turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Çocuklar için arkeoloji eğitimi: İzmir kent ölçeğinde kültürel mirasın aktarımı ve proje önerileri

Yaşadığımız toprakları bir bütün olarak ele alırsak, Anadolu'da, tarihsel süreçlerin kesintisiz olarak sürdüğünü görürüz. Bu durum, şu an yaşayan bizlere, geniş ve derin bir kültürel birikimin mirasçıları olmamızı sağlamaktadır. Ne yazık ki, bizim bu konu hakkında sahip olduğumuz farkındalık, sahip olduğumuz zenginliğe oranla çok azdır. Günlük hayatta veya yazılı ve görsel medyada karşımıza çıkan kültürel mirasın tahribatı haberleri ve toplumun bunlara karşı duyarsızlığı içinde bulunduğumuz vahim durumun en büyük göstergesidir. Bu kötü gidişin önüne geçilmesi için kamusal arkeoloji alanında üretilecek çözümler önemlidir. Özellikle geçmişş ile bugün arasında soyut ve somut köprüler kurmak, farkındalık yaratmak ve etik bilinç anlayışını özümsetmek önemlidir. İhtiyaç duyduğumuz etik bilinç çocukların bu konuda eğitim almaları yoluyla gerçekleşebilir. Bu tezde, arkeoloji biliminin imkanları ve pedagojik araştırmalardan yola çıkarak seçilen hedef kitleye yönelik oluşturulan eğitim programı ve proje önerisi yer almaktadır. Bu sayede, yukarıda bahsedilen etik değerler ve kültürel miras bilincinin, seçilen hedef kitleye, metodolojik olarak aktarılması hedeflenmiştir.
İ. Ö II. bin yıl Orta Anadolu pişmiş toprak gaga ağızlı testileri

İ İ. Ö II. Bin Yıl Orta Anadolu Pişmiş Toprak Gaga Ağızlı Testileri? isimli yüksek lisans bitirme tezimizde, Orta Anadolu'daki bilimsel kazılardan ele geçen, satın alma yoluyla müzelere kazandırılan ve özel koleksiyonlarda bulunan eserlerinyayınlanmış olanları incelenmiştir. Yüksek lisans bitirme tezimizde 403 adet gaga ağızlı testi incelenmiştir. Bunlar gaga formlarına, karın profillerine, buluntuyerlerine, dönemlerine, bezeme türlerine ve kullanım amaçlarına göre gruplanmıştır. İncelediğimiz gaga ağızlı testilerin 236 adeti sivri gaga ağızlı, 130 adeti kesikgaga ağızlı, 19 adeti kıvrık gaga ağızlıdır. Üzerinde çalıştığımız malzeme genellikleçark yapımıdır, bunun yanında el yapımı örnekler de görülmektedir. Gaga ağızlı testilerin bir kısmı bezemelidir. Boya bezemeli, kabartma bezemeli, kulpuheykelcikli, akıtacağı hayvan başlı örnekler mevcuttur. Gaga ağızlı testilerin bazı arkeolojik malzeme üzerinde betimlendikleri de görülmüştür. Çalışmamızda bunların bir kısmına yer verilmiştir. Yaptığımız inceleme sonucunda gaga ağızlı testileringünlük işlerde kullanıldıkları, ölü hediyesi olarak kullanıldıkları, urne olarak kullanıldıkları, mezar örtüsü olarak kullanıldıkları ve libasyonda kullanıldıklarısaptanmıştır.
Myra ve Andriake'de ele geçen takılar

