turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
İhracat kredi sigortalarının ülkelerin ihracatı üzerindeki etkisi: Ampirik bir analiz

Bir ülkede ihracatın teşvik edilmesi için en önemli araçlardan birisi ihracat kredi sigortalarıdır. Bu çalışmada ülkelerin ihracatlarını teşvik etmek için Eximbanklarının yapmış olduğu ihracat kredi sigortalarının temel olarak ülke ihracatlarını nasıl etkilediği sorusuna yanıt aranmıştır. Ayrıca diğer makroekonomik değişkenlerden ekonomik büyüme ve döviz kuru modellere dahil edilerek ihracata etkileri incelenmiştir. İhracattaki mevsimsellik ve 2008 kriz etkisi de kukla değişkenler yardımıyla analiz edilmiştir. Çalışmada kullanılan yöntemlerden Panel Veri Analizi, 22 yüksek gelirli ülkeye, Granger Nedensellik Testi, Johansen Eşbütünleşme Testi ve Çoklu Regresyon Analizleri ise 4 orta gelirli ülkeye uygulanmıştır. Panel Veri Analizi sonucunda hem kısa hem de orta-uzun vadeli ihracat sigortasının ihracatı anlamlı bir biçimde pozitif yönde etkilediği ortaya çıkmıştır. Orta-uzun vadeli ihracat sigortasının ihracata etkisinin kısa vadeli ihracat sigortasından daha fazla olduğu görülmektedir. Regresyon Analizleri sonucunda Tayland ve Malezya Eximbanklarının yaptığı kısa vadeli ihracat sigortalarının ihracatı olumlu yönde etkilediği görülmektedir. Johansen Eşbütünleşme Testi sonucunda da Tayland ve Malezya ülkelerinde GSYİH, İhracat ve İhracat Sigortası değişkenleri eşbütünleşik olarak bulunmuştur. Granger nedensellik testi sonucunda ise yalnızca Tayland Eximbank'ının yapmış olduğu ihracat sigortası, Tayland ihracatıyla çift yönlü Granger nedenselliği ilişkisi içerisinde olduğu bulunmuştur. Diğer orta gelirli ülkelerin ihracat sigortaları ülke ihracatlarının Granger nedeni olarak bulunmamıştır.
Çevresel etkinlik analizi: Kuznets eğrisi yaklaşımı

Bu çalışmada çevre kavramı, çevre sorunları, çevre kirliliğinin nedenleri, çeşitleri ile çevre ve ekonomi arasındaki ilişki araştırılmıştır. Çevre ve ekonomi arasındaki ilişkiyi açıklamada dışsallıklar önemli bir yere sahiptir. Bu nedenle çalışmada çevre kirliliğinin neden olduğu dışsallıklar, türleri ve dışsallıkların tazminine yönelik olarak alınacak önlemler ve çözüm önerileri incelenmektedir. Çalışmanın uygulama kısmında Türkiye'de illere ilişkin Çevresel Kuznets Eğrisi Yaklaşımının geçerliliği incelenmektedir. Gelir ile hava kirliliği arasındaki ilişki illerde yapılan hava kirliliği ölçümleri kullanılarak ve panel veri tahmin yöntemi kullanılarak incelenmektedir. Panel veri modelinde, 1990- 2000 yılları arasında 56 ilde yapılmış olan Kükürt dioksit (SO2) ve Partikül Madde (PM10) ölçümleri kullanılmaktadır. Panel veri modeli tahmin sonucunda Kükürt dioksit ve Partikül Madde emisyonlarının gelir ile ilişkisi N şeklinde olduğu bulunmuştur. Bu çalışmanın temel bulgusu; bu araştırma Türkiye'de hava kirliliği açısından Çevresel Kuznets Eğrisi hipotezini desteklemektedir.
