turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Ekonomik problemlerin çözümünde oyun kuramının yeri: Finansal piyasalarda bir uygulama

Gelişmiş ya da gelişmekte olan ülke ekonomileri için temel amaç ekonomik büyüme - kalkınma hedefinin yanı sıra gelir dağılımı dengesizliklerini gidererek üretimde ve tüketimde ekonomik etkinliği sağlamaktır. Bu amacın gerçekleşmesi, üretim kapasitesindeki genişlemeler yoluyla üretim artışlarıyla olanaklıdır. Üretim artışlarının kaynağı yatırımlar, yatırımların kaynağı ise bireysel tasarruflardır. Ekonomilerde bireysel tasarruflann yatırımlara kanalize edilmesi finansal piyasalar aracılığıyla gerçekleşmektedir. Fon arz ve talebinin bir araya gelmesiyle oluşan finansal piyasalar bir yandan yatırımcısına oldukça yüksek kazançlar sağlayarak tasarruflar için özendirici olurken, diğer yandan da sermayenin tabana yayılmasıyla gelir dağılımı dengesizliklerini giderme amacına da hizmet etmektedir. Finansal piyasalar bu ekonomik işlevlerini yerine getirirken enflasyon oram, işsizlik oram, hızlı nüfus artışı vb. gibi birçok sosyo-ekonomik değişkenin etkisi altında kalmaktadırlar. Bu durum belirsizlik ve riski de beraberinde getirmektedir. Finansal piyasalardaki ekonomik kararlar belirsizlik ve risk altında alman etkileşimli kararlar olmaktadır. Bilinen kantitatif karar verme teknikleri çoğu kez bu etkileşimi dikkate almazlar. Belirsizlik ve risk altında etkileşimli karar almaya yönelik yaklaşım oyun kuramıdır. Oyun kuramı, rakip hangi stratejiyi seçerse seçsin, kazanç söz konusuysa maksimumu, kayıp söz konusuysa minimumu veren optimal strateji ya da strateji kombinasyonu ne olmalıdır? sorusunun yanıtını vermektedir. Çalışmamızda, finansal karar verme oyun kuramı yaklaşımıyla incelenmektedir. Finansal kararlar, yatırımcının piyasaya karşı oynadığı iki kişilik sıfır toplamlı oyun mantığıyla incelenmektedir. Belli dönemler itibariyle yatırımcı açısından riski minimize eden portföyler belirlenmektedir. Ardından hedeflenen belli getiri düzeylerinde oluşması gereken portföyler ve riskleri hesaplanmaktadır. Yatırımcının söz konusu portföyler arasındaki tercihi kayıtsızlık analizi yaklaşımıyla incelenmektedir. Ayrıca oyun kuramının ekonomik alandaki diğer uygulamalarına da yer verilmektedir.
Borç disiplini açısından Türkiye'de kamu borçları

Günümüz toplumlarında, kamunun gelir kaynaklan içinde borçlanmanın payı giderek artmaktadır. Bu artma eğilimi borçlanmanın önemini her geçen gün arttırmaktadır. Giderek artan önem borçlanmaların devletler tarafından kolay ve sınırsız bir kaynak olarak görülmesine neden olmuştur. Bu sebep bizi ilk olarak bir borç disiplini tanımı yapmaya itmiştir. Yapılan tanıma bir standart getirilemeyeceği ve bu tanımın ülkeden ülkeye değişiklik arz edebileceği görülmektedir. Türkiye'nin kamu borcu, yaşanan ekonomik ve siyasal dalgalanmaların etkili olduğu dönemler hariç sürekli artma eğilimi göstermektedir. Kamu borcunda vadeler gelişmiş veya gelişmekte olan ülkelere oranla daha kısa buna karşın faiz maliyetleri daha yüksektir. Borçlanmaların talep yönetimi amacıyla yapıldığı dönemlerde borç verenlerin politikaya aykırı olarak gelir seviyesi yüksek kesim ile bankalar olduğu gözükmektedir. Bunun da gelir dağılımını bozucu etkisi açıktır. Türkiye'nin borçlanma disiplinsizliği içinde olduğunu görmekteyiz. Zaman zaman bu disiplinsizliği düzeltmek için çalışmaların yapıldığı görülmüş ancak uzun süreli bir başarı elde edilememiştir.
Long run equilibrium real exchange rate determination in Turkey

