turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Osmanlı Devleti-İspanya iktisadi ilişkileri (16. -18. yüzyıllar)

Osmanlı ve İspanya, Akdeniz'in biri Doğu diğeri ise Batı ucunda kurulmuş iki önemli devlettir. Bu iki devlet, on altıncı yüzyılın başından itibaren birbirleriyle karşı karşıya geldi. Akdeniz'de egemenlik kurmak için Doğu Akdeniz'e doğru ilerleyen İspanya, karşısında Osmanlı Devletini buldu. İki devlet, yaklaşık üç yüzyıl boyunca sürecek bir rekabet ve mücadele içerisine girdi. Osmanlı-İspanya rekabeti yalnızca askeri alanla sınırlı kalmadı, siyasi ve iktisadi alanlarda da devam etti. Bununla birlikte Osmanlı-İspanya sınırı, aşılamaz bir duvar değildi. Her iki devlet arasında siyasi, sosyal, iktisadi, kültürel iletişim devam ediyordu. Bu çalışmada, Osmanlı ve İspanya devletlerinin birbirleriyle olan iktisadi ilişkileri ele alınmaktadır. Çalışma, zaman olarak, on altı ve on yedinci yüzyılları kapsıyor. Böylece mücadelenin başlangıcı olan on altıncı yüzyılın başından, barış antlaşmasının yapıldığı on sekizinci yüzyılın sonuna kadar geçen zaman içerisinde, iktisadi ilişkilerin ne tür bir değişim geçirdiği ortaya konuluyor. Çalışma, üç bölümden meydana gelmektedir. İlk iki bölümde sırasıyla İspanya ve Osmanlı devletlerinin, siyasi, idari, sosyal ve ekonomik yapıları değerlendiriliyor. Böylece iki tarafın, XVI.-XVIII. yüzyıllardaki durumunu karşılaştırmak mümkün olmakta, birbirleriyle benzerlikleri ve farklılıkları ortaya konulmaktadır. Son bölümde ise Osmanlı ve İspanya'nın iktisadi ilişkileri, üç dönem altında ele alınıyor. Birinci dönem, iki taraf arasında sürekli mücadele ve rekabetin olduğu, iktisadi ilişkilerin üçüncü ülkeler vasıtasıyla kurulduğu XVI. yüzyıldır. İkinci dönem, İspanya'nın Akdeniz mücadelesini bırakarak Atlantik ticaretine ağırlığını verdiği, Osmanlı Devleti'nin de iç isyanlar ve İran savaşları ile meşgul olduğu XVII. yüzyıldır. Son dönem, uluslararası alanda meydana gelen değişimlerin tarafları barış yapmaya zorladığı XVIII. yüzyıldır. Bu üç dönemde de iktisadi ilişkiler kendine has bir seyir izler. İki ülke arasında barış antlaşmasının, 1783 gibi geç bir tarihte imzalanması nedeniyle arada doğrudan ticaret olmaz. Osmanlı Devleti'nden ahidname almış olan devletler vasıtasıyla iki ülke ticareti devam eder. Barış antlaşmasından sonra ise doğrudan iktisadi münasebetler kurulmaya başlanır.
XIX. yüzyılda Batum Sancağında sosyal ve ekonomik durum (1800-1877)

