turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Kamu konut binalarının kullanım aşamasındaki bakım-onarım yönetimi bir yönetim yöntemi önerisi

Tezde, kamuya ait konut binalarının, kullanım asamasında bakım, onarım yönetimi için bir yöntem gelistirilmesi amaçlanmıstır. Bu amaçla, öncelikle Türkiye'deki çesitli kamu kuruluslarına ait konut binalarında bakım, onarım yönetimi modelleri, organizasyon yapıları ve isleyis biçimleri analiz edilmistir. Seçilen örnek bir kamu kurulusu konut binalarının mevcut bakım, onarım yönetimi yöntemi, kullanıcıdeğerlendirmesi de yapılarak incelenmis ve uygulamaya yönelik aksaklıklar ortaya konmustur. Çesitli dünya ülkelerindeki kamu konut binaları bakım, onarım yöntemleri incelenmis, ardından analizler sonucunda Türkiye'de kamu konut binaları için ileri ve geri beslemeliyeni bir bakım, onarım yönetimi yöntemi olusturulmustur.
Hastane iç mekanlarında çevresel faktörlerin kullanıcı sağlığına etkisinin araştırılması ve denetlenmesi

İnsanlık tarihi boyunca çalışan bireye, toplum içinde belirli bir rol, statü ve ekonomik olanaklar sağlayan çalışma hayatı, bireyin yaşamının önemli bir bölümünü oluşturmakta; fiziksel ve ruhsal olarak insan sağlığını etkilemektedir. Yapılan çalışmalar fiziksel çevresiyle uyum içinde çalışan insanların verimlerinin yüksek düzeyde olduğunu, fizik ve ruh sağlıklarının da yıpranmadığını kanıtlamaktadır. Bu çalışmada, insan hayatının ve yapılaşmanın en önemli kurumlarından biri sayılabilecek hastane iç mekanlarında çevresel faktörlerin insan sağlığına etkisi incelenmiş ve bu hastalık yapıcı etkenleri mekanı şekillendiren tasarımcının göz ardı etmemesi gerektiğinin önemi anlaşılmıştır. Hastane yapıları ve genel özellikleri başlıklı ikinci bölümde hastane yapısının tanımı, tarihçesi ve sınıflandırılması yapılmıştır. Hastanelerde insan sağlığına etki eden çevresel faktörler başlığı altında; insan sağlığı ve çevre ilişkisi değerlendirilmiş, yapı iç çevre koşullarında aydınlatma, akustik, elektromanyetik alan gibi faktörlerin insan sağlığına etkileri incelenmiştir. Son bölümde insan sağlığına hastalık yapıcı olarak etki eden çevresel faktörlerin tasarımcı tarafından göz ardı edilmemesi gerektiğinin önemi vurgulanmıştır
Breeam ve leed'de iç hava niteliğine yönelik ölçütlerin endüstri yapıları bağlamındairdelenmesi

18. yüzyılda buharlı makinelerin icadı ile başladığı kabul edilen Endüstri Devrimi'ni takip eden gelişmeler, çoklu üretime geçilmesi ve bunun sonucu olarak endüstri yapısı kavramının oraya çıkmasına neden olurken; köyden kente göç, hızlı nüfus artışı, doğal kaynakların kontrolsüzce azalması gibi pek çok sorunu da beraberinde getirmiştir. Belirli bir veya birden fazla ürünün üretilmesi amacıyla tasarlanan endüstri yapıları; 18. yüzyıldan itibaren sürekli gelişim göstermiş, kullanılan malzemeler, işlevler ve endüstri yapılarından beklentilerde değişiklikler meydana gelmiştir. 