turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Yunan uyrukluların Türkiye'den sınır dışı edilmeleri (1964-1965)

Türkiye, Atatürk ve Venizelos döneminde Yunanistan ile olan sorunlarını 1930 senesinde halletmiş ve bir dizi antlaşma imzalamıştı. Bu anlaşmalardan biri de Türkiye'de ve Yunanistan'da iki ülkenin vatandaşlarının durumlarının nasıl olacağı ile ilgiliydi. Bu antlaşmayla Türkiye'de Yunan vatandaşları ikamet edebilecekti. Bu antlaşma Türk Kamuoyu tarafından Kıbrıs meselesinin zorlu bir safha halini aldığı ve Makarios tarafından Zürih ve Londra antlaşmalarının kaldırıldığı bir dönemde tekrardan hatırlanmıştır. Kıbrıs'ta 1963 Aralık ayının son günlerinde tarihe 'Kanlı Noel' olarak geçen olaylar yaşanmış, Rum terör örgütü EOKA Kıbrıs'ta Türkleri katletmeye başlamıştı. Yunanistan'ın da bu dönemde Makarios yönetiminden yana tavır koyması Türkiye'de Yunan vatandaşlarının durumunu sorgulanır hale getirmişti. Türkiye 1964 senesinin başından itibaren Kıbrıs meselesini bir Türk Yunan meselesi olarak görmüş ve ona göre kararlar almıştır. Bunlardan ilki 16 Mart 1964 tarihinde İkamet, Ticaret ve Seyrisefain Mukavelenamesi'ni feshetmek olmuştur. Bundan hemen sonra 6 Nisan 1964 tarihinde daha önce yine iki ülke arasında imzalanmış olan Vize Anlaşması da kaldırılmıştır. Böylece Türkiye'de yaşayan Yunan vatandaşları antlaşmaya göre 6 ay sonra sınır dışı edileceklerdir. Fakat bu böyle olmamış sınır dışı etmeler, bazı Yunan vatandaşlarının zararlı faaliyetleri gerekçesiyle, erkenden uygulanmaya başlamıştı. Yunan vatandaşları sınır dışı edilirken Türkiye gene Yunanistan'ı sıkıştırmak için bir hamle daha yapmış, Karasularını 3 milden 6 m ile çıkarmıştır. Gençlik teşekkülleri Kıbrıs'ta yaşanan olaylardan etkilenerek milliyetçi bir tepkiyle Yunan vatandaşlarına karşı iktisadi boykot çağrısı yapmıştır. Türkiye'nin Yunan vatandaşlarını sınır dışı etme kararı Türk basınında da mecliste de çokça tartışılmıştır. Hem iktidar hem de muhalefet olmak üzere tüm kamuoyu Yunan uyrukluların sınır dışı edilmesi meselesinde Hükümetten yana tavır koymuştur. 1965 senesinin Nisan ayında Türkiye'de kalan Yunan vatandaşlarının durumu Kıbrıs'ta çatışmaların tekrardan başlamasıyla yeniden gündeme gelmiştir. Bu sefer tartışmalara Patrikhanenin de sınır dışı edilmesi eklenmiş ancak Patrikhaneye dokunulmamıştır. Türkiye'den 12.592 Yunan vatandaşı bu bir yıllık dönemde ya sınır dışı edilmiş ya da kendileri ikamet hakkının bitmesiyle Türkiye'den ayrılmıştır.
