turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Yeni bölgecilik anlayışı ve kalkınma ajansları -Küreselleşme sürecinde dünya'da ve Türkiye'de yeni bölgecilik anlayışı ve kalkınma ajansı uygulamaları-

Danışman: Yrd. Doç. Dr. Naci KARADUMAN iktisat biliminin tarihsel gelişiminde bölge kavramı, üzerinde önemle durulan ve oldukça fazla sayıda çalışma yapılan bir alan olmuştur. Bölge kavramı bugün de iktisat açısından aynı önemi taşımaktadır. Sanayi devrimi ile üretim olanaklarının daha önce gerçekleşmemiş bir şekilde artması, üretim faaliyetinin gerçekleştirildiği bölgelerin gelişmesini sağlarken aynı zamanda pek çok bölgenin ekonomik olarak geri kalmasına neden olmuştur. Bu şartlar altında bölgesel kalkınmayı sağlamak için geleneksel bölgecilik anlayışı gelişmiştir. Küreselleşme süreci ile birlikte yaşanan gelişmeler bölge kavramının içeriksel ve niteliksel olarak yeniden tanımlanması ihtiyacını doğurmuştur. Yeni bölgecilik anlayışı bu koşullar altında gelişmiştir. Yeni bölgecilik anlayışı iki temel yönelime bağlı olarak şekillenmektedir. Bu yönelimler 'Ulusüstü Bölgeselleşme' ve 'Ulusaltı Bölgeselleşme' olarak kendisini göstermektedir. Ülkeler, küreselleşme sürecinde oluşan rekabetin etkisinden korunmak ve güç birliği oluşturmak için ulusüstü bölgeselleşme yönelimine girerken, diğer taraftan rekabet avantajı yaratmak ve yerel kaynaklarını etkin olarak değerlendirmek için ulus altı bölgeselleşme uygulamalarını da geliştirmektedir. Yeni bölgecilik anlayışında bölgesel yenilik stratejileri, organize sanayi bölgeleri, teknopark uygulamaları ve bölgesel kalkınma ajansları geliştirilen stratejik araçlar olarak değerlendirilmektedir. Bu eksende çalışmada iktisat açısından bölge kavramının geçirmiş olduğu değişim ve değişim sonrasında geliştirilen bölgesel kalkınma uygulamaları incelenmiştir. Tez çalışmasının birinci bölümünde, çalışmanın konusu, amacı, önemi ve sınırları işlenmiş; ikinci bölümde, yeni ekonomik yönelimler incelenerek küreselleşme ve yerelleşme ikilemi açıklanmış; üçüncü bölümde bu yönelimlere bağlı olarak gelişen yeni bölgecilik anlayışı, geleneksel bölgecilik anlayışı ile birlikte çözümlenmiş, dördüncü bölümde bölgesel kalkınma ajanslarının Dünya ve Türkiye uygulamaları örnekleri sunulmuş ve çalışma sonuç bölümünde Dünya ve Türkiye uygulamalarının karşılaştırılması ve olası sorun alanlarının belirlenmesi ile tamamlanmıştır.
Türkiye'de tarım sektörünün ihracat sorunları: Mardin ili örneği

Tarım sektörü; toplumun gıda gereksinimini sağlaması, sanayiye hammadde temini, istihdama katkısı ve kalkınmanın finansmanına katkıda bulunması nedeniyle ülke ekonomileri açısından stratejik öneme sahip bir sektördür. Yirminci ve yirmi birinci yüzyılda artan dünya nüfusuyla beraber tarımsal ürün ihtiyacı da artmış ve ülkeler bu ihtiyacı tek başlarına karşılayamaz duruma gelmiştir. Bu yüzden dış ticaret yapmak ülkeler için son derece önemli hale gelmiştir. Ancak ülkeler dış ticaret yaparken bir takım sorunlarla karşı karşıya kalmaktadırlar. Bu bağlamda; çalışmada, Mardin ilinde tarım ürünleri ihracatı yapan 80 firma ile görüşülerek ihracat yaparken karşılaştıkları sorunların tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla; Mardin ili sınırları içerisinde bulunan firmaların ihracat konusunda deneyimli olan elemanları ile birebir anket uygulaması yapılarak veriler elde edilmiş ve SPSS paket programı ile verilerin analizleri yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda firmaların kapasite kullanım oranı, katılımcıların yaşı ve eğitim durumuyla ihracat sorunlarına vermiş oldukları cevaplar arasında anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Ayrıca katılımcıların ihracat sorunlarına vermiş olduğu cevaplar arasında en önemli görülen ihracat sorunları; kredi faiz oranlarının yüksekliği, üretim girdi maliyetlerindeki artışlar, ülke içindeki siyasi istikrarsızlık, ülkeler arasındaki diplomatik sorunlar, kamu destek ve teşviklerinin yetersizliği, döviz kurundan kaynaklanan sorunların yanı sıra iç piyasadaki ekonomik belirsizlikler olarak tespit edilmiştir.
Bilgi ekonomisinin yarattığı değişimler doğrultusunda Türkiye'nin mevcut durum analizi

