turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Tarihİ ve arkeolojik veriler ışığında Aşağı Karasu Havzası

Yeryüzünde yaşanılan hemen her durumda bir mekan olgusu vardır. Bu yönüyle yaşanılan bir durum ele alınırken salt insanın yaşamış olduğu coğrafya değil, mekanların ve coğrafya faktörünün insanlar üzerindeki etkisi de dikkate alınmalıdır. Fırat Nehri, en eski çağlardan günümüze Anadolu coğrafyasında belirleyici bir faktör olmuştur. Fırat Nehri'nin doğduğu Doğu Anadolu Bölgesi ise iklim koşullarının elverişli olması, doğal yiyecek türlerinin ve av hayvanlarının çeşitlilik göstermesi, barınma ihtiyaçlarının giderebilmesi ve jeolojik yapısı yönleriyle önemli bir bölgedir. Bu sebeple yüksek düzlükleri ve hayvancılık için oldukça zengin arazileriyle gerekli şartları bünyesinde bulunduran Karasu Havzası'nın Eski Çağ'dan bu yana iskan olunması tesadüf değildir. Aynı zamanda Fırat Nehri'nin bu bölgeye sağladığı imkanlar da yadsınamaz. Jeopolitik konumundan dolayı Eski Çağ ticaret yollarının kesiştiği yerlerden birisi olan bu coğrafya, bahsi geçen özelliklerinden dolayı tarih öncesi dönem insanının yaşayabileceği cazibe merkezlerinden birisi haline gelmiştir. Aşağı Karasu Havzası'nın ulaşım ağını, günümüzde olduğu gibi Eski Çağ'da da doğal coğrafi yapı belirlemekteydi. Bu bölge, Kuzey ve Orta Anadolu, Kuzey Mezopotamya, Suriye, Kafkaslar ve İran'la eski çağlardan bu yana bazı ticaret yollarıyla bağlanmıştır. Bu nedenle, Aşağı Karasu Havzası Erzincan-Elazığ-Malatya illerinin bulunduğu konum ile kuzey, doğu, batı ve güney istikametinden bölgeye ulaşan yolların kavşak noktasında bulunmaktadır. Kuzeyde Munzur Çayı Vadisi üzerinden Erzincan bölgesine; Bingöl Dağları üzerinden ise doğu bölgelerine ulaşılmaktadır. Batıda, Malatya üzerinden Orta Anadolu'ya; güneyde, Güneydoğu Toroslar üzerinden Mezopotamya'ya ulaşmak mümkündür. Bu dağlık alanlar, her ne kadar Harput bölgesinin güneyinde bulunan kültürlerle ilişkisinin kopmasına neden olsa da Lice-Genç ve Ergani Maden arasındaki geçitler ve Fırat-Dicle Nehirleri arasındaki vadilerle Mezopotamya ile kültürel ilişkiler kurulabilmiştir. Bölgede tespit edilen bu merkezlerin büyük bölümü Paleolitik, Neolitik, Geç Kalkolitik, Erken Tunç, Demir, Orta Demir. Geç Hitit ve Orta Çağ'a tarihlendirilmiştir.
Perslerde inanç kültürü ve mitolojik unsurlar

İran coğrafyası asırlar boyu çeşitli milletlerin göç ve yerleşmelerine sahne olmuştur. Kimi kabileler bu coğrafyayı sadece Anadolu ve Mezopotamya'ya geçiş köprüsü olarak kullanırken bazıları da bu bölgeye kalıcı olarak yerleşmiş ve burasını yurt edinmişlerdir. Büyük bir göç dalgasıyla gelen ve kendilerini Arya olarak adlandıran kabileler bugünkü İran coğrafyasına yerleşmiş ve burada çok büyük medeniyetler kurmuşlardır. M. Ö. IX. Yüzyıldan itibaren bugünkü İran coğrafyasında etkin bir şekilde tarih sahnesine çıkan Persler M. Ö. 559 tarihinde tahta çıkan Kyros'un önderliğinde M. Ö. 553 veya 550 yılında Medler'i yenilgiye uğratarak Anadolu, Orta Asya ve Balkanlarda önemli siyasal ve kültürel gelişmelere adım atacaklardır. Perslerin bu siyasal ve kültürel ilişkiler, Perslerin dinlerini dolayısıyla mitolijerini etkileyecektir. Bu çalışmamızda, Perslerin İran coğrafyasına gelmeden önceki yaşayış ve dini inançları ve İran coğrafyasına gelip yerleşmelerinden sonra inançlarında meydana gelen değişimler, Zerdüştlük'ün ortaya çıkması ve bu tarihsel süreçteki mitolojik unsurlar, Pers tanrı ve tanrıçaları hakkında bilgi vereceğiz.