Bu tez içerisinde, Myra ve limanı Andriake kazılarında, mezarlardan ve çeşitli yapılardan ele geçen 130 takı ve takı ögesi kataloglanmıştır. Bu takılar tipolojik, stilistik, ikonografik ve teknik açılardan incelenmiştir. Tez kapsamında, küpe, yüzük, takı taşları, kolye sarkaçları, bilezikler ve boncuklar gibi takı türleri bulunmaktadır. Bu örneklerden bazıları takım oldukları için ya da birbirleri ile ilişkili görüldükleri için bağlamlarından kopmamaları amacıyla tek katalog numarası altında değerlendirilmiştir. Bu çalışma içerisinde incelenen takılar, tipolojik gruplara ayrılmıştır. Her grubun, objelerin form ve bezeme özelliklerine göre oluşturulmuş alt grupları bulunmaktadır. Özellikle küpe buluntuları Roma Dönemi'nin ana küpe tipolojisiyle paralellik göstermektedir. Büyük bir çoğunluğu döneminin ana tipolojisini takip eden takı buluntularında çok çeşitli malzemeler kullanılmıştır. Myra ve Andriake takıları oldukça zengin tipolojik ve ikonografik özellikler taşımaktadır. Mezarlardan ve çeşitli yapılardan ele geçen takıların neredeyse tamamında kullanım izlerinin gözlemlenmesi bu takıların sadece mezar armağanı olmadıklarını aynı zamanda günlük hayatta da kullanılmış olan ölü eşyaları olduklarını göstermesi açısından önemlidir. Bu durum, Myra ve Andriake takılarının ölü armağanı ya da adak için özel olarak üretilmediklerini gösterir. Takılar, birey tarafından yaşarken kullanılmış ve ölüm sonrası yaşamında da ona eşlik etmeye devam etmişlerdir. Andriake'deki ÇA-5/B açma numaralı mezar ile Demre Çayı'nda bulunan altı lahit, antik dönemde soyulmamış oldukları için daha doğru değerlendirme yapmamıza olanak sağlamaktadır. Mezarlardan ele geçen örnekler M. S. 2 .-3. yüzyıl takı geleneğinin izlerini taşır. Kataloğumuzdaki en erken takı örneği olan 29 katalog numaralı Hermes betimli gemme M. S. 1 .-2. yüzyıl aralığına tarihlendirilmiştir. Buluntular arasındaki en geç tarihli örnek ise İslami Dönem'e tarihlendirilen içte opak mavi cam ipliği bezemeli 93 katalog numaralı burgulu bilezik parçasıdır. Myra ve Andriake takılarının büyük çoğunluğu M. S. 2 .-3. yüzyıllara aittir. Altın ve süs taşlarının yoğun olarak kullanıldığı bu zaman aralığına ait takıların neredeyse tamamı mezarlardan ele geçmişştir. M. S. 5. yüzyıldan sonra ise Hristiyanlık sembolleri ve anlatıları ile bezenmiş bronz takıların kullanımı artmıştır. Andriake'de bulunan takılarda hem doğu hem de batı ikonografisinin kullanılması kentin kültürel dokusunu açıkça yansıtmaktadır. Roma ile Mısır arasında ticari ilişkilerin bulunması ve Andriake'nin bu noktada önemli bir liman olması göz önünde bulundurulduğunda uluslarası nesne trafiğine sahne olması şaşırtıcı değildir.
İlk çağdan günümüze Gelendost'daki yerleşimler ve kültürel ilişkiler

Bu çalışmada Gelendost İlçesinin tarih öncesi ve tarihi çağlarıyla ilgili bilgi verilmesi amaçlanmaktadır. Giriş bölümü hariç olmak üzere beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Gelendost ilçesinin tarihsel coğrafyası antik kaynaklar ve bölgede günümüze kadar yapılmış olan bilimsel çalışmalar vasıtası ile anlatılmakta, ikinci bölümde ilçeye bağlı günümüz yerleşimlerinden kısaca bahsedilmekte, üçüncü bölümde tarih öncesi dönemden günümüze değin ilçeye ve çevresine ulaşımı sağlayan yol güzergahlarından bahsedilmektedir. Dördüncü bölümde İlçe sınırları içerisinde tespit edilmiş olan yerleşimler kronolojik olarak değerlendirilmektedir. Son bölümde ise Prehistorik Dönemden, günümüze değin ilçede sınırlarında bulunan tüm yerleşimler bir bütün olarak ele alınıp değerlendirilmiştir. Sonuç itibari ile Gelendost sınırları içerisinde yer alan yerleşimlerin Paleolitik dönemden günümüze kadar aslında çokta fazla bir değişim olmaksızın yerleşim gördüğü tespit edilmiştir.
İlk çanak çömleğin ortaya çıkışında kırmızı astarlı mallar sorunu

