turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Doğrudan yabancı yatırımlar, yatırım teşvik tedbirleri ve Kazakistan açısından değerlendirilmesi

Bu çalısmada temel olarak, dogrudan yabancı yatırımlarda yasanan gelismeler tarihsel ve teorik açıdan analiz edilmistir. Sovyet Birliği'nin dagılmasından sonra Kazakistan birtakım ekonomik reformları gerçeklestirerek, dünya ekonomisinin küresellesme süreci içerisinegirmistir. Dogrudan Yabancı Yatırımlar, Yatırım Tesvik Tedbirleri ve Kazakistan AçısındanDegerlendirilmesi adlı bu tez üç ana bölümden olusmaktadır. Birinci bölümde dogrudan yabancı yatırımların tanımı ve özellikleri, bu yatırımları etkileyen faktörler degerlendirilmistir. Dogrudan yabancı yatırımların tanımı, taraflarasagladıgı faydalar ve nedenleri incelenmistir. Ayrıca dogrudan yabancı yatırımlarıngelismekte olan ülkelerdeki seyri son 15 senelik göstergeleri ile analiz edilmistir. kinci bölümde ülkelerin uygulamakta oldukları tesvik tedbirlerinin olumlu ve olumsuz etkileri tartısılmıstır. Son bölümde ise, Kazakistan'da uygulanmakta olan dogrudan yabancı yatırımlartesvik politikaları, devletin hukuki destegi ve saglanan garantiler incelenmistir. Bu incelemeler istatistik ve politik bilgilerle karsılastırılarak analiz edilmis, ülke için verimliligiüzerinde durulmustur.
Türkiye'de özelleştirme uygulamaları ve yerel hizmetlerin kalitesine etkisi: Aydın Büyükşehir Belediyesi

Özelleştirme ile yerel hizmetlerin; yönetimin, mülkiyetin, finansmanın özelleştirilmesi ve özel sektörün faaliyeti yasalarla sınırlandırılmış olması kapsamında ve sadece devletin faaliyet gösterdiği alanlara yönelik giriş engellerinin kaldırılmasını vurgulanacağı anlamına gelen yerel hizmet kalitesi Türkiye'de özelleştirme uygulamaları kapsamında incelenmiştir. Tarihsel süreçte devlet yapısının etkisiyle birlikte özelleştirmede zaman içerisinde değişmiş, bu süreçte problemlerin ve faydalarının toplumumuza kattığı katkıyı ve özelleştirme yerel hizmetlerin kalitesine etkisini ortaya koyarak yapılan bu çalışma Aydın Büyükşehir belediyesi örneği kapsamında ele alınmıştır. Çalışma kapsamında Aydın ilinde yaşayan vatandaşların, genel özelleştirme algısı ve belediye hizmetlerinin kalitesi geçerliliği ve güvenilirliği yapılmış ölçekler ile ölçülmüştür. Yapılan alan araştırması ile elde edilen veriler Yapısal Eşitlik Modeli ile modellenmiştir. Modelleme sonucunda genel özelleştirme algısının belediye hizmetlerinin bazı alt boyutlarına anlamlı bir şekilde etki ettiği sonuçlarına ulaşılmıştır.
Varlık vergisi ve kamuoyundaki etkileri