Nesillerarası yük sorunu

Türkiye Ekonomisi için yapılmış hesaplanabilir genel denge modeli temelli çalışmalar, dışsal şoklar ve uyarlama, gelişme stratejileri, finansal piyasalar, ekonomik krizler, iktisadi bütünleşme, vergi politikaları ve dış ticaret konularını kapsamaktadır. Bu çalışmalarda kullanılan modellerin bir bölümü dinamik nitelik taşımaktadır. Çalışmamızın Türkiye Ekonomisi için yapılmış diğer çalışmalardan öne çıkan farkı vergi indirimi ve borçlanma şeklinde ortaya çıkan politika uygulamasının muhtemel sonuçlarının dönemler arası çerçevede ele alınıp çözümün nesilden oluşan ardışık nesiller genel denge modeli ile elde edilmiş olmasıdır. Diğer yandan akademik düzeyde kamu borçlanmasının gelecek nesiller açısından olumsuz sonuçlarının sürekli olarak tartışıldığı ülkemizde çalışmamız, kamu borçlanmasının nesiller arası refah dağılımına yönelik etkisinin belirlenmesine, uyarladığımız model çerçevesinde kısmen de olsa ışık tutacaktır. Maliye ve borç politikaları, sadece tek seferde uygulanan ve sonuçları anlık olan uygulamalar değildir. Bu politikalar, önemi tartışılmayacak şekilde sermaye birikimi, iktisadi büyüme ve nesiller arası kaynak transferi üzerinde önemli etkilere sahiptir. Bu etkiler maliye ve borç politikasının dinamik yönünü oluşturmaktadır. Statik analiz gelecek nesilleri hesaba almaz. Bu yüzden de belli bir hükümet politikasının yukarıda bahsedilen etkilerini değerlendirmede yetersiz kalır. Dinamik analizin üstünlüğü bu noktada ortaya çıkar. Dinamik analizde hem şimdiki hem de gelecek nesiller analize dahil edilir ve bu sayede maliye ve borç politikası uygulamalarının nesiller arası etkisi belirlenebilir.
Çeşitli ekonomilerde KOBİ politikası yaklaşımları ve Türkiye

oz n. Dünya Savaşı sonrası yeniden şekillenen iktisadi düzende, sosyalist ülke deneyimlerinin başarısızlığı, üretimin/sermayenin küreselleşmesi, hızla yaygınlaşan milliyetçilik v. b. toplumsal değişiklikler, artan uluslararası rekabet ve teknolojik yenilikler, az-gelişmiş/gelişme çabası içinde bulunan ülkeler açısından sanayileşmenin nasıl ve hangi mekanizmalarla sağlanabileceği tartışmalarına yeni boyutlar kazandırmıştır. Söz konusu tartışmaların ışığında gerek sanayileşmiş, gerekse sanayileşme çabası içinde olan ülkelerde sayısal açıdan toplam işletmeler içinde yüzde 90'larm üzerinde bir yer kaplayan küçük ve orta ölçekli işletmeler kuşkusuz tartışmaların ayrılmaz bir parçası olmak durumundadır. Fabrikalardan el sanatkarlığına, ticarethanelerden, irili ufaklı pek çok hizmet birimine dek birçok işletmeyi kapsayan, heterojen bir yapıyı temsil eden bu işletmeler, geleneksel yöntemlerle üretim yapan işletmelerden, modern işletmelere, bağımsız ve yerel şuurlar içinde çalışan işletmelerden, uydu şirketlere ve küçük fason imalatçılara kadar son derece geniş bir yelpaze oluşturmaktadırlar. v Türkiye'de de geniş bir alana yayılan ve pek çok ülkede kayıtlı işgücünün yüzde 75'lere yakınını istihdam eden, milli gelirin beşte birine yakınını oluşturan bu işletmelerin yaşadıkları sorunlar ve uygulanagelen politikalar, şüphesiz sanayileşme olgusunun dışmda düşünülemez.
