turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Kurtuluş Savaşı'nda Türkiye Halk İştirakiyun Fırkası'nın faaliyetleri (1920-1923)

Kurtuluş Savaşı'nda Sovyetler ile olan ilişkiler önemli bir yere sahiptir. Bu dönemde Anadolu'nun içinde bulunduğu işgal ortamı Sovyet Rusya'dan yardım alma konusunu beraberinde getirmiştir. Sovyet Rusya Türkiye'ye yapılacak yardımın ön koşulu olarak Bolşeviklik rejiminin benimsenmesini istemiştir. Kurtuluş Savaşı'nda devleti kurtarma ve yeniden yapılandırma çabasında olan kadrolar politik olarak Bolşeviklere ve komünizme yaklaşmışlardır. Bu yakınlaşmanın tesisinde Sovyet Rusya'nın etkisiyle komünizm ve sosyalizm ideolojileri Anadolu'ya girmeye başlamıştır. Bu dönemde komünizmi esas alan bir takım partiler de ortaya çıkmıştır. Anadolu'da ortaya çıkan bu partiler kendilerini İslami Komünist, Komünist, Bolşevik olarak adlandırarak faaliyetlerini yürütmüşlerdir. Türkiye Halk İştirakiyun Fırkası ilk olarak 14 Temmuz 1920'de Gizli Komünist Partisi ismiyle kurulmuştur. Aynı zamanda kendini Bolşevik olarak adlandırıp diğer partilerden ayrılmıştır. Faaliyetlerini Ankara Hükümeti'nden gizli olarak yürütmüştür. İsmine Osmanlı Türkçesinde 'komünistler' anlamına gelen İştirakiyun kelimesini alarak 7 Aralık 1920 tarihinde resmen kurulduğunu ilan etmiştir. İlk faaliyet dönemi 3 ay sürmüştür. Parti faaliyetleri Kurtuluş Savaşı sürecinde sakıncalı bulunarak hükümet tarafından durdurulmuştur. 2 Şubat 1921'de kendini tatil etmiş, 18 Mart 1922 tarihinde tekrar açılarak ikinci faaliyet dönemine başlamıştır. 19 Ekim 1922'de üyelerinin hükümet tarafından tutuklanmasıyla birlikte tamamen kapatılmıştır. Araştırmada Türkiye Halk İştirakiyun Fırkası'nın faaliyetlerinin dönemin iç ve dış siyaseti ve Kurtuluş Savaşı sürecine olan etkisi muhtelif kaynak ve belgelerden mukayese yapılarak açıklanmıştır.
Hüseyin Celal Yardımcı ve Demokrat Parti

