turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Türkiye'de dış borçların gelişimi ve dış borç yönetimi

YÜKSEK LİSANS TEZ ÖZÜ TÜRKİYE'DE DIŞ BORÇLARIN GELİŞİMİ VE DIŞ BORÇ YÖNETİMİ Funda Elvan GERİBEYOĞLU İktisat Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kasım 2001 Danışman: Prof. Dr. Necat BERBEROĞLU Bu çalışma, Türkiye ekonomisinin özellikle 1980 yılından itibaren dış borçlarının gelişimini inceleyerek bu bağlamda dış borç yönetim sorunlarını araştırma ve çözümleme amacını taşımaktadır. Bu amaçlar çerçevesinde hazırlanan çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, dış borçlanma ve dış borç yönetimi hakkında genel bilgiler sunulmaktadır. İkinci bölüm, Türkiye ekonomisi açısından dış borçlanmalar ile ilgili temel dinamikleri inceleme ve analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bu bölümde vardığımız temel bulgular şunlardır: 1980 yılından itibaren dış borç stokunda meydana gelen önemli artışların, 1 980'li yıllarda ağırlıklı olarak kamu sektöründen kaynaklanması, 1990'lı yıllarda ise sermaye hareketlerinin serbestleştirilmesi ile özel sektörün belirleyiciliğinde bir gelişme göstermesidir. Bununla birlikte, 1 980'li yıllardan sonra kısa vadeli borçlanmaların toplam borç stoku içinde payının artttığını, proje kredilerinin ağırlık kazandığını, dış borç stokunun döviz yapısında 'Dolar ve Euro' bazında değişim yaşandığını ve dış borç rasyolarının olumsuz gelişimini görmekteyiz. Çalışmanın üçüncü ve son bölümü, Türkiye ekonomisinde dış borçların kurumsal ve mali riskler çerçevesinde yönetimi, dış borç servis kapasitesinin sürdürülebilirliğinin incelenmesi ve dış borç yönetiminin geliştirilmesine yönelik çalışmaların nasıl sağlanabileceği üzerinde durulmuştur. İnceleme sonucu vardığımız bulgu, özellikle borç yönetiminin koordinasyon ihtiyacını temin etmek için bir dış finansman komitesinin oluşturulması gerektiği ve dış borç servis kapasitesi ölçümleri sonucu yaşanabilecek likidite problemlerinin varlığıdır.
Democratic capitalism with a stock market and a bargaining problem in the 'nutshell'

SERMAYE Pi YASAL I DEMOKRATİK KAPİTALİZM ve NUTSHELL' BE PAZARLIK SORUNU Dirickx ve Sertel (İ979İ, temel davranışsal ilişkilerin standart ekonomik teoriye göre, işçi ücretlerinin ise oylamayla belirlendiği bir sosyal sistemi incelediler. Adı geçen çalışmada tümüyle örgütlü kapitalist sınıf, tümüyle örgütsüz işçilere hisse senedi hibe ederek oyları etkilemeye çalışıyorlardı. Bu tezin birinci bölümü, hisse senedi hibe mekanizması yerine semaye piyasası kullanıyor. Nutshell adını verdikleri bir başka, modelde, Dirickx ve sertel (1978), kapitalizm, komünizm, sömürgecilik ve köleciliğin karşılaştırmalı politik ekonomilerini araştırdılar. Ancak, adı geçen çalışına, emek piyasasında kapitalist sınıfın alım tekeli, işçi sınıfının ise satım tekeli olduğu karşılıklı tekel durumunun sonucunu belirlememişlerdi. Bu tezin ikinci bölümü, sonucu belirlemek amacıyla kurdukları modele kooperatif pazarlık sorununun aksiyomatik yaklaşımını uyguluyor.
Türkiye ekonomisindeki finansal istikrarsızlığın Minsky perspektifinden değerlendirilmesi