İkinci Dünya Savaşı sırasında yapılan konferanslar ve Türkiye

1 Eylül 1939 tarihinde Almanya'nın Polonya'ya saldırması ve İngiltere ve Fransa'nın 3 Eylül 1939'da Almanya savaş ilan etmesi ile başlayan İkinci Dünya Savaşı, 7 Aralık 1941'de Japonya'nın ABD'ye saldırması ile birlikte sadece bir Avrupa savaşı olmaktan çıkmış ve bir dünya savaşı haline gelmiştir. Bu savaş boyunca Türkiye'nin tek ve hayati amacı ise savaşa katılmamak olmuştur. Modern donanımdan yoksun ve zayıf bir orduya sahip olan Türkiye, böylece toprak bütünlüğünü ve bağımsızlığını korumayı hedeflemiştir. Fransa'nın 22 Haziran 1940'ta bütün dünyayı şoke eden yenilgisi savaşı farklı bir boyuta taşımış ve Almanya hemen hemen bütün Avrupa'ya hakim olmuştur. Ancak ABD'nin savaşa katılması ile Müttefik ordularının güçlenmesiyle ve Stalingrad'da Kızıl Ordu'nun zaferiyle birlikte Alman ordusu gerilemeye başlamıştır. 1943 yılı ile birlikte savaşın Müttefik devletlerin zaferiyle sonuçlanacağının belli olmasıyla önce ABD ve İngiltere arasında düzenlenen konferanslara daha sonra Sovyetler Birliği de katılmış ve savaşın gidişatıyla ilgili önemli kararlar alınmıştır. Alınan kararlar bakımından Türkiye'yi de yakından ilgilendiren bu konferanslar 1943 yılı başında Kazablanka'da başlamıştır. Adana'da yapılan İnönü-Churchill görüşmesi ile devam eden bu konferanslar boyunca Türkiye'nin savaşa girmesi yönünde yapılan Müttefik baskıları giderek artmış ve üç büyük devletin dışişleri bakanları arasında yapılan Moskova Konferansı'nda doruk noktasına ulaşmıştır. Tahran'da alınan karar gereğince İsmet İnönü, Roosevelt ve Churchill tarafından Kahire'ye davet edilmiş ve son bir kez Türkiye'den İkinci Dünya Savaşı'na katılması yönünde talepte bulunulmuştur. İkinci Kahire Konferansı ile değişime uğrayan Türk Dış Politikası, ilke olarak savaşa girmeyi kabul etmekle birlikte, Müttefiklerden talep ettiği askeri yardımların kendisine ulaşmasını şart koşmuştur. Böylece ülkenin savaşa girmesi geciktirilmeye çalışılmıştır. Ancak Yalta Konferansı'nda savaşa katılmayan devletlerin Birleşmiş Milletler Örgütü'ne de katılamayacağı yönünde bir karar alınması, Türkiye'nin savaş dışı kalma çabalarından vazgeçmesine neden olmuştur. 23 Şubat 1945'te Almanya ve Japonya'ya savaş ilan eden Türkiye, Birleşmiş Milletler'in kurucu üyelerinden olmuştur.1939- 1945 yılları arasında izlediği politika Türkiye'nin savaş sonrası düzende bulunacağı yeri de belirlemiştir. İkinci Dünya Savaşı boyunca İngiltere ve ABD ile yakın ilişkiler kuran Türkiye, savaştan sonra iki eksene ayrılan dünyada Batı Bloku'nda yer almıştır.
