turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Ottoman oil concessions during the Hamidian Era (1876-1909)

Bu tez, II. Abdülhamid Dönemi (1876 1909) Osmanlı petrol imtiyazlarını ve bu imtiyazların Sultan Abdülhamid'in ünlü 'denge politikası' çerçevesinde analiz etmiştir. Bu çalışmada, II. Abdülhamid'in en büyük tehlike olarak gördüğü Avrupalıların müdahalelerine karşı, II. Abdülhamid'in dengeli ve makul uluslararası politikaları kapsamında Osmanlı petrol imtiyazlarını ele alan bir Osmanlı petrol politikası tartışılmaktadır. Bu kapsamda Sultan'ın yabancıların petrol imtiyaz talepleriyle doğrudan çeliştiği ya da bu talepleri doğrudan kabul ettiği söylenemez. Bunun yerine, Sultan Abdülhamid büyük güçlere karşı Osmanlı petrol imtiyazları üstünden bir denge politikası izlemeye çalıştı. O yıllarda, Osmanlı İmparatorluğu Avrupalı güçlerin özellikle Osmanlı petrol kaynaklarıyla ilgilenen Fransa ve İngiltere'nin finansal kontrolleri ve kısıtlamalarının tahakkümü altındaydı. Petrolle ilgili işlerde Fransa ve İngiltere ile çalışmak yerine, Sultan Abdülhamid Alman teşebbüslerinin kapasitelerinden ve uzmanlıklarından yararlanmak için Almanya ile çalıştı. Osmanlılar ve Almanlar, Almanların Osmanlı İmparatorluğu'ndan petrol imtiyazları elde etmelerini sağlayan Bağdat Demiryolu projesi gibi çalışmalarda işbirliği yaptılar. Sonuç olarak, II. Abdülhamid yapılan dış müdahaleleri manipüle etmek için Osmanlı'nın petrol kaynaklarını ve petrol imtiyazlarını kendi dış politikasının bir enstrümanı olarak kullanmaya çalıştı.
Osmanlı taşra toplumu ve vakıf kurumu: Kudüs, 1703-1831

Bu tez, 1703- 1831 yılları arasında Kudüs kenti vakıf ağının; kent mekanına, toplumsal ilişkilere ve merkezi yönetimle olan münasebetlere etkisini ele almaktadır. Belirli kavramların, konuya ilişkin çalışmaların, Osmanlı kent ve vakıf araştırmalarının tartışıldığı girişin ardından, kente ilişkin tarihsel bir arka plana yer verilen birinci bölüm gelmektedir. Kentin Müslümanlarca fethinden itibaren Kudüs'ün vakıf ağına yer verilen ikinci bölümden sonra, tanımlanan bu vakıf ağı içerisindeki toplumsal ilişkiler ağı üçüncü bölümde her yönüyle değerlendirilmektedir. Dördüncü bölümde ise farklı toplumsal kesimlere mensup taşradaki aktörlerin mahkeme ve çevresinde gelişen gündelik etkileşimlere yansıdığı şekliyle Kudüs vakıflarına ilişkin uygulamalar ele alınmaktadır. Osmanlı devlet aygıtının taşra ortamında nasıl işlediği bu uygulamalar bağlamında çeşitli açılardan incelenmiştir. Tezde, Türkiye ve Filistin arşivlerinde bulunan kaynaklardan faydalanılmıştır.
19. yüzyılda şehzade olmak: Modernleşme sürecinde şehzadeler

