turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
1291 (M. 1874) senesi Osmanlı devlet salnamesine göre Osmanlı devlet teşkilatı

'1291 (M. 1874) Senesi Devlet Salnamesine Göre Osmanlı Devlet Teşkilatı' konulu tezimiz giriş ve sonuç bölümleri hariç sekiz ana bölümden meydana gelmektedir. L Bölümde; Saray ve Merkez teşkilatı, Mabeyn-i Hümayun, Şura-yı Devlet, Meclis-i Vükela ve Nezaretler hakkında bilgi verilmektedir. II. Bölümde; İlmiye Teşkilat ve bu teşkilata mensup olanların isim, unvan ve rütbeleri zikredilmektedir. III. Bölümde; Askeriye Teşkilatı, Ordular, Bahriye Nezareti, Zaptiye Nezareti, Tophane-i Amire hakkında bilgiler mevcuttur. IV. Bölümde; Osmanlı Devleti'ndeki mektepler ve bu mekteplerdeki eğitim-öğretim hakkında bilgi verilmektedir. V. Bölümde; Vilayetler ve bu vilayetlere bağlı sancaklar ile buralardaki devlet kadrolarının isim ve unvanları anlatılmaktadır. Ayrıca vilayetlerde bulunan ticaret mahkemeleri de bu bölümde yer almaktadır. VI. Bölümde; Osmanlı Devleti'nin dış ilişkileri anlatılmaktadır. Osmanlı Devleti'nin yurt dışında bulunan elçilik ve konsoloslukları ile Osmanlı Devleti'nde bulunan yabancı elçilik ve konsolosluklar hakkında bilgi verilmektedir. VII. Bölümde; Osmanlı Devleti'nde yaşayan Azınlıklar ile Azınlıkların dinleri, dini teşkilatları ve dini reisleri hakkında bilgi mevcuttur., Son bölümde ise İstanbul'da bulunan kütüphaneler, Posta hatları, Devletin vapurları ve işledikleri yerler anlatılır.
Tirebolu'nun 1 numaralı şer'Ìyye sicili

ÖZ Karadeniz kıyısında küçük bir kasaba görünümünde olan Tirebolu, Osmanlı döneminde Gümüşhane madenlerinin sevk edildiği bir iskele olarak önem kazanmış, 'kasaba statüsünde' bir yerleşim yeridir. Bugüne kadar kazarım tarihi üzerine Prof. Dr. Faruk Sümer'in Tirebolu Tarihfvam başka ilmi bir çalışma yapılmamış, ancak ulaşılamaması dolayısıyla burada Şer'iyye Sicilleri kullanılamamıştır. Yapılan çalışmalar ya folklor ağırlıklı, ya da coğrafya ve halk ağzı ağırlıklı bitirme tezleridir. Tirebolu Şer'iyye Sicilleri üzerine yapılan iki yüksek lisans çalışmasında daha çok adi olayların ve tereke kayıtlarının bulunduğu derlerler seçilmiştir. Üzerinde bu çalışmayı meydana getirdiğimiz 1805 numaralı Şer'iyye Sicili İse Tirebolu'nun XVm. ve XDC. yüzyıldaki sosyal ve ekonomik durumunu önemli ölçüde aydınlatacak bilgileri ihtiva etmesi dolayısıyla değerli ve farklı özellikler taşımaktadır. Ayanlar ve voyvodalar devri Tirebolu'su, dönemin mahalli hanedanlarının kimlikleri, faaliyetleri, şehirde gelişen olaylar bir Ölçüde metnini günümüz harflerine aktardığımız şer'iyye sicilinden izlenebilmektedir. Sonuç olarak, şehir tarihi çalışması için emsalsiz olan şer'iyye sicillerinden Tirebolu'ya ait olan 1805 numaralı defter şehrin sosyal ve ekonomik yapışım ortaya koyması açısından son derece önemlidir.
1877-1908 yılları arasında Bulgaristan Müslümanlarının dinİ kurumları

