turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
1990 sonrası Türkiye'de enerji bağımlılığının ekonomik açıdan değerlendirilmesi

Üretimde kullanılan en önemli girdilerden biri olan enerji, sosyal refahın önemli bir belirleyicisi olarak görülmektedir. Türkiye enerji kullanımında dış ülkelere bağımlı ülkelerden bir tanesidir. Türkiye ekonomisinde kalkınmanın gerçekleştirilebilmesi; enerji kaynakları kullanımında dışa olan bağımlılığın azaltılabilmesi ve enerji sektörünün kilit sektör olma özelliği kullanılabilirse çok daha kolay olacaktır. Türkiye'de ekonomik büyüme ve tüketim kalıplarındaki gelişme ile birlikte artan enerji talebinin, yerli kaynaklar yerine ağırlıklı olarak dış kaynaklardan karşılanması; enerji arz güvenliği sorununun sürekli olarak gündemde kalmasına neden olmaktadır. Özellikle sürdürülebilir ekonomik kalkınma için vazgeçilmez bir girdi haline gelen enerjiyi, devletler; kesintisiz, güvenilir, temiz ve ucuz yollardan bulmak ve arz güvenliği sağlamak için bu kaynakları çeşitlendirme gayreti içerisine girmişlerdir. Bu kapsamda enerji kaynakları içerisinde tüketim açısından en dikkat çekeni ise petrol, doğal gaz ve kömürdür. Bu çalışmada, Türkiye'nin, enerjide dışa bağımlılığını bulmak için 1 tane oran kullanılmıştır. Bu oranda kullanılan veriler, üretim ve birincil enerji arzıdır. Bu veriler kullanılarak hesaplamalar yapılmıştır. Bu hesaplamalara göre Türkiye'nin enerjide bağımlı olduğu saptanmıştır ve bağımlılık oranları son yıllarda artmıştır.
Dış borçların ekonomik büyüme üzerindeki etkisi: seçilmiş ülkeler için zaman serisi analizi

Dış borçların ekonomik büyüme üzerindeki etkisi özellikle 1980'li yıllardan itibaren daha fazla incelenmektedir. Literatürde dış borçların ekonomik büyümeyi değişik kanallarla hem olumlu hem de olumsuz etkileyebileceği ileri sürülmektedir. Bu nedenle konuyla ilgili daha fazla ampirik çalışmaya ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmada Brezilya, Meksika, Endonezya, Tayland ve Türkiye'de dış borçların ekonomik büyüme üzerindeki etkileri ARDL yöntemiyle analiz edilmektedir. Farklı ülkeler için zaman serisi analizi gerçekleştirilmesi dış borçların etkileriyle ilgili karşılaştırma yapılmasını da mümkün hale getirmektedir. Ampirik bulgularımız Brezilya, Meksika ve Endonezya'da ilgili değişkenler arasında bir eşbütünleşme ilişkisi olduğunu göstermektedir. Bu 3 ülkede de dış borçlar ekonomik büyümeyi kısa dönemde olumsuz etkilemektedir. Brezilya'da dış borçların etkisinin uzun dönemde de negatif ve anlamlı olduğu görülmektedir. Tayland ve Türkiye'de bir eşbütünleşme ilişkisinin olmadığı anlaşılmaktadır. Çalışmadan çıkan en önemli sonuç dış borçların etkilerinin ele alınan ülkeye bağlı olarak değişmekle birlikte genel itibariyle ekonomik büyümeyi olumlu etkilemediğidir. Başka bir anlatımla ampirik bulgularımız dış borçların büyümeye pozitif katkı yağacağı yönündeki argümanları desteklememektedir. Aksine, dış borçların olumsuz etkilerinin baskın olduğunu ileri süren yaklaşımların önemli olduğu sonucuna varılmaktadır.
Ekonomik krizlerin gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerdeki işletmelerin finansal yapılarına etkileri: İngiltere-Türkiye karşılaştırması