1970'li yıllardan sonra ortaya çıkan ve bir şeyin sürekliliğinin devam etmesi anlamına gelen sürdürülebilirlik kavramı ise gerek endüstri üretimi gerekse endüstri yapılarında karşılık bulmuştur. Yapıların sürdürülebilirlik derecelerini değerlendirmek amacıyla oluşturulan ölçütlere dayalı yeşil yapı değerlendirme sistemleri yapıları; enerji, ulaşım, suyun verimli kullanımı, yönetim, malzeme, atık yönetimi, arazi kullanımı ve iç hava niteliğini konularında değerlendirmektedir. Bu çalışma; ölçütlere dayalı yeşil yapı değerlendirme sistemlerinden güncel olarak kullanılan ve en çok endüstri yapısının değerlendirildiği BREEAM ve LEED sistemlerinin ilgili versiyonlarının iç hava niteliği ölçütlerini endüstri yapıları bağlamında irdelemek, birbirleri ile kıyaslamak ve yapı kullanıcılarının sağlıkları üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma kapsamında; Endüstri yapılarının gelişimi ve özellikleri incelenmiş, bu yapılar üretim türlerine göre sınıflandırılmış, Üretim türüne göre sınıflandırılan endüstri yapılarında; ortaya çıkabilecek potansiyel kirleticiler tanımlanmış, Endüstri yapılarında ortaya çıkabilecek başlıca iç hava kirleticilerininözellikleri ve insan sağlığı üzerindeki etkileri açıklanmış, Ölçütlere dayalı yeşil yapı sertifika sistemlerinden BREEAM Uluslararası YeniYapılar 2016 ve LEED Yapı Tasarımı ve İnşaatı Yeni Yapılar Versiyon 4 .1'in içhava niteliği ölçütleri incelenmiş ve birbiri ile kıyaslanmış, BREEAM U+YY- 2016 ve LEED YT+İ-4. 1 sistemlerinin endüstri yapılarındaüretim kaynaklı ortaya çıkan kirleticilerden hangilerini iç hava niteliği ölçütleri bağlamında değerlendirdiği irdelenmiştir. Çalışma sonucunda; BREEAM U+YY- 2016 ve LEED YT+İ-4. 1 sistemlerinin; yapı malzemeleri kaynaklı kirleticilerin bir kısmını ölçütleri kapsamında değerlendirirken, üretim kaynaklı kirleticilerin hiçbirini değerlendirmediği gözlemlenmiş ve BREEAM ile LEED sistemlerinin iç hava niteliği ölçütlerinin endüstri yapıları bağlamında geliştirilmesi için önerilerde bulunulmuştur.
Modernizm sürecinde, siyasi oluşumların mimari akımlara etkileri

19. yüzyü başından itibaren sanayideki gelişmelerin sebep olduğu yeni kentsel yapı, toplumsal sorunları da birlikte getirmiştir. Nüfusun hızla arttığı kentler, sağlıksız yaşam koşullarına ve sınıflar arası çatışmalara sebep olmuştur. Karşılaşılan sorunlar, kentsel yapı sebebiyle tek bir sınıf ya da topluluğun sorunu olmaktan çıkmış ve bütün toplumu etkilemiştir. Bunun sonucu olarak ortaya çıkan eleştiriler ve çözüm önerileri, siyasi kutuplaşmalar ve karşıt ideolojileri belirginleştirmiştir. Bu dönemden itibaren sanat ve mimarlık alanındaki hareketler doğal olarak bu etkiden bağımsız davranamamışlardır. Bu süreç içinde öncü hareketler zaman zaman siyasi oluşumları desteklemişler ve yükseltmişler, zaman zaman uzlaşmışlar, kimi zamanda çatışmaya girmişlerdir. Düzenle gönüllü uzlaşma içinde olan ya da bağımsız davranabilen hareketler söylemleri ne yönde olursa olsun nitelikli ürünler verirken, güdümlü hareketler, özellikle totaliter rejimler altında sözcülüğünü yaptıkları siyasi oluşumun, genellikle ağdalı ve bayağı söylemine paralel ürünler vermişlerdir.
