Türk siyasi hayatında 1965 seçimleri

1965 seçimlerini konu edinen bu çalışma, özellikle Türk basını ve dönemin kaynaklarına dayanılarak hazırlanmıştır. Bu çalışma, giriş ve beş bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında 1965 seçimlerini ve seçim kavramını daha iyi anlayabilmek için dünyada siyasi temsilin nasıl ve nerelerde doğduğunu, seçme ve seçilme koşullarının nelere bağlı olduğunu ve bunun tarihi gelişimi kısaca verilmiştir. Birinci bölümde, Osmanlı Devleti'nde seçim sürecini başlatan ıslahat hareketleri ve bu hareketlerin devletin siyasi otoritesi üzerindeki baskısı neticesinde 1876 Kanun-i Esasi'nin ilanı ve bu anayasal düzenin gereği olarak Osmanlı Imparatorluğu'nda halkın yönetime katıldığı ilk seçimler seçme ve seçilebilme yeterliliklerinin neler olduğu, seçimler sonrasında Mebusan Meclisi'nin yapısı ve etkinlikleri, meclisin kapatılması ve otuz yıl aradan sonra ikinci kez Meşrutiyetin ilanı ile açılması 1908, 1912, 1914, ikinci Meşrutiyet dönemi seçimleri ve seçilme yeterlilikleri, Milli Mücadele dönemi 1919 ve 1920 seçimleri, tek parti dönemi 1923- 1943 arası seçimler ve özellikleri anlatılmıştır. Daha sonra çok partili hayata geçişle birlikte seçim sistemindeki değişiklikler ve 1946 seçimleri, 1950 seçimleriyle birlikte iktidarın muhalefete devredilmesi ve Demokrat Parti döneminde yapılan seçimler, 1960 ihtilali ve 1961 Anayasası, bu anayasa doğrultusunda 1961 Seçimleri, seçimler neticesinde Türkiye'de ilk defa Koalisyon Hükümetleri dönemi ve siyasi gelişmeler ortaya konulmuştur. İkinci bölümde, 1965 Seçimleri'nde uygulanan nispi temsil seçim sisteminin ayrıntılı açıklaması ve Türkiye'de ilk kez uygulanan milli bakiye yönteminin seçimler üzerindeki etkisi, 1965 Seçimleri'nin yapıldığı dönemde ülkedeki siyasi olaylar ve bunların seçimler üzerindeki etkisi, ekonomik gelişmeler, askeri gelişmeler, sosyal gelişmeler ve bu gelişmelerin siyasi partilere etkileri ele alınmıştır. 424 Üçüncü bölümde, 1965 Seçimleri'ne katılan siyasi partilerin kuruluş süreçleri, seçime katılan siyasi partilerin programları ve seçim bildirileri, siyasi partilerin seçim propagandaları, partilerin seçim mitinglerinde en çok üzerinde durdukları konular, seçim vaatleri, seçim yasası, seçimlerin sonuçları, Türk kamuoyunun seçim sonuçlarına tavrı, seçimlerin Türk ve dünya basınındaki yeri, özellikle Türk basını dikkate alınarak ortaya konulmuştur. Dördüncü bölümde, 1965 Seçimleri sonucunda siyasi partilerin seçimlerde aldıkları sonuçların değerlendirilmesi, siyasi partilerin hangi özelliklerinden dolayı bu seçimleri kazanıp, kaybettiklerinin tahlili, seçim sonucunda siyasi partilerin parlamentoya yansıyan sıralamaları ve seçim sisteminin getirdiği imkansızlığa rağmen, tek bir partinin iktidar olmasının arkasında yatan sebepler, dönemin basını esas alınarak ortaya konulmuştur. Beşinci bölümde, 1965 Seçimleri sonrasında XIII. Dönem Türk Parlamentosu'nun Türk siyasi hayatındaki yeri ve nitelikleri, parlamentoya giren partilerin illere göre milletvekili sayıları, milletvekillerinin partilere göre dağılımı, eğitim seviyelerine göre dağılımı, yaptıkları mesleklere göre dağılımı, yaşlarına göre dağılımı, bildikleri yabancı dillere göre dağılımı, cinsiyete göre dağılımı, medeni durumlarına göre dağılımı, çocuk sayılarına göre dağılım, doğum yerlerine göre dağılımı, daha önce parlamentoya girmiş olan milletvekillerinin partiler göre dağılımı, daha önce Cumhuriyet Senatosu üyeliği yapmış olan milletvekillerinin partilere göre dağılımı ve bunların istatistiki şekilde parlamentoya ne şekilde yansıdığı tablo ve grafiklerle ortaya konulmuştur.