4 ve 5 yıldızlı otel işletmelerinin yiyecek-içecek departmanlarında işgören devir hızı: Çeşme yöresinde bir uygulama

4 ve 5 yıldızlı otel işletmelerinin yiyecek-içecek departmanlarında işgören devir hızını örnek bir uygulama ile saptanmasını amaçlayan bu yüksek lisans tez çalışmasında; otel işletmelerinde ve özellikle söz konusu işletmelerin yiyecek-içecek departmanlarında insan gücünün önemi, nitelikli işgücünün ve bunun devamlılığının otel işletmelerinin yiyecek-içecek departmanları açısından önem derecesinin saptanması hedeflenmiştir. Bu çerçevede araştırma çalışmasında genel olarak insan kaynakları yönetimi kapsamında otel işletmeleri yiyecek-içecek departmanlarındaki mevcut işgören devir hızı ve oranı kavramlarının saptanması üzerinde incelemeler yapılmıştır. Çalışmanın ilk bölümünde otelcilik sektörü ve otel işletmelerinin özellikleri, otel işletmelerinde insan gücünün yeri ve önemi, otel işletmeleri yiyecek-içecek departmanlarının ve otel işletmelerinde insan kaynakları departmanının fonksiyonel olarak önemi literatür taranarak kavramsal olarak incelenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde ise otel işletmeleri yiyecek-içecek departmanlarında işgören devri olgusu, işgören devir oranı hesaplama yöntemleri, işgören devir oranının yüksekliğinin otel işletmesi yiyecek-içecek departmanlarına olan etkisi ve işgören devir oranına etki eden işletme dışı ve işletme içi faktörler literatür taranması yoluyla kavramsal olarak incelenmiştir. Otel işletmeleri yiyecek-içecek departmanlarında işgören devrinin literatür taranması yoluyla kavramsal olarak incelendiği birinci ve ikinci bölümde, otel işletmelerinde ve bünyesinde faaliyet gösteren yiyecek-içecek departmanlarında insan gücünün ve niteliklerinin hayati derecede önemli olmasına rağmen işletme dışı ve işletme içi faktörlerin etkisi sonucunda işgören devir oranının yüksek olması da elde edilen en önemli bulgulardan birisidir. Çalışmanın uygulama bölümünde ise, karşılıklı görüşme yöntemi ile otel işletmeleri yiyecek-içecek departmanlarında çalışan işgörenlerin, işgören devrine yönelik düşünce ve bakış açılarının belirlenmesi amacıyla, işgörenlere demografik profilleri, işgören devrine, nedenlerine ve etkilerine yönelik sorular sorulmuş ve önermeler verilmiştir. İşgörenlerin sorulara ve önermelere verdikleri cevaplar SPSS programı 11,5 versiyonu ile mevcut işgörenlerin demografik özelliklerinin analizi, işgörenlerin verilen önermelere katılım düzeyleri ve önermeler arasındaki anlamlılık düzeyleri çapraz tablo analizi ile, işgörenlerin genel olarak önermelere verdikleri cevapların aritmetik ortalama ve standart sapma düzeylerinin analizi ve önermeler arası korelasyon değerlerinin analizi olmak üzere dört ayrı analiz yapılmıştır. Çalışmanın uygulama bölümünde otel işletmelerinin yiyecek-içecek departmanlarında işletme içi faktörler kadar işletme dışı faktörlerin de işgören devir oranının yükselmesini tetiklediği belirlenmiştir. Ayrıca yiyecek-içecek departmanında çalışan mensubu işgörenler açısından işgören devir hızının yüksek olduğu sonucu ortaya çıkmaktadır. Bu çalışma sonucunda otel işletmeleri yiyecek-içecek departmanlarında nitelikli insan gücüne duyulan gereksinimi, insan kaynakları departmanı yöneticileri kadar yiyecek-içecek departmanı yöneticilerinin de dikkate alarak, işgören devrini yükselme yönünde tetikleyecek işletme içi faktörleri mümkün olduğunca optimum seviyeye indirgemeleri gerekliliği ortaya çıkmıştır. Ayrıca işgören devrini yükselme yönünde tetikleyecek işletme dışı faktörler için stratejik planlama yapan ve turizm politikalarını yönlendiren yöneticilerinde etkisiyle turizmin, mevsimlik özelliğinden çıkararak, yılın 12 ayına yayılabilmesi durumunda otel işletmelerinin yiyecek-içecek departmanlarında da işgören devir oranının optimum seviyelere çekilebileceği belirlenmiştir.