Çalışmamızda, bugünkü Bulgaristan sınırları dahilinde ikamet eden Müslümanların, Osmanlı idaresinden koparılarak, o güne kadar kendilerine yabancı olan yeni bir idarenin yönetimine girdikleri ve Bulgaristan Müslümanları tarihinin acılarla ve ıztıraplarla dolu otuz yıllık Prenslik dönemi ele alınmıştır. Tezimizde, otuz yıllık Prenslik Dönemi idaresinde Müslümanlara ve İslam kurumlarına yapılan saldırılar, yıkımlar ve İslami kurumlarda çalışan görevlilere karşı uygulanan çifte standart ve haksızlıklar Arşiv Belgeleri ve o dönem hakkında bilgi içeren süreli yayınlar ve diğer kaynaklar incelenerek tespit edilmeye çalışılmıştır. Giriş kısmından sonra üç bölümden oluşan çalışmamız, bazı belgelerden örnekler sunulan ekler ve kaynakça kısımlarından oluşmaktadır. Giriş kısmında araştırma ile ilgili teknik bilgiler verildikten sonra, konunun önemi, amacı, yöntem ve kaynakları hakkında bilgiler verilmiş, kavramsal çerçeve çizilmiş daha sonra da Osmanlıların Balkanlara yerleşmelerinden 93 Harbi'ne kadarki zaman dilimi özet olarak verilmiştir. Birinci bölümde 93 Harbi ve sonrasında Müslüman din adamlarının konumları ve görev yaptıkları kurumlarla ilgili devletin izlediği siyaset incelenmeye çalışılmış ve sosyal güvence hakkı ile maddi konularda farklı dinlere mensup din görevlilerinin durumları ile Müslüman din görevlilerinin durumları mukayese edilmiştir. İkinci bölümde bugünkü Bulgaristan sınırları dahilinde kalan Müslüman Türk okullarının sosyal ve maddi durumları ile yıllara göre öğrenci sayılarında meydana gelen değişmeler incelenmiştir. Ayrıca ele alınan konular arasında Müslüman Türk okullarında görev yapan öğretmenlerin sosyal hakları ile görev yaptıkları kurumlara yapılan saldırılar da yer almıştır. Üçüncü bölümde Müslüman Türk vakıfları ve kültür eserleri ele alınmıştır. Bu bölümde vakıfların konumu, yönetimi zikredildikten sonra, vakıf mallarına yönelik tahribat belgeler ışığında anlatılmaya çalışılmıştır. Sonuç kısmında, tezimizde ulaştığımız sonuçlar aktarılmaya çalışılmış, ekler bölümünde de tespit ettiğimiz belgelerden örnekler verilmiştir.
Galip Paşa ve Erzurum Valiliği

Selçuk GÜNAY 1998-. Sayfa Jüri: Prof. Dr. S. Selçuk GÜNAY Galip Paşa on sekizinci asır sonlarında siyasi hayata atıldı. İyi görünüşü ve düşünüşü, yabancı mahfilde yaptığı sempati ile yüksek bir mevki sahibi oldu. Paşa'nın memuriyet hayatı pek temiz ve lekesiz olarak geçti. En karışık siyasi meseleler de bile kat'iyyen telaş göstermeyen bir yapıya sahipti. Devletçe yapılan ıslahat yönünden iki defa ölüm tehlikesi geçirdi. Galip Paşa Türkiye'de yanm asırdan fazla süren Mustafa Reşid Paşa siyasi mektebinin kurucusudur. Fransa'daki hizmetleri son derece önemlidir. Kısa sadrazamlık döneminden sonra Erzurum Valiliği'ne ve Seraskerliğe getirilmiştir. Erzurum'da en zor dönemde Serasker ve Valilik yapmış olan Galip Paşa iç ve d;ş tehlikeleri zamanında görmüştü. Onun Rusya meselesine dair önerileri siyasi hayatını:, sonunu hazırladı; sürgüne gönderildi. Sürgünde bulunduğu Balıkesir'de vefat etti (1829).
Sultan Abdulaziz'in Mısır seyahati