Bu çalışmada bilgi ekonomisi olarak adlandırılan yeni ekonomik yapının yarattığı temel değişimlerin aktarılması, bu değişimler doğrultusunda istatistiki veriler yardımıyla Türkiye'nin Dünya'daki konumunun analizi ve öncelikli hedeflerin tespiti amaçlanmıştır. İlk bölümde tarım toplumundan bilgi toplumuna geçiş süreci ve özellikle ekonomik hayattaki değişimler işlenmiştir. İkinci bölümde öncelikle bilgi, ekonomi ve bilgi ekonomisi kavramlarına değinilmiş ve bilgi ekonomisinin ortaya çıkış süreci aktarılmıştır. Ayrıca bilgi ekonomisinin temel özelliklerine ve bilgi ekonomisinin temelini oluşturan bilgi iletişim teknolojisi ile elektronik ticaret olgusuna değinilmiştir. Üçüncü bölümde bilgi ekonomisinin makroekonomik etkilerine, elektronik devlet ve inovasyon kavramlarına ve ayrıca inovasyonun temelini oluşturan araştırma-geliştirme, patent, eğitim ve beyin göçü konularına değinilmiştir. Dördüncü ve son bölümde bilgi ekonomisinin bahsedilen etkileri doğrultusunda istatistiki veriler yardımıyla Dünya'da ve Türkiye'de yaşanan gelişmeler analiz edilmiştir.
Havacılık sektörünün ekonomik performansa etkisi

Havacılık sektörü çağımızın ve geleceğimizin en önemli yapı taşlarından birisidir. Aynı zamanda ülkeler, iktisadi olarak büyüme ve ekonomik performans kriterlerini sürekli olarak iyileştirmeye çabalamaktadır. Bu araştırmada havacılık sektörü ve ekonomik performans kriterleri ilişkisi araştırılmaktadır. Çalışmada gözlem grubu olarak G-7 ekonomileri ve dönem olarak ise 1997- 2020 incelenmiştir. PVAR ekonometrik metodolojisinin ve Granger nedensellik tahmininin kullanıldığı ampirik analizde iki farklı model oluşturulmuştur. Model 1 ilk grup ekonomik performans kriterleri olarak kişi başı gelir, ticaret ve istihdam değişkenlerinden oluşmaktadır. İkinci grup ekonomik performans kriterleri olarak ise Model 2 oluşturulmuştur. Model 2'de döviz kuru, doğrudan yabancı yatırımlar ve ödemeler dengesi kullanılmıştır. Her iki modelde de hava taşımacılığı bağımlı değişken olarak CO2 ise kontrol değişkeni olarak yer almaktadır. Katsayı ve nedensellik tahminlerine göre Model 1 için; havacılık sektörü ve büyüme arasında iki yönlü ve istatistiki olarak anlamlı pozitif ilişki belirlenmiştir. Diğer taraftan havacılık sektörü ile ticaret ve CO2 arasında pozitif, istihdam ile negatif ilişki belirlenmiştir. Model 2 tahminlerine göre ise döviz kuru havacılık sektörünü negatif etkilemektedir. Ancak havacılık sektörü doğrudan yabancı yatırımları ve ödemeler dengesine pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı etkide bulunmaktadır. Aynı zamanda havacılık sektörü CO2 emisyonunu da pozitif yönde etkilemektedir. Ampirik sonuçlara göre G-7 ekonomilerinde havacılık sektörü ekonomik performans kriterleri üzerinde iyileştirici etkiye sahiptir ve büyümenin dinamikleri arasında yer almaktadır. Bu sebeple gözlem ülkelerinde havacılık sektörüne yapılan yatırımların arttırılması ve öncelikli alan olarak belirlenmesi oldukça önemlidir.
Ownership, efficiency, and indebtedness: A comparison of private and public firms in Tukey

