turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Ermeni meselesini hazırlayan sebepler

Ermeni Sorununu hazırlayan sebepler üç başlık altında incelenebilir. Bunlardan birincisi Ermeni Sorununun ortaya çıkmasında Osmanlı tabiiyetinde yaşayan Ermenilerin, içerde ne gibi faaliyetlerde bulundukları, ne amaca yöneldikleri ve bu amaçları doğrultusunda ne gibi kurumlardan destek aldıkları veya ne gibi oluşumları oluşturduklarıdır. Burada asıl üzerinde durulması gereken kurulan ve oluşturulan bu kurumların bu amaç ve gayelere ne şekilde hizmet ettikleri ve kimlerden ne gibi destek gördükleridir. Ayrıca her davanın bir propagandaya ihtiyacı olduğu göz önüne alındığında Ermenilerin propaganda silahını ne derecede etkili kullandıklarını gözden kaçırmamalıdır. Daha sonraki bölümlerde ise bu ayrılıkçı terör hareketlerinin dışarıdan nasıl destek gördüklerini bölümler halinde incelemeye çalıştık. Genel anlamda Ermenilerin, Avrupa kamuoyunda oluşturdukları intibayı inceledikten sonra, bu suni sorunun ortaya çıkıp şekillenmesinde en büyük role sahip olan İngiltere, Fransa ve Rusya Devletleri'nin Ermeniler üzerinden ne gibi bir politika geliştirdiklerini ve bu politikalarını ne dereceye kadar uyguladıklarını vermeye gayret ettik.
Osmanlı ilmiye teşkilatında mülazemet sistemi (18. yüzyıl örneği)

Medrese derecelerini sırasıyla tamamladıktan sonra icazet alarak mezun olan talebelerin müderrislik veya kadılık almak için sıra beklemeleri ve bu esnada mesleki tecrübe kazanmalarını ifade eden mülazemet sistemi, Osmanlı ilmiye teşkilatı açısından önem arz etmektedir. Devletin kurulduğu ilk zamanlarda medrese mezunlarının sayısı fazla olmadığından icazet alanlar hiç beklemeden bir vazifeye tayin edilmişlerdir. Ancak medrese mezunlarının çoğalması sebebiyle 16. asırdan itibaren ilmiye teşkilatında vazife alacak olanların tespiti için mülazemet sisteminin uygulanması gerekli hale gelmiştir. Bu tarihlerden itibaren mülazemetler müstakil defterlere kaydedilmiştir. Bu defterlerin bir kısmı bugün Kadıasker Ruznamçeleri arasında bulunmaktadır. Yüksek dereceli ulemanın bir vazifeye tayinleri esnasında yahut padişah cülusu, şehzade doğumu gibi muhtelif sebeplerle kabiliyetli talebelerini mülazım yazdırmaları esasına dayanan mülazemet sistemi, ehliyetli kimselerin ilmiye içerisinde vazife almasına imkan sağlamıştır. Ancak zamanla ilmiye mesleğine girmek isteyenlerin bir fırsat kapısı olarak görmeye başladığı mülazemet sisteminde bir takım aksaklıklar görülmüştür. Bu çalışmada mülazım veren ilmiye mensupları, mülazemet sistemi ve mülazemet defterleri ile alakalı genel bilgiler verildikten sonra 18. yüzyıl içerisinde farklı tarihlerden seçilen beş defterde bulunan kayıtlar dahilinde, sistemin bu dönemdeki işleyişi ve problemleri incelenmiştir.
Temeşvarlı Osman b. Ahmed ağa'nın nemçe tarihi tercümesi (H. 1135 / m. 1722-23) inceleme - metin

