turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Credit and financing in early modern Ottoman Empire: The Galata example

Bu tez 17. yy'da Galata bölgesindeki dini gruplar arası kredi ilişkilerini ve kadının ekonomik ilişkilerdeki pozisyonunu ana temalar olarak ele almak suretiyle bölgedeki kredi uygulamasını ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Galata 17. yy'da yalnızca Osmanlı İmparatorluğu için değil Akdeniz ticareti için de önemli ticaret limanlarından biridir. Bu özelliğinin çok uluslu yapısı ile birleşmesi sonucu bölgedeki kredi organizasyonunun yapısının geçmişşte yapılmış çalışmalarda incelenmiş Anadolu kentleri ile farklılık göstermesi beklenirken Galata'nın kredi organizsayonu bakımından diğer kentlerden farklı bir tablo çizmediği ortaya çıkmıştır. Diğer çalışmalarda çıkan sonuçlarla paralel şekilde Galata'daki dini gruplar arası para alışverişinin yoğun olduğunu ve hem müslüman hem de gayri-müslim kadınların ekonomik alanda aktif oldukları sonucuna bölgenin 17. yy'a ait şeriyye sicili kayıtları incelenerek varılmıştır. Bölgede dini farklılıkların ve cinsiyet farklılıklarının gözetilmeden borç ilişkisi içine girilmesi gruplar arası güven duygusunun var olduğunu göstermektedir. Osmanlı kentlerinde yapılan kredinin kullanımı ve organizasyonu ile ilgili çalışmalar Osmanlı toplumunun sosyo-ekonomik yapısını anlamamıza yardımcı olmaktdır.
Ondalık kesirlerin Osmanlı muhasebe matematiği eserlerindeki yeri (15-17. yüzyıl): Camiʻu'l-Hisab örneği

Bu çalışmada, özel anlamda Cami ul-Hisab, genel anlamda Osmanlı muhasebe matematiği eserleri incelenerek, müelliflerinin Osmanlı matematiğine katkılarını ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Ayrıca, Osmanlıların aritmetik tarihindeki yerine ilişkin bir takım tespitlerde bulunulmaya çalışılmıştır. Sonuç olarak, ondalık kesirlerin incelediğimiz eserlerde yoğun bir biçimde işlendiği ve konuyla ilgili katkıların 15 -17. yüzyıllar arasında kesintisiz devam ettiği görülmüştür. Bunun dışında, ondalık sayının tam kısmıyla kesirli kısmını ayırmak için notasyon kullanılarak işlemler yapılmıştır. Ayrıca bu notasyon için müelliflerin terim önermesi de gözlerden kaçmamaktadır. Bu işaretin bazen virgüle oldukça benzer bir hal aldığı da burada ifade edilmelidir. Müelliflerin ondalık kesirlerle işlem yapma tekniğini, eserlerinde müstakil bir başlık altında ele almadığı, ancak farklı işlem türlerinde ondalık kesirlerle hesap yapma becerisine sahip oldukları hatta devirli ondalık sayılar fikrine dahi yabancı olmadıkları görülmektedir. Ancak müelliflerin ondalık sayıların kesirli basamaklarını her koşulda yeterince kavradıkları söylenemez. Yine de eserlerin ondalık kesirler bakımından Osmanlı aritmetiğine özgü bir sisteme sahip olduğunu, bu sistemin Bizans aritmetiğinde bile yankı bulduğunu ve müelliflerin konuyu geliştirme gayreti içinde olduklarını söylemek yanlış olmayacaktır. Son olarak, ondalık kesirlerle, genellikle ölçü birimleri konusunda ya da gümrük hesapları, faiz hesapları, vergi hesapları gibi devlet muhasebesi konularında karşılaşıldığını söylemek yerinde olacaktır. O halde muhasiplerin devlet muhasebesinde oynadıkları rol kadar, aritmetiğe yaptıkları katkılar da küçümsenmeyecek boyutlardadır. Cami ul-Hisab isimli eser de bu gelişmeler bağlamında önemli bir merhaleyi temsil etmektedir.
Vilayat-ı Şarkıyye Ermenilerine yönelik sevk ve iskan uygulamaları