Türkiye'de ana tüketici mallarını üretmek için 30'lu yıllar başında kurulan kamu sektörü 80'li yıllar başından beridir kamu kaynaklarım kullanmak ve kamu borçlarının sorumlusu olarak görülmektedir. Bu yüksek lisans tezi, verimliliğin banka kredilerinin dağılımı konusunda kamu ve özel sektörlerde farklılık gösterip göstermediğini incelemektedir. Firmalara özel verimlilikler, üretim fonksiyonlarından tahmin edilip sermaye yapısı eşitliğini tahmin etmek için kullanılmıştır. Sonuçlara göre, kamu firmalarında verimlilik banka kredilerine erişimi ters orantılı bir şekilde etkilerken, özel firmalarda doğru orantılı bir şekilde etkilemektedir.
Gelişmekte olan ülkelere yönelen doğrudan yabancı yatırımlarda enerji kaynaklarının verimli kullanımının önemi

Küreselleşme süreciyle birlikte, sermaye birikimi yetersizliği ve işsizlikle mücadele eden gelişmekte olan ülkeler için doğrudan yabancı yatırımlar önemli bir reçete olarak karşımıza çıkmaktadır. Doğrudan yabancı yatırımların gelişmekte olan ülkelere gelmesi ise siyasi ve ekonomik istikrar, doğal kaynak ve hammadde zenginliği, ucuz işgücü gibi unsurlara bağlıdır. Doğal kaynaklar içinde yer alan petrol gibi birincil enerji kaynaklarına sahip olmak, gelişmekte olan ülkelerin büyümesinde etkili olduğu gibi doğrudan yabancı yatırım çekmelerinde de önemli bir etkendir. Fakat enerji kaynakları dünya genelinde eşit şekilde dağılmamıştır. Bu nedenle mevcut enerji kaynaklarının verimli kullanılması çok önemli bir husustur. Çalışmanın amacı, birincil enerji kaynaklarının verimli kullanılmasının gelişmekte olan ülkelere yönelen doğrudan yabancı yatırımlara etkisini tespit etmektedir. Bu amaca ulaşmak için 7 gelişmekte olan ülkeye ait 2000- 2014 dönemi (15 yıllık) verileri kullanılarak panel regresyon analizi yapılmıştır. Modelde enerji verimliliği, enerji yoğunluğu ile ölçülmüştür. Analiz sonucunda, beklendiği gibi gelişmekte olan ülkeler de birincil enerji kaynaklarının verimli kullanılmasının doğrudan yabancı yatırım girişlerini olumlu yönde etkilediği tespit edilmiştir. Bu nedenle gelişmekte olan ülkeler, enerji yoğunluğunu düşürücü yani enerji verimliliğini arttırıcı teknolojiler uygulamak için gerekli çabayı göstermelidir.
Bireylerin akıllı telefon tercihlerinin firma stratejilerine etkisinin oyun teorisi kapsamında incelenmesi

Ekonomi ve siyaset bilimi başta olmak üzere birçok disiplinde uygulama alanı bulan oyun teorisi, çalışmanın ilk dört bölümünde teorik olarak incelenmiş ve oyun türleri, örnekler yardımıyla ifade edilmiştir. Son bölümde ise oyun teorisi kapsamında bir ampirik uygulama yapılmıştır. Bu uygulamada, bireylerin akıllı telefon tercihleri göz önüne alınarak küresel piyasalarda önde gelen akıllı telefon markaları incelenmiştir. Dünya akıllı telefon piyasasında en çok pazar payına sahip olan Samsung, Iphone ve Huawei akıllı telefon markalarının analiz edildiği uygulama kapsamında, ilk aşamada Servqual ölçeği kullanılarak her bir akıllı telefon markasının hizmet kalitesi ölçülmüştür. Ardından sıfır toplamlı ve sıfır toplamlı olmayan oyunlar yardımıyla hem firmaların birbirine karşı durumları hem de firmaların bireylerin tercihlerini ne düzeyde karşıladığı irdelenmiştir. Her bir akıllı telefon markası için tespit edilen hizmet kalitesi ve Nash dengesi bağlamında optimum stratejilerin belirlendiği analizlerde, Huawei akıllı telefon markasının diğer markalara göre daha avantajlı konumda olduğu görülmüştür.
Türkiye'de sanayi alt sektörlerine yapılan doğrudan yabancı yatırımların dış ticaret üzerine etkileri