Global para politikalarının incelenmesi: Türkiye örneği

Para politikalarının ve para politikası araçlarının amacı, fiyat istikrarı, makroekonomik hedeflere ulaşma, global sermaye hedeflerini yönlendirme ve finans sektörünü düzenlemektir. Para politikalarının, gelişmesiyle birlikte Merkez Bankalarının da ekonomik etkinliği artmıştır. Globalleşmeyle birlikte ülkelerin, farklı gelişmişlik düzeyleri, siyasi ve konjonktürel yapıları olmalarına rağmen benzer para politikalarını uyguladığı görülmektedir. Bu bağlamda, Merkez Bankalarının hangi para politikası araçlarını kullandığı ve bu araçların ekonomi piyasalarında nasıl bir gelişme ve değişim sağladığı araştırma konusu olmaktadır. Bu tezin amacı, Merkez Bankalarının para politikaları ve para aktarım mekanizmalarıyla, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde, ekonomiyi nasıl etkilediği ve para politikası uygulamalarına piyasanın nasıl tepki verdiğini araştırmaktır. Bu amaçla, birinci bölümdeki girişten sonra, ikinci bölümde para politikaları, amaçları ve araçları ele alınmıştır. Üçüncü bölümde gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerdeki bazı ekonomilerin para politikaları araştırılmıştır. Dördüncü bölümde Türkiye'de uygulanan para politikaları ve uygulama dönemleri araştırılmış ve diğer ülkelerle benzer, farklı yönleri saptanmaya çalışılmıştır.
Türkiye'de transfer harcamaları ve ekonomik performans ilişkisi (2006-2018)

Bu çalışmanın amacı, transfer harcamalarının gelişim sürecini ele alarak, bu harcamaların ekonomik performans ve ekonomik büyüme ilişkisini incelemektir. Birinci bölümde transfer harcamaları tanımlanmış sonrasında alt sınıflandırmalarına geniş bir biçimde yer verilmiştir. Transfer harcamaları literatürde kabul gören tanımlama ve sınıflandırma biçimi dikkate alınarak incelenmiştir. Transfer harcamasının yapısı itibariyle bir kalıba göre sınıflandırmak diğer harcama türlerine göre daha zordur. Transfer harcamalarının nasıl sınıflandırıldığı kadar bütçede hangi harcama türlerinin transfer harcaması olarak kabul edildiği de önem taşımaktadır. Bu sebeple transfer harcamaları bütçe ayrımına göre ele alınıp ayrıca incelenmiştir. İkinci bölümde transfer harcamalarının gelişim süreci hem dünya hem de Türkiye özelinde ele alınmıştır. Transfer harcamalarının dünyadaki gelişimine gelişmiş, gelişmekte olan ve az gelişmiş ülkelerin transfer harcamaları yapısına ve bu harcamaların etkilerine değinilmiştir. Türkiye'deki transfer harcamaları gelişim süreci ise üç ayrı başlık altında incelenmiştir. Bu ayrım, planlı kalkınma dönemi ile başlayıp sonrasında program bütçe sisteminden analitik bütçe sistemine geçiş süreci dikkate alınarak günümüze kadarki transfer harcamaları gelişim süreci ele alınmıştır. Bu bölüm ile birlikte transfer harcamalarının hangi alt kalemine bütçeden ne kadar pay ayrıldığı daha net bir şekilde ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Son bölümde ise transfer harcamalarının refah göstergeleri arasındaki ilişkiye değinilmiştir. Çalışma boyunca yapılan tanımlamalar, transfer harcamalarının olumlu-olumsuz etkileri daha gerçekçi biçimde ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Transfer harcamalarının ekonomik göstergeler üzerindeki özet niteliğindeki etkilerine değinilmiştir. Transfer harcamaları ve ekonomik büyüme arasındaki nedenselliği ortaya koymak üzere 2006Q1-2009Q 4 dönem verileri kullanılarak zaman serisi analizi yöntemlerinden Engle-Granger Koentegrasyon Analizi ve Hata Düzeltme Modeli ile ampirik olarak test edilmiştir.