I. Dünya Savaşı esnasında Osmanlı Devleti tarafından çıkarılan 'Sevk ve İskan Kanunu', Türk-Ermeni ilişkileri tarihindeki en önemli olaylardan birisidir. Bu kanunla başta, Sivas, Erzurum, Bitlis, Mamuretülaziz, Diyarbekir ve Van vilayetlerinden oluşan Vilayat-ı Şarkıyye bölgesi olmak üzere Anadolu'nun belli yerlerindeki bir kısım Ermeni nüfusu ülkenin güneyindeki Suriye, Halep ve Musul vilayetleri ile Zor sancağına gönderilmişlerdir. Ülkede yaşayan tüm Ermeni nüfusu bu kanun kapsamına alınmamış, bunlardan bir kısmı sevk ve iskan uygulamalarından muaf tutulmuşlardır. Kadın ve çocuklara ise daha ayrıcalıklı muameleler yapılarak onların bu uygulamalarda herhangi bir mağduriyet yaşamamaları için önemli çalışmalar yapılmıştır. Ermenilerin sevk ve iskanları Osmanlı Devleti tarafından son derece medeni ve hukuki bir çerçevede gerçekleştirilmiştir. Sevk ve iskan uygulamalarına tabi tutulan Ermenilerin can, namus ve mal güvenlikleri ile sevkiyatları esnasındaki nakil ve iaşe masrafları Osmanlı devleti tarafından karşılanmıştır. Ayrıca Osmanlı Devleti tarafından Ermenilerin rahat ve güvenli bir seyahat yapmaları için belirlenen nakil yollarında iaşe, istirahat ve her türlü ihtiyaçlarını güvenli bir şekilde karşılayabilecekleri müesseseler ihdas edilmiştir. Taşınabilir eşya ve mallarını yanlarında götürme hakkına sahip olan Ermenilerin geride bıraktıkları malları da Osmanlı hukukuna göre sahipleri adına muhafaza edilmiş veya yine sahiplerinin izniyle bedelinin üstündeki fiyatlarla satılarak paraları sahiplerine iade edilmiştir. Osmanlı Devleti tarafından yolculukları esnasında Ermenilere yönelik uygulanan tüm medeni muameleler ve sağlanan imkanlar yalnızca sevkleri esnasında değil gittikleri yerlere iskanları sırasında da uygulanmıştır. Yeni yerleşim bölgelerine gelen Ermenilere Osmanlı Devleti tarafından evler inşa edilmiş, esnaf, tüccar ve çiftçilere aileleri ile birlikte geçimlerini sağlayabilmeleri için çeşitli olanaklar sağlanmıştır. Bu çalışmada, Vilayat-ı Şarkıyye (6 Vilayet) Ermenilere yönelik yukarıda bahsedilen 1915- 1917 yılları arasındaki sevk ve iskan uygulamaları ele alınmıştır. Çalışma üç ana bölümden oluşmuştur. Birinci bölümde Ermeni komite ve çetelerinin Osmanlı Devleti aleyhindeki faaliyetleri, Sevk ve İskan Kanunu'nun çıkarılışı ve Erzurum, Bitlis, Mamuretülaziz, Sivas ve Diyarbekir vilayetlerindeki Ermenilerin sevkleri anlatılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde sevkleri esnasında Ermenilere yönelik sosyal, ekonomik, hukuki ve sıhhi uygulamalar incelenmiştir. Üçüncü bölümünde ise Ermenilerin iskanları ile bu esnada Osmanlı Devleti tarafından gerçekleştirilen sosyal, ekonomik, hukuki ve sıhhi uygulamalar anlatılmıştır.
II. Meşrutiyet Dönemi Bayezid Sancağı (1908-1918)

