Elitizm örneği olarak kadro hareketi

Bu çalışmada amacımız, kadro ideolojisini, elit teorilerinin genel özelliklerinden hareketle değerlendirmektir. Bu amaca ulaşmak için öncelikle elit teorilerini incelemek gerekir. Elitizm, eski Yunan'dan bugüne düşünce akımlarını az ya da çok etkilemiştir. Ancak elitizmi sistemli bir teori haline getiren düşünürler, Mosca ve Pareto olmuştur. Bu düşünürler, evrensel bir elitizm teorisi oluşturmuşlardır. Michels, elitizmi, siyasi partiler üzerine yaptığı çalışmaların sonuçlarından hareketle evrenselleştirmiştir. Mosca, Pareto ve Michels genel bir elitizm teorisi oluşturdukları için, klasik elitist düşünürler olarak isimlendirilmişlerdir. Weber, modern devlete ilişkin çözümlemelerinde elitist sonuçlara ulaşmıştır. Schumpeter, elitizmi, demokrasinin uygulanması sorunu bağlamında değerlendirmiştir. Günümüz açısından önemli bir çalışma da Mılls'in ABD üzerine yaptığı çalışmada ortaya koyduğu elitist çıkarımlarda belirginleşen iktidar grubunu tasvire yönelik İktidar Seçkinleri kitabıdır. Klasik elitizmin dışında, ele aldığımız bu diğer düşünürler, elitizmin sosyal bilimlerdeki analiz çerçevesini genişletmişlerdir. Kadro ideolojisinde, elitizmin bu genişleyen çerçevesinde yer almaktadır. Kadrocuları, anlamak ve değerlendirebilmek için, Türk aydını geleneği de incelenmelidir. Türk aydını olarak nitelendirebileceğimiz, toplum ve siyasete dair düşünen ve yazan insanlar grubu, modernleşme süreciyle koşut olarak biçimlenmiştir. Tanzimat döneminde ilk nüvelerini gördüğümüz Türk aydını, yabancı dil bilen, devlet görevlerinde bulunan kişilerden oluşmaktadır. Osmanlıdan klasik döneminden kalan, yöneten-yönetilen ayrımında aydın, yöneten kesim içinde yer almıştır. Osmanlı döneminde siyaset dar bir çerçevede yürütüldüğü için aydın, bu siyasetin bir parçası olmuş; bunun yansıması olarak teoriden çok eyleme yönelmiştir. Ayrıca bu durum felsefi açıdan zayıflığa, yüzeyselliğe yol açmıştır. Kadro dönemi siyaset alanında başat eğilim, CHF içinde üst yönetimi oluşturan siyasi elitin güçlenmesidir. Ayrıca dünya ekonomik buhranı, devletçi 108 uygulamaları beraberinde getirmiş, Avrupa da yükselen totaliter eğilimli rejimlere öykünme sonucu totaliter eğilimli devlet tasarrufları artmıştır. Bu siyasi konjonktür, kadroculara, devletçi ve totaliter eğilimli ideolojilerini savunabilmeleri için uygun bir ortam sağlamıştır. Kadro ideolojisi incelendiğinde, devletçilik görüşünün en çok üzerinde durulan tez olduğu görülür. Devletçilik kadrocular için sadece bir ekonomi politikası değil, bütün bir sistemin ismidir. Kadro, kendi ideolojisini bu minvalde tanımlamaya çalışmıştır. Devletçilik anlayışının bir uzantısı olarak devlete, toplumun üzerinde bir konum atfetmişlerdir. Millet anlayışları, resmi çevrelerin millet anlayışı ile önemli ölçüde benzerdir. Kadrocularda sınıfsız, tezatsız bir toplum kurma emeline sahiptir. Ancak kadrocular, mevcut toplumda kapitalist dönem öncesine dair bir sınıflaşmanın olduğunu ileri sürmüşlerdir. Kadro ideolojisinin elitist niteliği, en çok, 'kadro'nun tanımlanmasında açığa çıkmaktadır. Kadro bir milli rehberlik formudur. Bu anlayış çerçevesinde, 'kadro' cahil, bilinçsiz bir kitle üzerinde yükselmektedir. Kadro, kendisini, diğer aydınların uyması gereken kuralları belirleyen bir konumda görmektedir. Kadro siyasi iktidar ile eklemlenmeyi veya en azından siyasi iktidarı etkileyebilmeyi amaç edinmiştir. Siyasi iktidarda, parti içindeki görevlerle sivrilen siyasi elit, Kadro'nun bu amacından rahatsız olmuş ve kadro dergisinin kapanmasında etkili olmuştur. Kadro, odağında elitin olduğu, siyasi alanda otoriter hatta totaliter bir anlayışı savunması, demokrasi ve özgürlükleri ikinci planda gören eğilimi ile, özellikle kendisini sol olarak nitelendiren aydın kesiminin içinde önemli bir etki yapmış, tezleri bu gruplar içinde günümüze dek tartışılmaya devam etmiştir.