Varlık Vergisi Kanunu, II. Dünya Savaşı yıllarında yaşanan ekonomik sıkıntıları atlatmak amacıyla Şükrü Saraçoğlu Hükümeti tarafından hazırlanan olağanüstü bir kanundur. 17 maddeden oluşan kanunla, savaş döneminde elde edilen spekülatif kazançların vergilendirilmesi hedeflenmiştir. Vergi ile kısa zamanda nakit para ihtiyacının karşılanacağı, stok edilen malların piyasaya çıkacağı, para arzının daralacağı, bütçe açığmm kapatılacağı ve dolayısıyla fiyatların düşeceği varsayılmıştır. Varlık Vergisi Kanunu, 12 Kasım 1942 tarihinde uygulamaya konmuş ve mükelleflere vergilerini ödemeleri için on beş günlük bir süre verilmiştir. Bu sürenin ardından ilk hafta için %1, ikinci hafta için % 2 faizli ödemek koşulu ile on beş günlük ek bir süre daha tanınmıştır. Varlık Vergisi Kanunu ile 114 368 mükellefe toplam 465 384 820 Lira vergi konulmuş, bunun 314 920 940 Lirası tahsil edilmiştir. Mükellefler vergi borçlarım ödeyebilmek için önce ellerindeki nakit paralarını kullanmışlar, daha sonra ev ve iş yerlerindeki kıymetli malları, son olarak da gayri menkullerini satılığa çıkartmışlardır. Vergi borcunu verilen süre içinde ödemeyenlerin ise mallarına haciz konularak satışa çıkarılmıştır. Vergi borçları hacizlerden elde edilen gelirle de karşılanamayan mükellefler önce İstanbul'da oluşturulan toplama merkezlerinde bekletilmişler sonra da on iki kafile halinde borçlarım çalışarak ödemeleri için Aşkale'ye gönderilmişlerdir. Varlık Vergisi uygulamaları, verginin kökeninde etnik ve dini unsurların önemli kriterler olduğunu da ortaya koymuştur. Her ne kadar Kanunda Müslim- Gayrimüslim ayrımına gidilmese de uygulamada bu belirgin bir şekilde 108 görülmektedir. En yüksek miktarda vergi yükü Gayrimüslimlere yüklenmiş, Gayrimüslimlerin mallan hacze tabi tutulmuş, çalışma yükümlülüğü sadece onlara uygulanmıştır. Vergi bu yönüyle iktisatçılar tarafından eleştirilerek, Türk devrim süreciyle benimsenen çağdaş maliye anlayışına ters düştüğü ortaya atılmıştır. Vergi, 15 Mart 1944 tarihinde tasfiye edilmiştir. Verginin tasfiyesi sonucunda ödeyen ödediği ile kalmış, vergisini ödeyenler daha sonraki dönemlerde büyük ekonomik sıkıntılar çekmişlerdir. Buna karşın vergisini ödemeyen, malını kaçıran mükelleflerin bir bölümü ise verginin tasfiyesi ile eski zenginliklerine kavuşma imkanı bulabilmişlerdir.
Karaparanın aklanması ile mücadelede Türk hukuk sisteminde yer alan mali ve mali olmayan tedbirler

Karapara insanlık tarihi kadar eski bir olgu olup, suçtan elde edilen gelir anlamına gelmektedir. İnsanların para ile ilişkilerinin başladığı tarihlerden günümüze kadar gelen süreç içerisinde suçtan elde edilen gelire yasal görünüm kazandırılmak istenmiş ve bunu başarabilmek için birçok yöntem uygulanmıştır. Nihai amaç karaparayı aklamak ve ekonomik sisteme dahil etmektir. Karaparanın aklanması için kullanılan yöntemler zaman içerisinde hızla değişen ve gelişen teknoloji sayesinde çeşitlenmiş ve sayıca artmıştır. Bu çalışmamızda; karapara ve karaparanın aklanması olgularının ne anlama geldikleri, karapara aklama yöntemlerinin incelenmesi, karapara aklama suçu ile mücadelede uluslararası düzenlemelerin hangileri olduğu, ülkemizin taraf olduğu ikili anlaşmaların ve uluslararası belgelerin önemi ve içerikleri, karapara aklama suçunun Türk Hukukundaki yeri, karapara aklama ile mücadele kapsamında ülkemizde alınan ve alınması gereken tedbirlerin nelerden ibaret oldukları, hususları incelenmeye çalışılmıştır.
Türk vergi sisteminde kurumlar vergisinin vergi hasılatına etkisi