Doğu Anadolu kura-aras kültürü yerleşimleri ve mimarisi

Kura-Aras Kültürü, Yakındoğu arkeolojisinin, Geç Prehistorik Çağlardan beri bilinen en karmaşık kültürlerinden biridir. MÖ IV. Binyılın sonlarından MÖ II. Bine kadar süregelen kültür kuzeyde Kafkaslardaki Kura-Aras vadisinden, güneyde Levant Bölgesi olarak adlandırılan Suriye-Filistin'e kadar uzanan ve geçiş yolu üzerindeki Doğu Anadolu Bölgesini de içine alarak oldukça geniş bir coğrafyaya yayılarak şekillenen bir kültürdür. Erken Tunç Çağından itibaren yoğun bir iskana uğrayan Doğu Anadolu Bölgesi'nin konumu itibariyle doğudan-batıya, kuzeyden-güneye giden göç yolları üzerinde merkezi bir konumda yer alması, kültüre ait seramiklerin ve yerleşimlerin bu topraklarda yoğun olarak bulunması adı geçen bu kültürün ortaya çıkışı, biçimlenmesi, yayılım ve gelişim sürecine ışık tutması açısından oldukça önemlidir. Bu nedenle Kura-Aras Kültürü'nün Doğu Anadolu Bölgesindeki yerleşim yerlerinin seramik, mimari ve diğer buluntular ışığında incelenmesi Kafkasya'nın en önemli kültürlerinden biri olan bu kültürün yayılım ve gelişim sürecine ışık tutması açısından oldukça önemlidir.'Doğu Anadolu Kura-Aras Kültürü Yerleşimleri ve Mimarisi' adını taşıyan bu tez çalışması kapsamında, adı geçen bu bölgede kültüre ait olan yerleşimlerden ele geçirilen mimari veriler ışığında kültürün mimarisine yönelik gelişim evreleri, doğal çevre ve diğer toplumlarla olan etkileşimleri göz önünde bulundurularak, mimarinin kültürün genelindeki dağılımı incelenecektir.
Seyitömer Höyük siyah firnisli gri seramikleri

çalışmada Seyitömer Höyük Akhaemenid ve Hellenistik Dönem tabakalarından ele geçen siyah firnisli gri seramikler incelenmiştir. Mevcut malzemenin formları belirlenmiş, tipolojik ayrımları yapılmış, sınıflandırılmış ve bir katalogda toplanmaya çalışılmıştır. Ele geçtikleri tabakalar ile birlikte değerlendirilen seramikler, aynı zamanda diğer merkezlerden ele geçen benzer örnekler ile karşılaştırılarak incelenmiş ve tarihlendirilmeye çalışılmıştır. Yapılan araştırmalar sonucunda Akhaemenid Dönem tabakalarından ele geçen seramiklerin M. Ö. 5. ve 4. yüzyıllara ait olduğu, Hellenistik Dönem tabakalarından ele geçen seramiklerin ise M. Ö. 4. yüzyıl ile 2. yüzyıl arasındaki süreçte kullanıldıkları anlaşılmıştır. En yoğun kullanımın ise M. Ö. 4. yüzyıl'da olduğu saptanmıştır. Araştırmamızın sonucunda; Seyitömer Höyük örneklerinin, Attika seramiğinden esinlenerek yapılan imitasyon eserler olduğunu söylemek mümkündür. Diğer yandan, bu merkezden ele geçen siyah firnisli Attika seramiklerinin de söz konusu gri seramikler için model teşkil ettiği anlaşılmaktadır. Bilindiği üzere gri hamurlu seramikler Phrygia bölgesinde yüzyıllar boyunca sevilerek kullanılmıştır. Bu tez çalışması kapsamında değerlendirilen seramiklerin profil, hamur yapısı ve yüzey işçiliği açısından benzerlerini bu bölge içerisindeki çeşitli merkezlerde görmek mümkündür. Seyitömer Höyük'ten ele geçen siyah firnisli gri seramiklerin yerel ürünler olduğunu söylemek mümkündür. Henüz bu seramiklerin Seyitömer Höyük'te üretildiğini kanıtlayacak kesin bir veri bulunmamaktadır. Ancak sayısal yoğunlukları ve diğer özellikleri göz önünde bulundurulduğunda bu seramiklerin Seyitömer Höyük veya yakın çevresinde üretildiğini düşünmek mümkündür.
