turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Doğu Anadolu örnekleri kapsamında Akhaimenid Dönem'de Rhyton: gelişim ve tipoloji

Rhyton formu MÖ II. binin başlarından daha öncesine giden bir kullanım geleneğine sahiptir. İçki kabı olmanın ötesinde libasyon gibi ritüel uygulamalarında kullanılan bu kabın her kültüre ve coğrafyaya göre değişen bir üretim üslubu söz konusudur. Genellikle metal, seramik ve cam örnekleri ile karşılaştığımız formun ilk olarak ne şekilde kullanıma girdiği, kendi içindeki form gelişim ve değişiminin nasıl olduğu araştırılması gereken bir husus olarak önem taşımaktadır. Rhytonlar Neolitik dönemden itibaren bir kullanım geleneğine sahip olup muhtelif amaçlarla kullanılmıştır. Genel olarak üretkenlik, bolluk ve çoğalmayı simgeleyen hayvan figürleri ile şekillendirilen bu törensel içki kaplarının üzerinde sıvının dışarı akışını sağlayan akıtma/boşaltma deliklerine veya küçük emziklere rastlanır. Rhyton yapımı Asur Ticaret Kolonileri ve Hitit Çağı'nda en yoğun dönemlerini yaşamıştır. Hitit Çağı'ndan sonra ise Roma dönemine kadar azalarak devam etmiştir. Özellikle Akhaimenid etkili rhytonlarla ilgili çalışmalar oldukça sınırlı olduğundan Akhaimenid Dönem rhyton formuna yönelik yayın ve değerlendirmeleri bir araya toplayarak, formun işlevsel ve tipolojik niteliğini araştırmak ve ilk kullanım geleneğinin bağlı olduğu kültür alanını belirginleştirmek öncelikli amacı oluşturmaktadır her çeşit arkeolojik malzemedeki betimlemeler bu çalışmada ele alınmıştır.
Lykos vadisi antik traverten ocaklarının minero-petrografik ve jeokimyasal özellikleri

Batı Anadolu'daki Lykos Vadisi, tarihi, coğrafi özellikleri, jeopolitik konumu ve elverişli iklim şartlarından dolayı erken dönemlerden itibaren birçok uygarlığa ev sahipliği yapmış arkeolojik alanlardan biridir. Lykos vadisi antik dönem yerleşimlerinde bantlı traverten türü yapı taşlarının yaygın olarak kullanıldığı görülmektedir. Çukurbağ, Hierapolis, Develi-Akköy, Gölemezli ve Tripolis antik ocaklarından çıkarılan ve 'Alabastro fiorito', 'Alabastro listato' ve 'Alabastro rossa' olarak adlandırılan bantlı travertenlerde beyaz, sarı, kahverengi, kırmızı ve kırmızımsı bordo renk ardalanması karakteristiktir. Mineralojik olarak karbonat mineralleri ve daha az miktarda Ca-Fe-oksit, mikrosparit, mikrit'ten oluşan bantlı traverten örnekleri kolloform, ışınsal dentritik ve mikritik laminalı doku göstermektedir. Bu sonuçlar XRD ve Konfokal Raman Spektrometre çalışmalarıyla da desteklenmiştir. Jeokimyasal olarak termojenik kökenli travertenlerle benzerlik gösteren Lykos vadisi traverten örnekleri Kıta Kabuğuna oranla 10-1000 kat, Kuzey Amerika Şeyl Bileşimine göre 5 ile 100000 kat ve Ortalama Fanerozoyik Kireçtaşlarına oranla 10 ile 10000 kat tüketilme göstermektedir. CC, NASC ve APL çoklu element değişim diyagramlarında Al, Ca, Fe, Ti, Cr, Ni, Ba, Rb, Sr, Zn, Pb, Ce, La ve Nd elementlerinde görülen anomaliler oldukça belirgindir. Örnekler yüksek Sr içeriklerine sahip olup, Çukurbağ örneklerinde 618.9- 6920 ppm, Hierapolis örneklerinde 616- 8585 ppm, Develi-Akköy örneklerinde 1669- 8375 ppm, Gölemezli örneklerinde 592- 1269 ppm ve Tripolis örneklerinde 1116- 9509 ppm arasında değişim göstermektedir. 13C ve 18O izotop içerikleri Çukurbağ'da (5.41-6.68 ), ((-16.05)-(-12.09) ); Hierapolis'de (5.09-5.63 ), ((-14.85)-(-9.18) ); Develi-Akköy'de (4.69-5.16 ), ((-14.98)-(-11.62) ); Gölemezli'de (4.21-4.51 ), ((-15.29)-(-13.76) ) ve Tripolis'de (2.99-3.99 ), ((-15.93)-(-13.01) ) olarak belirlenmiştir. Örneklerin jeolojik oluşum yaşları Çukurbağ'da 24.11 0.13-91.1 1. 4 ky; Hierapolis'de 55.10 0.22-158.3 4. 8 ky; Develi-Akköy'de 55.59 0.23-74.92 0. 32 ky; Gölemezli'de 303.0 20-408.0 15 ky ve Tripolis'de 2.09 59-351.01 8. 12 ky arasında değişmektedir.
Sikkeler ışığında liman betimlemeleri

