turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Krizler, küresel yoksulluk ve kadın istihdamı arasındaki ilişkinin incelenmesi

Küreselleşme, kriz, yoksulluk, kadın istihdamı kavramları ayrı ayrı olduğu gibi aralarındaki ilişki bakımından da incelenmesi gereken kavramlardandır. Bütün dünya ülkelerinde hissedilen küreselleşme dalgaları hiç şüphesiz ki kadın istihdamını da etkilemiştir. Aynı şekilde krizler ve yoksulluk da kadın istihdamını etkileyen ve aralarında olumlu ya da olumsuz etkileşimler bulunan kavramlardandır. Ülkelerin kalkınması ve büyümesi için büyük önem arz eden istihdam sorunu özellikle de kadın istihdamı sorunu çözülemeyen bir problemdir. Küreselleşmenin olumsuz sonuçlarından olan yoksullukla birlikte kadınlar küreselleşmeyle birlikte artan ucuz ve güvencesiz işlerde çalışmak zorunda kalmaktadır. Bu nedenle kadın istihdamındaki artış yoksulluğa çözüm olamamakta ve kadın yoksulluğunu kalıcı hale getirebilmektedir. Ayrıca krizler de yine kadın istihdamını arttırıcı ya da azaltıcı yönde etkilemektedir. Bu çalışmanın amacı krizler, küresel yoksulluk ve kadın istihdamı arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bu kavramlar arasındaki ilişkilerin ve kadınların çalışma nedenleri, şartları, işgücü piyasasına girişlerinde karşılaştıkları engeller ile iş yerlerinde karşılaştıkları problemlerin incelenmesi amacıyla nitel çalışma yapılmıştır. Bu konularla ilgili araştırmalarda nicel çalışmalar çoğunlukta olup nitel çalışmalar sınırlı kalmaktadır. Ancak yoksulluğu, küreselleşmeyi, krizleri ve bunların kadın istihdamı ile olan ilişkisini araştırmak için bu kavramlardan en çok etkilenen grup olan kadınlarla birebir görüşerek, etkilenenlerin kendi gözünden 'ne anlama geldiğini, nasıl etkilediğini, nasıl sonuçlar doğurduğunu ve çözüm önerileri' analiz edilerek sonuçlar elde etmek daha verimli olmaktadır. Bu çalışmada ekonomik kriz, kadın istihdamı, küreselleşme ve yoksulluk kavramları ile birbirleri arasındaki ilişkiler açıklanmıştır. Çalışmanın uygulama bölümde ise, bu kavramların aralarındaki ilişkiler açısından literatür taraması yapılmıştır ve sonrasında çalışmanın örneklemi olan Bilecik ilinde özel sektörde çalışan 30 katılımcı kadınla yarı yapılandırılmış mülakat yöntemi ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Mülakatlar sonucunda kadınların gözünden değerlendirmeler saptanmıştır. Son olarak da çalışmayla ilgili değerlendirme yapılıp sonuçlandırılmıştır.
Doğrudan yabancı yatırımların ekonomik büyüme üzerindeki etkisi: Türkiye ve Çin üzerine bir ekonometrik analiz

Doğrudan yabancı yatırımların ekonomik büyüme üzerindeki etkileri birçok iktisat teorisinde önemli bir araştırma konusu olmuştur. Bu çalışmada, doğrudan yabancı yatırımların ekonomik büyüme üzerindeki kısa ve uzun vadeli etkileri Türkiye ve Çin ekonomileri bakımından karşılaştırmalı olarak analiz edilmesi amaçlanmış olup, uzun vadeli ve kısa vadeli etkilerin beraberce analiz edilebilmesi için ARDL sınır testi yaklaşımı temel alınmıştır. Türkiye için 1980 2018, Çin için ise 1983 2018 yılları arasındaki yıllık verilerden hareket edilen ampirik uygulamada, gayri safi yurtiçi hasıla ve doğrudan yabancı yatırımların dolar cinsinden değerleri Dünya Bankası veri tabanından derlenmiştir. Çalışmanın ampirik bulguları, doğrudan yabancı yatırımların Çin ve Türkiye ekonomilerinde GSYİH üzerinde pozitif etkisi olduğu, bu etkinin kısa ve uzun vade için de geçerli olduğunu ortaya koymaktadır. Bulgulara göre, uzun vadede, Türkiye'de doğrudan yabancı yatırımlarda gerçekleşen %1'lik bir artış, gayri safi yurtiçi hasılada %0.25'lik (%1.22'lik) bir artışla sonuçlanırken, kısa dönemli etki ise %0.126 ve %0.07 olarak gerçekleşmektedir. Granger nedensellik testi sonuçlarının her iki ülke için de doğrudan yabancı yatırımlardan, gayri safi yurtiçi hasılaya doğru tek yönlü nedensellik ilişkisini desteklemesi çalışmanın bir diğer bulgusudur.
2008 küresel finansal krizinin Türkiye'de bireysel kredilere etkisi