2008 küresel ekonomik krizi, 1929 dünya ekonomik bunalımından sonra yaşanan en büyük ekonomik kriz olarak değerlendirilmektedir. Bu kriz, önce ABD konut piyasasında başlamış ve sonra finansal sektörün yanı sıra reel sektörü de etkisi altına almıştır. Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin ekonomilerini etkilemesi nedeniyle küresel bir nitelik kazanan bu kriz, dünyanın birçok ülkesinde büyüme oranlarının ve üretim seviyelerinin düşmesine, işsizlik oranlarının artmasına yol açmıştır. Sonuçta 2008 küresel ekonomik krizi dünyadaki tüm ülkeleri farklı şekillerde ve derecelerde etkilemiştir. Literatürde ekonomik krizlerin ülke ekonomileri ve işletmeler üzerindeki etkilerini incelemeye yönelik çok sayıda araştırma bulunmaktadır. Ancak bu araştırmalar arasında krizin etkilerinin gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerdeki işletmeler üzerindeki etkilerini karşılaştıran ve bu etkilerin farklılıklarını ortaya koyan bir çalışmaya rastlanmamaktadır. Bu nedenle araştırmamızda literatürde bulunan diğer çalışmalardan farklı olarak, küresel ekonomik krizlerin gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerdeki işletmeleri ne şekilde etkilediğini, ekonomik krizlerden etkilenme anlamında ülkelerin gelişmişlik düzeylerinin bir farklılık meydana getirip getirmediğini tespit etmek amaçlanmaktadır. Bu araştırma sonucunda elde edilen bulgular literatürde önemli bir boşluğu dolduracak ve ekonomik krizlerin işletmeler üzerindeki etkilerinin içinde bulunulan ekonominin gelişmişlik düzeyi ile olan ilişkisi tespit edilmiş olacaktır. Araştırmada gelişmiş ekonomileri temsilen İngiltere, gelişmekte olan ülkeleri temsilen ise Türkiye'deki işletmeler ele alınacaktır. Bu bağlamda İngiltere'deki işletmelerin finansal verilerine London Stock Exchange, Türkiye'deki işletmelerin finansal verilerine ise İstanbul Menkul Kıymetler Borsasından ulaşılacaktır. Her iki ülkedeki borsada işlem gören seçilmiş işletmelerin finansal verileri Oran Analizi yardımıyla analiz edilerek karşılaştırılacaktır. 2008 ekonomik krizinin söz konusu işletmelerin finansal yapılarına etkilerini daha iyi görebilmek açısından 2008 krizi öncesi dönem ve sonrası dönemlere ait finansal verilerin analizi gerçekleştirilecektir.
Tekirdağ ilinde faaliyet gösteren un fabrikalarının genel yapısının incelenmesi

Trakya bölgesi, Türkiye buğday üretiminin %9'unu üretmektedir. Buna rağmen buğday işleme, un ve yem sanayi konusunda oldukça gelişmiş bir bölgedir. Türkiye'deki toplam buğday üretimi 21.500. 000 ton iken, Trakya Bölgesi'nde 1.940. 565 ton üretim gerçekleştirilmektedir. Tekirdağ ise 882. 674 ton üretim ve ülkedeki % 4,11 payı ile Türkiye'deki buğday üretiminde ilk 5 il arasında yer almaktadır. Bu yönüyle ülkenin diğer bölgelerindeki teknolojik gelişmelere de katkı sağlamaktadır. Trakya bölgesinde faaliyet gösteren 37 un fabrikasının 21 adedi Tekirdağ ilinde faaliyet göstermektedir. Bu bağlamda Tekirdağ ili un üretimi açısından Trakya bölgesinde önemli bir konuma sahiptir. Çalışmada faaliyette bulunan tüm un fabrikaları ile yüz yüze anket çalışması yapılmıştır. Bu çalışma ile Tekirdağ ilinde un sanayinin mevcut durumu ortaya konularak karşılaştıkları sorunların analiz edilmesi amaçlanmıştır. Un sanayi teknolojik yenilikleri takip etme konusunda istekli olmasına rağmen işletme sermayesi ve yatırım sermayesi konusunda çeşitli sorunlarla karşılaşmaktadır. Un fabrikalarının ortalama kurulu kapasitesi 103 bin tondur. Kullanılan kapasite incelendiğinde ise ortalama kapasitenin 43 bin ton olduğu hesaplanmıştır. Buna göre kurulu kapasite ile kullanılan kapasite arasında önemli bir fark bulunmuştur. İşletmelerin üretim tipi incelendiğinde %78 gibi yüksek bir oranda iç piyasaya yönelik üretim yapıldığı görülmektedir. Bununla birlikte işletmelerin finansman kaynakları incelendiğinde %90 öz kaynaklarla finans edildiği görülmektedir. Bununla birlikte un sanayicilerinin izlediği üretim ve pazar stratejilerinin ve sektörde karşılaşılan sorunların nasıl algılandığını incelemek üzere üreticiler ile yüz yüze görüşmeler yapılmış çok boyutlu ölçekleme analizi yapılmıştır.
Doğrudan yabancı yatırımlar, enerji tüketimi, göç ve karbondioksit salınımı ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkilerin analizi