Doğrudan yabancı sermaye yatırımları, gelişme trendi içerisindeki ülkeler için önemli bir finansman kaynağıdır. Bu bağlamda özellikle tasarruf açığı yaşayan ülkeler, prodüktif üretim alanlarına yönelik yabancı sermayeyi çekme çabası içerisindedirler. Doğrudan yabancı yatırımların sanayi sektörüne yöneliminin sağlanması, üretim, istihdam ve dış ticaret açısından önem arz etmektedir. Sanayi sektörüne yönelik doğrudan yabancı sermaye girişlerinin döviz boyutuyla dört tür yansıması bulunur. Bunlar; ihracatı destekleyen, ithalatı azaltıcı rol üstlenen, ithalatı derinleştirici etkiler yaratan ve yansızlık gösteren doğrudan yabancı sermaye yatırımlarıdır. Bu çalışmada, doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının Türkiye'nin toplam sanayi malı ihracatı ve ithalatı ile sanayi alt sektörlerinin ihracatı ve ithalatı üzerine etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Yapılan ekonometrik çalışmanın sonucunda, Türkiye'nin sanayi sektörüne gelen yabancı sermayenin zayıf da olsa ihracata yönelik motif taşıdığı tespit edilmiştir. Sanayinin ele alınan 16 alt sektörüne gelen doğrudan yabancı sermayenin 4 sektörde ihracata yönelik olduğu ve bunlardan 1'inde de ilaveten ithalatı azaltıcı rol oynadığı belirlenmiştir. 3 sektörde ithal ikameci motifin işlediği görülürken, 1 sektörde ise ithalatı derinleştirici etkilere neden olduğu tespit edilmiştir. Bunun dışındaki diğer sektörlerde ise yabancı sermayenin yansız olduğu görülmüştür.
Yönetişim, inovasyon ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkiler: Gelişmiş ve gelişmekte olan ülke örnekleri

Ülkeler arası gelir farklılıkları iktisat biliminin temel inceleme alanına girmektedir. Ülkeler arasındaki bu farklılıkları yönlendiren unsurların ele alınması ülkelerin ekonomik yönden büyüyebilmesi ve kalkınabilmesi için anahtar faktörlerin belirlenmesi sürdürülebilir büyümenin tesis edilmesine katkı sağlayacaktır. Bu amaçla gelişmiş ve gelişmekte olan üst orta ve alt orta gelirli ülkeler özelinde yönetişim, inovasyon ve ekonomik büyüme ilişkisi 2006- 2017 dönemi için araştırılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre yönetişim büyüme ilişkisine yönelik kurulan modelde her üç ülke grubunda da yönetişim ile büyüme arasında pozitif ve anlamlı bir ilişkinin olduğu sonucu elde edilmiştir. İnovasyon ve büyüme ilişkisine yönelik kurulan modelde; inovasyon ile büyüme arasında gelişmekte olan üst orta gelirli ülkelerde pozitif ve anlamlı bir ilişkinin olduğu sonucuna ulaşılırken gelişmiş ülkelerde ve gelişmekte olan alt orta gelirli ülkelerde ise herhangi bir anlamlı ilişki tespit edilememiştir. Son olarak yönetişim ve inovasyonun büyüme üzerindeki ortak etkisinin test edildiği modelde ise her üç ülke grubunda da yönetişim ve inovasyonun büyüme üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Enflasyon hedeflemesi ve Türkiye değerlendirmesi

