turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Kırım Savaşı sırasında Osmanlı diplomasisi (1853-1856)

Kırım Savaşı nedenleri ve sonuçları itibariyle Osmanlı tarihinin en önemli savaşlarından birisidir. Bu savaşta Osmanlı Devleti tarihinde ilk defa olmak üzere bir ittifak savaşının tarafı olmuştur. Üstelik bu ittifak bir hıristiyan ülkeye karşı başka hıristiyan ülkelerle gerçekleştirilmiş olan bir ittifaktır. Müttefiklerinin hıristiyan ülkeler olması, savaşın gerekçesini oluşturan Kutsal Yerler Sorununun, hıristiyan cemaatler arasındaki bir çekişmenin ürünü olması nedeniyledir. Böyle bir gerekçe sonucu ortaya çıkan savaşta da kaçınılmaz bir 'biçimde Osmanlı Devleti içinde yaşayan gayrimüslim toplulukların dinsel statüleri yeniden gözden geçirilmesi gündeme gelmiştir. Nitekim gerek savaş içinde ve gerekse savaş sonunda yapılan barış anlaşmasında Osmanlı gayrimüslimleri tartışma konusu olmuştur. Osmanlı Devleti karşılaştığı bütün bu sorunları diplomasi ile halletmeye çaba harcamıştır. Denilebilir ki Osmanlı diplomasisi tarihinin en yoğun mesaisini Kırım Savaşı sırasında harcamıştır. Sözünü ettiğimiz önemine rağmen, henüz bu konudaki Osmanlı belgeleri bir bütün halinde bilim dünyasının dikkatine sunulabilmiş değildir. Bu çalışma tarih literatürüne bu yönde bir katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Çalışmamızda Osmanlı arşivlerinden en üst düzeyde yararlanılarak Kırım Savaşı sırasındaki Osmanlı diplomasisinin faaliyetleri ve yaklaşımları ortaya konmuştur.
Orthodox Christians and Muslims of Cappadocia: Intercommunal relations in an Ottoman rural context (1839-1923)

Bu çalışma Tanzimat'ın başlangıcından (1839) Türk-Yunan Nüfus Mübadelesi (1923) arasındaki dönemde Ortodoks Hristiyanlar ile Müslümanlar arasındaki ilişkileri incelemektedir. Araştırmanın odak noktası Kapadokya bölgesinde yer alan köy ve kasabalarda yaşayan Türkçe veya Rumca konuşan Ortodoks Hristiyan toplumları ile aynı yerleşim yerlerini paylaşan veya yakınlarda olan köylerde yaşayan Müslüman nüfus arasındaki etkileşimlerini içermektedir. Bu araştırmanın sormuş olduğu soru ilk görünüşe göre öncelikle dini eğilimlere dayalı bir milliyetçiliğin güçlendiği bir zamanda, kırsal bağlamda, bireysel, toplumsal ve kolektif kimlik formlarının yerel olarak, sıradan insanlar tarafından nasıl müzakere edildiğini sormaktadır. Ayrıca, paylaşılan ortak alanlar, ekonomik ağları organize etme, evlilik stratejileri, dini dönüşümleri, ibadet yerleri ve ritüel uygulamaları ile dini gruplar arasındaki sınırları aşan bir kolektif kimlik bilincinin ola-bileceğini incelemiştir.
