turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Türkiye'de özelleştirme uygulamaları karşısında sendikaların tavrı

Küreselleşme, kapitalizmin yeniden yapılanmasının bir aşamasıdır ve sermayenin uluslararasılaşması bu aşamayı en iyi şekilde tanımlamaktadır. Özelleştirme ise küreselleşmenin temel iktisadi aracıdır. Son yirmi yılın neo-liberal politikalarının ve son on yılın küreselleşme hareketinin bir aracı olarak bütün dünyada uygulanan özelleştirme politikasının amacı, devletin ekonomik rolünü azaltmak ve böylece kapitalist sistemin küresel anlamdaki egemenliğini pekiştirmektir. Özelleştirme, hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde farklı düzeylerde kullanılmaktadır. Ne var ki, gelişmekte olan ülkeler kamu girişimlerini özelleştirirken yarardan çok zarar görmektedir. Uluslararası Para Fonu ve Dünya Bankası, gelişmekte olan ülkeler için özelleştirme programları hazırlamaktadır ve bu ülkeler borç istediklerinde en karlı kamu işletmelerini özellikle yabancılara satmaya zorlanmaktadır. Bu uygulamalar sonucunda dış borçların daha da arttığı, vergi gelirlerinin azaldığı, gelir dağılımının bozulduğu ve en önemlisi işsizliğin arttığı ve sendikalaşma oranının düştüğü görülmektedir. Türkiye'de de 1980'lerden beri neo-liberal politikalar ve makro istikrarı sağlamaya yönelik özelleştirme politikaları uygulanmaya başlanmıştır. Sonuç ise, yukarıda belirttiklerimizden pek farklı olmamıştır. Bu çalışmada, özelleştirmenin sosyal etkilerinin incelenmesi temel alınmıştır. Çalışanlar ve sendikalar açısından olumsuz etkileri olan özelleştirme uygulamaları karşısında sendikaların tavrı, çeşitli yönleriyle ortaya konmuştur. Çalışmamızda, Türkiye'de KİT'lerin özelleştirilmesi politikasının gelişimi, özellikleri ve sonuçlan hakkında da bilgi verilmiş, özelleştirmenin çalışanlar ve sendikalar üzerinde etkileri ayrıntılı olarak incelenmiştir. Bugüne kadarki uygulama sonuçları itibariyle, Türkiye'de sendikaların büyük bir kısmı KİT'lerin özelleştirilmesine karşı mücadele vermektedir. Özelleştirmenin önlenebilmesi için kamuoyunu aydınlatma, kitlesel gösteriler yapma, parlementoyu kullanma, üretimden gelen gücü kullanma, yargı yoluna başvurma gibi pek çok mücadele yoluna başvurulmuştur. Ancak gerek konfederasyonların gerekse sendikaların özelleştirme konusundaki mücadele ve faaliyetlerinin yeterli olduğunu söyleyemiyoruz. Bugün gelinen noktada özelleştirmeye daha etkin şekilde karşı çıkılması, tek tek işletme bazındaki direnişleri aşan ortak mücadele hattı oluşturulması gerekmektedir. Nitekim; son dönemlerde POAŞ'ın özelleştirilmesi ve SEKA'nın kapatılmasına karşı birlikte verilen mücadeleler başarıya ulaşmıştır ve benzer örneklerin gelecekte de görülmesi hedeflenmektedir. Bugün KİT'lere, kamu kuruluşlarına, devletin ekonomik ve sosyal işlevlerine sahip çıkılması, onları geliştirerek, yeniden yapılandırarak ve özerkieştirerek mümkün olabilecektir. Bu noktada, çalışanlara ve onların temsilcisi olan sendikalara önemli görev ve sorumluluklar düşmektedir. 2UO
AB ülkeleri arasında yakınsama analizi

