turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Orta Asya geçiş ekonomilerinde doğrudan yabancı yatırımların ekonomik büyüme üzerine etkisi: Ampirik bir analiz

1980'lerin sonu 90'lı yılların başında gerçekleşen Berlin Duvarı'nın yıkılması, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin dağılması sonucunda yeni bağımsız devletlerin doğuşu literatüre 'Geçiş Ekonomisi' kavramını eklemiş ve yaygın olarak kullanılmaya başlayan bu kavramın altında ülkeleri farklı şekilde sınıflandırmaya tabii tutularak incelenmiştir. Ancak Eski Sovyetler Birliği üyesi olan Orta Asya ülkeleri diğer geçiş ekonomilerinden ayrı değerlendirmelidir. Bunun asıl nedeni bu ülkelerde önemli makroekonomik istikrarsızlıklar söz konusu olup, bunun yanında serbest piyasa ekonomisine uyum sırasında liberalizasyon politikalarını gerçekleştirmiştir. Geniş ekonomik büyüme literatürü, ekonomik büyüme üzerine doğrudan yabancı yatırımlar'ın pozitif yönde etki ettiğini göstermektedir. Bu gerçekten yola çıkarak çalışmanın amacı Orta Asya geçiş ekonomileri'nin ekonomik büyümelerini sağlamak için uyguladığı DYY çekme politikalarını inceleyerek bu ülkelere giren DYY'ın ekonomik büyümeleri üzerine etkisini amprik olarak incelemek ve bu analizden elde edilen sonuçlar doğrultusunda OAGE için politika önerilerinde bulunmak olmuştur. Çalışmanın birinci bölümü genel olarak geçiş ekonomisi kavramını inceleyip, OAGE'inde gerçekleşen serbest piyasa ekonomisine uyum sırasında uyguladıkları reformlarlar ve reformların başarı derecesini incelemiştir. Bölüm ardından OAGE'in makroekonomik göstergelerini inceleyerek DYY politikalarına değinmiştir. İkinci bölüm DYY'ın teorik incelemesi olup, DYY'ın ekonomik büyüme üzerine etkilerini inceleyen amprik bulguları ortaya koymuştur. Bu çalışmalarda DYY'ın ekonomik büyüme üzerine pozitif etki gösterdiği sonucuna varılmıştır ve üçüncü bölüm OAGE açısından bu bulguların geçerliliği test edilmiştir. Çalışmanın amprik sonucuna göre OAGE'inde DYY'ın %1 artışı GSYİH'yı %0.21 arttırmaktadır. Buna ek olarak diğer değişkenler kapsamında incelenen amprik test sonucuna göre OAGE'inde ihracat, sanayi, işgücünün de ekonomik büyüme üzerine pozitif etki gösterdiği sonucuna varılmıştır.
Enflasyonun ARIMA modelleri ile tahminlenmesi: 1994-2005 Türkiye uygulaması

Bilindiği üzere enflasyon ve fiyat istikrarsızlıkları ekonomiler için kendi başına bir sorun olmanın yanı sıra birçok maliyeti de beraberinde getirirler. Ekonomik birimler bumaliyetlerden kaçınabilmek ve kaynaklarını etkin bir şekilde kullanabilmek için fiyat hareketlerini çok yakından takip eder. Bu nedenle fiyat hareketlerinin ve dolayısıyla fiyat hareketleri ile birebir ilişkili olan enflasyon oranlarının güvenilir öngörülerinin elde edilmesi, diğer bir ifadeyle tahmin edilmesi, büyük önem taşır. Bu çalışmada, tek değişkenli zaman serileri analizlerinde kullanılan ARIMA modelleri çerçevesinde, 1994- 2004 yılları arasındaki süre zarfında enflasyonun kendidinamiklerinden hareketle 2005 yılı için aylık enflasyon oranlarının tahminlemesigerçekleştirilmiştir ve elde edilen tahminlerin güvenilirliği değerlendirilmiştir. Çalışmanın ilk bölümünde; enflasyon kavramı, enflasyonun açıklanmasına yönelik temel yaklaşımlar, kaynaklarına, hızlarına göre enflasyon türleri ile son olarak enflasyonun öngörülebildiği ve öngörülemediği durumlarda ortaya çıkabilecek ekonomik maliyetler ele alınmıştır. İkinci bölümde ARIMA modellemesi ve tahminleme süreci teorik boyutlarıyla adım adım ele alınmıştır. Çalışmanın son bölümü ise tüketici fiyat endeksindenhareketle elde edilen aylık enflasyon oranları zaman serisi kullanılarak, ikinci bölümde verilen teorik süreç uygulamaya yansıtılmıştır. 2005 yılı aylık enflasyon oranları seriye en çok uyan ARIMA modelleri kullanılarak tahminlenmiş, bu modellerin tahmin performansları ve tahminlerin güvenilirliği değerlendirilmiştir.
Kurumsal iktisat çerçevesinde yolsuzluğun fırsat ve motivasyonları: AB ülkeleri üzerine bir inceleme