oz TÜRKİYE'DE UZUN VADE DENGE REEL KURUNUN BELİRLENMESİ Mustafaoğlu, Zafer Doktora, Ekonomi Bölümü Tez Yöneticisi: Doç. Dr. Nazım Ekinci Mart 2000, 97 sayfa Bu çalışma Türkiye'de uzun vade reel kur dengesinin belirlenmesini araştırmaktadır. Bu amaca yönelik olarak üç değişik teorik model tartışılmaktadır. Geleneksel yaklaşım uzun vade reel kur dengesinin Satın Alma Gücü hipotezi çerçevesinde hesaplanmasıdır. SAG hipotezinin zayıf bir versiyonu iki ülke arasındaki reel kurun durağan bir seri olacağım öngörmektedir. Dolayısıyla SAG hipotezinin reddedilmesi için yeterli şart reel kur serisinin birim kök içermesidir. Türkiye'de reel kur serilerinin durağan olup olmadığı çeşitli birim kök testleri ve tayf analizi kullanılarak araştırılmıştır. Bulunan sonuçlar uzun vade denge reel kurunun SAG hipotezi çerçevesinde hesaplanmasının uygun olmayacağını işaret etmektedir. Reel kurda ortaya çıkan şoklar kısa vadede kaybolmamakta ve kalıcı olmaktadır. İkinci yaklaşım tek denkleme indirgenmiş modeller çerçevesinde SAG hipotezinden sapmaları ekonomideki temel faktörler etrafında açıklamaya çalışmaktadır. Teorik modelden türetilen tek denklem reel kuru ekonomideki temel faktörlerle ilişldlendirmektedir. Reel kur dengesini etkileyebilecek faktörler eşbütünleşme teknikleri kullanılarak araştınlmıştrr. Bulunan sonuçlar ülkeler arası verimlilik farkları, dış ticaretvı hadleri, net dış varlıklar ve petrol fiyatlarının reel kur dengesini etkilediğini ve reel kur ile bir eşbütünleşme ilişkisine sahip olduklarını işaret etmektedir. Bu çerçevede uzun vade denge reel kuru söz konusu değişkenler etrafında hesaplanmıştır. Son zamanlarda Temel Denge Kuru diye de adlandırılan makroekonomik denge yaklaşımı uzun vade denge reel kurunun hesaplanmasına yönelik bir diğer alternatifi oluşturmaktadır. Bu yöntemde denge reel kuru, tüm dış ticaret ortağı ülkelerin iç denge konumunda olduğunda sürdürülebilir bir cari işlemler dengesini mümkün kılan kur olarak hesaplanmaktadır. Bu çerçevede, Türkiye için bir cari işlemler dengesi modeli geliştirilmiş ve uzun vade parametreleri ARDL metoduyla hesaplanmıştır. TDK değerleri ise söz konusu model kullanılarak hesaplanmıştır. Bulunan sonuçların temel varsayımlara duyarhlğı da analiz edilmiştir. Sonuçlar TDK yaklaşımının temel varsayımlara oldukça duyarlı olduğunu göstermektedir. Duyarlılık analizi çerçevesinde aynca, ekonomik politika oluşturmada kullanılabilecek, cari işlemler dengesine ait esneklikler de hasaplanmıştır.
Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde faktörler arası ikame esneklik katsayısı: COBB-Douglas, Ces ve Ves üretim fonksiyonu tahmini

