turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Demir Çağ ve Demir Çağ öncesinde Anadolu'da göçebelik ve göçebe sanatı

M. Ö. IV. bin yıldan itibaren evreler halinde gelişim gösteren bozkır göçebe kültürünün Anadolu'daki Tunç Çağ etkilerine ilişkin sorunlar henüz kesin çözüme ulaşmamıştır. Bununla birlikte bu etkiler Kafkasya'nın Kuban Bölgesindeki Maikop kurganlarında bulunan madeni bulgularla Alacahöyük ve Horoztepe eserleri arasındaki benzerliklerle açıklanmaya çalışılmıştır. Kesin kanıtlara dayanmasa da bu ilişki bazı hayvan stillerinde algılanabilmektedir. Güney Rusya kökenli göçebe kültürlerin Anadolu'daki Demir Çağ temsilcileri izleri arkeolojik olarak saptanabilen Kimmer ve iskitler'dir. Kafkaslar ve Azak Denizinin kuzeyindeki ana yerleşimlerinden İskit toplulukları tarafından çıkartılmaları sonucu, Kimmerler Kafkas geçitlerini aşarak Anadolu topraklarına girmiş ve bu bölgede ilerlemeye başlamışlardır. Yaklaşık yüzyıla yakın bir süreçte söz konusu atlı göçebelerin saldırgan ve yağmacı politikalarını Anadolu'da sürdürdükleri izlenir. M. Ö. Vlll. yüzyıldan başlayarak M. Ö. VI. yüzyıl içlerine değin Urartu, Frig ve Lidya gibi Anadolu krallıklarının tarihlerini etkiledikleri bilinmektedir. Yakındoğu'ya ve Anadolu'ya yayılımları göçleri ve akınlan benzeri şekilde iskitler'de de tekrarlanmaktadır. Urartu'nun kuzeydoğusundan Asur'un kuzeyine, Doğu Anadolu ve Lidya sınırlarına değin ilerleyerek, bölgedeki siyasi tarihte önemli roller üstlenmişlerdir. Göçebe toplulukların Anadoludaki varlıklarını kanıtlayan bulgular koşum takımları, hayvan betimli aksamlar ve savaş aletleridir. Adı geçen göçebe halkların Anadolu'daki etkinliklerinin sanatta da var olduğu anlaşılmaktadır.
Kültepe- Kanis kazıları ve sonuçları (1890- 2013)

Kültepe Erken Bronz Çağı'ndan itibaren yerleşim görmüş 18 yapı katından oluşan, Anadolu'nun en eski höyüklerinden biridir. Coğrafi konum olarak Kayseri'ye 20 km. uzaklıkta bulunan höyük 21 m. yüksekliktedir. Tarih boyunca pek çok farklı medeniyete ve kültüre ev sahipliği yapan Kültepe'nin bu denli önemli ve zengin buluntulara sahip olmasının doğal bir sonucu olarak kazılar ve sonuçlarının önemi tez çalışmamızın amacını açıklamaktadır. Çalışmamızın giriş bölümünde yararlanılan kaynaklar, höyüğün coğrafi konumu ve fiziksel özellikleri hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümünde; Kültepe'nin tarihçesi, geçirmiş olduğu tarihi çağlar hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde ise; höyüğün bulunuşu ve ilk kazı çalışmaları, T. T. K desteği ile yapılmaya başlanan sistemli kazı çalışmaları ve bu kazılar sonucunda yapılan çalışmalar, yayınlanan eserler konusuna değinilmiştir. Üçüncü bölümde; kazılardan çıkarılan tabletler, mühürler, mimari yapılar, seramik eserler, taş ve madeni buluntular hakkında bilgi verilmiştir. Sonuç kısmında ise; bu üç bölümde verilen bilgiler ışığında bir değerlendirme yapılmıştır. Kültepe kazıları ve sonuçları başlıklı çalışmamızın bulgularına göre; 18 yapı katından oluşan Anadolu'nun en eski ve en büyük höyüklerinden biri olan Kültepe- Kanis; Eski Tunç Çağı'ndan itibaren yerleşim görmeye başlayarak; Asurlu Kolonistler Devri, Hitit, Frig, Hellenistik- Roma Dönemlerini yaşamış ve bunun neticesinde pek çok kültürün yayılmasının yanı sıra yazının ilk defa bu topraklarda görülmesi ile dönemin cazibe merkezi olmuştur. Şehir tarih boyunca geçirmiş olduğu tarihi devirlerin en parlak dönemini Asurlu tüccarların, bölgeye ticari amaçlarını sürdürmek amacıyla gelmesinden sonra yaşamıştır. Bu kazılar neticesinde ortaya çıkarılan buluntular bakımından en zengin kaynaklar tabletler olup dönemin siyasi, kültürel, medeni, hukuk, sosyal ve ekonomik durumu hakkında bilgi vermeleri açısından oldukça önemlidir. Ele geçirilen buluntular içerisinde yer alan mühür baskılarında, seramik eserlerde, madeni eserlerde, mimari yapılarda Asur, Suriye, Babil gelenekleri görülse de Anadolu halkı kendi yerel kimliklerini de koruyarak tanışmış oldukları bu yabancı kültürleri de benimseyerek kendisinden sonra gelen kültürlere temel oluşturmuştur.
Antik Anadolu madenciliği