Osmanlı Devleti'nde devletin başarısı büyük ölçüde padişahların devlet yönetiminde başarılı olmalarına, devlet yönetiminde başarılı olmaları ise iyi yetişmiş olmalarına bağlı olmuştur. Bu nedenle şehzadelerin iyi yetiştirilmesine önem verilmiştir. Şehzadelerin devlet yönetiminde tecrübe kazanmaları için kuruluştan XVII. yüzyılın başlarına kadar Osmanlı Devleti'nde sancak sistemi uygulanmıştır. Sancak sisteminde şehzadeler 10-12 yaşlarına geldiklerinde ülke içerisinde sancak olarak belirlenmiş yerlere gönderilirlerdi. Sancakta şehzadeler ilmi ve fikri alanda eğitilirlerdi. Bu eğitimde çeşitli sporlar ile silah kullanımı öğretilir ve askerlik sanatı ile siyaset bilgisi verilirdi. Şehzadelerin eğitimleriyle anneleri ile lala denilen görevliler ilgilenirlerdi. Bu sistem sayesinde şehzadeler XVII. yüzyılın başlarına kadar devlet yönetiminde tecrübe kazanarak başa geçmişşlerdir. Sistemin değişme nedeni ise kardeş kavgaları olmuştur. XVII. yüzyılın başlarında şehzadelerin sancağa çıkma geleneğine son verilip kafes usulü denilen sistem uygulamaya konulmuştur. I. Ahmet'ten itibaren tahta geçiş sisteminde kardeş katli geleneğine son verilmiş ve ekber ve erşed sistemi uygulanmaya başlamıştır. 19. Yüzyılda ise devletin içinde bulunduğu sosyal, siyasi ve ekonomik yapı bu dönem şehzadelerinin yetişme ve yaşama şekillerine yansımıştır. Bu yüzyılın en önemli özelliklerinden biri veliaht şehzadelik statüsüdür. Ekberiyet sisteminde tahta en büyük şehzadenin geçmesi esas alındığından en yaşlı şehzade, veliaht şehzade kabul edilmiştir. Veliaht şehzadenin statüsü diğer şehzadelerden farklıdır. Bu sayede Osmanlı Devletinde ilk defa mevcut padişahtan sonra tahta kimin geçeceği belli olmuştur. Osmanlı modernleşmesi olarak bilinen 19. yüzyılda mevcut şartların değişmesiyle şehzadeler daha özgür bir hayat yaşamaya başlamışlar, kültür sanat ve entelektüel hayatta kendilerini ifade etme şansı bulmuşlar, yurtiçi ve yurtdışı seyahatler gerçekleştirmişlerdir. Bugüne kadar Osmanlı modernleşmesinin saray hayatına yansımaları farklı açılardan çalışmalara konu olmuştur. Bu çalışmada ise şehzadelerin, 19. yüzyılda devletin içinde bulunduğu siyasi, sosyal, kültürel ve ekonomik durumdan nasıl etkilendikleri ve bu etkilerin şehzadelerin yetişmesine ve yaşam tarzlarına nasıl yansıdığı üzerinde durulmuştur. 19. Yüzyılda meydana gelen değişimlerin şehzadelerin yaşamlarında meydana getirdiği etkiler ise Sultan Abdülaziz'in oğlu şehzade Mahmut Celaleddin Efendi'nin biyografisi ile örneklendirilmiştir.
9 Numaralı Name-i Hümayun Defteri'nin transkribi ve değerlendirmesi (S. 1-115) (H. 1186-1218 / M.1772-1803)

Osmanlı Arşivi'nin önemli kaynaklarından biri olan Name-i Hümayun Defterleri Osmanlı Devleti'nin iç ve dış yazışmaları hakkında birinci elden bilgiler sunarak Osmanlı tarihine ışık tutmaktadır. Ayrıca Osmanlı Devletinin diğer dış devletlerle olan münasebetlerini, onlara karşı izlediği politikaları ve dönem dönem yapılan antlaşmaları da ihtiva etmektedir. Transkrip edilen 9 numaralı Name-i Hümayun Defteri toplamda Hicri Ca. 1186-S.1218/M.1772- 1803 yılları arasını kapsamaktadır. Bunun yanı sıra Name-i Hümayun'ların hem dış devletlere gönderilen suretleri hem de Osmanlı Devletine cevap olarak gelen suretleri her ikisi de kayıt altına alınmıştır. Bu yönüyle Name-i Hümayun Defterleri, içerik olarak zengin, bilgi yönüyle güvenilir bir kaynak niteliği taşımaktadır.
33 Numaralı Kalebend Defteri (S.1-133/h-1227-1229/M-1812-1814)