Bu tez, küresel finans krizinin yeniden alevlendirdiği, ana akım iktisat politikalarının kapitalizmin doğurduğu sorunları çözme yetisine sahip olup olmadığı sorunsalının tartışıldığı heterodoks bir yaklaşıma sahiptir. Kapitalist sistem pratiği, neo-klasik iktisat politikalarının barındırdığı ideolojik çelişkiyi ortaya koymaktadır. Bu tez, ana akım iktisadi analizin katı çekirdek olarak nitelendirilen varsayımlarının yeniden sorgulandığı, devletin ekonomideki rolünün tartışıldığı ve modern kapitalizmin güdümlü kapitalizm olduğu iddiasının izlerinin sürüldüğü bir analiz içermektedir. İktisat yazınında, kapitalist ekonomilerde yaşanan dalgalanmalar, kapitalizm ve dolayısıyla finans piyasaları geliştikçe finansal istikrarsızlıkla açıklanmaya başlanmıştır. Finansal piyasalarda yaşanan her istikrarsızlık krizle sonuçlanmaz ancak, istikrarsızlıklar ekonomik dalgalanma eğilimini ifade ederler. Minsky'nin finansal istikrarsızlık hipotezine göre, kapitalist bir ekonomide finansman-harcama ilişkisi, istikrarsızlığı artırmanın ötesinde, bizatihi istikrarsızlığın kaynağıdır. İktisadi konjonktürün genişleme döneminde, banka kredilerindeki artış ve finans dışı sektördeki borç birikimi bankaların kredi riskini ve bunun sonucunda finansal sektördeki kırılganlığı artırmaktadır. Finansal kırılganlık, istikrarsızlık yaratarak, finansal kriz riskini ve sistemik riski artırmaktadır. Ekonomik konjonktürün yükseliş aşaması, ekonomik aktörlerin iyimser beklentiler içerisinde borçlanma ve borç verme istekliliğinin arttığı bir ortamı oluşturmaktadır. Bu iyimser beklenti aşaması bir sonraki kırılganlık veya kriz döneminin tohumlarını atmış olmaktadır. Dolayısıyla Minskyen finansal istikrarsızlık yaklaşımına göre, finansal kriz esas olarak ekonominin iç dinamiklerinden kaynaklanan bir süreçtir. Bu tezin amacı, Türkiye ekonomisindeki finansal istikrarsızlığın/kırılganlığın Minskyen finansal istikrarsızlık hipoteziyle açıklanmasıdır. Türkiye ekonomisi açısından bakıldığında, Türkiye'nin finansal kriz yaşamış ülkeler arasında yer alması nedeniyle, ekonomik istikrarsızlık sorununu finansal piyasalar boyutuyla incelemenin ve dünya ekonomileriyle karşılaştırmalı analizinin yapılmasının faydalı olacağı düşünülmüştür. Bu kapsamda çalışmamızda iki ayrı analize yer verilmiştir. İlkinde, Türkiye ekonomisinde finansal istikrarsızlığın, Minsky'nin finansal istikrarsızlık hipotezi kapsamında, varlığının tespit edilmesi amacıyla, VAR modeli 1998- 2016 dönemi için tahmin edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, Türkiye ekonomisindeki istikrarsızlığın kaynağının incelenmesinde Minsky'nin finansal istikrarsızlık hipotezinin açıklama gücünün yeterli olduğunu göstermiştir. İkinci analizde ise, finansal kırılganlığın veya krizlerin ortaya çıkma olasılığını ölçmek üzere geniş bir ülke yelpazesi üzerinden (toplam 23 ülke) panel probit model analizi yapılmıştır. Elde ettiğimiz sonuçlar bize, bu modelin ve açıklayıcı değişkenlerin finansal kırılganlığı yüksek ülkelerde kırılganlık veya kriz olasılığını açıklamak üzere kullanılmasının uygun olduğunu göstermektedir.
Electricity price forecasting