Kamu gücünün kişisel çıkarlar için, kötüye kullanılması olarak ifade edilmekte olan yolsuzluk olgusu, önemli bir ekonomik ve sosyal sorundur. Yolsuzluk faaliyetleri için uygun bir ortam hazırlayan sistemin, niteliklerini incelemek ve yolsuzluğu kolaylaştıran faktörleri belirlemek, sebep sonuç ilişkilerini incelemek sorunun çözümünde ilk ve en önemli basamaktır. İYolsuzluklara Yol Açan Faktörler Nelerdir sorusu, yolsuzlukla ilgili çalışmaların odağında yer alan önemli noktalardan birini oluşturmaktadır. Yolsuzluğun nedenleri ile ilgili yapılmış olan çalışmalar genel olarak sistem ve sistemin ekonomik, siyasal, hukuksal ve kültürel yönlerine dikkat çekmektedir. Dolayısıyla yolsuzluğu bireysel bir eylemden ziyade sistemin ürettiği marazi bir hastalık olarak görmek gerekir. İnsan davranışlarının toplumsal, siyasal, ekonomik ve kültürel sistemin karmaşık ilişkilerinin bir uzantısı olduğu varsayımı da göz önünde bulundurulduğunda bu argümanın ne kadar güçlü olduğu daha kolay anlaşılır. Bu varsayımdan hareketle bireylerin yolsuzluk faaliyetinde bulunmaları bir takım şartların gerçekleşmesi ile mümkündür. Bu şartlar, sadece ekonomik unsurlardan sınırlı olmayıp politik, hukuki, sosyal ve kültürel unsurlardan da oluşmaktadır. Bu bakış açısı doğrultusunda hazırlanan bu çalışmada, yolsuzluk olgusunu besleyen politik, hukuki ve sosyo-kültürel faktörlerin neler olabileceği sorusuna cevap aranmış ve bu cevaba ulaşabilmek içinde, yatay-kesit veri analizi yardımıyla Avrupa Birliği Üyesi 25 ülke üzerine ampirik bir çalışma yapılmıştır. Bu çalışmada, regresyon modelinin katsayılarının tahmininde sınırlı bağımlı değişken için en çok olabilirlilik yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen tahmin sonuçlarına göre; ekonomik gelişmişlik, ekonomik özgürlükler, enflasyon ve gelir dağılımı gibi ekonomik faktörlerle birlikte demokrasi, hukuk sistemi, eğitim ve Protestan gelenek gibi politik, hukuki ve sosyo-kültürel faktörlerin de yolsuzluk üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye yol açtığı tespit edilmiştir. Bu çalışmada göstermiştir ki yolsuzluk, çok yönlü, karmaşık bir kavramdır. Bu kavramı, sadece ekonomik faktörlerle açıklamak yeterli olmamaktadır. Yolsuzluk olgusunu ortaya çıkaran fırsat ve motivasyonların neler olduğunu daha iyi saptayabilmek için, ekonomik faktörler birlikte politik, hukuki ve sosyal faktörlerin de incelenmesi gereklidir
Evidence for flight to quality hypothesis within an inflation uncertainty modelling