17. yüzyıl, Osmanlı Devleti için büyük savaşların ve önemli toprak kayıplarının vuku bulduğu kritik bir dönemdir. Bu dönemde yaşamış ve bu dönemi yansıtan bir esaretnameye sahip olması bakımından, Osmanlı tarihi ve edebiyatında önemli bir konuma sahip olan Tımışvarlı Osman Ağa'ya atfedilen yazma, araştırmamızın konusunu teşkil etmektedir. Süleymaniye Yazma Eserler Kütüphanesi, Hacı Ahmed Paşa koleksiyonu, nr. 220'de kayıtlı olan ve konu olarak tamamlanmamış eser, miladi 800- 1662 yılları arasını kapsar. 1500'lü yıllara kadar Avusturya ve Alman Tarihi, sonraki kısmında ise Alman tarihine ek olarak Avusturya-Osmanlı ilişkilerine değinen eser, transkribe edilerek muhteva ve kaynak değeri yönünden değerlendirilmiş ve de dönemin çağdaş kronikleriyle mukayeseli karşılaştırılması yapılarak eleştirel yönden incelenmiştir. Geniş bilgilere yer vermese de ilk dönem Almanya tarihini aydınlatması ve önemli gelişmelerin meydana geldiği 17. yüzyıl Osmanlı-Avusturya ve Osmanlı-Almanya ilişkileri hakkında bilgi vermesi bakımından kıymetli bir eserdir.
Siyasi ve sosyal açıdan Kafkas cephesi (1914-1918)

Siyasi ve Sosyal Açıdan Kafkas Cephesi (1914-1918) başlıklı bu tez çalışmasının amacı cephe gelişmelerini siyasi, askeri, sosyal bakımdan olabildiği kadar bir bütün olarak açıklamaktır. Cephenin açılma sebepleri, gelişmeleri ve siyasi, sosyal ve askeri sonuçları tezin konusudur. Çalışmada, geçmişşte ya da halen var olan bir durumu var olduğu şekliyle tanımlamayı amaçlayan araştırma yaklaşımı olan tarama modeli kullanılmıştır. Çalışmada BOA ve ATASE arşiv belgeleri, hatıralar, gazeteler ve çeşitli telif eserler kullanılmıştır. Birinci Dünya Savaşı'nda Osmanlı Devleti'nde ilk açılan ve uzun süre açık kalan cephe Kafkas Cephesi'dir. Kafkas Cephesi'nde 3. Ordu görev almıştır. 3. Ordu'nun yanı sıra Teşkilat-ı Mahsusa burada çeşitli görevler üstlenmiştir. 3. Ordu Köprüköy, Birinci Azap, Sarıkamış, Birinci ve İkinci Tortum, Malazgirt, Kılıçgediği, İkinci Azap, Erzurum, Kop, Çoruh ve başka küçük muharebeler yapmıştır. Bu muharebelerin bazılarında kısmi başarılar elde etmiştir. Bununla birlikte 3. Ordu muharebelerin genelinde yenilgiye uğramıştır. Yenilginin şiddetinin en ağır ve kayıpların en fazla olduğu muharebe Sarıkamış'ta yaşanmıştır. 3. Ordu'nun yanında görev alan bir diğer kuvvet ise, daha önce Çanakkale Cephesi'nde görev alan 2. Ordu birlikleridir. 2. Ordu'nun bazı birlikleri Nisan 1916'da yola çıkmış, birliklerin bölgeye gelişi Ağustos 1916'da tamamlanmıştır. 2. Ordu'nun 16. Kolordusu'nun komutanı olan Mustafa Kemal Paşa önce Diyarbakır'da sonra ise Kop bölgesinde görev almıştır. Bitlis ve Muş'un geri alınmasında önemli hizmetleri görülmüştür. Osmanlı Devleti'nin sosyal yapısının bir parçası olan ve 19. yüzyıl sonunda milliyetçi isyanlara başlayan Ermeniler, bu savaşta Rusların yanında yer almıştır. Ermeniler isyanlar çıkarmışlar, Türk ordusunu ve sivil halkı vurmuşlar, Rusların başarılı olmasını sağlamaya çalışmışlardır. Ermenilerin yaptıklarına karşı Osmanlı Devleti tedbirler almış, Sevk ve İskan Kanunu'nu çıkarmış ve bu kanun günümüze kadar uzanan asılsız Ermeni iddialarına yol açmıştır. Kafkas Cephesi'nde sadece Rus ve Ermenilerle mücadele edilmemiş, zorlu iklim koşulları, lojistik sıkıntılar ve sağlık sorunları ile uğraşılmak zorunda kalınmıştır. Ordunun gücü neredeyse tamamen bitmek üzereyken Rusya'da Bolşevik İhtilali çıkmış, Kafkas Cephesi'ndeki savaş durma noktasına gelmiştir. Rusya'da Bolşevik Hükümet kurulmuş fakat Kafkaslarda bu hükümeti tanımadığını belirten Mavera-yı Kafkas Komiserliği kurulmuştur. Osmanlı Devleti Kafkas Cephesi'ndeki savaşı sona erdirmek için hangi hükümet ile görüşmesi gerektiğini bilememiştir. Sonuçta 15 Aralık 1917'de Bolşevik Hükümet ile Brest-Litovsk Mütarekesi yapılmıştır. 18 Aralık 1917'de ise Kafkas Cephesi'nde ateşkes görüşmelerini yapacak askeri birliklerin Mavera-yı Kafkas Komiserliği'ne bağlı olduğunu bildirmesi üzerine bu komiserlikle Erzincan Mütarekesi yapılmış, buradaki savaşa fiilen ve resmen son verilmiştir. Bununla birlikte siyasi karışıklık ve tarafların barış şartlarında anlaşamaması sebebiyle ertelenen Brest-Litovsk Barış Antlaşması ancak 3 Mart 1918'de imzalanmıştır.
Selim-name