XIX. yüzyıl Vakanüvislerine göre tarih kavramı

Kavramların kökendeki anlamlarının ne olduğu ve geçirdikleri anlam ve algı değişiklikleri tarihçilikte başlı başına merak edilen bir konudur. Ancak merak edildiği kadar işlendiğini söylemek o kadar kolay değildir. Tarih kavramı da bu merak edilen ama az işlenmiş kavramlardan biridir. Tarih kelimesini tez konusu olarak ele alıp işleyişimin bir başka sebebi de popüler yollarla da olsa geçmişş zamanamerakımızın son dönemde haylice artmış olmasıdır. Merak edilen bu kavramın içeriği nedir, nasıl dönüşümler geçirmiştir ve son dönem Osmanlı tarihçileri tarafından nasıl algılanmıştır? Saydığım tüm bu sebeplerle tezim meraka konu olan bu kavramın 19. yüzyılın başından 19. yüzyılın sonuna kadar yazılmış Osmanlıvekayinamelerinden on bir eser yirmi sekiz cilt içinde algılanışlarını ve geçirdiği değişimleri ve diğer dillerdeki karşılıklarını göz ardı ederek sadece 'tarih'kelimesinin anlamını ortaya koyma amacını taşımaktadır.
10 numaralı Tokat Şeriye Sicilinin transkripsiyonlu metni ve değerlendirmesi

Bu tez çalışması 1805- 1807 (H. 1220- 1221) yılları arasında Tokat iline ait 10 Numaralı Tokat Şer'iyye Sicili'nin transkripsiyonunu ve transkribe belgeler ışığında söz konusu yıllarda Tokat'ın idari, sosyal-ekonomik yapısı incelenmiştir. Çalışmamız başlıca dört bölüme ayrılmıştır. İlk bölümde Osmanlı yargı sistemi ve bu sistem içindeki işleyiş ele alınmıştır. Osmanlı yargı sistemi içerisinde incelediğimiz defterdeki yargı görevlileri, Osmanlı mahkemeleri hakkında genel bilgi ve Şer'iyye sicillerinin tanımı ve kapsamı hakkında açıklamalar yapılmış ve diğer tarafdan şer'iyye sicillerinin günümüzdeki konumuyla bugün şer'iyye sicillerine dair yapılan çalışmalar ele alınmıştır. İkinci bölümde ise incelenilen 10 numaralı Tokat Şer'iyye Sicil Defteri hakkında genel bilgiler verilmiş ve defter içinde bulunan belgelerin genel tasnifi yapılmıştır. Üçüncü bölümde transkripsiyonu yapılan belgeler ışığında Tokat'ın 1805- 1807 yılları arasındaki, sosyal, idari ve ekonomik ve hukuki yapısı üzerinde durulmuştur. Dördüncü ve son bölümde ise 10 Numaralı Tokat Şer'iyye Sicili Defteri'nin transkripsiyonlu metnine ve defterle ilgili sözlükçeye yer verilmiştir.
Osmanlı İmparatorluğunun 16.-19. yüzyıllar arasında Cavalı Müslümanlar üzerindeki etkileri

Bu çalışma, Osmanlı İmparatorluğunun 16 .-19. yüzyıllar arasında Cavalı Müslümanlar üzerindeki etkilerini açiğa çıkaracak. Bu çalışmanın birinci bölümünde, İslam'ın Cava Adası'na gelişini ve Cava Müslümanlarının karakteristiği anlatılmaktadır. Bu tartışma, Cava Müslümanlarının karşılaştıkları bir nesneyi nasıl gördükleri konusunda okuyucuya temel farkındalık sağlamak amacıyla hazırlanmıştır. İkinci bölümde ise, MS 16 .-19. yüzyıllar arasında Cava Müslümanlarının Osmanlı İmparatorluğuyla nasıl temasta bulundukları anlatılmaktadır. Cava Müslümanlarının mistik arka planları onların Osmanlı İmparatorluğu hakkındaki dünya görüşlerini etkiliyor. Onlara göre, Osmanlı İmparatorluğu çok güçlü İslami güçlere sahiptiler ve kötü cinleri evcilleştirip Cava Adası'nı insanlarla doldurabiliyorlardı. Onlara göre, Osmanlı İmparatorluğu İslam dünyasının rol modelidir. Bu çalışmanın üçüncü bölümünde yazar, Cava Müslümanlarının Osmanlı İmparatorluğuna bakış açısını tarif edecektir. Bu tartışma, Osmanlı İmparatorluğunun Cava Müslümanları üzerindeki etkisini anlayabilmek için okuyucuya temel bir anlayış olacak. Bir nesneye olan algımız tutumumuzu etkileyebilir. Dördüncü bölüm Osmanlı İmparatorluğunun 16 .-19. yüzyıllar arasında Cavalı Müslümanlar üzerindeki etkilerini tartışır. Bunu sonuçlar ve öneriler bölümü izler. Bu araştırma çok önemli çünkü bu araştırma Türkiye Cumhuriyeti ve Endonezya Cumhuriyeti ilişkiyi güçlendirecektir.