1970'li yıllardaki fiyat istikrarı probleminin ardından, uzun dönemde para politikasının temel amacının fiyat istikrarı olması gerektiği konusunda, otoriteler arasında fikir birliği oluşmuştur. 1970'ler ve 1980'lerin çalışmaları, aktif para politikaları uygulayarak, hasıla ve istihdamın sürdürülebilir düzeylerinin üzerinde tutulmasının mümkün olmadığını göstermiştir. Bu kanıtlar ışığında para otoriteleri, takdir yetkisine dayalı stratejileri terk ederek, parasal bir çapa içeren stratejileri benimsemişlerdir. Parasal hedeflemenin, faiz oranının ve döviz kurunun çapa olarak belirlendiği stratejilerin sonuç vermemesi, birçok ülkeyi enflasyon ile mücadelede yeni para politikaları arayışı içine sokmuştur. 1990'ların başında ilk defa Yeni Zelanda tarafından uygulanmaya başlanan enflasyon hedeflemesi rejimi, Yeni Zelanda ve daha sonra uygulandığı ülkelerdeki başarılı sonuçları sayesinde, birçok ülkede uygulanmıştır. Türkiye'de ise enflasyon hedeflemesi 1990'ların sonlarına doğru tartışılmaya başlanmış ve 2001 yılı sonunda enflasyon hedeflemesi rejimine geçiş hazırlıkları da bu tartışmaları hızlandırmıştır. Yapılan hazırlıkların ardından Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 2002 yılından itibaren örtük enflasyon hedeflemesi uygulamış, Ocak 2006 tarihine kadar gerekli önkoşulları sağlamıştır. Bu çalışmada, enflasyon hedeflemesi rejimini fiyat istikrarının sağlanması konusundaki en etkili araç olarak gören Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının uygulamada bugüne kadarki başarısının tartışılması amaçlanmıştır. İki aşamada yapılan bu araştırmanın birinci aşamasında teorik inceleme yapılmış ve diğer para politikaları ile karşılaştırılarak Türkiye'nin de içinde bulunduğu gelişmekte olan ülkeler grubundaki enflasyon hedeflemesi uygulamaları incelenmiştir. Daha sonra ise, gerçek rakamların üzerinde değerlendirmelerin yapıldığı vaka çalışmalarıdır. Dört bölümden oluşan bu çalışmanın birinci bölümünde, para politikası ve merkez bankacılığı başlığı altında para politikaları, amaçları ve hedefleri açıklanmıştır. İkinci Bölümde, enflasyon hedeflemesi modeli teorik ve uygulama yönleri ele alınacak, kullanılacak araçla ve gerekli önkoşullar incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise enflasyon hedeflemesi rejiminin avantajları, dezavantajları ve uygulamadaki zorluklara değinilmiş ve daha sonra ise gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler açısından gereklilikleri ve uygulanabilirliği incelenmiş, son olarak da ülke uygulamalarına değinilerek küresel krizin enflasyon hedeflemesine etkisi ele alınmıştır. Dördüncü ve son bölümde ise, söz konusu rejim Türkiye açısından tartışılmıştır. Türkiye'de enflasyon hedeflemesinin uygulanabilmesi için gerekli önkoşullar, gerekli kanuni değişiklikler, ekonomik yeterlilikler enflasyon hedeflemesine geçişin zamanlaması incelenecek, örtük ve açık enflasyon hedeflemesi dönemlerinin performansı değerlendirilmiştir.
Türkiye'nin önemli ticaret ortağı ülkelerdeki ekonomik gelişmelerin Türkiye ekonomik büyümesi üzerine etkileri