Doğu Mitingleri ve kamuoyundaki yansımaları (1967-1968)

Doğu Mitingleri Kürt ulusal bilincinin oluşumunda önemli bir role sahipti. Mitinglere Türkiye İşçi Partisi ile illegal Türkiye Kürdistan Demokratik Partisi destek verdi. Özellikle Silvan, Diyarbakır, Siverek, Batman, Tunceli mitingleri bu kapsamda değerlendirilmelidir. Bölgedeki parti teşkilatları ve yerel siyasi yapılanmalar bu süreçte etkili oldu. Mitinglerde anayasal hak talebi ve eşitlik ilkesi ön plandaydı. Doğu'nun geri kalmışlığı ve yatırımlardan yeterince faydalanamamış olması diğer söylemlerdi. Mitinglerin düzenlenmesindeki amaç, kamuoyu oluşturulmasıydı. Bu sebeple miting tertip komiteleri yoğun çaba gösterecekti. Hazırlanan bildirilerin içeriği oldukça önemliydi. Bu süreçte basında olumlu ve olumsuz birçok haber yayınlandı. Bölgede iktidar partisi olan Adalet Partisi'ne destek veren yerel basın sayıca fazlaydı. Bu da miting yapılan yerlerde her iki tarafın birbiri ile rekabetine sebebiyet veriyordu. Mitinglerde geri kalmışlık söylemi ön plana çıkarılmaktaydı. Anadil kullanımı konusunda istekte bulunulmaktaydı. Kürtçe konuşmalar yapılmakta ve şiirler okunmaktaydı. TİP Genel Başkanı Mehmet Ali Aybar'ın konuşmacı olarak katıldığı mitinglerde ise sosyalizme daha çok vurguda bulunuldu. Her iki gruptaki mitinglerin tamamına TİP örgütleri katkıda bulunmuştu. Cumhuriyet Halk Partisi'nin durumu ise bu süreçte oldukça tartışmalıydı. AP ve diğer siyasi partiler de bölgeye geziler yapacaktı. Açık hava ve kapalı salon toplantıları düzenlendi. Bu bağlamda milliyetçi-muhafazakar kesimlerde bölgede etkinlik gösterdi. Yaşanılan gelişmeler 1967- 1968 itibarıyla Türkiye'deki siyasi tartışmaların niteliğini ortaya koyması açısından önemlidir. Sonraki süreçte de siyasal, sosyal ve kültürel alandaki etkisi kalıcı olacaktır.
Kayseri Vilayet Gazetesi ve Cumhuriyet Arşivi ışığında Atatürk ilke ve inkılaplarının Kayseri'ye yansımaları: 1923 - 1938

Osmanlı İmparatorluğu XX. yüzyılın başlarında girdiği I. Dünya Savaşı'ndan, Anadolu dışındaki topraklarının neredeyse tümünü kaybederek çıktı. Anadolu coğrafyasındaki topraklarının büyük bir kısmı ise galip devletlerin bilfiil işgali altında kalmıştı. Bilinen tarihi M. Ö. 2800'e dayanan ve Fatih Sultan Mehmet döneminde Osmanlı toprağı olan Kayseri, coğrafi konumunun da verdiği bir avantajla -Anadolu'nun iç kesiminde olması sebebiyle- I. Dünya Savaşı ve Milli Mücadele yılları boyunca bilfiil işgal altında kalmadı. İşgal altında kalmamasına rağmen Milli Mücadele yıllarında Ankara Hükümeti ile düzenli ilişkileri, pek çok yazışmaları ve mücadeleye olumlu katkıları olmuştur. Cumhuriyet'in ilk yıllarındaki kamu yatırımlarının Kayseri'de sanayinin gelişmesinde önemli bir rolü olmuştur. 1927'de Kayseri'nin demiryolu imkanına kavuşması, Sümer Bez Fabrikası, Bünyan İplik Fabrikası, bugünkü Hava İkmal Merkezinin önceli sayabileceğimiz uçak fabrikasının açılması, Kayseri'de Cumhuriyet eliyle gerçekleşen ilk kamu yatırımları olmuştur. Cumhuriyet'in ilk yıllarında Kayseri'de faaliyet gösteren kamuya ait olan bu fabrikalar daha sonraki dönemlerde gerçekleştirilecek olan endüstri hamleleri için lokomotif görevi yapmıştır. Atatürk İlke ve İnkılaplarının Kayseri'ye yansımaları, 'Devletçilik' ilkesinin uygulamaları ile sınırlı kalmamıştır. Cumhuriyet'in ilanından sonra Kayseri'de önce Türk Ocağı ardından Halkevi faaliyetleri ile sosyal ve kültürel hayat, sanat ve spor etkinlikleri bilinçli ve planlı bir şekilde yürütülmüştür. Gerçekleştirilen tüm etkinliklerin, halkın sosyal yaşamına, değer normlarına, kadına, eğitime ve dünyayı anlamlandırma çabalarına geri döndürülemez etkileri olmuştur. Kayseri; inkılapların itici gücüyle 'ortaçağ şehri' görüntüsünü ardında bırakıp, bugün kendisini Türkiye'nin en önemli şehirlerinden biri haline getiren yolda kararlı adımlar atmıştır.