tez dört farklı gelir grubuna ait ülkelerin yıllık verilerini kullanarak doğrudan yabancı yatırımlar, yenilenebilir enerji tüketimi, yenilenemeyen enerji tüketimi, toplam göçmen nüfusu, karbondioksit emisyonu, toplam işgücü ve sabit sermaye oluşumunun ekonomik büyüme üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaca yönelik dört farklı gelir grubuna göre modeller oluşturulmuştur. Yüksek orta ve düşük orta gelirli ülkelerde 1997- 2013 yıllarını kapsayan veriler kullanılırken, yüksek gelirli ülkelerde 1996 -2014, düşük gelirli ülkelerde 1997- 2011 dönemini kapsayan veriler kullanılmıştır. Uzun dönemli sapmasız katsayılar ise panel FMOLS ve DOLS testleri kullanılarak tespit edilmiş, daha sonra Pairwise Granger panel nedensellik analizi ile değişkenler arasındaki ilişkinin yönü tespit edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre yüksek gelirli ülkelerde ekonomik büyüme üzerinde CO2 emisyonu, sabit sermaye oluşumu, yenilenebilir enerji tüketimi ve göçmen nüfusundaki artışların pozitif ve önemli bir etkisi olduğunu, DYY ve yenilenemeyen enerji tüketiminin ise negatif etkisi olduğu gözlemlenmektedir. Yüksek orta gelirli ülkelerde DYY, CO2 emisyonu, sabit sermaye oluşumu ve işgücünün artışı ile göçmen nüfusu ve yenilenemeyen enerji tüketimindeki azalışın ekonomik büyümeyi artıracağı sonucuna ulaşılırken yenilenebilir enerji tüketiminin ekonomik büyüme üzerinde anlamlı bir etkisi bulunamamıştır. Düşük-orta gelirli ülkelerde DYY, CO2 emisyonu, göçmen nüfusu ve yenilenemeyen enerji tüketiminin ekonomik büyümeyi etkileyeceği düşük gelirli ülkelerde ise DYY, sabit sermaye oluşumu ve yenilenemeyen enerji tüketimi artışla beraber ve CO2 emisyonunundaki azalışların ekonomik büyümeyi artıracağı sonucuna ulaşılmıştır. Yenilenebilir enerji tüketiminin ise anlamlı bir etkisi tespit edilememiştir.
Toplam faktör verimliliğinin veri zarflama analizi ile incelenmesi: Türk imalat sanayi örneği

Bu tezde, sınır fonksiyonu yaklaşımı altında parametrik olmayan Malmquist toplam faktör verimliliği yöntemi kullanılarak, Türk İmalat Sanayi için verimlilik analizi yapılmıştır. Çalışmanın veri seti, Türk İmalat Sanayinde faaliyet gösteren ve Avrupa topluluğunda ekonomik faaliyetlerin istatistiki sınıflamasına (NACE Rev. 2) göre dört haneli alt sektörlere ait, üretim değeri, çalışan sayısı, toplam mal ve hizmetlerin satın alışları ve sermaye stokundan oluşmaktadır. İlk üç değişken Türkiye İstatistik Kurumu'nun yıllık sanayi ve hizmet istatistikleri veri tabanından edinilmiş olup, sermaye stoku yazar tarafından sürekli envanter yöntemi ile hesaplanmıştır. Malmquist endeksleri toplam faktör verimliliğindeki değişimleri teknik etkinlikteki değişim ve teknolojideki değişim şeklinde ayrıştırabilmektedir. Bu endeksler, tezin amacına uygun olarak, ele alınan dört haneli sektörlerde performans ölçümüne, TFV'de meydana gelen değişimlerin kaynağının analizine ve TFV değişimlerinin sektör bazında karşılaştırılabilmelerine olanak sağlamaktadır. Çalışmanın bulguları, ilgili dönemde imalat sanayi genelinde TFV'nin azaldığı ve bu azalışın teknolojide meydana gelen gerilemeden kaynaklandığı şeklinde özetlenebilir.
Yarattıkları katma değer itibari ile Türkiye'deki imalat sanayi sektörlerinin değerlendirilmesi