Country concentration of exports and imports in Turkey

Bu tez Türk dış ticaretini ülke konsantrasyonu açısından incelemektedir. 1980 öncesi ve sonrasında, hem ihracat ve hem de ithalatın ülke konsantrasyonlarında bir değişiklik olup olmadığı araştırılmıştır. Ülke konsantrasyonu hesaplamalarında Türkiye'nin dış ticaretinde önemli paya sahip 14 ülke göz önüne alınmıştır. Bu ülkeler Fransa, Almanya, İngiltere, İtalya, Hollanda, Irak, İran, Suudi Arabistan, Kuveyt, Suriye, Lübnan, A. B. D., Kanada ve Japonya'dır. SITC (Rev.2) 2 basamaklı sınıflandırmaya göre belirlenen her bir mal grubu için ayrı ayrı ülke konsantrasyonları 1969- 1995 dönemi için hesaplanmıştır. Bu bağlamda, Türkiye ile dış ülkeler arasında çokça ticareti yapılan mal grupları dikkate alınmıştır. Ayrıca 14 ülke ile yapılan toplam dış ticaretin de ülke konsantrasyonu hesaplanmıştır. Bunun yanında hesaplamalarda kullanılan farklı konsantrasyon ölçütlerinin karşılaştırması da sunulmuştur. Hesaplamalara göre 1980 ve 1981 sonrasında ihracatın ülke konsantrasyonunun düştüğü ve bu düşüşün 1989'a kadar azalarak devam ettiği, ancak bu yıldan sonra1995'e kadar arttığı belirlenmiştir. Bu düşüşte öncelikle etkili olan mal gruplarının SITC 05 'Sebzeler, Meyvalar ve Mamulleri' ve SITC 65 'Tekstil Elyafi ve Mamulleri' olduğu görülmüştür. İthalatın ülke konsantrasyonunda herhangi bir değişikliğe rastlanmamıştır.
Döviz kuru teorileri ve Türkiye'de döviz kurunun belirleyicileri

'Gerçek yaşamın bütün çeşitliliği ve karmaşıklığı altında, döviz kurları olgusunu hesaplama kabiliyetine sahip tek bir formül bulunmamaktadır. Döviz kurları için tatmin edici bir teori, problemde yer alan bütün önemli etmenleri içermesi gerekmektedir.' (Terborgh, 1926: 208). Çalışmada, Türkiye ekonomisinin 1990:01-2014: 03 dönemine ait aylık USD/TL nominal döviz kurunun belirleyicileri parasal döviz kuru modelleri altında araştırılmıştır. Bu çerçevede, Frenkel (1976), Bilson (1978), Dornbusch (1976), Frankel (1979), Hooper-Morton (1982), Nispi Fiyatlarla Genişletilmiş Frenkel-Bilson ve Nispi Fiyatlarla Genişletilmiş Dornbusch-Frankel modeli Türkiye için test edilmiştir. Modeller Kalman Filitre yöntemi ile tahmin edilmiştir. Sonuçlara göre, Frenkel (1976), Dornbusch (1976), Frankel (1979), Nispi Fiyatlarla Genişletilmiş Dornbusch-Frankel modeli Türkiye'de döviz kuru davranışını açıklama başarısı göstermiştir. Bilson (1978), ve Nispi Fiyatlarla Genişletilmiş Frenkel-Bilson modelleri ise faiz değişkenine farklı anlam yüklemeleri nedeniyle başarısız olmuştur. Hooper ve Morton (1982) modelinin ise ticaret dengesi hesabı yerine cari işlemler hesabı ile tahmini durumunda teoriyle uyumlu sonuçların elde edilebileceği düşünülmektedir. Katı fiyatlı parasalcı modellerin Türkiye ekonomisi için daha uygun olduğu düşünülmektedir. Döviz kuru belirleyicileri için tek bir formül ortaya koymak, Terborgh'ın ifadesiyle imkansız görünmektedir. Ancak bu modeller, döviz kuru davranışlarının genel eğilimini vermesi adına literatürde önemli görülmektedir. Çalışmaya göre, Türkiye'de para arzı farkı, beklenen enflasyon farkı ve denge döviz kurunun ülkenin lehine; gelir ve faiz farkı ülkenin aleyhine gelişmesi durumunda USD/TL nominal döviz kuru yükselmektedir.