15. yüzyıl anıtının yok olma süreci: Mimar Ayas Cami örneği

Saraçhane Semti, özellikle Osmanlı Dönemi'nde İstanbul'un fiziki gelişiminde etkili olan önemli anıtsal yapıların bulunduğu bir semttir. Bu semtin özgün dokusunun karakterini belirleyen yapılar, mimarlık tarihi yazımı açısından da önemli kaynaklar olmuştur. Bu semtte bulunan ve mimarının adı ile anılan Mimar Ayas Cami, söz konusu dokunun gelişimi ve bir dönemin yapı üretimi ile özellikle 20. Yüzyılın ikinci yarısında, kentsel gelişimin geleneksel dokunun yok olma süreci hakkında bilgi edinmemize olanak sağlayan ve incelenmesi gereken yapılardan biridir. Osmanlı İmparatorluğu'nun hassa mimarlarından olan Mimar Ayas; 15. Yüzyıl'da yaşamıştır. Mimar Ayas'ın kendisi için yaptırdığı Mimar Ayas Cami ise İstanbul'un kagir ve kubbeli ilk mahalle cami örneklerinden biridir. Bu yapı özellikle modern koruma bilincinin kent dokusunun değişim kararlarına katkısının tam da tanımlanamadığı bir dönemde, hakkında ilgili koruma kurulu tarafından verilen taşınarak koruma kararına rağmen yıkılmıştır. Bu tez, 20. Yüzyılın ikinci yarısında korunması gerekli anıtsal bir yapının yok olma sürecini, dönemin imar ve koruma politikaları üzerinden incelemektir.
Enerji etkin konut ve yerleşme birimi dizaynında uygulanabilecek bir yaklaşım

Bu çalışmada enerji etkin konut ve yerleşme birimi dizaynında uygulanabilecek ve bugüne kadar geliştirilmiş olan yöntemler tanıtılmaktadır. Yapılan çalışmada amaç, binalarda kullanılan yapma ısıtma ve iklimlendirme sistemlerinin beraberinde getirdiği enerji harcamalarını minimuma indirebilmek için, binaların ve yerleşme birimlerinin mümkün olabildiğince pasif sistemler olarak çalışmalarının sağlanmasıdır. Ayrıca, enerji etkin konut ve yerleşme birimi dizaynında kullanılan yapma çevreye ilişkin dizayn değişkenlerinin bu amaç doğrultusunda incelenerek uygun 'Değerler Kombinezonları' belirlenmektedir. Bu çalışma, Gümüşhane yöresi için uygulamasını da içeren altı ana bölüm ile ekler bölümünden oluşmaktadır. Bölüm 1 'de, yapılan çalışmayla ilgili kısa bilgi verilerek, enerji etkin konut ve yerleşme birimi dizaynında etkili olan dizayn değişkenlerine ait ele alınan hedefler belirtilmektedir. Bölüm 2 'de, enerji kullanımını zorunlu kılan faktörlerden başlı cası olan iklimsel konfor gereksinmesi incelenmektedir. Bölüm 3 'de, enerji korunumunu zorunlu kılan faktörler kısaca açıklanmaktadır. Bölüm 4 'de, enerji korunumu sürecinde etkili olan fiziksel çevresel etkenler ve yapma çevreye ilişkin dizayn değişkenleri yer almaktadır. Bölüm 5'de, yapma çevreye ilişkin dizayn değişkenlerine ait uygun değerlerin belirlenmesinde kullanılabilecek olan ve bugüne kadar geliştirilmiş olan yöntemler açıklanmaktadır. Bu yöntemler;. Bina kabuğu termofiziksel özelliklerine ait uygun değerlerin belirlenmesinde kullanılabilecek yöntem,. Bina kabuğu termofiziksel özelliklerine bağlı olarak uygun yönlendirilmiş durumu ve bina formu kombinezonlarının belirlenmesinde kullanılabilecek yöntem,. Uygun bina aralıklarının belirlenmesinde kullanılabilecek yöntem olarak sıralanmaktadır. Bölüm 6'da, yapma çevreye ilişkin dizayn değişkenlerinin belirlenebilmesi için 5. Bölümde açıklanan yöntemler, Gümüşhane yöresi için uygulanmaktadır. Bu çalışmada kullanılan yöntemler sonucunda hazırlanan grafik sistemler ve tablolar yardımıyla yapma çevreye ilişkin dizayn değişkenlerine ait uygun değerlerin seçiminde büyük esneklik sağlanmaktadır.