XIX. yüzyılın ilk yansında Osmanlı eyaleti olan Mısır, Kavalalı Mehmed Ali Paşa'nın idaresinde büyük bir gelişme kaydederek adeta Osmanlı Devleti'nden ayrı bir hükümet haline gelmiş ve Osmanlı Devleti'nin başına büyük dertler açmıştı. Mısır halkı, Mısır'ın idaresine memur yeni hanedana alıştıkça, Osmanlı Devlet'in Mısır üzerindeki nüfuzu azalıyordu. Ayrıca Sultan Abdülaziz döneminde Süveyş Kanalı'nın açılması meselesi dolayısıyla devrin iki büyük devleti olan İngiltere ve Fransa'nın Mısır'a olan ilgileri artmıştı. Sultan Abdülaziz, halkı müslüman olan Mısır'ın Osmanlı Devleti'ne olan bağlılığım kuvvetlendirmek ve bu şekilde İngiltere ve Fransa'nın Mısır Valisi İsmail Paşa'yı Osmanlı Devleti aleyhine kışkırtma politikalarının önüne geçmek için Mısır'a seyahat edecektir. 3 Nisan 1863'te başlayan Mısır seyahati yaklaşık bir ay sürdü. Padişahın maiyetinde Serasker Fuat Paşa, Bahriye Nazın Mehmed Ali Paşa, Veliaht Murad Efendi, Şehzade Abdülhamid, Şehzade Mehmet Reşad ile Şehzade Yusuf İzzeddin Efendi de bulunuyordu. Mısır seyahati yaklaşık bir ay sürdü. Sultan Aziz, İskenderiye'ye gelmiş, arkasından Kahire'ye geçmişştir. Sultan, Mısır'da İlgi ve sevgi gösterileri ile karşılandı. Mısır Valisi İsmail Paşa da Sultan Aziz'in bu seyahatinden memnun kalmasını sağlamak için elinden geleni yaptı. Sultan Aziz, Mısır'ın kaydettiği gelişmeyi yakından görüp inceledi. Gördüğü ilgi ve misafirperverlikten memnun kalarak Mısır'dan ayrıldı. Sultan, dönüşte Osmanlı Devleti'nin önemli bir ticaret merkezi olan İzmir'e de uğrayacaktır. Sultan Aziz İstanbul'a dönüşünde Mısır ve İzmir'de olduğu gibi büyük sevgi gösterileriyle karşılacaktır. Buna karşılık olarak da İstanbul halkından askerlik mükellefiyetini kaldıracaktır. Seyahatin başından sonuna kadar Padişah'ın yanından ayrılmayan ve seyahatin iyi ve faydalı geçmesi için elinden geleni yapan Fuad Paşa, Sultan Aziz'in gözüne girmeyi başaracak ve seyahat dönüşü sadrazamlığa getirilecektir Sultan'ın gözüne giren diğer isim İsmail Paşa'dır. Ancak İsmail Paşa Sultan'ın memnuniyetinden yararlanarak Osmanlı Devleti aleyhine olan bir politika yürütecektir. Bununla birlikte bu seyahat sayesinde Mısır halkının sadakat hisleri canlanacaktır.
39 numaralı Kalabend defterinin transkribi ve değerlendirilmesi

Osmanlı Devleti'nin cihan-şümul bir imparatorluk haline gelmesinde hukuk sisteminin önemli bir yeri vardır. İmparatorluk, geçmişşten aldığı miras ile kendine has bir hukuk sistemi tesis etmiştir. Bu hukuk sistemi içerisinde Kalabend, Şer'iyye Sicilleri ve Ahkam defterleri önemli bir yer tutmaktadır. Osmanlı Devletinde XVII. yüzyıldan itibaren belirgin şekilde uygulanmaya başlanan ve XVIII. yüzyılda yaygınlaşan Kalabend defterlerinde işlenen suçlara karşılık küreğe koyma, sürgün ve uyarı gibi verilen ceza türleri bulunmaktadır. Ele aldığımız 39 numaralı Kalabend defteri'nde, Hicri Eva'il-i Zi'l-hicce 1245 ve Evasıt-ı Şa'ban 1249 (M. 1830 -1834) yılları arasındaki işlenen suçlar ve bu suçlara verilen cezalar ve ıtlak edilme süreçleri incelenmiştir. Aynı defterde toplumsal yaşamın kesintiye uğramaması için merkeze yapılan şikayetler dikkate alınmış ve görevliler tarafından gerekli müdahalelerde bulunulmuştur. Osmanlı Devleti, halkının dirliğine ve düzenine halel getirecek davranışlara müdahale yetkisini her zaman saklı tutarak suç işleyenlere karşı gerekli cezaları vermekten çekinmemiştir. Bu süreçte, suçlular birçok cezaya çarptırılmıştır. Devlet, suç işleyenleri sürekli denetim altında tutarak ıslah etmeyi amaçlamıştır.
Girit isyanları (1866-1908)