Antik Çağ ekonomisini oluşturan en önemli unsurların başında yer alan madenleri; Antik Çağ öncesi dönemlerden alarak Antik Çağ yazılı kaynakları ile arkeolojik buluntularına kadar getirdiğimiz bu çalışmada madenlerin çıkış yerleri ve kullanımları konusu tarihsel sürecinde irdelenmiştir. Buna binaen çalışmamızda, öncelikle Antik Çağda yoğun olarak kullanılmış maden elementleri esas noktamızı teşkil etmiştir. Az miktarda kullanılan diğer elementlere ise ek olarak değinilmiştir. Bundan sonra madenciliğin ve madeni eserlerin yapım teknikleri ile gelişim süreci araştırılmıştır. Anadolu madenciliğinin Neolitik, Kalkolitik ve Tunç çağlarına toplu bir bakış atıldıktan sonra özellikle Tunç Çağında yerini alan Asur Ticaret Kolonileri Çağı başta olmak üzere Anadolu ve Mezopotamya arasındaki maden ve madencilik ilişkileri sorgulanmıştır. Daha sonra Antik Anadolu kültürüne etki ettiğini düşündüğümüz kültürler incelenmiştir. Ardı sıra sikke metali kaynakları ile darp tekniklerinin bizi maden kaynaklarına ve madencilik kültürüne götüreceği düşünülerek sikkeye değinilmiştir. Antik Yunan ve Roma kültürleri birbirlerine ayna olmuştu. Maden ocaklarında çalıştırılan insanlar Anadolu, Yunanistan ve diğer bölgelerde hep aynıydı. Bunun için konumuza madeni çıkaran insanlar yani madenci köleler de tanrıları Hephaistos'la birlikte dahil edilmiştir. Bunu yanında sanatsal incelemesine girmeden Antik Çağ maden sanatına bir bakış atılarak madencilerin tanrısı Hephaistos'a değinilmiştir. Antik Anadolu madenciliğine girdiğimizde ise Urartu, Frigya ve Lidya maden ve madencilik kültürleri araştırılmış ardından madenciliğin yoğun olarak yapıldığı Antik Anadolu bölgeleri incelenerek araştırmaya son verilmiştir.
Arkeolojik buluntular ışığında antik dönem teknelerinde yürütücü güçler

Bu tez kapsamında, arkeolojik kazı ve araştırmalarda ele geçen seramik, mühür, model ve fresk gibi buluntulardan hareketle antik dönem teknelerinde ilerlemeyi sağlayan elemanların kullanımı ve gelişimi incelenmiştir. İki ana başlık altında, yelken ve kürek olarak ayrılan yürütücü elemanlar, bölge ve dönem sıralaması içinde verilmiştir. Dönem verilerine ve şartlarına birebir uygun şekilde gerçekleştirilmiş deneysel arkeoloji çalışmaları ile tez konusu desteklenmiştir.
Kyzikos heykeltıraşlık eserleri

Balıkesir ili sınırları içerisinde bulunan Kyzikos kentinde gerçekleştirilen kazı çalışmalarından ve farklı tarihlerde müzelere kazandırılan heykeltıraşlık eserleri, stilistik, ikonografik yönlerden değerlendirilmiştir. Bu çalışmada Arkaik Dönemden başlayarak Roma Döneminin sonuna kadar devam eden süreçte üretilen eserler tanıtılmaya çalışılmıştır.
Arkaik Dönem İon mimarlığında hayvan frizinin gelişimi

