turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
İkizdere ilçesinde emek piyasasının yapısı ve göçle ilişkileri

İkizdere Doğu Karadeniz bölgesinin iç kısımlarında bulunan sahip olduğu geniş fakat üzerinde barındırdığı insanları besleme yeterliliğine sahip olmayan bir yerleşim yeridir. İlçe nüfusunun büyük çoğunluğu bu yetersizlik nedeniyle ülkenin büyük şehirlerine göç etmiştir. Nüfus sayım yıllarına göre ikizdere'nin nüfus miktarlarına bakıldığı zaman Türkiye gerçeklerine aylan olarak nüfusun sürekli azaldığı görülmektedir. Bu azalmanın en önemli sebebi göçtür. İlçenin sosyo-ekonomik yapısı yapılan bir geniş katılımlı anket sonuçlarına göre ve küçük yerleşim birimleri için hazırlanmış çalışmaların azlığına ve yetersizliğine rağmen Rize'de ve Trabzon'da bulunan kamu kurum ve kuruluşlarından elde edilen bilgiler ışığında ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu araştırma 5 bölümden oluşmaktadır. 1. Araştırmanın amacı ve metodu. 2. İkizdere ilçesinin sosyo-ekonomik yapısı. 3. İkizdere ilçesinin emek piyasasının yapısı. 4. İkizdere ilçesinde göç. 5. Genel değerlendirme ve sonuçlar. Çalışmada izlenen yöntem bu 5 bölümde İkizdere'nin şu anki durumu detaylı bir şekilde incelendikten sonra, ilçenin içinde bulunduğu problemlere çözüm önerileri sunulmaya çalışılmıştır.
Türkiye'nin ikili ticaret dengesi üzerinde J Eğrisi ve reel döviz kuru değişmelerinin uzun dönem asimetrik etkilerinin sınanması: NARDL Analizi

Bu tez çalışmasında Türkiye'nin en fazla ticari ortaklıkta bulunduğu ülkeler ele alınarak, ulusal paradaki reel değer kayıplarının uzun vadede dış ticaret bilançosunu olumlu etkileyip etkilemediği incelenmiştir. J eğrisi etkisine göre, ulusal paranın değer kaybetmesi kısa vadede dış ticaret bilançosunu olumsuz etkilerken, uzun vadede tüketicilerin yurtiçi mallara yönelmesi ile etki olumlu yöne evrilmektedir. Türkiye'nin 12 ticaret ortağı ile ikili ticaretinde J eğrisi etkisinin geçerliliği 2005:1-2019: 2 dönemi çeyreklik verileri kullanılarak doğrusal olmayan ARDL yöntemi ile analiz edilmiştir. Analizde Türkiye'nin Çin, İtalya ve İngiltere ile ikili dış ticareti ve reel döviz kuru arasında uzun dönem ilişkinin olmadığı görülmektedir. Ele alınan ülkelerden ABD, İspanya, Fransa ve Güney Kore ile yapılan ikili ticaret üzerine analiz sonucunda J eğrisi etkisi tespit edilmiştir. Ayrıca, Türkiye'nin 6 dış ticaret ortağıyla ticaret dengesine döviz kuru değişmelerinin etkisinin asimetrik olduğu bulgusuna ulaşılmıştır.
İletişim ekonomisi

