turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Türkiye'de milli emlak gelirlerinin genel bütçe içindeki payı ve Aydın ili uygulaması

oz Konsolide bütçe içerisinde yer alan vergi dışı normal gelirlerin payı her geçen yıl artmaktadır. Kamu taşınmaz mallarından Milli Emlak gelirleri, vergi dışı normal gelirler içerisinde taşınmaz mallar satış gelirleri, taşınmaz mallar idare gelirleri ve taşınır mallar gelirleri olarak yer almaktadır. Kamu mallarından elde edilen gelirler, devlet taşınmaz mallarının etkin ve verimli bir şekilde idare edilmesi ile artacaktır. Bu bağlamda, gelirlerin artırılmasına yönelik çalışmaların bir an önce başlanılması ve bu çalışmaların yasalaştırılması gerekmektedir. Bu sayede, devletin elinde atıl durumda olan taşınmaz mallar ekonomiye kazandırılacaktır. Çalışmada, Türkiye geneli ve Aydın ili özeli için bu potansiyel ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Türkiye'deki e-ticaretin ekonomideki yeri ve geleceği

Günümüzde internetin olanaklarından biri olan elektronik ticaret hızla artış göstermektedir. İnternet kullanıcılarının ve web sitesi sayısının artmasıyla birlikte ülkeler açısından elektronik ticaretin hacmi, hem ulusal hem de uluslararası düzeyde önemli rakamlara ulaşmaktadır. Elektronik ticaretin hacminde meydana gelen bu artış; ülkelerin ekonomik, sosyal ve idari yapılarında önemli etkilere neden olmaktadır. Ülkeler, elektronik ticaretin gelişmesi için yeni düzenlemelere ve yapısall değişimlere ihtiyaç duymaktadır. Son yıllarda ticaret, geleneksel tanımından uzaklaşmakta ve teknolojik gelişmelerin etkisiyle yeni bir boyut kazanmaktadır. Bu durumun en önemli nedeni, sanayi toplumundan bilgi toplumuna geçiş sürecinde, geleneksel ticaretin yerini elektronik ticaretin almış olmasıdır. Bilgi teknolojilerinde yaşanan gelişmeler işletmeleri, değişime ve gelişmeye zorlamaktadır. İşletmeler, e-ticaretin küresel pazara kolay ve hızlı erişim sağlaması, zaman ve mekan sınırlarını ortadan kaldırması, maliyetsiz olması nedeniyle faaliyetlerini hızla e-ticarete uygun hale getirmektedir. Elektronik ticaretin diğer gelişen ekonomilerde olduğu gibi Türkiye Ekonomisi üzerine de etkileri fark edilmektedir. Bu çalışmada, elektronik ticaretin temel ekonomik etkileri incelenirken, Türkiye Ekonomisi üzerindeki etkilerine de yer verilmektedir. Ayrıca elektronik ticaret kavramı tüm yönleriyle ele alınmakta, türleri, kullanılan ödeme araçları ve güvenlik teknolojileri irdelenmektedir. Bu çalışmada, elektronik ticaretin ortaya çıkışı ve gelişim süreci incelenmiş, elektronik ticaretin gelişimini hızlandıran faktörler araştırılmıştır. E-ticaretin Dünya'daki ve Türkiye'deki ekonomik boyutu sayısal veriler yardımı ile açıklanmıştır. Türkiye'nin elektronik ticaret hacmi ve elektronik ticaret hacmini etkileyen unsurlar; ekonometrik model yardımıyla analiz edilmiştir. Türkiye'nin elektronik ticaretteki mevcut durumuna ve elektronik ticarette karşılaşılan sorunlara yer verilmiştir.
Dünya petrol krizleri: G-7 ülkeleri üzerine bir uygulama