Üretim fonksiyonu üzerine tartışmalar iktisatçıların daima ilgisini çekmiştir. Üretim fonksiyonu girdilerle çıktılar arasındaki ilişkiyi gösteren matematiksel ifadelerdir. Bu ilişkiyi gösterebileceği özellikler üç farklı kavram ile ifade edilebilir. Bunlar sırasıyla ölçek esnekliği, çıktı esnekliği ve ikame esnekliğidir. Bu çalışmanın amacı, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde, Cobb-Douglas, CES ve VES üretim fonksiyonlarından hareketle, ölçek esnekliği, çıktı esnekliği ve ikame esnekliğini tahmin etmektir. Amaç doğrultusunda, iki ve dört girdili olacak şekilde iki farklı model oluşturulmuştur. Çalışmada 1982- 2014 dönemine ait verilerle 22 gelişmiş, 12 gelişmekte olan ülke için doğrusal ve doğrusal olmayan panel veri analiz tekniklerinden yararlanılmıştır. Cobb-Douglas üretim fonksiyonu'ndan elde edilen bulgular, sermayenin çıktı esnekliğinin gelişmiş ülkelerde, emeğin çıktı esnekliğinin ise gelişmekte olan ülkelerde daha düşük olduğunu göstermektedir. Ayrıca doğalgaz tüketimi çıktı esnekliği, gelişmekte olan ülke grubunda istatistiksel olarak anlamsız iken, petrol tüketimi çıktı esnekliğinin gelişmiş ülkelerde daha yüksek olduğu görülmüştür. CES üretim fonksiyonundan elde edilen bulgulara göre, emek ve sermaye arasındaki ikame esnekliği gelişmiş ülkelerde birden büyük (1.5), gelişmekte olan ülkelerde ise birden küçük (0.727) olarak tahmin edilmiştir. Ayrıca dört girdili modelde ikame ilişkisinden ziyade tamamlayıcılık ilişkisinden söz edilebilir. VES üretim fonksiyonundan elde edilen bulgular ise ikame parametresi arttıkça ikame esnekliğinin de her iki ülke grubunda arttığını göstermektedir. Bununla birlikte bu artış gelişmiş ülkelerde gelişmekte olan ülkelere göre daha hızlı olmaktadır. Tüm bu bulgular neticesinde, gelişmiş ülkelerde emek ile sermaye arasındaki ikamenin gelişmekte olan ülkelere göre daha fazla olduğu ifade edilebilir.
Kayıt dışı ekonomi ve vergi kaybı

Bugün kayıt dışı ekonomi hem gelişmiş ülkelerde hem de gelişmekte olan ülkelerde önemli bir toplumsal sorun olarak gündeme gelmektedir. Kayıt dışı ekonomik faaliyetler kamu finansmanının en önemli kalemi olan vergi gelirlerinde büyük bir aşınmaya neden olmaktadır. Kamu gelirlerinde kayıplara neden olan kayıt dışı ekonomi makroekonomik göstergelerin sağlıklı olmasını engellediğinden dolayı uygulanılan ekonomi politikalarının da başarısını olumsuz yönde etkilemektedir. Bu tez çalışmasında Türkiye'de çok büyük boyutlara ulaşan kayıt dışı ekonomi irdelenmiştir. Çalışmanın amacı kayıt dışı ekonomiyi tüm yönleriyle inceleyip, kayıt dışı ekonomik faaliyetlerin oluşmasının nedenlerini ortaya koymak ve devletin kayıt dışı ekonomi nedeniyle uğradığı vergi kaybını tespit etmeye çalışmaktır. Bu çalışmada kayıt dışı ekonominin vergisel boyutuna ağırlık verilmiştir. Fakat kayıt dışı ekonomi sadece vergi kaybına neden olmamaktadır, bunun dışında kayıt dışı ekonomi verimlilik artışı sağlanması, adil rekabet ortamının yaratılması, doğru iktsadi politikaların oluşturulması ve ekonominin gerçek büyüme potansiyelinin yakalanmasını da engellemektedir. Bu nedenle çalışmanın son bölümlerinde kayıt dışı ekonomi ile mücade için çözüm önerileri sunulmuştur ve dünyadaki kayıt dışı ekonomi ile mücadelede kullanılan yöntemlerden örnekler verilmiştir.
Kadın emeği: Farklı feminizm ve feminist iktisat anlayışları temelinde bilgikuramsal bir irdeleme