Enflasyon belirsizliği ve faiz oranlan arasındaki ilişkiyi inceleyen geniş bir literatür mevcuttur. Fakat, bu ilişki konusunda karşıt buluşlar bulunmaktadır. Bazı çalışmalar, enflasyon belirsizliği ve faiz oranlan arasında pozitif bir ilişkinin varlığını gösterirken bazı çalışmalar da negatif bir ilişkiden söz etmektedirler. Bunların ötesinde, biz bu tezde, ARCH modellemesiyle birlikte zaman içerisinde değişen parametre modeli kullanarak enflasyon belirsizliği ile riskli ve güvenli bonolar arasındaki marj ilişkisini inceledik. Öncelikle enflasyon belirsizliğini, Evans (1991) 'de belirtildiği gibi, 'yapısall belirsizlik' ve 'ani belirsizlik' diye iki kısma böldük. Ardından da A. B. D. verilerini kullanarak, bu iki belirsizliğin riskli ve güvenilir bono marjı üzerindeki etkilerini inceledik. Sonuçta, 'yapısall belirsizlik' ve 'ani belirsizlik' in şirket tahvilleri, riskli tür bonolar, ile hazine bonolan, güvenilir tür bonolar, arasındaki marj üzerinde anlamlı bir etkisinin olduğunu bulduk. Özellikle 'ani belirsizlik' in marjlar üzerinde pozitif bir etkisinin olması 'Kaliteye Kaçış ' hipotezine önemli bir kanıt oluşturmaktadır.
Türkiye'de dış göç ve makroekonomik performans ilişkisi: Zaman serisi analizi (1985-2017)

Türkiye yıllardır hem jeopolitik konumu sebebiyle hem de birçok Batı ülkesine göre sığınmacılık ve mültecilik konusunda daha ılımlı olduğu için göçmenler için bir hedef ülke konumundadır. Özellikle son yıllarda Türkiye, Asya ve Afrika ülkeleri başta olmak üzere 'bavul ticareti' yapan ve/veya çalışma izni alarak ya da kaçak yollarla Doğu Bloku ülkelerinden göç almaktadır. Bunun yanında 2011 yılında patlak veren ve bu zamana kadar devam eden Suriye'li göç dalgası da farklı özellikler taşıyan bir süreçtir. Türkiye için siyasal, toplumsal ve ekonomik anlamda birçok sonuçlara yol açabilecek dış göç ve sığınmacılar konusu, bu çalışmanın temel inceleme alanıdır. Çalışmanın temelini göç unsuru oluşturduğu için çalışmada öncelikle göç kavramı üzerinde durulacaktır. Çalışmada daha sonra uluslararası koruma başvurusu sahibi olan ve geçici koruma altında olan sığınmacılardan bahsedilerek ülkemiz bazında bir değerlendirmeye gidilecektir. Ayrıca çalışmanın son bölümünde dış göçün odağı olan, göçmenler için bir hedef ülke ve bir geçiş/transit ülkesi konumunda olan Türkiye'deki göçten bahsedilerek, göç ile gayri safi yurt içi hasıla, enflasyon, işsizlik oranı, hükümet harcamaları, cari açık ve dış borç gibi makroekonomik göstergeler arasındaki ilişki ampirik olarak test edilecek ve ülkemizdeki sığınmacı nüfusun ekonomimiz için bir fırsat mı yoksa bir külfet mi olduğu belirlenmeye çalışılacaktır. Türkiye'de dış göç ve makroekonomik performans arası ilişkileri ampirik olarak test etmek için 1985- 2017 dönemini kapsayan nedensellik ve eşbütünleşme analizleri kullanılmıştır. Ülkemizde dış göçün oldukça etkili olduğu bu dönemde çalışma hem ülkemizdeki göçün görünümü hakkında kazanım sağlaması hem de ampirik analiz olması yönünden katkı sağlayacaktır. Çalışmada yapılan zaman serisi analizlerine göre dış göçle Türkiye'nin makroekonomik performansı arasında kısa dönemli anlamlı ilişkiler söz konusu değilken, uzun dönemde değişkenler arası anlamlı ilişkilerin varlığı önem arz etmektedir.
Küçük ada ekonomileri ve Kuzey Kıbrıs