Petrole olan gereksinim endüstri devrimi ve makineleşmeyle birlikte hız kazanmıştır. Bu durumun sonucu olarak, 19. yy ortalarından itibaren ham petrol, dünyanın en stratejik enerji kaynağı konumu korumuştur. Dünya ekonomisinin 1970'li yıllardan itibaren yaşadığı petrol krizleri iktisat literatürü üzerinde önemli etkilere sahip olmuştur. Petrol fiyatlarında meydana gelen her dalgalanma, dünya üzerinde hemen hemen tüm ülkelerin makroekonomik değişkenleri üzerinde etkili olmaktadır. Tezin temel amacı, ham petrol fiyatlarında meydana gelen değişiklerin, G-7 ülkelerinin büyüme ve enflasyon oranları üzerine etkilerinin analiz edilmesidir. Bu amaca bağlı olarak, 1970- 2014 yılları arasındaki yıllık veri serisi kullanılmıştır. Analiz sonucunda serilerin aynı dereceden durağan olmadıkları gözlenmiştir. Bu nedenle değişkenler VAR modeli ile incelenmiştir. Yapılan ekonometrik analizin sonucu olarak, petrol fiyatlarında meydana gelen bir artışın G-7 ülkelerinde büyüme ve enflasyon oranları üzerinde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
19. yüzyılda sosyo-ekonomik yönüyle Kilis Kazası

Bu çalışma, 19. Yüzyıl Osmanlı Devleti'nin Halep Eyaleti'ne bağlı Kilis Kazası'nı kapsamaktadır. Çeşitli kaynaklardan yararlanılarak, Kilis Kazası'nın sosyal ve ekonomik yapısını ortaya koymak üzere hazırlanmıştır. Çeşitli yerlerde yayınlanmış belgelere dayanılarak; 19. yy.'da Kilis Kazası'nın nüfus, gelir dağılımı, servet dağılımı, üretim yapısı, tarımsal yapı, vergiler, hayvan dağılımı vb. sosyal ve ekonomik hayatın temel yönleriyle alakalı detaylı bilgiler vurgulanmaya çalışılmıştır. En önemli ekonomik faaliyetlerin tarım yönünde olduğu görülmüştür. Çalışma ile beraber; Kilis'in 19. yy'daki sosyo-ekonomik durumunun, Osmanlı Devleti ekonomik durumuyla yakın vaziyette olduğu görülmektedir. Ayrıca, sosyal ve ekonomik yönde olan büyük katkısı da gözler önüne serilmiştir.
Çağdaş ekonomi teorilerinin Türkiye'deki ekonomi politikalarına etkisi

Bu çalışmanın amacı Çağdaş Ekonomi Teorileri ve Türkiye'de uygulanan ekonomi politikaları arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. İlk bölümde Klasik İktisat, Neo-Klasik İktisat ve Keynezyen İktisat'ın, ikinci bölümde ise Çağdaş Ekonomi Teorilerinin ekonomi politikalarına olan etkisi ele alınmıştır. Üçüncü bölümde, para ve maliye politikaları açısından Çağdaş Ekonomi Teorileri ve Türkiye'de uygulanan ekonomi politikaları arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Çağdaş Ekonomi Teorileri, uygulama açısından, politika yapıcıların teoride belirlenen yasalara uymaları gerektiğini savunmaktadırlar. Belirli yasalara uyma, ekonomi politikalarının düzenli olarak uygulanmasını gerektirmektedir. Ekonomi politikalarında istikrar, Türkiye'de yalnızca 2000'li yıllarda gözlemlenmektedir. Buna ek olarak, Teorilerin Türkiye'de uygulanan ekonomi politikalarına etkisi IMF tarafından önerilen programlar yoluyla olası olabilmektedir. Teorilerin önemli bir ölçüt olarak öne sürdüğü para politikasının maliye politikası ile uyumu, TCMB'nin özerkliği ve kamu borçlanmasının denetim altına alınması süreçleriyle sağlanmıştır.
Fındık yetiştiriciliğinin ekonomik analizi ve alternatif tarla-bahçe ürünlerine göre karlılığının belirlenmesi üzeine bir araştırma