Halkevleri sürecinde Cizre Halkevi örneği

Ait olduğu toplum tarafından benimsensin ya da benimsenmesin her kültürel miras, tüm yönleri ile ortaya çıkarılmayı hak etmektedir. Söz konusu kültürel değerin, hedeflenene cevap vermesi beklenir. Hedeflenene ulaşmak için gerekli toplumsal hassasiyetlerin göz önünde bulundurulması, toplumun dönüşümüne bir anda değil, yavaş yavaş olanak sağlama çabaları, beklentileri karşılama derecesini artıracaktır. Tüm Anadolu coğrafyasının toplumsal, kültürel, ekonomik yapısıyla uyumlu olan bir Osmanlıcı zihniyetten bahsetmek mümkündür. Türkiye Cumhuriyeti'nin lider kadrosu, yüzünü batıya çevirerek çok yönlü inkılap hareketleri ile mevcut dokuyu değiştirme uğraşı vermiştir; ancak yeniliklerin hızı, toplumsal dokunun değişim hızının önüne geçecektir. Bu yüzden devletin ideolojisini yerleştirmenin, toplumu dönüştürmenin, oluşturulan kurumlarla başarılması düşünülmüş; ancak çoğu zaman istenilen neticenin alınamadığı görülecektir. Bu kurumlardan biri olan Halkevleri, bazısı dışında Cizre örneğinde olduğu gibi başarılı olamayacaktır. Halkevleri, kuruldukları 1932'den kapatıldıkları 1951 yılına kadar başlangıçtaki heyecanlarını, üretkenliklerini, başarılı çalışmalarını tüm sürece yayamayacaktır. 1932'den 1938'e kadar hızlı bir gelişim kaydeden Halkevleri, bu tarihten itibaren önce II. Dünya Savaşı evresinde durağanlaşacak, daha sonra çok partili yaşamın etkisiyle gittikçe gerileyecek ve kapatılacaklardır. 1960'lı ve 1980'li yıllarda ikinci ve üçüncü kez Halkevlerini canlandırma girişimleri olmuş; ancak hem amaç hem de uygulamaları, çalışmaları itibari ile ilk dönem Halkevlerinin düzeyine çıkamamış, etkinliğini kaybetmiştir. Devlet ideolojisini toplumu dönüştürerek doğu ve güneydoğuda yerleştirme düşüncesi daha ziyade bir tür kültürel asimilasyon şeklinde gerçekleştirilmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda Cizre Halkevi örneği üzerinden gerekçeleri ile neden başarılı olunamadığını çalışmamızda irdelemeye çalıştık.