Akdeniz'in Kıbrıs'tan sonra ikinci büyük adası olan Girit, Avrupa, Asya ve Afrika kıtalarının ortasında stratejik bakımdan önemli bir mevkide bulunmaktadır. Stratejik bakımdan önemli olan burada Osmanlı Devleti'nin oldukça geç bir tarihte gündemine girmiş, yaklaşık yirmi beş yıllık bir mücadeleden sonra 1669 tarihinde fethedilmiştir. Adanın Osmanlılar tarafından fethedilmesinden sonra çıkarılan özel kanunlarla, ada halkının huzur içinde yaşaması, dini ve örfi konularda tamamen serbest olmaları sağlanmıştır. Girit adasımn Osmanlı Devleti tarafından fethedilmesinden sonra yaklaşık bir buçuk asır, adada bütün topluluklar iç içe ve kardeşlik içerisinde bir sulh devresi yaşamışlardır. Ancak bu sulh devresi Yunanistan'ın bağımsızlığım kazanmasından sonra, adadaki Rumları desteklemesi ve Yunanistan'dan gelen din adamlarının halkı kışkırtması ile adanın Rum halkının Osmanlı idaresine karşı başkaldırı ve isyan olayları görülmeğe başlamıştır. Adada belirli periyotlarla görülen bu isyan olayları, Müslüman halkı adadan kaçırmak ve adayı Yunanistan'a ilhak amacı taşımaktadır. Osmanlı idaresi, her isyan sonrasında adadaki Rum halkına, belirli tavizler vererek bu isyanları bastıracağım ve Avrupa devletlerinin buraya müdahalelerine engel olacağına düşündüyse de durum bunun tam tersine olmuştur. Adadaki Rum halkı her isyan olayından sonra elde ettiği tavizlerle güçlenmiş ve adanın geleceği hakkında söz sahibi olmaya başlamışlardır. Adada ilk büyük isyan olayı 1866 yılında gerçekleşmiştir. Bu isyan sonrasında verilen imtiyazlarla ada, bir anlamda muhtariyet idaresine kavuşmuştu. 1896 isyanları sonrasında ise o zamana kadar adanın Müslüman olan valisinin Hıristiyan olabilmesi şartı getirilmiş, bu durum da adadaki Müslümanların Rumlar karşısında ikinci plana düşmesine ve belirli haklarının ellerinden alınmasına neden olmuştur. 1896 isyanlarının sebep olduğu 1897 Türk-Yunan savaşı sonrasında Avrupa devletlerinin entrikaları ile Yunanistan, ada üzerinde bazı haklar elde etmeye başlamıştır. Bu entrikalar sonrasında da 1913 Londra Anlaşması ile yaklaşık yirmi beş yıl savaştığımız, Türkler için stratejik açıdan büyük önemi olan Girit adası, tamamen Yunanistan'ın eline geçmişştir.
Türk basınında Ermeni algısı (1923-1938)