Bu araştırmada, Samsun ili Çarşamba ve Terme Ovasında fındık yetiştiriciliğinin karşılaştırmalı olarak ekonomik analizi yapılarak, fındık yetiştiriciliğinin alternatif tarla ve bahçe ürünlerine göre karlılığı incelenmiştir. Ayrıca fındık yetiştiren işletmelerin üretim ve pazarlama aşamasında karşılaştıkları sorunlar tespit edilmiştir. Araştırmaya esas olan veriler, tabakalı tesadüfi örnekleme yöntemiyle Çarşamba ovasından 96, Terme ovasından ise 94 adet fındık işletmesinden, 2007- 2008 üretim döneminde anket yoluyla elde edilmiştir. Her iki ovada yer alan işletmelerin toplam işletme arazisinin yarıdan fazlasını fındık bahçeleri kaplamaktadır. Çarşamba ovasında yetiştirilen fındığın dekarına düşen gayri safi üretim değeri ve brüt karı Terme ovasına göre daha yüksek bulunmuştur. Fındık üretiminde karşılaşılan en büyük sorun her iki ovada da girdilerin pahalı olması olarak gösterilmiştir. Yine her iki ovada da üreticilerin büyük çoğunluğunun fındığa alternatif üretim düşünmedikleri görülmüştür. Karlılık analizinde paranın zaman değerini dikkate alan kriterlerden net bugünkü değer, fayda/masraf oranı ve iç karlılık oranı hesaplanmıştır. Çalışmada indirgeme oranı olarak Çarşamba ovasında %13, 37 ve Terme ovasında %13, 47 alınmıştır. Bulunan sonuçlara göre her iki ovada da net bugünkü değer ve fayda/masraf oranına göre en karlı ürün kivi olarak tespit edilmiştir. Fındığın net bugünkü değeri her iki ovada da pozitif (245, 65 TL/da ve 80,09 TL/da) bulunmuştur. Fayda/masraf oranları da her iki ovada 1'den büyük (1,09 ve 1 ,03) belirlenmiştir. Fındığın iç karlılık oranı Çarşamba ovasında %18, 29 iken Terme ovasında %15, 07 olarak hesap edilmiştir.
Türkiye'de mali disiplinin sağlanmasında bağımsız üst kurulların rolü; BDDK örneği

Ekonomide aktif bir rol alması gerektiği ileri sürülen devletin, sınırsız bir müdahale ve yönetim kapasitesine sahip olduğu varsayılmış, devletin başarısızlığı dikkate alınmamıştır. 1980'lere gelindiğinde devletin başarısızlığının ekonomiye olan olumsuz etkilerinin üstesinden gelmek için, devletin ekonomideki rolünün en aza indirilmesi yönünde politika önermeleri gündeme gelmiştir. Bu politikalar çerçevesinde, çoğu gelişen ülke ekonomisinde dış ticaret, mali piyasalar ve kamu ekonomisinde etkinliği arttırmak amacıyla önemli reformlar yapılmıştır. Piyasa sisteminin kendiliğinden sağlıklı rekabet ortamını oluşturamadığı için piyasa aksaklıklarının oluşmuş ve bu durumun yarattığı olumsuzlukların giderilmesi için regülasyon adı verilen devlet müdahalesi gereksinimi ortaya çıkmıştır. Regülasyon görevi ise Bağımsız İdari Otoriteler yerine getirmeye başlamıştır. BİO'lar, temel hak ve özgürlüklerle ilgili alanlarda önemli düzenleme ve denetleme yetkileri kullanan özerk statüdeki idari yapılar olarak tanımlanabilir. Siyasi iktidar ve ekonomik güç odaklarından gelebilecek tehlikelere, yeni teknolojilerin ve mali araçların olası tehditlerine karşı birey özgürlüklerini ve ekonomik düzeni korumak, devletin yerine getirmesi gereken bir işlev olarak ortaya çıkmıştır. Bunu gerçekleştirmek üzere müdahale, baskı ve etkiden uzak olarak faaliyet gösteren BİO'lar oluşturulmuştur. Dünya'da olduğu gibi Türkiye'de de BİO'ların ekonomiye etkileri önemlidir. Son yıllarda ekonomik krizlerin kaynağı bankacılık sektörü olduğu için Bağımsız İdari Otorite olan Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun da mali disiplinin sağlanmasında rolü önemlidir.
An analysis of behavioral aspects of economic agents in Turkey