Avrupa Birliği, birlik üyesi ülkeler arasında uyumu arttırma ve ekonomikbütünlesmenin derinlesmesini sağlam a adına çesitli bölgesel politikalardanyer alanmaktadır. Bu politikalar, üye ülkelerin ana ekonomik göstergelerinin, birlikortalamasına yakın degerlere ulasmasını sağlam aya yardımcı olması bakımından büyük önem arz etmektedir. Birlik üyesi ülkelerin söz konusu göstergeler bakımından birlikortalamasına yakın degerlere ulasmıs olmaları, uygulanan politikaların basarılı olduğu anlamına gelmektedir. Bu baglamda, bölgesel politikaların etkinligi, yakınsamanınvarlıgı ile yakından iliskilidir. Bu çalısmanın amacı bölgesel politikalar ile yakınsama arasında öngörüleniliskiden yola çıkarak 1970- 2004 dönemi için AB bölgesel politikalarının etkin olup olmadıgını yakınsama teorisi çerçevesinde analiz etmek ve literatürdeki bu tartısmayakatkı sağlam aktır. Çalısmada, ele alınan 15 üye ülke olan Belçika, Almanya, Lüksemburg, Fransa, italya, Hollanda, Danimarka, irlanda, ingiltere, Yunanistan, ispanya, Portekiz, Avusturya, Finlandiya ve isveç'e ait panel veri seti ile kisi basınagayrisafi yurtiçi hasıla ve söz konusu ülkelerin yapısall özelliklerini yansıtacakdeğişkenlere iliskin kosullu yakınsama modeli tahmin edilmistir. Çalısmanın sonuçları, kosullu ve kosulsuz yakınsamanın mevcut olduğunu göstermektedir. Buradan hareketle, AB tarafından yakınsamayı sağlam aya yönelik yürütülen politikaların veya Avrupa Birliği içinde yer almanın etkin olduğu söylenebilir.
Kümelenme ve ihracat karar süreci: Bursa'da tekstil kümesinde bir uygulama

Bu araştırmanın amacı, ihracat karar sürecini etkileyen faktörleri kümelenme literatürü çerçevesinde araştırmaktır. Araştırmada bu amaçla; ihracat yapan firmaların ilk ihracat süreci incelenmiş; öte yandan ihracat yapmayan firmaların neden ihracat yapmadıkları araştırılmıştır. Saha araştırmasının, kümelenme literatüründe bahsedilen avantajları en yüksek düzeyde işletmelere sağladığı düşünülen bölgelerden biri olan Bursa'da tekstil kümesinde gerçekleştirilmesi tercih edilmiştir. Bu bölge içinde yer alan 246 işletmeye anket uygulanmış, ihracat karar sürecini etkileyen faktörler açısından ihracat yapan ve yapmayan firmalar arasında farklılık bulunma durumu araştırılmıştır. Küme içinde yerleşik firmaların faydalandığı avantajlar ve hizmetler ortaya konulmaya çalışılmış, firmaların bu bölgede yerleşik olma konusundaki görüşleri değerlendirilmiştir. Çalışmanın analizinde değişkenlerin normal dağılım gösterme durumu Tek Örneklem Kolmogorov-Smirnov testi ile değerlendirilmiş, gruplar arası farklılık bulunma durumu Mann-Whitney U testi ile araştırılmış, değişkenler arasındaki ilişkiler parametrik olmayan Spearman korelasyon katsayısı ile değerlendirilmiştir. Çalışmada, ihracat yapan ve yapmayan firmalar arasında, çeşitli değişkenler açısından istatistiki olarak anlamlı farklılıklar bulunmuştur.
The Sources of creativity in peddling products with particular focus on small-scale toy industry in Turkey