Burhan KESKİN tarafından incelenen bu Selim-name, İzmir Milli Kütüphane'de, Türkçe yazmalar bölümünde, 1 874 numarada bulunmaktadır. Selim-name'nin yazarı İshak b. İbrahim'in doğumu M. 1465, vefatı M.1537'dir. Muhtemelen 1 51 2-1 514 seneleri arasında kaleme alınmış olmalıdır. İstinsahı Cafer Çavuş tarafından M. 1591 yılında tamamlanmıştır. M. l 509'dan, 1 51 2'ye kadar olan olaylar hakkında bilgi verir. Selİm-name'de, İstanbul depreminden başlayarak, Şehzadelerin birbirleri ile olan mücadelelerine, Padişah Bayezit'in Şehzade Ahmet'e gönderdiği mektuplara, Vezir-i Azam Hadım Ali Paşa'nın Şehzade Ahmet'i desteklemek için yaptığı çalışmalara değinilmiştir. Ayrıca Şah-Kulu Baba Tekeli isyanıyla, Selim'in Kefe üzerinden Rumeli'ye gidişi ve babası Bayezit ile yaptığı savaşa da yer verilmiştir. Selim-name, Selim'in Şehzade Ahmet üzerine çıktığı Anadolu seferiyle son bulur.
İzmit kazası vakıfları ve vakıf eserleri: Tespit ve değerlendirme (1750-1850)

Vakıflar, Osmanlı Devleti'nde her türlü alanda hizmet vermiş, zengin ve köklü bir kültürün ürünüdür. Şehirlerin oluşumunda ve gelişiminde katkısı yadsınamaz. Türk-İslam şehirleri ibadethane merkezli bir oluşuma sahip olup, farklı türden birçok vakıf eserinin tesis edilmesi, şehir gelişimine olumlu katkı sağlamaktadır. Bununla birlikte şehir tarihi araştırmalarında vakıf eserleri hayati bir öneme sahiptir. Bu çalışmanın ana unsurunu İzmit Kazası Vakıfları oluşturmaktadır. Temel olarak 1750- 1850 yılları arasında İzmit'te bulunan vakıflar ve vakıf eserlerinin tespiti yapılmıştır. Toplam olarak altmış sekiz adet vakfa ulaşılmıştır. Bu vakıflar içinde çok sayıda cami vakfı bulunmaktadır. Bunun yanında mescit, mektep, medrese, çeşme, tekke, zaviye vakıfları da bulunmaktadır. Vakıf eseri olarak da 68 adet eser tespit edilmiştir. Bu eserlerin çoğunluğu cami ve mescitlerdir. Bunlar haricinde çok sayıda tekke, zaviye, mektep, medrese, hamam, çeşme, köprü gibi eserlerin varlığı ortaya çıkarılmıştır.
Osmanlılar muharebelerini nasıl kayıp ettiler şimdi nasıl telafi ve terakki edebilirler adlı eserin transkripsiyon ve değerlendirilmesi