Son yıllarda yatırımcıların davranışsal özelliklerinin pazar mikro yapısı içinde analizi bir hayli dikkat çekmektedir. Araştırmalar hisse senedi talep eğrisi ve piyasa mekanizması içindeki anormallikler üzerinde yoğunlaşmaktadır. Artık, rasyonel ajan modellerinin finansal piyasalardaki anormallikleri ve yapay fiyat oluşumunu açıklamaktaki güçsüzlükleri açıktır. Aynı zamanda bu durumları açıklamaya çalışan oyun teorisi modelleri de pazar oyuncuları hakkında bilgi içermekte ve ağır varsayımlar altında sonuç vermektedir. Bildiğimiz kadarıyla, az sayıda ve basit varsayımlarla ticaret bazlı yapay fiyat oluşum mekanizmasını açıklayabilen bir model hisse senedi piyasası için bulunmamaktadır. Bu çalışmada, küçük sayılar kanunu konsepti baz alınarak basit ama güçlü bir teorik model kurulmuştur. Teorik model matematiksel olarak ispatlanmış ve ampirik olarak hisse senedi piyasası verileriyle test edilmiştir. Ayrıca Türkiye hisse senedi piyasasında ticaret bazlı yapay fiyat oluşumu aktivitelerini tesbit etmek için oluşturulan bir ampirik model düzeltilmiş ve performansı arttırılmıştır. İlaveten, bu model bir adım daha ileriye taşınmış ve ticaret bazlı manipulasyon aktivitelerinin seans bazlı tesbit edilmesi sağlanmıştır. Son olarak ticaret bazlı yapay fiyat oluşumu aktiviteleri hukuksal bazda incelenmiştir. Bu çalışma üç ana sonuca ulaşmıştır. İlk olarak, yatırımcılar örneklem kümesi seçiminde illüzyona sahiptirler ve temsil etme özelliği olmayan küçük örneklem kümelerinden sonuçlar çıkarmaya meyillidirler. Bu olgu yapay fiyat oluşumu sürecinde ana rolü oynamaktadır. İkinci olarak, ticaret bazlı yapay fiyat oluşumu aktivitelerini fiyat, hacim ve temel ölçüt endeksleriyle tesbit etmek olasıdır. Fakat, bunun için yapay sinir ağları veya destek vektör makinaları gibi parametrik olmayan metodları kullanmak daha uygundur. Üçüncü olarak, hukuk sistemi sermaye piyasası suçlarıyla uğraşmaktan kaçınmaktadır. Fakat, bu durum deneyimli araştırmacılardan ve akademisyenlerden bilgi birikimi transferiyle daha iyi hale getirilebilir.
Kahramanmaraş'ta bulunan küçük ve orta ölçekli tekstil işletmelerinde istihtam ve iş gücü talebi

Yaşanan hızlı küreselleşme olgusu ile beraber ülkelerin sosyo-ekonomik yapılarında, meydana gelen değişmeler ekonomistlerce farklı yaklaşımlarla araştırma konusu yapılmıştır. Özellikle ülke ekonomilerinin temel taşı olan KOBİ'lerin yapısı, istihdam, eğitim kavramları ve bu kavramlar arasındaki ilişkiler son dönemlerde üzerinde çok sık durulan konular olmuştur. Bu kavramlarla ilgili akademisyenlerin, ekonomi çevrelerinin, kamu kurum ve kuruluşlarının daha çok genel ölçekte yaptıkları çalışmalar neticesinde ortaya koydukları sonuçlar ve geliştirdikleri modeller, zamanla bölgeler ve iller düzeyinde mikro ölçekli çalışmaların yapılmasına neden olmuş ve ekonomi bilimi alanında yaygınlık kazanmaya başlamıştır. Bu nedenle önemli sosyoekonomik yapıya ve değere sahip olan Kahramanmaraş ilinde faaliyet gösteren KOBİ'lerinyapısı, istihdam durumu, işgücünün niteliği ve işgücünün, işverenlerin ihtiyaçlarını ne ölçüdekarşılayıp karşılamadığı konusu henüz bir bilimsel perspektif içinde değerlendirilmemiştir. Ülke ekonomilerinin dinamik yapıları olan KOBİ'ler, istihdam, işsizlik kavramlarının daha iyi anlaşılıp çözüm önerilerinin ortaya konulabilmesi için bunları etkileyen sosyo-ekonomikfaktörlerin analizinin yapılması, şühesiz Kahramanmaraş ili açısından da önemli olarak değerlendirilmektedir. Bu çalışma temelde Kahramanmaraş'ta faaliyet gösteren küçük ve orta ölçekli tekstil işletmelerinde istihdam ve işgücü talebinin içeriğini ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Çalışmada öncelikle KOBİ'ler, istihdam ve işgücü kavramları, daha sonraKahramanmaraş'ın sosyo-ekonomik yapısı ele alınmış, istihdam ve işgücü talebi anket yardımıyla analiz edilerek mevcut durum incelenmiştir
Finansal derinleşme ve iktisadi büyümeye üzerindeki etkisi