Arkaik Dönem İon mimarlığında bezeme unsuru olarak kullanılmış olan hayvan frizleri bu çalışmanın ana konusunu oluşturmaktadır. İon sanatını daha iyi anlama adına, mimari eserler yanında, İon sanatının ürünleri olan farklı üsluplardaki seramikler, plastik eserler, Klazomenai lahitleri, kent sikkeleri ve diğer küçük buluntu örnekleri de konu kapsamında detaylıca incelenmiştir. İon sanatındaki hayvan tasvirlerine ışık tutması için, ilk ortaya çıktığı dönemlerden başlayarak, çalışmanın ana konusu olan Arkaik Döneme kadar uzanan bir süreçte, farklı kültürlerde görülen hayvan betimleri ayrı başlıklar altında sunulmuştur. Paleolitik dönemden başlayarak Arkaik Dönem sonuna kadar, Anadolu, Mezopotamya, Yunanistan, Mısır ve Ege havzasındaki kültürlere ait hayvan betimli mimari, seramik, plastik eserler ve diğer buluntular incelenmiştir. Farklı kültürlerdeki hayvan betimlerinin birbirleri ile olan ilişkileri, kendi kültürleri içinde taşıdığı anlamlar ve tasvir biçimleri hakkında bilgiler verilerek değerlendirilmeler yapılmıştır. Arkaik Dönem Anadolu sanatındaki hayvan betimleri ise, bölgeler dikkate alınarak ayrı başlıklar altında ele alınmış, bölgeler arası benzerlikler ve ayrılan yönler vurgulanarak sanata olan katkıları değerlendirilmiştir. Çalışma haritalar, tablolar, grafiklerle ve levhalarla desteklenerek konunun daha kolay anlaşılması sağlanmıştır.
IX. yy Bozburun batığı ahşap amfora tıpalarının tipolojisi, bozulma durumlarının tespiti, konservasyon yönteminin araştırılması ve koruma onarım uygulamaları

Marmaris'in Selimiye Köyü yakınlarında ortaya çıkarılan ve MS.9. yy'a tarihlenen Bizans Batığı kazısı, 1995- 1998 yılları arasında Sualtı Arkeoloji Enstitüsü tarafından, Dr. Frederick M. Hocker başkanlığında gerçekleştirilmiştir. Büyük bir bölümü kuma gömülü olduğu için hem kargosu, hem de geminin gövdesini oluşturan ahşaplar iyi korunmuştur. Organik ve inorganik buluntuların ele geçirildiği bu batıkta toplam 430 adet mantar amfora tıpası bulunmuştur. Pişmiş toprak tıpaların yanı sıra, içlerinde taşınan şarabın veya zeytinyağının bozulmaması için amforaların ağızları mantar tıpalar ile kapatılmıştır. Ağaçların dış kabuğundan elde edilen esnek, hafif ve gözenekli yapıya sahip olan bu mantar tıpalar geçirgen olmaması nedeniyle tercih edilmiştir. Test amaçlı olarak alınan 5 adet mantar amfora tıpasının cins tayinleri yapıldıktan sonra içerdikleri maksimum su miktarları ölçülerek, her birinin bozulma dereceleri tespit edilmiştir. Farklı konservasyon yöntemleri denenmiş, sonuç olarak boyut değişiklikleri, çarpılma, burkulma, çekme ve renk değişimleri göz önüne alınarak en uygun olan konservasyon yöntemi tespit edilmiştir. Tıpaların boyutlarındaki stabilizasyonu sağladığı, eserin hemen hemen orijinal rengini koruduğu, çok az higroskopik olduğu, uygulama sırasında karmaşık ve pahalı bir ekipmana, ısıtmaya ihtiyaç olmadığı için en uygun olan yöntemin şeker uygulaması olduğuna karar verilmiştir. Ayrıca şekerin daha ekonomik, zehirsiz, içeriğinde korozyona neden olacak herhangi bir madde barındırmaması ve emdirmeden sonra temizliğinin kolay olması, bu uygulamanın tercih edilmesinin diğer nedenlerindendir.
Balıkesir/Antandros Antik Kenti kazısında bulunan insan iskeletlerinin moleküler analizleri