öz İŞPORTA ÜRÜNLERİNDE YARATICILIĞIN KAYNAKLARI: TÜRKİYE'DEKİ KÜÇÜK ÖLÇEKLİ OYUNCAK ENDÜSTRİSİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA AKBULUT, Dilek Yüksek Lisans Tezi, Endüstri Ürünleri Tasarımı Bölümü Tez Yöneticisi: Doç. Dr. Gülay HASDOGAN Ocak 2001, 87 sayfa Bu çalışmanın amacı, Türkiye'deki küçük ölçekli oyuncak endüstrisi özelinde işportada satılan ürünlerdeki yaratıcı faaliyetin kaynaklarının araştırılmasıdır. Tez dahilinde işporta kavramı, kayıtlı pazarlamaya karşılık kayıt dışı sektörün pazarlama ortamı olarak ele alınmıştır. İşportada satılan ürünler de popülerlik, oyunsuluk, gösteriye elverişlilik, ve sihirsilik gibi nitelikleri dahilinde incelenmiştir. Sınırlı kaynakların ve malzeme potansiyelinin kullanımı, işporta ürünlerinin yaratımını etkileyen kritik araçlar olarak saptanmıştır. Son olarak, işportaya mal sağlayan kaynaklardan biri olarak kabul edilen küçük ölçekli oyuncak üreticileri üzerine bir alan araştırması sunulmuştur. Bu sektördeki ürün fikirlerinin kaynaklan, yabancı oyuncak endüstrileri ve geleneksel kültür olarak tanımlanmıştır. Bu sektörde ürünler, yabancı örnekleri doğrudan kopyalayarak, veya bunlar üzerinde küçük değişiklikler yaparak, geleneksel oyuncakları seri üretime uyarlayarak, ya da günlük nesnelerin ölçeklerini küçülterek yaratılmaktadır.
İkiz açıklar hipotezinin değerlendirilmesi: Gambiya ekonomisinden ampirik kanıtlar

Bu çalışmanın amacı, 1980- 2015 döneminde Gambiya ekonomisi için ikiz açıklar hipotezinin geçerliliğini ampirik olarak analiz etmektir. Bu amaçla, değişkenler arasındaki uzun dönemli ilişkiyi değerlendirmek için koentegrasyon sınır testi yaklaşımı içindeki Otoregressive Dağıtılmış Gecikme Modeli kullanılmıştır. Granger nedensellik analizinin genişletilmiş bir formu, incelenen değişkenler arasındaki nedensellik yönünü test etmek için de uygulanmaktadır. Ampirik sonuçlar, değişkenler arasında uzun dönemli bir ilişki olduğuna işaret etmektedir. Ayrıca, ARDL modelinin sonuçları, hem kısa hem de uzun vadede Gambiya ekonomisi için ikiz açıklar hipotezinin geçerliliğini doğrulamaktadır. Daha spesifik olarak, GSYİH'ya oran olarak mali dengedeki bozulma, cari hesap dengesini GSYİH'nın yüzdesi olarak ve bunun tersini kötüleştirmektedir. Granger nedensellik testinin sonuçları, mali dengeden cari işlemler dengesine tek yönlü nedensellik kanıtları gösterilmektedir. Benzer şekilde, yıllık GSYİH büyümesinden odunç faiz oranına uzanan tek yönlü nedenselliğin kanıtı da gözlemlenmiştir. Çalışmadan elde edilen sonuçlar ekonomi üzerine etkileri ve politika önerileri tartışılmaktadır.
Türkiye'nin dış borçlerı (1960-1994)