Antik kentlerin, kent yapılarının bir parçası olan limanlar, dış dünyaya açılan en önemli ticaret ağlarının istasyonudurlar. Roma Döneminde buralar arkalarındaki medeniyetin görkemini yansıtan büyük bir mimari kompleks halini almışlardır. Çalışmamızın ana konusu da sikkeler aracılığıyla propaganda için kullanılan Akdeniz Havzasındaki Roma Dönemi limanlarının sikkelerin arka yüzlerinde betimlenmesidir. Sikkeler üzerinde betimlenmiş olan limanların günümüz kalıntılarından, antik metinlerden ve diğer benzer materyallerden yararlanılarak gerçekte bu şekilde olup olmadıkları ve eğer gerçekte bu şekildeyse liman havzalarının biçiminin bir tipoloji verip vermediklerini tespit etmek amacıya yapılmıştır. Çalışmamız için sikkelerde betimlenen limanların ait oldukları kentin konumu, tarihçesi ile ilgili kısa bilgiler verilmiş, daha sonra ise genel bir liman incelemesinden sonra liman yapıları hakkındaki teknik bilgilere değinilmiş, hemen takibinde ise sikkeler üzerindeki betimlemelerden ayrıntılı bir şekilde söz edilmiştir. Ayrıca tezin başlangıcında sikkelerimiz ait olduğu bu dönem ile ilgili siyasi durumdan ve Roma limanlarının teknik açıdan devrim niteliğindeki değişikliklerine başlıklar halinde değinilmiştir. Nihayetinde ise önce sikke üzerindeki betimlemeyle orijinal durumların örtüşüp örtüşmediği ve biçim bakımından bir tipoloji oluşturup oluşturmadıkları sorularının yanıtlarıyla çalışmamız son bulmaktadır.
Antik heykel ve izleyicilik