Kalebendlik cezası, Osmanlı İmparatorluğu'nda kullanılan bir cezalandırma yöntemidir. Bu cezanın verildiği hükümlerin kayıtlı olduğu defterlere ise Kalebend Defteri denilmektedir. Kalebendlik cezası imparatorluk coğrafyasında önceleri de kullanılan bir cezalandırma yöntemi olsa da bu ceza türü için müstakil defter tutulmaya başlanması özellikle XVIII. yüzyıla rast gelmektedir. Bu defterler ihtiva ettikleri suç tanımı, ceza çeşitleri, mahkum kimlik kayıtları, suç-ceza mahalleri gibi bilgiler ile Osmanlı sosyal ve hukuk tarihi açışından önem arz eden arşiv malzememeleridir. Kalebend Defterlerinde bu ceza türü dışında Cezirebendlik, Nefy, Kulebendlik, Manastırbendlik, Palankabendlik, uyarı ve ihzar gibi çeşitli ceza türleri bulunmaktadır. Bahsi geçen tüm ceza türleri mahkumları suç mahallinden uzaklaştırararak mağduriyetleri ortadan kaldırmak arzusuyla verilmektedir. Mahkumların bir yere zorla sürülmesi veya hapsedilmesi yöntemi ile gerçekleşen bu cezalar ile şahısların 'ıslah-ı nefs' etmesi yani suçlarından arınmaları amaçlanmıştır. Osmanlı İmparatorluğu için sıklıkla zikredilen 'adalet dairesi' anlayışı temel manada halkın refahını ve emniyetini temin etme noktasına odaklanmıştır. Bu sebeple halkın refahına veya emniyetine halel getirebilecek herhangi bir davranışta devlet hükmetme yetkisini kullanmıştır. İncelediğimiz defterde de genel olarak Kalebendlik ve nev'i cezaların halkın refahını ve emniyetini gözetme noktasına odaklandığı, işlenilen suçların genel manada halka tasallutu söz konusu olan yönetici ve eşkıya takımı üzerine uygulandığı tespit edilmiştir.
Osmanlı Devletinin son dönemlerinde yapılan dinler tarihi çalışmaları üzerine bir araştırma

BOZKURT, Unsal, 'Osmanlı Devleti'nin Son Dönemlerinde Yapılan Dinler Tarihi Çalışmaları Üzerine Bir Araştırma', Yüksek Lisans Tezi, Danışman: Doç. Dr. Ahmet Hikmet EROĞLU, Bu çalışmada, Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde yazılan Dinler Tarihi eserleri ele alınmıştır. Tez; Giriş, üç bölüm ve sonuçtan oluşmuştur. Giriş kısmında, Dinler Tarihinin bir bilim dalı olarak İslam aleminde, Batı'da ve Türkiye'de başlangıcı ve gelişimine değinilmiştir. I. Bölümde, Dinler Tarihi müelliflerinin hayatları, eserleri, ilmi kişilikleri, din ve toplumsal görüşleri hakkında bilgi verilmiştir. Ayrıca bu müelliflerin, Dinler Tarihi konularını ele alan diğer eserleri de kısaca tanıtılmıştır. II. Bölümde, müelliflerin Dinler Tarihi eserlerinin tanıtımı ve tahlili yapılmıştır. Konular sırasına göre incelenmiştir. III. Bölümde, bu çalışmaların muhteva ve metot açısından karşılaştırılması ve değerlendirilmesi yapılmıştır. 149
Çeteci - mebus-diplomat bir Osmanlı Ermenisi: Karakin Pastırmacıyan (1872-1923)

