Serbest Cumhuriyet Fırkasının Yarın gazetesine yansıması

Bu çalışmanın amacı Yarın gazetesine dayanarak Serbest Cumhuriyet Fırkasıhakkında bilgi vermektir. Niçin Yarın gazetesi? Çünkü daha Serbest Cumhuriyet Fırkası kurulmadan İsmet Paşa hükümetine karşı muhalefet çizgisi oluşturmuş, fırka kurulduktan sonra da, fırkanın ateşli bir taraftarı olmuştur. Hiç kuşkusuz sadece iktidara karşı bir konum belirlemiş bir yayına dayanarak, herhangi bir siyasal kurumun tüm yönleriyleanlaşılması mümkün değildir. Fakat Yarın gazetesinin Serbest Cumhuriyet Fırkası'nınkurulmasından sonra izlediği yayın politikası onu adeta Serbest Cumhuriyet Fırkası'nınsözcüsü durumuna getirmiştir. Bu, bir yanıyla da olsa, Serbest Cumhuriyet Fırkası'nınanlaşılmasında önemli bir etkiye sahiptir.1920-30'ların Türkiye'sinde iktidar açısından derin sorunlarla boğuşulduğu bir dönemdir. Ülke ağır bir savaştan başarıyla çıkmış ama tüm iktisadi olanaklarını bu savaşaharcamış, başka bir ifadeyle kalkınmaya ayrılacak herhangi bir kaynak ortada yok, Lozan'da ödenmesi kararlaştırılan borçların taksiti gelmiş, toplumsal alanda ise birbiri sırayenilikler yapılmış ve bu yeniliklerin toplum tarafından ne ölçüde kabul gördüğü henüzkesinleşmemiş bir ortamda Mustafa Kemal'in muhalefete izin vermesi bir bakıma söz konusu gelişmelerin yaratığı sorunların anlaşılması için bir yol olarak görülüyordu. Ayrıca, Mustafa Kemal Paşa Cumhuriyet Halk Fırkası'nın bir rehavete kapılması ihtimaliningiderek kuvvetlenmesi karşısında mecliste bir muhalefet partisi oluşturmanın birçok yararıolacağı kanısına varmıştı. 1930 Ağustos'unda Mustafa Kemal Paşa, Paris'te elçilik yapanFethi Bey'i çağırarak ona mecliste bir muhalefet fırkası kurmasını önerdi ve bu konuda kendisine her türlü desteğin verileceğini belirti. Bu konu, dönemin gazetelerine Fethi Bey'in bir parti kurma isteği ve ardından Mustafa Kemal'in buna ilişkin cevabimektuplaşmaları şeklinde yansıdı. Gazetelerde yayınlanan söz konusu mektuplardan sonra, Serbest Cumhuriyet Fırkası adıyla Cumhuriyet'in üçüncü siyasal partisi kuruldu. Partininizleyeceği politikaların ve savunacağı ekonomik modelin ne olacağı, Cumhuriyet halkFırkası ile hangi noktalarda birleşeceği ve ayrışacağı soruları cevaplanmayı bekliyordu. viDahası Mustafa Kemal'in Cumhuriyet Halk Fırkası'nın kurucusu olduğu, kurulacak bu yeni parti konusunda alacağı tutumun ne olacağı, merak edilen konuların başında geliyordu. Çok geçmeden Fethi Bey özellikle Yarın Gazetesi aracılığıyla partininprogramını ve izleyeceği ekonomik politikaları açıklayan demeçler vermeye başladı. Budemeçlerde tam bir serbestliği savunduğunu belirtiyordu. Mustafa Kemal ise kız kardeşiniSerbest Cumhuriyet Fırkası'nın kurucuları arasına sokarak bir anlamda kafalardaki soru işaretlerini de gidermiş oluyordu. Serbest Cumhuriyet Fırkası beklenenin çok üzerinde bir ilgiyle karşılandı. Birçok yerde partiye nasıl kayıt olunacağı ve şubelerinin açılması için neler yapılması gerektiğinisorgulyan telgraflar parti merkezine gelmeye başlamıştı. Bilindiği gibi çok kısa ömrü olan bu partinin, İzmir'de yaptığı miting ve sonrasında yaşananlar partinin tarihinde bir dönüm noktası oldu. Parti yavaş yavaş tepkici kütlelerin bir merkezi haline geliyordu. Fethi Beyyaşananlar karşısında partinin amacından uzaklaştığını ve rejim için bir tehlikeyedönüştüğünü fark etti ve sonunda partisini kapatmak zorunda kaldı. Bu, hem Fethi Bey'inhayatında hem de Cumhuriyetin çok partili bir siyasal yaşama dönüşme çabalarında önemli bir aşmayı ifade eder.