Elektrik fiyat tahmini enerji sektöründeki firmaları tarafından karlılık oranlarını maksimize etmek ve fiyatlardaki ani değişikliklere karşı korunmak için kullanılmaktadır. Türkiye'de fiyat değişikliklerine karşı korunmayı sağlayan türev araçlarının kısıtlı olması nedeniye doğru fiyat tahmini firmaların stratejik planlama yapmaları açısından büyük önem taşımaktadır. Türkiye elektrik piyasasına yönelik yapılan sınırlı sayıdaki elektrik fiyat tahmini çalışmaları arasında bu çalışma göz önünde bulundurulan çok sayıdaki girdi sayısı. güncel veri kullanımı ve son dönemde sıkca değiştirilen regülasyonların detaylı anlatımı açısından diğerlerinden ayrışmaktadır. Elektrik fiyatlarının mevsim etkilerinden arındırılmasının ardından elektrik Otoregresyon ve çeşitli GARCH modelleini kullanarak Türkiye elektrik piyasasında oluşan fiyatları aylık olarak tahmin etmeye çalıştık. En doğru sonucun en düşük AIC değerine sahip EGARCH(1,2) modeli olduğuna karar verdik. Diğer taraftan, EGARCH(1,1) modeli ise en küçük hatayla sonuçlanan model olarak öne çıktı. Son olarak, spot piyasada elektrik fiyatlarının tahmini yenilenebilir enerji kaynakları destekleme mekanizmasının döviz cinsi verilmesi ve Türkiye'nin elektrik üretiminde ithal hammadde kullanımına bağımlılığı nedeniyle döviz kurundaki dalgalanmalara yüksek hassasiyet göstermekte ve bu nedenle piyasada tahmin yapmak güçleşmektedir. Elektrik talep büyümesine karşın kurulu güçteki büyüme trendi ile YEKA, yerli kömür ihaleleri ve özelleştirmelerle ilgili gelişmelerin önümüzdeki dönemde merit order üzerindeki etkisi açısından elektrik fiyatlarının seyrinde etkili olacağı düşünülürken, doğal gaz piyasasının açılması elektrik ve doğal gaz piyasalarının serbestleştirilmesine yönelik çalışmaların elektrik ticareti ve tedariki üzerindeki etkisi yakından takip edilecektir.
Enformasyon teknolojilerinin firma verimliliği üzerine etkilerinin incelenmesi

Yaşanan hızlı küreselleşmenin bir sonucu olarak bilgi teknolojileri kullanımı gündelik yaşamımızın vazgeçilmezleri arasına girmiştir. Günümüzde bu kadar önemli bir yere sahip olan ve her geçen gün kullanımı artan bilgi teknolojileri her alanda olmazsa olmaz unsurlardan biridir. Çalışmamızda bu kadar önemli olan BT kullanımının tarihsel gelişim süreci, ülkelerin BT stratejileri ve bunun bir sonucu olarak işletmelerin kullandığı bilişim teknolojileri incelenmiş, firmaların bilişim teknolojilerinden nasıl yararlanabilecekleri araştırılmış ve bu teknolojilerin verimlilik üzerindeki etkileri bir uygulama yardımıyla incelenmiştir.
Türkiye'de 1982-2016 yılları arasında kredi hacmindeki genişlemelerin cari açık üzerine etkisi

Türkiye ekonomisi için cari açığın kronikleşmiş bir sorun olduğu söylenebilir. Enerji ithalatının yüksek olması, iç tasarruf oranlarının yetersiz olması, dış ticaret açığının uzun yıllardır devam etmesi ve aşırı değerlenmiş ülke parası cari açığın en önemli nedenleri arasında gösterilmektedir. Cari açığın diğer bir önemli nedeninin de kredi hacmi genişlemeleri olduğu söylenebilir. Türkiye'de ekonomiden sorumlu bazı kişilerde, cari açığın önemli bir nedeni olarak kredi genişlemelerini göstermişlerdir. Kredi hacmindeki artış veya azalış ile cari açığın artma ya da azalma dönemleri incelendiğinde, aynı yönlü bir ilişkiden söz edilebilir. Kredi genişlemelerinin olduğu yıllarda cari açık da artmıştır. Ekonominin kriz dönemlerinde ise her ikisi de azalma eğilimi göstermiştir. Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelere yeterli miktarda doğrudan yabancı sermaye gelmemektedir. Döviz açığının kapanmasında birçok gelişmekte olan ülke, kısa vadeli sıcak parayı kullanmaktadır. Ülkeye gelen kısa vadeli yabancı para girişlerinin kredi genişlemelerine neden olduğu söylenebilir. Cari açığın finansmanı olarak kullanılan kısa vadeli yatırımlar hem kredi hacmini artırmakta hem de cari açığa neden olmaktadır. Türkiye'de uygulanan faiz oranlarının dünya faiz seviyesinin üstüne çıkması durumunda, ülkeye sıcak para girişi yaşanmaktadır. Sıcak para girişlerinin artması, dövizin miktarını artırıp değerini düşürecektir. Ülke parası ise ithalatı cazip kılacak şekilde aşırı değerlenecektir. Dış finansman bulmanın kolaylaşması ile artan krediler ise cari açığa neden olmaktadır. 2008 krizi sonrasında gelişmiş ülkelerde uygulanan genişletici para politikaları Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelere yoğun şekilde kısa vadeli yabancı sermaye girişine neden olmuştur. Türkiye'de tüketim oranlarının önemli oranda artması, buna karşılık gelirlerin aynı oranda artmaması kredi taleplerini artırmıştır. Ülkeye gelen sıcak paranın neden olduğu kredi hacmindeki artışında, ithal tüketime kullanılarak cari açığın önemli bir nedeni olmuştur. Bu çalışmada Augmented Dickey-Fuller ve Phillips-Perron birim kök testi, Cusum ve Cusum-Square testi, Engle-Granger ve Johansen eşbütünleşme testi, Hata düzeltme modeli, Granger nedensellik testi, VAR modeli etki-tepki analizi ve varyans ayrıştırması kullanmıştır. Sonuç olarak, kısıtlı da olsa kredi genişlemelerinin cari açığa neden olduğu tespit edilmiştir.
The cost-effectiveness analysis of transition from brt system to bi-articulated trolleybus system in İstanbul