Osmanlı İmparatorluğu döneminde 'millet-i sadıka' olarak anılan Ermenilerin, imparatorluğun son dönemlerinde çeşitli sebepler dolayısıyla, bir kısmının devlete karşı yıkıcı faaliyetlerde bulunduğu bilinmektedir. Birinci Dünya Savaşı dönemi, onu izleyen Milli Mücadele ve Lozan Konferansı dönemlerine kadar bu tutum ne yazık ki az veya çok devam etmiştir. Çalışmada bahsedilen dönemlerden sonra tekrar Osmanlı Dönemi'nde olduğu gibi Cumhuriyet Dönemi'nde de aynı sorunları yaşamak istemeyen Türk Devleti'nin Ermenilere karşı bakış açısı ve tutumu yansıtılmaya çalışılmıştır. Bu bakış açısı ve tutumu aktarmak için dönemin ön plana çıkan gazetelerinden Cumhuriyet Gazetesi, Kurun Gazetesi ve İkdam Gazetesi'ne yer verilmiş, konuyu pekiştirmek adına farklı bölümlerde de olsa yine gazeteler aracılığıyla basındaki Ermeni algısı resmedilmiştir. Gazetelerin yanında dönemin öne çıkmış şahsiyetleri de dönemin Ermeni algısını anlamada yararlı olacaktır. Bu bağlamda başta olmak Milli Mücadele'nin önderi T. C.'nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk, Milli Mücadele yıllarının Batı Cephesi komutanı T. C.'nin ilk başbakanı İsmet İnönü, yaşantısı ve görevleri icabı Ermenilerle sıkça teşrik-i mesaide bulunmuş Doğu Cephesi komutanı T. C.'nin ilk muhalefet lideri Kazım Karabekir ve son olarak yine Milli Mücadele'nin önemli isimlerinden belirtilen yıllar içerisinde çeşitli bakanlık ve başbakanlık görevlerini ifa etmiş olan Celal Bayar'ın Ermenilerle ilgili değerlendirmeleri ve düşüncelerine yer verilmiştir. Yazılan kitaplar da devletin kontrolü altında basıldığından veya başka bir açıdan bakıldığında toplatılmasına sakınca görülmediğinden önem arz etmektedir. Çalışmada konu ile ilgili malumat veren çalışmanın konusunun anlaşılması konusunda pekiştirici bir görev üstlenen Taşnak-Hoybun, Yeni Türk Devleti'nin Harici Siyaseti, Ermeniler ve İran, Güneysel Kafkas Federasyonu adları eserlere de yer verilmiştir. Kitapların izahatları içinde bulunulan konjonktüre göre değerlendirilerek gerekli açıklamalar yapılmıştır. Son olarak ise Türkiye'de yaşayan ve farklı alanlarda kimliğiyle ön plana çıkmış Ermenilerin kısa biyografileri sunulmuştur. Bu sunumdan kasıt Türkiye'de yaşayan Ermenilerin ne derece toplumsal statü içerisinde ve hangi kademelerde yer alabildikleridir.
1328-1329 ders senesi İhsaiyat Mecmuası ışığında Osmanlı Devleti'nde eğitim

Osmanlı Devleti, her büyük devlet gibi sahip olduğu potansiyel enerjiyi kullanma konusunda, niteliksel gelişmeyi besleyecek niceliksel unsurları harekete geçirmeyi bilmiştir. Bu doğrultuda istatistik ilminin metodlarını; klasik dönemde kendi oluşturduğu normlarla, modernleşme sürecini yoğun yaşadığı son yüzyılında ise batı tandanslı normlarla devam ettirmiştir. Klasik dönemde ekonomik ve askeri gerekçelerle toplanan sayısal veriler; modernleşme sürecinde yaygınlık kazanarak nüfus sayımları, devlet salnameleri, istatistik yıllıkları olarak kendini göstermiştir. Bu çalışmada; Osmanlı Devleti Maarif-i Umumiye Nezareti'nin yayınladığı istatistik, 20. yy. ilk çeyreğinde ihsaiyat, mecmualarının biri olan 1912- 1913 Ders Yılı İhsaiyat Mecmuası incelenmiş, transkripsiyonu yapılmıştır. Mecmuanın içeriği incelenmeden önce Osmanlı Devleti'nde istatistik uygulamalarının klasik devir ile modernleşme sürecinin yaşandığı 19. yy.'da neler olduğu üzerinde durulmuştur. Modern istatistik yapılanmasının ne şekilde gerçekleştiği, bunun eğitimdeki izdüşümünün neler olduğu ortaya konmaya çalışılmıştır.1912- 1913 Ders Yılı İhsaiyat Mecmuası; II. Meşrutiyet Devri'nin eğitim sisteminin ve anlayışının fotoğrafını çekmesi bakımından çok değerlidir. İlköğretim Kurumları olan ibtidaiyelere; Ortaöğretim Kurumları olan darulmualliminler, sultaniler, idadiler ve özel ortaöğretim okullarına; yükseköğretim kurumları olan Darulfünun'a ve diğer yüksekokullara, Müze-i Hümayun ve Kütüphanelere dair veriler değerlendirilmeye tabi tutulmuştur. Eğitim sisteminin ana unsuru olan okullar, öğrenciler ve öğretmenler hakkında istatistiki karşılaştırmalar yapılmıştır.
Geleneksellikten değişime Osmanlı sarayında mutfak kültürü