Krizler küreselleşme olgusunun hayatımıza girdiği 1980'li yıllardan itibaren en fazla üzerinde durulan hususlar arasına girmiştir. ABD'de 2007'de bir takım sorunlarla kendini gösteren ve 2008 sonu itibariyle gelişmekte olan ülkeleri de etkisi altına almaya başlayan, dünya finans tarihinin en büyük krizlerinden biri olarak kabul edilen bir global ekonomik kriz yaşanmıştır. Bu çalışmanın amacı 2008 Global Ekonomik Krizinin Türkiye özelinde bireysel kredilere yansımalarını irdelemektir. Çalışma kapsamında analiz edilen veriler 2008 yılının beş yıl öncesi ve beş yıl sonrasını (2003-2013) kapsayacak şekilde ele alınmıştır. 2008 ekonomik krizine giden süreç ve krizin kredi arz ve talebinde yarattığı değişimin ortaya koyduğu ekonomik sonuçlar irdelenmiştir. Kriz ortamında tüketicilerin kredi talebindeki değişimi ölçümlemek adına anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Çalışmada kriz ortamında tüketicilerin kredi taleplerindeki değişim mal ve hizmet grupları, eğitim düzeyi, gelir düzeyi, meslek ve yaş gibi çeşitli kategorilere ayrılarak değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmede, kriz ortamında söz konusu tüketici gruplarının kredi kullanım alışkanlıklarında önemli değişimler olduğu görülmüştür.
Trakya bölgesinde gübre kullanımının ekonomik analizi

Lisans TeziTRAKYA BÖLGESİNDE GÜBRE KULLANIMININ EKONOMİK ANALİZİGüven AKARTrakya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarım Ekonomisi Anabilim Dalı Danışman: Yrd. Doç. Dr. Gökhan UNAKITAN2007, Sayfa:60Jüri: Doç. Dr. Fadul ÖNEMLA Yrd. Doç. Dr. M. Ömer AZABAĞAOĞLUYrd. Doç. Dr. Gökhan UNAKITANBitkisel üretim insanlar ve hayvanların beslenmesi için temel bir olaydır. Bu olaybitkilerin inorganik maddeleri organik maddeye çevirmesi sonucu gerçekleşmektedir. Bu çevrimsürecinde, bitkiler için daha iyi olan koşulların hazırlanması durumunda, elde edilen ürünün niteliği ve miktarında iyileşmenin olması, insanoğlunun yakından takip ettiği bir durum olmuştur. Gübreler bitkiler için mutlak gerekli olan kimyasal bileşikleri içerirler. Bunun ötesinde tek başınaüründe %50 verim artışı sağlatabildiklerinden, tarımsal üretimde en önemli girdilerdendir. Çalışmanın amacı, Türkiye olarak yılda, 1,1 milyar $ gibi oldukça yüksek dışalım yaptığımızgübre ve gübrelemeyi inceleyerek, Trakya Bölgesinin ağırlıklı üretim desenini teşkil eden buğday ve ayçiçeği tarımında, çiftçilerin gübre kullanımlarını ve gerekçelerini ortaya koymaktır. Analizde kullanmak üzere bölgede 170 üretici ile anket yapılmıştır. Anket sonuçlarının analizine göre toprak tahlili yaptıran üreticilerin diğerlerine göre buğday için %3,8 daha az azot kullandığı,%1, 7 daha fazla fosfor kullandığı ve verimde %12'lik bir artış elde ettiği tespit edilmiştir. Ayçiçeği için ise %14 daha az azot kullandığı, %23, 3 daha fazla fosfor kullandığı, %16 daha azpotasyum kullandığı ve verimde %10, 5 luk bir artış elde ettikleri tespit edilmiştir. Trakya Bölgesindeki gübre kullanımının ekonomik analizi ortaya koymak üzere Cobb-Douglas üretim fonksiyonundan yararlanılmıştır. Cobb-Douglas üretim fonksiyonu sonuçlarına göre buğday içinölçeğe göre sabit getiri (abi=1,0293) tespit edilirken ayçiçeği için ölçeğe göre artan (abi=1,1055)getiri tespit edilmiştir.
Yenilenebilen ve yenilenemeyen enerjinin iktisadi büyüme üzerindeki etkisi: 28 OECD ülkesi üzerine ampirik bir çalışma