Kuzey Kıbrıs ekonomik olarak birçok kısıtla karşılaşmaktadır. Ülkenin karşı karşıya bulunduğu bu kısıtların bir bölümü küçük birarada ülkesi olmasından, bir bölümü de özgül koşullarından kaynaklanmaktadır. Bu çalışmada bu gerçek göz önünde tutularak, ülkenin küçük ada ekonomileri ve kendi tarihsel gelişim süreci içerisinde incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu amaçla ada ekonomileri yazım ayrıntılı bir şekilde değerlendirilmiş ve bu ülkelerin özellikleri, bu özelliklerinden kaynaklanan sorunları ve kalkınma deneyimleri araştırılmıştır. Çalışmada bunun ardından Kuzey Kıbrıs ekonomisinin tarihsel gelişim süreci içerisinde incelenmesine yer verilmiştir. Bu inceleme yapılırken, ayran öncesi ada ekonomisinin yapısı ve Kıbrıs Türk toplumunun bu yapıdaki yeri tartışılmış, ayran sonrası ise ülkenin kuzeyine yerleşen Kıbrıs Türk toplumunun ekonomik kalkınma yolunda izlediği stratejiler değerlendirilmiştir. Bunun yanında ülke ekonomisinin tarihsel gelişimi de önemli makroekonomik göstergeler ışığında ve 1977- 2003 yıllarım kapsayan bir dönem içerisinde incelenmiştir. Bu incelemeler sonucu elde edilen temel bulgu, Türkiye'den akan mali kaynaklara önemli ölçüde bağımlılık gösteren ekonomide bu kaynakların verimsiz harcama kalemleri yerine, sahip olunan yüksek nitelikli işgücüne istihdam olanağı yaratacak, verimli ve dış talebe dayalı sektörlere enjekte edilmesi gerektiğidir Çalışmanın son bölümünü oluşturan ampirik kısımda elde edilen sonuçlar da bu bulguyu doğrular niteliktedir. Ada ekonomileri yazınında güçlü bir şekilde vurgulanan ve bu devletlerde üretimin temel güdüsü olarak ortaya konan ihracat değişkeni ile üretim artışlarının önemli kaynaklan olarak kabul edilen yatıran ve istihdam değişkenlerinin, yatay kesit birimlerinin ülke ekonomisinin temel sektörleri olarak belirlendiği panel veri analizinde, üretim artışlarının önemli bir kısmım açıkladığı ortaya çıkmaktadır.
Efficient and incentive compatible community mediation

Arabuluculuk sistemi alternatif uyuşmazlık çözüm sistemleri arasında oldukça popüler ve büyüyen bir endüstri haline gelmiştir. Bu makale, arabuluculuk sistemini bir mekanizma tasarımı problemi olarak analiz ediyor ve bir topluluk için bireysel rasyonel, verimli ve ma- nipülasyona kapalı arabuluculuk kuralı inşa ediyor. Tarafların arabuluculuğa konu olan anlaşmazlık üzerindeki tercihleri herkes tarafından bilinirken, masadan kalkma haklarını nasıl kullanacakları her taraf için özel bilgidir. Kesten ve Özyurt'un (2019) makalesinden farklı olarak bu makale, uyuşmazlık ikiden fazla taraf arasında olduğunda dahi istenen sonuca ulaşılacak bir mekanizma arıyor. Sonuçta, eğer taraflar sadece bir konu üzerinde anlaşmazlığa düştüyse, istenen arabuluculuk kuralı bulunamıyor. Eğer anlaşmazlığa düşülen konu sayısı birden fazlaysa, bazı varsayımlar altında istenen sonuca ulaşılıyor.
The role of grain in the promotion of food security in the Erbil, Sulaimany and Duhok citys