Sanayileşme sürecinde ülkelerin sanayi üretimi ve imalat sanayilerinin yapısında önemli değişiklikler yaşanmaktadır. Sanayileşme başlangıcında olan ülkelerde imalat sanayi üretiminin daha çok hammadde ve emek yoğun sektörlerde yoğunlaştığı görülmektedir. Sanayileşme seviyesi ilerledikçe, imalat sanayi katma değer dağılımının değiştiği ve bu dağılımın sırasıyla, sermaye, bilgi ve teknoloji yoğun sektörlerde toplandığı görülmektedir. Bu tez çalışmasında, Türkiye'de imalat sanayi katma değerinin alt sektörlere ve içerdiği teknoloji bakımından sektörlerin sınıflandırılmasına göre sektör gruplarına dağılımı ve bu dağılımın 1973- 2006 yılların arasında değişimi araştırılmıştır. Çalışmada kullanılan Dünya geneli ile ilgili veriler çeşitli uluslararası kuruluşların verilerinden derlenmiştir. Türkiye için yapılan hesaplamalarda ise tamamen TÜİK verileri kullanılmıştır. Çalışmanın son bölümünde ise elde edilen bulgular ışığında Türk İmalat Sanayinin yapısı hakkında tespitler yapılmaya çalışılmıştır
Küreselleşme sürecinin kooperatifçilik hareketine etkisi açısından değerlendirilmesi: Türkiye için öneriler

Küreselleşme, sınırların ortadan kalkması ve dünyanın küresel bir köy haline gelmesidir. Sınırların ortadan kalkması, ulusal ve uluslararası mal ve hizmet piyasalarında rekabeti arttırmıştır. Artan rekabet tüm sektörleri etkilediği gibi kooperatifleri de etkilemiştir. Ancak, birçok ülkedeki kooperatifler küreselleşmenin yarattığı fırsatlardan yararlanmak ve sakıncalarını en aza indirmek amacıyla yatay ve dikey bütünleşme yoluna gitmişlerdir. Araştırmada dünyadaki, Avrupa Birliği ülkelerindeki ve Türkiye'deki tarım ve tarım dışı kooperatifler incelenmiş ve küreselleşmenin kooperatifler üzerindeki olumlu ve olumsuz etkileri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Araştırmanın esas verilerini, Türkiye'deki tarım ve tarım dışı kooperatif birlikleri ile yapılan anket çalışmasından elde edilen bilgiler oluşturmuştur. Araştırma ile küreselleşmenin Türkiye'deki tarım ve tarım dışı kooperatifleri etkileyip etkilemediği ortaya konulmuştur. Küreselleşme, Türkiye'deki tarım ve tarım dışı kooperatifleri bir taraftan olumlu etkilerken diğer taraftan da olumsuz etkilemiştir. Örneğin; ulaşım, iletişim ve bilgi teknolojisindeki gelişmeler sayesinde, kooperatifler ortaklarına daha kaliteli, daha hızlı ve daha ucuz hizmetler sunmaya başlamışlardır. Ancak ülkemizde yaşanan Kasım 2000, Şubat 2001 ve Mortgage ekonomik krizleri, tarım ve tarım dışı kooperatifleri olumsuz yönde etkilemiş; kimi kooperatifler ve üst kuruluşları faaliyetlerini durdurmuş kimi kooperatifler ve üst kuruluşları ise tabela kooperatifleri haline gelmişlerdir. Özellikle tarım dışı kooperatifler genelde yabancı kredi kullandıklarından dolayı kriz zamanında aldıkları krediyi ödemede zorluk çekmişlerdir. Bunun yanında, küreselleşmeye uyum sağlanmak amacıyla ülkemizdeki tarımsal Kamu İktisadi Teşebbüslerin özelleştirilmeye başlaması, hem üreticiyi hem de tüketiciyi zor durma düşürmüştür.
Polanyian and regulationist reading of the road to the 2008 financial crisis