II. Meşrutiyet Döneminde bayezid sancağında yaşanan ermeni olayları, İran ile sınır problemleri, Aşiret Alayları kapsamında ele alınacak sancağın sosyal, siyasi ve ekonomik tarihi incelenecektir.
Bulgaristan Prensliği ve Osmanlı İmparatorluğu arasında siyasi ilişkiler (1878-1908)

Tezde, Bulgaristan Prensliğinin kuruluşundan bağımsızlığının ilanına kadar geçen sürede ikili ilişkiler işlenmektedir. Birinci bölümde Berlin Antlaşması sonucu kurulan Bulgaristan Prensliğinin teşkilatlanması ve ikili ilişkilerin kurulması ve hangi konularda ikili ilişkilerin sürdürüldüğü verilmektedir. Bulgaristan Prensliği Osmanlı İmparatorluğuna tabi olmasına rağmen İmparatorlukla yürüttüğü siyasi ilişkilerinde onunla eşit egemen bir devlet gibi hareket etme çabalan ve Osmanlı İmparatorluğu da hükümran olmasına rağmen bunu uygulayamayıp Prensliğin bu hareketlerini kabullenmesi açıklanmaktadır. İkinci bölümde Bulgaristan ile Doğu Rumeli'nin birleşmesi ve Osmanlı İmparatorluğunun buna nasıl seyirci kaldığı ve bunu önleyebilmek için antlaşmaların kendisine verdiği haklan kullanamaması ve birleşme konusunda Büyük Devletlerin aralannda rekabetten yararlanamaması işlenmektedir. Aynca bu bölümde Bulgaristan Prensliğinin başına geçen yeni prens ve bu konuda ikili ilişkiler açıklanmaktadır. Üçüncü bölümde ise Makedonya meselesinden dolayı ikili ilişkilerdeki kriz ve bağımsızlığa giden yol anlatılmaktadır. m
Mühimme defterlerine göre Kanuni ve II Selim döneminde Cezayir'e ait hükümler

'Mühimme Defterlerine Göre Kanuni ve II. Selim Döneminde Cezayir'e Ait Hükümler h. 982 -961/m. 1553 -1574' başlıklı bu tezde, Osmanlı Devleti'nin 1553- 1574 yılları arasında Divan-ı Hümayun'da Cezayir hakkında aldığı kararlar incelenmiştir. Divan-ı Hümayun'dan Cezayir eyaletine gönderilen hükümler, eyalet hakkında sosyal, askeri ve iktisadi olarak bilgiler sunmaktadır. Divan-ı Hümayun'dan Cezayir'e gönderilen hükümler, sadece Cezayir'in dahili işleri ile alakalı değildir. Bir kısım hükümlerin ise, İspanya, Fransa ve Fas ülkesiyle ilgili olduğu görülmektedir. Bu tezde Cezayir'in coğrafyasından ve tarihçesinden kısaca bahsedilmiştir. Tezde Cezayir'in Osmanlı Devleti'ne tabi olması ve ardından eyalet teşkilatı sistemine dahil edilmesi süreci ele alınmıştır. Eyalet idaresindeki yapılanma sırasında ortaya çıkan problemler İstanbul'a aksetmiş ve şikayet veya talep ile ilgili mevzular Divan-ı Hümayun'da görüşülmüştür. Çalışmamızda 1553- 1574 yılları arasında Divan-ı Hümayun'dan Cezayir Beylerbeyliği'ne gönderilen 216 hüküm tespit edilmiş ve Latin harflerine aktarılmıştır. Bu hükümler, Cezayir ülkesinin 1519 yılında Osmanlı Devleti idaresine geçmesinden sonra tespit edilen ilk hükümler olması itibarıyla da ayrı bir önem kazanmaktadır.
40 numaralı H. 1327-1329/ M. 1909-1911 tarihli Sivrihisar Şer'iyye sicilinin transkripsiyon ve tahlili