Tarih sahnesine göçebe bir toplum olarak çıkan Türkler, fetihçi yapısı ile dört yüz çadırlık bir beylikten altı yüzyıllık imparatorluğa uzanan Osmanlı Devleti'ni var etmişlerdir. Geçmişten günümüze kadar yeme içmeye her daim önem veren Osmanlı Devleti, fetihlerle genişleyen topraklarda, karşılaştığı yeni kültürlerle kaynaşıp oluşturduğu zengin mutfak lezzetleri ile kendine has ziyafet ve sofra düzenleri konusunda yüzyıllar boyunca adından söz ettirmeyi başarmıştır. Eğer ki bugün 'Osmanlı Saray Mutfağı' denildiğinde akla; çeşitli yemekler, adab-ı muaşeret kuralları, zengin saray ziyafetleri geliyorsa Osmanlı mutfağı, Asya, Anadolu, Arap, Fars, Rum gibi çeşitli kültürlerin mutfaklarından etkilenerek kendine özgü bir mutfak oluşturmayı başardığı içindir. Bunun içinde, Osmanlı saray mutfaklarının, devletin kuruluşundan başlayarak yirminci yüzyıla kadar gösterdiği gelişmeler ve geçirdiği değişimler; geleneksel yapıdan Avrupai tarza geçiş süreçleri, mutfaklarda ve sofralarda kullanılan araç gereçler bu çalışmanın özünü oluşturmaktadır.
Giritli Sırrı Paşa (1844-1895)

Bu tezin amacı, Osmanlı Devletinde XIX. yüzyılın ikinci yarısında yetişmiş üst düzey bir bürokrat, önemli bir müfessir ve önde gelen bir düşünür olan Giritli Sırrı Paşanın yaşamını ve memuriyet görevlerindeki hizmetlerini inceleyerek ortaya koymaktır. Bu şekilde, elde edilecek verilerin bundan sonraki çalışmalarda kaynak teşkil etmesi, mukayese imkanı sağlaması ve tamamlayıcı olması hedeflenmektedir. Sırrı Paşanın düşünce tarzından, eserlerinden ve idarecilik yönünden yola çıkılarak yaşadığı döneme ait önemli yansımalar da tespit edilebilir. Bu bağlamda Sırrı Paşanın hayatı, bireysel bir biyografi olmaktan ziyade Osmanlı tarihinin, II. Abdülhamid Döneminin, şehir tarihlerinin ve tefsir ilminin dikkate değer bir bölümüdür. Bu çalışmanın giriş kısmında XIX. yüzyılda Osmanlı Devletinde taşra teşkilatının ve valilik kurumunun geçirdiği değişime değinilmiştir. Birinci bölümde Sırrı Paşanın ailesi, eğitimi, yetiştiği ortam ve ilk memuriyet görevleri incelenmiştir. İkinci bölümde Sırrı Paşanın Trabzon, Kastamonu, Ankara, Sivas, Diyarbakır, Adana ve Bağdattaki valilik görevleri hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde Paşanın ıslahat komisyonu başkanlığı görevi, vefatı, kişiliği, eş ve çocukları, aldığı nişanlar, eserleri ve diğer yayınları üzerinde durulmuştur.
Osmanlı Devleti'nin Uluslararası Barış Konferanlarına resmen katılması sorunu parlamentolararası birlik