Kamu borçlanma teorisi ve borçlanmanın reel kesim üzerindeki etkileri

Türkiye, 1980'lerden itibaren Dünya Bankası ve IMF desteğinde serbest piyasa ağırlıklıdışa açık politikaları esas alan neoliberal politikaları uygulayan ülkeler arasında yer almıştır. Bununla birlikte 1989 ortalarında serbestleştirilen sermaye hareketleriyle beraber finansal krizlerin, büyük çaplı döviz kuru ve faiz oranları dalgalanmalarının yaşandığı bir ülke halini almıştır. Bunun sonucunda da yatırım, büyüme, istihdam ve gelir dağılımı gibi orta ve uzun döneme yönelik hedeflerden giderek uzaklaşılmıştır. Artan kamu açıklarının finansmanında da vergi yerine daha kolay bir yöntem olan ve hükümetlerin de tercihi olan borçlanma yöntemi kullanılmaya başlanmıştır. Bu durumkonsolide bütçe içinde faiz ödemelerinin payını giderek artırmış ve içinden çıkılmaz bir boyuta getirmiştir. Bu çalışmanın birinci bölümünde kamu borçlanması teorik olarak incelenmiştir. Kamu borçlanmasının nedenleri, türleri ve iktisat okullarınınborçlanmaya ilişkin görüşlerine yer verilmiştir. İkinci bölümde Türkiye'dekiborçlanmanın yapısı ve gelişimi, borçların ekonomik etkileri ve borç yönetimi hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde de borçların iktisadi etkilerinin analizi yapılmıştır. Borçlar ile diğer belli başlı makroekonomik değişkenler arasındaki ilişkiler incelenmiştir.
Macroeconomic impacts of derivative markets

PİYASALARININ MAKROEKONOMİK ETKİLERİPolat, Mehtap BeyzaYüksek Lisans, Ekonomi Bölümü Tez Yöneticisi: Yard. Doç. Dr. Refet GürkaynakAralık 2006 Finansal gelişmişliğin ekonomik büyüme üzerindeki etkileri literatürde sıkça tartışılmış bir konudur. Bu konuyla ilgili herhangi bir mutabakata varılamamıştır;kimi çalışmalar finansal gelişmişliğin daha sağlıklı makroekonomik sonuçlar doğurduğunu savunurken, diğer bazı çalışmalar bunun aksi görüşübenimsemektedirler. Diğer bir literatür ise var olan belirsizlik ile yapılan yatırım arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Bu ilişki hakkında da karşıt görüşler mevcuttur;kimi çalışmalar artan belirsizliğin yatırım üzerinde olumsuz etkileri olduğunu iddia ederken, diğer bazı çalışmalar bu iki değişken arasındaki ilişkinin pozitif olduğu görüşünü savunmaktadır. Bu çalışma ile birlikte bu iki farklı literatürün bulguları tek bir başlık altında toplanabilecektir: türev piyasaları. Bu çalışma türev piyasalarınınvarlığı ve hacminin büyümesinin bireylerin yaşam standartları üzerindeki etkilerini, ilk kez Mankiw, Romer ve Weil (1992) tarafından oluşturulan çerçeve içerisindeinceleyecektir.