Ülke ekonomilerinin gelişmesinde ve toplum refahının artırılmasında dış ticaret önemli bir role sahiptir. Ülkelerin üretim maliyetlerini ve fiyatlarını etkileyen olumsuzluklar dış ticaret kanalı ile ticaret ortağı olan ülkelerde dışsal şoklara neden olmaktadır. Bu doğrultuda çalışmada Türkiye'nin önemli ticaret ortağı olan ülkelerde yaşanan dışsal şokların Türkiye'nin ekonomik büyümesi üzerindeki etkisi incelenerek iş çevrimlerine neden olup olmadığı ve senkronizasyonun varlığının araştırılması amaçlanmaktadır. Çalışmanın amprik analizinde Türkiye ve dış ticaretinde önemli paya sahip ABD, Almanya, İngiltere, Rusya, Çin, İtalya ile Ortadoğu ülkeleri olan Birleşik Arap Emirlikleri ve Irak'a ait 1989- 2019 dönemine ilişkin yıllık verilerle Zaman Serisi Analizi gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda ele alınan ülkelerin her biri için petrol fiyatı, kişi başına GSYH, sermaye, işgücü, döviz kuru, doğrudan yabancı sermaye yatırımları, GSYH deflatörü, dışa açıklık ve net ihracat bağımsız değişkenlerinin yer aldığı modeller ARDL ve Varyans Ayrıştırması yöntemleriyle tahmin edilmiştir. Her bir ülkeye ait ARDL modellerinde elde edilen bulgular tüm ülkeler için aynı sonuçlara ulaşıldığını göstermektedir. Buna göre araştırmaya dahil olan ülkelerden kaynaklı kısa dönemde meydana gelen dışsal şokların uzun dönemde dengeye geldiği ve bu ülkeler ile yapılan net ticaretin kısa dönemde Türkiye'nin iş çevrimselliği üzerinde anlamlı bir etkisi söz konusu iken uzun dönemde ise anlamlı bir etkiye sahip olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının Türkiye'nin kişi başına GSYH'sı üzerindeki olumlu etkisi ile sermaye ve istihdam yaratarak reel iş çevrimleri üzerinde olumlu etki yarattığı tespit edilmiştir. İlaveten Türkiye'nin GSYH değerinin ticaret yaptığı ülkelerle aynı oranda gerçekleşmemesi ve bu ülkelere ait üretim, tüketim ve yatırım faktörlerinden Türkiye'nin daha fazla etkilenmesi nedeniyle senkronize olmadığı buna karşın küresel ticaretteki önemli konumu nedeniyle senkronize olduğu kabul edilmiştir. Diğer yandan Varyans Ayrıştırması analizinden elde edilen bulgulara göre her bir ülkeye ait bağımsız değişkenlerin etkisinin farklı olduğu görülmektedir. Buna karşın genel anlamda Türkiye'nin kişi başı GSHY'sı üzerinde ticaret ortağı ülkelerin emek değişkeninin en önemli etkiye sahip olduğu görülmektedir.
Kamu harcamaları bileşenlerinin ekonomik büyüme üzerine etkisi: Türkiye ekonomisi üzerine bir uygulama

Kamu harcamaları ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki günümüze kadar ekonomistler arasında hem teorik hem de ampirik tartışmalara yol açmıştır. Çalışmada bu tartışmalara akademik olarak yön verilmesi ve kamu harcamaları ile ekonomik büyüme ilişkisine yönelik modeller kurularak, kamu harcamalarının Türkiye ekonomisi için öneminin ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda kamu harcamaları bileşenlerinden oluşan üç farklı model kurulmuş ve bu modellerin ekonomik büyüme üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. İlk modelde kamu harcamaların ekonomik sınıflandırmasını oluşturan yatırım harcamaları, cari harcamalar ve dış borç ödemeleri bileşenleri ile ekonomik büyüme kavramları arasındaki ilişki incelenirken, ikinci modelde kamu harcamaların fonksiyonel sınıflandırmasını oluşturan eğitim harcamaları, sağlık harcamaları, savunma harcamaları ve konut harcamaları değişkenleri ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki incelenmiştir. Son olarak ülke kalkınması için ön plana çıkan ve literatürde etkileri sıklıkla vurgulanan harcama bileşeninden tarım harcamaları, kamunun imalat sanayi harcamaları, ulaştırma harcamaları, savunma harcamaları ve teknolojiyi temsilen patent sayısı verileri ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki ele alınmıştır. Ampirik analizde verilere ulaşılabilirlik kısıtından ötürü ilk 2 modelde 1975- 2017 son modelde ise 1984- 2017 dönemlerine ilişkin veriler kullanılarak ARDL Sınır Testi yaklaşımı ve VAR analizi uygulanmıştır. Eldeedilen sonuçlara göre dış borç ödemeleri, cari harcamalar, sağlık harcamaları ve savunma harcamaları uzun dönemde ekonomik büyüme üzerinde daraltıcı bir etkiye neden olurken, eğitim harcamaları, konut harcamaları ve yatırım harcamaları ekonomik büyümeyi pozitif yönde etkilemektedir. Diğer yandan dış borç ödemeleri, yatırım harcamaları, sağlık harcamaları, savunma harcamaları, konut harcamaları ve eğitim harcamalarının katsayıları istatistiksel olarak anlamlı iken, cari harcamaların katsayısı istatistiksel olarak anlamsızdır. Üçüncü modelde GSYH'daki değişimler en fazla patent sayısı değişkeni tarafından açıklanırken, patent sayısını sırasıyla ulaşım harcamaları, kamunun imalat sanayi harcamaları, savunma harcamaları ve tarım harcamaları takip etmektedir.
Türkiye'de enflasyon dinamikleri ve hedeflemesi çerçevesinde büyüme olgusu