Osmanlı mahkemelerinde verilen kararların ve devlet merkezinden gelen ferman, emir ve tebliğlerin tutulduğu defterlere şer'iyye sicili denir. Bu çalışmada H. 1327- 1329 / M. 1909- 1911 yıllarına ait 40 Numaralı Sivrihisar Şer'iyye Sicili incelenmiştir. Şehir tarihi araştırmalarında önemli bir konuma sahip olan ve üzerinde çalışmış olduğumuz Sivrihisar Şer'iyye Sicili'nde bulunan 14 adet kayıt transkripsiyona tabi tutularak günümüz Türkçesine çevrilmiş ve belli bir plan dahilinde değerlendirilmiştir. Sicilin çeviri ve değerlendirme işlemi tamamlandıktan sonra defterde yer alan tereke ve muhallefat kayıtları hakkında değerlendirme yapılmıştır. Bu değerlendirme sonunda tereke kayıtlarına yansıyan malların taksimindeİslam fıkıhının aile hukuku ile ilgili kurallarına riayet edildiği; mal taksimatınıngerçekleştirilmesinde ihtilaf yaşanmadığı; tereke bedellerinin yüksek meblağlaraulaşıldığı; mal çeşitliliğinin sosyo-ekonomik hayatı yansıtacak kadar zengin olduğu;mal çeşitleri içerisinde şehir hayatı ve ticaret faaliyetleri ile ilgili malların baskın olduğu görülmüştür.
Edirne'deki Bulgar mektepleri

Osmanlı İmparatorluğunda her azınlık grup kendi eğitim kurumlarını oluşturup kendi dillerine ve inandıkları dine göre çocuklarına eğitim veriyordu. Bu durum Osmanlı İmparatorluğu içerisinde ilk zamanlardan itibaren azınlık ve yabancı okulların açılmasına imkan sağlamıştı. Uzun yıllar Osmanlı egemenliğinde yaşamış olan Bulgarlar bazı büyük devletlerin de desteğiyle özellikle XIX. yüzyılın başlarından itibaren Başkent İstanbul başta olmak üzere devletin çeşitli yerlerinde kendi okullarını açmaya başlamıştı. Edirne gerek Bulgarların yaşadıkları bölgeye yakınlıktan gerekse de belli bir Bulgar nüfusu barındırmasından dolayı çeşitli derece ve niteliklerde birçok okula sahip oldukları yerlerdendi. Farklı inanç ve etnik gruplara sahip olan Edirne'de her mahalledeki çeşitlilik hangi okulun açılıp açılamayacağı sorusuna ve sorununa yol açıyordu. Dolayısıyla Osmanlı idarecileri zaman içinde azınlık ve yabancı okulların getirdiği bazı standart ve nizamnamelerle kontrol altına almaya çalışmışsa da bu konuda tam başarı sağlayamamıştı.
XVI. yüzyıl Osmanlı Safevi ilişkilerinin ticari açıdan değerlendirilmesi

1299 yılında kurulan Osmanlı Devleti ile 1501 yılında kurulan Safevi Devleti XVI. Yüzyıl boyunca siyasi, askeri ve ekonomik anlamda birçok alanda mücadele etmiştir. Yavuz Sultan Selim döneminde 1514 yılında yapılan Çaldıran Savaşı, Kanuni Sultan Süleyman dönemindeki 1533- 1555 yılları arasındaki İran üzerine yapılmış seferler, III. Murad devrindeki 1578- 1590 yılları arasındaki yapılmış olan seferler gibi büyük askeri harekatlar Osmanlı-Safevi devletleri arasında yaşanmıştır. XVI. Yüzyıl boyunca 1555 yılında imzalanan Amasya Antlaşması'ndan 1578 yılında III. Murad devrinde yapılan İran seferleri başlangıcına kadar sakin bir dönem olan Osmanlı-Safevi ilişkileri bu dönem haricinde ise sürekli çatışma halinde olmuştur. XVI. Yüzyılın sonlarına doğru Safevi tahtına oturan Şah Abbas döneminden sonra ise Osmanlı-Safevi mücadelesi XVII. Yüzyılın ortalarına kadar devam etmiştir. Uzun bir dönemi içerisine alan Osmanlı-Safevi ilişkilerinde ise bu dönemde de önemini koruyan İpek Yolu, Baharat Yolu gibi ticaret yolları iki devletinde elde etmek istediği ekonomik hakimiyet için önemlidir. Ayrıca iki devletin mücadelesi sırasında Portekizliler, Ruslar, Özbekler gibi uluslararası aktörlerin de etkisi önemlidir. XV. Yüzyılın sonlarına Ümit Burnu'nun kullanılmaya başlanılması ve Amerika kıtasının keşfi bu dönemde yaşayan bütün medeniyetleri etkilemesi açısından göz önüne alınmalıdır. Osmanlı-Safevi çatışmasının sebepleri arasında uluslararası aktörler, evrensel olaylar ve ekonomik hakimiyete bağlı ticaret yolları mücadelesini de göz önünde bulundurmamız gerekmektedir.
73 Numaralı Mühimme Defterinin transkripsiyonu ve değerlendirmesi (121-276)