Avrupa Birliği'nde genişleme ve derinleşme

Avrupa Toplulukları' nın kuruluşlarından bu yana içinde bulunduktan genişleme ve derinleşme süreçleri gelecek yıllarda da Topluluğun gündemini işgal etmeyi sürdürecektir. 1980'ler boyunca genişlemenin derinleşmeyi, Topluluk içi uyumu ve etkinliği olumsuz etkilemesinden endişe edilmiştir. Ancak, 1990'lardan itibaren iki sürecin birlikte ilerleyebileceği, ikisi arasında bir seçim yapmanın söz konusu olmadığı şeklindeki görüş yaygınlık kazanmıştır. Sovyetler Birliği'nin dağılması ile bağımsız devletler olarak ortaya çıkan Merkezi ve Doğu Avrupa ülkelerinin Avrupa Birliği'ne katılma arzularını dile getirmeleri AB tarafından kıtanın birleştirilmesi için tarihi bir firsat olarak değerlendirilmiştir. Aday on MDA ülkesinin katılımı ile birlikte, Birliğe 100 milyondan fazla tüketicinin eklenmesi ticaret ve ekonomik aktivitelerin artmasına neden olacaktır. Ancak, adayların sayısı, ekonomik kalkınmışlık düzeyleri açısından Birlik ortalamasının gerisinde kalmaları ve kendi aralarındaki farklılıklar AB için genişlemeyi her zamankinden daha ciddi bir 'meydan okuma' haline getirmektedir. Aday ülkelerde kişi başına gelirin düşüklüğü, altyapı eksiklikleri, yüksek işsizlik oranlan uyum güçlüklerine neden olacaktır. MDA ülkelerinin katılımı ile yapısall fonlardan faydalanabilecek nüfus %60 oranında artacak bu da AB bütçesi üzerinde baskı yaratacaktır. Bilindiği üzere 1996 yılında başlayan Hükümetlerarası Konferans'ın görevi Maastricht Antlaşması'nı gözden geçirerek, Birliğin genişlemesi için gerekli değişiklikleri yapmaktır. Temmuz 1997'de sona eren Konferans genişleme için bir önkoşul niteliğinde olan kurumsal reformları ertelerken, ekonomik ve parasal birlik amacını teyit etmiştir. Öte yandan, Amsterdam Zirvesi'nde alman kararlardan birisi de genişleme sürecinin başlatılmasıdır. Bu da ortaya çıkarmaktadır ki AB'nin gelecekteki en önemli iki amacı ekonomik ve parasal birliğin sağlanması ve genişlemedir. Genişlemenin Birlik içi uyum üzerinde olumsuz etkileri beklenmekle birlikte potansiyel üyeleri dışlayarak derinleşmenin sürdürülmesi de söz konusu değildir. AB genişlemenin, derinleşmeyi güçlendirecek şekilde gerçekleştirilmesi gerektiğinin altını çizmektedir.