Bu tezin hazırlanmasındaki amaç 19. yüzyıl'ın başından 93 Harbine kadarki süreç içerisinde Batum'un siyasi, idari, sosyal, ekonomik ve demografik durumunu incelemektir. Genel olarak bakıldığında yukarıda bahsedilen süreç içerisinde Batum her manada önemli bir liman kenti olup Osmanlı ile Rusya arasında paylaşılamayan bölgedir. Bu tezin giriş bölümünde şehrin kısa tarihçesi, Batum'un adı, M. Ö ve M. S hangi devletlerin hakimiyetinde kaldığı Osmanlı Devleti'ne dahil oluşu ve bölgenin Rusya ile Osmanlı Devleti arasındaki savaşlar neticesinde Rusya'yadahil oluşu ile ilgili bilgiler verilmiştir. Birinci bölümde şehrin fiziki yapısı, tabyalar, dini ve sosyal yapılar, ticari yapılar, eğitim, ulaşım ve haberleşme hakkında bilgiler bulunmaktadır. İkinci bölümde Batum Sancağının idaresi şehir yönetimindeki meclisler, sağlık işleri, adli idare, kaza yönetimi ve askeri idare hakkında bilgiler bulunmaktadır. Üçüncü bölümde sancağın nüfusu, göç ve iskan çalışmaları yer almaktadır. Dördüncü bölümde Batum'daki sosyal hayat ve sosyal gruplar arasındaki ilişkiler ve sosyal hayatı etkileyen olaylar yer almaktadır. Beşinci bölümde ise tarım, ormancılık, hayvancılık, ticaret ve vergilere yer verilmektedir. Bu bilgilerin toplanmasında kullanılan kaynaklar genel olarak Başbakanlık Osmanlı Arşiv belgeleri, Trabzon Vilayet Salnameleri, Ansiklopediler, makaleler, kitaplar, süreli yayınlar ve bazı tezlerden yararlanılarak meydana getirilmiştir.
61 Numaralı Amasya Şeriye Sicili

Şer'iyye Sicilleri, ihtiva ettikleri idari, siyasi, askeri ve sosyal nitelikli belgelerden dolayı Osmanlı Tarihi'ne ışık tutan kaynaklardır. Biz de bu önemli kaynaklardan biri olan 61 numaralı Amasya şer'iyye sicilini çalışmamıza konu edindik. Hicri 1198 -1199, Miladi 1784- 1786 yıllarım kapsayan sicili incelerken öncelikle, Osmanlı adalet sistemi, kadılık ve şer'iyye sicillerine değindik. Daha sonra içeriğindeki belgelerin özetleri ile transkripsiyon metinlerim verdik. Bu metinlerden yola çıkarak yaptığımız değerlendirmelerde de Sivas Eyaleti'ne bağlı, dört nahiyeden müteşekkil bir sancak olan Amasya'nın bu dönemde idari, siyasi, askeri, iktisadi ve sosyal yapılan üzerinde durduk.
1828 nolu Trabzon kadı sicili

Tezimizin konusunu teşkil eden 1828 nolu Trabzon Kadı Sicili 1042/ 1632 1045/ 1635 yıllan arası mahkeme kayıtlarını ihtiva etmektedir. Kadı sitillerinin sadece taşrada meydana gelen hadiseleri değil merkezle olan yazışmaları da ihtiva etmesi bu kaynağın önemini ayrıca artırmaktadır. Bu sebeple incelediğimiz sicil bu yıllar arası Trabzon'un sosyal ve ekonomik vaziyeti hakkında bilgileri ihtiva etmektedir. Sicilin başmda genel olarak diğer sicillerde de olduğu gibi narhlar vardır. Hadiseler kronolojik sırayla kaydedilmiş olup, bazen kronolojiden uzaklaşıldığı da vakidir. Son kısımda ise merkez-taşra yazışmalarının örnekleri bulunmaktadır. Sicil kayıtlarının niteliği hakkında şunlar söylenebilir. Mahkeme kayıtlan hadiselerin teorisinden ziyade pratik ve yaşanmış taraflarını bizlere bildirmektedir. Dolayısıyla sicilde karşılaştığımız nikah, borç-alacak, boşanma, köle azadı, mülk alım ve satımı, ihtilaf ve vakıflarla ilgili birçok kayıtlar bize o günün gerçekleri hakkında bilgi vererek Osmanlı Devleti'nin kanunlara yaklaşımı ve uygulaması hakkında gerçekçi bilgiler vermektedir. İncelenen yıllarda Trabzon'da değişik etnik köken ve dini gruplardan insanlann olması Osmanlı Devleti'nin bu gruplara karşı politikası hakkında da bilgi edinmemizi kolaylaştırmaktadır. Bu çalışma ile 1828 nolu Trabzon Kadı Sicili araştırmacıların istifadesine sunulmaktadır. Sicildeki ham bilgiler değerlendirildiğinde ortaya çok önemli ve faydalı eserler çıkacağı umulmaktadır. VI
Osmanlı yönetiminde Hama (1516-1600)