XVI. ve XVII. yüzyıllarda Osmanlı toplumunda kimsesiz çocuklar ve evlatlıklar

Toplumlar ve insanların tarihsel süreç içinde nasıl değiştikleri, yaşadıkları veya gündelik alışkanlıklarının hayatlarını ne ölçüde yönlendirdiği batı tarihçiliğinde eski demeyi hak eden bir zamandan beri çalışılıyor ancak Osmanlı tarihçiliğinde bu konuların yeni başladığını belirtmek gerekir. Özellikle çocuklar ve onlara verilen değer, eğitimleri, kimsesiz, kayıp veya evlatlık çocukların hukuksal veya toplumsal koşulları hakkında bilgimiz yok denecek kadar az. Bu nedenle tezimin temel problematiğini çocuklar ve onların hukuksal konumlarının ne olduğu hakkında seçtim. Tezin temel kaynaklarını Avrupa tarihçiliğinde bu konuda yapılmış çalışmalar ve az sayıdaki Osmanlı tarihi ve hukukuna ait eserler ile Osmanlı mahkeme defterlerinden topladığım konuyla ilgili dava kayıtlarıdır. Bütün bunlardan yararlanarak 16. ve 17. yüzyılda çocukların karşılaştığı sorunlar, kimsesiz çocuklar, kayıplar ve evlatlıklar hakkındaki çalışmamı tamamladım. Tezin en önemli çıktısı ve katkısı, bu konuyu daha geniş bir şekilde araştırmak için bana sağladığı araştırma deneyimi yanında Osmanlı toplumunda İslam hukukunun etkisiyle evlatlık kurumunun tasvip edilmediği ve son derece seyrek olarak uygulandığıdır. Evlilik politikaları gereği insanların evlatlık yerine üremesi için yeniden evlenmesi veya cariyelerden yararlanarak çocuk sahibi olmaları teşvik edilmektedir. Diğer taraftan kayıp ve kimsesiz çocukların mahkemenin tespit edeceği bir vasiye verilerek, ihtiyaçları için uygun bir nafaka belirlendiği anlaşılmaktadır
The road to non-action: The Ottomans between the British Empire and Mahdiyya in the Sudan

Bu tezin iki amacı vardır. Birincisi Sudan'daki Mehdi ayaklanmasının Osmanlıların bakış açısından kapsamlı bir resmini çizmek ve ikincisi de Osmanlı kolonyalizmi/oryantalizmi tartışmaları ışığında Osmanlıların kendi uzak taşrasını nasıl gördüğünün bir analizi yapmaktır. Sudandaki İngiliz ve Mısır politikası hakkında çok sayıda çalışma olsa da, Sudanlı Mehdi'nin Osmanlı devleti tarafından nasıl algılandığı literatürde ihmal edilmiş ve bu konudaki çalışmalar sınırlı sayıda kalmıştır. Bu nedenle, bu çalışma alandaki boşluğu doldurmayı ve Osmanlı- Afrika ilişkilerine Osmanlıların bakış açısından bir katkı sunmayı amaçlamaktadır. II. Abdülhamid'in Sudandaki Mehdi ayaklanmasına karşı üç tane belirgin politikası bulunmaktadır: ihtilalin yayılmasını önlemek, müdahale etmemek ve bölge üzerindeki hukuki haklarını savunmak. Abdülhamid'in bu politikası üç nedenle açıklanabilir. Birincisi, bu uzak bölgeye harekat düzenlemek için imparatorluğun yeterli askeri ve ekonomik kaynağı yoktu. İkincisi, küçük yerel çatışmalar emperyalist güçlerin bölgeye müdahale etmesi için bahaneye dönüşebilirdi. Son olarak, çatışmaların Hicaz bölgesine sıçraması sultanın prestijine onarılmaz zarar verebilirdi. Bu sebeple, II. Abdülhamid yerel Müslüman yöneticilere ya da isyankarlara karşı Avrupalı devletlerden gelen baskı tehditlere rağmen açıktan düşmanca bir tutum göstermemiştir.