Türkiye ile BRICS ülkeleri arasındaki dış ticaret üzerine ampirik bir analiz

Bu tez çalışmasında, Türkiye ile ekonomik performansı bakımından dikkat çeken BRICS arasındaki toplam ve ürün grupları bazında dış ticaret, çekim modeli yaklaşımı ile incelenmiş ve çekim modeli tahmin sonuçlarından yararlanılarak Türkiye ile üye ülkeler arasındaki potansiyel dış ticaret düzeyi araştırılmıştır. Çekim modellerinde bağımlı değişken olarak toplam dış ticaret ve SITC (Rev. 3) 1. basamak düzeyinde ürün grupları ticaretine yer verilerek dış ticaret ve ticareti etkileyen faktörler 2000- 2019 dönemi için Tesadüfi Etkili Driscoll-Kraay Standart Hata Modelleri ile incelenmiştir. Çalışmada bağımsız değişken olarak temel çekim modelinde yer alan ekonomik büyüklük ve uzaklığın yanı sıra nüfus, DYSY girişleri, liner taşımacılık bağlantı endeksi, ticaret özgürlük endeksi ve küreselleşme endeksine, kukla değişken olarak ortak sınır, ortak dil ve bölgesel ticaret anlaşmalarına yer verilmiştir. Ayrıca SITC (Rev. 3) 2. basamak düzeyinde AKÜ endeksi hesaplanarak gerçekleşen ticaretin potansiyelin altında olduğu ürün gruplarına yönelik değerlendirme yapılmıştır. Çekim modellerine ilişkin ampirik bulgulara göre ihracatçı ve ithalatçı ülkelere ait GSYH, DYSY girişleri, küresel taşımacılık ağlarına entegre olma düzeyi, ticari özgürlük ve küreselleşme düzeyi, ihracatçı ülke döviz kurunda meydana gelen artışlar toplam dış ticareti pozitif yönde, ihracatçı ve ithalatçı ülke nüfusu ve ülkeler arasındaki uzaklık ise negatif yönde etkilemektedir. Ayrıca ülkeler arası ortak dil konuşulması ve ortak sınır olması dış ticaret üzerinde pozitif etki yaratırken ülkeler arası mevcut bölgesel ticaret anlaşmaları ticareti negatif yönde etkilemektedir. Ürün grupları bazında ticarete ilişkin ampirik bulgulara göre ise ihracatçı ve ithalatçı ülke GSYH'si ve ihracatçı ülke döviz kurunda meydana gelen artışların dış ticarete etkisi pozitif olup, ülkelerin nüfusunda meydana gelen artış ve ülkeler arası uzaklığın dış ticarete etkisi negatiftir. Ülkelerin ortak dil konuşması ticaret üzerinde pozitif etki yaratırken bölgesel ticaret anlaşmalarının etkisi genel olarak negatiftir. Potansiyel dış ticaret analizinden elde edilen bulgular, Türkiye'nin Brezilya ile gerçekleşen ticaretinin incelenen 2000- 2019 dönemi boyunca potansiyele yakın veya eşit, Rusya ve Güney Afrika ile ticaretinin potansiyelin üzerinde, Çin ve Hindistan ile ticaretinin ise özellikle son yıllarda potansiyelin altında seyrettiğini göstermektedir. Ürün grupları bazında potansiyel dış ticaret analizinde ise her bir ürün grubu için farklı sonuçlar elde edilmiştir.
Borsa İstanbul kapsamındaki pay senetlerinin fiyat ve işlem hacimleri arasındaki nedensellik ilişkisi

Finansal piyasaların etkinliği literatürde yıllardır tartışılan ve hala tartışılmaya devam edilen bir konudur. Borsalarda işlem gören finansal varlıkların fiyatları ile işlem hacmi arasında ilişkinin yönü ve boyutu hakkında bilgi sahibi olmak ülkenin finansal istikrarı konusunda yatırımcılara ve politika yapıcılara önemli bilgiler sunmaktadır. Bu çalışmanın amacı, BİST pay endeksinde yer alan finansal varlıklara ilişkin fiyat ve işlem hacmi arasındaki olası nedensellik ilişkisini araştırmaktır. Bu amaçla BİST pay endeksi kapsamında bulunan 33 finansal varlığa ilişkin aylık veri seti kullanılarak fiyat ve işlem hacmi arasındaki nedensellik ilişkisi Toda-Yamamoto yaklaşımı ile analiz edilmiştir. Ekonometrik analizde Garanti Bankası, KOBİ Sanayi, Sürdürülebilirlik, BİM Mağazalar, Turkcell, Türk Telekom ve TÜPRAŞ endekslerinin fiyat ve işlem hacimleri arasında çift yönlü nedenselliğe rastlanırken Ankara, Kocaeli, Tekirdağ, Balıkesir şehir endeksleri ile Halka Arz, Emlak Konut ve Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı, Ereğli Demir Çelik, VakıfBank, Akbank, Koç Holding ve Türk Hava Yolları endekslerinde herhangi bir nedenselliğe rastlanmamıştır. Adana, Kayseri şehir endeksleri ile Kurumsal Yönetim, Yapı Kredi, Halk Bankası ile PETKİM endekslerinde işlem hacminden fiyata doğru nedensellik saptanmıştır. Denizli, Antalya, İzmir, Konya, İstanbul, Bursa şehir endeksleri ile Temettü, İş Bankası ve ASELSAN endekslerinde isefiyattan işlem hacmine doğru nedensellik ilişkisi saptanmıştır. Tüm bulgular değerlendirildiğinde BİST pay senedi piyasasının zayıf formda da olsa etkin piyasa hipotezi ile uyumlu olduğu görülmektedir.