Antik DNA araştırmaları son yıllardaki evrimsel biyoloji çalışmaların temelini oluşturmaktadır. Türkiye'de yaşamış antik toplulukların kökenlerine dair yapılan tarihsel ve arkeolojik araştırmaları destekleyici nitelikteki antik DNA çalışmalarına olan ilgi özellikle son beş yıl içerisinde oldukça artmıştır. Bu tez çalışmasında, Balıkesir/Antandros Antik Kenti nekropolünden çıkarılan altı farklı bireye ait dişten aDNA izolasyonu yapıldı. Mitokondriyal DNA'nın d-loop bölgesinin HV1, HV2 ve HV3 bölgeleri 32 primer çifti kullanılarak 'Touchdown' PCR yöntemi ile çoğaltıldı. Çoğaltılan bölgeler Sanger yöntemi ile dizilendi ve altı bireyin haplogrupları biyoinformatik araçlar kullanılarak tespit edildi. Bu çalışma, Türkiye genelinde devam eden antik DNA çalışmalarına katkı sağlayacaktır. Disiplinler arası bir çalışma olması sayesinde bölgede devam eden arkeolojik araştırmaları moleküler verilerle destekleyecek ve bu alanda yapılacak yeni çalışmalara zemin oluşturacaktır.
Salat Tepe buluntuları ışığı altında Doğu ve Güneydoğu Anadolu Erken Demir Çağ kültürel yapısı

Yukarı Dicle Havzası/Ilusu Baraj Bölgesi'nde bulunan Salat Tepe'de 2000- 2002 yıllan arasında yapılan bilimsel kazılarda Erken Demir Çağ kültür kalıntıları açığa çıkarılmıştır. L12-L 13 açmalarının silo çukurlarının dip seviyelerinde ve M13 açmasının en alt seviyesindeki karışık toprak içerisinde ele geçen bu seramik grubu, tepenin Erken Demir Çağ'da iskan edildiğine işaret etmektedir. Bu kontekslerde bulunan Erken Demir Çağ seramiği hem teknik hem tipolojik özellikleriyle birbirine benzer nitelikler taşımakta ve M. ö. 1 1 .-9. yüzyıllar araşma tarihlenmektedir. Salat Tepe'de açığa çıkarılan Erken Demir Çağ seramikleri içinde ana buluntu grubunu oluşturan el yapımı, tek renkli ve derin yatay oluk bezemeli seramikler, bu mal grubunun çekirdek bölgesi olan Yukarı Fırat Havzası'nda Geç Tunç Çağı'nın bitiminden sonra M. Ö. 12 .-9. yüzyıllara tarihlenen Erken Demir Çağ tabakalarında görülmektedir. Bir diğer Erken Demir seramik grubunu oluşturan açık bej ya da devetüyü zemin üzerine genellikle kumızımsı kahverengi boya bezemeli örnekler hem Yukarı Dicle hem Yukarı Fırat havzalarından tanınmaktadır. Salat Tepe Erken Demir Çağ boya bezemeli seramiği benzerleri ile karşılaştırıldığında M. ö. 9 .-8. yüzyıllara tarihlenmekte ve az sayıda örnekle temsil edilmektedir. Oldukça geniş bir coğrafyaya yayılmış olan Erken Demir Çağ seramiği, özellikle Keban ve Karakaya Baraj bölgelerinde yapılan kazılarda açığa çıkan Erken Demir Çağ katlarından ve yüzey araştırmalarından iyi tanınmaktadır. Bu kültür grubunu temsil eden Salat Tepe malları Atatürk Baraj Bölgesi, Karababa Baraj Bölgesi, Yukarı Fırat Havzası ve Van Gölü Havzası Erken Demir Çağ seramik örnekleri ile yakın ilişkiler göstermektedir. Yukarı Dicle Havzası'nda yapılan birçok kazı ve yüzey araştırmasında Doğu ve Güneydoğu Anadolu Erken Demir Çağ seramiğinin en karakteristik tipi olan el yapımı oluk bezemeli mallara rastlanmıştır. Malzemenin yayılım alanı bu kültürün Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin Asur hakimiyetine girmesine kadar Yukarı Dicle Havzası'nda etkin olduğuna işaret etmekte ve bölgenin Erken Demir Çağ boyunca Doğu Anadolu kültür bloğunun bir parçası olduğunu kanıtlamaktadır.
Yeni arkeolojik araştırmalar ve jeofizik incelemeler ışığında Adilcevaz Kef Kalesi