Vergi zaman içinde kavram ve anlam olarak çeşitli değişiklikler geçirmiş; farklı tanımlar yapılmıştır; mali, iktisadi, sosyal, hukuki, politik, hatta ahlaki yönleri ilekurumsallaşmış sağlam bir düşünce sistemine kavuşmuş bir kavramdır. Vergi tarih boyunca çok çeşitli faktörlerin etkisi ile şekillenmiş, çeşitli aşamalardan geçmişş bir olgudur. Aslındavergi diğer sosyal olaylar gibi toplumun iktisadi yapısının, siyasi rejim ve hukuk sistemlerinin gelişmesine göre değişmiş ve yeni bir anlam kazanmıştır. Türkiye'de kurumların gerçek kişilerden ayrı olarak vergilendirilmesi, birçok Avrupa ülkesini takiben 1950 yılında mümkün olmuştur. O dönemde gerçekleştirilen vergi reformunun bir parçası bugün hala uygulanmakta olan 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu kabul edilerek 01.01. 1950 yılından itibaren yürürlüğe girmiştir. Günümüze kadar bu Kanundaönemli değişiklikler yapılmasına rağmen Kanunun temel çatısı aynı kalmıştır. 1950 yılından bugüne kadar 55 yıldır çeşitli ek ve değişikliklerle ve 80'i aşkın maddesiyle yürürlükte kalan 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu, dünya ölçeğinde yaşanan politik ve ekonomik oluşum ve dönüşümlerin ve küreselleşme olgusunun ışığında ve ülkemizin AB ile bütünleşme ve tam üyelik müzakereleri aşamasında nihayet derli-toplu ve çağdaş bir yapıya kavuşturulmaya çalışılmaktadır. 01.06. 2006 tarihinden itibaren 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu kabul edilmiştir. Kurumlar Vergisi gelecek yıllarda bu yeni hali ile daha faydalı/hasılatı artırıcı etkileri olacağı söylenebilir. Kurumsallaşmaya teşvik sağlayacağı düşünülmektedir. Vergi oranınınindirilmesi uluslararası ve yerli piyasalarda rekabet gücümüzü arttıracağı beklenmektedir. Ek olarak vergisel düzenlemelerin yanında sosyal güvenlik kesintilerinin maliyet unsuru olarak işletmelere olan yükünün azaltılması gerekmektedir. Kurumlar Vergisi'nin sosyal, mali ve iktisadi boyutta önemli bir maliye politikası aracı olarak görülmektedir.
Gelir farklılığının dinamik kamu malına gönüllü katılım üzerindeki etkisinin deneysel incelemesi

Bu çalışmanın amacı gelir farklılığının dinamik kamusal malların gönüllü sağlanmasındaki etkisini incelemektir. Araştırmada deneysel iktisat teknikleri kullanılmıştır. Kamusal malların sağlanmasında bedavacılık problemi tartışılmış ve deneysel iktisadın gelişimi aktarılmıştır. Gönüllü katılım mekanizması kullanılarak tasarlanan deneyden elde edilen sonuçlar gelir dağılımı daha eşit hale geldikçe dinamik kamusal mallara gönüllü katılımın arttığını göstermektedir.
Katma değer vergisinde sorumluluk uygulaması

Katma Değer Vergisi'ndeki tevkifat müessesesi tam ve kısmi tevkifat olarak ikiye ayrılmaktadır. Tam tevkifat uygulamasında verginin tamamı, kısmi tevkifat uygulamasında ise verginin bir kısmı kesilerek vergi dairesine beyan edilir. 26.04. 2014 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak ve 01.05. 2014 tarihinden itibaren uygulamaya konulan Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği ile bugüne kadar yayımlanan 123 adet Katma Değer Vergisi Genel Tebliği yürürlükten kaldırılarak bu alandaki karmaşıklık sona erdirilmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde sorumluluk kavramı ve Vergi Hukuku'nda sorumluluk konusu açıklanmaya çalışılacaktır. İkinci bölümde ise, Katma Değer Vergisi'nin teorik yapısı ele alınarak, Katma Değer Vergisi'nde sorumluluğun genel çerçevesine yer verilecektir. Son bölümde ise, Katma Değer Vergisi'nde sorumluluk uygulaması ayrıntılı bir şekilde ele alınarak açıklanmaya çalışılacaktır.
Üçüz açık hipotezi ve Türkiye'deki mali politikalar üzerindeki etkilerinin analizi