Mühimme defterleri Osmanlı Devleti'nin merkez yürütme kararı olan Divan-ı Hümayun'da alınan kararların kaydedildiği defterlerdir. Bu defterler tutuldukları zaman dilimindeki, siyasi, idari, askeri, içtimai, iktisadi olaylara ışık tutacak çok önemli bilgileri ihtiva etmektedir. Bu çalışmada incelenen 73 Numaralı Mühimme Defteri, III. Murad saltanatının (1574-1595) son yılını ve III. Mehmed saltanatınının (1595-1603) ilk yılını kapsamaktadır. Defterde bulunan hükümler genellikle eşkıyalık meseleleri, ordunun sefere çıkması, ordunun zahire ihtiyacı, İstanbul'a zahire tedariği, atamalar, cami ve mescit tamiri, vakıf, kasaplık, gayrimüslümler ile ilişkiler, Mekke ve Medine'nin durumu hakkında bilgiler vermektedir. İncelediğimiz defterin tıpkıbasımı, indeksi ve çalışılmış veya çalışılmakta olan mühimme defterleri çalışmanın sonunda verilmiştir.
Belgelerle Çatalca İlçesi'nin mülkiyet yapısının tarihsel gelişimi

Osmanlı İmparatorluğu zamanında arazi hukukunda yapılan düzenlemelerin Çatalca Üçesi'nin mülkiyet yapısı üzerinde oluşturduğu değişimler incelenmiştir. İmparatorluk döneminde bölgede yaşayan toplumların yerleşim yerleri eski haritaların karşılaştırılması ile tespit edilmiştir. Uygulanan arazi politikası ile miri arazinin mülk araziye dönüşüm süreci açıklanmış ve Çatalca İlçesi'nde Babanakkaş köyüne ait arazinin temlik edilmesi belgelendirilmiştir. Cumhuriyet döneminde yapılan mülkiyet düzenlemelerinin Çatalca İlçesi'ndeki uygulamaları ele alınmıştır. Bölgeye Bulgaristan ve Yunanistan'dan çok sayıda Türk göçmeni geldiği ve köylerin büyük bölümünün muhacir köyleri olduğu tespit edilmiştir. Osmanlı İmparatorluğu döneminde Çatalca İlçesi'nde arazi mülkiyetinin büyük çiftliklerden oluştuğu görülmüştür. Eski haritaların tetkikinde ve bölge halkı ile yapmış olduğum görüşmelerde bölgede 23 adet çiftlik olduğu ve bu çiftlik arazilerinin bazılarının yerleşim alanına bazılarının ise tarım arazisine dönüştüğü görülmüştür. Çiftliklerin tapulamadan önce ve tapulamadan sonra mülkiyet durumları ve tasarrufa konu olmaları incelenerek günümüze kadar gelen süreç incelenmiştir. Tespit edilen çiftlikler tasarruf yönünden benzerlik gösterdiğinden, çalışmamızda sadece Çilingoz çiftliğinin mülkiyet yapısı ve değişimi belgeleri ile birlikte araştırılmıştır. Çatalca Üçesi'nin mülkiyet yapısındaki değişimlerin etkilerini kavramak bakımından fiziksel, tarihsel, ekonomik ve toplumsal yapısı geçmişşten günümüze incelenmiştir. Bu çalışmanın sonucunda, Osmanlı İmparatorlu'ğunda arazi mülkiyetinin devlete ait olduğu, padişahın devlet arazisini dilediği gibi kullanması ve ekonomik durumun bozulmasına bağlı olarak toprak ağalarının oluştuğu görülmüştür. 1274/ 1858 tarihli Arazi Kanunu üzerinde yapılan değişikliklerin devlet arazisinin özel mülkiyete dönüşmesine yönelik olduğu tespit edilmiştir. Buna bağlı olarak Çatalca İlçesi'nde yer alan arazilerin, geometrik anlamda büyük işletmelerden küçük işletmelere ve mülkiyet yapısının ise hukuki anlamda müstakil mülkiyetten hisseli mülkiyete dönüştüğü tespit edilmiştir.
Temettüat kayıtlarına göre 19. yüzyılın ortalarında Kumanova kazasında nüfus, yerleşim ve ekonomi

