Sakarya Meydan Muharebesi ve Milli Mücadele açısından önemi

Osmanlı İmparatorluğu katıldığı Birinci Dünya Savaşı'ndan müttefikleri ile birlikte mağlup olarak İtilaf Devletleri ile 30 Ekim 1918 tarihinde Mondros Mütarekesi'ni imzalamak zorunda kaldı. Mütareke'nin imzalanmasının ardından İtilaf Devletleri önceden aralarında yaptıkları gizli anlaşmalar uyarınca 1 Kasım 1918 tarihinden itibaren Anadolu ve Trakya'nın çeşitli bölgelerini işgal ettiler. Mustafa Kemal Paşa önderliğindeki Türk Milleti, bu işgallere karşı bağımsızlık mücadelesi başlattı. Üç yılı aşan ve çeşitli cephelerde gerçekleşen Milli Mücadele'de kazanılan askeri zaferlerin ardından Lozan Barış Antlaşması ile Türkiye uluslararası toplumun saygın bir üyesi olarak bağımsızlığını kazandı. Milli Mücadele, hazırlanması, başlaması ve cereyanı bakımından, normal bir harple kıyas edilemeyecek kadar farklı özellikler göstermektedir. Sebepleri tarihin derinliklerine kadar uzanan askeri, politik, sosyal, ekonomik unsurları ve çeşitli cephelerdeki mücadeleleriyle, bir milletin makus talihini değiştiren özellikler taşımaktadır. Milli Mücadele'nin en önemli cephesini Yunanistan'a karşı savaşılan Batı Cephesi oluşturmuştur. Yunanlılar, diğer cephelerdeki düşman askeri sayısından kat kat fazla askerle Batı Anadolu'yu istila ettiler. Yunanistan'ın İzmir'le başlayan işgallerindeki amacı, Megali İdea'yı gerçekleştirerek, Batı Anadolu'yu Yunanistan'ın bir uzantısı haline getirmekti. Bunun içindir ki, Türk Genelkurmayı kesin zafer yeri olarak Batı Cephesi'ni görmüş ve hazırlıklarını buna göre yapmıştır. Milli Mücadele'nin en önemli safhalarından biri ve Türk tarihinin dönüm noktası Sakarya Meydan Muharebesi olarak görülebilir. Çünkü İkinci Viyana Kuşatmasından beri süren Türk çekilmesi burada durdurulmuş, bundan sonra Türk ordusu ilerlemeye başlamıştır. Sakarya Meydan Muharebesi, Türk milleti için bir ölüm kalım savaşı olarak tarihe geçmişştir. Bu muharebede Türk ordusu cephede savaşırken, Türk milleti de cephe gerisinde hemen her şeyini ordusuna vermiştir. Ordu ve milletin bu dayanışması ile Ankara yakınlarına kadar gelen Yunan ordusu, kesintisiz 22 gün 22 gece süren direniş ile yenilerek Sakarya batısına atılmıştır. Sakarya Meydan Muharebesi, Türk milletinin kaderi üzerindeki önemli rolü yanında, askerlik sanatı bakımından şaheser bir örnek olarak harp tarihi sayfalarını süslemiştir. Başkomutan Mustafa Kemal Paşa'nın 'hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır' prensibi ile stratejik alanda üstün ve daha büyük bir ordunun, nasıl yenilgiye uğratılabileceğini gözler önüne sermektedir. Sakarya Zaferi'nin tarihimiz açısından pek çok askeri ve siyasi sonucu olmuştur. Sakarya Zaferi'nden sonra, Anadolu'daki hareketin gücü iyice anlaşılmıştır. Sakarya Meydan Muharebesi, Milli Mücadele'nin en önemli askeri aşamasıdır. Sakarya Zaferi, düzenli ordunun kendini ispatladığı bir varoluş savaşı olmuştur. Sakarya Zaferi ile birlikte üstünlük Türk ordusuna geçerken, askerlerin morali yükselmiştir. Yunan ordusunun savaşma azmi ise azalmış, taarruz gücü kırılmıştır. Türk ordusu savunma durumundan taarruz aşamasına geçmişştir. Türk ordusunun Sakarya'da kazandığı zafer, Ankara Hükümeti'nin dış siyaset alanındaki faaliyetlerinde önemli gelişmeler sağlamış, askeri zaferi, siyasi alandaki başarılar izlemiştir. Sakarya Zaferi sonrasında Kafkas Cumhuriyetleri ile imzalanan Kars Antlaşması, Fransa ile Ankara Antlaşması, Türk-İngiliz Esir Mübadelesi Antlaşması, Ukrayna ile Dostluk ve Kardeşlik Antlaşması bu zaferin önemli siyasi sonuçları arasındadır.