Gıda güvenliği, herkesin sağlıklı ve aktif bir yaşam sürdürmek için her zaman yeterli besin, güvenlik ve beslenme seçeneklerine sahip olması anlamına gelir. Tarım, Kürt bölgesinin ekonomik ve genel ekonomik potansiyeline bir kez daha enerjik bir katkı sunmalı. Tarım, yoksulluğun azaltılması ve ekonomik istikrarın temel taşı olarak hizmet edebilir. Bu araştırmanın amacı, Irak'ın Kürdistan Bölgesi'nde gıda güvenliği teşvikinde hububatın rolünü araştırmaktır. Kürdistan Tarım Bakanlığı'ndan toplanan 30 yıllık bir süre zarfının verileri, Irak'ın Kürdistan Bölgesi'ndeki gıda güvenliği teşvikinde hububatın rolü ile ilişkilendirmek için kullanılacaktı. Bu çalışmanın sonucunu oluşturan Erbil valiliğindeki hububat üretiminin Süleymaniye Valiliği ve Dohuk Valiliklerinden daha yüksek olduğu ve sonuçtaki toplam tahıl üretiminin 1.604. 317 ile 2010 yılında en yüksek olduğu ve 1989 yılındaqki 304. 614 ile en düşük olduğu tespit edilmiştir. Süleymaniye valiliğindeki hububat verimi Dohuk Valiliği ve Erbil valiliklerinden daha yüksekti ve sonuçtaki toplam hububat verimi 2007 yılında en yüksek olarak 2211 kg / acre, 1999'da en düşük 580 kg / Erbil ilçesindeki hububat üretim alanının Dohuk Valiliği ve Süleymaniye valiliklerinden daha yüksek olduğu ve sonuçta toplam tahıl üretiminin 2010 yılında en yüksek olduğu 1.606. 728 alan / acre ve 1989 yılında en düşük 307. 010 alan / Dönüm. Ayrıca, Kürdistan tahıl üretimi bölgesi ile Kürdistan hububat üretimi arasında çok güçlü, olumlu bir ilişki olduğu ve aynı zamanda Kürdistan hububat verimi alanı ile Kürdistan hububat üretimi arasında çok zayıf bir pozitif ilişki olduğu tespit edildi. hükümetin, öğretim görevlilerinin, araştırmacıların ve üniversite yetkililerinin, Irak'ın Kürdistan Bölgesi'ndeki gıda güvenliği teşvikinde hububatın rolünü anlamalarını sağlamak için bu çalışmadan yararlanmaları önerilir.
Determinants of poverty: Turkey and multi-country examples

Bu çalışmada yoksulluğun tanımı, ölçme yolları detaylı bir şekilde tartışıldıktan sonra yoksulluğun belirleyicilerine ait literatür iki ana başlık altında incelenmiştir. Türkiye'deki yoksulluk profilli mikroekonomik belirleyiciler bakımından incelenmiştir. Yoksulluğun belirleyicilerine ait literatür regresyon metoduyla Dünya Bankası sınıflandırmasına göre gelir grupları için ayrı ayrı analiz edilmiştir. Enflasyonun, ekonomik büyümeni, eşitsiz gelir dağılımının ve döviz kurlarının yoksulluk üzerindeki etkisi incelenmeye çalışılmıştır. Dinamik regresyon metoduyla yapılan analize göre önceki yıla ait fakirliğin ve mevcut büyümenin mevcut fakirlik üzerindeki etkisi gözlenirken enflasyonun yoksulluğa olan etkisi tartışmalıdır. Döviz kurunun fakirliğin literatürde tartışılan iki temel makroekonomik belirleyicisi olan büyüme ve enflasyon üzerindeki etkisi nedeniyle regresyonda kullanılan kontrol değişkenlere dahil edilmemiştir. Bu çalışma, yoksullukla olan mücadelede en önemli katkıyı verenin ekonomik büyüme olduğunu ve bundan hareketle genel fiyat seviyesindeki ve döviz kurlarındaki yüksek oynaklığın büyümeyi engellemesi nedeniyle enflasyon ve kur politikasına büyüme politikaları perspektifinde bakılması gerekliliğini ortaya koymaktadır.
Şirket birleşmeleri açısından finansal analiz

Gelişen ve rekabetin gittikçe artmakta olduğu günümüz piyasalarında şirketler ve ülkeler pazardaki en büyük payı almak için savaş vermek zorunda kalmaktadır. Şirket birleşmeleri ve satın almalar işletmelerin hayatta kalmalarına, sektörlerinde, ülkelerinde ve uluslararası alanda başarılı olmalarına ve bu başarıyı devam ettirmelerine yardımcı olacak en önemli yöntemlerdendir. Özellikle son dönemlerde görülen sınır ötesi birleşmeler şirket birleşmelerinin önemini bir kere daha vurgulamaktadır. Bu çalışmada şirketlerde birleşme kavramı, işletmeleri birleşmeye yönelten sebepler, birleşme yöntemleri ve Türk Hukuku açısından şirket birleşmelerinin incelemesi ele alınmıştır. Ayrıca birleşmelerin başarılı bir şekilde gerçeldeştirümesinde önemli payı bulunan birleşme süreci ve birleşmelerin finansal analizinde kullanılan yöntemler üzerinde durulmuştur. Şirket birleşmelerinin finansal analizine ilişkin bir uygulama yapmak amacıyla birleşen iki şirketin birleşme öncesi ve birleşme sonrası bilançoları analiz edilerek yorumlanmaya çalışılmıştır.
Currency substitution in high inflation countries: An emprical analysis