19. yüzyıl Osmanlı Devleti'nde neft ve petrol üretimi ve imtiyazları

Bu çalışmada, Osmanlı Devleti'nin 19. yüzyılda neft ve petrol üretimi, kullanımı ve petrol olan bölgelerle ilgili arama ve işletme imtiyazları ele alınmıştır. Petrolün dünya çapında bir endüstriye sahip olma hikayesi ve zamanla yayılan çeşitli kullanım alanlarına da değinilmiştir. Sanayi devriminden sonra yaşanan teknik ilerlemelerle beraber enerjiye duyulan ihtiyaç, petrolü daha önemli hale getirmiştir. 19. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin sona ermesinin nedenlerinden biri olduğu düşünülen petrolün, Osmanlı Devleti tarafından siyasal ve iktisadi bir araç olarak nasıl algılandığı ve değerlendirildiği ile bu alandaki ticari anlamdaki ilk faaliyetleri araştırılmıştır. Osmanlı Devleti'nde, petrol olduğu düşünülen bölgelerde hem kendi tebaasından, hem de yabancı ülkelerden gelen mühendislerin ve araştırmacıların imtiyazlar talep ettiği anlaşılmaktadır. 19. yüzyıl boyunca Osmanlı Devleti; petrolün depolanmasından, muhafazasına ve vergilendirilmesine kadar birçok alanda faaliyet göstererek bu kaynaktan gelir sağlarken, aynı zamanda bir petrol politikası oluşturma çabası içindedir.
20 numaralı Ayntab Kadı Sicili‛nin transkripsiyonu ve değerlendirmesi (H.1060-1061 / M.1650-1651)

Osmanlı Devleti'nin mahkeme kayıtları olan Şer'iyye Sicilleri, şehir tarihleri ve mahalli hayata dair ilmi araştırmalar hususunda temel kaynak olmasının yanı sıra, her konuda tarihe kaynaklık edebilecek mahiyettedir. Şer'iyye sicilleri Osmanlı Devleti'nin askeri, hukuki, iktisadi, dini ve idari müesseseleri hakkında çok değerli bilgiler ihtiva etmektedir. Sadece Türkiye sınırları içinde yer alan toprakların tarihi değil, Osmanlı Devleti'nden ayrılan ve bugün Türkiye sınırları dışında bulunan toprakların tarihi hakkında da bu vesikalar büyük bir öneme sahiptir. Şer'iyye sicilleri'nin tarihsel öneminden yola çıkılarak, kültürel değerlerimizin açığa çıkarılması ve özellikle yerel tarih çalışmalarına katkı sağlaması düşüncesiyle bu çalışma meydana getirilmiştir. H.1060- 1061 ( M. 1650 -1651) yıllarını kapsayan 20 Numaralı Ayntab Şer'iyye Sicili toplam 270 sayfadan oluşmaktadır. Bu çalışmada, 20 numaralı Ayntab Şer'iyye Sicilinin ilk yarısını oluşturan 389 mahkeme kaydının yer aldığı 136 sayfanın transkripsiyonu, transkrip edilen belgelerin özetleri ve değerlendirmesi yapıldı. Ayrıca, Ayntab'ın kısa tarihçesi verildikten sonra, çalışmayı daha da anlaşılır kılmak gayesi ile Osmanlı hukuk sistemi, Osmanlı mahkemelerindeki görevliler, şer'iyye sicilindeki belge çeşitleri ve şer'iyye sicilleri hakkında genel bilgiler verilmiştir. İncelenen sicilde, vesayet, miras, borç, boşanma, takas, diyet, sulh, vekalet, vakıf, hırsızlık, yaralama, mülk alışverişlerine ait belgelerin yer aldığı tespit edilmiştir. Bu doğrultuda Ayntab şehrinin sosyo-ekonomik, hukuki, adli vb. durumu tasvir edilmiştir. Dolayısıyla bu çalışma ışığında H. 1060 1061 M. 1650- 1651 yıllarında Ayntab'ın sosyo-ekonomik, kültürel, hukuki, adli vb. tarihi hakkında önemli bilgiler edinilebilir.