Dünyada, 1970 enerji krizinden bu yana iktisadi büyümeye paralel olarak enerji kaynaklarının kullanımı da hızla artmıştır. Günümüzde ekonominin olmazsa olmazı haline gelen enerji kullanımı, daha çok yenilenemeyen kaynaklardan elde edilmektedir. Fosil yakıtların çevre ve atmosferi kirletici dezavantajlarının olması, yenilenebilir enerji kaynaklarını daha fazla tercih edilen konuma getirmiştir. Bu noktadan hareketle bu çalışmanın amacı, yenilenebilir ve yenilenemeyen enerji tüketimi ile iktisadi büyüme ilişkisini araştırmaktır. Bu amaçla 1990- 2013 dönemi yıllık verileri ile 28 OECD ülkesi üzerine ampirik bir çalışma yapılmıştır. Uygulamada, Johansen Fisher ve Pedroni eşbütünleşme ve Granger nedensellik testleri kullanılmıştır. Pedroni FMOLS ve DOLS yöntemleri ile değişkenler arasında tespit edilen uzun dönem eşbütünleşme ilişkisinin katsayıları araştırılmıştır. Elde edilen bulgulardan, değişkenler arasında uzun dönemli bir eşbütünleşmenin olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca iktisadi büyüme ile yenilenemeyen enerji arasında çift yönlü, iktisadi büyümeden yenilenebilir enerjiye doğru ise tek yönlü bir ilişki tespit edilmiştir. FMOLS ve DOLS testleri ile uzun dönemli katsayıları elde edilen OECD ülkelerinden bazılarının yenilenemeyen enerjiden olumsuz etkilendikleri görülmüştür. Yine bu iki testten elde edilen ülke katsayılarına göre yenilenebilir enerji kullanımının, 28 OECD ülkesinin tamamının iktisadi büyümesine katkı sağladığı tespit edilmiştir.
Avrupa Birliği ortak tarım politikası açısından Türk tarım sektörünün durumu