M. Ö. I. Binyıl Kuzey Suriye ve Güneydoğu Anadolu pişmiş toprak figürleri

Her türlü canlı, özellikle de, insan vücudu tarih boyunca çeşitli yollarla tasvir edilmiştir, figürinler de bunlardan biridir. Figürin, latinceMe 'figura' kelimesinden gelir; taş, kil ve benzeri malzemelerden yapılan insan ve hayvan tasvirlerinden oluşan küçük sanat yapıtlarıdır. Genellikle canlı varlıkları betimleyen, kolay taşınabilir nitelikte, üç boyutludurlar. Figürinler eski Önasya'da hemen hemen her dönemde üretilmiştir. Günümüze ulaşanlar içinde en çoğunu pişmiş toprak olanlar oluşturmuştur ancak taş ve metalden yapılmış olan örneklerin de mevcut olmasının yanı sıra dayanıksız malzemelerden yapılanları da bilinmektedir mesela ahşaptan yapılanlar gibi, tüm bu malzemelere alternatif olarak bitümen ve balmumu hamurundan yapılan örneklerde malzeme açısından çeşitlilik oluşturur. Figürinlerin yapım amacının sadece dinsel temeller değildir. Arkeolojik kazılar sonucu bulunmuş bazı insan ve hayvan biçimli figürinlerin çocuk oyuncağı olarak tasarlanmış olabileceği düşünülür. Diğer ve en yaygın ihtimal ise tanrılara adanmış olmalarıdır. Tasvirler bazen netlik sergilemeyip zor anlaşılabilmektedir. İnsan biçimli figürinlerin bir kimseyi mi, yoksa bir tanrısal varlığı mı, sembolize edip etmediği bazen kanştırılabilmektedir. Bunun için en doğru örnek 'Çıplak Kadın Figürinleri' olarak verilebilir. İnsan biçimli figürinlerin tasvirinde günün en çok kullanılan malzemesine göre biçimlendirme yapılmıştır. Binaların odalarına ya da mezarlara yerleştirilen ve bulunduğu mekanı büyülemek suretiyle kötü güçlerden koruduğuna inanılan daha küçük dereceli çeşitli tanrıların, iyi cinlerin ve karışık yaratıkların muhtelif figürinleri üretilmiştir. Dinsel ayinlerde figürinlere ve plakalara kendine has çok özel bir fonksiyon yüklenilmiş olmalıdır. Çıplak figürinlerde göze çarpan cinsiyet organlan bazen tek başına tasvir edilmiş ve cinsel gücü arttırıcı bir yardımcı simgesel obje durumuna geliştir. Cinsellik ve çıplaklık doğrudan doğruya İştar'a bağlanmıştır. Bunun haricinde vücudun başka uzuvlarını gösteren tek fıgürinler sağlıkla ilgili ayinlerin yapımında aracı malzeme görevini yüklenmiştir ( Black & Green 1998: 81 - 82 ). Neolitik ve Kalkolitik Çağlarda kadın figürinleri kuvvetli bacaklı, şişman ve iri göğüslü olarak tasvir edilmekte olup erkek figürinleri ise yok denecek kadar az ve son derece özensiz biçimlendirilmiştir. Tunç Çağlarına gelindiğinde özellikle kadın figürinlerinin betimlenmesinde çeşitliliğin arttığı gözlenir. Demir Çağlarında da, Tunç Çağlarında hız kazanan çeşitlilik devam eder. Hemen hemen her dönemde, insan veya hayvan figürinlerinde doğalcı bir tasvir anlayışın yanı sıra daha şematik bir tasvir anlayışıyla da karşılaşmaktayız. Ancak Geç Tunç Çağından itibaren Demir Çağında ve Hellenistik Dönemde daha doğalcı bir anlayışa sahip figürinler üretilmeye başlamıştır. Önceki Dönemlerde daha abartılı gösterilen vücut detayları giderek daha narin olarak biçimlendirilmeye başlamıştır.