Finansal sistemler ilk olarak ekonomilerin parasal işlemlerinin yürütüldüğü yapılar olarak ekonomide yer almışlardır. İlerleyen zamanlarda ekonomi içindeki rolleri, ekonomik büyüme adına itici bir güç olduğu kabul edilen bir yapı ile devam etmiştir. Finansal gelişmenin bir parçası olarak finansal derinleşme, finansal sistemde bulunan tüm unsurların hem sayısal olarak artışını hem de işlevsel olarak gelişmesini içermektedir. Bu çalışmada, finansal derinleşmenin ekonomik büyümeye olan etkisi araştırılmıştır. Dünya Bankası'nın yayınladığı finansal derinleşme göstergelerinden seçilen veriler kullanılarak satın alma gücü paritesine göre kişi başına GSYH büyüme oranına olan etkisi panel veri analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmada 1995- 2016 yıllarını kapsayan on Yeni Sanayileşen Ülkeye ait veriler kullanılmıştır. Ekonomik büyümenin göstergesi olarak satın alma gücü paritesine göre kişi başına GSYH, finansal kurumlar açısından finansal derinleşmenin göstergesi olarak M2 para arzının ve Banka Aktif Büyüklüğünün GSYH'ye oranları, finansal piyasalar açısından finansal derinleşme göstergesi olarak Şirketlerin Piyasa Değerinin ve Kamu ve Özel Sektör Tarafından İhraç Edilen Borçlanma Araçlarının Değerinin GSYH'ye oranları kullanılmıştır. Çalışmada finansal derinleşme göstergelerindeki artışın ekonomik büyümeye olan etkisinin pozitif ve anlamlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
A comparison of monetary policy rules for turkey

Bu tezde alternatif para politikalarnnmakroekonomik sonuçlarnTürkiyeaçsndan kar sla strmak için tekelci rekabet ve Calvo yat esneksizli1⁄4gi duru-munda dinamik genel denge modeli kurulmu stur. Analiz edilen dört politikakural söyledir: ticarete konu olmayan mallarn enasyon hedeemesi, sabit para arz, sabit döviz kuru ve Taylor kural. Küçük ölçekli açk ekonominin denge dinamikleri yurtiçi verimlilik seviyesi, hükümet harcamalar, yabancfaiz haddi ve yabancyat seviyesindeki ekzojen soklarla yaratlm str. Nice-lik açsndan kayda de1⁄4ger dinamik farkllklar soktan sonraki ilk dönemdegözlemlenmi stir. Ticarete konu olmayan mallar enasyon hedeemesi tümd s soklara kar s temel makroekonomik de1⁄4gi skenlerde en az tepkiyi yarat-m str. Yurtiçi soklar bakmndan politika kurallarnn olu sturdu1⁄4gu dinamik-ler farkllk gösterir. Taylor kural ve sabit para arzuygulamasnda ticarete konu olan mallar verimlilik soku hariç her sokta orta seviyede tepkiler elde edilmektedir.
Türkiye'de cari açık sorununun yapısal nedenleri ve ekonomik etkileri

Son yıllarda, yüksek cari açık sorunu gelişmekte olan ülkeler için en önemli sorunlardan biri haline gelmiştir. Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde, makroekonomik dengeleri korumak, orta ve uzun vadeli programları ile gelecek planlarının başarıyla uygulanabilmek, sürdürülebilir ekonomik büyümeyi ve ekonomik istikrarı sağlamak için cari açığın kontrol altında tutulması gerekmektedir. Bu bağlamda, cari açığın sebeplerinin analiz edilmesi, yapısall nedenleri, ekonomik etkileri ve cari açığın finansmanı sorunu büyük bir öneme sahiptir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye deneyimi ışığında cari açığın yapısall nedenlerini araştırmak; cari açık ve cari açık sorununun nedenleri, dünyada cari açık sorunu, cari açığın yapısall nedenleri ile ekonomik etkileri, cari açık ile krizleri ve cari açığın finansmanı sorununu analiz etmektir. Bu çalışmada aynı zamanda, Türkiye'nin 1998- 2013 yılları arasında cari dengesi 'Dönemlerarası Tüketimin Giderilmesi' modeli temel alınarak optimal cari denge ile sürdürülebilirliği ve tüketim davranışları analiz edilmektedir. Ampirik sonuçlar, Türkiye'nin şimdiki tüketim lehine gelecekte yapacağı tüketimden vazgeçtiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca modelden elde edilen asıl ve optimal cari denge serileri incelenen dönemde Türkiye'nin cari işlemler açığının sürdürülemez olduğunu doğrular niteliktedir.
Saklı Markov modelinin farklı dağılımlar için incelenmesi

