Devlet müdahalelerinin mikroekonomik etkileri ve Türkiye tarım kesimine uygulanması

Devletin ekonomiye müdahale etmesi gereği 1929 ekonomik krizi ile gündeme gelmiş, böylece klasik bütçe görüşü geçerliliğini yitirerek yerini müdahaleci modern bütçe görüşüne bırakmıştır. Piyasa ekonomilerinde üretim için gerekli olan marjinal maliyetin marjinal gelire eşit olmamasından dolayı etkinsizlikler oluşmaktadır. Piyasanın iyi işlemediği bu durumlara piyasa başarısızlığı denir. Bunlar, monopoller, dışsallıklar, beklenilmeyen kar ve zararlar, tarım kesimindeki fiyat istikrarsızlığı, diğer sosyal amaçlar ile diğer sosyal sorumluluklardır. Merkezi karar alma organı olan devletin görevi kural koyma, kamu harcamaları, kamu gelirleri ve negatif vergileme devletin ekonomik faaliyetleri üzerine alması ve özelleştirme gibi mikroekonomik politika araçları ile piyasanın başaramadığı bu etkinsizlikleri ortadan kaldırmaktır. Devlet piyasadaki bu etkinsizlikleri gidermeye çalışırken bazı fayda ve maliyetler meydana gelmektedir. Bu fayda ve maliyetler nelerdir? Maliyet hesaplarına hangi kalemler girecektir? gibi sorulara cevap verilebilmesi için fayda ve maliyetlerin tanımlanması gerekmektedir. Kamu yatırım projelerinin hazırlanmasında hangi yatırım kriterlerinin uygulanacağı ile iskonto oranının seçilmesi problemi yatırımlardan beklenen verimi önemli ölçüde etkilemektedir. Kamu harcamaları yapılırken risk ve belirsizlikleri iyi değerlendirilerek hesaplara katılması gerekir. Devlet mikroekonomik politikalar ile piyasaya müdahale etmesi durumunda, kişiler ve firmalar üzerinde çeşitli etkiler meydana getirmektedir. Mikroekonomik analizlerde bu etkiler genelde şekillerle gösterilmektedir. Bu analizlerin uygulama alanlarının sınırlı olması pratikte sapmalara neden olmaktadır. Fakat merkezi karar alma organına politika araçlarının seçilmesi ve sonuçlarının nasıl olacağı hakkında önceden bilgi vermesi bakımından önem taşımaktadır. Türkiye'de mikroekonomik politikaların uygulama alanı içerisinde değerlendirilen ve tarım kesiminde fiyat istikrarım sağlamakta kullanılan poiltikalardan biri de tarımda verimliliği, etkenliği artırmak için verilen tarımsal kredilerin fınans kaynağının büyük bir kısmını T. C. Ziraat Bankası karşılamaktadır. Bu krediler, kamu harcamaları içerisinde yer almaktadır. Türkiye'de diğer bankaların tarıma finans sağlamadaki katkıları yok denecek kadar azdır. 1986 yılında T. G. Merkez Bankası'nın tekdüzen muhasebe sistemineX geçmesi ile kredilerin sınıflandırılmasında değişiklikler olmuştur. T. C Ziraat Bankası'nın yanında tarımın finansmanında Tarım Kredi ve Satış Kooperatifleri önemli bir paya sahiptir. Tarımsal kredilerin uygulamadaki sonuçlarına göre krediler, miktar bakımından yetersiz olup, bölgeler arasında dengesizlikler söz konusudur. Kredi talebinde bulunanlardan istenen teminatların fazla ve kredi faiz oranlarının yüksek olması da tarım kesimini zor duruma sokmaktadır. Bunun yanında kredilerin verildiği, Ege, Marmara, Akdeniz ve Karadeniz bölgelerinde olumlu sonuçlar görülmektedir. Teminatların daha sade hale getirilmesi, faiz oranlarının günün ekonomik şartlarına göre belirlenmesi, kredi alanların eğitilmeleri, Tarım Kredi ve Tarım Satış Kooperatiflerinin mevduat toplayan ve ekonomik yönden güçlendirilmelerini sağlamak ve Türkiye de yer alan tüm bankaların mevduatlarının belirli bir bölümünü tarımın finansmanı için T. C. Ziraat Bankası tarafından bloke edilerek tarım kesimine aktarılması vb. gibi tedbirlerin ve iyileştirmelerin yapılması durumunda kredilerden tarım kesiminin daha fazla fayda elde edeceği umulmaktadır.