Tanzimat'ın ilanından sonra 1844- 1845 yıllarında ekonomik ve siyasi nedenlerden dolayı yapılan sayımlar Temettüat defterleri adı altında kaydedilmişlerdir. Temettüat kayıtları 19. yüzyıl Osmanlı Devletinin ekonomisini ve sosyal hayatını açıklayan çok önemli verilere sahiptir. Bu kayıtlarda hane reisleri, hane reislerinin dini durumları, ödedikleri vergi çeşitleri, gelir kalemleri, mal varlıkları, hayvan çeşitleri ve sayıları gibi pek çok ayrıntı bulunmaktadır. Bu çalışmada Temettüat defterleri'ne göre Kumanova kazasının ekonomik ve sosyal durumu incelenmiştir. Bölgede yaşayan insanların nüfusu, dini durumları, meslekleri gibi sosyal durumlarının yanı sıra köyler bazında ve toplam olarak vergiler, gelir kalemleri, vergilerin gelirlere oranları gibi ekonomik veriler de sunulmuştur. Kaza genelinde ve köylerde ziraat sektörüne ait detaylı bilgiler, arazi büyüklükleri, ürün çeşitleri, gelirler ve bunlarla ilişkili vergiler incelenmiştir. Böylece ziraatin kaza ekonomisi içindeki önemi tespit edilmiştir. Ayrıca bölgede icra edilen meslekler, kiraya verilmiş dükkanlar ve işletilen çiftlikler de gelirleriyle beraber belirlenip iktisat tarihi açısından kullanılabilir bilgiler haline getirilmiştir.
Karesi Sancağı'nda bor madeni işletmeciliği (1865-1887)

Bu tezin amacı Osmanlı İmparatorluğu'nda 1865 1887 yılları arasında Karesi'de Fırt bölgesinde borasit madenini keşfedip işletmeye başlayan Camille Desmazures ve onun kurduğu Compaigne Industrielle Desmazures şirketinin faaliyetleri anlatılmasıdır. Şirketin 1865'teki kuruluşundan 1887'de The Borax Company Limited şirketine devredilişine kadar Camille Desmazures'ün borasitli alçı madenleri için diğer şirketlerle ve Osmanlı İmparatorluğu merkezi ve mahalli kurumlarıyla kurduğu ilişkiler incelenecektir. Borasitli alçı madeni işletmesine yeni taliplerin çıkması Osmanlı İmparatorluğu'nun yeni keşfedilen borasiti Maden Nizamnamesi kapsamına almasını kolaylaştırır. 1874 -1887 yılını kapsayan bu süreçte imparatorlukta borasitin geleceği için birçok senaryo tartışılır. Borasitli alçı madeni önündeki belirsizlik ve sorunlar Babıali'yi Desmazures'ün imtiyazlı işletmesi haricinde faaliyetlerini yürüten diğer şirketlerin çalışmalarını durdurmaya sevk eder. 1887 yılına gelindiğinde Camille Desmazures, imparatorluğun içinde bulunduğu mali bunalımın da etkisiyle, uzun süredir istediği daha iyi koşullara sahip borasitli alçı madeni imtiyazını almayı başarır. Bu tezde belirtilen olaylar temel olarak arşiv belgelerine dayanır. Bu konuda yazılan çeşitli kaynaklarla da desteklenir.
Edhem Ruhi Balkan ve Balkan gazetesi (1907-1908)