İstanbul'da son yılların en yüksek seviyesine ulaşan hava kirliliği ve yoğun olarak ithal yakıta bağımlı olan dizel otobüslerin işletme maliyetlerinin yüksek olması endişe uyandırmaktadır. Bu tez, yılda yaklaşık 70 milyon km yol kat eden İstanbul Metrobüs hattında çalışan dizel otobüslerin troleybüslerle değiştirilmesi durumunda, troleybüs yatırımının ekonomik, çevresel ve sosyal yönden uygun olup olmadığını araştırmayı amaçlamaktadır. Yatırımın finansal değerlendirmesine ek olarak, aşağıdaki sorular incelenmiştir: CO2, CO, NOx, THC ve PM'deki marjinal azaltma maliyeti ne kadar olacaktır? Aracın çalışması sırasında tüketilen elektriğin ve dizel yakıtın potansiyel çevresel yaşam döngüsü etkisi ne olacaktır? Yaşam Döngüsü Analizi, ürünlerin veya süreçlerin yaşam döngüleri boyunca tüm girdi ve çıktılarını dikkate alarak, çevreyi nasıl etkilediğini incelemek için kapsamlı bir analiz tekniğidir. Marjinal maliyet değerlendirmesi, troleybüsün nakit çıkışının % 10,5 oranında indirgenmiş Net Bugünkü Değeri açısından 97,8 Milyon Euro net tasarruf sağladığını göstermektedir. Ayrıca, 2018 elektrik üretim koşullarında, küresel ısınma potansiyeli % 35 oranında azalacak, asitlenme potansiyeli 1,9 artacak, ötrofikasyon potansiyeli ve fotokimyasal oksidan oluşturma potansiyeli sırasıyla 11,7 ve 2,7 katına çıkacaktır. Her zaman, ayrı yaşam döngüsü etkisi kategorileri arasında bir dengeleme vardır ve senaryo analizi, elektrik ağı karışımı daha yenilenebilir hale geldikçe çevresel yaşam döngüsü etkilerinin iyileştiğini göstermektedir. Bu yüzden, troleybüse geçişte, azaltılması amaçlanan yaşam döngüsü etkisi dikkate alınmalıdır.
Demokrasi, ekonomik özgürlük ve ekonomik büyüme ilişkisi