Resuloğlu mezarlığı Eski Tunç Çağı Seramiği

Çorum/ Resuloğlu Mezarlığı, paralelleri Kuzey Anadolu'daki mezarlıklardan tanınan, M. Ö. III. binin sonunda teknik ve sanat seviyesi yüksek bir toplumun zengin mezar eşyalarını bize sunmaktadır. Mezar eşyaları içerisinde en önemli grubu seramikler oluşturmaktadır. Resuloğlu Mezarlığı'nda ele geçen çanak çömleğin çoğu Kızılırmak ve Yeşilırmak arasındaki sahada, M. Ö. III. binin özellikle son çeyreğinde yaygın bir şekilde kullanılan seramik grubundan farksızdır. Orta/ Kuzey Anadolu'da söz konusu malzeme grubu çok az yerleşimde belli bir kontekse bağlı olarak ele geçmişştir. Resuloğlu Mezarları'nda ele geçen seramikler aynı zamanda çağdaşı Güneydoğu yerleşiminde ele geçen konteksi belli örneklerin tam paralelidir. Şimdilik kaydıyla tümü tek renkli çanak çömleğin çoğu kahverengi, kırmızı, siyah ya da içi siyah dışı kahverengi- kırmızı ya da tam tersi astarlıdır. Mezarlık seramiği içerisinde özellikle metal taklidi olarak anılan, siyah astarlı, parlak perdahlı, ince cidarlı ve yiv bezemeli çanak çömleğe başta Çorum çevresi olmak üzere Karadeniz'e kadar uzanan alanda mezar eşyaları içerisinde sıkça rastlanmıştır. Aynı gelenekteki seramiklerin tam paralelleri mezarlık ile çağdaş olan Güneydoğu Yerleşiminde II. kattaki mekanlara ait odalar içerisinde günlük kullanıma yönelik kap kacaklar arasında ele geçmişştir. Bu durum önceden ifade edilenin aksine bu gelenekte yapılmış kap kacakların sadece mezar eşyası olmadıklarını, günlük yaşamda da kullanıldıklarını ortaya koymaktadır. Orta/ Kuzey Anadolu seramik geleneğini bir korpus şeklinde sunan çalışmaların yetersiz olduğu bilinmektedir. Seramikler içerisinde özellikle neredeyse hiç fikir sahibi olmadığımız küplerin ayrıntılı incelenmesi mezarların tam tarihine ışık tutabilecek bir buluntu grubu olması açısından önemlidir. Söz konusu çalışma ile Resuloğlu kazılarında ele geçen stratigrafisi belli bir seramik grubu teknik ve form özellikleriyle değerlendirilerek Kuzey Anadolu Eski Tunç Çağı seramik geleneği içerisindeki yeri belirlenmeye çalışılmıştır. Mezarlıkta ele geçen seramiklerin çoğu elde azı çarkta şekillendirilmiştir. Resuloğlu örnekleri stratigrafisi kesin olarak tespit edilen ve C14 analizleriyle de tarihlenen tabakalarda açığa çıkarılan yerel çanak çömleğin Eski Tunç Çağı III'ün başından itibaren az da olsa çarkta üretilmeye başladığını göstermektedir. Resuloğlu Mezarlığı'nda ve çağdaşı Güneydoğu Yerleşimi'nde açığa çıkarılan çanak çömlek grupları mezarlığın tarihsel sınırlarının belirlenmesinde önemli bir rol üstlenmektedir. Resuloğlu Mezarlığı ile çağdaşı mezarlık ve yerleşimlerde ele geçen buluntularla yapılan karşılaştırmalara göre mezarlık en erken Erken Tunç Çağı II. evre sonu- III. evre başı ve en geç M. Ö. 2. binin başına tarihlendirilmektedir. En erken 3. seviye mezarlarının şimdilik kaydıyla M. Ö. 2500'lerden önceye gidemeyeceği en geç 1. seviye mezarlarının ise Kaniş Karumu'nun IV. yapı katından daha erken bir tarihe verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Yalvaç ilçe sınırları içerisinde bulunan kaya mezarları