oz 19. yüzyüda 'Uluslararası Barış' olgusuna oldukça ihtiyaç duyulmuştur. Bunun nedeni, Avrupa devletleri arasında 1815 tarihinde Viyana Kongresi'yle kurulan denge politikasının kısa sürede geçerliliğini yitirmesiyle devletler arasında oluşan bloklaşmalardır. Bununla birlikte ortaya çıkan 'uluslararası barışı sağlama' çalışmaları 1914 dünya savaşma kadar devam etmiştir. Barışı sağlama çalışmalarını, düzenlenen konferansları konu edinen çalışmamızda, arşiv malzemeleri, konferans tutanakları, zabıt cerideleri gibi ana kaynaklar kullanılmıştır. Amaç, 19. yy.'da Avrupa ve Osmanlı tarihini barış faaliyetleri açısından incelemek, bu sayede Osmanlı Devleti'nin bu dönemde devletlerle olan ilişkisini tarih bilimi ışığında gözler önüne sermektir.
Külliyat-ı Kavanin'de Kudüs özelinde Filistin

Bu tezde, hukukçu Sarkis Karakoç'un derleme çalışması olan Külliyat-ı Kavanin'de Filistin bölgesiyle ilgili hangi belgelere yer verildiği ve bu belgelerde hangi konuların ele alındığı anlaşılmaya çalışılmıştır. Külliyat-ı Kavanin'in yeterince incelenmemiş bir derleme olması, Filistin bölgesinin sınırlarımız dışında kalmış olması nedeniyle bugün erişimi zor olan bazı belgelerin birer suretinin bu derlemede yer alabileceği düşüncesi bu konunun tez konusu olarak seçilmesinde etkili olmuştur. Külliyat-ı Kavanin'de konumuzla ilgili, çoğunluğu ferman olmak üzere, berat, muahedename, hatt-ı hümayun, emr-i ali, irade, buyuruldu, nizamname, mukavelename-şartname, kararname türünde belgeler yer almaktadır. Bunların içinde Kudüs ile, Kudüs'te de Ermenilerle ve Ermeni-Rum cemaatleri arasındaki anlaşmazlıklarla ilgili belgelerin sayıca diğerlerinden çok olduğu, 19. yy sonlarına doğruysa imar faaliyetleriyle ilgili belgelerin ağırlıklı olarak yer aldığı görülmüştür. Belgeler incelenirken, bölgedeki Hıristiyan cemaatlerle ilgili hangi imtiyazlara yer verilmiştir, kutsal yerlerin statüsü ne şekilde belirlenmiştir, cemaatler arasında nasıl paylaşılmıştır, cemaatler arasında yaşanan sorunların çözümünde nasıl bir yöntem izlenmiştir, bölgenin imarı için hangi çalışmalar yapılmıştır gibi soruların cevabı aranmıştır. Bu çalışma esnasında Osmanlı Devleti'nin Kamame Kilisesi başta olmak üzere Filistin bölgesinde yer alan ve Hıristiyanlık açısından kutsal kabul edilen yerlerin statüsü, cemaatler arasında paylaşılması, yaşanan sorunların çözümü gibi konularda 'kadime mugayir iş' yapmamaya özen gösterdiği dikkat çekmiştir. Bu çerçevede devletin, verdiği kararlarda, Ermeni ve Rum patriklerine Hz. Ömer'in verdiği ahitname başta olmak üzere, kadim kurallara uygun hareket etmeye, cemaatler arasında dengenin ve huzurun korunmasına öncelik verdiği görülmüştür.
21 numaralı Ayıntab Şer'iyye sicili defteri h.1059-1060 (m. 1649-1650) transkripsiyonu ve değerlendirilmesi