Markov modellerinde doğrudan gözlemlenebilen sistemlere ilişkin problemler ele alınmaktadır. Ancak, gerçek uygulamalarda ilgilenilen sistemin doğrudan gözlemlenebilir olması mümkün olmayabilir. Doğrudan gözlemlenemeyen ve sadece başka bir stokastik süreç aracılığıyla dolaylı olarak gözlemlenebilen bu sistemler, Markov modellerinin uygulama alanlarını daraltan önemli bir sorundur. Markov modellerinin bir uzantısı olarak bilinen saklı Markov modeli, kısmen gözlemlenebilen sistemlerde istatistiksel çıkarsamalar yapılmasında güçlü ve esnek bir matematiksel yapıya sahiptir. Bu çalışmada, saklı Markov modelinin matematiksel yapısı ve çalışma ilkesi, Poisson ve beta dağılım aileleri varsayımı altında detaylı olarak incelenmiştir. Tez çalışması, Poisson saklı Markov modelinin Türkiye deprem verisine ilk kez uygulanmasıdır. 1900 ve 2012 yılları arasında Bilecik'in merkez olduğu 100 km yarıçapındaki bir alanda meydana gelmiş, büyüklüğü 4 ve daha fazla olan depremlerin yıllık frekansları modellenerek, gelecek 35 yıllık bir periyod için deprem riski tahmin edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, belli bir zaman içerisinde meydana gelen depremlerin frekanslarının stokastik modellenmesinde standart model olarak kullanılan Poisson süreci ile karşılaştırılmıştır. Poisson saklı Markov modeline kıyasla, Poisson sürecinin aşırı yayılım gösteren ve serisel bağımlılık içeren gözlemlerin açıklanmasında çok yetersiz kaldığı ve aşırı uyum sorunu yarattığı belirlenmiştir. Tez çalışmasında, ayrıca beta dağılım ailesi varsayımı altında saklı Markov modeline ilk kez Bayesci yaklaşım adapte edilmiştir. Böylece, klasik yaklaşım altında analitik olarak elde edilemeyen beta dağılım ailesi şekil parametrelerinin Bayesci tahminlerine ulaşılmıştır. Modelin Bayesci çözümlemesi sayesinde, klasik yaklaşımda alternatif olarak kullanılabilecek sayısal yöntemlerde sıklıkla karşılaşılan yakınsaklık sorunları da önlenmiştir. Saklı Markov modeli parametrelerinin tam koşullu dağılımlarının elde edilebilmesi özelliğinden dolayı, modelin Bayesci çözümlemesinde Gibbs örneklemesi kullanılmıştır. Eşlenik önsel kullanımıyla da, tam koşullu sonsal dağılımlar kapalı formda kolaylıkla elde edilebilmiştir. Burada, özellikle beta dağılımı şekil parametreleri için Bayyari' nin 1985 yılında önerdiği bileşik eşlenik önsel dağılımdan yararlanılmıştır. Gibbs örneklemesi içinde, şekil parametrelerine ilişkin adımda Metropolis-Hastings algoritması kullanılmıştır. Bayesci beta saklı Markov modelinin işletiminde ise, Amerika Birleşik Devletleri'nin 1990- 01 : 2015- 11 dönemlerindeki işsizlik oranları kullanılmıştır. 2015 yılı Aralık ve 2016 yılı Ocak ayları için işsizlik oranlarının öngörü yoğunlukları tahmin edilerek öngörü dağılımları elde edilmiştir. Öngörü dağılımı, gerçek değerlerle oldukça tutarlı bulunmuştur. Tez çalışmasında yapılan tüm analizler için, R programında özgün kodlar yazılmıştır.
Ekonomik krizlerin yapay sinir ağlarıyla tahmini: Türkiye uygulaması