Elinizdeki çalışma Yakındoğu ve Güneydoğu Avrupa'da Neolitik dönem içinde görülen 'kırmızı astarlı mallar' olarak adlandırılan malzeme üzerine odaklanmaktadır. Çalışmamızda çözülmeye çalışılan ana sorun, belli bir zaman dilimi içinde, çok geniş bir coğrafyada görülen farklı nitelik ve nicelikteki kırmızı astarlı malların arasında ne türde bir bağ olduğunun saptanmasıdır. Sözü edilen sorun, kırmızı astarlı malların dağılımı, niteliği, niceliği ve hangi buluntu türleri ile bir arada bulunduğunun irdelenmesi yoluyla aydınlatılmaya çalışılmıştır. Bu doğrultuda, kırmızı astarlı malların görüldüğü yedi bölge ile bu bölgelerden seçilen 'anahtar yerleşmeler' sorun odaklı bir yaklaşım ile ele alınmıştır. Bölgelerde kırmızı astarlı malların öncesi ve sonrasında görülen çanak çömlek tipleri ile kırmızı astarlı malların bölgeden bölgeye değişen nitelikleri saptanmıştır. Çalışmanın odaklandığı noktalardan biri de kırmızı astarlı mallar ile tekrarlayan şekilde aynı buluntu ortamında açığa çıkarılan ve tarafımızdan 'Neolitik paket' olarak adlandırılan öğelerin kırmızı astarlı mallar bağlamında irdelenmesi olmuştur.
Kremna Antik Kenti Savunma Sistemleri Cilt I

Kremna, Burdur İli, Bucak İlçesi, Çamlık Köyü sınırlarındaki Hacıbağ Mahallesi'nde yer almaktadır. Kent, antik Pisidia Bölgesi'nin dağlık kentlerinden birisidir. Konumu ve savunma yapıları, zapt edilmesi güç kentlerin arasında gösterilmesindeki önemli faktörlerdendir. Bu çalışmada, Kremna'nın savunma sistemleri incelenmiştir. Buna göre kentin savunmasını oluşturan sur duvarları, kule yapıları ve bastionlar ile kapılar ve antik karayolları, ayrı başlıklar altında açıklanarak mimari ve askeri özellikleri yönüyle ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır. Kentin savunmasını somutlaştırmak için haydut lideri Lydius'un kenti işgalinden sonra Roma İmparatorluğu'nun kenti tekrardan hakimiyetine almak amacıyla kentin batısında askeri mühendislerine yaptırdığı kuşatma alanı ve ilişkili yapılar da çalışmaya dahil edilmiştir. Böylelikle kenti korumak için inşa edilen yapıların geniş bir bakış açısıyla tartışılması ve açıklanması sağlanmıştır. Ayrıca, kentin khorasındaki kırsal yerleşimler ve kırsaldaki alanın güvenliği için yapılmış yapılar incelenerek kent merkezindeki savunma yapıları ile stratejik ilişkileri belirlenmiştir. Bununla birlikte kent ve territoryumundaki yapıların arasında güçlü bir ilişkinin olduğu ve kırsal çevrede hareketli bir siyasi, askeri ve sosyo-iktisadi hayatın sürdüğü anlaşılmıştır. Bu konudaki çalışmalarda Pisidia Bölgesi'nin ve kentin tarihsel olaylarının, kentteki seramik ve metal buluntular gibi arkeolojik bulguların yanı sıra, Anadolu'daki ve Kıta Hellas'taki kentlerin savunma unsurlarının mimari ve askeri özellikleri analojileri yardımı ile incelenerek kentin savunma yapılarının yaklaşık tarihlendirilmesi yapılmıştır. Dolayısıyla Kremna'nın savunma sistemlerinin stratejik ve plan özellikleri ortaya çıkarılmış, kentin savunma olgusunun Hellenistik Dönem'den başlayarak Roma ve Bizans dönemlerine kadar aktif bir şekilde kullanıldığı ve yapısall değişimlere uğramasına rağmen korunduğu sonucuna varılmıştır.
Çattepe kazıları ışığında Roma'nın Dicle nehri eksenindeki savunma hattı