Bu tez çalışması ABD'de mortgage piyasasında oluşan balonun 2007 yılında patlaması ve 2008 yılında da şiddetini artırması ile başlayan kapitalizmin finansal krizinine giden yolu analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bu kriz ana akım tarafından açgözlülük, finansal yenilikler, politika hataları gibi 'dışsal' sebeplerin bir sonucu olarak değerlendirilmiştir. Fakat bu çalışmada yaşadığımız krizin beklenmedik bir olay değil de, aksine 1970'ler ve 1930'larda gerçekleşmiş olan krizler gibi kapitalizmin bugünkü formayonunda gerçekleşen sistemik/yapısall bir kriz olduğu tartışılacaktır. Bu doğrultuda, krizin arkasındaki gerçek sebepler ile birlikte, krizin arka planına daha da fazla odaklanacağız. Kapitalizmin neoliberal formasyonunda ve daha genel olarak piyasa ekonomisinde mevcut içsel çelişkilerini anlamak için çalışmaya Keynesyen ve Polanyici argumanlar dahil edilmiştir. Ayrıca, krizin arka planındaki tarihi dönüşümleri de 1940'lardan 1970'lere hakim olan Fordist dönemden neoliberal karşı-devrimle 1980'lerden bugüne kadar uzanan post-Fordist dönemi - göstermek gerekecektir. Bu amaca uygun olarak, Düzenleme Yaklaşımı başlıca kavramsal çerçeveiz olacaktır. Bu şekilde de, kapitalizmin bu krizi, deregulasyon gibi neoliberal politikalardaki çelişkilerin ortaya çıkması ve finansal piyasaların ve kurumların evrilmesi ile şekillenen bir birikim rejimi olarak finansallaşma kavramı üzerinden bir bağlama yerleştirilecektir. Son olarak altı çizilecek olan husus şu olacaktır: Amerika'daki ekonomik ve finansal lobicilik gücü ve Avrupa'daki tasarruf politikaları ile neo-liberal söylemin üstünlüğü bir yana, bu kriz ile birlikte serbest piyasa ve neo-liberal politikaların başarısızlığının artık kabulunün zamanı gelmiş bulunmaktadır.
Rekabet politikalarının kamu alımları üzerine etkileri: Türkiye üzerine bir deneme

Bu çalışmada, kamu alımlarında rekabetin tesisinin önemi anlatılmakta ve rekabetin kamu alım ihalelerine olan etkisi ölçülmektedir. Yerli ve yabancı literatüre uygun olacak şekilde, katılımcı sayısı rekabetin etkilerinin ölçülmesindeki önemli değişken olarak kullanılmaktadır. Kamu alım ihalelerinde hesaplanan yaklaşık maliyet ile ihale sonucu ortaya çıkan sözleşme bedeli arasındaki farkın bağımlı değişken olarak alındığı çalışmamızda rekabetin artırılması neticesinde kamunun önemli faydalar elde ettiği ve rekabetin kamu alımlarına pozitif katkı sağladığı anlaşılmaktadır. Çalışma çerçevesinde sektörel ayrım yapılarak analiz gerçekleştirilmiş ve sektörler arasındaki rekabet farklılıklarının ihale sonuçlarına olan etkisi de incelenmeye çalışılmıştır. Kamu İhale Kurumu tarafından yayınlanan ve 2015 yılına ait özgün veri setiyle yapılan çalışmada sağlık, gıda, ulaştırma ve inşaat sektörlerinin alt segmentlerine ait analizler anlamlı sonuçlar sunmuştur.
Avrasya Birliği projesi ve Türkiye için alternatifbir entegrasyon olabilirliği