Bu yüksek lisans tez çalışmasında, Cumhuriyet döneminin önemli şahsiyetlerinden biri olan Hüseyin Celal Yardımcı'nın hayatı ele alınmıştır. Celal Yardımcı, Demokrat Parti'nin ve Türk siyasi hareketinin önde gelen siyasetçilerinden biri olmasına rağmen şimdiye kadar hakkında herhangi bir eserin yazılmamış olması, bu çalışmayı gerekli kılmıştır. Tez kapsamında, Celal Yardımcı'nın hayatının yanı sıra, genç Cumhuriyet kuşağının yetişme şartlarından, Demokrat Parti'nin geçirdiği siyasi ve sosyal evreler incelenmiştir. Celal Yardımcı, Ağrı Doğu Beyazıt'ın köklü ve önde gelen ailelerinden biri olan Ensari ailesine mensup olup, Hacı Celal Efendi'nin oğludur. Mensubu olduğu Ensari ailesi, Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde yörenin yönetimde etkin rol oynamış, ailenin sahip olduğu bu özellik Celal Yardımcı'nın yaşamı üzerinde belirleyici rol olmuştur. Nitekim çocuk yaşta daha iyi bir eğitim almak için Doğu Beyazıt'tan ayrılarak İstanbul'a giden Celal Yardımcı İstanbul Erkek Lisesi'ne kaydolmuş, pek çok zorluğa rağmen buradan başarılı bir şekilde mezun olduktan sonra İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesine girmeye hak kazanmıştır. Burada hem eğitimine devam etmiş hem de maddi ihtiyaçlarını karşılayacak işlerde bulunmuştur. İstanbul Hukuk Fakültesi'nden mezun olan Celal Yardımcı, İstanbul Barosuna kaydolmuş ve küçük davalara bakarak mesleki hayatını devam ettirmiştir. Mesleğinde çalışkan ve azimli bir profil çizen Celal Yardımcı, kısa sürede mesleğinin zirvesine çıkacak davalara bakmaya başlamış ve ülkenin tanınmış bir avukatı haline gelmiştir. Büyük davaların aranan avukatı haline gelen Celal Yardımcı, bu sayede dönemin önemli siyasi simalarıyla da tanışma fırsatı bulmuş ve onlarla aynı siyasi mecralarda yer almaya başlamıştır. Dönemin önemli siyasi simalarından olan Celal Bayar ve Adnan Menderes ile yakın ilişkiler kurmuş ve bunun sonucunda 1950'de milletvekili seçilerek siyasi hayatına başlamıştır. DP iktidarı döneminde Devlet Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı ve Adalet Bakanlıkları görevinde bulunan Celal Yardımcı, DP'nin çekirdek kadrosunun içinde yer almamasına rağmen kısa süre içerisinde partinin önemli karar alıcıları arasında yer almıştır. Bakanlık dönemindeki faaliyetlerinden dolayı 27 Mayıs 1960 darbesiyle Yassıada'da yargılanmış ve müebbet hapse mahkum edilmiştir. 5 yıla yakın hapis hayatı yaşayan Celal Yardımcı, 1965 yılında sağlık sorunlarından dolayı tahliye edilmiştir. Siyasi yasağından dolayı aktif siyasete katılamayan Celal Yardımcı, bundan sonra bir yandan köşe yazarlığı yaparken, bir yandan da DP'lilerin siyasi aflarını kazanmaları için mücadele etmiştir.
Birinci Dünya Savaşı'nda Türkiye'deki yabancı esirler

29 Ekim 1914 Karadeniz Hadisesi ile kendisini Birinci Dünya Savaşı'nın içinde bulan Osmanlı Devleti geniş bir coğrafyada İngiliz, Fransız, Rus, Sırp ve Romen kuvvetleriyle savaşmak zorunda kaldı. Özellikle Çanakkale, Kafkas, Kanal, Irak, Suriye-Filistin ve Hicaz-Yemen Cephelerinde İtilaf Kuvvetleri ile büyük savaşlara tutuşan Türk Ordusu binlerce esir verirken 25.000 civarında İtilaf Devleti askerini de esir almıştı. Daha savaş başlamadan 1907 Lahey konferansı kararlarına uygun olarak hazırlanan Üsera Talimatnamesi Türkiye'deki yabancı esirlerin yaşam biçimini belirlemişti. Değişik cephelerde binlerce esir alınması ile büyük bir organizasyon gerektiren esirler meselesi kurulan Esir Muamelat Şubesi ve Üsera Komisyonları vasıtasıyla organize edilmiştir. Ülkenin değişik yerlerinde kurulan üsera garnizonlarına yerleştirilen esirlerin iskan ve iaşe, sağlık, haberleşme, dini yaşam gibi konulardaki tüm ihtiyaçları Osmanlı hükümeti tarafından uluslararası anlaşmalara uygun olarak sağlanmış ve esirlere misafir muamelesi yapılmıştır. Esirlere yönelik Kızılay, Kızılhaç ve diğer kuruluşların yardım faaliyetleri Osmanlı hükümeti tarafından desteklenmiş ve esir garnizonlarının İstanbul'da bulunan tarafsız ülke sefaretleri ve tarafsız Kızılhaç üyeleri tarafından ziyaretine ve denetlenmesine izin verilmiştir. Savaşın başından itibaren sakat, yaralı ve hasta esirlerin mübadelesine olumlu yaklaşan Osmanlı hükümeti, İngiltere ve Fransa ile Bern Anlaşmalarını ve Rusya ile de Kopenhag Anlaşmasını yaparak hasta yaralı ve sakat esirlerin ülkesine gönderilmesini sağlamaya çalışmıştır. Brest ? Litovsk Barış Anlaşması ve Mondros Ateşkes Anlaşması'ndan sonra ise Türkiye'de bulunan tüm esirler ülkelerine gönderilmiştir.
27 Mayıs Askeri Müdahalesi'nin Konya basınındaki yansımaları