Maliye politikaları dünya etkinlik haritası

İktisat literatürünün en tartışmalı konularından biri devletin ekonomiye müdahale edip etmemesidir. İlgili literatürün başlıca ekolleri olan Klasik görüş ve Keynesyen görüş arasındaki en temel fark bu müdahaleleri savunmak ya da karşı çıkmaktadır. Klasik görüş devletin ekonomi politikalarının güvenlik, adalet ve diplomasi olarak sınırlandırılmasını, bunun haricinde yapılacak herhangi bir müdahalenin reel ekonomide bir karşılığı olmayacağını savunmaktadır. Keynesyen görüş ise, piyasadaki aksaklıkları düzenleme ve efektif talep ihtiyacını giderme amacıyla maliye politikası ağırlıklı müdahaleleri haklı ve gerekli görmektedir. Dahası bu politikaları gerçekleştirmek için, iç ya da dış piyasalardan borçlanarak finansman oluşturma konusunda da herhangi bir olumsuzluk görmemektedirler. Klasik görüş borçlanmaya karşı iken Keynesyen görüş yukarıda bahsedilen iki sebepten dolayı borçlanmanın gerçekleşmesi gerektiğini savunmaktadır. Literatürde yer alan diğer ekoller, bu iki görüşün türevleridir. Bu çalışmanın temel amacı, günümüz dünya ekonomilerinde maliye politikasının etkinliğini analiz etmektir. Bu çerçevede Klasik görüşün savunduğu Ricardian Denklik Hipotezi ve Keynesyen görüşün savunduğu İkiz Açık Hipotezi ele alınırken aynı zamanda borçlanma-ekonomik büyüme arasındaki ilişki de incelenmiştir. Dünya geneli 90 ülkenin 1995- 2018 yılları arasında yıllık verilerin kullanıldığı bu çalışmada serilerin durağanlığı ADF birim kök testi ile araştırılmıştır. Ardından kurulan regresyon modellerinde yer alan değişkenler arasındaki uzun dönem ilişkinin varlığı ARDL sınır testi yaklaşımı ile araştırılmış ve ilişkinin tespit edildiği modellerde bağımsız değişkenin uzun dönem katsayısı tahmin edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre incelenen 90 ülke arasında, Ricardian Denklik Hipotezinin 24 ülkede, İkiz Açık Hipotezinin ise 16 ülkede geçerli olduğu görülmüştür. Borçlanma ile ekonomik büyüme arasındaki yapılan incelemede ise söz konusu değişkenler arasında 7 ülkede pozitif, 22 ülkede negatif bir ilişki tespit edilmiştir. Analizi yapılan bu üç konunun da reddedildiği ülke sayısı 38 olarak belirlenmiştir. 6 ülkede ise hem Ricardian Denklik Hipotezinin hem de İkiz Açık Hipotezinin geçerli olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuçlara göre, dünyada değişen ve gelişen ekonomik koşullar da göz önüne alınarak, söz konusu iki hipotez maliye politikasının etkinliğini açıklamak için yetersiz kalmaktadır.