Bu çalışma MÖ V. yüzyıl ve MS I. yüzyılları arasında izleyici ve sanat çalışması etkileşimlerine ait kanıtlar içeren Antik Yunan metinlerini incelemek amacı ile hazırlanmıştır. Çalışma, Antik Yunan izleyicisinin izleme sürecinde etkin ve sesli bir katılımcı olduğunu önerilen diğer modellerden daha farklı bir biçimde ele almayı amaçlar. Antik izleyici için olağan izleme yöntemi duygusal olarak bağlanılan, sosyal ve sesli bir model olarak tanımlanabilir. Antik izleyici, heykeli, çalışmanın tanımlayıcı bir yazı içermediği durumlarda da söylem ve toplumsal etkileşimin bir aracı olarak kullanır. İzleyici çalışmayı tarif etmek için sahip olduğu bilgiye, yerel belirleyicilere ve yazınlara eşit derecede bağlı kalır. İzleyici bu kaynakların yokluğunda da izleme süresince sanat çalışmasının anlamını farklılaştırarak tahminlerde bulunur. Antik izleyici kendisi ve sanat nesnesi arasındaki sınırları kaldırarak bir oyun alanı yaratır ve kendisini betimlenen olayların ya da temsil edilen kimselerin tanığı olarak kabul eder. Antik izleme süreci üzerine yapılan bu çalışma etkin bir söylem aracılığı ile anlanlandırma ve üretme eyleminde izleyicinin rolünü vurgular ve Antik dönemde izleme tecrübesine dair belirli bir dönem için tutarlılığını koruyan, izleyicinin seçkinliğinden bağımsız gelişen ve sanat çalışmasını eşlik eden bir yazına ihtiyaç duymayan bir yöntem önerir. Antik izleyici için heykel hafızayı tetikleyen, kültürel kimliği güçlendiren ve aktaran didaktik bir araç olarak işlev görür.
Phrygia'da bir kent: Akmoneia

Antik Çağ'da Doiantos Pedion ovası, Yukarı vadisi ve Dindymos Dağı arasındaki verimli platoda konumlanan Akmoneia antik kenti; bugün Uşak'ın Banaz ilçesinde Ahat Köyü içerisindeki Asar Mevkii'nde yer almaktadır. Konumu itibariyle Phrygia Bölgesi'nin önemli ticaret yolları üzerinde bulunan kent; iklimi ve bitki örtüsüne ek olarak su ve ulaşım kolaylığıyla tam bir yerleşme örneği göstermektedir. Günümüze ulaşan yazıtlarından ve sikkelerinden kentin ekonomik bir güce sahip olduğu anlaşılmaktadır. Hellenistik Dönem öncesine ait buluntuya rastlanılmayan kentin eskiçağ tarihi Roma Dönemi'nden Bizans Dönemi'ne kadar incelenebilmektedir. Kısmen günümüze kadar ulaşabilmiş olan kent; 19. yüzyıldan itibaren birçok araştırmacı, coğrafyacı ve gezginin notlarında yer edinmiş olsa da bu notlar dağınık ve yüzeyseldir. Son yıllarda gerçekleştirilen yüzey araştırması ile kentin sahip olduğu mimari yapılara ve kültürel tabakaya işaret edebilecek bilgilere ulaşılmıştır. Antik Akmoneia kenti ile ilgili yapılan bu çalışmada aktarılacak olan bulgular, kentin eskiçağ tarihinin ve sosyokültürel yapısının aydınlatılmasına yardımcı olacaktır.
Örneklerle sunak tipolojisi

Yunan ve Roma Toplumlarında oldukça önemli bir yere sahip olan sunakörneklerinin tipolojik bir görüntüsünü elde etmek amacıyla yapılan bu çalışmada, genel anlamıyla, Tanrılarına ulaşmak isteyen nsanoğlu'nun bu ulaşım için seçtiği en basit ve yalın yer olan sunaklar, ayrıntılı biçimde incelenmeye çalışılmıştır. Yunan ve Roma toplumunda, çok farklı sunu ve sunak tipleri olduğu gibi bunu izleyen çok yoğun bir de ritüel pratiğibulunmaktadır. Yunan dininde kutsal alanların yeri çok fazla değiştirilmediğiiçin sunak çoğunlukla kutsal alana yapılan ilk mimari öğe olmakta ve buraya yapılan tüm kutsal mimari yapılara öncülük etmektedir. Zamanla hem kamusal, hem dinsel, hem kültsel hem de idari bir öğe haline gelmiş, Tanrılaryerine Tanrılaştırılmış hükümdarlara da adanır olmuşlardır. Farklı kültlerleberaber çok Tanrılı Yunan kült düşüncesi içinde sunaklar vazgeçilmez amakarmaşık bir öğe halinde yerini almıştır. Bu konuda belirgin olarak yapılan tek bir yayın ile bağımsız birçok makalenin bulunması, bu öğenin farklı birçok biçimde adlandırılmasına neden olmuş, belirli bir tipolojinin bulunmaması da kimi aşamalarda zorlayıcı olmuştur. Çok belirli kriterleri olmamasına rağmensunaklar çalışmada Portatif, Sabit ve Diğerleri olarak adlandırılmış, belirgin bir tipolojiye daha kolay ulaşmak amacı güdülmüştür. Çalışmada bu başlıklar altında incelenen sunaklar dönemlere yayılarak tüm özellikleri ile irdelenmiş, katalog ve tipolojik özellikleri de ayrıntılı biçimde yazılmış, görüntülerlezenginleştirilmeye çalışılmıştır.
Batı Anadolu bölgesi Hellenistik Dönem konut mimarisi