İspanyol basınında Türk milli mücadelesi (1918-1923)

Mondros Mütarekesi'nin ardından İtilaf devletleri Osmanlı Devleti'nin farklı bölgelerinde işgallere başlamış ve savaş öncesinde ve sırasında üzerinde uzlaştıkları Türkiye'yi paylaşma projelerini yürürlüğe koymaya çalışmışlardır. Bu işgallere karşı Anadolu'da milliyetçi bir hareket doğmuş ve işgallerin ilk anından itibaren direniş de başlamıştır. Kuva-yı Milli'ye adı verilen düzensiz birliklerle başlayan bu direniş hareketi, Mustafa Kemal Paşa'nın Samsun'a ayak basmasının ardından organize bir hareket olma yolunda ilerlemiştir. Mustafa Kemal Paşa tarafından kısa süre içerisinde örgütlenen Türk Milli Mücadelesi, Doğu, Güney ve Batı Anadolu'da düşmana karşı şiddetli bir mücadele içerisine girmiştir. Milli Mücadele'yi en çok meşgul eden cephe ise Batı cephesi olmuştur. İzmir'in işgali ile başlayan Yunan yayılmacılığına karşı milliyetçi Türk birlikleri uzun süren savaşlar sonucunda dur diyebilmiştir. 1922 yılı yaz aylarında Türk ileri harekatı başlamış, Yunan ordularını önüne katan Türk birlikleri İzmir'e kadar ilerlemişler ve Anadolu'yu işgalcilerden temizlemişlerdir. Türk Milli Mücadelesi sadece cephelerde savaşılarak kazanılmamıştır. Bu mücadelenin bir de diplomasi ayağı bulunmaktadır. Özellikle 1920 yılından itibaren Mustafa Kemal Paşa ve Ankara Hükümeti, politik başarılar da elde etmeye başlamışlardır. Rusya, Fransa ve İtalya ile birbiri ardına imzalanan antlaşmalar neticesinde, İngilizler tek başlarına bırakılmıştır. Aynı politika Türk zaferinden sonra Mudanya ve Lozan konferanslarında da izlenmiş ve bu sayede Türkiye için en elverişli koşullarda bir barış ortamı sağlanmıştır. 1920 yılında Sevr Antlaşması ile Türkiye'ye dayatılan ağır şartlarla Lozan Antlaşması'nın maddeleri kıyaslandığında Türk Milli Mücadelesinin diplomatik başarısı da ortaya çıkmaktadır. Bu çalışma ile tüm bu askeri ve diplomatik gelişmeler, I. Dünya Savaşı'nda ve Milli Mücadele döneminde Türkiye'ye karşı dostluğunu ve tarafsızlığını bozmamış bir devlet olan İspanya'da yayım hayatını sürdüren gazeteler üzerinden izlenmeye çalışılmıştır. Bu çerçevede, İspanya Milli Kütüphanesi ve İspanya Eğitim, Kültür ve Spor Bakanlığı bünyelerindeki iki gazete arşivinde bulunan koleksiyonlarda yapılan taramalarda İspanyol basınının, Milli Mücadele'yi yakından takip ettiği görülmüştür. Tespit edilen yaklaşık 15.000 kayıttan Türk Milli Mücadelesi ile ilişkili olan 8000 civarında haber tercüme edilerek, konunun akışı bu haberler üzerinden sağlanmıştır. Türk Milli Mücadelesini basın üzerinden takip etmeye çalışan farklı çalışmalar yapılmış