Modern dünyanın tüm ciddi tartışmalarının merkezinde olan kriz fikri akademik araştırmalarda kendisine olan rağbeti asla kaybetmemiştir. İktisadi krizler daima ekonomik ve sosyal sistem üzerinde büyük ters etkilere sahip olmuştur. Bu araştırmanın temel amacı 1994 ve 2001 krizi çerçevesinde krizlerin öngörülebilirliğinin araştırılarak, oluşturulan erken uyarı sistemleri vasıtasıyla ekonomik krizlerin tahmin edilip edilemeyeceğinin irdelenmesidir. Başka bir değişle, buradaki amaç kriz olduktan sonra politika üretmek yerine krizlerin erken uyarı sistemleri vasıtasıyla öngörülerek önlenmesinin mümkün olup olmayacağının araştırılarak ortaya konmasıdır. Türk ekonomisi 80'li yıllardan 2000'li yılların başlarına kadar iktisadi ve siyasi olarak önemli çalkantılarla karşı karşıya kalmıştır. Bu dönemde politika yapıcılar siyasi istikrarsızlığın bir neticesi olarak koalisyonlar ve yönetim zafiyetleri, terörizm, büyük kamu sektörü açıkları ve borç servisinin neden olduğu kronik olarak yüksek enflasyon ve kayırmacılık gibi iktisadi ve siyasi problemlerle mücadele etmek zorunda kalmıştır.1994'te Türk ekonomisi kendisini çok şiddetli bir krizin içinde buldu. 1994 krizinin altında yatan ana neden sürdürülemez mali pozisyondu. 1990'lardan sonra finansal liberalleşme süreci derinleşirken bankacılık sektöründe önemli dalgalanmalar gözlemlenmiştir. Yüksek düzeydeki kamu bankalarının görev zararları, para ikamesi ve açık pozisyondaki artış ve yönetimin problemlerinin hepsi bu dalgalanmalarda önemli bir rol üstlenmiştir. Sabit bir döviz kuru kullanan 2000- 2002 istikrar programı, kurun çökmesinden sonra terk edilmiştir. Ayrıca 2008- 09 döneminde meydana gelen küresel krizin de ekisiyle Türk ekonomisi yeni bir sarsılma yaşadı. Küresel kriz dalgası finansal istikrarı bozarak çıktı azalmalarına neden oldu. Küresel krizden etkilenen ülkelerin çokluğu pek çok ülke için olduğu gibi Türkiye için de krizden çıkış sürecini zor bir hale getirdi. Bu tez 1990- 2011 döneminde Türkiye'de meydana gelen iktisadi krizleri -özellikle para krizlerini- analiz eder. Bu tezde erken uyarı amacıyla iktisadi krizleri tahmin etmek için yapay sinir ağı öğrenme paradigması kullanıldı. Bu paradigma durağanlık ya da normal dağılım gibi hiçbir ön koşul gerektirmemesi dolayısıyla herhangi bir zaman serisine kolayca uygulanabilmesi ve esnek modelleme kapasitesinden dolayı tercih edilmektedir.
Foreign exchange risk and financial performance: The case of Turkey

Bu çalışmanın amacı, sanayi ve hizmet sektöründe faaliyet gösteren firmaların döviz açık pozisyon miktarlarını, bu açık pozisyonların şirketlerin finansal performansına etkisini ve şirketleri pozisyon açmaya iten etmenlerin incelenmesidir. 30 firmanın 2012 yılının üçüncü çeyreği ile 2015 yılının 2 çeyreği arasındaki 12 çeyrek dönemlik finansal raporları analiz edilmiş, açık pozisyonu olan şirketlerin faaliyet karlılığının olmayanlara göre düşük olduğu bulunmuştur. Pozisyon açan şirketler aktif karlılıklarını TL'nin değer kazandığı dönemlerde diğerleri ile aynı seviyeye getirebilmekte, değer kaybettiği dönemlerde ise ciddi kar kayıplarına maruz kalmaktadır. Uygulanan regresyon testi firmaların pozisyon açma kararlarını bir önceki dönem finansal performansını inceleyerek verdiklerini ve önceki dönemde likiditesi ve varlık verimliliği iyi ancak aktif karlılığı düşük olan firmaların pozisyon açma eğiliminde olduğunu göstermiştir