Neoklasik iktisat okulu az gelişmiş ülkelerin gelişmiş ülkeler ile aynı ekonomik politikalarını uygulayarak gelişmiş ülkeler seviyesine ulaşabileceğini iddia etmektedir. İkinci Dünya Savaşı sonrasında az gelişmiş ülkeler üzerine yapılan bazı çalışmalar ise, neoklasik politikalar uygulayan az gelişmiş ülkeler ile gelişmiş ülkeler arasındaki gelir farklılıklarının kapanmak yerine daha da arttığını göstermiştir. Yeni kurumsal iktisat anlayışı ülkeler arasındaki gelir farklılıklarının temelinde kurum ve kuralların etkin olduğunu iddia etmektedir. Bu yaklaşıma göre ülkelerin sahip olduğu ekonomik ve politik kurumlar, ülkelerin ekonomik performansı üzerindeki en etkili faktörlerdir. Literatürde ekonomik özgürlüklerin ekonomik büyüme üzerine olan pozitif etkileri konusunda büyük ölçüde uzlaşılmış olmasına rağmen demokrasinin etkisi halen tartışılmaktadır. Bu çalışmada ekonomik özgürlüklerin ve demokrasi düzeyinin ekonomik büyüme ve gelir farklılığı üzerindeki etkisini analiz etmek amacıyla verilerine ulaşılabilen 24 ülkenin 1996- 2011 yılları arasındaki verileri kullanılarak dengeli panel veri seti oluşturulmuş sonraki aşamada değişkenler arasındaki uzun dönemli ve nedensellik ilişkileri incelenmiştir. Çalışma sonucuna göre ekonomik özgürlükler, ekonomik performansı olumlu etkileyen bir faktördür. Demokrasi düzeyinde, politik özgürlüklerde ve sivil özgürlüklerde ilerleme ise, gelir üzerinde negatif etkiye sahiptir. Ayrıca Panel VECM nedensellik analizine göre ekonomik özgürlük ve demokrasi değişkeninden gelire doğru ve gelirden de kurumsal göstergelere doğru istatistiki olarak anlamlı nedensellik ilişkisine rastlanmamıştır.
İçsel büyüme ve Türkiye'de yatırım harcamaları

Bu çalışmada Türkiye'deki kamu sektörü yatırımlarının ve özel sektör yatırımlarının ekonomik büyümeye etkisi incelenmiştir. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümünde büyüme kavramı ve büyüme teorileri kısaca özetlenmiş, daha sonra İçsel Büyüme Teorileri'nin Neoklasik Büyüme Teorisi'nden farkları ve İçsel Büyüme Modelleri anlatılmıştır. İkinci bölümde büyüme teorilerinde yatırım harcamaları ve ekonomik büyüme ilişkisi incelenmiş, Barro'nun (1988) Modeli açıklanmış, daha sonra bu konuyla ilgili literatür çalışması özetlenmiştir. Üçüncü bölümde ise, 1963- 2005 yıllarını kapsayan veri seti kullanılarak Türkiye'de yatırım harcamaları ve ekonomik büyüme ilişkisi araştırılmıştır. Yapılan araştırma sonucunda, her iki yatırım türünün de Türkiye'de büyümeyi pozitif yönde etkilediği; ancak özel sektör yatırımlarının kamu sektörü yatırımlarına göre büyüme üzerinde daha etkili olduğu sonucuna varılmıştır. Değişkenler arasında belirli bir nedensellik ilişkisi yakalanamamıştır; ancak öngörü hata terimlerine yapılan varyans ayrıştırmasına göre, özel sektör yatırım harcamalarında meydana gelen değişimlerde büyümenin etkisi oldukça büyük çıkmıştır.
Elektrik enerjisi arz ve talebi