Çalışmada 27 Mayıs Askeri Müdahalesi'nin Konya basınına yansımaları incelenmiştir. Bu yansımaların değerlendirilebilmesi için Türkiye'nin çok partili hayata geçiş süreci, Demokrat Parti'nin iktidarı ve askeri müdahaleye ortam hazırlayan gelişmeler, tarihsel gelişim açısından ele alınmıştır. Konya basını temel olarak ele alınmış, 27 Mayıs Askeri Müdahalesi karşısında Konya basınının nasıl bir tutum takındığı ve kamuoyu oluşturmadaki gücü ortaya konmuştur. 1960 ve 1961 yıllarına ilişkin Konya basınının incelenmesi sonucunda; basının Konya'da kamuoyu oluşturmada etkili olduğu görülmüştür.
Birinci TBMM'de Muş milletvekilleri ve meclis faaliyetleri

I. Dünya Savaşı'ndan sonra Osmanlı toprakları her taraftan işgale uğramış, işgal bölgelerinde halka karşı kötü muameleler gerçekleştirilmiştir. İstanbul Hükümeti, yaşanan işgaller ve halka karşı yapılan kötü muamelelere karşı yeterli tepki ve direniş gösterememiştir. Bunun üzerine halk, Mustafa Kemal Paşa öncülüğünde Milli Mücadele'ye başlamıştır. Misak-ı Milli Kararlarının ilanı ve Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nin kapanması üzerine Ankara'da, hem Milli Mücadele'yi sevk ve idare edecek hem de milli egemenliğe dayalı yeni devletin kurulmasını sağlayacak olan TBMM açılmıştır. Bu çalışmanın amacı; I. TBMM'de yedi kişi ile temsil edilmiş olan Muş milletvekillerinin Meclisteki çalışmaları vasıtasıyla gerek seçim bölgelerine gerekse ülke siyasetine katkılarının ne olduğunun ortaya çıkarılmasıdır. Bu çalışmada 1920- 1923 yılları arasındaki I. TBMM Dönemi içerisinde görev yapan Muş milletvekillerinin biyografileri ve TBMM'deki faaliyetleri ele alınmıştır. Muş milletvekillerinin Meclis'teki takrir, teklif, önerge, vb. yasama faaliyetleri ile bağımsızlık ve kuruluş süreci içerisindeki Türkiye'ye ve Muş ve çevresine ne gibi katkılarının olduğu ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışmanın neticesinde; Muş milletvekillerinin genel konular hakkında, Kumarın yasaklanmasına dair, İdarecilerin görev ve sorumluluklarına dair, Şehit ailelerine bir üst dereceden maaş verilmesine dair kanun teklifleri verdikleri tespit edilmiştir. Lozan Barış Konferansı sırasında İngiliz Dışişleri Bakanı Lord Curzon tarafından yaratılmaya çalışılan Türk-Kürt ayrımına karşı, böyle bir ayrımın olmadığı; bu iki unsurun bir bütün olduğu hususunda Meclis kürsüsünden Lord Curzon'u sert bir dille eleştirdikleri ve Lord Curzon aleyhine Lozan'a protesto telgrafları gönderdikleri görülmüştür. Ayrıca; Muş ahalisine ücretsiz tohumluk verilmesi, Muş sancağındaki köprülerin yaptırılması, Muş'ta niçin doktor olmadığı gibi teklif, takrir ve sual takrirleri ile seçim bölgelerinin sorunlarından Meclis'i haberdar ederek seçim bölgelerinin sorunlarına çözüm bulmaya çalışmışlardır. Muş milletvekillerinin Meclis çalışmaları sadece kendi seçim bölgeleri ile sınırlı kalmamış; I. Dünya Savaşı'ndan sonra Ermeni işgaline uğrayan Doğu Vilayetlerinden göç etmek zorunda kalan 'Vilayat-ı Şarkiye Muhacirleri' adına takrir ve teklifler ile pek çok talepte bulunarak Doğu Vilayetlerinin de sesi olmaya çalıştıkları görülmüştür.
Orta öğretim Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersi 1998 programında önerilen ders araç-gereçlerinin değerlendirilmesi ve öneriler