Urartu kaleleri içerisinde birçok yönüyle halen anlaşılamamış olanlardan birisi kuşkusuz Kef Kalesi'dir. Genel mimari yapısı, taş kabartmalarının niteliği, mimari öğelerde kullanılan ağırlıklı dini motiflerin anlamları ve kalenin işlevi konusundaki tartışmalar halen sürmektedir. Çalışmamızda Kef Kalesi'nin kuruluşu, işlevi, kuruluş amacı, mimarisi, yakın çevresi ve yakın çevresinin jeolojik yapısının anlaşılması amaçlanmıştır. Bu anlamda ilk yazılı belgelerden yola çıkılarak gerekli kaynak taraması yapılıp, aynı zamanda bizzat kalede sistematik yüzey taraması, ölçüm ve haritalama çalışmaları ile jeofizik çalışması gerçekleştirilmiştir. Gerek literatür taramasından ve gerekse alan taraması ve jeofizik çalışmadan elde edilen tüm veriler ilgili kaynakların da desteği ile değerlendirilip bölümler halinde aktarılmıştır. Tüm bu çalışmalar neticesinde kalenin konumu, işlevi, kuruluş amacı ve diğer sorulara literatür desteği ile cevap verilmeye çalışılmıştır. Çalışma kapsamında gerçekleştirilen yüzey taraması verileri ve daha önce gerçekleştirilen kazı sonuçları değerlendirilerek kalenin Urartu dönemi dışında kullanılıp kullanılmadığı arkeolojik verilerle tartışılmıştır.
Aphrodisias Müzesi'nden bir grup kandil

Bu çalışmada tarihin hemen her döneminde sevilerek kullanılmış olan ve Anadolu topraklarında kazı, araştırma, el koyma ve satın alma gibi yollarla Aphrodisias Müzesi'ne getirilerek koruma altına alınan bir grup kandilin incelenmesi esas alınmıştır. Çalışmamızda yer alan kandillerin stil gelişimini dikkate aldığımızda çeşitli form özelliklerine sahip olduklarını ve Hellenistik Dönem'den Geç Roma Dönemine kadar bir zaman aralığını kapsadığını öğrenmiş bulunmaktayız. Bu çalışmada, müzede yer alan zengin form özelliklerine sahip kandiller, daha çok burun yapılarını dikkate alarak gruplara ayrılmıştır. Bu doğrultuda, burun formları bakımından dokuz gruba ayrılarak incelenmesi uygun bulunmuştur. Kandillerin burun formları ve gövde yapıları bakımından benzer örneklerini, Efes, Tralleis, Kyzikos, Atina Agorası, Korinht, İsthmia, Kibyra gibi bölgelerde görmekteyiz. Yapılan çalışmalarla, Aphrodisias Müzesi'nde yer alan kandillerin Aphrodisias çevresinden üretildiği veya antik dönemde Batı Anadolu kandil üretim merkezlerinden ticaret yolu ile buraya getirildiği ortaya konulmaya çalışılmıştır. Ayrıca, Aphrodisias antik kentinde yapılan araştırmalarda, bu yerleşim yerindeki toprağın seramik yapımına çok uygun bir yapıya sahip olduğu gözlenmiştir. Hatta günümüzde bile Aphrodisias'a yakın olan ilçe ve köylerde seramik üretilen küçük atölyelerin varlığını bilmekteyiz.
Side Müzesi'nde bulunan Korinth başlıkları

Pamphylia Bölgesi'nin önemli liman kentlerinden biri olan Side'de çeşitlikazılar ve araştırmalar yapılmıştır. Bu çalışmalar kent mimarisine ait pek çokKorinth başlığı açığa çıkarmıştır. Bu bağlamda çalışmanın temel konusu SideMüzesi'ne getirilen başlıklar olarak belirlenmiştir. Böylece Hadrian Dönemi ile Bizans Dönemi arasına tarihlenen Side'deki Korinth başlıklarının stil gelişimiBergama-Efes Dekorasyon Okulu ve Aprodisias Dekorasyon Okulu ile bağlantılı olarak incelenmiştir. Bu incelemelerin sonucunda, aşağıdaki iki önemli sonuç elde edilmiştir:Bu çalışmanın önemli bulgularından biri Korinth başlıklarının stil gelişimi ile yakından ilişkilidir. Bu bakış açısından, Side başlıkları, İ. S. 2. yy. ile Bizans Dönemi boyunca stil gelişiminin devam ettiğini gösterir. Diğer bir bulgu ise, İ. S.2. yy ile İ. S. 5. yy arasında kentin mimari yapılanmasında etkin rol oynayandekorasyon okullarının önemine ilişkindir. Bu atölyelerin, özellikle İ. S. 2. yy ile İ. S. 5. yy arasında Side'de çok sayıda Korinth başlığı ürettiği oldukça belirgindir. Bu bulgular göz önünde bulundurulduğunda, Side'deki yerel atölyelerinAphrodisias Dekorasyon Okulu'ndan etkilendiği ve Aphrodisias Okulu'ndakiustaların özel üretim yapmak için Side'ye geldikleri kolaylıkla görülür.
Konya Arkeoloji Müzesi'ndeki Roma ve Doğu Roma Dönemi bronz kandiller