1908 yılında Meşrutiyetin ilan edilmesi ile yapılan Meclis-i Mebusan seçimleri, çoğunluğu sosyalist olan 12 Ermeni'nin parlamentoya katılmasını sağlamıştır. Seçilen bu milletvekilleri arasında çalışmanın konusunu da teşkil eden Karakin Pastırmacıyan, Taşnak Partisi, Osmanlı Meclis-i Mebusan'ı, Ermeni Gönüllü Tugayı ve Ermenistan Cumhuriyeti ABD Büyükelçiliği konumlarındaki rol ve faaliyetleri açısından dikkati çekmektedir. Eğitim hayatına bir Ermeni okulu olan Sanasaryan Varjaran'da başlayan Pastırmacıyan, okulunun ilkeleri doğrultusunda bir yaşam çizgisi takip ederek başta en bilinen terör faaliyeti olan Osmanlı Bankası baskını olmak üzere birçok ırkçı saldırının mimarı olarak tarih sahnesinde yerini almıştır. Ancak bütün bu olanlara rağmen soykırım yaftasını Türk hükümetine karşı kullanmaktan hiçbir zaman çekinmemiş, hatta bu safsata kendisinin bilhassa Amerika'daki hayatı boyunca kullandığı yegane argümanı olmuştur. Çalışma öncelikle Karakin Pastırmacıyan'ın hatıraları, yazdığı kitaplar, Osmanlı arşiv vesikaları ve Meclis-i Mebusan Zabıt Cerideleri kaynak alınarak oluşturulmuştur. Hatıraları özellikle çocukluk ve Osmanlı Bankası baskını hadisesinin ayrıntılarına ulaşılmasında fayda göstermiştir. Kitaplarına bakıldığında ise Pastırmacıyan ve kendisi gibi ayrılıkçı düşüncelere mensup Ermeni güruhun Cihan Harbi'ne yaklaşım ve çalışmalarını açıklayıcı nitelik sergilemiştir. Yerli ve yabancı literatür göz önüne alındığında The Armenian Review, The New Armenia dergileri dikkate değerdir. Ek olarak Simon Vratzian'ın kişisel düşünceleri, Gustave Wülfing'in banka baskını raporu, Mavroyani Bey'in Hariciye Nezareti yazışmaları ve Fikrettin Yavuz'un, 'Osmanlı Devleti'nde Ermeni Terörü 1896 Osmanlı Bankası Baskını' isimli eseri isimleri zikredilmesi gereken kaynaklardan olmuştur. Ayrıca 'Papers Relating to the Foreing Relations of the United States' serisinin 1918, 1919 ve 1920 tarihlerine ait bazı nüshaları belirtilen yıllardaki faaliyetlerini açıklayıcı özelliktedir. Pastırmacıyan'ın şahsına dair yapılmış bir başka çalışmaya da rastlanmaması çalışmaya değer katan en büyük unsuru teşkil etmektedir.
18 ve 19. yüzyılda Birecik Sancağı'nda iktisadi ve sosyal yapı

XVIII. ve XIX. yüzyılda Birecik Sancağının ekonomik ve sosyal yapısını inceleyen bu çalışma arşiv kaynaklarından hareketle, Osmanlı mali ve sosyal yapısını anlamaya yönelik olarak yapılmıştır. Yerel faktörlerden kaynaklanan uygulama farklılıklarının, Malikane, Vakıf, Tımar sistemlerinde ön plana çıktığı belirlenmiştir. Bölge ekonomisini derinden etkilemiş olan tersane organizasyonu ve nehir taşımacılığı konusu, tarihsel süreç ve bütünlükte, bağlı müesseseleri ile birlikte değerlendirilmiştir. Ayrıca, nehir taşımacılığının uluslararası rekabete konu olması boyutu da ele alınmıştır. Kısaca bir taşra ekonomisi üzerinden, büyüme sorunu çerçevesinde, mali organizasyondaki değişimin iktisadi ve sosyal yapıya etkisi belirlenmeye çalışılmıştır.
320 numaralı Midyat Şer'iye Sicilinin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi (Hicri 1315-1329/miladi 1897-1911)