Çalışmış olduğumuz yüksek lisans tezimizde, 'Batı Anadolu Bölgesi Hellenistik Dönem Konut Mimarisi' araştırılmış mimari plan açısından incelemiştir. Araştırmalarımızı ilk olarak, üç farklı bölümden oluşturduk. İlk olarak konutların oluşum aşamalarını ele aldık. İlerleyen aşamalarda ise ilk ızgara plan yapısından ve gelişen ızgara plan yapısından bahsettik. Daha sonra Hellenistik Dönemi inceledik ve yavaş yavaş konut mimarisine geçiş yapmaya başladık. Bu bölgede kurulmuş olan kentleri tek tek inceledik ve levhalarla araştırmamızı destekledik. Son olarak ise, bir kentin oluşumunda en önemli olguyu oluşturan malzeme yapılarını ele almış bulunmaktayız. Sonuç olarak, Batı Anadolu Bölgesini mimari açıdan oluşum aşamalarını gözlemlemiş bulunmaktayız. Bu çalışma insanların konut yapma aşamalarını yer seçiminden malzemeye kadar ne şekilde seçtiklerini gözler önüne sermektedir.
Bilinen ilk insan etkinliklerinden Mousterian kültüre uzanan süreçte Anadolu ve Kafkasya

Anadolu ve Kafkasya bir taraftan Paleolitik yaşama elverişli yeryüzü şekilleri, iklimi ve hammadde kaynakları açısından tercih edilebilir coğrafyalar olmakla birlikte diğer taraftan Afrika'daki mevcudiyetini çeşitli sebeplerle bu coğrafyanın dışına çıkarmak durumunda olan erken Homo türleri için aşılması gerekli olan coğrafyalar olarak dikkat çekmektedirler. Söz konusu coğrafyalar çerçevesinde insan etkinliklerinin ortaya koyulabilmesi adına insan fosilleri ile birlikte kültürel ögeler ve insan yaşamını işaret eden diğer parametreler ele alınmış, Anadolu ve Kafkasya'nın Afrika'dan Avrupa'ya geçiş için ne derece önemli olduğu ortaya koyulmuştur. Anadolu ve Kafkasya'nın bugünkü güçlü kanıtlara göre Afrika'dan dünyaya yayıldığını kabul ettiğimiz erken Homo türlerinin güzergahındaki ilk duraklardan olduğu sabit kılınmış ve Pleistosen içerisinde güçlü ilişkilere sahip olduğu kanısı desteklenmiştir.
Smyrna antik kentinde bulunan pişmiş toprak figürinler