Ülke ekonomilerinin tıkanma yaşamamaları için üzerinde en fazla durmaları gereken konu hiç şüphesiz ki makroekonomik dengenin sağlanmasıdır. Dış ekonomik dengenin iç ekonomik dengeye eşit olduğu durumda makroekonomik denge sağlanmakta ve iç ekonomik denge bütçe dengesi ile özel tasarruf-yatırım dengesi toplamından oluşurken dış ekonomik denge cari dengeden oluşmaktadır. Buradan hareketle, bütçe açığı ve özel tasarruf açığının toplamı kadar cari açık verilmesi beklenmekte ve bu üç kalemin aynı anda açık vermesi ve birbirinden etkilenmesi durumu 'üçüz açık' olarak ifade edilmektedir. Görüldüğü üzere üçüz açık hipotezi, bütçe açığı ve cari açık ilişkisinden oluşan ikiz açık hipotezine özel tasarruf-yatırım açığının eklenmesiyle ortaya çıkmıştır. Son yıllarda ülke ekonomileri incelendiğinde bu üç denge unsurunun bazı ülkelerde birlikte hareket ettiği görülmüş ve bu konu teorik ve ampirik çalışmalarda incelenmeye başlanmıştır. Üçüz açık bileşenleri ile Türkiye'de uygulanan mali politikaların etkileşiminin incelenmesi amacıyla Türkiye ekonomisi için üçüz açık hipotezinin test edildiği çalışmada ilk olarak üçüz açık hipotezini oluşturan bileşenler teorik olarak ele alınmış ve üçüz açık hipotezinin ortaya çıkışı açıklanmıştır. İkinci bölümde ise Türkiye ekonomisinin kuruluş yıllarından itibaren günümüze kadar uygulanan mali ve ekonomik politikalar ele alınmış ve üçüz açık bileşenlerindeki değişim incelenmiştir. Son bölümde, 1975- 2016 yıllık verileri kullanılarak VAR yöntemiyle üçüz açık hipotezi Türkiye ekonomisi için test edilmiş ve uygulama sonucunda üçüz açık hipotezinin Türkiye ekonomisi için geçerli olmadığına ulaşılmıştır.
Uluslararası vergi anlaşmalarında çifte vergilendirme sorunları

Küreselleşme süreciyle meydana gelen uluslararası ekonomik ve ticari ilişkilerle birlikte artan sermaye hareketleri, uluslararası arenada devletler arasında yeni vergilendirme sorunlarını ortaya çıkartmıştır. İkinci Dünya Savaşından sonra ekonomik, teknolojik ve finansal gelişmeler, ülke sınırlarını aşarak devletlerin birbiri ile olan ilişkilerini arttırmıştır. Ulusal sınırların aşılması devletlerin egemenlik ilkesi gereği, siyasi sınırlarını ve çıkarlarını koruma içgüdüsüne yöneltmiştir. Uluslararası vergi sorunlarının çözümüne yönelik yapılan ilk çalışmalar Milletler Cemiyeti ile başlamıştır. Artan sermaye hareketliliği ve ülkeler arasında oluşan vergi sorunları, OECD ve Birleşmiş Milletler gibi uluslar üstü kuruluşların odağı haline gelerek söz konusu sorunlarla ilgili çifte vergilendirmeyi önlemek ve ortadan kaldırmak için Vergi Model Anlaşmaları oluşturulmuştur. Ülkeler kendi çıkarları doğrultusunda ekonomik ve siyasal durumlarını gözeterek en uygun model anlaşmaları tercih etmeye çalışsa da, devletlerin her zaman gelişmişlik seviyesinden kaynaklanan sorunları olmuştur. OECD Model Anlaşması yapısı gereği gelişmiş ülkelerin lehine iken, UN Model Anlaşması gelişmekte olan devletlerin çıkarlarını ön planda tutmuştur. Bu çalışmada uluslararası çifte vergilendirme kavramı ile söz konusu çifte vergilendirme sorununu önlenmesi veya ortadan kaldırılmasına yönelik ulusal ve uluslararası uygulanabilecek yöntem ve araçlar incelenmiş; uluslararası çifte vergilendirmenin çözümü konusunda başlıca etkisi olan uluslararası vergi anlaşmaları ve modelleri karşılaştırılmıştır. Ayrıca, Türkiye'nin uluslararası çifte vergilendirme sorununa yaklaşımı incelenmiş olup, benimsediği ilke ve esaslarla meydana getirdiği 'Türk Modeli' ele alınmıştır.
Türkiye'de özel tüketim vergisi ve mali güç ilkesi açısından analizi