Yaşamakta olduğumuz çağın 'Bilgi ve İletişim Çağı' olarak adlandırılması,21. yüzyılın devrimi olarak kabul edilen 'Bilgi ve iletişim devrimi' bu açıdan ele alındığında önemi daha da artmaktadır. Buna bağlı olarak da iletişim-bilişimdevrimini başarı ile gerçekleştirebilen ülkeler önümüzdeki yıllarda kalkınmışlık düzeyi yüksek, yaşam kalitesi iyi ve toplumsal refahı üst düzeyde olan, dünyada yaşanan bu büyük değişim ve dönüşme öncülük eden, dünyaya yön veren ülkeler olacaktır. Çağımızın en gözde sektörleri arasında bulunan iletişim sektörü ya da ülkemizde kullanılan adıyla 'Elektronik Haberleşme Sektörü', içerisinde barındırdığı üstün teknoloji içerikli elektronik araçlar ve bu teknolojik araçlarınbireylerde sektöre yönelik ilginin artmasına yol açtığı açıkça görülmektedir. İletişim araçları aracılığı ile bilgiye erişim imkanı sağlayan teknolojiler bütünü olarak da tanımlanabilen bilgi ve iletişim teknolojilerinin yarattığı etkiler, Bu durum şüphesiz90'lı yıllarda sadece bir lüks olarak adlandırılan ve sahip olanlara bir ayrıcalık sağladığı düşünülen cep telefonları ve bilgisayarlar gibi önemli iletişim araçlarının, günümüzde geliştirilip çeşitlendirilerek, insan hayatının vazgeçilmesi neredeyse imkansız unsurları arasında yer alması, sektörün önemini bize açıkça göstermektedir. Gün geçtikçe farklılık gösteren insan ihtiyaçları arasındaki önemi giderek artan bir duruma gelen iletişim isteği, iletişim sektörüne yapılan yatırımların gerek kamu gerekse de özel sektör yatırımcıları açısından en değerli yatırım alanları arasında yer almaya başlaması, 'İletişim Sektörü'nü' ön plana çıkaran unsurların başında gelmektedir. Bu durumu gerek kamu gerekse de özel sektör tarafındansektörden beklenen getirinin yüksek olmasından dolayı cazip bir yatırım alanı olarak görülmesine neden olmuştur. İletişim sektörü gelişimini, gün geçtikçe arttıran teknoloji ve bilimsel araştırmalar ışığında piyasalarda sahip olduğu pazar payı bakımından, Gıda, Tekstil v. b. gibi önemli sektörlerden biri konumuna gelmiş ve bu sektörler arasında ekonomik önemi bakımından kendine ilk sıralarda yer bulmuştur. İletişim Ekonomisi, İktisat bilimi içerisinde bulunan Çevre Ekonomisi, Tarım Ekonomisi, Doğal Kaynaklar Ekonomisi, Enerji Ekonomisi v. b. gibi önem arz eden, iktisat bilimi tarafından incelenen ve gelişme gösteren alt dallarından biri haline gelmesi kaçınılmaz olmuştur. Bu araştırma ile ilgili incelenen kaynaklar doğrultusunda, çeşitli saptamalarda bulunularak gelişmesi muhtemel olan, iktisat biliminin alt dallarından biri olacağı düşünülen 'İletişim Ekonomisi' ile ilgili öneriler sunulacaktır.
Ulusal gelir hesaplarında hizmetler sektörü

Günümüzde hizmet toplumu bilgi ve beceri toplumudur ve temel üretim faktörü insan sermayesidir. Başlangıçta verimsiz olarak kabul edilen hizmet faaliyetlerinin toplam outputta artan bir rol oynaması sanayi toplumları açısından hizmetlerin yeniden değerlendirilmesi konusunun gittikçe önem kazanmasına neden olmaktadır. Hizmetler sektörünün Gayri Safi Yurt İçi Hasıla'da sahip olduğu pay ve çalışan aktif nüfusun hizmet sektöründeki oranının yüksekliği, ülkelerin kalkınmışlık düzeylerini belirlemede önemli faktörlerdir. Bir noktaya kadar, reel GSMH güvenilir bir refah ölçütü olarak kullanılabilir, kişi basma GSMH yüksek seviyelere ulaştığında hizmetler sektörünün payı da artmaktadır, ancak hizmetlerde reel çıktıların ölçülmesi çok zor olduğundan ve ölçülmemiş faaliyetler de bulunduğundan, bu durum hizmetler sektörünün GSMH'daki payını büyük ölçüde sınırlamaktadır. Ayrıca hizmetlerin tanımı üzerine uluslararası kabul görmüş bir görüşün olmaması, hizmetlerin Gayri Safi Yurtiçi Hasıla ve istihdam açısından uluslararası düzeyde karşılaştırmasında bazı kuşkular yaratabilmektedir. Bu çalışmada hem iktisat teorisinin hizmetler sektörünü ele alış biçimi incelenmiş hem de Türkiye'deki gelişmeler gözden geçirilerek mevcut durum değerlendirilmiştir.
Effects of macroeconomic variables on sustainable food security in Turkey