Roma, MÖ 129 yılında Anadolu'daki ilk eyaleti olan Provincia Asia'yı kurmasıyla, imparatorluk sınırlarını doğuya doğru genişletmeye başlamıştır. Anadolu'daki eyalet organizasyonunu Pontos kralı Mithradates VI. Eupator ile uzun yıllar süren savaşlar neticesinde tamamlayan Roma, Partlarla komşu olmuştur. Fırat Nehri iki imparatorluk arasında sınır kabul edilmiş ve bu durum yaklaşık üç yüzyıl boyunca böyle devam etmiştir. Septimius Severus'un MS 197 yılında Partlara karşı yaptığı sefer sonucu Roma imparatorluğu'nun 'doğu sınırı' Dicle Nehri'ne kadar uzanmıştır. Ancak bu sınır hattı, MS 224 yılında Partları tarih sahnesinden silerek, Roma'nın imparatorluk tarihi içerisindeki en büyük düşmanlarından biri olarak ortaya çıkan Sasaniler Dönemi'nde büyük sınır çekişmelerine neden olmuştur. III. yüzyıl krizine son vererek doğu sınırındaki sarsılan Roma otoritesini eski gücüne kavuşturmak isteyen Diocletianus, aldığı askeri önlemlerle Sasanilere karşı önemli başarılar elde etmiştir. Bu başarılar neticesinde MS 298 yılında II. Narses ile imzalanan barış anlaşmasıyla Roma, Dicle ötesindeki toprakları ele geçirmiştir. Dicle'nin sınır kabul edilmesiyle Diocletianus ve ardıllarının yapmış olduğu sınır kaleleri ile bölge hakimiyeti korunmaya çalışılmıştır. Tez kapsamında incelenen Amida, Cepha, Bezabde ve Çattepe kazılarıyla açığa çıkartılan Geç Roma kalesi Dioclaetianus ve ardılları tarafından Dicle Nehri üzerinde stratejik noktalara konumlandırılmış sınır kaleleridir. MS 298 barışıyla büyük bir başarı sağlayarak Dicle ötesinde geniş topraklar kazanan Roma, bu bölgede birçok askeri yerleşim kurarak bu başarısını uzun süre korumak istemiş olmasına rağmen bunu ne yazık ki gerçekleştirememiştir. MS 363 yılında imparatorluk tarihine kara bir leke olarak geçen barış anlaşmasını imzalamak zorunda kalan Roma'nın Dicle üzerindeki egemenliğine Sasaniler tarafından son verilmiştir. Bu tez çalışmasının amacı, Çattepe kazılarıyla açığa çıkartılan Geç Roma kalesinden yola çıkarak, MS 298 anlaşmasıyla sınır hattında Dicle Nehri üzerinde stratejik noktalara konumlandırılmış olan Amida, Cepha ve Bezabde kalelerini incelemektir.
Geç Kıbrıs Çağı mimari gelişimi ve yapı sistemleri

Kıbrıs'ta Geç Kıbrıs Çağı yerleşim birimlerinin, kazı sonuçlarının el verdiği ölçüde tam yapı planı veren mimari unsurlarının işlevsel değerlendirmesi tezin ana konusunu oluşturmaktadır. Bu çalışma yapılırken yapıların işlevlerinin saptanması için mimari unsurlar, tek tek temelden yapıların üst çatı sistemlerine kadar incelenmiştir. Tez çalışmasının hedefi, arkeoloji biliminin amacı doğrultusunda, Kıbrıs'ın Geç Kıbrıs Çağı yerleşim yerlerini ayrıntılı şekilde ele alarak mimari özelliklerinin ve mimari yapıların, malzeme ile teknik özelliklerini, ayrıca mekansal işlevlerini de ayrıştırarak geçirmiş olduğu sürece ışık tutmak olmuştur. Ayrıca yapılar işlevlerine göre ayrı gruplar içinde incelenmiş ve bazı kavramsal unsurlara açıklamalar getirilmiştir. Öte yandan Kaleburnu Kral Tepesi mimarisi ilk kez bu çalışma içinde bilim dünyasına tanıtılmıştır. Bilimsel sorgulama içinde ana konuyla birlikte Akdeniz havzasındaki farklı kültürler bölgelerine ait veriler ile Kıbrıs Geç Tunç Çağı eş zamanlı olarak karşılaştırmalı biçimde incelenmiştir. Bu veriler örneklerle ele alınmıştır. Ortak yönleri ve etkileşimleri çalışma kapsamında ortaya konulmuştur.
Parion Roma Hamamı kandilleri