Suriye'nin orta kesiminde, Halep'i Şam'a bağlayan yol üzerindeki önemli bir mevkide ve Asi Nehri'nin kenarında kurulan Hama, Suriye coğrafyasının en eski şehirlerinden biridir. Şehrin, Selevki, Roma, Bizans ve erken İslam dönemi hakkında çok az şey bilinmektedir. Arami ve Asur hakimiyetinden sonra 636 yılında Müslümanların eline geçen Hama, bundan sonra sırasıyla Hamdani, Zengi, Eyyubi ve Memluklerin eline geçmişştir. Yavuz Sultan Selim'in Mısır Seferi sırasında 1516'da Osmanlı idaresine girdikten sonra bir sancak olarak teşkilatlandırılmıştır. Kanuni Sultan Süleyman'ın saltanatının ilk yıllarında Hama ve Humus birleştirilerek tek sancak haline getirilmiştir. Fakat kısa sayılabilecek bir müddet sonra tekrar birbirinden ayrılarak her biri müstakil sancak yapılmıştır. Osmanlılar, Hama'yı Memluklardan devraldıktan sonra, onlar tarafından burada uygulanan toprak düzenini ve buna bağlı olarak da vergilendirme metodunu, bazı vergileri kaldırmak ve bazılarını da hafifletmekten başka bir değişiklik yapmadan, büyük ölçüde devam ettirmişlerdir. Ancak XVI. yüzyılın ortalarından itibaren Anadolu ve Rumeli'deki sancaklarda olduğu gibi, Hama Sancağı'nda da klasik Osmanlı vergi sistemi uygulanmaya başlanmıştır. Hama'nın Asi Nehri kıyısında olması, sancağın, tarım faaliyetleri açısından gelişmesini sağlamış, önemli bir mevkide kurulmuş olması da şehir ticaretini sürekli canlı tutmuştur.
Osmanlı fethi öncesinde Bosna'da siyasi durum ve dönemin belgelerinde Türkler (1389-1463)

Osmanlının fethinden yaklaşık yüzyıl önce Hrvatinic, Kosaca ve Radenovic gibi Bosna ve Hum bölgesindeki önde gelen soylu ailelerin feodal derebeyleri neredeyse Kotromanic Hanedanlığı üyesi olan Bosna kralları kadar güçlenmişlerdi. Voyvoda olarak adlandırılan bu derebeyleri zaman zaman Bosna Krallığı'nın idaresine kimin geçeceğine karar verebilmişlerdir. Bosna'nın kralları, Macar Krallığı ve papalık gibi Katolik güçlerle Bosna ve Hum bölgesindeki heretikleri ortadan kaldırmak için gizli ittifaklar kurarken derebeyleri yerel halkı ve heretikleri onlara karşı korumaya çalışmaktadırlar. Öte yandan bölgede Bosnalılar ve Osmanlıların ilk temasının vuku bulduğu dönemde soylu aileler arasında siyasal çekişmeler gün yüzüne çıkmıştır. Özellikle I. Kosova Savaşı'nın ardından Bosna ve Hum'da Türklerin etkisi artmış ve bölgedeki siyasi güçlerin Türklerle olan teması daha da sıklaşmıştı. Bu dönemdeki yoğun temasın bir sonucu olarak Türklerden de, idari ve ticari belgelerin metinlerinde bahsedilmeye başlanmıştır. Bu tezde, dönemin belgelerin yardımıyla Türklerin bölge siyasetinde oynadığı rolün ortaya konması amaçlanmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde tarihsel sürece odaklanılmış ve ardından Türklerden bahseden belgeler incelenmiştir.
Alman oryantalizmi: Carl Heinrich Becker ve Martin Hartmann örneğinde Osmanlı toplum ve siyaset söylemi