Günümüz Türkiye Cumhuriyet'i Devletinin, şu an üzerinde bulunmuş olduğu coğrafya antik dönemde 'Asia Minor ' olarak adlandırılmaktaydı ve Asia Minor kendi içerisinde birden fazla bölgeye ayrılmış bulunmaktaydı. Bu bölgelerden bir tanesi, antik dönemde Pisidia Bölgesi olarak bilinen, bugün ise Göller Bölgesi olarak nitelendirilen Isparta ve Burdur il sınırlarını içerisine alan coğrafyadır. Pisidia Bölgesi ismine ilk olarak, M. Ö.5 yy.'da yaşamış olan Ksenephon ve ünlü tarihçi Heredot'un yazmış olduğu antik kaynaklarda rastlanmaktadır. Birçok medeniyete ve uygarlığa ev sahipliği yapan bölge Paleolitik Dönemden ( 600. 000 12000 ) itibaren başlayarak sırasıyla Neolitik Dönem, Kalkolitik Dönem, Tunç Devri, Demir Çağı gibi dönemlerde yerleşim görmüş olup, bu yerleşme ve iskan hareketi Büyük İskender, Roma ve Bizans Hakimiyetiyle devam ederek Türkiye Cumhuriyeti Devletine kadar kesintisiz olarak sürmüştür. Bölge 19. yy.'dan bu yana birçok seyyah ve gezginin uğrak yeri olmuş ve hala da yerli ve yabancı bilim adamlarının araştırmak için rekabete girdiği, her bir karışında ayrı bir kültürün izlerini barındıran bakir bölgelerden bir tanesidir. Tez konusunu oluşturan kaya mezarlarının bulunduğu Yalvaç ilçesi, Pisidia Bölgesinin en kuzey ucunda Frigya Bölgesi sınırında yer almaktadır. Isparta iline bağlı bu ilçede temelleri Hellenistik dönemde atılmış ve daha sonra Roma İmparatorluğu döneminde geniş çaplı imar faaliyetleriyle büyütülmüş ve zamanla dönemin metropolü haline gelmiş Pisidia Antiokheia antik kenti bulunmaktadır. Kent bulunduğu konum itibariyle çok geniş bir teritoryuma sahiptir. Çalışma konusu olan kaya mezarları ise bu yayılım alanı içerisinde farklı yerlerde bulunmaktadırlar. 6 adet Eğirdir Gölünün kuzey kısmında Hoyran olarak adlandırılan bölgede, 1 adet Yalvaç ilçesine bağlı Kumdanlı Kasabası ve 1 adet de Yalvaç ilçesine bağlı Akçaşar Köyü Göynücek mevkiinde, 2 adet Sağır Köyü, 1 adet Yukarıkaşıkara köyü, 1 adet Çakırçal köyü ve 1 adet de Sücüllü kasabasında olmak üzere toplam 13 adet kaya mezarı yer almaktadır. Bu çalışmada Antiokheia antik kenti ile doğrudan ya da dolaylı olarak bağlantılı olduğu düşünülen bu mezar yapıları önce kendi içlerinde, akabinde de çevre bölgeler dahilinde bütünüyle irdelenmesi amaçlanmaktadır. Çalışma sonunda elde edilecek olan bütün veriler değerlendirilecek ve böylece hem bölge içi hem de bölge dışı sosyal, siyasal ve kültürel etkileşimler tespit edilerek bilim dünyasına sunulacaktır.