Üretimden ya da üretimin belirli bir aşamasından genel olarak alınmayıp da tek tek belirlenen bazı ürün ve hizmetlerden alınan vergilere, özel tüketim vergisi denilmektedir. ÖTV ekonomik sürecin üretim ve dağıtım aşamalarında veya bunların sadece birinde belirlenen bazı mal ve hizmetlerden alınmaktadır. 4760 Sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu 12.06. 2002 gün ve 24783 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu kanunun yürürlüğe girmesiyle 16 adet vergi, harç, pay ve fon yürürlükten kaldırılmıştır. Özel Tüketim Vergisinin konusunu; akaryakıt ürünleri, motorlu taşıtlar, sigara, alkollü - kolalı içecekler ve lüks tüketim malları oluşturmaktadır. Belirli koşullar altında ÖTV, vergi yükü ve gelir dağılımında adaleti sağlamada, toplum için zararlı malların tüketimlerinin kısılmasında ve çevre kirliliğinin önlenmesinde olumlu neticeler verebilir. Anayasal bir zorunluluk olan mali güç ilkesinin gözetilmesi için vergilendirilecek malların dikkatli seçilmesi gerekir. Toplum tarafından lüks olduğu kabul edilen malların verginin kapsamında olması ile artan oranlılık ve bununla birlikte vergi adaleti sağlanabilir. Çalışmada öncelikle ÖTV teorik bazda ele alınmış, 4760 Sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun yürürlüğe girmesiyle, yürürlükten kalkan vergi, harç, pay ve fonlar incelenmiş, 4760 Sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu irdelenmiş, mali güç kavramı açıklanarak, ÖTV'nin mali güce göre vergilendirmeye uygun olup /olmadığı ortaya konulmaya çalışılmış, Avrupa Birliği'nde uygulanan ÖTV ile Türkiye'de uygulanan ÖTV'nin genel uyumu/uyumsuzluğu ve mali gücü ne ölçüde gözettiklerine cevap aranmıştır. Çalışmada Türkiye'de uygulanan ÖTV'nin genel olarak AB ile uyumlu olmadığı, dolaylı vergiler grubundan olan ÖTV'nin mali güç ilkesini gözetmediği birçok açıdan ortaya konulmuştur. ÖTV'nin mali gücü gözeten yanları da ifade edilmiş ve mali güce daha fazla yaklaşma noktasında yapılabilecekler belirlenmiştir.
Türkiye'de 1918-1938 tarihleri arasında maliye teşkilatı

Maliye teskilatı devlet kurumları içerisinde önemli bir yere sahiptir. Kamu hizmetlerinin gerektirdigi kaynakların tedarik edilme ve harcama süreçleri mali yapının kurumsallasmasını ifade eder. Bu münasebetle mali yapının gelisim süreci ve bu süreçte ugradıgı degisimin takibi de ayrıca önem kazanmaktadır. Milli mücadelenin basladıgı dönemde ihtiyaç duyulan kaynakların tedarik edilme usulü ve bu kaynakların harcama biçimi özü itibariyle mali bir meseledir ve kendine özgü bir mali yapıyı gerektirmektedir. Tarihi gelisim içerisinde mali yapıyı etkileyen iç ve dıs etkenlerin olması dogaldır. Lozan Antlasması'nın Türk mali sistemi üzerinde vesayeti kaldırıcı etkisi bir dısetkendir. zmir ktisat Kongresi kararları ve yeni devletin yasadıgı anayasaldegisimin mali yapıya tesirleri göz ardı edilemeyecek kadar önemli iç etkenlerdir. Burada yeni devletin kurucu iradesini ortaya koyan Mustafa Kemal Atatürk'ün malihassasiyetlerinin mali yapı üzerindeki yönlendirici etkisini dikkate almak gerekir. Maliye Vekaleti'nin, 1920'den müstakil bir teskilat kanununun çıkarıldıgı 1936 tarihine kadar geçen kurumsallasma çabaları dikkat çekicidir. Osmanlı Devleti'ndendevir alınan mali yapıda degisiklikler, 1927 yılı Bütçe Kanunu'yla birliktebaslamıstır. 1929 yılında, bakanlıkların teskilat kanunları çıkarılana kadar teskilatkanunu hükmünde olan bir düzenleme yapılarak mali yapı gelistirilmistir. 1933 yılında stanbul Maliye Teskilatı'na iliskin düzenleme, gelirlerin büyük kısmınınstanbul'da toplanması dolayısıyla stanbul'a özgüdür. Nihayet 1936 yılında Maliye Bakanlıgı'nın müstakil teskilat kanunu ve nizamnamesi çıkarılarak maliye teskilatıkadro, unvan, görev bakımından sistematik bir yapıya kavusturulmustur.
Türkiye'de haberleşme sektörünün gelişimi ve panel veri ile talep analizi