19. yüzyılın sonlarında Almanların Doğu'yu siyasi olarak keşifleri ile tarihsel olarak kendi içerisinde filolojik bir gelenek yaratan Alman oryantalizmi disiplinleşme sürecinde antropoloji, etnoloji, hukuk ve siyaset bilimleri ile ilişki kurarak sosyo-kültürel çalışmalara yönelmiştir. Almanya'da Doğu çalışmalarının kültürel konsepte eğilimini İslam bilimlerinin kurucusu olarak anılan Carl Heinrich Becker (1876-1933) yönlendirirken Martin Hartmann (1851-1918), modern Doğu'nun Alman oryantalizminin temel bir parçası olmasını sağlamıştır. Alman sömürgeciliğinin başlaması ile beraber Fransa ve İngiltere örneklerinde olduğu gibi Doğu bilimlerinin uygulanabilirliği meselesi oryantalist bilgi ile siyasetin kesişmesine yol açmıştır. Bu yeni konsept ortaya Becker ve Hartmann'ın öncülük ettiği Doğu'yu merkeze alan dergi, kurum ve metinlerden oluşan somut bir şey çıkarmıştır. Bu gelişmelerin bir sonucu olarak 19. yüzyılın sonlarından I. Dünya Savaşı'na kadar bir taraftan Alman oryantalizminde Osmanlı Devleti ve İslam ile ilgili çalışmalar artarken diğer taraftan da bu çalışmalar ideolojik ve siyasi bir boyut kazanmıştır. Bu çalışma, Almanların oryantalizme kattıkları ideolojik ve siyasi boyutun sınırlarını Becker ve Hartmann örneğinde Osmanlı toplum ve siyaset söylemi üzerinden izah etmeye çalışmaktadır. Metinleri ve aktiviteleri ile Becker ve Hartmann'ın özellikle I. Dünya Savaşı'nın başlaması ile iktidar üzerindeki etkisine ve onların ne oranda etkiye maruz kaldıklarını bu çalışma tartışmaya açmaktadır. Geçişkenlikler ve karşıtlıklar üzerinden inşa edilen bu çalışma, Kaiser II. Wilhelm'in 1888'de iktidara gelmesinin ardından 1918'de savaşın bitişini içine alan süre ile sınırlandırılarak metin üretiminin en yoğun olduğu 1900- 1918 yılları arasına odaklanmaktadır.
Türk basınında Hicaz demiryolu (1900-1918)