araştırmamızda, 21 Nolu Ayıntab Şer'ye Sicilini esas alarak, Ayıntabşehrinin H.1059- 1060 / M.1649- 1650 tarihleri arasındaki sosyal ve ekonomik durumunu ortaya koymaya çalıştık. Öncelikle Ayıntab Şer'iye Sicilinin transkripsiyonu yapılarak tahlil çalışmaları ve tasnif çalışmalarının tamalanması ile birlikte incelenen belgelerin ağırlıklı olarak, miras, vasi tayini, satış, ve alacak davası ile itaat davalarındanoluştuğu görüldü. Bu doğrultuda çalışmalara başlayarak, şer'iye sicilinintanımlandığı girişin içerisinde aile hayatı, idari yapısı, görevliler, üretim, vakıf, vergi düzeni değerlendirilerek Ayıntab şehrinin sosyal ve ekonomik durumu tasvir edilmeye çalışılmıştır. Ayrıca, transkripsiyonun genel bir özeti, yer adları ile birlikte bir dizin sunulmuştur. Created by Neevia Personal Converter trial version http://www. neevia. com
Mamuretü'l-Aziz ve çevresinde asayiş: 1914-1923

Mamuretü'l-Aziz şehri tarihin her devrinde ticari ve ikmal üssü olarak önemini korumuştur. Özelikle Harput Kalesi bölgenin stratejik önemini artırmıştır. Birinci Dünya Savaşı başlamadan önce bölgenin öneminden dolayı Mamuretü'l-Aziz'e gelmiştir. Ermenileri örgütlemek için çaba sarf etmişlerdi. Mamuretü'l-Aziz'deki Ermeniler XIX. Yüzyılın ikinci yarısından itibaren kurulan Ermeni komitelerinin ve misyonerlerin kışkırtmaları sonucu isyanlar çıkarmışlardı. Birinci Dünya Savaşı başlamadan isyanlar başlamış savaşın başlamasıyla beraber İngiltere ve Rusya'nın kışkırtmasıyla ve desteğiyle isyanlar her geçen gün artarak devam etmişti. Birinci Dünya Savaşının başlamasıyla Osmanlı Devleti'nde bulunan Ermenilerin faaliyetlerine devam etmeleri neticesinde Osmanlı Devleti 1915 yılında Tehcir kararı almak zorunda kaldı. Bu tehcir kararında Ermeni, Rum, Arap ve Kürtlerin ülkenin huzurunu kaçırmamaları için ve devlete zarar vermemeleri için iç kısımlara sevk ve iskan edilmesi kararlaştırıldı. Tehcir kararı Mamuretü'l-Aziz'de de uygulandı ve Mamuretü'l-Aziz'de bulunan Ermeniler Musul, Zor ve Urfa'ya gönderildi. Mamuretü'l-Aziz'de bulunan Ermenilerin hepsi sevk edilmedi. Tehcir kararından sonra alınan kararlarla bazı Ermeniler bulundukları bölgelerde kaldılar. Osmanlı Devleti'nin aldığı bütün önlemlere rağmen bazı devlet memurlarının suiistimalleri olmuştur. Bu kişiler, hakklarında yapılan tahkikat sonucunda 1919'da İstanbul'daki Divan-ı Harbi Örfi'de yargılandılar. Yargılamalar esnasında yalancı şahitler yüzünden yargılanan devlet memurları olduğu gibi suiistimallerle alakası olan sanıklar da duruşmaya getirilerek yargılandı. Yargılamalar neticesinde mahkemede beraat, hapis hatta idam cezası dahi verildi. Mamuretü'l-Aziz 'de tehcirin uygulanmasına rağmen bölgede kalan Ermenilerin olumsuz faaliyetleri devam etti. Mustafa Kemal Paşa'nın önderliğinde gerçekleşen Milli Mücade Savaşı'nın sonucunda imzalanan Lozan Antlaşması ile Ermeni sorunu Türkiye açısından siyasi bakımdan kapanmıştır. Ancak zaman zaman bazı ülkelerin kendi çıkarları için Ermenileri desteklemeleri neticesinde sorun gündeme gelmektedir.