Three essays in industrial economics

Bu çalışma, endüstriyel ekonomi alanında, birbirinden bağımsız üç farklı konuda oyun kuramsal yöntemler kullanılarak yapılan uygulamalardan oluşmaktadır. Söz konusu üç çalışmanın her biri, farklı oyun kuramsal kavramların ekonominin değişik alanlarındaki uygulamalarına birer örnek teşkil eder. İlk bölümde, her birinde homojen mal üreten birer firmanın yer aldığı iki ülke arasındaki dış ticaretin, sosyal refah üzerindeki paradoksal etkisi incelenmiştir. Söz konusu paradoksal etki 'rekabet paradoksu' ve 'etkinlik paradoksu' diye adlandırılan iki kısımdan oluşmaktadır; bunlardan ilki, diş ticarete açılmanın ülke refahını azaltabileceği, ikincisi ise ulaştırma masraflarındaki bir artışın ülke refahını artırabileceği şeklinde ortaya konmaktadır. Daha önce Brander ve Krugman (1983), Sertel (1988) ve Krugman (1989) tarafından da incelenen bu etkileri, Sertel ve Orbay (1991), ülkelerin satış vergisi uyguladıkları bir ortamda araştırmışlar ve söz konusu paradoksun ülke piyasalarında ve vergi otoriteleri arasında oluşacak çeşitli dengeler altında hala varlığını sürdürdüğünü göstermişlerdir. Burada, Sertel ve Orbay'ın çalışması genel üretim fonksiyonlarına genişletilerek dış ticaretin, paradoksal özellik göstermeyen sosyal refah fonksiyonları ortaya çıkarmasının olabilirliği araştırılmıştır. Bunun için gerekli ve yeterli koşullar karakterize edildikten sonra, bazı özel piyasa ve vergi oyunları çözümleri altında üretim fonksiyonlarının ölçeğe göre artan ve azalan getiri özelliği taşıdığı özel durumlarda, sosyal refah fonksiyonunun paradoksal davranış gösterip göstermediği araştırılmıştır. Sonuçlar, paradoksal etkinin her zaman varlığını sürdürdüğünü destekleyici yöndedir; iktisadi açıdan anlamlı veIX paradoksal etki yaratmayan bir piyasa ve vergi oyunları çiftine rastlanmamıştır. ikinci konu olarak, aksiyomatik pazarlık çözümlerinin pazarlık aşaması öncesinde yapılacak bağışlarla manipule edilip edilemeyeceği araştırılmıştır. Sertel (1991a, 1991b) bu çözümlerin, doğrusal bir Pareto sınırına sahip ve anlaşmazlık noktası (0,0) da yer alan bir pazarlık problemi söz konusu iken, bağışlar aracılığı ile manipule edilebileceğini göstermiştir. Burada, daha genel pazarlık problemleri için benzer bir inceleme yapılmış ve ele alınan bütün çözümlerin manipule edilebileceği gösterilmiştir. Ayrıca, asimetrik bir duopol piyasasında kartelleşme problemi, anlaşmazlık noktalarının Cournot Bertrand veya Stackelberg dengeleri olduğu varsayımı altında, bir pazarlık problemi olarak ele alınmış ve firmaların, bağışlar aracılığı ile manipulasyon yapmalarının mümkün olmadığı gösterilmiştir. Son konu olarak, firmaların, rakiplerinin yüksek ve düşük olmak üzere sadece iki değer alabilen sabit marjinal maliyetlerini bilmedikleri varsayımı altında ortaya çıkan eksik bilgili maliyet bildirim oyununun dengeleri karakterize edilmiştir. İlk bölümde, firmaların homojen mal ürettikleri bir duopol piyasasında yan ödeme kuralları farklı iki kartel anlaşması incelenmiştir. Bunlardan yan ödemelerin Cournot'ya göre yapıldığı anlaşma geçerli olduğunda firmaların, gerçekte verimsiz olsalar bile, göreceli verimlilikleri birbirinden fazla farklı olmadığı sürece, kendilerini verimli gösterme eğiliminde oldukları ve söz konusu anlaşmanın bireysel rasyonellik koşullarını her zaman sağlamadığı gösterilmiştir. Diğer yandan, yan ödemelerin Talmud'a göre yapıldığı anlaşma geçerli olduğunda, firmaların her zaman gerçek maliyetlerini bildirdikleri ve bireysel rasyonellik koşullarının ara aşamada her zaman sağlandığı gösterilmiştir, ikinci bölümde, firmaların heterojen mallar ürettikleri bir piyasada yan ödeme yapılmadığı varsayımı altında basit bir kartel anlaşması ele alınmış ve burada da, marjinal maliyetlerin birbirinden fazla farklı olmadığı durumlarda, firmaların, gerçekte yüksek maliyetli olsalar bile, kendilerini düşük maliyetli göstermeye eğilimleri olduğu ve bireysel rasyonellik koşullarının her zaman sağlanmadığı gösterilmiştir.