Tezin amacı elektrik arz ve talebini belirleyen unsurların incelenmesidir. Elektrik ekonomik ve sosyal kalkınmanın vazgeçilmez girdilerinden biridir. Türkiye birincil enerji kaynakları açısından zengin bir ülke değildir, bu yüzden mevcut kaynakların verimli şekilde kullanmalıdır. Birinci bölümde Türkiye'de elektrik sektörünün mevcut durumu sayısal büyüklükler yardımıyla analiz edilmiş sektörde son yıllardaki gelişmeler ve sorunlar üzerinde durulmuş diğer ülkelerle kıyaslamalar yapılmıştır. Ayrıca birincil enerji kaynaklarına göre değişen üretim teknolojileri hakkında bilgiler verildikten sonra bu kaynaklar açısından ülke imkanları konusunda açıklamalar verilmiştir. Elektrik sistem planlamasının unsurları 3. bölümde açıklanmıştır. Elektrik sistem planlamasının amacı, finansman, kaynak, çevre, teknik ve politikaya ilişkin kısıtlar altında minimum maliyetli güvenilir bir sistemin sağlanmasıdır. Burada uygun güvenilirlikte bir sistem için hangi kapasiteler, hangi teknolojilerle, nerede, ne zaman sisteme ilave edilmelidir sorusuna cevap verilmeye çalışılmıştır. Bu bölümde Türkiye'de elektrik sistem planlamasında kullanılan Wien Automatic System Planning Package isimli program tanıtılmış ve çözümler tartışılmıştır. Elektrik talebini belirleyen unsurların belirlenmesi uygun politik kararların alınması için gereklidir. Bölüm 4'de talep tahmininde karşılaşılan metodolojik problemler ve çözüm için seçenekler incelenmiştir. Talebin ekonomik kavram olarak incelenmesi, tahminlerde karşılaşılan önemli problemlerin tartışılması, beşinci bölümde yapılan amprik çalışmaların analizini ve mukayesesini mümkün kılmak üzere bu bölümde ele ahnmıstır. Amprik talep çalışmaları beşinci bölümde tüketici sektörler ve tahmin prosedürüne göre ayrılarak incelenmiştir. Çalışmalar kullanılan model ve veri setine göre tasnif edilerek analiz edilmiştir. Altıncı bölümde Türkiye'ye ait veri seti kullanılarak Hata Düzeltme Modeli yardımıyla mesken, sanayi ve hizmetler sektörleri için talep denklemleri tahmin edilmiş ve 2005 yılı için tahminler yapılmıştır. Çalışmanın son bölümünde özet ve varılan sonuçlar sunulmuştur. i
Osmanlı devleti'nde sigortacılığın ortaya çıkışı ve gelişimi

Bu çalışmada Osmanlı Devlet Arşivi belgeleri doğrultusunda Osmanlı Devleti'nde sigortacılığın ortaya çıkış ve gelişim süreci yönetim ve halkın sigortacılığabakışı ile birlikte incelenmiştir. 19. yüzyılda Avrupalı devletlerle yapılan ticaret antlaşmaları ve Tanzimat politikaları doğrultusunda dış ticaretin artması ve yaşam tarzının değişmesi Osmanlı ülkesinde sigortacılığa elverişli bir zemin oluşturmuştur. 19. yüzyılın ilk yarısında Osmanlı yönetimi çeşitli şekillerde sigorta uygulamalarınamüracaat etmiş ve 19. yüzyılın ikinci yarısında, özellikle 1870 Pera yangını sonrasında, Osmanlı ülkesinde çok sayıda sigorta şirketi kurulmuştur. Sigortacılık, Osmanlı toplumunda daha çok gayrimüslimlerin rağbet ettiği bir alan olarak kalmıştır. Gayrimüslim vatandaşların çoğunlukla ticaretle uğraşıyor olması ve sigortacılığabakışta Müslüman vatandaşlarda egemen olan dini kaygılara gayrimüslimlerde pek azrastlanması bu durumda en temel etkendir. Osmanlı Devleti'nde yönetimin sigortayabakışı Müslüman vatandaşlara göre daha olumlu ve katılımcıdır. Osmanlı ülkesindesigortacılık, piyasadaki denetimsizlik, karşılıklı suiistimaller, kasıtlı yangınlar vb. nedenlerle sağlıklı bir zeminde gelişememiştir.
Ekonomik finansal ve politik risklerin tüketici ve reel kesim güveni üzerindeki etkisi: Türkiye için ARDL Sınır Testi yaklaşımı