Avrupa Birliği üyesi ülkelerin tarım politikalarının, gerek ekonomik gerekse siyasi anlamda ortak bir çerçevede yönetilmesi esasına dayanan Ortak Tarım Politikası, Avrupa Birliği'nin ilk ortak politikasıdır. Halen Birlik bütçesinin yaklaşık yarısını oluşturan Ortak Tarım Politikası'nın, Avrupa Birliği'nin en önemli politikalarından biri olduğunu söylemek mümkündür. Avrupa Birliği, sanayi ürünlerinde Gümrük Birliğiyoluyla gerçekleştirdiği serbest dolaşımı, tarım ürünlerinde Ortak Tarım Politikası ile gerçekleştirmektedir. II. Dünya Savaşı yılları ve sonrasında, Avrupa'da ortaya çıkan gıda yetersizlikleri, Ortak Tarım Politikası'nın oluşturulmasında başlıca etken olmuş ve 1958 yılında Topluluğu kuran Roma Anlaşması'nın yürürlüğe girmesiyle birlikte Ortak Tarım Politikası'nın yasal temelleri ortaya atılmıştır. Bilindiği gibi 17 Aralık 2004 tarihli Brüksel Zirvesi'nde, Türkiye'nin AB'ye katılım müzakerelerine 3 Ekim 2005'de başlanması kararlaştırılmıştır. Müzakere sürecinde, kapsam itibariyle en ağırlıklı alanın tarım olacağı bilinmektedir. AB'ye üyelik yolunda, AB mevzuatının en kapsamlı bölümü olan ve yaklaşık yarısını oluşturan tarım müktesebatına uyum, Türkiye'nin asıl konusudur. Bu süreçte tarım konusunda, özellikle tarım nüfusu, işletme büyüklüğü, örgütlenme, tarımsal desteklemeler, kurumsal organizasyon, teknoloji kullanımı, verimlilik, bitki ve hayvan sağlığı şartları, ürün kalite ve standartları açısından uyum sağlanması gerekmektedir. Bu çalışma ile Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne tam üyelik sürecinde, Avrupa Birliği'nin Türk tarımından isteklerinin belirlenmesi ve bu doğrultuda Türkiye'nin Avrupa Birliği Ortak Tarım Politikası'na uyum için yapması gereken düzenlemelerin ortaya konması amaçlanmaktadır. Ayrıca Türkiye ile tarımsal yapısı büyük ölçüde benzerlik gösterenPolonya'nın Avrupa Birliği ile müzakere sürecindeki Ortak Tarım Politikası'na uyum çalışmalarının incelenerek, bu konudaki Polonya deneyiminin, Türkiye'nin uyumunaışık tutması amaçlanmaktadır.
Türkiye otomobil sektörünün talep analizi

İnsan hayatını kolaylaştıran otomobil, ulaşım alanında yolcu ve yük taşımada en önemli vasıta haline dönüşmüştür. Otomobil sektörü çevresel düzenlemelerin meydana gelmesini sağlayarak yollar, otoyollar, park alanları ihtiyacını ortaya çıkarmıştır. Şehirleşmenin artmasına paralel olarak da tüketicilerin otomobil talebi artmaktadır. Otomobil sektörü gelişmekte olan ülkeler için anahtar sektör görevi görmektedir. Küresel ekonomi içinde önemli bir yer tutan sektör, sürekli olarak teknolojik yapıyla ve AR-GE yatırımlarıyla beslenmektedir. Ekonomide çarpan etkisi oluşturan sektör istihdam, büyüme, iç ve dış denge üzerinde olumlu katkılar sağlamaktadır. Şehirleşmenin hızla artması ve şehirlerin büyümesiyle de otomobilin günlük hayat içinde kullanımının gitgide artması sonucu talebi sürekli artmaktadır. Heterojen bir mal olan otomobil birçok marka ve modelle farklı tüketici grupları için farklı talepler oluşturmaktadır. Bu çalışmanın içeriği Türkiye otomobil sektörünün nelerden etkilendiğinin araştırılmasıdır.
Para politikalarının reel ekonomiye aktarımı çerçevesinde parasal aktarım mekanizmalarının incelenmesi ve Türkiye ekonomisi için ampirik çalışma

Parasal aktarım mekanizmaları merkez bankalarının uyguladıkları para politikalarının reel ekonomi üzerindeki etkileri açıklamaktadır. Para politikasında meydana gelen değişikliklerin hasıla, istihdam gibi makroekonomik değişkenler üzerine etkileri aktarım kanalları vasıtaları ile gerçekleşmektedir. Aktarım kanalları faiz kanalı, kredi kanalı, döviz kuru kanalı, varlık fiyatları kanalı ve beklentiler kanalı olmak üzere beş ana başlıkta incelenmektedir. Çalışmada beklentiler kanalı hariç diğer tüm kanallar ampirik olarak incelenmiştir. Türkiye ekonomisinde parasal gelişmelerin reel ekonomik gelişmeler üzerinde ne gibi sonuçlar doğurduğunu görmeyi hedeflenmektedir. 2006:1-2018: 4 dönemi çeyreklik veriler kullanılarak VAR modeli çerçevesinde etki-tepki analizleri yapılmış ve değişkenlerin varyans ayrıştırmaları yapılmıştır. Çalışma sonucunda, Türkiye'de aktarım kanallarının incelenen dönem içersinde çalıştığı bulgularına rastlanılmıştır.
Kamu iktisadi teşebbüslerinde etkinlik ve verimlilik analizi Toprak Mahsulleri Ofisi örneği

