Gümrük Birliği'nin tamamlanma sürecinde Ege bölgesi imalat sanayi sorunlar ve bekleyişler

'Uluslararası Ekonomik Bütünleşme' olgusu, II. Dünya Savaşı'ndan sonra daha büyük pazarlara açılma ve dış ticareti engelleyen mal, para ve hizmet akışındaki engelleri kaldırma düşüncesinden hareketle oluşmuştur. Ekonomik bütünleşmeler; serbest ticaret bölgeleri, gümrük birlikleri, ortak pazar, ekonomik topluluk ve bütünleşmenin en ileri aşaması olan tam ekonomik birliklerden oluşmaktadır. 1970'li yıllaradan beri dünyada dört önemli ticaret bloğu karşımıza çıkmaktadır. Bunlardan en büyüğü ise şüphesiz Roma Anlaşması ile temelleri atılan Avrupa Birliği'dir. Bunun dışında Avrupa ülkelerinin oluşturduğu EFTA, Amerika, Kanada ve Meksika' yi içeren NAFTA ise serbest bölge niteliğini taşıyan diğer önemli ekonomik bütünleşmelerdir. AB'nin kuruluşu üç değişik anlaşmaya dayanmaktadır. Bunlar; Avrupa Kömür Çelik Topluluğu, Avrupa Atom Enerjisi Topluluğu ve Avrupa Ekonomik Topluluğu ' dur. Son olarak 1991 yılında Maastricht Zirve Toplantısı sonucunda imzalanan Maasricht Anlaşması ile benimsenen tek para, Avrupa vatandaşlığı, ortak güvenlik-dış politika gibi prensiplerle AET üyeleri tam ekonomik birlik olmanın adımını atmışlar ve dünya literatüründe Avrupa Birliği olarak anılmaya başlanmışlardır. Türkiye'nin AB ile ilişkilerinin dayanağı Atatürk'ün çizdiği 'Batılılaşma' politikası çerçevesinde şekillenmiştir. 1963 yılında imzalanan Ankara Anlaşması ile Türkiye, AB ile ortaklık ilişkisi yaratan anlaşmayı gerçekleştirmiş ve 'Aday Üye' statüsünü almıştır. Ankara Anlaşmasının gereği Türkiye'nin üyeliği hazırlık, geçiş ve son dönem olmak üzerre üç aşamada gerçekleşmesi önegörülmüştür. Türkiye'nin AB ile Gümrük Birliği' ne geçişini düzenleyen ve Ankara Anlaşması' m tamamlayıcı nitelik taşıyan Katma Protokol' ünyürürlüğe girdiği 1973 yılından itibaren, Türkiye'nin gündemine gümrük vergilerini azaltma ve Ortak Dış Ticaret Politikası'na uyum konusundaki yükümlülükler gelmiştir. Katma Protokol ile belirlenen yükümlülükler iki taraflıdır ve gümrük vergilerinin kaldırılmasını, 12 ve 22 yıllık listelere dahil olan mallara ait Ortak Gümrük Tarifesi' ne uyumu ve miktar kısıtlamalarının kaldırılmasını içermektedir. Gümrük Birliği'nin tamamlanmasına dönük olarak Türkiye'nin bugüne kadar gerçekleştirdiği yükümlülükler, 6 Mart 1995'de Gümrük Birliği Ortaklık Konseyi Anlaşması' nin imzalanması ile son halini almıştır. Bu anlaşmanın yıl sonunda Avrupa Parlementosu' nca onaylanması sonunda, 1987 yılında tam üyelik başvurusu rededilen Türkiye, AB' ne tam üye olmadan Gümrük Birliği'ni gerçekleştirmiş olan iilk ülke olacaktır. AB, günümüzde 3874 milyar $ toplam dünya ihracatı içinde %91' lik bir paya, 320 milyon nüfusa ve sahip olduğu 2.7 trilyon$' lik Gayri Safı Yurt İçi Hasıla ile dünyanın birinci büyük pazarıdır. AB'nin Türkiye için önemi sadece tam üyelik olarak değil, aynı zamanda sahip olduğu bu büyük ekonomik potansiyele de dayanmaktadır. Türkiye 775 .000km:' lik yüzölçümü, coğrafi konumunun verdiği stratejik önem ve 60 milyonun üzerindeki nüfusu ile AB için de vazgeçilemez bir pazar konumundadır. Malların şerbet dolaşım ilkesine dayanan Gümrük Birliği'nin temeli imalat sanayi mallarımızın Avrupa pazarmdaki rekabet gücüne dayanmaktadır. Cumhuriyet'in kurulmasından günümüze kadar olan dönemde izlenen ithal ikamesi ve ihracata yönelik sanayileşme stratejileri Gümrük Birliği'nin tamamlanma sürecindeki Türk İmalat Sanayi'nin ihtiyaçlarına ve sorunlarına cevap vermemektedir. Günümüzde imalat sanayi mallarımızın Avrupa pazarlarında rekabet gücünü arttırabilmek, daha sağlıklı bir sanayi yapısına kavuşabilmek için ileri üretim tekniklerin ve teknolojileri içeren yeni bir sanayileşme stratejisine ihtiyaç vardır. İçinde yaşadığımız Ege Bölgesi coğrafi konum, elverişli iklim ve arazi koşulları ile Türk ekonomisinde önemli bir yere sahiptir. Ege Bölgesi'nin Türkiye genelinde imalat sanayi üretiminin %1 1 ' ini, yaratılan katma değerin %12'sini ve toplam ihracatın ise % 16' sim gerçekleştirmektedir. Ege Bölgesi, 'Özel Sanayi Bölgeleri' olarak adlandırdığımız Serbest Bölgeler ve Organize Sanayi Bölgeleri'nin sahip oldukları avantajlardan da yararlanarak ülkemizi sağlıklı bir Gümrük Birliği' ne taşıyacaktır.