Yaklaşık 200 yıllık bir gerilemenin sonucu olarak devleti içinde bulunduğu mali, iktisadi ve askeri geri kalmışlıktan kurtarmak için çözüm yolları arayan Sultan II. Abdülhamit Hicaz Demiryolu'nu vücuda getirerek bir nebze de olsa devleti düzlüğe çıkarmaya çalışmıştır. Hicaz Demiryolu'nun yapımına bizzat Sultan'ın kendisi öncülük etmiş, bu büyük projenin gerçekleştirilmesi için de en çok çalışanlardan biri olmuştu. Padişahın gösterdiği bu çabaya devlet kademesinde yer alan en üst rütbeli kişilerden en alt kademedeki görevlilere kadar herkes iştirak etmişti. İnşaat için gerekli finansmanın yaratılması için büyük bağış kampanyaları düzenlendi. Bu kampanyalara tüm dünya Müslümanlarının gösterdiği büyük destek sayesinde inşaatın finansman sıkıntısı ortadan kaldırıldı. Hicaz Demiryolu'nun inşaat sebepleri dini, iktisadi, siyasi ve askeri nedenler olmak üzere dört ana sebebe dayanmaktaydı. Yapımına II. Abdülhamit'in cülusuna tesadüf eden 1 Eylül 1900 tarihinde başlanan Hicaz Demiryolu ana hatları itibariyle 1908 yılında tamamlanmış, Medine'ye kadar uzanan hattın toplam uzunluğu 1.303 km. iken aynı yıl hattın Hayfa'ya kadar uzatılmasıyla birlikte toplam uzunluğu 1.464 km. ye ulaşmıştı. Hattın inşaatı Osmanlı Devleti'ne dini, iktisadi, siyasi ve askeri açılardan büyük kazançları da beraberinde getirdi. Bununla birlikte demiryolunun inşaatını kendi çıkarlarına aykırı olarak gören bedevilerin özellikle 1908 ve 1909 yıllarında hatta saldırıları da yoğunlaştı. Hicaz Demiryolu'nun banisi olan II. Abdülhamit'in 1909'da hallinden sonra da Hicaz Demiryolu'nun inşaat serüveni devam etti. 1911 yılından itibaren başlayan yeni şube hatları inşaatı I. Dünya Savaşı yıllarında da devam etmiş ve 1918 yılına gelindiğinde Hicaz Demiryolu'nun toplam uzunluğu 1.900 kilometreyi aşmıştı. Hicaz Demiryolu dönem itibariyle tüm İslam aleminin gurur kaynağı olduğu gibi Sultan II. Abdülhamit'e de 33 yıllık hükümdarlığının en büyük eserini yaratma fırsatı veriyordu.
Viyana sisteminde devletlerarası münasebetlerde Osmanlı İmparatorluğu

Yeni fikir akımlarının öncüsü Fransız Devrimi ve onun önderi Napolyon, 25 yıl gibi kısa bir sürede Avrupa'nın altını üstüne getirdi. Fakat sonuçta yenildi. Napolyon'un bozduğu haritayı yeniden düzenlemek için galip devletler, Metternich'in öncülüğünde 1815'te Viyana'da bir kongre topladılar. Bu kongrede alınan kararlardan biri de Napolyon'un tahtından ettiği krallara haklarını yeniden vermek ve Ulusçuluk, Liberalizm ve Devrimcilik fikirleri ile savaşmaktı. Bunun için 'Kutsal ittifak' adı altında bir ittifak kurdular. Bu sisteme tarihte 'Müdahale' veya 'Metternich' Sistemi denir. Bundan sonra müdahale sistemi çalışmaya başladı. Bu sırada 1821 yılında Mora'da Doğu Bloku'nun yani İslamın temsilcisi Osmanlıya karşı bir ayaklanma başladı. Ulusçuluk fikri ile başlayan bu isyana, bu fikre karşı savaşan ittifak, çıkarları nedeniyle destek vermiştir. Bu olayın sonucunda Osmanlı topraklarında, ilk bağımsız Hıristiyan devlet 'Yunanistan' ortaya çıktı. Bu olay aynı zamanda 'Müdahale Sistemi'nin de sonu oldu. Artık Avrupa, sorunlara çözümü kongrelerde arıyordu. Bu nedenle Viyana Kongresi dünyada bir ilkin başlangıcıdır. Yine bu dönemde güçsüzlüğünü anlayan Osmanlı imparatorluğu, Rusya'ya karşı denge unsuru olarak İngiltere'ye dayanma yoluna gitti. Bunu, ilk olarak 1829 Osmanlı-Rus savaşında uyguladı. Osmanlıyı parçalayarak Boğazlar üzerinden sıcak denizlere inmek isteyen Rusya, İngiltere ile karşı karşıya gelmemek için bir müddet kendi himayesinde bir Osmanlı imparatorluğu kurmaya çalıştı. Mısır İsyanı sırasında Hünkar iskelesi Antlaşmasını yaparak bunu uygulamaya koydu, İngiltere, buna karşı çıkarak 1840 Londra Protokolü ve 1841 Londra Boğazlar sözleşmesi ile antlaşmayı çürüttü. Sonuçta 1878 yılına gelindiğinde İngiltere de Osmanlının toprak bütünlüğü fikrinden vazgeçti. Bu defa da Almanya'ya dayanan Osmanlı yine de dağılmaktan kurtulamadı.
1877-1878 Rus - Osmanlı Savaşı'nda propaganda: Avrupalı gazetecilerin faaliyetleri ve Rus savaş muhabiri Vasili İ. N. Dançenko'nun savaş notları