Girişimlerin mülkiyet biçimi gereği verimli ya da verimsiz çalışacağı yargısını içeren görüşler ve buna karşı olan görüşler yeterli bilimsel çalışmalarla desteklenmelidir. Toprak Mahsulleri Ofisi'nin etkinliğindeki düşüşün nedeni kuruluş dışında gelişen makroekonomik politikaların söz konusu girişimin yüksek düzeyde borçlanmasına yol açarak mali yapısını bozması ve bu koşullarda sosyal işlevlerini yerine getirmek zorunda bırakmasıdır.
Yatırımların teşvikine yönelik kamu taşınmazları tahsisleri ve Türkiye uygulaması

Devletlerin büyüme, istihdam ve ödemeler dengesi gibi makroekonomik hedefleri gerçekleştirmek veya sanayi, teknoloji, çevre, eğitim, enerji politikaları, sosyal ve bölgesel kalkınma politika hedeflerine ulaşabilmek için kullandıkları ekonomi politikalarından biri de teşvik sistemidir. Türkiye de uygulanan teşvik politikaları, öncelikle bölgesel dengesizlikleri ortadan kaldırmak amacı taşımaktadır. Avrupa Birliği ne uyum sürecinde teşvik sisteminde genel olarak değişiklik yapılmıştır. Bölgesel dengesizlikleri ortadan kaldırmak için uygulanan yatırım teşviklerinin yanında Araştırma-Geliştirme yatırımları, önemli sanayi yatırımları ve stratejik yatırımları da destekleyen teşvik politikası uygulanmaya başlanmıştır. Teşvik sistemi içerisinde yatırım yeri tahsisleri de önemli bir araç olarak kullanılmıştır. Bu çalışmada, öncelikle yatırımlar ve teşvik sistemi genel olarak değerlendirilmiş, AB de uygulanan sistem incelenmiş ve ikincil veriler kullanılarak Türkiye de uygulanan teşvik sisteminin gelir ve istihdam etkisi analiz edilmiştir. Türkiye de teşvik mevzuatında günümüze kadar uygulanan değişimler değerlendirilmiş ve teşvik politikalarının içerisinde yatırım yeri tahsislerinin uygulanma yöntemleri hakkında bilgi verilmiştir. Teşvik sistemine ilişkin oluşturulan veri setinden yararlanılarak hem ülke geneli, hem de teşvik sistemi içinde yatırım yeri tahsislerine yönelik durum analizi ve değerlendirme yapılmıştır. Son olarak ekonometrik model kullanılarak, teşvik sisteminin Türkiye nin Gayri Safi Yurtiçi Hasıla sı ve istihdam hacmi üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre Türkiye nin altı bölgesinde 2001 ve 2013 yılları arasında teşvik kapsamında yapılan yatırımlardan 3., 4. ve 5. bölgelerde yapılan yatırımların GSYİH yı arttırdığı, 4. ve 6. bölgelerde yapılan yatırımların ise istihdamı olumlu etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak teşvik uygulamaları ve özellikle yatırımlara arazi tahsisi yoluyla bölgesel nüfus ve istihdam dinamikleri olumlu etkilenebileceği ve gelişme sorunlarının azaltılabileceği görülmektedir.
Empirical analysis over trade advantage of Turkey in the light of international costs

