Pazarlama maliyetleri ve tek düzen hesap sistemine göre muhasebeleştirilmesi

PAZARLAMA MALİYETLERİ VE MUHASEBESİ işletmelerin, verimli ve karlı çalışarak, varlıklarım sürdürebilmeleri rekabet etme güçlerine bağlı bulunmaktadır. Rekabet işletmenin rotası, ekonomik gelişmenin anahtarıdır. İşletmelerin rekabet ortamında ayakta kalabilmesi için, üretecekleri ürünü değil, satabilecekleri ürünü, üretmeleri gerekir. Satabilme ise, tüketicilerin istek ve arzularına cevap verecek ürünle mümkündür ki, bu da ancak ve ancak pazarlama ile olabilmektedir. Pazarlama faaliyetlerinin artması, ekonomiyi statik olmaktan kurtarıp, dinamik bir yapıya yöneltmiştir. Tam anlamıyla pazarlama faaliyetlerinin uygulanması, ek işgücünün devreye sokulmasına neden olur. Ekonomik kalkınmada pazarlama, bir kısım ekonomik etkinlikleri yerine getirerek önemli rol oynar. Pazarlama; ekonomi ve topluma fayda sağlamak üzere, risklere katılanları ödüllendirecek, tekelcileri ve tembelleri iktisadi yönden cezalandırarak, üretimi verimli kılabilmek için talebi saydamlaştırarak arttıracak, faaliyetler zinciridir. Bu zincirin her halkasında ekonomi vardır, ekonomik kalkınmaya katkı vardır. Pazarlamanın ekonomik kalkınmaya katkı sağlayabilmesi için mutlaka planlı yapılması ve araştırmaya dayalı olması gerekir. Başarılı olmak için maliyetleri en aza indirgeyip, kaliteyi yükseltmek şarttır. Bunun için maliyetlerin ölçülmesi, kontrolü ve rapora bağlanması; hem üretim faaliyetleri, hem de pazarlama maliyetleri açısından son derece önemlidir. Pazarlama maliyet muhasebesi yardımıyla, maliyet unsurları arasında gün geçtikçe büyük rakamlara ulaşan pazarlama maliyetlerinin ölçülmesi, analizi ve kontrolü sağlıklı bir şekilde yapılarak, pazarlama yöneticisinin daha verimli kararları alması sağlanacaktır. Pazarlama maliyet muhasebesinin çalışma alam; kayıt, maliyet analizleri ve maliyet kontrolü olarak bölümlenebilir. Pazarlama maliyet muhasebesinin bu unsurları içerebilmesi için, öncelikle iyi bir muhasebe sisteminin kurulması gerekir. Özellikle açılacak yardımcı hesapların iyi tanımlanması ve işletmenin amaçlarını gerçekleştirecek boyutta olmaları gerekir. Bu nedenle, işletmenin pazarlama maliyet sistemi ile ilgili hesap planı hazırlanırken, işletme organizasyon yapışma uyumlu olarak öncelikle pazarlama faaliyetlerine ilişkin sorumluluk merkezlerinin belirlenmesi büyük önem taşımaktadır. Daha sonra her bir sorumluluk merkezine ait çeşitli faaliyetlerin belirlenmesi ve ayrıca her faaliyetin maliyet unsurlarının tespiti şarttır. Ülkemizde hem pazarlama anlayışının, hem de pazarlama maliyet muhasebesi sisteminin tam olarak yerleşmesi için; tüketici bilincinin geliştirilmesi ve tüketicilerin rasyonel hareket etmelerinin sağlanması gerekir. Tüketicilerin eğilimlerinin tespiti ile, hala 'ne üretirsem onu satarım' anlayışı ancak bu yolla yıkılabilir. Ancak o zaman işletme yöneticileri ürettiklerini diledikleri fiyattan satabilirim düşüncesinden uzaklaştırılır ve maliyetlerle ilgilenme fırsatım elde edebilirler. 21. Yüzyıla doğru ülkemizin dış ticaretteki çok yönlü ilişkiler düzeyini iyi tanımlaması ve dünya pazarlarında kendisim pazarlama anlayışı ve bu anlayışın getireceği sistemle ne şekilde tanıtacağım belirlemesi gerekmektedir.