Birinci - İkinci İnönü Muharebeleri

Birinci Dünya Harbinin galibleri olan İtilaf devletleri Osmanlı Devleti'ne önce Mondros mütarekesini, daha sonra ise Sevr anlaşmasını imzalatmışlardır. Bu anlaşmalar çerçevesinde Anadolu ve Rumeli topraklarını paylaşmaya girişen bu devletlerden İngiltere'nin Başbakanı Lloyd George'un özel gayreti ve desteği ile İzmir'e çıkan Yunan ordusu da paylaşıma ortak edilmek istenmiştir. Bu haksız işgal üzerine Türk milleti Milli Mücadele'yi başlatarak Mustafa Kemal Paşa'nın yanında yer almıştır. Yunan Ordusu İzmir'den sonra 2 temmuz 1920'ye kadar Batı Anadolu içlerine ve Marmara bölgesine doğru ilerleyerek Aydın, Balıkesir, Bursa, Akşehir, Uşak ve Nazilli gibi önemli yerleşim merkezlerini işgal etmiştir. Bunun üzerine Mustafa Kemal T. B. M. M.'de kurulması ve başına da Ali Fuat Paşa'nın getirilmesi fikrini kabul ettirmiştir. Ancak 19 Ekim 1920'de Ali Fuat Paşa'nın taarruz emri ile başlayan Gediz muharebesi mağlubiyetle neticelenince Yunan kuvvetlerine karşı mücadele veren Çerkez Ethem ve diğer milli kuvvetlerin disipline edilerek düzenli bir ordu kurulması fikri doğdu. İsmet Paşa yeni Batı Cephesi Kumandanı tayin edildi. Fakat yeni düzenleme sırasında duruma uyum sağlayamayan Çerkez Ethem isyan edince bunu fırsat bilen Yunan ordusu taarruuza geçti. Öncelikle Çerkez Ethem isyanım bastıran İsmet Paşa daha sonra Eskişehir yönünde ilerleyen Yunan ordusu da İnönü mevkiinde durdurmayı başarmıştır. Birinci İnönü zaferinin T. B. M. M.'de yaratmış olduğu müsbet havayı iyi değerlendiren Mustafa Kemal cumhuriyetin ilk anayasası sayılan Ocak 1921 Anayasası'nın ve ilk bütçesinin hazırlanması çalışmalarını gerçekleştirmiştir. Öte yandan İtilaf devletleri de İnönü zaferi üzerine T. B. M. M. hükümetini temsilen bir heyeti Londra Konferansı'na davet etmiştir. Ancak konferanstaki gelişmelerden beklediği neticeyi alamayacağını anlayan Yunanistan konferansın bitmesini beklemeden İngiltere Başbakanı Lloyd George'dan aldığı cesaret ve destekle yeniden saldırıya geçerek şansım denemek istedi. Fakat 1 Nisan 1921 'de neticelenen İkinci İnönü muharebesinde İsmet Paşa kumandasındaki Türk ordusu karşısında Yunan ordusu bir kez daha mağlup olmuştur. İkinci İnönü zaferi T. B. M. M.'nin konumunu sağlamlaştırmış ve İsmet Paşa, İnönü'de Mustafa Kemal Paşa'nın deyişi ile sadece Yunanlıları değil Türk milletinin ma'kus talihini de yenmiştir.
Anılarda Batı Anadolu Kuva-yı Milliyesi

Kuva-yı Milliye, Mondros Mütarekesi'nin imzalanması sonrasında başlayan işgallere karşı Anadolu'da oluşan Milli savunma güçleridir. Kuva-yı Milliye'nin oluşumu, yapısı, yönetimi, büyüklüğü, işlevi gibi nitelikleri, farklı bölgelerde farklı biçimlerde gerçekleşmiştir. Batı Anadolu'da ise Kuva-yı Milliye'nin ortak yönü Yunan işgal güçlerine ve onların yanında yer alan Rum çetelerine karşı mücadele etmektir. Kuva-yı Milliye, Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemlerindeki siyasal, sosyal ve ekonomik gelişmelerden etkilenmiş ve insan malzemesi, doğumu, gelişimi ve eylemciliği bu tarihsel miras üzerinde şekillenmiştir. Kuva-yı Milliye aynı zamanda Osmanlı İmparatorluğu'nun hüküm sürdüğü ve parçalanma döneminde sınırlarımız dışında kalan bölgeler de dahil bütün topraklarda yüzyıllara yayılan ortak kültür öğelerinden de beslenmiştir. Kuva-yı Milliye, Batı Anadolu'da Yunan işgalleri sonrasında her kesimden insanınyerel çözüm çabalarının sonucu olarak ortaya çıkmış, devlet otoritesinin kaybolduğu, asayişsizliğin