Kent mekanında gündelik yaşam pratiklerini etkileyen sınır tanımlayıcıların betimlenmesine yönelik bir deneme - Üsküdar örneği

Kentsel mekan insanın toplumsal yaşantısını sürdürdüğü bir alandır. İnsan burada hem fiziksel çevre ile hem de diğer insanlar ile bir ilişki içerisinde hareket eder. Bu ilişkiler insanın kentsel mekandaki gündelik pratiklerine etki eder bir düzeydedir. İnsan gündelik pratikleri sayesinde kentsel mekanda kendi yaşanan mekanınıoluşturur. Bu mekanın sınırları iletişim halinde olduğu çevre ve insanlar vasıtasıylaçizilir. Bu sınırların anlaşılması kentsel mekana yapılacak müdahalelerinsonuçlarının ne olabileceğinin tahmin edilebilmesi ve toplumun yaşamsal değerlerine uygun çevreler tasarlanması bakımından önemlidir. Bu sınırların ne olduğunun ve nasıl oluştuğunun anlaşılmasına yönelik olarak bu çalışma yapılmıştır. Birinci bölüm giriş bölümüdür. Bu bölümde tezin amacı, kapsamı ve araştırma sürecindeki kısıtlılıklar anlatılmıştır. İkinci bölümde kentsel mekan da gündelik yaşam ve sınır tanımlayıcılarıanlatılmıştır. Bu bölümde; kentsel mekanda süregiden gündelik yaşamın anlamınınönemine vurgu yapılmış, bu anlamın kavranmasına yönelik olarak fenomenojinininsan ve çevre ilişkilerini ele alış biçimi tartışılmıştır. Sınır kavramı ve mekanla olan ilişkisi yine bu bölümde incelenmiştir. Mekanın iki farklı boyutu olan fiziksel mekan ve yaşanan mekanın sınırları anlatılmaya çalışılmıştır. Tezin amaç ve kapsamına yönelik olarak yaşanan mekanın sınır tanımlayıcıları daha detaylı olarak ele alınmıştır. Yaşanan mekanın sınırlarının oluşumu insan-insan ve çevre-insan ilişkileri bağlamında açıklanmaya çalışılmıştır. Tezin üçüncü bölümünde gündelik yaşam pratiklerini etkileyen sınırtanımlayıcılarının kentsel mekanda fenomenolojik bir yöntem ile keşfedilmesini ve betimlenmesi süreci anlatılmıştır. Alandan elde edilen veriler ile sınır tanımlayıcılarmuhatapları bakımından insan-insan ve çevre-insan ilişkilerinde sınır tanımlayıcılarolarak gruplandırılmıştır. Bulgular detaylı bir şekilde betimlenmiş ve literatürdendesteklemelerde bulunulmuştur. Sonuç olarak kentsel mekanın yaşamsal değeri ile birlikte ele alınması gerekliliğine vurgu yapılmıştır.