Haberleşme yaşamsal ihtiyaçlardandır. Günümüzde haberleşme talebindeki artış dijital platformların çeşitliliğindeki artışı yakalayan bir ivme ile sürmektedir. Ancak haberleşme sektörünün talebi çoğunlukla haberleşme araçlarına olan talep ile şekillenmektedir. Türkiye'de dünyadaki seyrine uygun şekilde sabit hat hizmetlerine olan talep düşerken, GSM ve genişbant internet hizmetlerine olan talep yükselmektedir. Bu çalışmada haberleşme sektörünün gelişiminin incelenmesi için 2002- 2009 yıllarında Türkiye'de 26 bölgedeki hanehalklarının 12 grup ürüne ilişkin gelir ve fiyat esnekliklerinin hesaplanması ve karşılaştırmalı bir bakış açısı benimsenerek analiz edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç için genişletilmiş doğrusal harcama sistemi kullanılmıştır. Model talep teorisinin kısıtları altında tahmin edilmiştir. Her bir ürün için fiyat esneklikleri negatif iken, gelir esneklikleri pozitif olarak hesaplanmıştır. Çalışmada hanehalkı tüketim kalıpları ile ilgili edinilen veriler, Türkiye genelini kapsayan önceki çalışmaların sonuçlarını ve Engel eğrilerini doğrulamaktadır. Gıda ve alkolsüz içecek harcaması, giyim ve ayakkabı harcaması ihtiyaç malı iken, ulaşım, eğlence ve kültür, restaurant ve otel harcaması lüks maldır. Konut ve kira ve sağlık harcamaları birim esnektir. Haberleşme harcamalarının gelir ve fiyat esneklikleri yaklaşık 1'dir. Dolayısıyla bu harcamaların talebi birim esnek kabul edilebilir. Bu nedenle haberleşme harcamalarının ihtiyaç malı olduğu söylenebilir. Bunun için haberleşme harcamalarındaki vergi artışına bağlı fiyat artışları, ilgili harcamaların hasılalarında büyük bir değişim yaratmayacağından Türkiye'de haberleşme hizmetleri üzerindeki vergilerde indirime gidilmelidir.
TBMM'nin bütçe hakkı kullanım durumu:5018 sayılı kanun sonrası bütçe hakkı kullanımında etkinlik düzeyinin ölçümü

Temsili demokrasilerde kamusal karar oluşturma sürecinin önemli kurumlarından biri olan bütçe, modern devletin ve parlamenter demokrasinin oluşmasında önemli rol oynayan bütçe hakkına dayalı olarak yürütme organı tarafından hazırlanmakta ve yasama organınca görüşülerek onaylanmaktadır. 1980 sonrası yaşanan ekonomik, siyasal ve sosyal değişimler bütçe kurumunu ve kavramını şekil ve içerik açısından ciddi değişikliklere zorlarken bütçe hakkı da yeni anlam ve işlevler kazanmıştır. Türkiye'de 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile birlikte bütçe kavramı ve bütçe hakkı yeni ve farklı içerik, anlam ve işlevler üstlenmiştir. TBMM'nin bütçe hakkını kullanırken; bütçeyi politika dokümanı, mali plan aracı, faaliyet rehberi, iletişim aracı ve kontrol, denetim ve hesap sorma aracı olarak kullanması gerekmektedir. Söz konusu gereklilik bütçe hakkı kullanımında etkinlik şartlarını oluşturmaktadır. Bu çalışmada 5018 sayılı Kanun sonrası TBMM'nin bütçe hakkı kullanım düzeyindeki etkinliğin ölçülmesi amacıyla öncelikle literatür taramasından yararlanılarak bütçe hakkı kullanımında etkinlik göstergelerinin oluşturulması ve söz konusu göstergelere dayalı olarak TBMM'nin bütçe hakkı kullanım etkinlik düzeyinin ortaya konulması amaçlanmaktadır. Üretilen etkinlik göstergeleri çerçevesinde TBMM tarafından üretilen tutanak ve raporlar üzerinde yapılan incelemeler ile iktidar ve muhalefet dengesi dikkate alınarak 81 milletvekili ile yapılan 53 sorudan oluşan anketten elde edilen sonuçlara göre TBMM'nin bütçe hakkını etkin olarak kullanamadığı görülmektedir.
Otomatik stabilizatör olarak gelir ve tüketim vergileri: Türkiye ve çeşitli OECD ülkeleri karşılaştırması

