışması kapsamında yer almaktadır.
Tanzimat'tan günümüze Türkiye'de vergileme zihniyetinin gelişimi

Çalışmada Tanzimat sonrası Türkiye'de vergileme zihniyetinin gelişimi incelenmiştir. Tanzimat sonrasında vergileme zihniyetini etkileyen Anayasal ve yasal gelişmeler, vergiyle ilgili kurumlar, vergi yasalarının gerekçeleri ve mecliszabıtları ele alınmıştır. Çalışmada tarihsel metot kullanılmasına rağmen bu bir tarih çalışması değil, temasal bir çalışmadır. Çalışmada İngiltere ile de bir karşılaştırma yapılmıştır. Ancak bu karşılaştırmada amaç İngiltere'nin vergi yapısını görmek değil, Türkiye'nin vergileme zihniyetini rahat anlayabilmek içinİngiltere'nin 'ayna ' görevi görmesidir. Dönemler, siyaset teorisine göre ayrıma tabi tutularak; Tanzimat, Tek Parti ve Çok Parti şeklinde ele alınmıştır. Vergileme zihniyeti kavramının içinin doldurulmasında, devletin vergilemededemokratik ilkelere uyup uymadığı, dolayısıyla bireysel haklara saygı boyutu ön plana çıkarılmıştır. Bu çalışmada ulaşılan sonuçlar: a) Tanzimat'la birlikte dinin gereği olarak vergileme yapma anlayışı terk edilmiştir. b) Kapitalizmin gelişmediği Osmanlı'davergilemede kapitalist ülkeler örnek alındığı için istenen başarı elde edilememiştir. c) 'Kanunsuz vergi olmaz' ilkesi Tanzimat'la birlikte yerleşse bilevergi kanunlarının hakkaniyete uygun olmasına ve eşitlik ilkesine bazı zamanlarda uyulmadığı görülmüştür. d) Demokrasiye geçme seviyesine paralel olarak ortanca seçmenin üzerindeki vergi yükü hafifleştirilmiştir. e) Tanzimat sonrasında genel olarak, sağlam plan yapmadan sık-sık vergisel düzenlemeler yapıldığı için vergilemede istikrar yakalanamamıştır. f) Vergilemede piyasa ekonomisi zihniyeti ancak 1980 sonrası ele alınmaya başlanmıştır.
Kontrol edilen yabancı kurum kazançlarının vergilendirilmesi

Kontrol edilen yabancı kurum düzenlemelerine, çoğunlukla düşük vergili ülkelerde kurulan şirketlerin, asıl olarak vergiden kaçınma amacıyla dağıtılmayan karlarının vergilendirilmesine yönelik olarak ihtiyaç duyulmakta ve Birleşmiş Milletler ve OECD gibi uluslararası kurumların da önerileri ile birçok ülke tarafından benimsenmektedir. Bu açıdan, KEYK mevzuatı, düşük vergili veya vergisiz ülkelerin yetkilerini kötüye kullanarak ihdas ettikleri vergi rejimlerinin haksız ve zararlı etkilerini bertaraf etmeye çalışan bir müessesedir. Dünyada, KEYK düzenlemesi adı altında ilk kez 1961 yılında ABD tarafından uygulanmaya başlayan düzenleme ülkemizde 01.01. 2007 tarihinden beri uygulanmaktadır. Ülkemiz KEYK düzenlemesinin daha iyi analiz edilebilmesi için öncelikle kontrol, kazanç bileşimi, mükellef, vergi yükü, vergi ve zarar mahsubu gibi objektif kriterler/koşullar, düzenlemeyi ülkemizden önce ihdas etmiş farklı vergi sistemine sahip ülke düzenlemeleri çerçevesinde, uygulama sonuçları ve ulusal yargı kararları dikkate alınarak incelenmiştir. Daha sonra çalışmaya, doktrin, uluslararası kuruluşların çalışmaları, uluslararası hukuk ilkeleri, uluslararası vergi anlaşmaları ve AB hukuku temelinde devam edilmiş ve Avrupa Adalet Divanı kararları ile güçlendirilmiştir. Ulaşılan sonuçlar, düzenlemenin ulusal hukuk açısından değerlendirilmesi ve Anayasal ve yasal temellerinin araştırılması sonucu ulaşılan sonuçlarla karşılaştırılarak, konu ile ilgili olarak ulaşılan ulusal çalışmalar ile desteklenmiştir. Sonuç olarak ülkemiz KEYK düzenlemesinin, unsurları itibariyle barındırdığı birçok yöntemin, kendi içerisinde olumlu ve olumsuz tarafları bulunduğu tespit edilmiş ve ulaşılan sonuçlara dayanılarak bir madde önerisi hazırlanmıştır. Madde önerisi hazırlanırken, düzenlemenin zayıf yönlerinin tamamlanmasına, vergi idaresi açısından uygulanabilir bir madde oluşturulmasına ve mükellefler açısından da adil bir vergileme sisteminin oluşturulmasına özen gösterilmiştir. Öneride benimsenen yöntemler, uluslararası rekabette adaleti ve ulusal vergilemede eşitliği sağlama amacına en yakın yöntemlerdir.
Doğrudan yabancı sermaye yatırımlarında vergilemenin rolü