Çalışma konusu olarak seçtiğimiz 320 numaralı Midyat şer'iye sicili 1315- 1329 (1897-1911) yılları arasında Midyat ve Midyat'a bağlı nahiye ve köylerde mahkemeye intikal etmiş kayıtları ihtiva etmektedir. Araştırmamıza konu olan 320 numaralı Midyat şer'iye sicili bize, bu sicilin ait olduğu yıllarda Midyat'ın tarihi, sosyal, ekonomik ve kültürel hayatı hakkında ipuçları vermekte ve vekalet defteri olduğu için sonuçlanmış dava kayıtlarını içermemektedir. Şer'iye sicili sadece noterlik işlerinin kayıt altına alındığı bir defter olarak karşımızda durmaktadır. Sicilde gayrimüslimler ve Müslümanlar arasındaki son derece uyumlu toplumsal ilişkiler olduğuna dair bazı sonuçlara varılmıştır. Başbakanlık Osmanlı arşivinde 1897- 1911 arasını kapsayan üç defter daha bulunmaktadır. Ancak, bunların tamamı 320 no'lu Midyat şer'iye sicili gibi vekalet davalarını kapsamaktadır. Midyat'ı ilgilendiren başka defter bulunmaması sebebiyle elde ettiklerimiz vekalet davalarıyla sınırlı kalmıştır.
XIX. yüzyıl başlarında Osmanlı müsadere usulünde: Alemdar Mustafa Paşa örneği

Bu çalışmada XIX. yüzyıl başlarında, Osmanlı Devleti'ndeki dönüşüm ve reform sürecinde devletin müsadere uygulamalarının nasıl bir çizgide devam ettiği ve merkez-taşra arasındaki ilişkilerin idari ve mali politikalar çerçevesinde Osmanlı hükümetinin müsadereyi bir hazine geliri algılayıp bunu mali politika olarak kullanıp kullanmadığı, Alemdar Mustafa Paşa örneği ile irdelenmiştir. Alemdar Mustafa Paşa'nın Rusçuk ayanlığı ile taşrada idari vazifelere haiz olması ve hükümetin güven duygusuna mazhar oluşu, ileride güçlü bir ordu ile İstanbul'u zorlamasına ve sadaret makamına yükselmesine vesile olmuştur. Kısa süren sadaret döneminde Bab-ı Ali'deki yeniçeri isyanı sırasında yaşamına son veren Alemdar'ın, ölümü sonrasında canib-i miri için mallarının müsadere sürecine başlanmıştır. Çalışmamızın esas konusunu oluşturan Alemdar Mustafa Paşa'nın malvarlığının müsadere süreci, arşiv belgeleri ve muhallefat defterlerinin tasnifi ile gerçekleşmiştir. Alemdar Mustafa Paşa'nın taşrada Rusçuk ve civar kazalarda elde ettiği mukata'a gelirlerinin tesbiti ve emlakının belirlenmesi ile İstanbul'da yaşadığı sadaret döneminde elde ettiği gelirler ve mallarının miri adına zapt edilerek müzayede ile satışından elde edilen miktarın büyük bir kısmı Alemdar'ın borçlarına ödenmiş ayrıca bu süreç içerisinde Alemdar'ın ailesinden muhtaç olan kimselere de aylık belli bir maaş tahsis edilmiştir. XIX. yüzyıl başlarında devletin uyguladığı müsadere sistemi, gelirlerinin savaş finansmanı için hazineye alınması meselesinden oluşmaktadır. Alemdar Mustafa Paşa'nın müsadere edilen malvarlığından borçlarının çokluğu ve alacaklılarından tahsil edilemeyen meblağlar sebebiyle devlet hazinesine az miktarda finans aktarımı yapılmış ve miri adına elde edilen bu miktar da devlet giderleri için harcanmıştır. Bu çalışmada Alemdar Mustafa Paşa'nın müsadere edilen malvarlığının akıbeti arşiv vesikalarına dayanılarak ortaya konulmuştur.
19. yüzyıl Osmanlı devlet ve toplum hayatında mevlevilik