İ. Ö. 4. yüzyılda Pagos eteklerinde yeniden kurulan Smyrna, Hellenistik ve Roma İmparatorluk dönemlerinde antik dünyanın önemli pişmiş toprak figürin üretim merkezlerinden biriydi. 18. ve 19. yüzyıllarda bulunan yüzlerce Smyrna üretimi figürin bugün Avrupa ve Amerika'da çeşitli müzelerde sergilenmektedir. Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemlerinde kentte bulunmuş olan bu figürinlerin buluntu yerleri kesin olarak bilinmemekte olup belirli bir kontekste ait olmadıklarından bugüne kadar hep teknik ve stilistik açıdan değerlendirilmişlerdir. Bu çalışmanın konusu olan 42 adet figürin ve figürin parçasının büyük kısmı Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk sistemli kazı çalışmalarından biri olan ve aralıklarla günümüze kadar devam eden Smyrna Agorası kazılarında ele geçmişştir. Bunun dışında incelenen eserlerin bir bölümü de Kadifekale ve çevresinde bulunmuştur. Çalışılan eserler Smyrna'da arkeolojik kazılar çerçevesinde bulunup buluntu yeri net olarak bilinen ilk figürin grubu olması açısından önemlidir. Bu durum Smyrna'da bulunan bir figürin grubunun ilk kez buluntu yeri ve kontekst açısından değerlendirilebilmesini sağlamıştır. Eserler teknik ve stilistik açıdan değerlendirilmiş ve bu değerlendirmelerin sonuçları çeşitli müzelerde bulunan diğer Smyrna üretimi figürinler ile karşılaştırılmıştır. Bu çalışmanın sonucunda, incelenen eserlerin, konu ile ilgili pek çok kaynakta belirtilen bu üretim merkezine özgü teknik ve stilistik özellikleri taşıdıkları görülmüş bunun yanında Smyrna'nın şimdiye kadar derinlemesine incelenmemiş Roma dönemi figürinleri ile ilgili yeni veriler elde edilmiştir. Varılan sonuçlar eserin buluntu yeri ve varsa kontekst verileri ile birlikte ele alınarak, incelenen figürinlerin işlevleri ve üretildikleri tarihler ile ilgili öneriler yapılmıştır. Bu çalışma, halen devam eden kazı çalışmalarında ele geçecek olan diğer figürin gruplarının anlaşılmasına da katkı sağlayacaktır.
The Nereid Monument relief sculptures in review (2 cilt)

özNereidler Amtı'nın Heykeltraşi Kabartmalannm Yeniden DeğerlendirilmesiTanyeri, Tuğba Yüksek Lisans, Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü Tez Yöneticisi: İlknur ÖzgenMayıs 1999, cilt I: 188 sayfa, ciltli: 139 sayfaNereidler Anıtı güneybatı Anadolu'da, Likya Bölgesi'nin Xanthos şehrinde bulunan ve İ. ö. 4. yüzyıla tarihlenen bir mezar anıtıdır. Bu anıt zengin heykeltraşi bezemelerlesüslenmiştir. Nereidler Amtı'nın heykeltraşi kabartmaları yerel Likya heykel geleneği ile Yunan ve Pers stlistik ve ikonografik etkilerinin güzel bir karışımını oluşturmaktadır. Anıtı süslemenin yanı sıra, bu bezemeler aynı zamanda anıtı yaptıran hükümdara ait güçlü bir politik propaganda mesajı da taşımaktadırlar. Bu çalışmanın amacı NereidlerAmtı'nın heykeltraşi kabartmalarının tarihsel bir bakış açısı ile ikonografik analiz ve anlamlandırmasını yapmaktır. Giriş kısmında anıt üzerinde daha önce yapılmış çalışmaların bir özeti sunulmaktadır. Birinci kısımda Likya tarihine ışık tutan epigrafik, tarihsel, nümizmatik ve arkeolojik bulgular incelenmiş ve özetlenmiştir. Kabartmalaranıtta bulundukları yerlere göre sınıflandırılmışlardır. Kabartmalarda betimlenmiş tümsahne ve ikonografik ayrıntılar kapsamlı bir kataloglamadan sonra incelenmiştir. Sekizinci kısımda kabartmalarda gösterildiği düşünülen siyasi, kültürel, dini ve askeripropaganda öğeleri belirtilmiştir. Sonuç kısmında ise bu öğelerin Likya siyasi tarihinde ve özellikle anıtı yaptıran hükümdarın yönetimi esnasında oynamış olabilecekleri rolözetlenmiştir. IV.
Troas bölgesi Hellenistik kentleri