Van/Çavuştepe kalesi Urartu dönemi taş kaplar, öğütme taşları ve bileme taşları

Çavuştepe Kalesi, Van ili Gürpınar ilçesinin Çavuştepe köyünde yer almaktadır. Kale, Urartu Kralı II. Sarduri (M. Ö. 764 -734) tarafından Gürpınar ovasına uzanan Bol Dağları'nın batı ucunda kurulmuştur. Kalede ilk kazılar 1961- 1986 yıllarında yapılmıştır. Uzun bir aradan sonra 2014 yılında kazılar tekrar başlamıştır. 2014 ve 2016 yılları arasında yapılan kazılarda taş kaplar öğütme taşları ve bileme taşları olarak 48 adet eser ortaya çıkarılmıştır. Eserler form ve kullanım amaçlarına yönelik tipolojik değerlendirme yapılarak ele alınmıştır. Çalışmamızda ele aldığımız eserler ilk çağlarda günlük hayatta en çok kullanılan aletlerdir. Taş kaplar genel olarak ürünleri saklamak ve taşımak için kullanır. Öğütme taşları başta tahılları öğütmek için kullanıldığı bilinmekle beraber ilaç ve boya yapımı için kullanıldığını bilmekteyiz. Bileme taşları tarımda, mutfakta ve savaşta kullanılan kesici aletlerin keskinleştirilmesinde kullanılmaktadır. Burada bileme taşları form olarak Dikdörtgen Prizma, Dikdörtgen Yassı ve Silindirik olarak değerlendirilmiştir.
Orta Anadolu'da geç Neolitik Dönem çanak çömlekleri üzerindeki sembolik betimlemeler

Bu tez çalışmasında, Orta Anadolu'da Geç Neolitik Dönem çanak çömlekleri üzerindeki sembolik betimlemeler araştırılmıştır. Orta Anadolu Bölgesi'nin merkezi olarak Konya Ovası ve Kapadokya Bölgesi sınır olarak belirlenmiştir. Konya Ovası'nda Çatalhöyük, Erbaba, Can Hasan; Kapadokya Bölgesi'nde ise Köşk Höyük ve Tepecik-Çiftlik yerleşimlerinin Geç Neolitik tabakalarından ele geçen yayınlanmış çanak çömlekler, bezeme unsurlarına göre değerlendirilmiştir. Neolitik Dönem'den Erken Kalkolitik Dönem'e geçişi yansıtan, kültürel gelişimin ve değişimin izlenebildiği Geç Neolitik Dönem'de, Orta Anadolu ve Göller Bölgesi arasındaki etkileşimi anlayabilmek adına Hacılar, Kuruçay, Bademağacı ve Höyücek yerleşimleri de yayınlanmış çanak çömlekler üzerinden incelenip, ilgili atıflar yapılarak anlatılmaya çalışılmıştır. Geç Neolitik Dönem'de bir yenilik olarak karşımıza çıkan kırmızı astarlı 'S' profilli çanaklar en yoğun kullanılan form grubunu oluşturmaktadır. Bununla birlikte erken dönem çanak çömlek formları geliştirilerek kullanılmaya devam edilmiştir. Çanak çömlekler üzerine kabartma, çizi ve nokta, kazıma, boya bezemeler uygulanmıştır. Bu bezeme teknikleriyle çanak çömlekler üzerine yapılan, başta boğa başı olmak üzere çeşitli hayvan figürleri, insan figürleri, geometrik motifler, bant bezemeler dikkati çeken sembolik betimlemeleri oluşturmaktadır.