Her canlı, yaşamak, büyümek ve çoğalmak için gıdaya bağımlıdır. Gıda güvenliği, her insanın bir sonraki besleyici ve güvenli yemeğinin nereden geldiğinibilmesidir. Gelecek neslin gıda güvenliğini tehlikeye atmayan bir gıda sistemi, sürdürülebilir gıda güvenliğidir. Araştırmacılar, 2050 yılına kadar beklenen dokuz milyarnüfusu beslemenin çok zor olacağından korkuyor. Bu araştırma aynı endişeyi paylaşıyor, ancak asıl sorun nufüsün büyümesi veya dünyanın sınırlı kaynakları değil. Sorun, hükümetlerin, kurumların ve kuruluşların siyasi kararlarında ve ekonomik politikalarındayatmaktadır. Bu sorunlar, çevresel zarar, siyasi çatışmalar, eşit olmayan dağıtımkaynakları, gıda israfı, gıdanın finansallaşması, gıda endüstrisinin tekelleşmesi ve daha fazlasını içerir. Bu nedenle, makro politikaları sürdürülebilir gıda güvenliğine olumlu katkı sağlayacak şekilde şekillendirmek için bu tez, makroekonomik değişkenlerinsürdürülebilir gıda güvenliği üzerindeki etkilerini ekonometrik olarak analiz etmektedir. Analiz için 2012'den 2020'ye kadar Türkiye'nin dönemlik verileri kullanılmaktadır. Etkiyi daha net ve kapsamlı gösterdiği için kantil-kantil regresyon modeli ampirik analiz için tercih edilmiştir. Türkiye'nin temel makroekonomikdeğişkenleri, kişi başı GSYİH, faiz oranı, tüketici fiyat endeksi, döviz kuru, işsizlik oranı, ihracat ve ithalat değişkenleri bağımsız değişkenler olarak alınmış ve analizde bağımlı değişken olarak gıda güvenliği seçilmiştir. Yanıt değişkenine ilişkin veriler, Küresel Gıda Güvenliği Endeksinden 'ten alınmıştır. Yedi ayrı QQRmodelinin sonuçları, kişi başına GSYİH, ihracat ve ithalatın yüksek seviyelerde gıda güvenliğini olumlu etkilediğini göstermektedir. Aksine, gıda güvenliği yüksek faiz, TÜFE, döviz ve işsizlik oranlarından olumsuz etkilenmektedir. Bu değişkenler, mümkün olan en düşük oranlarında tutulurlarsa olumlu katkıda bulunacaktır.
Export promoting policies in Turkish manufacturing industry, 1980-1986

Bu çalışmanın asıl amacı, ihracatı teşvik edici politikaların, 1980- 86 yılları arasinda Türk imalat sanayi ihracatının gelişmesindeki önemini tahmin etmektir. Ayrıca, ihracatın fiyat duyarlılığı da, düşen işçi ücretlerinin ihracat üzerindeki etkilerini değerlendirerek incelenmiştir. Bu çalışmada ihracatı teşvik politikaları iki grupta toplanmıştır: teşvikler ve esnek kur politikası (Türk lirasının. Ocak 1980' den itibaren değer kaybı). İmalat sanayinin alt sektörlerine ait veri olması nedeniyle, bu politikaların önemini test etmek için çapraz-kesimli zaman serileri modeli kullanılmıştır. Yergi iadesi ve döviz tahsislerinin, imalat sanayinin ihracatını geliştirici en önemli teşvik politikaları olduğu bulunmuştur. Ayrıca, Türk lirasının, dolar ve mark karşısında değer kaybetmesi de ihracatı geliştirici etkendir.
Türkiye'nin enerji ekonomisi ve politikaları