Bu çalışmada, Türkiye ile OECD ülkeleri olan Amerika Birleşik Devletleri, İngiltere ve İtalya'da uygulanan başlıca gelir ve tüketim vergilerinin otomatik istikrar sağlayıcı maliye politikası aracı olarak değerlendirilmesi ve karşılaştırılması amaçlanmıştır. Birinci bölümde, öncelikle, maliye politikasının doğuşu ve gelişimi ele alınarak tarihsel süreç içerisinde iradi politikaların neden ortaya çıktığı açıklanacak, ekonomik istikrarın sağlanması, ekonomik kalkınma ve büyümenin gerçekleştirilmesi ve gelir ve servet dağılımının düzenlenmesi gibi maliye politikasının genel kabul görmüş amaçlarından bahsedilecektir. Bölümün devamında da iradi ve gayri iradi maliye politikası araçları açıklanacak ve gayri iradi maliye politikası araçlarının etkinliğini sağlayan/belirleyen faktörler ele alınacaktır. İkinci bölümde Türkiye'de yürürlükte bulunan ve halihazırda uygulanan gelir ve tüketim vergileri otomatik stabilizatör olarak değerlendirilecektir. Üçüncü ve son bölümde ise, OECD'nin kuruluşu, yapısı, amaçları, üye ülkeler ve Türkiye-OECD ilişkilerinden bahsedilecektir. Daha sonra çalışmamız için seçilen ve OECD ülkeleri olan Amerika Birleşik Devletleri, İngiltere ve İtalya'da yürürlükte bulunan ve halihazırda uygulanan gelir ve tüketim vergileri açıklanacak, 2008 Küresel Finans Krizi yılları özelinde otomatik stabilizatör olarak değerlendirilecektir. Son olarak bu ülkelerde uygulanan vergilerle Türkiye'de uygulanan vergilerin otomatik stabilizatör olarak karşılaştırması yapılacak ve elde edilen olgular sayesinde otomatik istikrar sağlayıcı maliye politikasının uygulanabilirliği tartışılacaktır.
Reserve options mechanism

Finansal piyasalarda yaşanan şoklardan dolayı sermaye akımlarındaki oynaklıkların Türkiye piyasalarına etkisini minimize etmek ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın brüt döviz rezervlerini güçlendirmek amacıyla, TCMB tarafından 2011 yılında hayata geçirilen rezerv opsiyon mekanizması, zorunlu karşılık yükümülülüğüne sahip bankalara ve finansal kurumlara bu yükümlülüklerinin belirli bir kısmını yabancı para ve altın olarak tesis etme imkanı tanımaktadır. Bu çalışmada ROM kullanım seviyelerini etkileyen faktörler incelenmekte, daha önceki çalışmalarda etkin çalıştığı konusunda şüphe duyulan ROM'un otomatik dengeleyici özelliğinin, 2018'de Türkiye piyasalarında yaşanan finansal çalkantı döneminde işlevini etkin bir şekilde yerine getirip getirmediği araştırılmaktadır. Bankacılık sektörünün ROM kullanımı davranışları incelendiğinde 2018 yılından önceki dönemde TL ve YP faiz oranlarının önemli rol oynadığı maliyet kaynaklı faktörler öne çıkarken, 2018 yılında yaşanan finansal çalkantı döneminde ise sektörün ROM kullanımı ile maliyet kaynaklı faktörler arasında önemli bir ilişki bulunamamıştır. İlgili dönemde çoklu regresyon analizi kullanılarak ROM kullanımını etkileyen faktörlerin Doları/TL kuru, Türkiye CDS oranı, banka bilançolarındaki verilen kredilerin ağırlığı, ekonomik güven endeksi ve bankacılık sektörü toplam likidite rasyosu olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu çerçevede 2018 yılında Türkiye piyasalarında yaşanan finansal çalkantı dönemi gibi dönemlerde bankacılık sektörünün ROM kullanımında dikkate aldığı faktörlerin, maliyet faktörlerinden ayrıştığı, bu sebeple de böyle dönemlerde ROM'un otomatik dengeleyici özelliğinin etkin bir şekilde çalıştığı sonucuna ulaşılmıştır.