Mevlana'nın ölümünden sonra oğlu Sultan Veled tarafından kurulup sistemleştirilen Mevlevilik tarikatı, XIII. yüzyılda dönemin devlet erkanı ile iyi ilişkiler tesis ederek kısa süre içerisinde Tebriz'den Muğla'ya kadar geniş bir alana yayılmıştır. Osmanlı Devleti'nde ise ilk olarak Edirne'de kurulan mevlevihane ile faaliyet göstermeye başladığı ifade edilen Mevlevilik, hükümdarlar tarafından kendilerine sağlanan yardımlar, vakıf muafiyetleri gibi uygulamalar sayesinde devlet içerisinde önemli bir tarikat konumuna yükselmiştir. Konya Mevlana Dergahı merkez ittihaz edilmekle birlikte İstanbul başta olmak üzere Bursa, Manisa, Halep, Kütahya ve Afyon gibi şehirlerde kurulmuş olup, asitane hüviyetinde olan mevlevihaneler, kuruluşundan XIX. yüzyıla kadar eğitimden sanata Türk toplum hayatı içerisinde oldukça önemli bir konumda bulunmuşlardır. XIX. yüzyıla gelindiğinde ise Osmanlı Devleti'nin içinde bulunduğu siyasi ve sosyal koşullar devlet bünyesinde bir takım gelişmeleri zorunlu kılmıştır. Kısaca modernleşme çalışmaları olarak ifade edilebilecek bu gelişmeler, toplum içerisinde çeşitli kesimlerce farklı tepkiler gösterilerek karşılanmıştır. Yüzyılın başında Mevlevilik içerisinde önemli bir ağırlığa sahip olan İstanbul mevlevihaneleri genel olarak merkezi hükümet yanında yer alırken Konya Mevlana Dergahı için aynı şeyi söylemek güçtür. Yüzyılın hemen başında yaşanan ve Konya Mevlana Dergahı şeyhi Hacı Mehmet Çelebi'nin de müdahil olduğu Kadı Abdurrahman Paşa'nın Konya'ya alınmaması hadisesi, Hacı Mehmet Çelebi'nin Nizam-ı Cedit'e muhalefetinin en büyük delilidir. Ancak XIX. yüzyılın geneline bakıldığında Mevlevilik, özellikle Bektaşiliğin yasaklanmasından sonra devlet ricali arasından daha fazla müntesib bulmaya başlamıştır. Hacı Mehmet Çelebi'den sonra şeyh olan Mehmet Said Hemdem Çelebi'nin zamanı her açıdan Mevleviliğin korunup kollandığı bir dönem olmuştur. Bu dönemde mevlevihanelerin ihtiyaçları eskiden de olduğu gibi imkanlar nisbetinde devlet tarafından karşılanmaya çalışılmış, tamire muhtaç olan mevlevihaneler onarılmış ve Evkaf-ı Celaliye denilen vakıflarının vergilerden muaf tutulmasına devam edilmiştir. XIX. yüzyılın son çeyreğinde Sultan II. Abdülhamit döneminde ise hükümet ile Mevlevilerin ilişkilerinde bir soğukluk söz konusudur. Tahta çıkması esnasında manevi yardımlarını gördüğü bir tarikata karşı Sultan Abdülhamit'i böyle bir politika izlemeye iten sebeplere baktığımızda veliahd şehzade Reşat'ın Mevlevi müntesibi olması, Konya Mevlana Dergahı şeyhinin manevi nüfuzundan çekinmesi ve kişisel tasavvufi tercihi ilk olarak ileri sürülebilecek sebeplerdir.
15377 ve 15463 numaralı temettuat defterlerine göre XIX. yüzyılda Kumanova Kazası'nın sosyo-ekonomik yapısı