Bu çalışmanın amacı kadın emeğinin bilgikuramsal temellerini feminizm ve feminist iktisat bağlamında ortaya koymaktır. Bu temelde çalışmada öncelikle kadın emeği kavramsallaştırmalarının kavramsal ve kuramsal arka planı ortaya konulmuş ve farklı feminist anlayışlar ve feminist bilgi anlayışları tanıtılmıştır. Sonrasında feminist iktisat ve kadın emeği kapsamlı bir biçimde ele alınmıştır. Çalışmada son olarak kadın emeğinin 1970'ler öncesi dönemden günümüze geçirdiği evreler farklı feminizm ve farklı feminist iktisat ile de ilişkilendirilerek bilgikuramsal temelde deşifre edilmiş ve farklı kadın emeği kavramsallaştırmalarının ardında farklı bilgi anlayışları yer aldığı tespitine ulaşılmıştır.
Türkiye'de özelleştirme uygulamaları

Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş yıllarında ülke ekonomisinin içinde bulunduğu kötü durum ile birlikte 1929 yılında ortaya çıkan Dünya Ekonomik Krizi sonrasında hakim olan Keynezyen İktisat Politikaları sonucu devletin ekonomik yaşamda etkin bir rol almasını gerektirmiştir. Devletin ekonomi üzerindeki etkinliği ve payı 1970'li yıllara kadar artarak devam etmiştir. Ancak 1970'li yılların başlarında ortaya çıkan petrol krizi ile birlikte ekonomik sorunlar artmış ve devletin ekonomik yaşamdan çekilmesi gündeme gelmiştir. 1980'li yılların başlarında ABD ve Batı Avrupa ülkelerinde 'yeni sağ' politikalarının ülke yönetimine gelmesi ile birlikte özelleştirme politikaları hükümetlerin resmi politikası olmuştur. ingiltere de Thatcher hükümeti ile ABD'de Reagan hükümeti özelleştirme politikalarını etkin bir şekilde kullanarak diğer ülkelere örnek ve model oluşturmuşlardır. Ülkemizde de 24 Ocak 1980 Ekonomik İstikrar Kararları sonrası liberal iktisadi ekonomi politikalarının uygulanmaya konması ile birlikte özelleştirme politikaları gündeme gelmiştir. Dünya da ise merkezi planlı Doğu Bloku Ülkeleri ile Rusya'nın Serbest Piyasa Ekonomisine geçmesi ile birlikte özelleştirme politikalarının uygulamaya konulması ülkede hız kazanmıştır. Bu çalışmada ülkemizde özelleştirme uygulamaları kapsamında Tüpraş'ın özelleştirilmesi örnek olarak seçilmiş olup, ülke sanayinin öncü kuruluşlarından biri olan bu kuruluşun özelleştirilmesi incelenmiştir.
Social choice theory and voting rules: A hypothetical voting case

oz Sosyal seçim teorisi, kamusal seçimler ve refah iktisadı ile birlikte gelişmiş bir alandır. Bu alanda, tezin odaklandığı konular bireylerin tercihlerini nasıl yansıtacakları, hangi oylama modellerinin kullanılması gerektiği ve bireysel tercihlerden sosyal tercihlere ulaşabilecek bir mekanizmanın oluşturulup oluşturulamayacağı sorulandır. Bireylerin fayda maksimizasyonunu sağlayan tercihlerin, sosyal fayda maksimizasyonunu sağlayan tercih ile aynı sonuca çıkıp çıkmayacağı araştırılmaktadır. Belirli koşullar ve varsayımlar altında bunun mümkün olmadığım ortaya koyan imkansızlık modelleri ve bunları kullanarak, varsayımlarım yok saymak veya zayıflatmak koşuluyla çözümler üretmeye çalışan denemelere başvurulmuştur. Bu denemelerden seçim sistemlerinde hangi tür oylamanın hangi durumlarda kullanılmasının daha uygun olabileceği incelenmiştir. Bireysel tercihlerden sosyal tercihlere ulaşabilmeyi sağlayan tam bir sistem bulunamadığından, oylama modellerinden de böyle bir sistem bulunamamaktadır. Bu sebeple, amaç, mümkün olan en iyi yönteme ulaşmak olmalıdır, ki bu da belirli kısıtlar altında basit oy çokluğu metodunu işaret etmektedir.
Türkiye ihracatında ürün ve ülke çeşitlemesinin sosyo-ekonomik belirleyicileri