Troas Bölgesi Hellenistik Kentleri konulu çalışmada, Alexandreia Troas, İlion, Gargara, Kebren, Larisa ve Lampsakos kentleri incelenmiştir. Bunlardan Hellenistik Dönem'de kurulan teknokent Alexandreia Troas' dır. İ. Ö. 310 yılında İskender'in komutanlarından Antigonos Monophtolmos tarafından bugünkü Dalyan Köyü arazisi üzerine kurulmuştur. Bölgenin en büyük ve en önemli Hellenistik kentidir. Izgara planına sahiptir. Mimarisinde dönem özellikleri açıkça görülmektedir. Hellenistik kentten iyi korunan yapılar arasında hamam, maldelik, tiyatro, kentin ana kapısı, gibi yapılar sayılabilir. Hellenistik Dönem'de İlion, kült merkezi haline gelmiştir. Kentin en önenıli Hellenistik yapılan, Athena Tapmağı, tiyatro, bouleuterion, ve kutsal alandır. Kebren ve Larisa'nın halkları, Alexandreia Troas'a göçe zorlanmıştır. Kebren' den günümüze ulaşan sur kalıntıları yanında mimari kalıntıların izleri zayıfta olsa görülür. Larisa'da ise köyün antik kent üzerinde kurulmasından ötürü yapı kalıntısına rastlanmamıştır. İ. Ö. 7. yüzyılda kurulmuş olan Lampsakos önemini Hellenistik Çağ'da da sürdürmüştür. Lapseki kentinin Larisa'da olduğu gibi Antik kent üzerinde kurulması dolayısıyla mimari kalıntılara rastlanmamıştır. Günümüze sikkeler, yazıtlar, mezar stelleri ulaşmıştır. Hellenistik Dönemde varlığını dervam ettiren Gargara kentinde ise surların dışında görülebilir yapı kalıntısı yoktur.
Hellenistik Dönemde Batı Anadoludaki propaganda amaçlı dini yapılar

Hellenistik Dönemde Batı Anadolu'daki Propaganda Amaçlı Dini Yapılar adlı tezimizde, bu dönem içersinde yapılan belirgin dini yapıların, tapınım amaçlarından öte, Hellenistik Dönemin, sosyal, siyasal ve ekonomik gelişimiyle nasıl bir ilişki içerisinde olduğuna ve dönemin propaganda unsurlarını nasıl yansıttığına bakmaktır
Tunç Çağı'nın sonundan Klasik Çağ'a kadar Doğu Akdeniz'de Helen kolonizasyonu

Helen Kolonizasyonunu içeren en kapsamlı bilgiler Batı Akdeniz ve Karadeniz yerleşimlerinden sağlanırken gerek Antik Çağ Yazarlarının atıfları ve gerekse arkeolojik kanıtlar üzerinde genel anlamda bir uzlaşma sağlandığı görülmektedir. Ancak Doğu Akdeniz'deki duruma bakıldığında muhtemel Helen kolonizasyon aktivitelerinin yeteri kadar irdelenmediği, birçok yerleşimdeki Helen varlığı ve Helen koloni aktivitelerinin durumunun oldukça tartışmalı olduğu ve ancak birkaç yerleşim üzerinden tanımlama yoluna gidilmiş olduğu görülmektedir. Bu çalışmada Geç Tunç Çağı'nın Sonundan Klasik Çağ'a kadar Doğu Akdeniz'de Kilikya, Kıbrıs, Kuzey Suriye ve Kenan Bölgesindeki toplam kırk yerleşim üzerinden mimari, ölü gömme gelenekleri, seramik, yazı gibi unsurlar dikkate alınarak yerleşimlerdeki Helen kökenli buluntular irdelenmiştir. Yunan Anakarası, Ionia, Ege Adaları'nın yanı sıra Batı Akdeniz ve Karadeniz'deki Helen yerleşimlerindeki koloni kent buluntuları göz önüne alınarak Doğu Akdeniz'deki muhtemel Helen kolonizasyon aktiviteleri tanımlanıp, değerlendirilip, Doğu Akdeniz'deki Helen kolonizasyonu olgusu ortaya koyularak, açıklanmıştır.
Çanakkale Müzesindeki Antik Çağ mezar stelleri