Sabah Gazetesi yazarı Adil Nami tarafından hazırlanan eser derleme niteliğinde olup, Haziran/Temmuz 1913 (1331 H. - 1329 R.) yılında Cemiyet Kütüphanesi tarafından Sancakcıyan Matbaası'nda basılmıştır. Uzun yıllar, Osmanlı hizmetinde çalışmış olan Goltz'un ve İmhoff Paşa'nın Avrupa matbuatında çıkan makaleleri Osmanlı Türkçesi'ne çevrilerek iktibas edilmiştir. Osmanlı Devletinin Meşruti yönetimegeçişi ve bu süreçte yaşamış olduğu hezimetler asıl konuyu oluşturur. Osmanlı Devleti için Trablusgarp Savaşı ve Balkan Savaşları büyük bir yıkımla sonuçlanmıştır. Osmanlı ordusunun modernleşmesi için eğitim subayı olarak gelen Goltz Paşa ve yine aynı program çerçevesinde Osmanlı Devletinde 1901- 1909 yılları arasında görev yapmış olan İmhoff Paşa'nın Trablusgarp ve Balkan Savaşları devam ederken kaleme almış oldukları ve Avrupa Gazetelerinde yayımlanan makaleleri Trablusgarp ve Balkan Savaşlarını daha iyi tahlil edebilmek açısından önemlidir. I. Balkan Savaşına katılan Fransız İllüstrasyon gazetesi muhabirlerinden; Osmanlı cephesinden savaşı izleyen Mösyö Jorj Demon ve Bulgar cephesinden savaşı takip eden Mösyö Alandope Nezon tarafından tutulan ve gazetelerinde yayınlanan savaşın gidişatına ait notlar kitabın içeriğinde verilmektedir. Bu notlar Osmanlı ve Bulgar ordugahındaki ve cephedeki durumu, askerin sevk usulü ve stratejileri hakkında malumat vermektedir. Bu yazılar, Bulgar ve Osmanlı tarafının Balkan Savaşı'nı nasıl algıladıklarını ve savaş stratejisi geliştirdiklerini de göstermesi açısından önemlidir. Edirne muhasarası esnasında Edirne'de bulunan Fransız Devleti Edirne konsolosu Mösyö Marsalkine tarafından ruznameler kaleme alınmıştır. Edirne çevresinin kuşatma öncesi ve sonrası hakkında bilgi vermektedir. Edirne'nin savaş öncesindeki yiyecek stoku, asker sayısı verilmektedir. Ancak bunlar herhangi bir belgeye dayandırılmamaktadır. Edirne kuşatması ve Balkan ordularının Edirne'yi işgali esnasında meydana gelen olaylar anlatılmış, askerin ve Edirne halkının ruh hali ifade edilmiştir. Avrupa matbuatında çıkan makaleler ve haberler Trablusgarp, özellikle de I. Balkan Savaşı'na farklı bir bakış açısı kazandırması açısından önemlidir. Adil Nami tarafından Osmanlı Türkçesine çevrilerek 1913 yılında kitap haline getirilmiş olan bu eser, çalışmamızla günümüz alfabesine çevrilmiş ve araştırmacıların istifadesine sunulmuştur. Konuyla ilgili araştırma yapacak olan araştırmacılara kaynaklık edecektir.
Orta Asya'dan Osmanlı'ya Türk deri sanatı ve aksesuarları üzerine bir kimlik araştırması