Bu çalışmada Konya Arkeoloji Müzesi'nde bulunan ve değişik zamanlarda satın alma yolu ile müzeye kazandırılmış bronz kandiller ele alınmıştır. Öncelikle aydınlatma araçları ile ilgili genel bilgiler verilerek kandil tanımı yapılmıştır. Daha sonra ele alınan bronz kandiller için bir tipoloji oluşturulup, gövde ve burun formları esas alınarak gruplama yapılmıştır. İlk olarak burun sayısı göz önünde bulundurularak 'Tek Burunlu Bronz Kandiller' ve 'Çok Burunlu Bronz Kandiller' olmak üzere iki ana gruba ayrılmıştır. Tek Burunlu Bronz Kandiller kendi içinde üç gruba ayrılarak 'Yuvarlak Gövdeli Bronz Kandiller', 'Oval Gövdeli Bronz Kandiller' ve 'Gövdeden Buruna Kıvrımlı Bronz Kandiller' olarak isimlendirilmiştir. Bu gruplamalar sonucunda dört ayrı tip belirlenerek Konya Arkeoloji Müzesi'ndeki bronz kandiller için bir tipoloji oluşturulmuştur. Son olarak tez çalışmamızdaki bronz kandillerin tamamı için ayrıntılı tanımlar yapılıp, bilgisayar ortamında çizimleri oluşturularak bir katalog çalışmasıyla sonlandırılmıştır.
Laodikeia hamamları

Yıkanma ilk olarak manevi arınmayla başlamıştır. İnsanlar erken zamanlarda su kaynakları kenarlarında yıkanmıştır. Zamanla su değişik metotlarla ısıtılmış ve böylece banyo gereksinimi karşılanmıştır. İnsanlar, tarih boyunca yıkanmayı hem dinsel, hem de manevi bir ayinle ilgili olarak kullanmışlardır. Bunun yanında bu ritüel insanların fiziksel olarak temizlemelerine de yardımcı olmuştur. Antik Roma'da ise bu yıkanma geleneği bir kültür haline gelmiş ve yüzyıllar boyunca sürdürülerek günümüze kadar ulaşmıştır. Bu nedenle insanların suya ve yıkanmaya ve yıkanma kültürüne verdiği önemi anlamak ve hamam yapılarının kendi içinde gösterdikleri gelişimleri incelemek amacıyla bu konuyu araştırmaya karar verdim. Laodikeia ise Roma Dönemi'ndeki zenginliği ve nüfusu ile bölgenin en büyük kentleri arasındaydı. Bunun yanında ticaret yolları üzerinde bulunması da kentin önemini arttırıyordu. Bu sebepten dolayı Laodikeia Hamamları bu çalışmaya konu olmuştur. Çalışmanın birinci bölümünde; Laodikeia Antik Kenti, coğrafi konumu, tarihçesi ve kentte yapılan araştırmalar ele alınmaktadır. İkinci bölümde; Laodikeia Hamamları örneğinde Antik Dönemde hamam kültürü, hamam geleneği, giyilen giysiler, oynanan oyunlar ve yemekler, üçüncü bölümde; kent planı üzerinde hamamların dağılımı ve Laodikeia'daki hamamların genel plan şeması anlatılmaktadır. Dördüncü bölümde; hamamların ekonomisi, yönetimi, su tesisatı ve ısıtılması, Beşinci ve son bölümde Laodikeia Hamamları ayrıntılı olarak incelenmektedir. Sonuç bölümünde ise hamamların genel tarihlenmesine gidilmiştir.
Hadrianoupolis surları kurtarma kazısında bulunan Roma ve Bizans Dönemi kandilleri