çağdaş eğitim anlayışının bir gereği olarak eğitim materyalleri, eğitim programlarının vazgeçilmez bir öğesi durumundadır. Öğrenme ortamını ne kadar zenginleştirirsek o derece etkili bir öğrenme sağlarız. Dersin içeriğine, verilmek istenen hedefe göre, öğretmenin kullanacağı araçları belirlemesi gerekir. Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersinin öğretiminde ders araç-gereçlerinin yeri tartışılamaz. Araç-gereçsiz bir ders, öğrenmeyizorlaştırmaktadır. Öğrencinin dersle ilgisini kesmektedir. Bu dersin araç-gereçleri, çeşitli haritalar, Türk Kurtuluş Savaşını anlatan çeşitli krokiler, slaytlar, filmler, videokasetleri, fotoğraflar, tablolar, yardımcı ders kitapları, olayların geçtiği yerler, müzeler, TV, bilgisayar, plak, film, tiyatro eseri, hikaye, roman ve benzerleri kaynakeserlerdir. Özellikle Büyük Nutuk, bu dersin en önemli kaynak kitabıdır. Bu araç ve gereçler derste öğrencinin vazgeçemeyeceği ders araçlarıdır. Araştırmalar göstermektedir ki, okullarımızda bu araç ve gereçlerden yeterincefaydalanılmamaktadır. Eğitim materyallerinin iyi hazırlanması, tasarım ilke ve ölçülerine uyulması ile mümkündür. Basılı materyallerde görsel tasarım ilkelerine uyulması ve bu materyallerin öğretme ve öğrenme ortamında öğrencinin ilgisini çekecek şekilde yerinde ve zamanında kullanılması gerekir. Bu çalışmanın genel amacı Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığınca kabul edilen Orta Öğretim Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersi programında önerilen materyallerin değerlendirilmesini, yapmak ve önerilerde bulunmaktır. İnkılap Tarihi dersinin öğretiminde, ders araç-gereçleriyle ilgili araştırma ve geliştirme çalışmaları sürekli yapılmalıdır. Gelişen teknolojiden yararlanılarak eğitim öğretim süreci için etkili öğrenmeyi sağlayıcı basılı ve yazılı materyallerhazırlanmalı; görsel ve işitsel ders araçlarından faydalanılmalıdır.
Milli Mücadele Dönemi Türk basınında Lozan Barış Konferansı

'Milli Mücadele Dönemi Türk Basını'nda Lozan Barış Konferansı' adlı tez çalışmasının ana konusunu; Lozan Konferansı'nın öncesinde, görüşmeler sırasında, Andlaşmanın imzası ve ardından basındaki yansımaları oluşturmaktadır. Osmanlı Devleti, 20. yüzyıla üzerinde oynanan oyunlarla girmiş ve adeta I. Dünya Savaşına zorla sokulmuştur. Savaşa girmesinin ardından, batılı devletlerin imparatorluğu parçalamaya yönelik imzaladıkları gizli anlaşmalarla karşılaşmış ve I. Dünya Savaşı'nın ardından 30 Ekim 1918'de Mondros Ateşkes Anlaşması'nı imzalayarak savaştan çekilmiştir. Bu anlaşma, ateşkes anlaşmasının çok dışında kalan ağır maddeleriyle Osmanlı Devleti'nin çöküşünü hızlandırmıştır. İşgaller karşısında baskı altında bulunan İstanbul Hükümeti bir şey yapamayınca, Mustafa Kemal Paşa'nın önderliğinde, Anadolu'da milli mücadele başlamış ve Ankara'da T. B. M. M.'si açılmıştır. Cephelerde elde edilen birçok başarıdan ve diplomatik ilişkilerin ardından Lozan Konferansı'na gelinmiştir. Yeni Türkiye'nin bağımsız, ulusal ve çağdaş bir devlet olarak uluslararası alanda kendisini kabul ettirmesinin bir belgesi olan ve Lozan Konferansı'nın toplanmasının ardından imzalanan Lozan Andlaşmasının Türk basınındaki yankıları, Türk milletine duyurulmuştur. Konferansın toplanmasından önce hazırlıklar ve karşılıklı görüşmeler yakından takip edilmiş ve yayınlarında Lozan Andlaşmasının imzası ve yankıları konferansın her safhasında günü gününe basında neşredilmiştir. 11 Lozan Konferansı'nı yakından takip edben Türk Basını, milli mücadelenin ardından Lozan Anlaşması'nın yeni Türk Devleti için önemini vurgulamış, milletin maneviyatını yükseltmeye çalışmış bunda da çok başarılı olmuştur.
A descriptive analysis of the Turkish conservative right of the 1960s in the quotidian realm