Deri, İlk çağlardan başlayarak birçok kültürde, giysi ve çeşitli eşyaların yapımında kullanılan bir malzemedir. Türkler, en eski kültür buluntularına göre 2400 yıl önce deriyi çeşitli alanlarda kullanmışlardır. Dericiliğin, Türkler için en önemli zanaat kollarından birisi olarak; Orta Asya'dan sonra Anadolu'da da büyük bir gelişme gösterdiği izlenmektedir. Türk sanatı, İslam öncesi ve sonrası olmak üzere iki dönemden oluşmaktadır. Toplumsal ve kültürel yapı, sanat ürünlerinin biçimlenmesinde rol oynamıştır. İslam öncesinde, Totemizm, Şamanizm, Budizm gibi birçok inanç sistemi değişik sanat kollarının oluşumunda ve ürünlerin biçimlenmesinde etkili olmuşlardır. Göç sonrası Anadolu'da ise Türk sanatı büyük ölçüde İslam dininin etkisini taşımıştır. Türklerin yaşamında deriden yapılmış ürünler önemli yer tutmaktadır. Hayvancılık başbca geçim kaynağı olduğu için; deri yaygın kullanılan bir malzeme olmuştur. Türkler, giysi ve giyim aksesuarları, at e yer ve koşum takımları, silah aksesuarları, kapkacak, çadır gibi birçok nesnenin yapımında ve süslemelerinde deriden yararlanmışlardır. Orta Asya'da ve göç sonrası Anadolu'da, iki ayrı tarzda gelişen Türk sanatı; deri ürünlerinin biçim ve süslemelerine de yansımıştır. Zaman içinde gelişen tekniklerle, derinin kullanım alanlarıyla birlikte tasarımları da zenginleşmiştir. Kültürlerarası etkileşim tasarımlarda kendini göstermiştir. Deri aksesuarların statü belirleyici simgesel rolü önemli olmuş, tasarımı etkilemiştir. Günümüzde, Türklerin Orta Asya'da ve Osmanlı Dönemi'nde oluşturdukları deri sanatı ürünleri; yurt içinde ve dışındaki müze ve koleksiyonlarda yerlerini almıştır.
77 numaralı Mühimme Defterinin transkripsiyonu ve hükümlerin özeti (1-370)

Osmanlı Devleti'nin birinci derecede önemli yargı ve karar organı olan Divan-ı Hümayun'nda yapılan toplantılarda siyasi idari, askeri, örfi, şer'i, adli ve mali işler, şikayet ve davalar görüşülüp karara bağlanmaktaydı. Görüşülen sorunlar ve alınan kararlar çeşitli defterlere kaydedilirdi. Bu defterlerden biri, 'Mühimme Defterleri'dir. Divan'da görüşülen siyasi, idari, askeri, sosyal açıdan önemli kararların kaydedildiği defterlere Mühimme Defterleri denir. Ayrıca, Divan-ı Hümayun'da kararlaştırılan hususlar üzerine padişahın onayı alındıktan sonra düzenlenen fermanların suretlerinin kaydedildiği defterler olarak da tanımlanmaktadır. Mühimme Defterleri, daima birinci derecede kaynak olarak kullanılmış olup bu defterlere dayanan birçok araştırma ve çalışmalar yapılmıştır. Bu çalışmada ana hatlarıyla Mühimme Defterlerinin tanıtımını yapıldıktan sonra Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nden temin edilen 77 Numaralı Mühimme Defterinin transkripi ve değerlendirilmesi yapılmıştır. Ayrıca defterin düzenlendiği dönemde yaşanan siyasi ve sosyal gelişmeler ele alınıp hükümlerin özeti yapılmıştır.
II. Abdülhamit yönetimine muhalafet: İttihat ve Terakki Cemiyeti