Osmanlı Devleti XIX. yüzyılın ortalarına doğru çağın gerisinde kalmamak için askeri, iktisadi ve içtimai alanlarda yenilikler içeren Tanzimat'la birlikte bir takım ıstılahatlar gerçekleştirmiştir. Bu alanda yapılan ıstılahatlardan birini temettuat defterleri oluşturmaktadır. Osmanlı Arşivi'nde bulunan temettuat defterleri dönemin demografik ve sosyo-ekonomik yapısına dair zengin bilgiler ve Tanzimat'la birlikte değişen vergileri içermektedir. Bu defterlerin içerdikleri verilerin incelenmesi dönemin sosyal ve içtimai hayatını aydınlatması bakımından önemlidir. Kumanova temettuat defterleri 1845 (H. 1260) yılında düzenlenmiştir. İncelenen defterlerdeki kayıtlara göre Kumanova 1845 tarihinde Üsküp eyaletinin Köstendil sancağına bağlı bir kasaba olarak görülmektedir. Kumanova'da sadece Müslümanların ikamet ettiği Mehmet Bey ve Orta Bunar isimli iki mahalle bulunmaktadır. Ayrıca şehir nüfusunun yarısını gayrimüslimlerin oluşturduğu görülmüş bundan başka farklı herhangi bir etnik ve dini gruba rastlanılmamıştır. Temettuat defterlerinden Kumanova'da pek çok mesleğin icra edildiği görülmektedir. Bunun yanında tarım ve hayvancılık da önemli yer tutmaktadır. Hem Müslümanlar hem de gayrimüslimlerden dönemin rayiç bedellerine göre vergiler toplanmış ve bu vergilerin miktarı temettuat defterlerine kaydedilmiştir.
Menteşe Sancağı'na bağlı Meğri kazası ve köylerinin hurufat defterleri

Bu çalışma, Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi'nde bulunan Hurufat Defterlerikullanılarak hazırlanmıştır. Hurufat Defterlerinde kazalar alfabetik olarak sıralanmıştır. Defterlerdeki bilgiler ikişer üçer satırdan oluşmaktadır. Bu özet bilgilerden vakıf eserininbanisini, görevlendirilen şahsın ismini, göreve atanma tarihini, görevde kalma süresini, görevden hangi sebeple ayrıldığını, kendisinden sonra göreve kimin atandığınıöğrenmekteyiz. Çalışma dönemimiz XVII. ve XIX. yüzyıllarını kapsamaktadır. XVII. ve XIX. yüzyıllara ait Hurufat Defterlerine göre, bu dönemlerde Meğri 'de 66 adet cami, 22 adet mescid, 1 adet tekke, 4 adet zaviye, 1 adet medrese ve 3 adet vakfiyebulunmaktadır. Çalışmamızda söz konusu bu kayıtlar değerlendirilecektir. Meğri'deki cami, mescid, tekke ve zaviyelerin bulunduğu bazı yerleşimlerin isimleri günümüze kadar ulaşabilmiş, ancak bazı yerleşimlerin isimleri değişikliğe uğramıştır. Bazıköyler ise günümüze kadar varlığını koruyamamıştır. Bugün adı geçen yerleşimlerin bazıları da Fethiye'ye bağlı mahalle statüsündedir.
Emir Sultan ve vakıfları