Dış borçlanma ve borçların belli bir süre sonunda ödenmesi, gelişmekte olan ülkeler için 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren önem kazanmış bir konudur. Gelişmekte olan ülkeler, yurtiçi kaynaklan kalkınmanın sağlanması için yetersiz olduğu için, dış kaynak arayışı içine girmektedirler. Dış kaynak ihtiyacı, genel olarak, borçlanma yolu ile karşılanmaktadır. Borçların belli bir süre sonunda faizi ile birlikte ve döviz cinsinden ödenecek olması, döviz kıtlığı içinde bulunan gelişmekte olan ülkeleri dış borç krizleri ile karşı karşıya getirmiştir. Gelişmekte olan bir ülke olarak Türkiye de aynı problemlerle karşı karşıyadır. Bu çalışmada, Türkiye'nin 1960- 1994 yıllan arasındaki dönemde dış borçlanndaki gelişmeler, bu gelişmeler de etkili olan yurtiçi ve yurtdışı faktörler incelenmektedir. Ancak, 34 yıllık dış borçlanma sürecinin incelenmesine geçilmeden önce dış borçlanma konusunda teorik bir çerçeve sunulmaktadır. Türkiye, gelişmekte olan diğer ülkeler gibi, dış kaynak ihtiyacı olan bir ülkedir. Tasarruf ve döviz kıtlığı, her dönemde, ülkenin kalkınmasının önünde önemli bir engel olmuştur. Engelin aşılması amacıyla 1960- 1980 arasında ithal ikamesi stratejisi uygulanmış; ancak beklenen etki gerçekleşmemiştir. Döviz kıtlığı ve buna bağlı olarak dış borçlanma, bu dönemde işçi dövizlerindeki artışa rağmen, devam etmiş ve 1980'e dış borç krizi ile birlikte girilmiştir. 1980 sonrasmda dışa dönük büyüme modeli ile döviz sorunu çözülmek istenmiş; bu amaçla daha önceki dönemin tersine ihracata büyük önem verilmiştir. Ancak dönem boyunca dış borçlanma ivme kazanarak devam etmiştir. 1960- 1994 arasında dış borçlann sürekli olarak artması, öncelikle ülke ekonomisindeki yapısall sorunlardan kaynaklanmıştır. Yapısal sorunların yanında dünya ekonomisindeki dalgalanmalar ve krizler de dış borç yapısı üzerinde olumsuz etkiler meydana getirmiştir. Ekonomide dış borçlanma üzerinde etkili olan temel yapısall sorunlan, yurtiçi tasarrufların yetersizliği, kronikleşen enflasyon, genişletici maliye politikaları ve kamu açıklan, ihracatın ithalata bağırnlılığının yüksek olması şeklinde sıralamak mümkündür. Dönem boyunca, sorunlar çözülemediği için, bu sorunlarla doğrudan ya da dolaylı olarak ilişkili olan dış borçlanma sorunu da çözülememiştir. Kendisi diğer yapısall sorunların bir sonucu olarak ortaya çıkan dış borçlanma belli bir süre sonunda ulaştığı boyut itibariyle gerek ekonomik ve gerekse siyasi sorunlara kaynaklık teşkil eder hale gelmiştir.
Maliye politikası araçlarının dönemsel etkinliği: IMF politikaları çerçevesinde Türkiye deneyimi 2000-2009 analizi

Uluslararası para sistemi çerçevesinde kurulan IMF ile Türkiye'nin ilişkileri 11 Kasım 1947'ye dayanmaktadır. Bu zamana kadar, Türkiye karşı karşıya kaldığı ekonomik istikrarsızlıkların çözümünü IMF ile 19 kez yapılan Stand-by Anlaşmalarında aramıştır. Bu anlaşmalardan sadece son iki anlaşma süresinde tamamlanmış ve hedeflenen makro büyüklüklere çoğunlukla ulaşılmıştır. Bu çalışmada 2000- 2009 yılı aralığında Türkiye'de ekonomik kriz dönemlerinde yaşanan mali olaylar, krizlerin önlenmesinde ve ekonomik sorunların giderilmesinde uygulanan stand-by anlaşmaları ve içerdikleri maliye politikaları, yararlanılan maliye politikası araçları ve etkinlikleri incelenmiştir. Türkiye ekonomisinde 2000 yılından itibaren farklı adlar altında ele alınmasına rağmen aslında 2000- 2008 dönemini kapsayan uzun vadeli bir istikrar programı uygulanmıştır. Bu programın temelini ise; daraltıcı maliye ve para politikalarının uygulanmasının sürdürülmesi oluşturmaktadır. Yüksek bir faiz dışı fazla hedefinin (%6.5) belirlenmesi ve ekonomide yol açtığı daraltıcı etkilere rağmen bu oranın aşağıya çekilememesi, programın temelini oluşturan yaklaşımın bir sonucudur. Kriz sonrası başarıyla uygulanan mali ve parasal disiplin, ekonomik göstergelerdeki olumlu gelişmenin temel kaynağı olmuş ve faiz dışı fazla hedeflemesi 2000- 2009 istikrar programları çerçevesinde Türkiye'de başarıyla uygulanan bir mali kural haline gelmiştir.
2008 küresel krizi, değişen dünya ekonomisi ve ekonomi politikaları