olmakla birlikte, tarafsız bir ülke basınına göre yapılan bir çalışmaya rastlanmamıştır. Oldukça yoğun bir propaganda savaşının yaşandığı Milli Mücadele döneminde, İspanyol basını tarafsızlığını ve özgürlüğünü devam ettirerek asparagas haberleri ayırt etmiş ve hem müttefikler hem de Türklerle ilgili oldukça önemli yorum ve değerlendirmelerde bulunmuşlardır. Bu çalışmanın önemli bir parçasını bu yorum ve değerlendirmeler oluşturmaktadır.
Metternich düzeni çerçevesinde Osmanlı Devleti'inde Yunan İsyanı ve Mısır Sorunu

Fransa'da 1789 yılında meydana gelen ihtilal sonucunda Avrupa'da İmparatorlukların var olan haklarının alınması ve imparatorlukların yerine yeni alternatif yönetim biçimlerinin oluşması Fransa'ya karşı Avusturya, Rusya, Prusya ve Büyük Britanya Krallığı'nın koalisyon oluşturmasına neden oldu bu da 22 yıl sürecek olan koalisyon savaşlarını başlattı. Bu savaşlar sonucunda İmparatorluklar galip gelerek liberal ve milliyetçi fikirlerin önüne geçmek için Avusturya Başbakanı Metternich önderliğinde 'Viyana düzeni' kuruldu. Fakat bu düzen İmparatorlukların kendi çıkarlarını gözetlemek için oluşturduğu bir yapı haline geldi. Avrupa'da çıkan liberal ve milliyetçi yapılara karşı savaşan, müdahale eden bu birlik, ilk olarak Güney Amerika'daki liberal ve milliyetçi isyanlara göz yummuştur. Ana kıtada 1820'lerde ortaya çıkan liberal ruhlu isyanlarda ise aksi bir müdahalede bulunmuşlardır. Osmanlı İmparatorluğu'nda ortaya çıkan isyanlarda ise yine farklı bir tavır ortaya koymuşlardır. 1820 yılında Osmanlı İmparatorluğu bünyesindeki Yunanlar isyan etmiştir. Liberal ve milliyetçi fikirlerden etkilenen Yunanların, isyanını Osmanlı bastıramamıştı. Bunun üzerine, Osmanlı Devleti Mısır Valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa'dan yardım istemiş ve Kavalalı müdahale ederek isyanı bastırmıştır. Kavalalı'nın müdahalesinden rahatsız olan büyük güçler, Viyana düzeninin ilkelerini çiğneyerek ulusal çıkarları için Yunan isyanını destekleyip Yunanları bağımsız yapmışlardır. Osmanlı'nın yanında yer almayan sistem daha sonra milliyetçi ve liberal bir dokuda olmamasına rağmen Mısır isyanında Osmanlı'nın yanında yer alacaktır. Sultana karşı isyan eden Mısır Valisinin İstanbul önlerine kadar gelmesi Viyana düzenini oluşturan büyük güçleri harekete geçirmiştir. Büyük güçler Yunan isyanının aksine, Mısır sorununda Osmanlı Sultanının yanında yer alarak isyanı bastırdılar. Doğu Akdeniz ve Boğazlar üzerinde çakışan menfaatlerinden ötürü Osmanlı'da ortaya çıkan bu isyanda Viyana düzeni prensipleri çerçevesinde müdahale etmeyi tercih etmişlerdir.