arttığı bir ortamda yerel otorite haline gelmiştir. Kuva-yı Milliye çok hızlı bir biçimde örgütlenmiştir. Buna ek olarak insan malzemesitamamen istenilen düzeyde olmamıştır. Ancak bir kısım halkın, aydının, subayın ve yöneticinin Milli Mücadele için tereddüt gösterdiği bir dönemde Milli Mücadele'nin temel unsuru olmuştur. Mustafa Kemal, Kuva-yı Milliye'yi bir çatı altında birleştirmeyi başarmıştır. Anadolu'da Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin açılması sonrası ise Kuva-yı Milliye'nindüzenli bir orduya yerini bırakması için çalışmalar başlamıştır. Kuva-yı Milliye Yunan işgal güçlerinin yıpratılması, yorulması ve işgalin Batı Anadolu'da benimsenmediği düşüncesinin bir mesaj olarak Batı Kamuoyuna aktarılması gibi önemli işlevler görmüş ve Mustafa Kemal'in iradesi, vizyonu, ulusal bakışı ve liderliği altındaulusal kurtuluş mücadelesinin temel aktörü haline gelmiştir. Ancak yapısı gereği giderek kalabalıklaşan düzenli bir düşman ordusuna karşı durmasının mümkün olamayacağıanlaşıldığı için süreç içinde düzenli ordu bünyesine girip tarihsel görevini tamamlayıp tarih sahnesinden çekilmiş, ancak bir ruh hali, bir anlayış ve bir kavram olarak yaşamayısürdürmüştür.
Tek partiden çok partili hayata geçiş sürecinde Türkiye'de din politikalarındaki değişim üzerine 1945-1950

Gerek dünya tarihinde gerekse Türkiye tarihinde modernleşme süreci içerisinde yer alan en önemli aktörlerden birisi kuşkusuz dindir. Bütün tartışmalar, yapılacak değişiklikler bir şekilde din ile irtibatlıdır. Osmanlı İmparatorluğundan Türkiye Cumhuriyetine doğru gidilen tarihsel süreçte iktidar-muhalefet ilişkilerinde, ıslahat-modernleşme hareketlerinde; din, tarafların şekillenmesinde, güç dengelerinin değişmesinde ve nihayet ortaya çıkan değişimin karakterinin belirlemesinde ciddi anlamda etkili olmuştur. Bu çalışmada, öncelikle kuramsal ve tarihsel çerçeve çizilmeye çalışılmıştır. Dinin tarihsel süreç içerisindeki yeri ve bu süreçte ortaya çıkan kavramları ve Türkiye Cumhuriyeti'ndeki din politikalarını anlayabilmek adına tek parti olgusu değerlendirilmeye çalışılmıştır. Osmanlı İmparatorluğunun yaşadığı değişim süreci içerisinde dinin yerine kısaca değindikten sonra Türkiye Cumhuriyetinin kuruluş aşamasında ve sonrasında ortaya çıkan tek partili yönetimde din algısının nasıl olduğu konusuna değinilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın ana bölümü olan çok partili hayata geçiş evresinde, tek partili sistemden çok partili sisteme dönüşüm atmosferinde dinin konumunda bir değişiklik olup olmadığını, varsa din alanında nasıl bir değişiklik olduğunu ya da bu iki dönem arasında bir süreklilik ilişkisi olup olmadığı irdelenmeye çalışılmıştır. Bu yapılırken iktidar-muhalefet ilişkileri, sosyo-ekonomik değişim ve düşünce hayatı göz önünde tutulmaya gayret edilmiştir. Çalışma içerisinde hem dönemler arası sürekliliklere hem de kopuşlara vurgu yapılmaya çaba gösterilmiştir. Tek partili sistemden çok partili hayata geçişte din konusunda değişen uygulamaların nasıl bir süreklilik içerdiğini veya nasıl bir değişim süreci yaşandığını göstermek şüphesiz çalışmanın hedefleri açısından büyük önem arz etmektedir. Günümüz Türk demokrasisinin sorunlarına, üzerinde durduğu meselelere bakıldığında muhakkak ki bu geçişin etkileri görülecektir. Sistemin nasıl bir temele oturduğu, tarihin akışının nasıl bir seyir izlediği iyice anlaşıldığında, bugünün meselelerine daha sağlıklı yaklaşabilmek mümkün olacaktır.