Osmanlı Devleti'nin sahip olduğu topraklar üzerinde farklı dinlere mensup ve aynı zamanda da değişik kültürlere sahip topluluklar yaşamaktaydı. Bu devletin siyasi ve idari yönden birçok başarıya ulaşmasında büyük etken olmuştur. Osmanlı Devleti'nde kurulan vakıfların medeniyet tarihinin gelişmesinde büyük katkıları olmuştur. Osmanlı Devleti'nin her türlü desteğini alan bu vakıflar şehir ve köylerin kurulmasında önemli olmuşlardır. Bu tezin konusunu Emir Sultan ve Vakıfları oluşturmaktadır. Emir Sultan gibi dervişler, Bursa'da ve Anadolu'nun çeşitli yerlerinde ilim ve tasavvuf hayatında da etkili olmuşlardır. Emir Sultan Buhara'dan Bursa'ya göç etmiştir. Bursa'nın ilim ve kültür hayatında önemli bir yere sahip olmuştur. Emir Sultan Bursa şehrinde yaptırdığı vakıflarla adından söz ettirmiştir. Emir Sultan Vakfı XV. yüzyılda Bursa'da kurulmuş olup uzun yıllar varlığını devam ettirmiştir. Emir sultan vakıfları zenginlikleri ile dikkat çekmektedir. Bu vakıf zaman içerisinde büyümüş ve Bursa'da önemli bir vakıf haline gelmiştir. Bu çalışmada Emir Sultan'ın biyografisi ile Bursa'da banisi olduğu vakıf eserlerin üzerinde durulacaktır. Ayrıca Emir Sultan Vakıflarının gelirleri, giderleri, vakıf görevlileri ve vakıfların zaman içerisinde geçirdikleri değişiklikler incelenecektir. Bu vakıfların kurulma şartları, işletim sistemi ve vakıf devamlılığı için konulan şartlara da değinilecektir. Sahip olduğu vakıf eserler arasında külliye başta olmak üzere, tekke, cami, medrese, mektep, çeşme ve hamam yer almaktadır. Bu araştırmada, Emir Sultan'a ait vakfiye başta olmak üzere Osmanlı arşiv kayıtları kullanılmıştır. Bunların yanı sıra Osmanlı devri kronikleri ve Emir Sultan'a ait menakıbnamelerden de yararlanılmıştır. Bilindiği üzere Emir Sultan adına en çok menakıbname yazılan sufiler arasındadır. Araştırma konumuz vakıflar olduğu için vakıflar üzerine yapılan çalışmalardan da faydalanılmıştır. Bu şekilde Osmanlı Devleti'nde var olan bu vakfın birçok yönden ele alınması amaçlanmıştır. Emir Sultan'ın hayatı ve vakıflarının konu edildiği bir çalışma yapılmıştır.
H. 1111 (1699-1700) tarihli Ahkam Defteri'nin (MAD 9885) Latin harflerine çevrilmesi ve değerlendirilmesi (s. 1-181)

Ahkam Defterleri, Divan-ı Hümayun'da görüşülen konular hakkında padişah adına çıkan kararların yazıldığı defterlerdir. Hüküm adı verilen bu kararlar Divan'dan çıkan fermanların bir kopyası niteliğindedir. Maliye Ahkam Defterleri ise Osmanlı Maliye teşkilatı içerisinde en yetkili kurum olan Defterdarlıktan çıkardı. Defterdarlığa bağlı alt kalemlerden olan gelir-gider kalemlerinin en önemlisi olan Başmuhasebe, diğer kalemlerin yöneticisi konumunda olması nedeniyle gelir ve giderleri denetler ve kaydını tutardı. Tutulan bu kayıtlar bugün Osmanlı Mali Tarihi açısından araştırmacılar için oldukça önemli verileri bünyesinde barından başvuru kaynaklarının başında gelir. Özellikle 17. yüzyılda yapılan uzun süreli savaşların yenilgiyle sonuçlanması ekonominin kötüye gitmesine neden olmuştur. Üzerinde çalıştığımız 9885 numaralı Ahkam Defteri, Osmanlı Devleti için bir dönüm noktası olan Karlofça Antlaşması'ndan sonra tutulması sebebiyle bize dönemin ekonomik şartları hakkında önemli bilgiler vermektedir. Çalışmamız dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde 1695- 1703 yılları arasında tahtta buluna II. Mustafa dönemi siyasi olaylar aktarılmış ardından 17. yüz- yılın ikinci yarısından itibaren devletin ekonomik durumu ele alınmıştır. İkinci bölümde Osmanlı maliye teşkilatı anlatılmıştır. Üçüncü bölümde Ahkam Defterleri hakkında bilgi verilerek defterimizde bulunan 404 hükmün transkripsiyon ve özetlerine yer verilmiştir. Dördüncü bölümde ise defterin değerlendirmesi ve hükümlerin konularına göre dağılımı verilmiştir.