Sürdürülebilir turizmin gelişiminde ekofeminist bir model önerisi

Sürdürülebilir turizm, sosyo-ekonomik, kültürel ve çevresel boyutları olan ve turizminyapıcı bir şekilde gelişimini hedefleyen bir alandır. Sürdürülebilir turizmin gelişiminin sağlanması için temel belirleyicilerin turizm alanlarında uygulanabilirliği oldukça önemlidir. Temel belirleyicilerin uygulanması sürecinde ise turizm alanlarında çeşitli sorunlar ortaya çıkabilmekte ve ilgili durum gelişimin yavaşlamasına neden olabilmektedir. Yapılan bu araştırmanın temel amacı, yıkıcı kapitalist uygulamalarla ataerkil kültür tarafından sömürülen insan ve diğer tüm canlıların, sürdürülebilir turizmvasıtasıyla katkı unsuru haline geldiği ve turizmin daha dişil nitelikler ile değerlendirildiği ekofeminist bir model oluşturmaktır. Araştırmada, sürdürülebilir turizm faaliyetlerinin ve ekofeminist anlayışların var olduğu Köyceğiz ve Cumalıkızıksahaları temel alınmış ve bu alanlarda yaşayan yerel halk ile yarı yapılandırılmış görüşme soruları temelinde derinlemesine görüşmeler sağlanmıştır. Bölge halkınasosyo-ekonomik, kültürel ve çevresel sürdürülebilir turizm bağlamında yapılan uygulamalar, gelişen süreçler ve tüm canlıların bu süreçlere ilişkin etkilenme düzeyitemelinde sorular sorularak ilgili destinasyonda ekofeminist değerlendirmeler yapılmıştır. Araştırmanın örneklemi belirlenirken amaçlı ve kurama yönelik örneklem yöntemi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, sosyo-ekonomik, kültürel ve çevresel sürdürülebilirlik başlıkları altında temalara ulaşılmıştır. Ekofeminist temelde sosyo-ekonomik sürdürülebilirlik yaklaşımı temaları; yıkıcı turizm uygulamaları, eşit muamele, eşit ifade hakkı, eşit ekonomik haklar ve antikapitalist yaklaşımdır. YıkıcıTurizm Uygulamaları ana teması altında, işletme temelli gelişim, yerel halkın planlama sürecine yetersiz katılımı ve düzensiz gelişen turizm faaliyetleri olmak üzere üç alt tema belirlenmiştir. Antikapitalist Yaklaşım ana temasının alt temaları, faydanınekonomik olarak adil dağılımı ve rant temelli gelişim olarak belirlenmiştir. EşitEkonomik Haklar ana temasının alt temaları, kadın girişimciliğinin gelişimi, turizmin ekonomik faydaya etkisi ve sermaye yoksunluğu temelli sorunlardır. Eşit İfade Hakkıana temasının alt temaları, yerel halkın aktivizm süreci, yerel halkın görüşünü ifade edebilmesi ve cinsiyet temelli ifade gücüdür. Eşit Muamele ana temasının alt temaları ise, cinsiyet temelli eşitlik ve istihdam temelli muameledir. Ekofeminist temeldekültürel sürdürülebilirlik yaklaşımı temaları, yerel kültürün korunması, yıkıcı turizmuygulamaları, nesillere aktarımdır. 'Yerel Kültürün Korunması' ana teması kapsamında oluşturulan alt temalar, 'Kültürel Özün Ön Plana Çıkarılması, Kültürel Miras Alanlarına Gelişim Desteği ve Kolektif Çaba'dır. 'Nesillere Aktarım', ana teması kapsamında oluşturulan alt temalar, 'Kültürel Varlığın Aktarımı ve Korunması ve Yaşam Tarzının Aktarıma Uygun Olarak Düzeni'dir. 'Yıkıcı Turizm Uygulamaları' ana teması kapsamında oluşturulan alt temalar ise, 'Kültürel Yapılara Verilen Zararlar ve Mimari ve Restorasyon Temelli Sorunlar'dır. Ekofeminist temelde çevresel sürdürülebilirlik yaklaşımı temaları, nesillere aktarım, yıkıcı turizm uygulamaları ve doğanın korunmasıdır. 'Nesillere Aktarım' ana teması kapsamında oluşturulan alt temalar, 'İklim Krizi Farkındalığı, Çevre Bilinci Kazandırma ve Eğitimdir'. 'YıkıcıTurizm Uygulamaları' ana teması kapsamında oluşturulan alt temalar, 'DoğalYaşamın Tahribatı ve Kirliliğin Artışı'dır. 'Doğanın Korunması' ana teması kapsamında oluşturulan alt temalar, 'Plansız Gelişmenin Önlenmesi ve Çözüm Önerilerinin Geliştirilmesi'dir. İlgili başlıklar temelinde geliştirilen alt teoriler ile ilişkili olarak kolektif feminist liderlik, küçülme, iklim krizi yönetimi, kültürel gelişim ve kültürde farkındalık ve sürdürülebilir turizmde güçlendirme olmak üzere beş temel boyut oluşmuş ve oluşturan boyutlar ilgili temalar ile ilişkilendirilerek model ortaya konmuştur.