1877- 1878 Rus-Osmanlı Savaşı iki cephede, yaklaşık on bir ay süren, uluslararası dengeleri değiştiren ve etkileri günümüzde de devam eden evrensel neticeler doğuran bir savaştır. Osmanlı Devleti'ne getirdiği sosyo-kültürel, demografik, iktisadi ve siyasi bunalımın yanında, günümüzde üzerinde birçok devletin bulunduğu ve yaklaşık 60 milyon insanın yaşadığı Balkan topraklarının önemli bir kısmının ve Kafkasların yeniden şekillenmesine sebep olmuştur. Araştırmada savaşın nedenlerinden sonuçlarına kadar önemli bilgiler sunan, 1877- 1878 Rus-Osmanlı Savaşı'nda zor şartlarda görev yapan ve çoğunluğu Osmanlı Devleti aleyhine propaganda yürüten Rus, İngiliz, Amerikan, Fransız, Alman, İtalyan, İsveçli, Avusturyalı ve Prusyalı gazeteciler ile bunların yazı, karikatür gönderdikleri gazeteler hakkında bilgiler verilmesi ve Balkan Cephesinde iki yıl boyunca muhabirlik yapan Rus muhabir Vasiliy İvanoviç Nemiroviç-Dançenko'nun 'Savaş Yılı, 1877- 78 Bir Rus Muhabirin Günlüğü' adlı birinci el kaynak niteliğindeki çalışmasından notlar, görüşler ve gözlemlerin paylaşılması, bu sayede yeni bilgiler çerçevesinde yorumlanması hedeflenmektedir. Savaş muhabirliğinin bu savaştaki zorlukları, Rus tarafının ve Osmanlı tarafının gazetecilere karşı tutumu, V. Dançenko'nun ve diğer muhabirlerin günlüklerine işledikleri gözlemler, gazete ve gazetecilerle diğer bazı bilgiler araştırmanın temel içeriğini oluşturacaktır.
20140 nolu Safronbolu Şer'iyye sicil defterinin transkripsiyonu

Osmanlı Devleti'nde kadılar tarafından tutulan, merkezden gönderilen belgeleri, şer'i mahkemelerde verilen kararları, kadılara arz edilen şikayetleri, kadıların merkeze gönderdikleri çeşitli konulardaki ilamları bünyesinde barındıran şeri'iyye sicilleri, dönemin hukuki, askeri, siyasi, iktisadi ve sosyal tarihini ortaya koyan en önemli başvuru kaynaklarıdır. Bölge tarihi araştırmalarına katkıda bulunmak amacıyla tez konusu olarak tercih ettiğimiz H. 15 Zilkade 1292- 15 Rebiül-evvel 1295 (M. 1875 -1878) tarihlerini kapsayan 2141 Nolu Safranbolu şer'iyye sicilinde, 114 hüccet, 76 ilam, 3 buyruldu, Abdülaziz'in hal' edilmesinin ardından padişah olan V. Murat Han tarafından, isminin bölge camilerdeki hutbelerde zikredilmesinin istendiği bir ferman ile merkezden bölgeye gönderilen 2 adet telgraf bulunmaktadır. Dört bölümden oluşan çalışmamızın giriş bölümünü Safranbolu'nun Coğrafi Konumu ve Tarihçesi oluştururken birinci bölümde; Okuyucu ve araştırmacılar da alt yapı oluşturmak amacıyla ele aldığımız, Osmanlı hukukunun genel yapısı ile Şer'iyye mahkemeleri ve bu mahkemelerde yer alan görevliler, ikinci bölümde; şer'iyye sicillerinin tanımı, mahiyeti ve bu sicillerde yer alan bazı belge türleri, üçüncü bölümde; araştırmacılara kolaylık olması açısından belge türleri ve dava çeşitlerine göre tablolaştırdığımız belge özetleri, dördüncü bölümde ise 2141 Nolu Şer'iyye Sicilinin Transkripsiyonu yer almaktadır.
Lehistanın parçalanma sürecinde Osmanlı devleti ile ilişkileri (1772-1795)