ABD ekonomisinde konut sektöründe meydana gelen balonun patlamasıyla birlikte ABD halkı üzerinde borç birikmesi, aşırı ani parasal genişleme ve finansal denetimsizlik sonucu ortaya çıkan küresel ekonomik kriz, hızla Avrupa bölgesi ve gelişmekte olan ekonomilerde de kendini göstermiştir. Ancak gelişmekte olan ülkelerin krizden etkilenen piyasalara daha az maruz kalmaları, yüksek büyüme hızına sahip olmaları ve önceki kriz deneyimlerinden yararlanmaları küresel krizden daha az etkilenmelerini sağlamıştır. Makroekonomik veriler açısından benzerlik gösteren Türkiye ve Meksika da küresel krizden etkilenen yükselen ekonomiler arasında yer almışlardır. Meksika, dış ticaretinde önemli ölçüde ABD ekonomisine bağlıdır. Küresel krizden dolayı ABD'de büyük bir talep daralmasının ortaya çıkması Meksika'nın Latin Amerika bölgesinde en derin durgunluğu açmasına yol açmıştır. Krizin Avrupa bölgesine yayılmasının ardından, bu ülkelerin büyüme oranlarının ve ithalat taleplerinin düşmesi karşısında Türkiye ekonomisinin de dış ticaretinde küçülme görülmüştür. Bu çalışmanın amacı dünya ekonomisinde yaşanan finansal krizler ışığında, 2007 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nde ortaya çıkan küresel krizi incelemek, küresel krizin ABD ekonomisine, Avrupa bölgesine ve gelişmekte olan ülkelere etkilerini ve bu ülkelerin uyguladıkları ekonomik önlemleri araştırıp bu kapsamda iki gelişen piyasa ekonomisi olan Türkiye ve Meksika ekonomilerini karşılaştırmaktır.
Implications of the European monetary system for Turkey

avrupa para sisteminin Türkiye için önemi akın tamer Yüksek Lisans Tezi, isletme Enstitüsü Tez Yöneticisi: GÖKHAN ÇAPOGLU Ekim 19B9, 62 Say-fa Bu çalışmanın amacı, Türkiye ile Avrupa Para Sistemi üyeleri arasındaki ekonomik -Farklılıkları incelemek ve Türkiye'nin olası üyeliğinin yararları ve -faydalarını ve yapısall kısıtlamalarını tartışmaktır. En-Flasyon düzeyi, GSMH, rekabet gücü, döviz kuru rejimi ve işgücünün yapısı karşılaştırıldığında Türkiye'nin ve APS üye ülkelerinin ekonomileri arasında bir uçurum olduğu görülebilir. Ekonomik -Farklılıklar, yapısall sınırlamalar ve bunların Türk ekonomisi üzerindeki etkileri göz önüne alındığında, Türkiye, Avrupa Para Sistemine girebilmeyi düşünmeme1idir.
Faiz oranlarının vade yapısı ve gelecekteki enflasyon ilişkisi Türkiye örneği