Çanakkale Arkeoloji Müzesi envanterine kayıtlı Antik Çağ mezar stellerinin incelendiği bu yüksek lisans tezinde, Antik Çağ ölü gömme gelenekleri ve mezar tiplerine değinildikten sonra stel kavramı tanımlanmış ve tez konusunu oluşturan mezar stelleri, malzeme, işçilik, ikonografi ve kronoloji açısından değerlendirilmiştir. Steller öncelikle tip ve betimlerine göre sınıflandırılmış, benzer örneklerle karşılaştırılarak tarihlendirilmeye çalışılmış; ayrıca, eserlerde sıkça görülen cenaze ziyafeti sahnesi irdelenmiştir.
Pedasa Leleg tümülüsleri

Karia Bölgesi'nde taş tümülüs geleneği Bodrum Yarımadası'nda özellikle de Pedasa'da yoğunlaşmaktadır. Pedasa içinde barındırdığı kalıntılar ve özellikle tümülüsleri ile Lelegler hakkında önemli veriler sağlamaktadır. Oldukça geniş bir territoriuma sahip kentte Çamtepe, Sivriçamtepe, Elmadağ, Güneybatı ve Üçerenler Nekropolleri yerleşimi çevreleyen yüksek tepelerde yerleşiktir. Yarımadanın batısında Termera dışında, Kaplandağ'da 5 tümülüs, Pedasa'da ise 77 tümülüs belgelenmiştir. Mezar odası genellikle yuvarlak krepis çevirmesinin ortasına yapılmıştır. Krepis duvarına bağlanan dromos gömü sonrasında moloz taş dolgu ile kapatılmaktadır. Pişmiş toprak lahitlerin de kullanıldığı tümülüslerde hem inhumasyon hem de kremasyon gömüler yapılmıştır. Lahitler dışında ölü hediyeleri oda zemininde gömünün durumuna göre dağılmıştır. Tümülüslerin konumları ve anıtsallıkları ile kökeni oldukça erkene uzanan ata kültüne yönelik bir dinsel kimliği de oluşturmuştur. Pedasa Tümülüsleri'ne yakın örnekler Adalar, Batı Anadolu ve Likya Bölgesi'nde bulunmaktadır. Yuvarlak mezarlar dışında Yunanistan ve Ege Adaları'nda yoğun görülen tholos mezarlar Girit ve Yunanistan'da olmakla beraber Bodrum Yarımadası'nda da aynı süreçte Müsgebi ve Çömleki Nekropolleri'nde devam etmektedir. Termera'daki tümülüsler dışında yuvarlak mezarlar formları ve yapı teknikleri ile Pedasa Tümülüsleri'ne benzemekte ve ilk örnekler olarak karşımıza çıkmaktadır. Tümülüslerin kullanım tarihi olarak Geç Protogeometrik ve Arkaik Dönem arasını önerebiliriz. Mausollos öncesinde Pedasa'da yoğunlaşan bu tümülüslerin erken örnekleri konusunda öneriler getirilemese de bu mezarların Bodrum Yarımadası'nda Mausollos öncesinde yaşayan Lelegler tarafından yerel bir anlayışın ürünü olarak ortaya çıktığını söyleyebiliriz.
Koruma ve onarım uygulamaları öncesinde tarihi taş yapılarda bozulmaların teşhisi: Phrygia Hierapolis'inden bir örnek