Ortaçağın sonlarından başlayan Osmanlı-Lehistan ilişkileri, XVIII. yüzyılın sonuna kadar devam etmiş ve bu süre boyunca iki devlet arasında farklı türden ilişkiler yaşanmıştır. Karlofça Antlaşmasından sonraki dönemde, Avrupa birçok gelişmeye sahne olmuş, Osmanlı-Lehistan ilişkileri de bu gelişmelere göre şekillenmiştir. XVIII. yüzyılda Doğu Avrupa politikaları dengelere bağlı olarak değişmiştir. Denge politikası sonucu 1772 -1795 yılları arasında Lehistan komşuları; Rusya, Prusya ve Avusturya tarafından işgal edilmiş ve ülke parçalanmıştır. Osmanlı Devleti, bu parçalanma sürecinde Lehistan'ın yanında bulunmuş ve destek olmuştur. Bu çalışmada cevap aranacak soru, Lehistan'ın parçalanma sürecinde Osmanlı Devleti ile ne tür ilişkiler yaşadığıdır.
Cumhuriyet dönemine kadar Osmanlı İmparatorluğu'nda sigortacılık

Osmanlı İmparatorluğu'nda sigortacılığın ortaya çıkışı ve gelişimini anlamak birçok açıdan aydınlatıcı olacağı kuşkusuzdur. Zira Osmanlı'da sigortacılığın ortaya çıkışı Osmanlı Modernleşmesinin tam ortasında duran fakat şu ana kadar ihmal edilen bir alandır. Bu manada Osmanlı İmparatorluğu'nda sigortacılığın gelişimi modernleşme ile birlikte ve onu tamamlayarak yoluna devam etti. Sigortacılığın Osmanlı Toplumsal yapısını nasıl tanımladığı ve dönüştürdüğünün ihmal edilmesi dönemi inceleyen çalışmaları kuşkusuz eksik bırakacaktır. Osmanlı Toplumu'nu derinden etkileyen yangın felaketine karşı Sigorta şirketlerinin sunduğu teminatlar ve faaliyetler; devletin üzerindeki maddi yükü almakla kalmadı devleti de modernleşmenin fiziki dönüşümünü sağlaması için zorladı. Bu çalışmada Modern Sigorta Şirketleri'nin ilk defa nerede ve ne zaman faaliyete başladıklarını ve nasıl bir gelişim izlediğini, devlet ve toplumla olan ilişkileri ve kendi iç işleyişlerini İngiliz Sun Sigorta Şirketi Arşivi ve İngiliz Ulusal Arşivi temel alınarak incelenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın sonucunda şu ana kadar bilinenin aksine Osmanlı'da sigortanın erken tarihlerinden beri uygulandığı ve devlet makamlarının sigortacılığı desteklediği ve bu alanı düzenlemek istediği sonucuna varılmıştır.
İspanyol ve Osmanlı kroniklerinde Barbaros Hayreddin Paşa