Bu çalışma, bütün ömrünü Osmanlı Devleti'nin meşruti bir idare ile yönetilmesi ve içinde bulunduğu sıkıntılardan kurtularak, dünya devletler arenasında eski güçlü günlerine dönebilmesi için mücadele ile geçiren ve bu mücadele sırasında, yurt dışındaki sürgün hayatının bir bölümünü yaşadığı Bulgaristan'daki Türklerin haklarını korumak için çabalayan Edhem Ruhi Balkan'ın hayat hikayesini ve onun yayımladığı, Bulgaristan'daki Türklerin sesi haline gelen Balkan gazetesinin 1907- 1908 yıllarındaki sayılarını incelemektedir. Çalışmada çoğunlukla birinci el kaynaklar kullanılmıştır. Başbakanlık Osmanlı Arşivinde yapılan araştırmalar sonucunda alınan konu ile ilgili belgeler ve Balkan gazetesinden makale ve haberler tezin ana kaynaklarını oluşturmaktadır. Konu ile ilgili ikinci el kaynaklar ile çerçevenin çizilmesi ve birinci el kaynaklardan elde edilen bilgilerin desteklenmesini sağlamıştır. Çalışma ile 20. yüzyılın başında, ömrü hayatı Türk milletinin ilerlemesi için mücadele ile geçmişş bir Jön Türk'ün gözünden Bulgaristan'daki Türklerin durumu, Osmanlı Devleti'nin siyasi durumu, dünyadaki gelişmeler ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Beşiktaş Mahkemesi 62 numaralı şer'iye sicili defteri (H. 1061-M. 1651)

Osmanlı Devleti'nin yargı müessesesi şer'iye mahkemeleridir. Mahkeme tutanaklarını ihtiva eden şer'iye sicillerinde kişilerle ilgili olaylar ve bu olayları sonuca bağlayan kararların yanışına idari düzenlemeler yer almaktadır. Elimizde çalıştığımız defter Beşiktaş mahkemesinin 62 numaralı şer'iye sicilidir. Bu defterde hicri 26 Rebi'ul-evvel - 15 Zilka'de 1061 (miladi 19 Mart - 30 Ekim 1651) tarihleri arasında yazılmış kayıtlar yer almaktadır. Defterde yer alan kayıtların çoğunluğunu hüccetler oluşturmaktadır. Hüccet; kadı huzurunda tarafların anlaşmaya vardıklarını belirten ve kadının tasdikleyerek taraflara verdiği belgedir. Çalışmamızda önce hücceti açıklayıp, defterde bulunan hüccetler ışığında Beşiktaş'ın söz konusu dönemdeki sosyal ve ekonomik durumu hakkında bir değerlendirme yaptık. Daha sonra defteri basit transkripsiyon metoduyla transkrip ettik. Transkripsiyonda defterin dil hususiyetlerini bozmadan aktarmaya çalıştık. Çalışmamızın son kısmında sicilde bulunan bütün hükümleri numaralandırarak bunların muhtevasını kısaca özetledik. Defterde bazı kayıtlar Arapça olarak yazılıdır. Arapça kayıtların transkribini yapmayıp, metnin orjinalini varak ve hüküm numarası sırasına göre metin transkribi içine yerleştirdik. Beşiktaş mahkemesinin 62 numaralı şer'iye sicilini ihtiva eden bu defterde emlak ve arazi alam-satımı, alacak-verecek davaları, köle ve cariye azadı, vakıflara ait çeşitli konular, evlenme ve boşanmayla ilgili çeşitli hükümler yer almaktadır. Defterimiz Beşiktaş'ın söz konusu dönemdeki demografik yapısı, sosyal, ekonomik ve idari durumu gibi konuların araştırılmasında önemli bir kaynak durumundadır.
Osmanlı Devleti'nde spor