A Preservation and rehabilitation proposal for Datça Mahallesi

öz DATÇA MAHALLESİNE YÖNELİK KORUMA VE GELİŞTİRME ÖNERİSİ Bekem, Ece. Yüksek Lisans, Restorasyon Anabilim Dalı. Mimarlık Bölümü Tez Yöneticisi : Prof. Dr. Ayşıl Yavuz Eylül 1996, 166 sayfa Bu çalışma, Ege Denizi'nin güneyinde, Muğla'nın Datça ilçesine bağlı üç mahalleden biri olan Datça Mahallesi'nde yapılmıştır. Geleneksel dokusu olan yerleşim 1982 yılında sit alanı ilan edilmiştir. Yerleşim, geleneksel dokunun bir bölümünün yurtiçi ve yurt dışından gelen kişilerce 'yazlık ev' olarak kullanımıyla birlikte, 1980'lerden itibaren hızla değişmeye başlamıştır. Çalışmanın amacı, alandaki problemleri tesbit ederek, geleneksel dokunun korunmasına yönelik öneriler geliştirmektir Çalışma alt bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, çalışmada izlenen yöntem anlatılmaktadır. İkinci bölümde, Datça Yarımadası'nın genel özellikleri tanıtılmaktadır. Üçüncü bölümde, Datça Mahallesi, çevresel, mimari, sosyal ve kültürel yapısıyla incelenmektedir. Dördüncü bölümde ise 1978 - 1994 yıllan arasında ilgili kurullar, tarafından yapılmış çalışmalar ve bu çalışmaların mahalleye olan etkileri araştırılmıştır. Beşinci bölüm alan ve binalara yönelik analizlerin değerlendirmesini içerir. Altıncı Bölümde ise yazlık kullanımın gelecekteki durumu göz önüne alınarak, yerleşimin yapısı hakkındaki koruma kararlan belirtilmektedir.
İklimsel konfor açısından bina yönlendirilmesi ve bina biçimlendirilmesinin ısıtma maliyetine etkisi

Bu çalışmada; bina biçim faktörü, bina kabuğu fiziksel özellikleri, yalıtım kalınlığı, saydamlık oranı ve yönlendiriliş durumu vb. pasif tasarım parametreleri ile binaların yıllık ısıtma enerjisinin hesaplanabilmesinde kullanılabilecek yeni bir metot geliştirilmiştir. Metodun amacı, yıllık ısıtma enerjisi açısından bina alternatiflerinin pasif tasarım olarak gösterecekleri performansı değerlendirmek, dolayısıyla enerji tasarrufu ve ısıtma ekonomisi için projelendirme safhasında tedbirlerin alınmasına yardıma olmaktır. Çalışmada, aynı taban alanı ve üç farklı biçim faktörüne sahip bina alternatiflerindeki bina kabuğu sıcaklık dağılımları; dokuz farklı yönlendirilişm durumuna, üç farklı saydam yüzey oranına ve beş farklı bina kabuğu detayına göre saat saat (Bir yıl= 8760 saat) hesap edilmiştir. Bina kabuğunun iç yüzey sıcaklıklarına göre, opak yüzeylerden ve saydam yüzeylerden geçen ısı miktarı ve dolayısıyla binaların toplam ısıtma enerjileri ve bu değerlere de bağlı olarak bina alternatiflerinin ısıtma maliyetleri hesaplanmıştır. Elde edilen ısıtma enerjisi ve maliyeti değerlerine göre en uygun bina yönlendirilişi, yalıtım kalınlığı, saydamlık oranı ve biçim faktörü belirlenmiştir. Ayrıca ısıtma maliyeti değerlerine ve pasif tasarım parametrelerine göre bina alternatiflerinin avantaj ve dezavantajları tartışılmıştır. Bİna kabuğundaki sıcaklık dağılımı hesaplamaları için bir boyutlu geçici rejim ısı iletimi, explicit sonlu fark yaklaşımı kullanılarak çözülmüştür. Çalışma, bina kabuk elemanındaki sıcaklık dağılımına göre opak yüzeylerde ve saydam yüzeylerde olan ısı geçişini hesaplayan ve sonuçlan bir yıllık periyot için toplam ısıtma enerjisi miktarı olarak veren FORTRAN bilgisayar programı ile birlikte sunulmuştur. Bu çalışma kapsamında, Elazığ ili için örnek bir uygulama çalışması yapılmıştır. Uygulama çalışması sonuçlarına göre; biçim faktörünün, saydamlık oranının ve özellikle bina yönlendirilişinin ve bina kabuğu detayının yıllık ısıtma enerjisi miktarına önemli oranda etkisinin olduğu gözlenmiştir. Elde edilen sonuçlar grafik ve tablolar olarak gösterilmiş ve en uygun yapı tasarımı belirlenmiştir.