İhracat çeşitlemesi ekonominin tamamında etkin rol oynayan dinamik bir mekanizma konumundadır. Türkiye'de ise ihracat çeşitlemesine dair açıktan bir dış ticaret politikası bulunmamaktadır. Bununla birlikte ihracat çeşitlemesini merkeze alan politikaların yapılabilmesi için, bu süreci nelerin tetiklediğinin de bilinmesine ihtiyaç vardır. Çalışmada, Türkiye'de ürün çeşitlemesini ölçmek amacıyla, SITC revizyon 3'e göre üç basamaklı mal gurubu için normalize edilmiş HHI ile Mutlak Theil endeksleri ve ülke çeşitliliğini ölçmek için normalize edilmiş HHI, CR4, Mutlak Theil ve Entropi endeksleri hesaplanmıştır. Bahsi geçen endeksler ile Türkiye'deki ihracat çeşitliliğinin, hem ürün hem de ülke bazında 1980 sonrası dönemde arttığı tespit edilmiştir. Çeşitleme artarken bu artışı tetikleyen mekanizmaların araştırıldığı bölümde ürün çeşitlemesini ve ülke çeşitliliğini belirleyen faktörlerin tespiti için analizler yapılmıştır. Uzun dönem analiz sonuçlarına göre Türkiye ihracatında ürün çeşitlemesi; dış pazar büyüklüğü, ticari engeller de azalma, makroekonomik istikrar, finansal derinleşme/serbestleşme, politik istikrar, beşeri sermaye ve altyapı gelişimi ile pozitif; doğrudan yabancı sermaye yatırımları, ihracatta ülke yoğunlaşması ve yerel işletmelerin kurumsallaşması unsurları ile de negatif ilişkiler ortaya koymaktadır. Türkiye ihracatı ülke çeşitliliğininse; ticari açıklık, dış ticaret hadleri, makroekonomik istikrarsızlık, fiziki sermaye kapasitesi, doğal kaynak sahipliği, beşeri sermaye ile pozitif; buna karşılık kişi başı gelir artışı ve dış pazarlara uzaklık ile negatif ilişkili olduğu gözlenmiştir. Genel olarak, çeşitliliğin belirli bir olgunluk düzeyine kadar arttığı ve daha sonra yoğunlaşmanın ortaya çıktığı gerçeğinden hareketle, Türkiye ekonomisinde yüksek katma değerli sınırlı ürünlerde uzmanlaşmayı derinleştirici politikalara geçiş önem arz etmektedir.
Karbon vergisi teorisi ve uygulaması

Günümüzde en büyük çevre problemlerinden biri haline gelen küresel ısınmayabağlı iklim degisikligi insan yasamını olumsuz yönde etkilemektedir. klimdegisikliginin insanoglunu bu seviyede etkilemesi, insanları iklim degisikligini önlemeçalısmalarına itmistir. Bu çalısmaların bir sonucu olarak son yıllarda arastırmacılar, iklim degisikligini önlemede kullanılan ve ekonomik bir araç olan karbon vergisiüzerine yogunlasmıslardır. Uluslararası literatürde bu konu üzerine yapılan çalısmalargelisme asamasında olmasına ragmen Türkiye'de bu konuda yapılan çalısmalar eksiktir ve henüz yeterli düzeye gelmemistir. Bu çalısmanın amacı emisyon azaltımı amacıyla kullanılan mali araçlardan olan Karbon Vergisin dizaynını, uygulamasını ve etkisini analiz etmek ve Karbon Vergisinin amacını gerçeklestirip gerçeklestirmedigini 18 Avrupa ülkesinin verilerini kullanarak ekonometrik olarak test etmektir. Çalısmadayapılan tahminler sonucu, karbon vergisinin dizaynının tam olarak gerçeklestirilemedigive amacına uygun olarak uygulanmadıgı için karbondioksit emisyonu üzerinde etkili olmadıgı ortaya koyulmustur. Bu baglamda Karbon Vergisinin uygulamalarınınemisyon azaltımında yeterince etkin olmadıgı ortaya çıkmaktadır
Kayıt dışı ekonominin bazı makroekonomik değişkenler ve Crowding Out üzerindeki etkileri