Bu çalışmada okçuluğun tarihi gelişimi, Türklerde ve özellikle Osmanlı Devletinde okçuluk sporuna verilen önem incelenmiştir. Okçulukla ilgili teknik bilgiler, ok ve yay yapımı, ok çeşitleri, ok atma yarışmaları, yasal düzenlemeler, ok atma ile ilgili tesisler, tekkelerin işleyişleri ve ödül törenleri ile ilgili bilgiler verilmeye çalışılmıştır. Yarışmaların dışında ok atma ile yapılan değişik gösteriler ve sporcuların lisans alabilmeleri için yapılan çalışmalar incelenmiştir.
Tanin gazetesinin 41-63 nüshalarının transkripsiyonu ve değerlendirilmesi

Osmanlı Devletinde basın ve yayın faaliyetlerinin incelenmesi ve değerlendirilmesi, incelenen ilgili dönemin siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel atmosferinin daha iyi anlaşılması açısından çok önemlidir. Basın faaliyetleri toplumu oluşturan bireylerin hem kendi aralarında ve hem de siyasi iktidarla olan iletişimleri bakımından önemli bir araç olmuştur. İttihat ve Terakki Cemiyetinin siyasi yayın organı olan Tanin Gazetesinin 24 Temmuz 1908 II. Meşrutiyet'in ilanından sonra Osmanlı Devleti içinde oluşan siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel ortamı birinci elden kaynak olarak yansıtması bakımından önemli süreli yayınlar arasındadır. Tanin gazetesinin 28 Ağustos 1908 - 20 Eylül 1908 tarihleri arasında basılan 41. ve 63. nüshaları üzerinde yapılan çalışmada Osmanlı Devletinin 19. yüzyıl ile 20. yüzyılın başındaki iç ve dış siyaseti, izlediği politika, yapılan antlaşmalar, Şark Meselesi, Avrupa Devletlerinin Siyasi Yapısı, Dahili ve Harici Telgraflar, İstanbul Galata Borsası, o dönemde Osmanlı Devleti başkentinde yapılan balolar, törenler, ziyafetler hakkında önemli bilgilere rastlanılmıştır.
58 Numaralı Sivrihisar Şer'iyye Sicili transkripsiyon ve tahlili (H. 1336-1337/ M. 1917- 1919)

İnsanlarla ilgili bütün hukuki olayları, kadıların verdikleri karar suretlerini ve yargıyı ilgilendiren çeşitli yazılı kayıtları içeren defterlere şer'iyye sicilleri, kadı defterleri, mahkeme defterleri veya sicillat defteri denmektedir. Diğer bir ifade ile şer'iyye sicilleri; mahkemelerde tutulan, resmi statü taşıyan her türlü kayıtların toplanmış olduğu defterlerdir. Hazırlamış olduğumuz tez, Sivrihisar'a ait 58 Numaralı Şer'iyye Sicili'nin çeviri yazısı ve tahlilini içermektedir. Çalışmamız Sivrihisar bölgesinin coğrafi durumu ve tarihsel süreçleri ile başlamakta ve şer'iyye sicillerinin önemi ile devam etmektedir. Çalışmamızın tamamı terekelerden oluştuğu için ilk olarak terekelere yer verilmekte ve daha geniş anlatılmaktadır. Sonrasında defterin değerlendirmesi yapılmakta ve hüküm özetleri verilmektedir. Defterde Sivrihisar'ın sosyo-ekonomik ve kültürel hayatına dair bilgiler olmakla birlikte, Tanzimat sonrasında yaşanan diplomatik ve içerik özelliklerinin ipuçları ve bunların yansımalarını görmekteyiz. Bu bakımdan defterin transkripsiyon ve tahlili diğer çalışmalar için zemin oluşturacaktır.