Bu çalışma, özellikle yüksek enflasyon ülkelerinde gelişmiş ülkelere oranla daha çok görülen Para İkamesi olayının önemini araştırmaktadır. Öncelikle, para ikamesenin sebebleri ve sonuçlan inceler. Daha sonra fayda-içinde-para sistemi çerçevesinde iki tür paranın; ulusal ve yabancı paranın arasındaki ikame esnekliğini tahmin etmeye yönelik para ikamesi ölçümü yapar. Temsilci ajanın fayda fonksiyonunda tüketim ve para hizmetleri ayrıktır ve tüketim denkleme doğrusal olarak girer. Para hizmetleri, Sabit İkame Esneklikliği üretim fonksiyonunda yerli ve yabancı reel dengelerin birleşmesiyle oluşturulmuştur. Para hizmetlerinin direkt olarak fayda fonksiyonunda yer alması her iki para biriminin ticari işlemler bedelini düşürme özelliğini göstermek içindir. Empirik ölçümler için on yüksek enflasyon ülkesi incelenmiştir. Bu ülkelerin her biri küçük ve açık ekonomiler olarak, kendileri dışında kalan dünyayı temsil eden Amerika Birleşik Devletleri ile karşılaştırılmıştır. Yabancı ve yerli reel dengelerin paylan, iskonto faktörleri, para hizmetlerinin fayda fonksiyonundaki paylan ile ikame esneklikleri direkt olarak Hansen'in Genelleştirilmiş Momentler Metodu prosedürü ile tahmin edilmiştir. Enflasyonun ulusal paraya olan güveni azaltması yüksek enflasyon ülkelerinde piyasadaki para birimleri arasında yüksek ikame esneklikliğine neden olmaktadır. Diğer bir deyişle, halk para dağılımlannı belirlerken relatif fiyatlarda oluşan değişimlere karşı duyarlıdır ve bu ülkelerde para ikamesi esneklikliği birinci derece önemlidir.
Kişisel bakımda kozmetik ürünlerin talebini etkileyen faktörlerin analizi: Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi öğrencileri örneği

Günümüz modern yaşamında insanların kişisel bakıma yönelik ilgileri artmış, kozmetik sektörü Türkiye ve Dünya pazarında önemli bir büyüklüğe ulaşmıştır. Bu doğrultuda çalışmanın amacı, tüketicilerin kozmetik ürünlere yönelik satın alma ve tüketim davranışları ile tüketici tercihlerini etkileyen faktörlerin incelenmesidir. Bu amaca ulaşmak için Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi'nde okuyan 385 öğrenciye anket uygulaması yapılarak veriler toplanmıştır. Elde edilen veriler normal dağılım analizi, açıklayıcı faktör analizi ve fark testleri ile analiz edilmiştir. Araştırmanın ölçeği 43 ifadeden oluşmakta ve 7 alt boyuta ayrılmaktadır. Kozmetik ürünlerin talebinde yaş ve cinsiyet demografik özellikleri, alt boyutların bazılarında anlamlı şekilde farklılaşmaktadır. 18-23 yaş kategorisinde olan bireyleri temsil eden çalışmamız, örneklem farklılaştıkça daha farklı sonuçlar vermektedir. Gelecekte yapılacak diğer çalışmalarda örneklem farklılaştırarak araştırmalar yapılabilir.
Doğu Anadolu serbest bölgesi

