Kentli ailelerin bebek ve çocuk odası mobilyası seçimlerindeki beklentiler ve tasarım kararlarına etkileri

Çocukların gelişim döneminde bireyselleşmesi, kişiliklerinin oluşması aldıkları eğitim kadar, bulundukları mekanların özelliklerinden de etkilenmektedir. Bunun içinde doğru tasarım kararlarıyla kurgulanmış mekan ve mobilya olanaklarına sahip olmaları hedeflenir. Çocuğun özgüvenli ve gelişimle ilgili ihtiyaçlarının karşılanabildiği özelleşmiş mobilya tasarımı gelişim hedeflerine ve ihtiyaçlarına yönelik tasarım kararlarının alınmasını gerektirir. Çocuğun ilk dönemlerinde fikirlerini belirtecek yetiye sahip olmaması, kültür ve değerler ile ilgili kavramlar, çocuk adına karar verme sorumluluğunu da anne-babaya vermektedir. Bu nedenle mobilya tasarım kararları hem tüketici olarak ifade edilen anne-baba hem de kullanıcı olan çocuk beklentileri tarafından etkilenmektedir. Bu özellikler göz önünde bulundurulduğunda, bebek ve çocuk odalarında alıcı tüketici olan ebeveyn ile gerçek kullanıcı olan çocuk için mobilya beklentileri, tasarım karakterlerinin belirlenmesinde etkili olup, kentli Türk ailesinin mobilya seçimindeki beklentilerinin belirlenmesi bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Tasarım aşamasında hem ebeveynin hem de çocuğun isteklerini göz önünde bulundurmak zorunda kalan tasarımcı bu noktada ikisini de memnun edecek bir tasarım meydana getirmeye çalışmaktadır. İki farklı kullanıcı grubu üzerinde çalıştığı için çocuk odası ve mobilyası tasarlayan tasarımcılar, diğer tek kullanıcı gruplu tasarımlara göre daha fazla ve çok yönlü düşünmelidir. Bu araştırmanın amacı, anlatılanlar doğrultusunda çocuk odası ve mobilyası tasarlanırken kullanıcıların istekler ve beğenilerinin, tasarımcılar üzerinde nasıl etki yaptığını ve sonuç ürünün nasıl meydana geldiğini, gerçekten iki kullanıcının etkilerinin de özenle işlenebilmiş mi olduğunu tespit etmektir. Araştırmanın yöntemi, iki aşamalı yüz yüze görüşmeler ve yarı yapılandırılmış soruları içermektedir. Görüşmelerin ilkini tasarımcı firma olarak seçilen Çilek Mobilya yetkilileriyle yapılan görüşme oluşturmaktadır. İkincisi ise tasarımcı firmadan alınan bilgiler doğrultusunda belirlenen, belirli bir eğitim ve gelir düzeyindeki anne-baba ve çocukları ile yapılan soru-cevap görüşmesi şeklindedir. Yapılan görüşmeler ve araştırmalar sonucunda varılan bilgiler, ailelerin genellikle çocukların fikirleri alınarak mobilya seçiminde bulundukları ve odalarını bu doğrultuda tasarladıkları yönündedir. Mobilya üreticisiyle yapılan görüşmelerde alınan bilgiler tasarımın kullanıcıların isteklerini göz önünde tutarak tasarım kararları aldıkları yönünde olmasına rağmen, kullanıcılar mobilya firmalarının onlara sundukları ürünler arasından seçim yapmaktadır. Yani genel olarak ifade etmek gerekirse, tasarımcı çocuklar için o dönem popüler olan karakterleri ve popüler kavramları dikkate alırken, tüketici bunlar arasından seçmektedir. Kendi piyasasını kendi oluşturmaktadır. Ancak tasarım sadece dış görünüşle ilgili olmadığından güvenlik önlemleri, ergonomi gibi konularda kullanıcı ihtiyaçları göz önünde bulundurulmakta ve standartlar doğrultusunda tasarımlar şekillenmektedir. Kullanıcıların büyük oranı ise bu önlemlerin alınması gerektiğinin bilincinde olamadığı gözlemlenmektedir.