Gösteri mekanlarında sanatsal ve teknik değerlerin hacim tasarımı açısından incelenmesi

Tez, önsöz. giriş. gelişme ve sonuç bölümlerinden oluşmaktadır. Ayrıca, son kısımda yararlanılan kaynakların belirtildiği bölüm bulunmaktadır. Önsözde; tezin hazırlanma nedeni, amacı belirtilmiş ve tezin oluşumunda yapılan çalışmalar özetlenmiştir. Giriş bölümünde; tezin hedefi özetlenmektedir. Birinci bölümde; çalışmanın diğer bölümlerine ışık tutmak amacıyla, gösteri mekanlarının tarihi gelişimi anlatılmaktadır. Gösterinin doğuşu ve ilk gösteri mekanının oluşumundan günümüzdeki modern gösteri mekanına kadar, tarih içinde geçirilen evrelerin açıklandığı bu bölümde, farklı zamanlarda farklı istemler doğrultusunda meydana getirilmiş gösteri mekanlarının mimari özellikleri açıklanmış ve böylece günümüze ulaşmış gösteri mekanı mimari yapısı tanımlanmıştır. İkinci bölümde; günümüzde gösteri mekanlarının genei özellikleri anlatılmıştır. Bu bölümde öncelikle günümüzde gösteri mekanlarında değişen istemler belirlenmiş, bu istemler doğrultusunda sahne alanı ve seyirci alanı ilişkisinde yapılmış yeni düzenlemeler tanımlanmış ve bu yeni düzenlemeler irdelenerek olumlu ve olumsuz mimari özellikleri ortaya çıkarılmıştır. Bu bölümde günümüzde farklılaşan ve çoğalan gösteri türleri de tanımlanarak, bu gösteri türlerinin gösteri mekanlarının yapısall özelliklerine etkilerine değinilmektedir. Bu bölümün sonunda, günümüzde gösteri yapılarını belirleyen faktörler belirlenmiş ve böylece, günümüz gösteri mekanlarının yapısall kriterleri tanımlanarak üçüncü bölüme giriş yapılmıştır. VIII Üçüncü bölümde; günümüzde gösteri mekanının içinde bulunduğu, gösteri mekanı ile direkt ilişkisi olan gösteri yapısının seyirci kullanımına ait alanları tanımlanmış ve bu mekanların mimari özellikleri belirlenmiştir. Mekanların tanımlanmasında seyirci ve gösteri yapısı ilişkisi kriter olarak alınmış, seyircinin gösteri yapısına gelişinden final perdesi sonrası yapıyı terk etmesine kadar kullandığı tüm mekanlar açıklanmış, hacim tasarımı açısından irdelenmiştir. Dördüncü bölümde; gösteri mekanının tüm yapısall özellikleri belirlenmiştir. Bunun için seyirci ve sahne ilişkisi belirleyici kriter olarak ele alınmış ve bu kriterin bileşenleri olan görsel ve akustik kriterler tüm özellikleriyle incelenerek mekanının tüm yapısall özellikleri tanımlanmıştır. Farklı özellikteki gösteri mekanları ayrı ayrı irdelenerek, her biri için hacim tasarımı aşamasında uygulanması gerekli tüm detaylar vurgulanmıştır. Bu bölümün sonunda dünyada ve yurdumuzda yapılaştırılmış farklı özelliklere sahip beş adet gösteri mekanı bu kriterler doğrultusunda irdelenmiş ve böylece tanımlanan yapısall özellikler uygulamalar çerçevesinde incelenerek pekiştirilmiştir. Beşinci bölümde; gösteri mekanında bulunması gereken ideal sahnenin yapısall özellikleri belirlenmiştir. Bunun için öncelikle sahne dekorunun tanımı yapılmış ve tarihine değinilmiş, tasarım aşamaları, özellikleri, işlevleri, yapısı ve çeşitleri açıklanarak sahnede kullanım şekilleri belirtilmiştir. Daha sonra, bunlara bağımlı olarak, sahne makinalarının kullanım alanları ve kullanım şekilleri anlatılmış ve bu doğrultuda sahnenin hacim tasarımı açısından yapısall özellikleri belirlenmiştir. Altıncı bölümde; teknik donatının yapısall özellikleri açıklanmıştır. Bu bölümde öncelikle sahne ışıklandırmasının tanımı, şekilleri ve ışıklandırma cihazlarının yerleri belirlenmiş, oluşturulması gereken mimari özellikler belirtilmiştir. Ses ve karşılıklı iletişim için gerekli alanlar. cihazların genel özellikleri anlatılarak, teknik değerlerin hacim tasarımına etkileri vurgulanmış ve planlama aşamasında göz önüne alınması gereken detaylar açıklanmıştır. VIX Yedinci bölümde; sahne arkası alanlarının hacim tasarımı için gerekli yapısall özellikleri ve donatıları belirlenmiştir. Bunun için, öncelikle sahne arkası faaliyetleri bu mekanları belirleyici kriter olarak ele alınmış, prodüksiyon elemanları insanlar ve eşyalar olarak tanımlanarak, kullandıkları tüm alanlar kullanım sırasına göre irdelenmiştir. Üretim hazırlıkları kriter olarak ele alınmış ve temsilin tasarımı, oyuncuların çalışma faaliyetleri, oyunun eşya bileşenlerinin hazırlanması ve teknik işletme organizasyonu sürecinde kullanılan tüm alanlar, kullanım sırasına göre belirlenmiş ve hacim tasarımı açısından irdelenerek tüm planlama kriterleri belirtilmiştir. Sonuç bölümünde; çalışmada çıkan genel sonuçlar özetlenmektedir.