Parion Roma Hamamı'nda 2008- 2019 yılları arasında bilimsel kazı çalışmalarında gün yüzüne çıkarılan, MS 2. yüzyılın sonundan MS 6. yüzyıla kadar geniş bir zaman dilimi içerisinde yayılım gösteren, çeşitli ve özgün formlarıyla dikkat çeken Roma ve Geç Roma Dönemi kandilleri çalışma konumuzu oluşturmaktadır. İlk olarak kandillerin tüm özellikleri hakkında bilgiler verilmiştir. Ardından çalışmamızın ana konusu oluşturan toplam 103 kandil ele alınmıştır. Söz konusu kandillerin kulp, burun, omuz ve gövde formlarının yansıttığı spesifik özelliklere göre 15 ayrı form altında değerlendirilmeleri uygun görülmüş ve sınıflandırılmıştır. Çalışma sırasında tipoloji kısmında terminoloji ve kronolojiye bağlı kalınmıştır. Aynı jenerasyon örneklerin fiziki özellikleri dikkate alınarak ve analojilerinden faydalanılarak özgün sonuçlar elde edilmek istenmiştir. Parion Roma Hamamı'nda bulunan kandillerin sunduğu veriler ışığında örneklerin ticari ilişkiler sonucunda kente geldiği doğrulanmıştır. Ticari ilişkilerin hangi kentler arasında olduğu belirlenmiştir. Üstelik kandillerin bir kısmının bölgesel bir üretim olabileceği üzerinde durulmuştur. Söz konusu kandillerin kentte çok sayıda bulunmuş olması ve eş örneklerin diğer kentlerde sayıca az görülmesi bu görüşümüzü destekler niteliktedir. Bunun yanında bozuk formlu örnekler ile karşılaşılması oldukça önem arz etmektedir. Kalitesiz ürünün ticaretinin yapılamayacağı düşünüldüğünde bu örneklerin yerel bir üretim olabileceği yorumu rahatlıkla yapılabilmiştir.
Doğu Kazakistan demir çağı kurganları

Kazakistan topraklarında geçmişşten günümüze kalan abidelerin en yaygın olanı kurganlardır. Bu sanatsal yapılar günümüzde hala bozkırın ve dağ eteklerinin manzarasını süslemektedir. Özellikle Doğu Kazakistan'da yer alan İskit-Saka Kurganları, hem yapıları hem de içlerinde barındırdıkları eşyalar dolayısıyla büyük önem taşımaktadır. Doğu Kazakistan'da Demir Çağı üzerine araştırma yapan ilim adamları bu bölgede İskit-Saka kültürünün üç döneminin yaşandığını tespit etmiştir. İlim adamları MÖ 8 - 6. yüzyılları Tunç Çağı'nın sonu ve Erken Demir Çağı'nın başlangıcı olarak kabul etmektedir. Doğu Kazakistan'da bahsi geçen yüzyıllara tarihlenen kurgan mezarların ilk olarak Mayemir Ovası'nda bulunmasından dolayı İskit-Saka kültürünün ilkini Mayemir dönemi olarak adlandırmışlardır. Bu gelişmeyi MÖ 5 - 4. yüzyıllara tarihlenen Berel Dönemi ve son olarak MÖ 3 - 1. yüzyıllara tarihlenen Kulacurgin Dönemi izlemektedir. İskit-Saka kabilelerinin tarihi, onların maddi ve manevi kültürü ile ilgili çok önemli bilgileri içeren bu üç kültür çevresine mensup kurgan mezarlara İrtiş Nehri ve kolları üzerinde, Kalba, Narın yamaçlarının kuzey ve güney eteklerinde, Altay ile Tarbagatay yamaçlarında ve Şilikti Vadisi'nde sıkça tesadüf edilmektedir. Bu çalışmada, Altay ve Tarbagatay dağları arasında İskit-Sakaların kültürel manada şimdiki zamanlara kalan yegane anıtları niteliğinde olan kurganların mimari özelliklerinin yanı sıra buluntuları da arkeolojik açıdan değerlendirilmiştir.
Klaros kazılarında bulunmuş olan pişmiş toprak figürinler ve kültler açısından değerlendirilmeleri