CODOĞLU, Işılay. Türkiye'nin Enerji Ekonomisi Ve Politikaları, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2005. Enerji sektöründe, dolaylı olarak elde edilen kömür, petrol, doğal gaz, jeotermal ve nükleer enerji kaynaklan ve direkt elde edilen güneş enerjisi, hidrolik enerji, odun, hayvan ve bitki artıkları gibi birincil enerji kaynaklan ve bu enerji kaynaklarından bir çevrim işlemi sonrası üretilen elektrik, kok, hava gazı, petrol ürünleri gibi ikincil enerji kaynaklan ele alınmaktadır. Enerji sektörünün amacı, ekonomik olmak kaydıyla yerli veya ithal bütün enerji kaynaklarının değerlendirilmesi; birincil ve ikincil enerji taleplerinin, güvenilir bir arz yapısı içinde karşılanması; yerli ve yabancı özel sermayenin sektöre akışının kolaylaştırılması; enerjinin etkili ve verimli bir şekilde tüketilmesini sağlamaktır. Enerji sahipleri ile tüketicileri arasında coğrafi bir köprü oluşturmasına rağmen Türkiye, kişi başına düşen gelir ve kalkınmışlığın bir göstergesi olan enerji kullanımı açısından olması gereken yerde değildir. Bu çalışmada, Türkiye'nin enerji ekonomisi incelenmiş ve sürdürülen politikaların, gecikmeli de olsa, zaman içerisinde liberalleşmeye doğru yol aldığı gözlemlenmiştir. Ayrıca dünya enerji piyasalarında önemli yerlere sahip olan birincil enerji kaynaklarından doğal gaz ve ikincil enerji kaynaklarından elektrik sektörlerinin liberalleştirme çalışmaları araştırılmış ve Türkiye'nin izlemesi gereken enerji politikaları belirlenmeye çalışılmıştır. Liberalleşmenin yanı sıra, küreselleşen dünyada, Türkiye, ekonomisine uzun dönemli ve güvenilir bir enerji pazarı sunabilmesi için bir an önce tükenme eğilimi olan enerji kaynaklarından yenilenebilir ve yüksek verimi olan alternatif enerji kaynaklarına doğru geçiş yapmalıdır.
Türkiye-Gürcistan ekonomik ve siyasi ilişkiler kapsamında Sarp Sınır Kapısının analizi

Türkiye'nin komşusu olan Gürcistan, çok büyük bir ülke olmamasına rağmen sahip olduğu jeostratejik önem nedeniyle, Kafkasya bölgesi ve Türkiye açısından hayati öneme sahiptir. Özellikle, Kafkasya ve Orta Asya'ya açılan ulaşım ve ticaret yollarının merkezi durumundadır. Gürcistan açısından Türkiye; ekonomik ve siyasi açıdan önemli bir ülke olmasıyla birlikte, hem Batı'ya açılan bir kapı, hem de gelişmesine katkı sağlayabilecek ekonomik bir güçtür. Ermenistan'la olan sınırlı ilişkilerimiz nedeniyle, Azerbaycan ve Orta Asya'ya açılan tek ulaşım yolu Gürcistan'dan geçmektedir. Rusya Federasyonu ile aramızda bir tampon bölge oluşturması, Türkiye'nin güvenlik politikalarını olumlu yönde etkilemektedir. Bu çalışmada, Gürcistan'ın etnik sorunlarıyla mücadelelerine, iki ülke arasındaki mevcut projelere, icraatları ile ülke yönetimine damgasını vuran cumhurbaşkanlarına da konuya geniş açıdan bakabilmek için yer verilmiştir. Gürcistan'ın 1991 yılında bağımsızlığını kazanmasıyla birlikte Türkiye ile olan ekonomik ve siyasi ilişkileri incelenmiş olup, iki ülke arasında bulunan Sarp Sınır kapısının ekonomik analizi yapılarak ülke ve bölge ekonomileri üzerindeki etkileri araştırılmıştır.1988'de açılan Sarp Sınır Kapısı ülkemizin önemli bir sınır ticaret kapısı haline gelmiştir. Sınır ticareti, birçok alt yapı eksiğinin olmasına rağmen büyük gelişme göstermiştir. Sarp sınır kapısının açılmasıyla sınır ticaretinde bulunmak için çok sayıda insan, sarp sınır kapısından giriş-çıkış yapmaktadır. Sarp Sınır kapısının açılmasıyla birkaç yıl iki taraf içinde birbirlerini tanıma dönemi olmuştur. Türk ekonomisi açısından Sarp Sınır Kapısı etrafında bulunan illerin ekonomik açıdan gelişme gösterdiği ve orada yaşayan halkın refah seviyesinin arttığı gözlemlenmiştir.
Türkiye'de orman ve ormancılık faaliyetlerini özelleştirme imkanları üzerine bir çalışma