Ülkelerin büyüme ve kalkınma sürecinde temel belirleyici değişken, büyüme ve kalkınmanın finansman kaynağı olan tasarruflardır. Tasarrufları arttırmada en efektif yöntem ülkeye doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının girişini artırmaktır. Bunun nedeni doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının diğer sermaye transferi türlerine göre daha az maliyetli olmasının yanı sıra teknoloji transferinin gerçekleştirilmesi, insan kaynağının geliştirilmesi ve yönetim becerilerinin arttırılmasına doğrudan katkıda bulunmasıdır. Doğrudan yabancı sermaye yatırımlarında yatırım yerine karar verilmesi sürecini etkileyen en önemli faktörlerden birisi de hedef ülkedeki vergilemedir. Bu çerçevede vergilemenin doğrudan yabancı sermaye yatırımları üzerindeki etkisinin parametrik olarak ortaya konması, bu değişkenin bir politika aracı olarak olup olmayacağını göstermektedir. Bu tezin amacı vergilendirme kapsamında yasal kurumlar vergisi oranında indirim yapılması ile birlikte doğrudan yabancı sermaye yatırımları üzerindeki vergi yükünü etkileyen vergi parametreleri de dikkate alınarak hesaplanan efektif ortalama vergi oranında da azalma sağlanmasının doğrudan yabancı sermaye yatırım akımları üzerinde etkisinin bulunup bulunmadığının araştırılmasıdır. Tezin temel hipotezi vergilemenin doğrudan yabancı sermaye yatırımları üzerinde etkisinin olduğu yönündedir. Bu iki değişken arasındaki ilişkinin varlığına bağlı olarak; 2000 2013 yılları kapsayan dönemde aralarında Türkiye'nin de bulunduğu 24 OECD ülkesinde, vergilemenin doğrudan yabancı sermaye yatırım akımlarındaki rolü ve bir politika değişkeni olarak kullanılıp kullanılamayacağı yapılan ekonometrik analizle ortaya konmuştur. Bu kapsamda, incelenen literatürdeki çalışmalardan farklı olarak 2008 küresel finansal krizinin etkilerinden arındırılarak yapılan panel veri analizinde, yatırımlar üzerindeki vergi yükünü temsilen EATR kullanılarak yatırım yeri kararında etkin olan varlıkların değerinin etkisi giderilerek hesaplandığından vergilemenin DYSY akımları üzerindeki etkisini ölçmede daha etkin bir sonuç elde edilmesi hedeflenmiştir. Çalışmada, krizin etkilerini de dikkate alarak elde ettiğimiz bulgular, literatürdeki benzer çalışmaların sonuçlarını desteklemektedir. Literatür taraması ve ekonometrik analizin sonuçlarına göre ele alınan OECD ülkeleri ile birlikte Türkiye'nin durumu da ayrıca değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmeye göre, Türkiye'ye yönelik doğrudan yabancı sermaye yatırım akımlarının arttırılmasını sağlamak için gereken vergi politikasının niteliğine ilişkin önerilerimiz sonuç bölümünde sunulmuştur.