Akdeniz'de Osmanlı ve İspanyol imparatorlukları arasındaki hakimiyet mücadelesi XVI. yüzyıla damga vurmuştur. Preveze Deniz Zaferi (1538) bu uzun soluklu kıran kırana geçen mücadelede tarihi bir dönüm noktası olmuş, bu zaferle Akdeniz bir Türk gölü haline gelmiştir. Zaferin mimarı Barbaros Hayreddin Paşa, Akdeniz ve Osmanlı-İspanyol tarihçiliğinde çığır açan bir figürdür. Deniz savaşlarında elde ettiği başarılarla modern tarihin akışını değiştirmiştir. Çalışmamızın ana eksenini Osmanlı ve İspanyol kronikleri ve arşiv belgeleri ışığında büyük Türk denizcisinin yaşam öyküsü oluşturmaktadır. Bu monografi/biyografi çalışmasının arka planında ise, dönemin Akdeniz dünyasının resmi çizilmekte, Osmanlı-İspanyol ilişkileri, dönemin kültürel sahası ve deniz savaşları bağlamında havzadaki üstünlük mücadelesi tarihi gerçekliklerle karşılaştırmalı olarak irdelenmektedir. Bu çalışma, Türkiye'nin denizcilik alanındaki birikimi ve Akdeniz'deki çıkarlarının tarihsel kökenlerini ortaya koymaktadır. Hayreddin Paşa'yı merkeze alarak Türk denizciliğinin dünya siyasetinde güç dengelerini nasıl değiştirdiğini ve modern algıda Barbaros imgesini araştırmak hedeflerimiz arasındadır. Çalışma kapsamında, Seyyid Muradi'ye ait 'Gazavat-ı Hayreddin Paşa' başlıklı XVI. yüzyıl el yazmasının Escorial nüshası ile söz konusu Gazavatname'nin ikinci kısmı olan 'Paris tek nüshası' Türk araştırmacılarca ilk kez çalışılmış ve transkripsiyonu yapılmıştır. Çalışmanın nihai amacı, Türk ve İspanyol edebiyatı, popüler kültürü, denizcilik tarihi ve askeri tarih çalışmalarına katkıda bulunmaktır.
Kamaniçe Seferinin lojistik hazırlıkları

25 Mayıs'da Edirne-Çukurçayırı'ndan hareketle başlayıp 29 Kasım 1672'de son bulan, toplam 188 günlük bir sefer neticesinde Osmanlı Devleti, Ukrayna Kazaklarını himaye amacıyla Lehistan Devleti ile savaştı ve galip gelmesi neticesinde Bucaş Anlaşması imzalandı. Bu seferde muharip ve yardımcı sınıflar ile beraber yüz yirmi bin civarında insan ve yarısından fazla yük ve binek hayvanı seferber edildi. Bunların iaşe ve barınmasının sağlanması büyük bir lojistik hazırlığı gerektiriyordu. Sefer organizasyonunun nasıl gerçekleştiği ve bunun için hangi usullere başvurulduğu bizim konumuzun ana temasını teşkil eder. Tezimizin giriş bölümünde sefere yol açan sebepler ve o dönemin siyasi olayları, birinci bölümde sefer gerçekleşirken hangi kurumların etkin rol oynadığı, ikinci bölümde sefer hazırlığı çerçevesinde yapılan yol ve köprü yapımı, onarım ve temizliği, nakliye işlerinin gerçekleşmesi, personel toplanması ve moral destek faaliyetleri, üçüncü bölümde menzillerde sürsat ve iştira zahiresinin nerelerden temin edildiği, dördüncü bölümde iaşe organizasyonu gerçekleşirken hangi usullere başvurulduğu, gelir ve gider kalemleri, beşinci bölümde ise seferin bilançosu çıkartılıp, devletin kapıkuluna yapmış olduğu sübvansiyonlara dikkat çekilmiştir. Ekler kısmında ise avarız, nüzul, sürsat ve gider kalemleri tablolarına yer verilmiştir.