Vergi kaçırma güdüsü ile vergi idaresinin bilgi alanı dışına çıkarılan tüm ekonomik faaliyetleri kapsayan kayıt dışı ekonomi, siyasi rejimleri, ekonomik sistemleri ve gelişmişlik düzeyleri ne olursa olsun hemen hemen her ülkenin az ya da çok bir sorunudur. 1958 yılında akademik literatüre yerleştirilen, dünyanın çeşitli ülkelerinde araştırmalara konu olan ve Türkiye'nin gündemine de 1990'lı yıllarda giren kayıt dışı ekonomi bu çalışmanın birinci bölümünde kuramsal bir yaklaşıma tabi tutulduktan sonra ülke ve ekonomik sistem analizleri yapılmıştır. İkinci bölümde makro-ekonomik değişkenlerin kayıt dışı ekonomi karşısındaki durumları dikkatlere sunulmuş, Türkiye'de kamu sektörünün özel sektörü dışlaması önce teorik, sonra Türkiye verileri ile üçüncü bölümde analiz edilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın son bölümünde genel değerlendirme yapılarak ortaya çıkan ve/veya çıkabilecek problemler için öneriler, önlemler ve bazı stratejiler ön plana çıkarılmıştır. Bu çalışmada varılan sonuçlar şöyle özetlenebilir: Makro-ekonomik değişkenleri ve modelleri kullanarak istikrarlı iktisat politiklarmı uygulamaya koymak sağlıklı verilerle mümkün olur. Kayıt dışı ekonominin dikkatlere alınmadığı model eksik olup, ulaşılmak istenen hedeflerden sapmalar olacaktır. Bu yüzden kayıt dışı ekonominin kayıtlara alınması önemlidir. Türkiye'de kamunun izlediği ekonomik politikalar Crowding Out'a neden olmaktadır. Yüksek faizli iç borçlanma politikası, özel sektör yatırımlarını etkileyip rant ekonomisi oluşturacaktır. Oysa ki kayıt dışı ekonominin kayda alınarak vergilendirilmesi bütçe açıklarını önemli ölçüde azaltarak iç borçlanmanın neden olduğu Crowding Out'u daraltacaktır. VIII
New bootstrap methods for exchange rate prediction under GARCH process

Fiyat değişimleri finansal zaman serileri analizinin önemli bir parçasını oluşturur. Döviz kurları, piyasa endeksleri, faiz oranları ve opsiyon fiyatları gibi finansal zaman serilerinin modellenmesi, modelin doğru parametre tahminlerinin elde edilmesi ve gelecek değerlerin öngörülmesi, risk ve belirsizliğin değerlendirilmesinde kritik bir rol oynar. Uluslararası döviz piyasasında, genelleştirilmiş otoregresif koşullu değişen varyans modeli, oynaklığın modellenmesi ve getirilerin yanında oynaklıkların dinamik öngörü aralıklarının elde edilmesi için en yaygın olarak kullanılan yöntemlerden biridir. Teknik olarak, bu öngörü aralıklarının oluşturulması, uygulamada genellikle bilinmeyen bazı dağılımsal varsayımları gerektirir. Dahası, tahminlenen parametre değerleriyle oluşturulan öngörü aralıkları, varsayımlardan herhangi bir sapma nedeniyle etkilenebilir ve güvenilmez sonuçlara yol açabilir. Dağılımsal varsayımları dikkate almadan öngörü aralıkları oluşturmanın bir yolu, bootstrap gibi yeniden örnekleme yöntemlerinin kullanılmasıdır. Bu tezde, koşullu değişen varyans modellerinde geçerli öngörü aralıklarının elde edilmesi için iki yeni blok bootstrap tabanlı yöntem önerilmiştir. İlk olarak, önerilen blok bootstrap yöntemleri doğrusal zaman serisi modelleri kapsamında tartışılmıştır. İkinci olarak, bu yöntemler öngörü aralıkları elde etmek için heteroskedastik modellere uygulanmıştır. Önerilen yöntemlerin performansları hem gerçek dünya örnekleri hem de simülasyon çalışmaları aracılığıyla var olan yöntemlerle karşılaştırılmıştır. Parametre tahmini için elde ettiğimiz sonuçlar, önerdiğimiz yöntemlerin var olan yöntemlerden daha iyi performansa sahip olduğunu göstermektedir. Ayrıca, önerdiğimiz yöntemler var olan yöntemlere göre daha iyi öngörü aralıkları üretmektedir.
Türkiye'de 2000 yılı sonrası uygulanan ihracat teşvik politikalarının analizi