Donanma Mecmuası'nın siyasi, askeri ve sosyal açıdan incelenmesi (1910-1919)

Donanma Mecmuası, II. Meşrutiyet döneminin en önemli yayın organlarından biridir. Donanma Cemiyeti'nin yayın organı olarak Osmanlı toplumuna donanmanın önemini anlatmak için 1910 yılında yayın hayatına başlamıştır. Mecmuada donanmanın öneminin yanı sıra birçok önemli konuda yazılara da yer verilmiştir. Trablusgarp Savaşı, Balkan Savaşı ve Birinci Dünya Savaşı ile ilgili birçok yazı kaleme alınmıştır. Bunun yanı sıra yabancı devletler ile ilgili çok sayıda değerlendirme de bulunmaktadır. Yabancı devletler ile ilgili yazılarda Almanya ve Avusturya-Macaristan İmparatorluğu ile ilgili yazılarda pozitif anlamda propaganda yapılırken İtilaf Devletleri ile ilgili yazılarda karşı propaganda yapılmaktadır. Donanma Mecmuası askeri bir yayın organı olmasına rağmen bünyesinde çok sayıda sosyal ve kültürel yazılar da barındırmaktadır. Mecmuada toplumu ilgilendiren hemen her konuya değinilmekte ve sorun olarak görülen konularda çözüm önerileri sunulmaktadır. Mecmuada çok sayıda edebi yazının bulunması dönemin edebiyat dünyasına katkıda bulunduğunu göstermektedir. Mecmuada ayrıca spor ve ticaret konularına da sık sık değinilmektedir. Donanma Mecmuası'nda dikkat çeken bir başka husus İttihat ve Terakki yanlısı yazılar bulunmasıdır. Donanma Mecmuası 1910- 1919 yılları arasında toplamda 192 sayı olarak yayınlanmıştır.
Osmanlı'dan günümüze grev ve lokavt

Tarihimize baktığımızda, Osmanlı'da Sendikal Hareketin ilk olarak Ameleperver Cemiyeti'nin Kurulması ile başladığı kabul edilmektedir. Tartışmalı bir konu olmasına rağmen, tarihimizde ilk yapılan grevin ise, Beyoğlu Telgraf işçileri tarafından yapıldığı kabul edilmektedir. Bu ilk grevden sonra grevlerde bir patlama olmuş, buna 1908 tarihli Tatil-i Eşgal Kanunu ile işçilerin sendika kurmaları yasaklanıp, grev yapmaları zorlaştı rılarak cevap verilmiştir. 17 Şubat 1923 yılında toplanan İzmir iktisat Kongresi'nde, işçilere bazı haklar tanınması yönünde sözler verilmişse de, 1925 yılında ortaya çıkan isyan hareketlerini bastırmak için, 1925 tarihli Takrir-i Sükun Kanunu çıkarılmış ve işçilere verilen bu sözler yerine getirilmemiştir. 1936 yılında Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk İş Kanunu çıkartılmış, bu kanunla da işçilerin örgüt kurmaları ve grev yapmaları kesinlikle yasaklanmıştır. 1946 yılında Cemiyetler Kanunu'nun bazı maddelerinin değiştirilmesi ve 1947 yılında 5018 Sayılı işçi ve işveren Sendikaları ve Sendika Birlikleri Hakkındaki Kanun'un çıkartılması ile örgütlenme yolunda bir engel kalmamış, işçi ve işveren sendikaları oluşmaya başlamıştır. Bu kanunla örgüt kurulmasına izin verilmesine rağmen, grev ve lokavt yasak tutulmaya devam edilmiştir. Türk sendikal hareketi bu yasaklar çerçevesinde 1960'lı yıllara kadar pek varlık gösteremeden gelebilmiştir. 