Bu çalışma 1960'lı yıllarda yayınlanan muhafazakar dergilere odaklanarak dönemin entelektüel ve ideolojik konumlanışlarını anlamayı hedefliyor. 1960'lı yıllar söz konusu olduğunda daha çok öne çıkan temalar gençlik hareketleri, düzen karşıtı siyasi oluşumlar ve yeni bir kültürel yapılanma olarak karşımıza çıkar. Pek çok nedenden dolayı siyasispekturumun sağ cenahında yaşananlar, o cenahta üretilen siyasi ve entellektüel birikimnedense akademisyenlerin radarlarına girmemiştir. Oysa sağ ve muhafazakar cenahtakidergilerin analizi bize dönemin bütününü daha derinden anlayabilmek için önemli fırsatlar sunmaktadır. Akademik literatürde bugüne kadar pek az çalışılmış Babıali'de Sabah, Bugünand Yeni İstanbul as well as periodicals Büyük Doğu, Diriliş, Milli Gençlik, Milli Yol, Orkun, Selamet, Tohum, Toprak, Türk Düşüncesi ve Türk Yurdu dergilerin analizi bize ahlak kavramının çok merkezi bir rol oynadığını göstermektedir. Sol cenah daha çok sosyal dinamiklerin analizi ile zamanın küresel ideolojik akımlarının sentezini öne çıkarırken bu dergiler daha yerelci ve ahlak eksenli bir söylem yürütmüşlerdir. Türkiye'de bu dönemdekimuhafazakarlığı anlayabilmek için bu ideolojinin özellikle Avrupa'da yaşanmıştecrübelerinden yola çıkarak Türkiye'deki özgül serüvenini gözlem altına almak bu tezin en önemli amaçlarındandır
1961-1970 arası TBMM Kayseri milletvekilleri ve faaliyetleri

27 Mayıs 1960 İhtilali'nden sonra Türkiye'de yeni bir döneme geçilmeye başlanmıştır. Bazı çevrelerde bu yeni dönem için İkinci Demokrasi de denilmektedir. 1961 Anayasası ile yeni bir sisteme geçilmiştir. Ardından askeri vesayetin izlerini silme adına demokrasi çabalarına girişilmiştir. Söz konusu çabalar doğrultusunda 1961, 1965 ve 1969 seçimleri gerçekleştirilmiştir. Kayseri özeline bakıldığında 18 milletvekili meclise iltihak etmiştir. Bunlardan 1961 seçimleri sonucu meclise girenler Abdulhalim Aras, Hüsamettin Gümüşpala, Mehmet Yüceler, Vedat Ali Özkan, Bahri Yazır, Mehmet Göker, Nuh Mehmet Sağlam, Turhan Feyzioğlu'dur. Mehmet Yüceler, Vedat Ali Özkan ve Turhan Feyzioğlu, 1965 ve 1969 seçimlerinde de milletvekili olmuşlardır. Ahmet Atıf Hacıpaşaoğlu, Feyyaz Köksal, Mehmet Ateşoğlu, Cengiz Nayman, İsmail Fehmi Cumalıoğlu 1965 seçimleri sonucu milletvekili seçilmişlerdir. 1969 seçimlerinde kazananlar ise Enver Turgut, Hayrettin Nakiboğlu, Mahmut Şevket Doğan, Tufan Doğan Avşargil, Mehmet Türkmenoğlu'dur. Kayseri'yi temsilen TBMM'ye iltihak eden milletvekilleri çeşitli konularda söz almıştır. Meclis Araştırma komisyonlarda görevlendirilmiştir. Bakanlık görevlerinde bulunanlar da olmuştur. Özetle Kayseri'yi en güzel şekilde temsil etmeye çalışmışlardır.
Hatay Cumhuriyeti: Kuruluşu ve anavatana katılışı