Enflasyon bir ekonomi için büyük makro iktisadi sorunlardan biridir. Enflasyonla ilgili beklenti ve tahminler bireylerin bugünkü kararlarını etkileyeceği için, gelecek enflasyon oranlarım öngörebilmek çok önemlidir. Bu nedenle çalışmanın amacı olan faiz oranlarrmn vade yapısının gelecek enflasyon ile ilgili bir gösterge olup olamayacağını bilmek, bugünkü kararlan etkileyebileceği için önemli ve yararlıdır. Çalışmada, Türkiye için 1991 - 2004 yılları arasında faiz oranlarının vade yapısının gelecek enflasyonla ilgili bilgi içerip içermediği test edilmiştir. Kullanılan denklem, enflasyon farkları ve faiz oranlarının vade yapısı değişkenleri kullanılarak oluşturulmuştur. Bir, üç, altı ve dokuz aylık vadeler ele alınmış, buna göre altı ayrı seri oluşturulmuştur. Çalışmanın kapsadığı dönemde, faiz oranlarına etki eden krizler yaşanmıştır. Bu nedenle tahminler, tüm dönemin tebjmninden sonra 1994 yılından iki alt kümeye bölünerek ayrı ayrı tahmin edilmiştir. 2001 krizinden sonra yeterli veri olmadığı için alt kümelere aynlamamıştır. Tahmin sonuçlarına göre, nominal faiz oranlarının vade yapısının gelecek enflasyon üzerinde pozitif bir etkisi olduğu görülmüştür. Daha uzun vadeler için vade yapısı, kısa vadelere göre gelecek enflasyonla ilgili daha çok bilgi içermektedir. Nominal faiz oranlarrmn vade yapısının, tüm seriler için, reel faiz oranlarının vade yapısıyla ilgili bilgi içerdiği sonucuna varılmıştır. Bu sonuç, gelişmiş ülkeler için yapılan test sonuçlarıyla tutarlıdır.
Ölü sermayenin kentsel dönüşüm uygulamaları aracılığıyla finansal sisteme dahil edilmesi

Bu tez çalışmasında, Türkiye'deki kaçak konutların kentsel dönüşüm uygulamaları aracılığıyla yenilenmesi sonucu finansal sisteme dahil edilen artı değerin hesaplanması bir örnek olay çalışması ile ortaya konulmuştur. Giriş bölümünde çalışmanın amacından söz edilmiştir. İkinci bölümde, tez konusu ile ilgili kavramlar, tanımlar ve konular kısaca anlatılarak örnek olay çalışması için gerekli altlık hazırlanmıştır. Öncelikle; 'inülkiyet', 'sermaye', 'ölü sermaye' ve 'kentsel dönüşüm' konularında kavramsal açıklamalarla birlikte bu çalışmanın hazırlanmasında faydalanılan kaynaklar ortaya konulmuştur. İlerleyen bölümde, Türkiye'de son 50 yılda meydana gelen göçler ve kaçak yapılaşma arasındaki ilişki üzerinde durulmuş, istatistiklerle günümüzdeki kaçak yapı stoğu ortaya konmaya çalışılmıştır. Devamında; kaçak yapı çeşitleri ele alınmış, kaçak yapılardaki mülkiyet sorunlarının bu yapıların finansal değeri üzerindeki negatif etkisi anlatılmıştır. Sonraki bölümde, Türkiye'de 2012'den beri yoğun olarak devam eden kentsel dönüşüm kavramından ve uygulamalarından bahsedilmiştir. Kentsel dönüşüm modelleri üzerinde durulmuş ve örnek olay çalışmasında neden Değer Esaslı Kentsel Dönüşüm Modeli kullanıldığı sebepleriyle anlatılmıştır. Örnek olay çalışmasında kullanılan binanın tercih edilme sebebi de ayrıca belirtilmiştir. Değerleme ile ilgili bölümde, hem uluslararası değerleme standartlardan kısaca bahsedilmiş, hem de ülkemize özgü bazı değerleme kavramları ve kaçak yapılarla ilişkileri anlatılmıştır. Üçüncü kısımda örnek olay çalışması aktarılmıştır. Örnek olay çalışması için Kadıköy ilçesinde mevcut haliyle finansal sisteme dahil edilemeyen bir bina ele alınmıştır. Bu binanın mevcut durum tespitleri yapıldıktan sonra kentsel dönüşüm ile yenilenmesi için gerekli olan 'inimari proje' ve 'fizibilite', değer esaslı yöntem baz alınarak oluşturulmuştur. Ortaya çıkan sonuçlar ve finansal sisteme kazandırılan ölü sermaye rakamlarla gösterilmiştir. Sonuç bölümünde ise, bu örnek olay çalışmasından yola çıkarak ülke genelindeki tüm kaçak yapıların dönüşüme uğrayarak yenilenmesi ile finansal sisteme dahil edilebilecek sermayenin büyüklüğüne vurgu yapılmıştır.
Regulation via supply function equilibria