Apollon Klaros Kutsal Alanı Sub-Myken Döneminden Hellenistik Döneme kadar figürin sunusu almış olması açısından özel bir öneme sahiptir. Çok farklı tipolojilere sahip olan Klaros figürinleri temelde kadın, erkek, hayvan ve tiyatral figürinler olarak gruplanırlar. Erkek figürinleri arasında sol elinde telli çalgı, lyra ve kithara taşıyan Apollon betimleri seri üretim olmaları açısından özel bir öneme sahiptir. Bu figürin grupları İ. Ö. 6. Yüzyılın son çeyreğinden Hellenistik Döneme kadar Apollon'a sunulmuş adaklardır. Bir başka önemli grup olan Barbitoslu figürinler de İ. Ö. 6. yüzyılın son çeyreğine tarihlenmektedirler. Çömelen erkek çocuğu figürinleri ve Eros figürinleri de Hellenistik döneme damgasını vurmuş figürin gruplarıdır. Tanrıça figürinlerinde Aphrodite'ler Hellenistik Dönemin önemli figürin gruplarındandır. Kybele sadece bir örnekle temsil edilirken, Oturan ve ayakta duran kore figürinleri İ. Ö. 5. Yüzyılın ilk yarısında Rhodos ve Güney İonia'daki merkezlerde sıkça rastlanan bir stili yansıtmaktadır. Hayvan figürinleri arasında Boğalar en fazla sayıda bulunmuşlardır. Daha sonra at figürinleri gelir. Köpek, kuş ve yunus gibi hayvan figürinleri de Klaros'ta ele geçen figürinler arasındadır. Çok sayıda farklı tipolojilere ait figürinler elbette ki farklı kültlere de hizmet ederler. Klaros'ta figürinler ışığında saptanan kültler, Apollon, Artemis, Aphrodite, Dionysos, Kybele ve Eros'tur. Bunlara Dionysos'la ilişkili olarak Nymphe Nysa da eklenebilir. Klaros yerel üretimine ilişkin bir atölye henüz saptanamamış olsa da, seri üretim figürin gruplarının bulunması ve bazı grupların stilistik benzerlerinin diğer merkezlerde bulunmaması, Klaros'a özgü bir figürin üretiminin olduğunu ortaya koyar.
Ulucak Höyük Neolitik Dönem kemik aletlerinin tabakalar ve mekanlar arası değerlendirilmesi

Bu tez çalışmasında Ulucak Höyüğün Neolitik Dönem tabakalarından ele geçen kemik aletler teknolojik, tipolojik ve bağlamsal açıdan incelenmiş ve kemikaletlerin, farklı kullanım biçimleri ve eğilimler ile günlük pratikler arasında edindiği yer saptanmaya çalışılmıştır. M. Ö. 6800 5700 tarihleri arasını kapsayan 1100 yıllık kesintisiz iskan süreci boyunca, değişim ve sürekliliği bir arada gösteren UlucakHöyük Neolitik Dönem kemik aletleri, bu süreç boyunca meydana gelen sosyal ve ekonomik değişimlerin etkisini taşımakta ve aynı zamanda bu değişimlerin bir parçasını oluşturmaktadır. Söz konusu dinamiklerin daha açık anlaşılabilmesi adına, bu çalışmada tabakalar, yapılar ve yapı içi buluntularla bir arada değerlendirilenkemik aletler, fonksiyonel ve sembolik kullanım biçimlerini bir arada ele almaya çalışmıştır.
Ionia bölgesinde ele geçen batı yamacı seramiklerine genel bir bakış

'Ionia Bölgesinde Ele Geçen Batı Yamacı Seramiklerine Genel Bir Bakış', adlı bu çalışmada, öncelikle Batı Yamacı Seramiğinin bulunduğu ve adını aldığı yer, gelişim evresi, bezeme unsurları ve Batı Yamacı Seramiklerinin yoğun olarak görüldüğü Ionia Bölgesi, yayınlanan tez ve makalelerden ulaşabildiğimiz kadarıyla incelenmiştir. Çalışmamızın birinci bölümünde Batı Yamacı Seramiklerinin, ilk olarak keşfedilişi, arkeoloji literatüründe neden bu adı aldığı ve sonrasında nasıl ve neden üretildiklerine yanıt aranmıştır. Çalışmamızın ikinci bölümünde ise Batı Yamacı Seramiği üreten önemli merkezleri inceleyip yerel üretim malzemelerin kil, firnis ve bezeme unsurları incelenmiştir. Çalışmamızın son bölümünde ise Batı Yamacı Seramiğinin Ionia Bölgesi'nde ele geçtiği antik kentler, yayınlanan makale ve tezlerden ulaşabildiğimiz kadarıyla, kil, firnis, bezeme unsurları ve hangi atölyelerde benzer örnekler görüldüğüne dair bilgiler incelenmiş ve araştırılmıştır.
G. Ö. 20-10 bin arası kültürlerin Türkiye coğrafyasında son araştırmalar ışığında değerlendirilmesi