II. Dünya Savaşı'ndan sonra başlayan entegrasyon hareketleri 1960'lı yıllardan itibaren hız kazanmıştır. Ancak dünya ticaretine sağladığı etki bakımından asıl gelişme; 1980 sonrasında ülke ekonomilerinde büyüme, gelişme ve uluslararası rekabetin artmasıyla ortaya çıkmıştır. Ekonomik entegrasyonların son dönemde artış göstermesinin sebebi olarak ise, ülkelerin ağırlaşan rekabet şartlarına, birlikte karşı koymak istemeleri ve genişleyen pazarlardan yararlanma çabaları olarak görülmektedir. Türkiye'deki entegrasyon hareketlerine bakıldığında, en başarılı örnek olarak Avrupa Birliği kabul edilmektedir. Fakat Avrupa Birliği'nin kendi içerisindeki çıkmazları ve Türkiye ile ilişkilerindeki duraklama, Türkiye'yi yeni entegrasyon arayışlarına ve Avrasya Birliği fikrine yakınlaştırmıştır. Dünya'daki küresel dengeler açısından bakıldığında ise ABD'nin küresel üstünlüğünü ispatlama çabası ile özellikle Avrasya ülkeleri üzerinde yürüttüğü politikalar, bölgedeki ülkeleri daha da yakınlaştırmış, ekonomik ve siyasi temeli kuvvetli bir Avrasya Birliği'nin kurulmasını gerekli kılmıştır. Bunların yanında sahip olduğu yeraltı zenginlikleri, enerji kaynakları ve üretimi potansiyeli, yatırım ve üretim olanakları, aynı zamanda jeopolitik konumu Avrasya bölgesini dünya ekonomisinin merkezi haline getirmiştir. Yükselen ülkeler, uluslararası düzeni temelden değiştirerek, çok kutuplu bir dünya sistemi tartışmalarının zeminini hazırlamıştır. Bu kapsamda Rusya, Çin, Hindistan, İran gibi ülkeler dünya ekonomisinde en çok incelenen ülkeler olmuşlardır. Bu çalışma başta ekonomik entegrasyon kavramını, ortaya çıkış nedenlerini ve başarı şartlarını tartışmaktadır. Bununla birlikte Avrasya Birliği'nin oluşum sürecini, güncel durumunu ve ekonomik potansiyellerini ortaya koymakta ve Türkiye için alternatife bir entegrasyon olabilirliğini araştırmaktadır.
İçsel büyüme modelleri

Bu çalışma, ekonomik büyüme teorilerindeki son gelişmeleri incelemektedir. 1950'den 1980'li yıllara kadar etkisini sürdüren Neoklasik büyüme teorisi, ekonomik büyümeyi dışsal varsayıyor, kamu politikalarına etkinlik vermiyor, büyümenin determinantlarını tam olarak açıklayamıyordu. Özellikle Romer (1986) ve Lucas (1988)'in makaleleriyle başlayan yeni çalışmalar, büyümenin içsel değişkenlerce belirlenebileciğini ve kamu politikalarına önemli rollerin düştüğünü irade etmektedirler. Üç bölümden oluşan bu çalışmanın birinci bölümünde, ekonomik büyüme kavramı ve teorileri özetlenmiştir. Neoklasik büyüme teorisi, içsel büyüme teorisi için hem bir referans, hem de ayrılık noktasıdır. Bundan dolayı Neoklasik büyüme modeli ve implikasyonlan önemle ele alınmıştır. İkinci bölümde, yeni büyüme modellerinden yola çıkarak genel içsel büyüme modeline ulaşılmış, içsel büyüme modeli ile dış ticaret arasındaki ilişki incelenmiştir. Üçüncü bölümde, Doğu Asya ülkeleri ile ilgili araştırmalar yapılmış ve bazı ampirik çalışmalar ele alınmıştır. Bunların sonucunda içsel büyüme modellerinin öngördüğü değişkenlerle uzun dönem büyüme oram arasında pozitif ilişkiler bulunmuştur. Türkiye için yaptığımız ampirik çalışmada da aynı tespitler genel anlamıyla doğrulanmıştır. Sonuç olarak, içsel büyüme modellerinin, öngördükleri implikasyonlarla, ekonomi politikası yapımcılarına yol gösterebilecek nitelik arz ettiği ortaya çıkmaktadır.
Kantil regresyon ve sansürlü modellerle Türkiye'de hanehalkı tasarruf eğilimi: Mikroekonometrik analiz