EE üARZ FONKSIYONU DENGELERI ILE REGULASYONTural HüseynovuEkonomi, Yüksek LisansuTez Yüneticsi: Prof. Dr. Semih KorayoEylül, 2006uBu çalışmada delegasyon problemi yüneticilerarası oyunda arz fonksiyonu den-cs ogeleri ile ele alınmaktadır. Arz fonksiyonu oyununun oynandığı bir düopolde son-g usuz denge şıktısının olduğu elde edilmektedir. Bundan dolayı delegasyon oyun-c glarına uygulamadan ünce bu denge şıktıları arasından bir seşim yapmak gerek-o c cümektedir. Onceden istenilen bir şıktının suni olarak seşilmesi mekanizma tasarımıc cproblemine gütürmektedir. Bazı ünceden belirlenmiş şıktılara yol aşan regülasyonou o sc c umekanizmaları tasarlanmıştır. Ayrıca toplumsal aşından İ -en iyi şıktının arzs c cfonksiyonu dengeleri ile elde edilebileceği güsterilmiştir. go Anahtar süzcükler : Regülasyon, delegasyon, arz fonksiyonu dengesi, sosyal refah, ou udüopol. uiv
Küreselleşme sürecinde çok uluslu şirketlerin rolü ve ulus-devletin aşınma argümanı olarak maı anlaşması

Küresellesme olgusu, son yıllarda gerek akademik gerekse politik çevrelerde üzerinde çokça tartısılan konulardan biri olmustur. Bu konuda yapılan tartısmalarda küresellesmeninçok boyutlu bir süreç olduğu vurgulanmaktadır. Bu süreç 1980 sonrasında dünya ekonomisinin neoliberal politikalarla sekillenmesiylehız kazanmıstır. Sürecin kurumsal kimligi IMF, Dünya Bankası, DTÖ, OECD, MAI vb. kurum, örgüt ve anlasmalarla tesis edilmistir. Uluslararası sermayenin tasıyıcısı olan çok uluslu sirketler ise bu süreçte aktif rol oynamaktadır. Bu çalısmada küresellesme sürecinde çok uluslu sirket, ulus-devlet ve çok taraflı yatırım anlasması etkilesimi ele alınmaktadır. Bu baglamda yapılan analizlerde, ÇUS'ların küresellesme sürecinde önemli rol oynadıgı görülmektedir. Bu sirketler özellikle az gelismis ülkelerde yaptıkları yatırımlarla faaliyet alanlarını genisletmektedir. Buna bağlı olarak büyük ekonomik güç elde eden sirketler, söz konusu sürecin temel aktörüolmuslardır. Öte yandan MAI, bu sirketlerin yatırımlarını koruma konusunda önemli bir rol oynamaktadır. Söz konusu anlasma, yatırım ayrıcalıkları, özellestirme, vergi ve çevre standartları gibi konularda önemli hükümler içermektedir. Dolayısıyla anlasmayla sirketyatırımları korunurken ulus-devletin bir takım yetkileri de kısıtlanmaktadır. Sonuç olarak, küresellesme sürecinde ÇUS'ların önemli bir rol oynadıklarınısöylemek mümkündür. Ayrıca MAI ile birlikte ulus-devletlerin ÇUS'lar karsısındazayıflatıldıgı da görülmektedir.
2000- 2008 yıllarında döviz kurlarındaki değişimin tekstil ihracatına etkileri