Özelleştirme, genelde özelleştirilecek kurumun hisselerinin en az % 50'sinin özel hissedarlara satışını sağlayacak şekilde oluşturulması anlamında kullanılmaktadır. Bununla birlikte, ormancılıktaki temel düşünce, piyasa güçlerinin rolünü artırarak ormancılık sektöründe verimliliği daha iyi seviyeye ulaştırmaktır. Özellikle, ormancılık sektörüne giriş serbestisi ve kolaylığı sağlamak, rekabeti teşvik etmek ve ortak yatırımlara izin vermek suretiyle, daha birçok önlemin buna katkısı olabilir. Bu çalışmanın amacı; ülkemiz ormancılığının sorunlarının önemli nedeni olan devlet orman mülkiyeti ve işletmeciliğinin özel orman mülkiyeti ve işletmeciliğine tedricen geçişini sağlayarak orman alanlarının ve orman varlığının artırılması, orman köylüsünün refahının yükseltilmesi ve ülke kalkınmasına katkısının artırılabilmesi için gerekli düzenlemeleri yaparak günümüzde geçerliliği kanıtlanan serbest piyasa ekonomisi ilkeleri doğrultusunda faaliyetlerinin yürütülmesini sağlamaktır. Bu araştırma kapsamında düşünülen ormancılıktaki özelleştirmenin pek çok boyutu vardır ve özelleştirme uygulamaları bu boyutlar çerçevesinde düşünülmelidir. Ormanların özelleştirilmesinin daha sağlıklı sonuçlar vermesi isteniyorsa, tüm ormanların özelleştirilmesine geçilmeden önce aşağıda adı geçen uygulamaların öncelik sırasına göre yapılması gerekecektir. Buna göre; -Özelleştirmeye ORÜS'ten başlanmalıdır, -Ormancılık çalışmalarının özel sektöre yaptırılması yaygınlaştırılmalıdır, -Mülkiyeti devlete ait bir kısım boş araziler devredilmelidir, -Fidanlıklar, makina parkları vb. birimler özelleştirilmelidir, -Bazı bölgelerde özellikle Trakya, Doğu Anadolu ve Güney Doğu Anadolu'da var olan baltalıklar yöre halkına devredilmelidir, -Sosyal baskının çok yoğun olduğu bölgelerde mülkiyet devri gerçekleştirilmeli ve köy mülki hudutları içerisinde kalan ormanların köy halkına devri sağlanmalıdır. Yukarıda belirtilen özelleştirme uygulamalarının sonuçlarının olumlu olması verimli ormanların da özelleştirilmesini gündeme getirecektir. Çünkü bugün ülkemizde ormanları işletebilecek nitelik ve nicelikte özel sektör kuruluşu da mevcut değildir. VIII
Küresel kriz sürecinde Türkiye'de iktisat politikası arayışları: Orta vadeli programın eleştirel bir analizi

1929 Büyük Buhranının ardından ikinci en şiddetli kriz olarak kabul edilen ve Amerika'da 2008 yılında patlak veren kriz, küreselleşen dünya ekonomisine de hızlı bir şekilde yayılmıştır. Kriz, Amerika'da finansal piyasada çıkmış ancak Türkiye'de etkisini reel sektör üzerinden göstermiştir. Krizin Türkiye ekonomisi üzerinde kısa ve uzun dönemli birçok etkisi olmuştur. Bu çalışmada, krizin, Türkiye ekonomisine etkilerinin, ülkenin başlıca ekonomik metinlerinden olan, Orta Vadeli Programlar üzerinden incelenmesi amaçlanmıştır. Görülmüştür ki kriz sürecinde OVP'ler sosyal yönü ağır basan ve kalkınmacı amaçlardan uzaklaşmış, daha makroekonomik amaçlara yönelmiştir. Böylelikle yaşanan küresel krizin Türkiye ekonomi üzerinde bir vizyon daralması etkisi yarattığı tespit edilmiştir.
Ulusal inovasyon sistemi, Türkiye örneği

Bilimle bütünleşen teknolojik yenilik çabaları ülkelerin gelişmişlik seviyesini ve halkın refahını belirleyen temel faktör olmuştur. İnovatif her türlü girişim ve bilgi yüzyılımızın mücadele için seçilmiş silahı konumuna gelmiştir. Ulusların bilim ve teknoloji politikalarında öne çıkan bu amaç inovasyona sistemik olarak bakma gereğini doğurmuştur ki bu da ulusal inovasyon sistemini ifade eder. Bu noktadan hareketle çalışmamız ulusal inovasyon sistemini unsurlarıyla ve ülke örnekleriyle değerlendirmekte, ulusal inovasyon sistemini kurmada başarılı olan ülke örneklerinden yola çıkarak Türkiye'nin ulusal inovasyon sistemini eksi ve artılarıyla ortaya koymakta, sisteme sahip çıkıldığı takdirde başarılı olunabileceğini ileri sürmektedir.
Dünya Ticaret Örgütü, gelişmekte olan ülkelerdeki rolü, önemi ve Türkiye