1980 sonrasında dünya ekonomisinde giderek yaygınlaşan globalleşme ile birlikte ülke ekonomilerinin yapısında önemli değişiklikler yaşanmıştır. Ekonomik küreselleşme olgusu ülke ekonomilerini risklere karşı daha duyarlı hale getirmiştir. Gelişmiş ve gelişmekte olan ekonomiler için yabancı yatırımcılar, ülke ekonomilerinin rekabet düzeyinin belirlenmesinde önemli bir unsurdur. Özellikle çok uluslu şirketler yatırım yaptığı ülkelerin ekonomik risklerinden etkilenir. Bununla birlikte, riskler bireysel tüketici davranışını da etkileyebilir. Çalışmanın amacı, ekonomik, finansal ve politik risklerin tüketici ve reel kesim güveni üzerindeki etkilerini teorik ve ampirik olarak incelemektir. Çalışmada, ekonomik, finansal ve politik riskler ile tüketici ve reel kesim güveni genel anlamda değerlendirilmiş daha sonra bu değişkenler Türkiye ekonomisi özelinde ampirik açıdan analiz edilmiştir. Yapılan analiz neticesinde, konuyla ilgili literatürü ve teorik altyapıyı destekler nitelikte sonuçlara ulaşılması beklenmektedir. Çalışmada kurulan modelde, Türkiye'de yaşanan ekonomik, politik ve finansal risklerin, tüketici ve reel kesim güveni üzerindeki etkileri, ARDL Sınır Testi Yaklaşımı ile analiz edilmiştir. Çalışmada, kurulan iki modelde de kullanılan bağımsız değişkenler aynı olmakla birlikte tüketici geveni ve reel kesim güveni ilişkisi ayrı ayrı kurulan modellerle incelenmiştir. Çalışmada yer alan analizde, dönemini kapsayan aylık veriler kullanılmıştır. Buna göre, Türkiye ekonomisi için ilgili dönemde ekonomik ve finansal risk ile tüketici güveni arasında uzun dönemli bir ilişkinin olmadığı, buna karşın politik riskin tüketici güveni üzerindeki etkisinin anlamlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Saptanan bu anlamlı ilişkisinin işareti pozitif olarak hesaplanmıştır. Yani ilgili dönemde politik riskte azalma tüketici güvenini de azaltmaktadır. Çalışmada politik risk ve tüketici güveni arasındaki ilişki beklenen şekilde gerçekleşmemiştir. Bu ilişkinin yönü Heteredoks yaklaşım anlayışı ile açıklanabilir. İnsanların irrasyonel risk yüklenimi ve yatırımcı davranışlarının çeşitlilik göstermesi Nöroekonomik araştırmalarca açıklanabilir. Çalışmada oluşturulan ekonometrik model sonucunda ortaya çıkan politik risk ile tüketici güveni arasındaki ilişki de nöroekonomik yaklaşımla açıklanmıştır. Çalışmada kurulan diğer bir modele göre de politik risk ile reel kesim güveni arasında uzun dönemli anlamlı bir ilişki olmadığı, ekonomik ve finansal risk ile reel kesim güveni arasında istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönlü bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuç, Türkiye ekonomisinde incelenen dönemde ekonomik riskte azalmanın reel kesim güvenini olumlu etkilediğini göstermektedir.
Türkiye'nin dışa açılma sürecinde uygulanan dış ticaret politikalarının sanayileşme üzerine etkileri

Tezde, gelişmekte olan ülkelerin sanayileşme sürecinde karşılaştıkları sorunlar ile dışa açılma sanayileşme bağlamında ithal ikamesine dayalı sanayileşme ve ihracata dayalı sanayileşme politikaları teorik olarak incelenmiştir. Türkiye, Cumhuriyetin kuruluşundan günümüze geçen süreçte, gelişmiş ülkeler seviyesine ulaşabilmek için çeşitli sanayileşme politikaları denemiştir. Özellikle 1963- 1979 planlı döneminde uygulanan sanayileşme stratejisi ülkemizin sanayileşmesinin belli seviyelere gelmesinde önemli katkılar sağlamıştır. Ancak, bu politika 70'li yılların sonlarında tıkanarak sanayileşmede ileri aşamalara geçilmesine olanak vermemiştir. Bu sebeple aynı yıllarda meydana gelen iktidar değişikliğiyle beraber sanayileşmede farklı bir politika izlenmeye başlanmıştır. Burada, 1980 sonrası dönemde dışa açılımla beraber uygulanmaya başlanan serbest piyasa ekonomisi ve ihracata dayak sanayileşme politikasıyla yaşanan kurumsal ve yapısall değişim ayrıntılı olarak ele alınmakta ve bu dışa açılımın ölçülmesi konusunda çeşitli endeksler ve oranlar verilmektedir, son kısımda ise dışa açılımın sanayileşme üzerine etkileri ekonometrik olarak analiz edilmektedir.