Tezimizin konusu, Abdülhamit dönemindeki İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin ona karşı yaptığı muhalefettir. İttihatçılar'ın II. Abdülhamit'e karşı olan muhalefetlerini siyasi, içtimai, İktisadi ve eğitim gibi yönlerden Abdülhamit dönemiyle ve onun icraatlarıyla mukayese etmek suretiyle, bu muhalefetin özeliklerini ortaya koymak yakın tarihi anlamak ve değerlendirmek açısından önemlidir. Ayrıca Osmanlı Yenileşme süreci içersinde Avrupa'ya gönderilen nesillerin geri döndüğünde ülkeye olan etkilerinin ve katkılarının faydalı ve zararlı taraflarını ortaya koymak açısında da ayrı bir öneme sahiptir. Yeni Osmanlılar'ın padişaha ve bilhassa Babıali idaresine karşı giriştikleri muhalefet neticesinde kurdukları gizli cemiyetin Avrupalı casuslarla olan ilişkisi ve bu çerçevede İttihatçılar'ın darbe planları da tezimizde dikkat çekilen noktalardır. Ayrıca bu Yeni Osmanlılar'ın faaliyetlerinin neticede İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin doğmasına vesile olması çerçevesinde İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin kuruluş felsefesine dikkat çekilerek aradaki ilişki ve bağlantı da sağlanmaya çalışılmıştır. Abdülhamit'e karşı muhalif olan İttihatçılar'ın ona alternatif olabilecek bir siyasi programa sahip olmadıkları görülmektedir. Jöntürkler Abdülhamit'in tahtan indirilmesi, Meşrutiyet'in ilanı ve Meclis-i Mebusan'ın açılmasından yana ittifak etmişlerdir. Bunların haricinde İttihatçılar siyasi açıdan ihtilaflı fikirlere sahip olmuşlardır. Bir siyasi birlik ve bütünlük sağlamaktan uzaktırlar. Kimi zaman da siyasi açıdan Avrupalılar tarafından kullanıldıkları izlenimini vermişlerdir. Diğer önemli nokta ise, İttihatçılar'ın Batılılaşmanın sağlanması için topluma biyolojik- materyalist ve pozitivist fikirleri aşılamaya çalışmalarıdır. Eğitim konusunda ıslahatı savunan İttihatçılar, Osmanlı'nın en mühim meselelerinden birisi olan iktisat konusunda ise oldukça vasat bir fikir düzeyinde kalmışlardır. Tezimizi hazırlarken izlediğimiz yöntem öncelikle ayrıntılı bir biçimde literatür taraması ve ardından da konu ile ilgili arşiv belgelerine ulaşılması şeklinde özetlenebilir. Elde etiğimiz materyaller incelenmiş, konu başlıklarına göre tasnif edilerek, konumuz üzerine hazırlanmış özel çalışmalara atıflar yapılmıştır. Tez metnini daha anlaşılır kılmak maksadıyla arşiv belgeleri günümüz Türkçesine çevrilip yorumlanmak suretiyle verilmiştir.
XX. yüzyıl başlarında Kızıldeniz'de Osmanlı denizcilik faaliyetleri

Mısır'ın fethinden sonra Portekizlilerin faaliyetlerini engellemek için Kızıldeniz'e yönelen Osmanlılar Mısır, Hicaz, Yemen ve Habeş kıyılarını tamamen ele geçirerek XVI. yüzyılda Kızıldeniz'de hakimiyet tesis etmişlerdi. Bu hakimiyet sonraki dönemlerde denizin güney sahillerine doğru kısmen zayıflasa da XX. yüzyıl başlarına kadar devam etti. 1869 yılında Süveyş Kanalı'nın açılması Kızıldeniz'i dünyanın önemli ticaret yollarından biri haline getirdi. Bu tarihten sonra Kızıldeniz'de Osmanlılar daimi olarak bir deniz filosu bulundurarak Hicaz ve Yemen vilayetlerinin denizden güvenliğini sağladılar. Genelde gambot ve korvet tipi gemilerden oluşan bu donanma karakol, sahil muhafaza, nakliyat ve posta vazifesi yaptı. 1910 yılı sonlarında Yemen'de çıkan isyanın bastırılmasında aktif görev alan Kızıldeniz'deki filo, Trablusgarp Harbi devam ederken İtalyan harp gemilerinin saldırılarına maruz kaldı. Birinci Dünya Savaşı başlarken Kızıldeniz'de bulundurulan Osmanlı gemilerinin İstanbul'a alınması kararlaştırıldı. Savaş başladıktan sonra İngilizler, Türk gemilerine karşı Kızıldeniz'de abluka ilan ettiler. 30 Ekim 1918'de imzalanan Mondros Mütarekesi'ne kadar, yani yaklaşık dört asır boyunca Kızıldeniz sularında Osmanlı denizcilik faaliyetleri devam etti.
Balkanlar'da Bektaşi tekkeleri ve Bektaşilerin devlet erkanıyla ilişkileri