Kentsel mimari miras bağlamında Edirne Rüstem Paşa kervansarayının değerlendirilmesi

Edirne'nin tarihi kent merkezinde bulunan ve 16. yy'a ait bir yapı olan Rüstem Paşa Kervansarayı'nın konu edildiği bu çalışmanın amacı; kervansarayın yapı ölçeğinde incelenip belgelenmesi, kent ile ilişkisinin değerlendirilmesi, mevcut problemlerinin tespit edilerek bu problemlere yönelik çözüm ve öneriler sunulmasıdır. Bu amaç ekseninde çalışma toplam altı bölümden oluşmaktadır. 1. Bölümde; çalışmanın tercih nedeni, amacı, içeriği ve çalışma sistemi ile ilgili genel bilgiler verilmekte, yapılan kaynak çalışmalarına değinilmektedir. Rölöve çalışmaları, fotoğraflandırma, çizim ve yazım aşamaları ile ilgili bilgiler yer almaktadır. 2. Bölümde; 'kervansaray' kavramı tanımlanmaktadır. Kervansaray kavramının tanımı yapılırken, işlevi, özellikleri, dönemsel gelişimi ve türleri konumuna ve mimari kurgusuna göre anlatılmaktadır. Kervansaray tipleri hakkındaki bilgiler mekan kurgusuna ait şematik anlatımlarla desteklenmektedir. Örnek yapılar; plan şemaları, fotoğraflar ve yapıya ait bilgiler ile birlikte değerlendirilmektedir. 3. Bölümde; Edirne Rüstem Paşa Kervansarayı, konum, dönemsel süreç, mekan kurgusu, mevcut durum, yapım tekniği ve malzeme açılarından incelenmekte, geçmişşten günümüze kadar yapılan tüm çalışmalar, oluşan tahribatlar değerlendirilerek belgelenmektedir. Bu belgelemeler; rölöve projesi, kervansaray ile ilgili yapılan çalışmalara dair kurul kararları ve raporları, yapının güncel durum tespit, analiz çalışmaları, fotoğraflar ve çizelgeleri içermektedir4. Bölümde; kentsel mimari miras konusuna değinilmekte, restore edilmiş örnek yapılar; koruma konusunda yapılan tüzükler, sözleşmeler ve bildirgeler ışığında incelenmektedir. Bu incelemeler ile ulaşılan sonuçlar, Edirne Rüstem Paşa Kervansarayı'nın kentsel mimari miras açısından değerlendirilmesine temel alınmaktadır. Kervansaray; bu değerlendirmelerin sonucunda elde edilen veriler bazında değerlendirilerek koruma sorunlarına değinilmektedir. 5. Bölümde koruma sorunlarına yönelik değerlendirmeler ışığında Rüstem Paşa Kervansarayı'nın güncel durumu ile ilgili tespitler yapılarak kervansarayın yeniden işlevlendirilmesine yönelik gerekçe ve öneriler sunulmakta ve bu öneriler çizimlerle desteklenmektedir.6. Bölümde tüm çalışmaya yönelik genel bir değerlendirme yapılarak elde edilen sonuçlar değerlendirilmektedir. Kervansarayın konumu, ana fonksiyon şeması kente katkısı ve kent ile olan ilişkisine değinilerek çalışma tamamlanmaktadır.