Türk tekstil sektörü 1950'li yıllarda başlayan ihracat sürecini, 1980'li yıllarda hızlı büyüme ile desteklemiş ve 1980'li yıllarda başlamış olduğu hızlı büyüme ve gelişme ivmesini 30 yıldır sürdürmektedir. Türk tekstil sanayi, pamuk üretiminden hazır giyim üretimine kadar güçlü bir potansiyele sahiptir. Tekstil sektörü, Türkiye ekonomisi için stratejik önemi olan bir sektör konumundadır. Döviz kurlarına ihracatı arttırmak için yapılacak müdahaleler sektörel bazda etkin olacaktır. İhraç edilen ürünün maliyetini oluşturan girdiler yerli kaynaklardan üretiliyorsa farklı, ithal edilen hammadde veya yarımamülden üretiliyorsa sonuç faklı olacaktır. Türk tekstil sektörü ithalata dayalı ihracat yapar durumumda olduğu için, kurlarda meydana gelecek artış ithal girdi fiyatlarını, dolayısıyla üretim maliyetini etkileyecektir. İhracat sadece döviz kurundan değil, onunla birlikte girdi maliyetlerinin yapısı, verimlilik, üretim kapasitesi, fiyat politikası, dış talep ve uluslararası piyasaların yapısı gibi faktörlerden de etkilenmektedir. Bundan dolayı sadece döviz kuru politikasıyla ihracatı arttırmaya çalışmak başarılı sonuç vermeyecektir. Belirsizliklerin azaltılmasına yönelik uygulamalar, ihracatı daha az dalgalanır hale getirecektir.
4369 sayılı Kanun ile ana Vergi Kanunlarında yapılan değişikliklerin amaçları ve uygulama sonuçları yönünden değerlendirilmesi

29 Temmuz 1998'de Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 4369 sayılı vergi kanunu temel vergi kanunlarında önemli değişiklikler getirmiştir. Önemli değişiklikler getiren bu kanun kamuoyuna reform olarak sunulmuştur. 4369 sayılı Kanunun hazırlanmasında, vergi tabanının genişletilmesi, kayıt dışı ekonominin kayda alınması, vergi sisteminin daha basit ve anlaşılır hale getirilmesi, vergi adaletinin sağlanması ve ekonomiye uyum kriterlerinden yola çıkılarak hareket edilmiştir. Yapılan değişiklikler arasında en çok dikkati çeken ve 'Mali Milat' olarak adlandırılan, halk arasında da 'nereden buldun' uygulaması olarak dile getirilen değişiklik olmuştur. 4369 sayılı Yasa toplumun geniş kesimlerince kabul ve destek görmüştür. Ancak bu yasanın hazırlıkları sırasında ve yasalaşma sürecinde var olan koşullar daha sonradan hızla değişmiş, tüm dünya ekonomilerini sarsan ekonomik krizin olumsuz etkileri Türkiye Ekonomisini önemli ölçüde etkilemiş, 1998 yılında başlayan daralma 1999 yılında da devam etmiştir. Bu gerekçeler doğrultusunda vergi sistemini ekonomik koşullar çerçevesinde tekrar gözden geçirmek ve gerekli önlemleri almak amacıyla hükümet tarafından vergi mevzuatında bazı değişiklikler tasarlanmış ve bu değişiklikler 4444 sayılı Yasa olarak TBMM'de kabul edilmiştir. İşte bu çalışmamızda, 4369 sayılı Kanun ile ana vergi kanunlarında yapılan değişikliklerin amaçları ve uygulama sonrası ortaya çıkan olumlu ya da olumsuz etkiler ve değiştirilmesi önerilen hususlar ortaya konulmaya çalışılmıştır.