Hanehalkının gelirini tüketim ile tasarruf arasında dağıtma kararı, ekonomi açısından kilit öneme sahip konulardan biridir. Hanelerin bu kararı, refah seviyesini etkileyen önemli bir ekonomik karardır. Günümüzde, tüketicilerin seçimlerinin dinamik olması ve sosyo-ekonomik faktörler de meydana gelebilecek değişiklikler tüketim ve tasarruf kararını önemli ölçüde etkilemekte, ülke ekonomisi üzerinde önemli dışsallıklar oluşturmaktadır. Hanelerin tüketim ile tasarruf arasındaki tercihleri ve bu davranışları etkileyen nedenler farklı gelir grupları için farklı sonuçlar vermektedir. Çalışmada Türkiye İstatistik Kurumu'in yapmış olduğu 2003- 2013 yılları Hanehalkı Bütçe Anketi veri seti kullanılarak Türkiye'de hanehalkı tasarruf eğilimi ekonometrik yöntemlerle araştırılmaktadır. Analizler kapsamında Kantil Regresyon yardımıyla düşük, orta ve yüksek gelirli hanehalkı tasarruf eğilimleri karşılaştırmalı olarak araştırılmıştır. Her kantil tahmini için sağlanmış olan farklı parametre sonuçları farklı etkilere sahiptir. Sansürlü Tobit Model ile de alt ve üst gelir grubundakiler alternatif analizlerle karşılaştırılarak yorumlanmıştır. Alternatif ekonometrik analizler ve karşılaştırmalı yorumlar neticesinde Türkiye'de hanehalkı tasarruf davranışı İhtiyati Tasarruf Hipotezi varsayımlarını destekleyen sonuçlar vermiştir. Sağlık güvencesi olan, yüksek eğitimli ebeveynler, servet unsurları gibi değişkenler incelendiğinde ihtiyat kaygısı taşımayan ailelerde pozitif tasarruf görülmemiştir. Diğer taraftan geçimlik düzeyin üzerinde olan ve geleceğe yönelik güvencesi olmayan ailelerde ihtiyat amaçlı pozitif tasarruf görülmüştür. Dikkat çekici bir özellik de yaş değişkeninde bulunmuştur. Bireyler yaşlılık dönemlerinde de ister ihtiyati kaygıyla ister miras bırakma güdüsüyle olsun tasarruf yapmaya devam etmektedirler.
Enflasyonun vergi sistemi üzerindeki etkisi

Fiyatlar genel seviyesindeki sürekli ve hissedilir artış, enflasyon olarak tanımlanmaktadır. Enflasyon başta tüketiciler olmak üzere tasarruf sahiplerini, alacaklıları, borçluları, üreticileri ve en önemlisi vergi mükelleflerini farklı yönlerden ve çeşitli şekillerde etkilemektedir. Enflasyonun vergi sistemini etkileme derecesi, öncelikle yürürlükteki vergi sisteminin oluşturduğu vergi türlerine bağlı bulunmaktadır. Tüm kamu gelirlerinin tek bir vergi çeşidine dayandırılması mümkün olmadığından, vergi sisteminin çok sayıda ve değişik özelliklere sahip vergi türlerinden oluşması kaçınılmazdır. Vergi gelirlerinin enflasyondan etkilenme dereceleri, vergilerin esnekliklerine bağlıdır. Ayrıca, vergilerin doğması ile devlete intikali arasında geçen sürenin uzun veya kısa olması da büyük önem taşımaktadır. Enflasyonun olumsuz etkilerini giderebilmek için, vergilerin enflasyona karşı esnek olması, yani fiyat artışlarına paralel olarak vergi miktarının da artması gerekmektedir. Bunun sağlanmasında uygulanacak önlemlerden en önemlisi tam indekslemedir.
Birysel kredilerin ekonomik büyüme üzerine etkisi: Türkiye için zaman serisi analiz

Günümüz ekonomilerinde bankaların ekonomideki rolü önemlidir. Bununla beraber bankalar karşılıklı olarak ekonomik yapıya bağlı olarak verimli çalışabilmektedir. Yavaşlayan ya da tıkanan ekonomilerde kredi kullandırılması ekonomide anlık ivmeler yaratarak piyasalarda para akışını sağlama görevi üstlenmektedirler. Çalışmada bireysel krediler; ihtiyaç kredisi, konut kredisi, taşıt kredisi ve bireysel kredi kartları başlıkları altında verilerle ve teorik çerçevesiyle ayrı ayrı incelenmektedir. Dünya bankacılık sektöründe zamanla gözlenen verilere dayanarak ticari kredilerin kullandırılma hacmi zamanla bireysel kredilere kaymıştır. Buna dayanarak bankalar da bir pazarlama stratejisi olarak bireysel kredileri çeşitlendirme politikaları izlemişlerdirÇalışmanın amacı bireysel kredilerin ekonomik büyüme üzerindeki etkilerinin ve bireysel kredi çeşitlendirmesinin ayrı ayrı ilişkisinin görülmesidir. Buna yönelik olarak TÜİK ve BDDK'dan elde edilen veriler ışığında çalışmanın üçüncü bölümünde bir zaman seri analizi yapılmış mevcut ilişki yüzdeleri yapılan VAR analizi ile de ortay konulmuştur