Türkiye'de ve dünyada hızla gelişen koruma ve onarım bilimi, günden güne alanda başarılı çalışmaların yapılmasına imkan sağlamaktadır. Bu alanda yapılan uygulamaların başarılı olmasına destek olan en önemli basamaklardan biri ise bozulmaların teşhisidir. Bu tez çalışmasında, taş yapıların koruma ve onarım çalışmalarına yön veren bozulmaların teşhisi üzerinde durulmuştur. Örnek çalışma olarak Phrygia Hierapolis'inden bir anıtsal taş mezar yapısı çalışılmıştır. Çalışma kapsamında, mezar yapısında görülen taş bozulmaları; görsel analiz tekniklerinden haritalandırma ve suda çözünen tuz testleri ile incelenmiştir. Haritalandırma çalışmasındaki görsel analizler AutoCAD programı yardımıyla çizimlere aktarılmıştır. Elde edilen verilerle mezar yapısında görülen taş bozulma türleri, oluşma nedenleri ve birbirleri ile olan ilişkileri incelenmiştir. Yapılan incelemeler ile bozulmaların ortaya çıkmasına neden olan etkenler tespit edilmeye çalışılmış ve önlenmesi için gereken müdahaleler konusunda önerilerde bulunulmuştur. Bu çalışmada ilgili mezar yapısına ve benzer örneklere, gelecekte uygulanacak müdahaleler öncesi yararlı olabilecek veriler sunulmuştur.
Community archaeology in pakistan: Three sites in Gandhara as a case study

Bu tez, Pakistan'daki Mankiala, Mohra Muradu ve Jandial isimli üç ayrı arkeolojik sit alanında gerçekleştirilebilecek olası bir toplumsal arkeoloji projesinin kapsamını incelemektedir. Bu olasılık, projenin içinde bulunması gereken bağlam üzerinden, Pakistan'ın arkeolojik araştırma tarihine bir bakış içerisinden ve aynı zamanda Pakistan'ın kültürel mirasının şu anda içinde olduğu çöküşte etkisi olan nedenler üzerinden anlatılacaktır. Bir arkeolojik araştırma yöntemi olarak toplumsal arkeoloji, farklı araştırmacılar tarafından nasıl anlaşıldığına ve bugünkü arkeolojik araştırmadaki yerine bakılarak ayrıntıyla tartışılacaktır. Ardından, Mısır'da bulunan Quseir için tasarlanan ve dünya çapında toplumsal arkeoloji projeleri için temel başvuru niteliğinde olan Quseir Toplumsal Arkeoloji Projesi'nin yöntemi önerilen yöntem olarak sunulacaktır. Bu yöntemin Pakistan'da uygulanabilirliği, seçilen üç arkeolojik alanın çevresinde yaşayan insanlar ile birebir mülakatlar gerçekleştirilerek ve ziyaretler sırasında yapılan gözlemler üzerinden incelenecektir. Bu antropolojik saha çalışması ile kişilerin çevresinde yaşadıkları arkeolojik alanları nasıl algıladıklarını; bu alanlar hakkında ne kadar bilgili olduklarını; turizm ve arkeolojik araştırma üzerine görüşlerinin ve arkeolojik alanları anlamaya, deneyimlemeye ve yorumlamaya yönelik eğitimsel müdahalelere nasıl baktıklarını sohbetler üzerinden tespit etmek amaçlanmaktadır. Diğer bulguların yanı sıra, saha çalışmasının sonuçları göstermektedir ki yukarıda bahsedilen eğitimsel müdahaleler olumlu karşılanmaktadır ve bu ülkedeki arkeolojik araştırmaların geleceği için olumlu bir işarettir.