Dünya Savaşı'ndan sonra dünya ticaret sisteminde serbestleşme hareketleri başlamıştır. Öncelikle GATT olmak üzere bir takım görüşme ve anlaşmalarla küresel ticaret ortamı belirli bir yasal ve kurumsal yapıya kavuşturulmaya çalışılmaktadır. Dünya Ticaret Örgütü de küreselleşme ortamında GATT düzenlemeleri ile bazı haklardan yararlanan gelişmekte olan ülkelere ticaret alanında rekabet ortamında bulunabilmeleri için bazı yükümlülükler getirmiştir. Bu çerçevede uluslararası ticaret daha adil ve düzenli bir yapıya kavuşmuş olacaktır.
Gıda rejimi teorisi kapsamında Türkiye'nin tarımsal dış ticaret analizi

Bu çalışmada, uluslararası işbölümü ve uzmanlaşma kapsamında gıda rejimi teorisi kavramsal ve dönemsel olarak incelenmiş, rejim kapsamında Türkiye tarımsal dış ticaretinde meydana gelen değişim ve dönüşüm değerlendirilmiştir. Çalışma kapsamında, önce gıda rejimi teorisi kavramsal olarak tanımlanmış ve rejim dönemleri ile birlikte dünyada meydana gelen tarımsal üretim ve ticaretindeki değişim ele alınmıştır. Daha sonra, aynı dönemler itibariyle Türkiye'deki tarım uygulamaları ve gıda rejiminin Türkiye'deki tarımsal dönüşüm üzerine etkileri incelenmiştir. Son olarak da Türkiye'de meydana gelen tarımsal dönüşümün neden olduğu üretim aksaklıkları tespit edilmiş ve giderilmesi yönünde tarımsal planlamanın gerekliliği üzerinde durulmuştur.
Türkiye'de bireysel emeklilik sisteminin cari denge üzerindeki etkisi

Bu çalışmada Türkiye'de bireysel emeklilik sisteminin cari denge üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Bu amaçla 2003- 2019 dönemine ilişkin aylık bireysel emeklilik sistemi yatırım tutarı ile cari denge verileri kullanılmıştır. En güncel veri seti kullanılarak bireysel emeklilik sisteminde yatırıma yönlendirilen tutar ile cari denge arasındaki uzun dönem ilişki Pesaran, Shin ve Smith (2001)'in sınır testi yaklaşımı çerçevesinde araştırılmıştır. Kısa dönem dinamikleri ise hata düzeltme modeli kapsamında incelenmiştir. Elde edilen bulgulara göre cari denge ile bireysel emeklilik sisteminde yatırıma yönlendirilen tutar arasında uzun dönem ilişki söz konusudur.
Comparative analysis of poverty and inequality

Son 20 yıllık dönemde, refah rejimlerinin karşı karşıya kaldıkları yeni risklerle ile başa çıkmaya yönelik olarak bir dizi reform gerçekleştirilmektedir. Bu bağlamda karşılaştırmalı olarak bakıldığında, farklı nitelikler arz etmekle birlikte, dönüşümlerin yoksulluk ve gelir eşitsizliğinin ciddi boyutlarda yaşandığı güney Avrupa ülkelerinde refah rejimlerinin daha az gelişkin bileşeni olan sosyal yardım alanında olduğu görülmektedir. Bu arka plan üzerinde tezin temel amacı bu ülkelerle refah rejimi açısından benzeşen Türkiye için yoksulluk ve gelir eşitsizliğinin karşılaştırmalı tartışması için iki düzeyli analizden oluşan yeni bir çerçeve sunmaktır. Kantitatif analiz gerçekleştirilen ilk düzeyde Türkiye için ulusal vergi-sosyal yardım modeli, TR-MOD kurulurken, güney Avrupa ülkeleri için mevcut ülkeler arası entegre EUROMOD kullanılarak karşılaştırmalı sonuçlar sunulmaktadır. Bölgede yakın zamanda gerçekleştirilen reformlar ve politika tartışmalarının politik ekonomisi üzerinden gerçekleştirilen kalitatif analiz ise Türkiye'de sosyal yardımlar ile ilgili siyasi gündemi irdelemeyi amaçlamaktadır. 2004 Hanehalkı Bütçe Anketi ve 2004 vergi ve sosyal yardım sistemleri üzerine kurulan TR-MOD'un sonuçları hem yoksulluk riski altındaki nüfus hem de nüfusun geneline ilişkin vergi ve sosyal yardım mekanizmalarının özgül niteliklerine işaret etmektedir. Buna ek olarak, son dönemlerde asgari gelir desteğine ilişkin politika tartışmaları reform süreçlerinin ve reformun parametrelerinin dış etmenlerden çok içsel dinamikler tarafından şekillendiğini göstermektedir.
Liberal iktisat düşüncesi ve politikalarının Türkiye'deki gelişimi