ÖZ Bu çalışmanın amacı, Türkiye'deki ve özellikle Erzurum'da kurulu bulunan serbest bölgeyi araştırmaktır. Bu araştırmanın ilk bölümünde, serbest bölge kavramı irdelenmiştir. Bu bölümde dünyadaki serbest bölge uygulamaları kadar, serbest bölgelere ilişkin çeşitli kuramsal teoriler tartışılmıştır. Araştırmanın ikinci bölümü Türkiye'deki serbest bölgeler hakkındadır. Serbest bölgelerin tarihsel gelişiminden sonra, Türkiye'deki serbest bölge uygulaması, yürürlükteki mevzuat ve ihracat, istihdam, yatırım gibi çeşitli performans kriterleri göz önünde bulundurularak incelenmiştir. Üçüncü bölüm Erzurum'daki serbest bölge hakkındadır. Bu bölümde, bu özel serbest bölgenin kurulduğu bölgenin şartları irdelenmekte ve Erzurum'daki serbest bölge uygulamasının neden başarısız olduğu açıklanmaya çalışılmaktadır. Sonuç kısmı, serbest bölge kavramı ve uygulamasının ayrıntılı bir değerlendirmesidir.
Dış ticaret ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki: Afganistan örneği

Dış ticaretin ekonomik büyüme üzerindeki etkisi, Merkantilizm döneminden itibaren iktisatçılar tarafından tartışılmaktadır. İkinci Dünya Savaşı sonrasında dış ticaretin ekonomik büyüme üzerinde yaratabileceği etki teorik tartışmaların yanında, ampirik çalışmalarda da incelenmeye başlanmıştır. Bu çalışmada, 1980- 2017 yılları arasındaki dönemde Afganistan için dış ticaret ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki incelenmiştir. Bu amaçla yapılan birim kök testlerinde, her üç değişken birinci derecede durağanlık koşulunu sağladığı için eşbütünleşme testi yapılmıştır. Eşbütünleşme testinin sonucunda, değişkenler arasında bir eşbütünleşme ilişkisi tespit edilmiştir. Bu durum, her üç değişkenin uzun dönemde birlikte hareket ettiklerini göstermektedir. Daha sonra, değişkenler arasındaki ilişkinin yönünü ve varlığını belirlemek amacıyla Granger nedensellik testi yapılmıştır. Uygulanan Granger nedensellik testinin sonuçlarına göre, ihracattan ekonomik büyümeye ve ekonomik büyümeden ihracata doğru çift yönlü nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Bununla birlikte, ithalattan ekonomik büyümeye tek yönlü nedensellik ilişkisi bulunmuş, ancak ithalat ve ihracat arasında herhangi bir nedensellik ilişkisi saptanmamıştır.
Ulusal gücün ölçülmesi; Jeoekonomik güç indeksi

Devletlerin var oluşundan bu yana devletler arası ilişkiler politikasının genel çerçevesini güç politikaları çizmiştir. Devletlerin gerek çıkarlarını koruma gereksetaleplerini karşı tarafa kabul ettirme konusunda sahip olduğu maddi ve manevipotansiyellerini oluşturan güç kavramı hayli önemlidir. Bir ülkenin; coğrafi konumu, doğal kaynakları, askeri kapasitesi, endüstriyel kapasitesi, nüfus yapısı, diplomasi yapısı ulusal gücünü gösteren temel etmenler olmakla birlikte zaman içerisinde değişen dengeler sayılan unsurların önem sırasını değiştirebilmektedir. Değişen uluslararası ekonomi politik yapıya paralel olarak devletlerin güçsavaşımında uyguladığı politikalar da değişmiş önceleri toprak kazanma, yüksek nüfusa sahip olma, askeri çatışma vb. şekilde jeopolitik temelli politikaların yerini zamanla ekonomik entegrasyonların, teknolojinin, ekonomik büyümenin ve daha pek çok ekonomik verinin içinde barındığı jeoekonomik temelli politikalar almıştır. Çalışmanın ilk bölümünde güç kavramı tanımlanmış, gücü oluşturan temel unsurlar sıralanmış ve ekonomi politiğe temel yaklaşımlar açıklanmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde geçmişşten günümüze yapılan kritik, politik ve ekonomik faktörlerin yer aldığı çeşitli analistler tarafından yapılan güç analizleri tablolaştırılmıştır. Çalışmanın üçüncü ve son bölümünde merkantilist, emperyalist, liberal kurumsalcı ve hegemonik jeoekonomi stratejilerin temel unsurlarını barındırdığı jeoekonomik endeksyer almaktadır.