Ülkelerin iktisadi anlamda kendi kendilerine yetememesi ve uzmanlaşarak daha verimli üretime yönelmesi uluslararası ticaretin önemini giderek artırmaktadır. Son otuz yılda, uluslararası ticaret küresel hasıla düzeyinden daha hızlı büyümektedir. Dünya Ticaret Örgütü'nün 2001 Dünya Ticaret Raporu'na göre 1980'den bu yana 21. yüzyılın başına kadar dünya ticareti, yaklaşık olarak dünya üretim büyümesinden iki kat daha hızlı büyümüştür. Ayrıca, yükselen piyasa ekonomileri dünya ticaretindeki paylarını gün geçtikçe artırmaktadır ve toplam küresel ihracattaki payları hemen hemen %50 düzeyine ulaşmıştır. Gelişen ekonomiler arasında bulunan Türkiye, 2023 itibariyle, uluslararası ticaretteki payını %1.5'e çıkarmayı ve dünyada ilk 10 ekonomi içerisinde yer almayı hedeflemektedir. Ayrıca ihracatın ithalata oranının da 2023 yılında %80 olarak gerçekleşmesi planlanmaktadır. Türkiye'nin dış ticareti için gelecek planlanırken uluslararası maliyetlerin göz ardı edilmesi büyük sorunları da beraberinde getirebilir. Bu maliyetler içinde taşımacılık maliyetleri ve emtia fiyatları uluslararası ticaretin belirleyicilerindendir. Aynı zamanda döviz kurunun da bir ülkenin uluslararası ticaretteki performansı açısından önemli bir role sahip olduğu görülmektedir. Taşımacılık maliyetlerinin, uluslararası emtia fiyatlarının ve döviz kurunun ülkelerin uluslararası ticaretinin temsili değişkenleri arasında oldukları kabul edilmektedir. Tez çalışmasının temel amacı, Türkiye'nin dış ticaretinin uluslararası maliyetler ile olan nedensellik ilişkisini ortaya çıkarmaktır. Uluslararası ticaretin başlıca maliyetlerinden olan emtia fiyatları ve taşıma maliyetlerinin yanında döviz kuru da buna ek olarak küresel anlamda dış ticaretin belirleyici etkenleri olarak ele alınmaktadır. Taşımacılık maliyetlerini ölçmek için Baltık Kuru Yük endeksi referans olarak alınmıştır. Yapılan ekonometrik analizin sonuçlarına göre BDI verileri üzerinden belirlenen uluslararası taşımacılık maliyetlerinden ve nominal efektif döviz kurundan ithalata, ulusalararası emtia fiyatlarından ve nominal efektif döviz kurundan ihracata Granger nedensellik bulunmuştur.
Çalışma hayatında esnekleşme ve esnek çalışma biçimleri

Küreselleşmenin etkisiyle ekonomik sınırların ortadan kalkarak yeni bir ekonomik düzenin oluşması, dış ticaretin artışı, çok uluslu firmaların ortaya çıkışı, ürünlerin ve üretim tekniklerinin çeşitliliği, müşteri istek ve beklentilerin artması sonucu uluslararası rekabet faktörü ön plana çıkmıştır. Gelişmiş sanayisi olan ülkelerin çalışma yaşamına ve çalışanların bu hızlı değişim sürecini içeren adaptasyona ayak uydurabilmeleri konusunda esneklik unsurunu kullandığı bilinmektedir. Çalışma hayatı yanı sıra sermaye, emek, sosyal güvence gibi konuları da içeren esnek çalışma kavramı; işsizlik ile oluşan istihdam açığı ve çalışanların sosyal yaşantıları hususlarında da önemli değişiklikler sunmuştur. Üç bölümden oluşan bu çalışmada 'esnek çalışma' kavramına ilişkin tanımlar, sistemler ve kuramlar incelenerek esnek çalışmanın işçi ve işveren açısından getirileri ve dezavantajları ele alınmaktadır. Ayrıca esnekleşmenin tarihsel süreci, dünyada ve Türkiye'de gelişimi, istatistiki veriler kullanılarak ülkeler arasında karşılaştırmalar yapılmıştır. Çalışmada tarihçi metot ve kaynak tarama yöntemleri kullanılmış, çalışmaya ilişkin verilerin elde edilmesinde internet veri tabanları, dergi makaleleri, e-kitaplar ve mevzuattan faydalanılmıştır. Bunların yanı sıra konu akışına ilişkin olarak her başlıkta incelenen konuların kronolojiye göre açıklanmasına özen gösterilmiştir.
Dışsallıkların ekonomi politiği: Türkiye örneği