Fransa hakimiyeti'nde Cezayir (1914-1954)

Tezimin giriş bölümünde; Cezayir adının anlamını ve kökenini, ilk çağlarda ve İslam hakimiyeti döneminde Cezayir'de hangi devlet ve toplulukların hüküm sürdüğünü ve Kuzey Afrika'ya haçlı akınlarını inceledim. Tezimin birinci bölümünde; Cezayir'i Osmanlı hakimiyeti döneminde inceledim ve XVI. yüzyıldan başlayarak XVIII. yüzyıla kadar gelişen olayları ele aldım. Tezimin ikinci bölümünde; Cezayir'in Fransa hakimiyetine girmesiyle birlikte meydana gelen olaylar ve direniş hareketleri hakkında genel bilgi verdim. Tezimin üçüncü bölümünde; I. Dünya Savaşı'nda Fransa safında yer alan Cezayir halkının rolleri ve savaştan sonra bağımsızlık uğrunda mücadele veren Milliyetçi liderleri inceleyerek, bu liderler üzerinde Atatürk'ün yeri ve önemi hakkında da bilgi verdim. Tezimin dördüncü bölümünde ise; II. Dünya Savaşı'na Cezayir halkının ikinci kez Fransız safında yer alması ve savaş sonrası çıkan Mayıs Setif ayaklanmasını inceledikten sonra, Cezayir'de Fransız yönetimini ele aldım. Sonuç, bibliyografya ve ekler kısmını koyarak tezimi tamamladım.
Türkiye'de İslam öncesi Türk tarihi araştırmaları: İdeoloji ile nesnellik arasında bir tarih yazımı

Bu çalışmanın konusu Türkiye'de İslam öncesi Türk tarihi araştırmalarıdır. Bu çalışmalar 19. yüzyılın son çeyreğinde, milliyetçiliğin bir sonucu olarak ortaya çıktı ve başlangıcından günümüze kadar üç aşamadan geçti. İlk aşamada, yeterli eğitim almamış amatör tarihçilerin ilgisiyle teşekkül etmiş bir tarih yazımıyla karşılaşıyoruz. Türklerin kim oldukları ve nereden geldikleri araştırılıyordu. Bu, Türklükle yeniden tanışma çağıydı. Tanışma, 1930'larda yeni bir boyut kazandı. Bu kez Türklük, Türk Tarih Tezi aracılığıyla, cumhuriyetin ve Türk milli kimliğinin gerektirdiği şekilde yeniden tanımlandı. Türk Tarih Tezi, Batılı ırkçı tezlere karşı gelişen bir refleks biçimindeydi. Bununla beraber, rejimi ve kimliği güçlendirmenin biricik amacıyla hazırlanmıştı. İslam öncesi Türk tarihi araştırmaları son aşamada artık çağdaş ve akademik bir faaliyet halini aldı. 1935'te Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih, Coğrafya Fakültesi kuruldu ve yurt dışından tarihçiler getirildi. Köprülü, Togan, Abdülkadir İnan ve Eberhard gibi önemli tarihçiler, akademik çalışmalarıyla akademik geleneğin kurucusu oldu. İlerleyen yıllarda akademik çalışmalar istikrarla ilerledi ve bu alanda bir Türk ekolü oluştu. Bu tez çalışmasının ilk hedefi Türk ekolünün oluşma sürecini anlamaktır. İkincisi Türk ekolünün kaynakları ve araştırdığı konuları nasıl ele aldığını açıklamaktır.