Cumhuriyet döneminde görece liberal politikaları uygulandığı başlıca 3 dönem bulunmaktadır. Bunlar; 1923- 29 dönemi, 1946- 53 dönemi ve 1980 sonrası dönemdir. Cumhuriyetin ilk yılları (1923-29) Osmanlı'daki Milli İktisat Akımı'nın etkilerinin yoğun olarak hissedildiği bir dönem olmakla birlikte, Lozan Anlaşması'nın ilgili hükümleri gereği korumacı politikaların yeterince uygulanmadığı bir dönem olmuştur. 1946- 53 dönemi, II. Dünya Savaşı sonrası değişen dünya şartlan, güçlenen sermaye kesiminin talepleri ve Türkiye için bir güvenlik problemi olan Sovyetler Birliği tehdidinden dolayı, liberal politikalara dönülen bir dönem olmuştu. 24 Ocak Kararlan ile birlikte 1980'li yıllardan itibaren piyasa ekonomisi Türkiye gündemine kesin olarak girmiştir. 1980'li yıllar piyasa ekonomisinin Türkiye'de yerleştirilmeye çalışıldığı yıllar olmuş ve ekonomide yapısall dönüşüm belli oranda sağlanabilmiştir. Ancak artan kamu açıklan ve buna ilaveten yaşanan dış ödemeler bilançosu açıklan; 1994'te 5 Nisan Kararları, Kasım 2000 ve Şubat 2001'de ise daha ağır iki krizin oluşumuna sebebiyet vermiştir. Kamu açıklan ve dış ticaret açığının yaşanmasının temel sebebi iktisadi reformların; siyasi, kültürel ve eğitim reformlarıyla desteklenmemesidir. Siyasi, kültürel ve eğitim boyutu eksik bir iktisadi liberalizmin uzun vadede başanlı olamayacağı özellikle 1990'lı yıllar Türkiye'sinin yaşadığı acı tecrübelerle anlaşılmıştır. Tezi Hazırlayan : Mehmet CEYHAN Tez Danışmanı : Prof. Dr. Recep TARI Tez Kabul Tarih ve No : 19.09.2001,2001/ 13 Jüri Üyeleri : Prof. Dr. Recep TARI Yrd. Doç. Dr. Seyfettin ERDOĞAN Yrd. Doç. Dr. İbrahim Güran YUMUŞAK iv
Türkiye'de yumurta piyasası ve karakteristik fiyat modeli tahmini

Bu çalışma, Türkiye'de yumurta piyasasının dinamik bir yapı sergilemesi ve yumurta fiyatlarının yıllar arasında dalgalanma göstermesi nedeniyle Türkiye'de yumurta piyasasında arz-talep, fiyat oluşumu ve rekabet durumunu analiz etmek ve ürün karakteristiklerinin yumurta fiyatına etkisinin hedonik fiyat modeli ile tahminini amaçlamaktadır. Bu amaçla Antalya merkez ilçelerde zincir marketlerin farklı formattaki satış noktalarından 2019 Ocak-Mart döneminde elde edilen veriler kullanılarak yumurta piyasasında ürün özellikleri ile fiyat arasındaki ilişki hedonik fiyat modeli ile analiz edilmiştir. Yapılan analiz sonucunda, yumurtanın ürün özelliklerinin yumurta perakende fiyatları üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğu ortaya çıkmıştır. Yumurta perakende fiyatını olumlu etkileyen temel özelliklerin yumurta boyutu, omega- 3 zenginleştirme, serbest dolaşan yumurta, organik yumurta özelliği ve paket görünümü olduğu tespit edilmiştir. Bulgular, yumurta perakende fiyatının yumurtaların kalitesinin göstergesi olan belirli özelliklerinden etkilendiğini göstermektedir.