Yapılan literatür taramalarında, Türkiye coğrafyası üzerinde Epipaleolitik ve Mezolitik Çağ'a ilişkin yapılan çalışmalarda terminolojik tanımlama hataları olduğu görülmüştür. Bu araştırmalarda özellikle göze çarpan hata, Son Pleistosen dönem kültürleri için Mezolitik Çağ tanımlaması yapılmış olmasıdır. Bu tez çalışmasında geçmişş yıllarda yapılan araştırmalar ve son yıllarda yapılan araştırmalar karşılaştırılarak Türkiye coğrafyası için Neolitik öncesi kültürler (G. Ö. 20-10 bin) açıklanmaya çalışılmıştır. Bu amaçla, Türkiye coğrafyası içinde G. Ö 20.000 ile 10.000 yılları arasındaki avcı-toplayıcı grupların bulunmuş olduğu açık hava konak yerleri, işlik yerleri, kaya altı sığınakları gibi yerleşim alanlarından elde edilmiş olan yontmataş alet, flora ve fauna kalıntıları, mezar ve mezar hediyeleri, süs objeleri gibi buluntular literatür taramaları yapılarak toplanmış ve bir veri tabanı oluşturulmuştur. Ardından bu veri tabanının gösterdiği buluntular ışığında Türkiye'de buluntu veren yerlerin hangi kültür bölgeleri ile çağdaş, hangi bölgeler ile iletişim içerisinde olduğu tespit edilerek Türkiye için Neolitik Çağ öncesi kültürlerin tarih analizleri ve kültür tanımlamaları yapılmaya çalışılmıştır. Çalışmamızda, Türkiye coğrafyası üzerinde bulunan Neolitik Çağ öncesi kültürlerin zamansal ve coğrafi bakımdan birbirlerinden ayrıldığı görülmüştür. Buna göre Ege Bölgesinde Mezolitik ve Epipaleolitik Çağ'ın; Akdeniz, İç Anadolu, Güneydoğu Anadolu, Karadeniz bölgelerinde Epipaleolitik Çağ'ın; Marmara bölgesinin bazı sit alanlarında Epipaleolitik Çağ'ın yaşandığı görülürken, bazı sit alanlarında yaşanan dönemin ne olarak adlandırılacağına karar verilememiştir.
Antik dönemde gymnasiumun önemi ve Pergamon Gymnasiumu

Bir kurum olarak, gymnasiumun ilk kez Dor'lar tarafından İ. Ö. VII. yy.'da kurulduğu bilinmektedir. Büyük olasılıkla gymnasium düşüncesi Girit ve Sparta'dan Atina'ya, daha sonra da tüm Grek toplumuna geçmişş ve kültürel etkileşim sonucu Anadolu'da da çok sayıda inşa edilmiştir. Antik dönemde gymnasiumlar: beden eğitimine, felsefe derslerinin verilmesine ve spordan sonra yapılan vücut bakımına hizmet etmektedir. Hellenistik dönemde gymnasium, kent içerisinde bir kamu binasıyken, özellikle Roma imparatorluk döneminde hem kamu binası olarak hem de Romalı zengin yurttaşların süslü villalarında bir bölüm olarak karşımıza çıkar. Toplumu pek çok konuda bir araya getiren, etrafında tapınak, hamam, meclis, çeşme vb. yapıların bulunduğu mekan, kentin gymnasiumudur. Bu noktalardan hareketle, bu çalışmada; antik dönem yerleşimlerinde gymnasiumun işlevleri, özellikle kentin bütünüyle olan etkileşimi incelenmiştir. Antik dönem de gymnasiumun önemini incelerken çalışma alanı olarak, Anadolu'da Hellenistik dönemin en büyük gymnasiumuna sahip Pergamon antik kenti seçilmiştir. Pergamon krallıkla yönetilen, eğimli arazide yerleşik bir dağ kentidir, Roma ile kurduğu yakın ilişkilerle Hellenistik dönemin en güçlü krallıklarından biri haline gelmiştir. Materyal olarak seçilen bu kentin gymnasiumunun irdelenmesiyle, antik dönem de gymnasiumun önemini açıklayan sonuçlarla araştırma tamamlanmıştır.