Anavatan Partisi' nin kuruluşu ve iktidara gelişi

seçimleriyle iktidara gelen ve yaklaşık 8 yıl boyunca iktidarı elinde bulunduran Anavatan Partisi'nin konu edildiği bu tezde, çeşitli bilimsel ve süreli yayınlar, araştırma ve istatistikler kullanılarak, Anavatan Partisi'nin kamuoyu üzerindeki etkileri ve iktidarı sorgulanmıştır. Anavatan Partisi'ni iktidara taşıyan nedenler sorgulanırken, partininkuruluşunda ve iktidara gelişinde birinci derecede rol oynayan 12 Eylül askeri rejimi de bu noktada inceleme konusu yapılmıştır. Demokrasiye dönüş sırasında kurulan Anavatan Partisi ve partiyle özdeşleşenGenel Başkan Turgut Özal, uygulanan etkili propaganda teknikleri, toplumun milliyetçi, muhafazakar, demokrat, liberal ve hatta sol düşünceli kesimlerine kucak açan politikatarzı, yerli ve yabancı destekçiler ile Türk toplumunun temel eğilim, istek veözlemlerine uygun söylemler sayesinde iktidara taşınmıştır. Anavatan Partisi ktidarı'nın icraatlarının da bir nebze konu edildiği bu tezde, Anavatan Partisi Tarihi ya da Türkiye Tarihinde Özal fenomeni/dönemi bilimsel bir bakış açısıyla ortaya konulmaya çalışılmıştır. III
Lise tarih ders kitaplarının içerik ve yöntem açısından analizleri

araştırma, lise tarih ders kitaplarının yöntem ve içeriklerinin nasıl ele alındığının, problemli kısımlarının olup olmadığını saptamaya yönelik olarak yapılmıştır. Günümüzdeders kitapları üzerine söylenenlerin, mevcut ders kitaplarına ne şekilde yansıdığı öğrenilmeye çalışılmıştır. Tarama modeli çerçevesinde kaynak taraması ve içerik analizi teknikleri kullanılmıştır. Ayrıca öğretmenlerin ders kitaplarına yönelik düşünceleri mülakat çalışması yapılarak alınmıştır. Üzerinde çalışılan ders kitaplarının yöntem ve içeriklerini inceleme sonucunda ortaya çıkarılan bulgular, konuya uygun başlıklar altında açıklanmıştır. Yine aynı dönemlerde Talim Terbiyenin önerdiği kitapların bazıları da konuya uygun olarak incelenerek karşılaştırmalar yapılmıştır. Yapılan incelemeler sonucu; lise tarih ders kitaplarının yöntem ve içeriklerinde birçok sorunla karşılaşılmıştır. Dünya genelinde olduğu gibi Türkiye'de de tarih ders kitapların nasıl daha iyi olacağı konusu üzerine birçok çalışma yapılmakta ve hala devam etmektedir. Ancak lise tarih ders kitaplarına baktığımızda bu çalışmaların halen yansımadığı, lise tarihmüfredatının da aynen devam ettiği görülmektedir. Kitaplarda göze çarpan değişiklikler;hükümet politikalarına göre bazı konuların çıkarılıp, bazılarının eklenmesi, kitapların biraz daha renklendirilmesi, haritaların, resimlerin ve çeşitli soruların yer alması olmuştur. Ancak bunların hiçbiri ne tarihin amacına ne de tarih dersine uygun olarak verilmiştir. Mülakat çalışmasında da, mülakata katılan öğretmenlerin tarih ders kitaplarına yönelik görüşleri, ders kitapları inceleme sonucu ortaya çıkan bulgularla aynı paralelde olduğu görülmektedir. Tarih ders kitaplarının istenilen düzeyde olmadığı ve öğrencilerin bu dersisevmemesinin en önemli sebeplerinden birinin de ders kitaplarındaki mevcut içeriğin ve izlenilen yöntemlerin olduğu söylenilebilir. Tarih programlarının yeniden düzenlenmesi, ders kitapları yazarlarının bu işi bilen bir kesimden olması ve tarih ders kitaplarının tarih disiplinine özgü olarak yapılandırılması gerekir. Bütün bunların yapılması, öğrencilerin tarih düşüncesinin gelişimi açısından önemli olduğu, ortaya çıkan sonuçlardan biridir.