Unkapanı un değirmenine endüstri mirasının korunması kapsamında yeni işlev önerisi

UN DEĞİRMENİNE ENDÜSTRİ MİRASININ KORUNMASI KAPSAMINDA YENİ İŞLEV ÖNERİSİEndüstri mirası; yapıldığı dönemin mimari dili, teknik bilgisi, üretim izleri ve ayrıca sosyal, kültürel ve ekonomik yapısı hakkında günümüze mesaj taşıyan korunması gerekli yapı ve alanlar olarak açıklanabilir. Gelişen teknoloji, değişen üretim şekilleri ve çevre şartlarıyla beraber atıl durumda kalan endüstri mirası örneklerinin yeni işlevlerle korunması sorunları dünyada ve ülkemizde gündeme gelmektedir. Bu doğrultuda tez çalışmasında, endüstri mirası örneklerinin somut ve somut olmayan değerleriyle korunması sorunsalı ele alınmıştır. Çalışmada yeniden işlev verilerek kullanıma açılan endüstri mirası yapı ve alanlarından örnekler incelenmiş, uygulamaların mirasın özgün yapısall ve işlevsel niteliklerine uygunluğu değerlendirilmiştir. Tez kapsamında bu konuda yeni işlev önerisinde bulunmak üzere İstanbul, Fatih ilçesi, Unkapanı semtinde yer alan Osmanlı Döneminde un üretimi yapan Unkapanı Un Değirmeni ele alınarak belgeleme çalışması yapılmıştır. Kompleks yapılı değirmende bulunan bütün yapılar için envanter fişleri doldurulmuş, alan rölöve, harita ve fotoğraflarla desteklenerek belgelenmiştir. Mirasın yeni işlevlerle değerlendirilme önerisi aşamasında; özgün mimari özelliklerin korunması ve verilecek işlevde mirasın üretim değerinin vurgulanması dikkate alınmıştır. Önerilen yeni kullanım projesinde verilen işlevler, mekan kurgusu, işleyişi ve müdahale şekilleri ile desteklenerek açıklanmıştır. .
Sosyalist Yugoslavya mimarisinde modernizmin dönüşümü:(1943-1991)

II. Dünya Savaşı sonrasında kurulan Sosyalist Yugoslavya rejimi birçok alanda yeniliklere yol açarak Yugoslavya'nın Krallık döneminden devraldığı modernizmi birçok alana yaymayı başarmıştır. Aynı zamanda ifade özgürlüğüne izin vermiş ve -Sovyetler Birliği ve diğer Doğu Avrupa ülkelerine kıyasla- Batı Avrupa ülkelerine açılarak sosyal, politik, ticari vb. ilişkilerin gelişmesini sağlamıştır. Bu açılımlar da Yugoslav sanatçıların yurt dışındaki çeşitli sanatsal hareketleri keşfetmelerine ve yurt dışından ilham almalarına neden olmuştur. Bu çalışmada da yeni rejimin ideolojik arka planının çeşitli sanat dallarına ve mimariye etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Literatür araştırmasına dayanan çalışma beş bölümden oluşmaktadır: Birinci bölümde, çalışmanın amacı, kapsamı ve yöntemi belirtilmiştir. İkinci bölümde, Yugoslav kimliğinin, Yugoslavya'da sosyalizm ve modernizmin oluşumu ele alınmıştır. Üçüncü bölümde, Sosyalist Yugoslav modernizminin resim, heykel ve grafik tasarıma; dördüncü bölümde de mimariye etkileri örnekler üzerinden incelenmiştir. Beşinci ve sonuç bölümünde ise Yugoslavya Krallığı'nda ortaya çıkan modernizm hareketinin Tito dönemindeki dönüşümü ile sanat ve mimarinin gelişiminde ve değişiminde Tito'nun etkileri değerlendirilmiştir.