Bu tezde enflasyon ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki Türkiye için test edilmiştir. Tarihsel süreç kapsamında Türkiye'de enflasyon ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkiler, dönemler bazımda çizelge ve şekiller kullanılarak incelenmiştir. Her dönem için enflasyon rakamlarıyla GSMH büyüme hızı arasında negatif yönlü bir ilişki olduğu bulunmuştur.
Azerbaycanın komşu ülkeleri ile ithalat ihracat ilişkileri ve büyüme modeli

Azerbaycan ekonomisinden söz ederken bağımsızlıktan önce ve sonrasını ele almamız gerekiyor. Çünkü bağımsızlıktan önce ülke SSCB yönetimi altında merkezi planlamanın olduğu sosyalist ekonomik sisteme bağlıyken, bağımsızlıktan sonra serbest pazarın olduğu kapitalist sisteme geçiş yapmıştır. Bağımsızlık kazanıldıktan sonra, hem iç hem de Ermenistan'ın Karabağ'a saldırmasıyla başlayan savaşla mücadele ederken ekonomideki sorunlar kendini göstermeye başlamıştır. Bu sebepten bağımsızlığın ilk yıllarında dış ticarette açık veren Azerbaycan 1994'te Ermenistan'la varılan anlaşma sonucu ekonomiyi canlandırma ve bu açığı kapatmak adına adımlar atmaya başlamıştır. Azerbaycan dünyada petrol ülkesi olarak tanınmaktadır. Ülke ihracatının büyük kısmı petrol ve petrol ürünlerinden oluşmaktadır. Bu sebepten ötürü 90'lı yılların başlarında o zamanki cumhurbaşkanı Haydar Aliyev 1994 yılının 20 Eylül'ünde ekonomiyi canlandırmak adına dünyanın dev petrol şirketleri ile ülke için çok önemli olan 'Asrın Antlaşması'nı' imzaladı. Değeri 7,4 milyar dolar olan sözleşme dünyanın 7 ülkesini temsil eden 11 uluslararası petrol şirketi ile imzalandı. Bu sözleşme ülkenin dış ticaretindeki dengeleri ülke lehine değiştirilmesine yardımcı oldu. Bu sözleşmeden sonra 19 ülkeyi temsil eden 41 petrol şirketi ile daha 26 sözleşme imzalandı. Petrol haricinde ülkenin ihracatını tarım ürünleri teşkil etmektedir. Özellikle komşu ülkelere tarım ürünleri ihracatı son yıllar artmaktadır. Petrolden sonra tarım ve sanayi sektörlerine yatırımlar ihracata katkı sağlamaya başlamıştır. Son yıllar sanayi sektörüne yapılan yatırımlar, sanayinin hızlı gelişmesine yardımcı olmuştur. Sadece 2013 senesinde sanayi sektörü ülke GSYH'nin %57'sini teşkil etmiştir. Bir yandan petrol ve türevleri diğer taraftan petrol endüstrisinin ilerlemesiyle göz ardı edilen diğer sektörlerdeki iyileşmeler neticesinde Azerbaycan'ın komşu ülkelerle 1993 yılından 2019 yılına kadar yaptığı dış ticaretler ve bu ticaretin ülke ekonomisinin büyümesine olan etkisi araştırılmıştır.