Bu çalışmada XVII ve XVIII. yüzyıllarda Balkanlarda aktif olan Bektaşi tekkeleri ve Bektaşilerin Osmanlı Devleti ile olan ilişkileri ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Osmanlı Devleti, Balkan toprakları üzerinde gelişen ve büyüyen bir devlettir. Bektaşi Babaları, Osmanlı ordularından önce bu bölgeye giderek halkın gönüllerini kazanmış ve Osmanlı hakimiyetinin burada tesis edilmesine katkı sağlamıştır. Bektaşiler, Balkanlarda açtıkları tekkeler sayesinde Türk İslam kültürünün bu coğrafyada kalıcı olmasını sağlamıştır. Ayrıca Bektaşi tekkeleri tasarruf ettikleri mülkleri, tarlaları, bağ ve bahçeleri sayesinde önemli bir ekonomik potansiyele sahipti. Bektaşi tekkeleri ekonomik faaliyetleri doğrultusunda zaman zaman toplumun çeşitli kesimleriyle çatışmalar yaşamış ve karşılaştıkları bu problemler devletin yetkili kurumlarınca çözüme kavuşturulmuştur. Osmanlı Devleti, XVII-XVIII. yüzyıllarda Bektaşilerin merkez tekkesi ve Balkanlardaki Bektaşi tekkeleriyle çeşitli alanlarda ilişkisini sürdürmüştür. Osmanlı Devleti bu doğrultuda gerek Pirevi'ne gerekse Balkanlardaki Bektaşi tekkelerine ayni ve nakdi yardım yaparak Bektaşileri diğer tarikatlardan ayrı tutmamıştır. Fakat Osmanlı Devleti her daim Bektaşi tekkelerini gözetim altında tutmuş ve onların İslam'a aykırı davrandığını tespit ettiğinde gerekli müdahaleyi yapmıştır. Bektaşilerin ilişkisi sadece padişah ve onun etrafındaki kişilerle sınırlı kalmamıştır. Yerel idareciler, vasal devlet liderleri ve Osmanlı ordusunun bel kemiğini oluşturan Yeniçerilerde bu etkileşim halkasına dahil olmuşlardır. Ayrıca çalışmada Bektaşilerin Sünni tarikatlarla olan ilişkisine de değinilerek iki taraf arasında yer yer meydana gelen çekişmeler ve oluşturulan hoşgörü ortamı ele alınmıştır.
19. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin idari taksimatı (1839-1914)

İdari yapı bir devletin temel birimidir. Bu birimin yanlış yapılanması ve işleyişi idari düzenin bozulmasında belirleyici bir etkendir. Bu nedenle bir devlet idari sistemini oluştururken idari taksimat birimlerini de doğru biçimlendirdiği sürece, güçlü ve sağlam bir idari sistemin temelleri atılır. Osmanlı Devleti de kurulduğu ilk yıllardan itibaren idari yapısını sürekli yenileyerek varlığını uzun süre korumayı başarmıştır. 19. yy'dan itibaren ise siyasi vaziyetten kaynaklanan iç ve dış etkenler ile idari taksimat yeniden şekillenmiştir. Hazırladığımız tez 19. yy Osmanlı Devleti idari taksimat birimlerini yıllar arasındaki değişikliklerle ortaya çıkarmayı hedeflemiştir.
Osmanlı Devleti'nde hapis ve sürgün cezaları (1791-1808)