1961 Anayasası ile tanınan grev hakkı ve lokavt ile Türk Sendikacılık Hareketi'nde yeni bir dönem başlamıştır. Bu Anayasa ile işçilere grev hakkı tanınırken işverenlere de üstü örtülü bir şekilde de olsa lokavt hakkı tanınmıştır. 1961 Anayasası ile grev ve lokavt, suç olmaktan çıkmıştır. Lokavt, grev hakkından farklı olarak Anayasa ile değil de kanunla düzenlenmiş ve teminat altına alınmış bir işveren hakkı haline gelmiştir. 1963 sonrası dönemde işçiler ve işverenler kendilerine tanınan bu haklardan 199 yararlanmaya başlamışlardır. 1963 yılında çıkarılan 274 Sayılı Sendikalar Kanunu ve 275 Sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu ile işçiler grev, işverenler de lokavt hakkına kavuşmuşlardır. 274 ve 275 Sayılı Kanunların yürürlüğe girmesi ile gelişen sendikal örgütlenme, 1970'den sonra kısa bir süre için grev ve lokavtın büyük ölçüde yasaklanması ve toplu sözleşme döneminin askıya alınmasıyla, bir duraklama dönemine girmiştir. Grev ve lokavtın nasıl kullanılacağını ve kanuni sınırlarını çizen bu kanunlar, 1980 yılına kadar yürürlükte kalmışlardır. 1980 sonrasında ise, işçilerin grev, işverenlerinde lokavt yapma haklan askıya alınmıştır. Bu durum, 2821 Sayılı Sendikalar Kanunu ve 2822 Sayılı Toplu iş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu yürürlüğe girene kadar devam etmiştir. 1983 yılında yürürlüğe giren, grev ve lokavtın nasıl kullanılacağını ve kanuni sınırlarını çizen bu kanunlar halen yürürlüktedir.
İlm-i nücum and its role in the Ottoman court during the eighteenth century

Bu tez özellikle III. Mustafa saltanatına (1757-1774) odaklanarak ilm-i nücum'u ve Osmanlı saray dinamikleri bağlamında ilm-i nücum pratiğini irdelemektedir. Kökleri önceki islami kültürlerde yer alan ilm-i nücum uygulaması Osmanlı sarayında sultana ve maiyetine hizmet veren imparatorluğa özgü bir gelenekti. Öncelikle, bu çalışma astrolojik fikirlerin Osmanlı dünyasına aktarımını açıklamakta ve ilm-i nücum'un Osmanlı bilginlerince nasıl ele alındığını incelemektedir. Çalışma Osmanlı astroloji yazınının ilm-i nücum'un ilmiye sınıfı uğraşıları içerisinde bütünleyici bir kısım oluşturduğunu açık şekilde ortaya koyduğunu vurgulamaktadır. İkinci olarak, bu tez, on sekizinci yüzyıl müneccimbaşısı Halil Efendi'nin ahkam çalışmalarını inceleyerek, müneccimbaşının anlatımları ile saray hayatı çevresinde gelişen şartlar arasındaki içiçe geçen ilişkiye ışık tutmaktadır. Ahkamların siyasete tabi olan yapısı, saray meselelerindeki kırılganlığa bakmamıza imkan sağlamaktadır. Aynı zamanda, Halil Efendi'nin tereke kayıtlarını inceleyerek, bir on sekizinci yüzyıl münecciminin entelektüel ilgilerini ortaya koymaya çalıştık. Bunun ötesinde, ahkamların yapısının dikkatli biçimde bir düzene sokulmuş olmasında, aslında onların kozmolojik ifadelerle imparatorluk inşasında kullanıldığını anlamaktayız. Bu çalışma, politik astrolojinin, alışılmış görevlerinin dışında, özellikle büyük değişim ve belirsizlik zamanlarında daha etkin olduğunu ileri sürmektedir.