Hasan Polatkan'ın hayatı ve siyasi faaliyetleri

Hasan Polatkan 1915'te Eskişehir'de doğdu. İlkokulu, ortaokulu ve liseyi bu şehirde tamamladı. Daha sonra İstanbul Üniversitesi Siyasi Bilgiler Fakültesi'nden mezun oldu. Bir dönem Ziraat Bankası Müfettiş Muavinliği yapan Polatkan, 1946 seçimlerinde Eskişehir Milletvekilliğini kazandı. 1950 seçimlerinde I. Adnan Menderes Hükümetinin kurulmasıyla ilk başta Çalışma Banklığına, Maliye Bakanı Halil Ayan'ın istifasıyla da Maliye Bakanlığına getirildi. 27 Mayıs 1960 darbesine kadar, birkaç durum istisna, bu bakanlıkta kaldı. 1960 darbesinin sanıklarından biri olan Hasan Polatkan, Türkiye Cumhuriyeti Maliye Bakanlığı koltuğunda en uzun süre bulunmuş kişidir. Bu kadar uzun süre Maliye Bakanlığı'nda bulunmasını ise yapmış olduğu çalışmalara, kişiliğine ve çalışkanlığına borçludur. Maliye Bakanlığı süresince, Türkiye'nin gelişimine katkısı olan birçok plan ve projede onun imzası bulunmaktadır. Çalışma Bakanı olduğu dönemlerde işçi haklarına önem vermiş, işçi hastanelerinin kurulmasında özel bir gayret sarf etmiştir. Maliye Bakanı olduğu dönemlerde ise özellikle köylüyü ve çiftçiyi koruyan ve kalkındıran çalışmalara girişmiştir. Bu bakanlığa geldiği ilk dönemlerde bakanlık bünyesinde çalışanların eğitimini yetersiz görüp bu kişilerin eğitim alabilmesi için bakanlığa yakın bir yerde Maliye Okulları açtırıp buralara özel hocalar getirtmiştir. Ayrıca bu bakanlıkta bulunduğu sürece parti ayrımı yapmadan Türkiye'ye faydası dokunacak çalışkan ve bilgili kişileri yanında çalıştırmıştır. Bütün bu ve bunun gibi çalışmalarının yanı sıra Eskişehirli olan Polatkan, Bakan olduktan sonra kendi memleketini de ihmal etmemiş, Eskişehir halkını kalkındırmaya çalışmış; şehir içinde birçok fabrikanın açılmasında, yolların, park alanlarının, otellerin, okulların yapımında özel bir çaba harcamıştır. İHer şey Eskişehir için sözünü kendisine düstur edinen Polatkan, bütün bu çalışmaları, insanüstü bir gayretle gece ve gündüz demeden çalışarak yerine getirmiştir. Türkiye gibi büyük bir devletin ekonomik sorumluluğunu üstüne alan Polatkan, Türkiye'de kaynayan kazandan pek haberdar değildi. O, daha çok kendi işiyle meşgul oluyordu. Çünkü işi ağırdı ve zaman yeterli değildi. Ancak Türkiye'de kaynayan bu kazanın kıvılcımları bir askeri darbeyi oluşturuyordu. Nitekim ihtilalden sonra kurulan sistem, en ufak bir hatayı bile önemli suçlar sınıfına katacak ve tutuklanan sanıkların hükümleri daha savunmaları alınmadan verilecekti. 26 Mayıs 1960'ta Eskişehir'e Adnan Menderes'le birlikte giden Polatkan, 1960 darbesini sabaha karşı öğrenmiş ve Menderes'le birlikte Kütahya'ya geçtikten sonra burada ihtilal kuvvetleri tarafından tutularak Ankara Harp Okulu'na götürülmüştür. Polatkan, burada bir müddet bekletildikten sonra DP'nin diğer üyeleriyle birlikte Yassıada'ya sevk edilmiştir. Yassıada'da Kurulan Yüksek Adalet Divanı'nda 14 Ekim 1960 tarihinde başlayan duruşmalarla birlikte bir yargılanma sürecinden geçen Polatkan, 15 Eylül 1961 tarihinde yüzüne okunan kararla idam edileceğini öğrenmiştir. 16 Eylül 1961 tarihinde sabaha karşı idam edilen Polatkan; Adnan Menderes, Fatin Rüştü Zorlu ile birlikte İmralı'ya gömülmüştür. Ölüleri bile cezalandıran bir anlayışı nitelendiren bu uygulama; ancak 17 Eylül 1990 tarihinde telafi edilmiş, Hasan Polatkan ve kader arkadaşı diğer iki kişiyle birlikte naaşı, İstanbul Topkapı'da yaptırılan Anıtmezar'a devlet töreniyle nakledilmiştir.