Küreselleşme olgusunun hız kazanması ile birlikte her geçen gün artan ihracat, ülkeler için döviz kazanmanın en sağlıklı yolu olarak kabul edilmektedir. Bu nedenle ihracat artışları ülkeler için son derece önemlidir. Ülkelerin ihracatlarını arttırmak için öncelikle ülke kaynaklarını doğru kullanmaları ve ardından ülke üretimini uluslararası piyasalara uygun şekilde sunmaları gereklidir. Her ülkenin sahip olduğu kaynaklar farklıdır ve bu farklı kaynakları uluslararası piyasalara sunarken, ülkede bulunan firmaların bu piyasalarda yer alabilmeleri için devletin yardımına ihtiyaçları vardır. Ülkelerin firmalarını ihracata yönlendirmek, uluslararası piyasalarda pay almalarını sağlamak ve rekabetçi ürünlerin gelişimi için ülkelerin en çok kullandığı araç ihracat teşvikleridir. İhracat teşvikleri her ülkede farklı araçlarla ve farklı amaçlarla kullanılsa da en temel amacı ülkelerin ihracatlarını arttırmak ve uluslararası piyasalarda pazar paylarını arttırmaktır. Bu çalışmada Türkiye'nin geçmişşten günümüze ihracat teşviklerinin gelişimi incelenmiştir.
Para politikasının finansal yatırım araçları üzerine etkileri

Modern merkez bankalarının kuruluş ve varlık sebebi ve aynı zamanda temel amacı, fiyat istikrarını ve/veya tam istihdamı sağlamaktır. Fakat son dönemlerde yaşanan finansal krizlerle birlikte, finansal şokların etkilerini yumuşatmak ve finansal yapının kırılganlıklarını azaltmak da merkez bankalarının görevlerinden biri haline gelmiştir. Bu nedenle merkez bankalarının politika değişkeni olan kısa vadeli faiz oranları ile finansal yatırım araçları arasında nasıl bir ilişki olduğu önem kazanmaktadır. Politika yapıcıları açısından, finansal yatırım araçları fiyatlarının politika değişikliklerine verdiği tepkiyi ölçmek, daha etkin politika kararları almak açısından önemlidir. Finansal yatırımcılar açısından bakıldığında ise, finansal yatırım araçlarının para politikası değişikliklerine vereceği tepkiyi tahmin etmek daha etkin yatırım kararları vermek için çok önemlidir. Para politikalarındaki bir değişimin finansal yatırım araçlarının getirileri üzerinde nasıl bir etkiye sahip olduğu iktisat ve finans literatüründe özellikle yurtdışında önemle araştırılan bir konu olmuştur. Para politikaları çerçevesinde açıklanan kısa vadeli faiz oranlarının, yatırımcıların beklentilerini değiştirmek suretiyle finansal yatırım araçlarının getirilerini de değiştirmekte olduğu bilinmektedir. Fakat etkin piyasa hipotezi geçerliliği altında yatırımcıların, sadece beklenmeyen politika değişikliklerine tepki vermesi gerekmektedir. Çünkü yatırımcılar, politika kararları açıklanmadan, beklenen politika değişikliğine göre zaten pozisyonlarını almaktadırlar. Bu durumda çalışmamızda kullanacağımız para politikası şokları; beklenen politika faizlerinde yaşanan bir şok olması gerekmektedir. Bu çalışma, Türkiye'deki para politikası şokları ile finansal yatırım araçları arasındaki etkileşimi, durgunluk ve genişleme dönemleri şeklinde alt dönemlere ayırarak yapısall vektör otoregresyon modeli çerçevesinde incelemiştir.