Anadolu'da mozaiğin gelişimi

öz Bu tezin amacı, Anadolu' da ortaya çıkarılan mozaiğin gelişimini incelemektir. Bu da, mozaik yapımında kullanılan malzeme, kompozisyon ve emblema, dekorasyon, renk ile mekanların incelenmesiyle yapılabilir. Anadolu mozaiği ile ilgili olarak yapılan araştırmaların az olması, bazı mozaik örnekleriyle ilgili yeterli bilginin elde edilmesini güçleştirmiştir. Bu çalışmada Anadolu'da ortaya çıkarılan mozaikler : 1. Anadolu'da mozaiğin ilk ortaya çıktığı dönem olan M. Ö. 8. yy ile Hellenistik Dönem arası, 2. Hellenistik Dönem, 3. Roma Dönemi mozaikleri olarak sınıflandırılmışlardır. Bu başlıklar altında mozaikler tüm özellikleriyle anlatılmışlardır. Anadolu'da Hellenistik Dönem ve öncesine ait örneklerin sayısı azdır; Roma Dönemi'yle birlikte bu sayı da artar. Bunun sebebi mozaiklerin tahrip olması veya çok azının kayıtlara geçirilmesidir. Konuyla ilgili olarak yapılan çalışmaların az olmasının sebebi de budur. Anadolu'daki en erken mozaik Gordion'da bulunur ve M. Ö. 8. yy'a aittir. Anadolu mozaiklerinde malzeme olarak cam, çakıltaşı, kireçtaşı, kiremit parçaları, mermer, terrakota kullanılır. Bu malzemeler mozaiğin ilk ortaya çıktığı dönemlerde doğal halleriyle kullanılırlar. Zamanla kısmen düzeltilip, polygonal tesserae halini alırlar; M. Ö. 2. yy'da ise küp şeklindeki gerçek tesserae oluşur. Yukarıda belirtilen tarihlemelere göre, ilk dönemlerde geometrik motifler ile daha çok siyah ve beyaz gibi renkler kullanılır. Hellenistik Dönem'de emblema ve bordur oluşur, yeni motiflerin yanında konulu kompozisyonlar da yapılmaya başlanır, renk çeşidi de artar. Roma Dönemi'yle birlikte ise emblema azalır, konulu kompozisyonlarda belirgin biçimde artış olur. Anadolu'daki mozaikler genellikle evlerde, kutsal yapılarda, hamam, stoa, bouleuterion gibi yapılarda bulunur. Yeni örneklerin ortaya çıkarılması, korunabilmeleri ve sağlıklı bir biçimde kayıtlara geçirilmeleri Anadolu mozaiğinin gelişiminin daha sağlıklı incelenmesini sağlayacaktır.
Batı anadolu neolitik dönem toplumlarında beslenme ve depolama etkinlikleri

Bu çalışma Batı Anadolu Neolitik Dönem topluluklarının beslenme ve depolamaetkinliklerini incelemektedir. Besinin elde edilmesinden hazırlanışına ve saklanıptüketilmesine kadar giden tüm süreç arkeolojik kalıntılar ve veriler aracılığıyla anlaşılmaya çalışılmıştır. Bu doğrultuda, Batı Anadolu'da yer alan kazısı yapılmış bütünNeolitik Dönem yerleşmelerinde bulunan beslenme ve depolamaya ilişkin kanıtlar ele alınmış ve bu alanlar birbirleriyle karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Yerleşimler coğrafi konumları itibariyle Göller Bölgesi ve İç Batı Anadolu, Kıyı Ege, Kuzey Ege olmak üzere üç ana başlık altında incelenmiştir. Söz konusu yerleşimlerincelenirken depolama unsurları, fırın ve ocaklar, çanak çömlekler, kil buluntular, kemik ve boynuz aletler, yontmataş aletler, organik kaplar, öğütme taşları, bitki, hayvan ve insan kalıntıları gibi beslenme ve depolamayla ilişkili çeşitli veriler incelenerek değerlendirme ve yorumlar yapılmıştır. Bu çalışma sonucunda Batı Anadolu Neolitik Dönem yerleşmelerinde çukur, silo, kutu, petek gibi çeşitli depolama unsurlarına rastlanmıştır. Bu depolama unsurlarıbölgeler ve yerleşimler karşılaştırıldığında benzer ve farklı özellikler göstermektedir. Bütün yerleşimlerde yapıların iç ve dış bölümlerinde fırın, ocak, ateş çukuru ya da ateş kutusu gibi pişirme amaçlı kullanılan birimler tespit edilmiştir. Yine bütünyerleşimlerde tahıl öğütmek için kullanılan havan, havaneli, ezgi taşı, değirmen taşı gibibuluntulara rastlanmıştır. Bunlar dışında ok ucu, orak dilgisi, boynuz orak ya da sapantanesi gibi av ve tarım için kullanılan çeşitli buluntular da vardır. Bölgede zooarkeolojik ve arkeobotanik çalışması yapılan bütün yerleşmelerdeevcil ve yabani türler tespit edilmiştir. Bu durumda avcılık ve toplayıcılığın yanındahayvancılık ve tarım yerleşimlerin başlangıcından itibaren toplulukların başlıca geçim kaynağı olmuştur.