Dışsallık, herhangi bir faaliyet sonucu üretici ve tüketiciler dışında, üçüncü kişilere maliyet ya da fayda şeklinde yansıyan etkilerdir. Bu etkilerin fiyat sistemi içinde yer almaması ve birçok dışsallık yaratan unsura piyasa mekanizması içinde rastlanması devletin ekonomiye müdahalesini kaçınılmaz kılmaktadır. Devlet müdahalesi dışındaki araçlarla da, piyasa başarısızlığı olarak kabul edilen dışsallıklar içselleştirilebilmektedir. Eğitim, sağlık, çevre, ulaşım ve inşaat gibi alanlarda dışsal etkilerle daha fazla karşılaşılmaktadır. Türkiye ekonomisinde de dışsal faktörlerin etkisi belirgin bir şekilde göze çarpmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, Türkiye'de dışsallık yaratan unsurların ekonomiye etkilerini analiz etmektir. Üç bölümden oluşan çalışmada dışsallık kavramı ana hatları ile ele alındıktan sonra, dışsallık yaratan unsurlar üzerinde durularak, Türkiye ekonomisi özelinde dışsallığın etkileri ortaya konulmaktadır.
Kalkınmanın sürdürülebilirliği ve insani kalkınma ilişkisi

Kalkınma stratejilerinin temel özelliği, bunların sadece ekonomik değil, bunun yanında sosyolojik, kültürel ve siyasal tercihlerle de ilgili olmalarıdır. Günümüzde, teknolojik alanda yaşanan hızlı gelişmeler, bu stratejileri önemli ölçüde etkilemektedir, ileri gelişmişlik düzeyi, ülkelerin özellikle fiziki sermaye birikimleri ile birlikte, nitelikli işgücü sayesinde elde edilen teknolojik gelişmelere bağlı olmaktadır. Endüstri çağının kaynak üstünlüğüne dayanan yapısı, bilgi çağına geçişle birlikte, yerini bilgiye -teknolojik bilgiye - bırakmakta ya da üstünlüğü paylaşmaktadır. Bilim ve teknolojinin maddi üretimdeki rolü ve yoğunluğu artarken teknolojik yenilenmenin de üretkenlik artışındaki payı giderek yükselmektedir. Teknolojik yenilikler, ürün ve hizmet üretiminin miktar ve kalitesini arttırmakta ve yeni iş alanlarının doğmasına yol açmaktadır. Bu nedenle, teknolojik yenilikler, ekonominin gelişmesini, toplumsal refah düzeyinin yükselmesini ve yaygınlaşmasını doğrudan etkilemektedir. Teknolojik yeniliklerin insan faktörü tarafından gerçekleştirilmesi, insanın niteliğinin, teknolojik gelişme açısından ne derece önemli olduğunu ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, teknolojik alanda görülen yenilikler ve bilgi teknolojilerinde ortaya çıkan gelişmeler, yeniliklere dayalı ve insan odaklı kalkınma stratejilerini ön plana çıkarmıştır. Değişimin yaşandığı, teknoloji ve insan faktörünün ön plana çıktığı günümüzde, kalkınma olgusunun fiziki sermayeye dayalı, teknolojiyi ekonomi dışı olarak ele alan geleneksel yaklaşımlar yerine, yeniliklere vurgu yapan ve insan odaklı yeni yaklaşımlar çerçevesinde ele alınması, yaşanan değişimi daha iyi açıklayabilmektedir. ifade edilen bu bütünsellik ve kapsam içinde, yeniliklerin sürekliliğine dayalı bir kalkınma stratejisinin; yaratıcı insana dayanması, yenilikleri merkez alması ve stratejinin tüm toplumsal alanda geçerli olması gerekmektedir. Bu bağlamda söz konusu stratejiyi, Sürdürülebilir Yenilikçi Kalkınma Stratejisi olarak adlandırmak mümkündür. Ulusal Ar-Ge ağının kurulması, teknolojik kapasitenin arttırılmasına dönük tüm faaliyetler ve yenilikçi kurumsallaşmayı ve yapılaşmayı gerçekleştirmeye dönük politikalar, bu stratejinin başarısını arttıracaktır.