Eine ubersetzungskritische untersuchung am beispiel derl zwei romane von Yaşar Kemal Binboğalar Efsanesi und Teneke

9 5 4. Zusammenfassung in der türkischen Sprache Bu çalışmamızın amacı şimdiye kadar üzerinde fazla çalışılmamış bir alan olarak kalan, yabancı dillere çevrilen Türk edebiyat ürünlerinin çevirilerini doğruluk, güzellik ve yazarın üslubunun ikinci dile ne kadar aktarıldığı konusunda bilimsel bir araştırma yapmaktır. Burada şu sorulara cevap arayacağız: Yaşar Kemal'in üslubu çeviri eserlere ne kadar aktarılmıştır? Eserlerin dil ve şekil özellikleri, Almanca çevirilerde ne derece ifade edilmiştir? Çeviri metinlerin doğruluk dereceleri nedir ve bunlar da yanlış anlamalara sebebiyet verecek aktarımlar, aykırılıklar veya eksik çevrilmiş, atlanılmış bölümler var mıdır? Amacımız burada yanlış - doğru değerlendirmesinin dışında, sorunların temeline inip, hataların nerelerden kaynaklandığını belirlemeye çalışmaktır. Çalışmamızın giriş bölümünde izlenecek yöntem hakkında bilgi verdik. Daha sonra 'çeviriyi' kavram olarak ele alıp tanımlamaya çalıştık. Çeviri çeşitlerini tespit edip, bizim çalışmamızın hangi kategoriye girdiğini belirledik. Bu bölümün sonunda çeviri eleştirisinin amaç ve çeşitlerini belirleyip incelemeye çalıştık. Araştırmalar in durumu başlığıyla bu bölümün en sonunda Türkçe'den Almanca'ya çevrilmiş veya Almanca'dan Türkçe'ye çevrilmiş olan eserler üzerine yapılmış incelemeleri belirlemeye çalıştık. Bu araştırmalar sonunda görülmüştür ki, Türkçe'den Almanca'ya çevrilmiş olan eserler üzerine birkaç araştırmanın dışında yeterince çalışma yapılmamıştır. Burada tepit edilen çalışmalar yazılış tarihlerine göre verilmiştir. Ana bölümün ilk kısmında Yaşar Kemal'in araştırmamıza konu olan Teneke ve Binboğalar Efsanesi adlı eserlerinin dış tanıtımı yer almaktadır- Daha sonra her iki eserin oluşmasındaki gerçeklikler yazarın hayatından yola çıkılarak ortaya konulmaya çalışılmıştır. Her iki eserin kısaca içeriği özetlendikten sonra, ana bölümün ikinci kısmını oluşturan eserlerin karşılaştırılması ve değerlendirilmesi yer almıştır. Burada her iki metin - orijinal ve çeviri metinler dikkatlice sayfa sayfa karşılaştırılıp ortaya çıkan sonuçlar gramer, sentaks, semantik, üslup ve metin geneli başlıkları altında değerlendirilmeye alınmıştır. Tespit edilen çeviri problemlerinin yanlış - doğru değerlendirilmesinden ziyade, nereden kaynaklandıkları belirlenip, problemlerin kaynaklarına inilmeye çalışıldı. Sonuç bölümündeyse bazı bulgular tespit edilmiştir. Yaşar Kemal'in incelediğimiz bu iki eserinin çevirilerinde, edebi çevirinin ilk basamağı sayılan doğruluk şartının tamamen gerçekleşmediğini düşünüyoruz. Doğru çeviriye engel bazı cümle, atasözü ve deyimler eserlerin orijinallerinden farklı yorumlanmıştır. Bu da farklı kültür dünyalarından kaynaklanan bilgi eksikliğin- dendir kanımca. Amaç dildeki uyarlamalar, bazen tutarsızlıklara yol açmaktadır. Mecazlar, deyimler, atasözleri ya da anadildeki sözcük ve cümlelerin farklı anlamlar da kullanılmaları çeviride hatalara yol açmaktadır. Yazarın kendine has üslubuna gelince : Burada da eserlerin orijinalinde bulunan uzun, virgül, ya da uygun bağlaçlarla bağlanmış cümleler amaç dilde bölünerek verilmiştir. Cümlelere bazı bölümlerde okuru bilgilendirmek için ekleme ve açıklama ilave edilmiştir. Bunu kültürler arası bilgi aktarımında olumlu bir yön olarak düşünebi- 9 7 liriz. Cümlelerin parçalanması sonucunda çeviri eserlerde yazarın üslubunun yetersiz derecede ikinci dile aktarıldığını düşünüyoruz. Bir yazarın eserlerini yabancı dile çevirebilmek için, o dili iyi bilmek yeterli değildir. Yazarın hayatını, eserin yazıldığı dönemdeki ülkenin sosyo-kültürel durumunu ve ülkenin kültürünü de bilmek gerekmektedir. Eğer bir çevirmen yazar gibi düşünebiliyor, onun gibi hissedebiliyor ve hatta kendini yazarla özdeşleştirebiliyorsa, başarıyı kolayca yakalayacaktır.