Osmanlı Devleti, uygulamış olduğu hukuk sistemi içerisinde yer alan kuralların uygulanmasına özen göstermiştir. Bu kurallara uyulmaması halinde ise ceza sistemi uygulamaya konulmuştur. Uygulanan cezalar çeşitli olmakla beraber hapis ve sürgün cezaları öne çıkmaktadır. Bu cezaların uygulanmasında herhangi bir standart bulunmamakta, benzer olaylarda farklı cezalar uygulanmaktadır. Ayrıca benzer suçlardan aynı cezaları alan kişiler farklı zamanlarda serbest bırakılmaktadır. İncelemiş olduğumuz dönemde mevcut sorunlar, toplumsal karışıklıklar ve yapılan ıslahatlar ile beraber ortaya çıkan sorunların çözümünde cezalar öne çıkmaktadır. Olumsuz davranışların sorumluları yakalanıp yargılanmakta, suçlu bulunması halinde ise cezalandırılmaktadır. Uygulanan cezalardan hapis ve sürgün cezaları bu sorunlar da sıklıkla kullanılmıştır. Hapis ve sürgün cezalarının uygulanmasında ise suçluların ıslah edilmesi amaçlanmıştır. Bu nedenle suçlulara verilen cezaların süreleri belirtilmemiş, bunun yerine ıslah oluncaya kadar ibaresi kullanılmıştır. Mahkumların serbest bırakılmaları ise padişahın izniyle gerçekleşmektedir. Mahkumlar, hapsedildikleri yerlerde kendi hallerine bırakılmamakta, bunların temel bazı ihtiyaçları karşılanmaktadır.
Şer'iyye sicillerine göre: 19. yüzyılda Amasya, Kayseri, Tokat ve Trabzon şehirlerinde dokumacılık

19. yüzyılda Osmanlı imalatçılığının çöküş sürecine girdiği bilinmektedir. Bu sürecin sebeplerine dair görüşler ise birbirinden farklıdır. Yapılan çalışmada şer'iyye sicilleri incelenen Amasya, Kayseri, Tokat ve Trabzon şehirlerindeki örneklerden Osmanlı imalatçılığına bakılmıştır. Kumaşların menşesi belirlenmeye çalışılmıştır. Bu sayede şehirlerde dokunan kumaşlar, bunların oranları, imalatçıların durumu ve ithal girdilerin boyutu belirlenmiştir. Çalışmanın kapsamına belirtilen dört şehir alınmıştır. Bu şehirlere ait 19. yüzyıldaki şer'iyye sicilleri kaynak olarak temel alınmıştır. Şehirlere ait şer'iyye sicilleri ortalama onar yıllık dönemlerle incelenmiştir. Elde edilen veriler diğer kaynak ve arşiv belgeleri ile kıyaslanmıştır. Yapılan çalışmanın sonucunda 1000'i aşkın terekede 313 çeşit kumaş tespit edilmiştir. Bu kumaşların dörtte biri incelenen şehirlerin dışından getirilen çeşitlerdir. İthal Kumaş çeşitleri ve Kullanımının çok sınırlı düzeyde kaldığı anlaşılmıştır. Yüzyıl boyu en çok kullanılan kumaşlar çuha, çit ve basmadır. 19. yüzyılın son çeyreğinde kumaş çeşitliliğinin arttığı görülmüştür. Tokat şehri incelenen diğer üç şehre göre oldukça canlı bir imalat düzeyine sahiptir. Tokat diğer şehirler için belirleyici konumdadır. Araştırma kapsamına alınan dört şehir açısından bakıldığında 19. yüzyılın dokumacılar yönünden çok dalgalı bir seyrinin olduğu görülmüştür. İmalatçılar en çok Fiyat artışları karşısında sıkıntıya düşmüşlerdir. Ancak her şeye rağmen muazzam bir mücadele azmiyle imalat yöntemlerini değiştirerek yeni şartlara uyum sağlamaya çalışmışlardır. Devletin bilinen rolüne dair anlatılanların aksine imalatçıları desteklediği anlaşılmıştır. Bu dört şehirde yaşanan imalat ikliminin İstanbul ve Bursa gibi daha çok bilinen dokuma üreticisi şehirlerden farklı olduğu anlaşılmıştır.