Amasya kenti'nin fiziksel yapısının tarihsel gelişimi

Bu tezin amacı Anadolu'nun önemli kentlerine ait 'kent tarihi' çalışmalarının çok az olduğu ülkemizde, Türk öncesi ve Türk dönemlerinde önemli yerleşme merkezi olarak görülen 'Amasya Kenti' nin fiziksel yapısının tarihsel gelişim sürecinin incelenmesidir. Araştırmada, kent ile ilgili çeşitli uygarlık dönemlerine ait maddi kalıntıların ve mevcut yerleşme dokusunun yazılı kaynaklarla birlikte değerlendirilmesi ve kent dokusunun her uygarlık dönemine ait fiziksel yapısının ortaya konması öngörülmüştür. Bu amaçla özgün yazılı kaynaklara olabildiğince ulaşılmaya çalışılmış ve özellikle Osmanlı Dönemi ile ilgili olarak arşiv belgelerinin kent planı üzerine aktarılarak değerlendirilmesi, tartışılması amaçlanmıştır. Kent dokusu ve anıtlarla ilgili yerinde yapılan saptamaların yanı sıra İller Bankası halihazır haritan, Genel Kurmay Başkanlığı Harita Genel Müdürlüğü'nden temin edilen harita ve hava fotoğrafları ile diğer basılı yayınlarda yer alan kent planlarından yararlanılarak, yerinde gözlem ve küçük çapta aletli ölçmelerle kentin topoğrafik durumunu yansıtan bir 'Master Plan' hazırlanmış ve kentin tarihsel gelişimi bu plan üzerinde gösterilmeye çalışılmıştır. Tez altı bölümden oluşmaktadır. 1. Bölümde çalışmanın amacı, kullanılan yöntem ve yararlanılan kaynaklar tanıtılmıştır. 2. Bölümde Kentin topoğrafik yapısı, kentin konumunu ve belli başlı topoğrafik elemanlarını gösteren bir haritayla birlikte kısaca özetlenmiş, 3. Bölümde ise bölgedeki ilk yerleşmeler ve kentin genel kuruluşu ile ilgili tarihi bilgiler irdelenmiştir. 4. Bölüm Türk-İslam öncesi dönemin fiziksel yapısını tanımlamayı amaçlamıştır. 5. Bölümde, yukarıda anlatılan bu gelişmelerin olduğu Türk-İslam döneminde kentin fiziksel yapısının evrimi irdelenmektedir. Bu çalışmada, çok önemli kaynak olan tapu tahrir defterlerindeki mahalleler, diğer yazılı kaynaklar ve günümüze gelebilen yer adlan ile birlikte değerlendirilerek kent planı üzerine aktarılmış ve çeşitli tarihlere ait mahalle planlan oluşturulmaya çalışılmıştır. Bu restitüsyon çalışmalarında mozayiğin bütün parçalarının yerine oturtulması elbette beklenemez. Ancak soru işareti içeren parçalan ile birlikte toparlanabilen veriler grafik olarak sunulmuştur. 6. Bölüm sonuç bölümüdür. Kentin çeşitli uygarlık dönemlerinde gösterdiği fiziksel gelişmelerin genel bir değerlendirmesini içermektedir. Çalışmada üç ek bulunmaktadır. Ek A' da çeşitli dönemlere ait anıtların kronolojik olarak listeleri ve saptanabildiği ölçüde tarihsel süreç içersindeki durumları verilmiştir. Ek B'de yararlanılan arşiv belgelerinden tapu tahrir defterleri, cizye defterleri ve vakıf listelerinin ilgili bölümlerinin dökümü ve örnek olması açısından özgün kaynakların bazı sayfaların kopyası ve diğer yazılı kaynaklardan alınan çizim ve levhalar bulunmaktadır. Ek C de kent ile ilgili fotoğraflar, metin içindeki konuların sırasına uygun olarak sunulmuştur.