M. S. 123 ? 124 yıllarında İmparator Hadrian'ın, Doğu seyahati sırasında, ziyaret edip, kendi adını verdiği Hadrianoupolis kentinde, bir ordugah kurmuştur. Bu ordugah yapısından günümüze kalan sur kulesi, 2002 ? 2003 yıllarında Edirne Müze Müdürlüğü tarafından, Makedonia Kulesi Kurtarma Kazısı adı altında kazılmıştır. Bu kazıda ele geçen, Geç Roma ve Erken Bizans Dönemi kandilleri, kandil parçaları ve kandil kalıpları bu çalışmanın ana konusunu oluşturmaktadır. Bilindiği gibi, Eski Çağlar'dan beri, yapay aydınlatma ihtiyacı, ateşin bulunması ve kandilin keşfedilmesiyle karşılanmıştır. Çalışmada, ilk olarak Hadrianoupolis antik kentinin ve Makedonia Kulesi'nin tarihçesi, 2002 ? 2003 yıllarında yapılan Makedonia Kulesi Kurtarma Kazısı anlatılmıştır. Bunların yanı sıra kandil, gelişimi, yapım teknikleri, bölümleri ve kullanım alanlarına da değinilmiştir. Daha sonra çalışmanın ana konusunu oluşturan, Makedonia Kulesi Kurtarma Kazısı'ndan çıkan Geç Roma ve Erken Bizans Dönemi kandilleri incelenerek bezemelerine göre 22 tipe ayrılmış; her tip kendi içinde açıklanıp alt bölümlere ayrılmıştır. Her kandil ve kandil parçası için, benzerleri bulunarak, analoji yapılmıştır. 22 tipe ayrılan kandil ve kandil parçaları, kandil kalıplarıyla beraber, kataloglanarak, çizim ve fotoğraf belgelemeleri yapılıp, tasnif ve tarihlemeleri yapılmıştır.
Aigai Bouleuterionu'ndan ele geçen figürlü bir stel

Aigai Bouleuterionu 2005 yılı kazı çalışmaları sırasında, yapının doğu cephesinde, kuzeyden ikinci giriş önünde üç parça halinde mermer bir stel ele geçmişştir. Günümüzde Manisa Arkeoloji müzesi'nde bulunan stel, enine kullanım gören, tek resim alanına sahip bir mezar stelidir. Stelin her iki yanında sahnenin pilasterler ile sonlanıyor olması ve üst yapısının iki fascialı arşitrav şeklinde betimlenmiş olmasından dolayı naiskos stel grubunda değerlendirilir. Eser üzerinde betimlenen figürler yüksek kabartma olarak işlenmiştir. Sahnede, kline üzerinde uzanmış, iki genç erkek ve onların ayakucunda diphros üzerinde profilden betimlenmiş bir kadın betimi bulunmaktadır. kline önünde, üzerinde yiyeceklerin bulunduğu dikdörtgen bir masa yer alır. Sahnenin solunda bir hizmetçi, sağ tarafta ise bir atla birlikte tasvir edilmiş bir figür bulunmaktadır. Sahnenin üst kısmını uzananlara ait olduğu düşünülen zırhlar ve kithara tamamlamaktadır. Stel üzerinde, cenaze ziyafeti olarak adlandırılan sahne betimlenmiştir. Kökenleri yakın doğuda ve Anadolu-Pers sanatı kabartmalarında görülür. Hellenistik dönemde ise özellikle mezar stelleri üzerinde, ölen kişinin kahramanlığı ve soyluluğunu vurgulamak amacıyla bu tip sahneler kullanım görmüştür. Aigai steli stilistik açıdan incelendiğinde, stel üzerinde tasvir edilmiş figürlerin, düzensiz ve ışık-gölge oyunu yapan derin kıvrımlara sahip kumaş detayları, kline üzerinde uzanan figürlerin saçlarındaki barok tasvir ve gözlerin derin işlenmesinden kaynaklı patetik ifade ile betim alanının daraltılmamış olması gibi sebeplerle İ. Ö. 160- 150 tarihlerinde Pergamon'da üretilmiş olmalıdır. Eserin meclis binasına İ. Ö. 17 depremi sonrasında yapılan onarımlar sonrasında getirildiği ve yapıda süsleme amacıyla kullanıldığı düşünülmektedir.