Bilgisayar destekli nakış uygulamalarında kullanılan tekniklerde sıklık derecesinin bezayağı dokuma türündeki kumaşlara göre belirlenmesi

'İşleme' süsleme dalları içinde en yaygın olanıdır. Türklerin güzel sanatlar düzeyine çıkarmış olduğu işleme sanatı, dünyanın hiçbir yerinde Türkiye'de olduğu kadar ilgi görmemiştir. Bu yüzden de Türk işlemeciliği, tarihi tekstil el sanatlarımız içinde önemli bir yer almaktadır. Endüstriyel kalkınma ve kültürel değişime paralel olarak el ve makine yardımı ile yapılan nakış, günümüz teknolojisi doğrultusunda bilgisayar destekli elektronik nakış makineleri ile de işlenmektedir. Böylece nakış bir yandan el sanatlarının içinde yer alırken, diğer yandan endüstriyel sanatlar içinde yer almaktadır. Günümüzde, teknik imkanların gelişmesi, ticari düşüncenin her alanda ön plana çıkması, zaman ve maliyet kavramının önemsenmesi ve iş piyasasının taleplerinin karşılanması, her alanda olduğu gibi işleme sanatlarında da etkili olmuş, bu durum bilgisayar destekli işlemeleri ön plana çıkarmış ve bu işlemelerin önemini artırmıştır. Bilgisayar destekli nakış programlarında tekniklerin sıklık derecelerine ait daha önce yapılmış bir çalışmaya rastlanmamıştır. Yapılan bu çalışma ile bilgisayar destekli nakış programlarında uygulanan işleme tiplerinin sıklık dereceleri, çeşitli kumaşlara göre belirlenmiş ve en doğru uygulama şekli saptanmıştır. Bu çalışma; bilgisayar destekli nakış programlarındaki tekniklerin sıklık derecelerinin çeşitli kumaşlara göre belirlenmesi, yanlış uygulama problemlerine çözüm bulunması, elde edilen verilerin bilimsel olarak paylaşılması, geliştirilmesi ve bu konuda yapılacak muhtemel çalışmalara ışık tutması açısından önemlidir. Araştırmada verilerin toplanması yönünden deneysel araştırma modeli uygulanmıştır. Araştırmada öncelikle değişkenler saptanarak, değişkenler arasındaki sonucu etkileyen sebep sonuç ilişkileri üzerinde durulmuştur. Çalışmada 9 farklı kumaş üzerine 4 ayrı iğne tekniği 3 farklı sıklık ayarı ile uygulanarak 81 uygulama yapılmış ve bu uygulamalar sonucunda kumaş türüne en uygun sıklık ayarı saptanmıştır. Uygulamalar sonucunda elde edilen, sarma 27, komplexdolgu / açı motifli çin iğnesi) 27, sargı ve sargı 27 olmak üzere toplam 81 kartela, program eğitimi veren 3 öğretim üyesi ve 2 öğretmen, tekstil sektöründe hizmet veren 3 program uzmanına sunulmuş, ürünleri değerlendirme kriterleri çerçevesinde değerlendirmeleri ve sınıflandırma ölçeğine göre sınıflandırmaları istenmiş ve elde edilen veriler tablolara yerleştirilmiştir. Yapılan istatistiksel çalışmalarda bezayağı dokuma türündeki ipekli, keten ve pamuklu kumaşlarda, kopmlex dolgu ve sarma tekniklerinde sıklık 6 ayarının, sargı ve sargı tekniklerinde ise en uygun sıklık ayarının 7 olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak, Geleneksel Türk Nakışlarının karakteristik özelliklerinin bozulmadan gelecek nesillere aktarılarak günümüz teknolojisi ile bütünleşik olarak sürekliliğinin sağlanması ve nakış sektöründe uygulanarak yaygınlaştırılması, ancak kaliteli ürünlerin var olması ile sağlanacaktır. Hazırlanan tezin, endüstriyel nakış alanında çalışma yapacak olan araştırmacılara ışık tutacağı ve yeni çalışma alanları oluşturacağı, nakış sektöründe hizmet veren desen tasarımcılarına yazılı kaynak oluşturacağı öngörülmektedir.