Konu üç bölümde incelenmiştir. Giriş bölümünde; genel anlamda Hatay bölgesinintarihçesi ve bu bölgenin önemi üzerinde durduktan sonra birinci bölümde HatayCumhuriyetinin kuruluşuna kadar gelişen olaylar, değişen dünya dengeleri ve Hatay'ın anavatana katılışına etkileri anlatıldı. kinci bölümde; Hatay Cumhuriyeti'nin kuruluş çalışmaları, seçimlerin yapılması ve yeni Cumhuriyetin kuruluşu anlatılmaya çalışılırken, son bölümde ise yeni kurulan devletteyürütülen faaliyetler ve Hatay Cumhuriyeti'nin sona ermesi, aynı zamanda Hatay'ın Türkiye'ye katılışı açıklanmıştır. Birinci Dünya Savaşı sırasında ngiltere ve Fransa, Osmanlıların elinde bulunan bölgeleriSykes- Picot Andlaşmasıyla aralarında gizlice paylaşmış ve savaş sonrası Suriye Fransızlaraverilmişti. Bu sırada Fransızlarla, Hatay'ın geleceğini belirleyen Ankara Andlaşması imzalanmış, buantlaşmayla orada yaşayan halka özel bir idare kurmak şartıyla bölge Fransızlara bırakılmıştı. O günün şartları içinde daha fazlası yapılamazdı.1921- 1939 yılları arasında buradaki halkın sürekli çalışmaları ve Türkiye'nin desteğiyleHatay, önce Suriye'den ayrı bir varlık olmuş, sonra bağımsız bir devlet haline gelmiştir. Bu devlet her anlamda Türkiye'nin desteğini almış, en sonunda da 1939 yazında meclis kararıylaTürkiye'ye katılmıştır. Suriye, hukuksal ve siyasi açıdan hiçbir tartışmaya mahal bırakmayacak derecede açık bu konuyu, daha sonra, tamamen iç politikasının gereği olarak bir sorun kabul etmiş ve bu konuyu hükümet politikalarına malzeme yapmıştır. Oysa uluslararası platformda aslında konu çözümlenmiştir.
Cumhuriyet Halk Partisi vilayet/il kongrelerinin parti politikalarına etkileri (1930-1950)

Cumhuriyet Halk Partisi, 9 Eylül 1923'te Türkiye'de cumhuriyetin ilanından hemen önce kurulmuş ve 1923- 1950 yılları arasında 27 yıl süreyle iktidarda kalmıştır. Cumhuriyet dönemi başlangıcında ve 1945- 1946 yılları arasında çok partili siyasal hayata geçişte önemli bir rol oynayan CHP; ülke yönetimini 1950'de Demokrat Parti'ye devretmiştir. Dolayısıyla CHP, Türk Siyasi Tarihi'nin bu sürecinde; ülkede yaşanan siyasal, sosyal, iktisadi ve kültürel bütün gelişmelerin yönlendiricisi olmuştur. Türkiye Siyaseti'nde böyle önemli bir konuma sahip olmakla beraber, kendi iktidarından sonra yaşanan siyasal gelişmeleri, kurulan siyasal parti ve kurumları da etkilemiştir. Bu nedenle Türkiye Cumhuriyeti Tarihi üzerine yapılan birçok araştırmanın da başlangıcında ve günümüze kadar gelen süreçte, CHP bir şekilde yer almış, halen de almaktadır. Bu çalışmada; 1930- 1950 yılları arasında, Cumhuriyet Halk Partisi'ne bağlı vilayet örgütlerinin, düzenlemiş oldukları kongrelerde görüşülüp, karara bağlanan ve parti merkez yönetimine iletilen hususların, parti politikalarına etkisinin olup olmadığı incelenmiştir. Çalışmanın temel sorunsalı; CHP tüzüklerinde, düzenlenmeleri ile ilgili çok detaylı bilgiler bulunan vilayet kongrelerine kimlerin katıldığı, nasıl cereyan ettiği, kongrelerde nelerin görüşüldüğü, merkeze yapılan taleplere nasıl bir tepki gösterildiği, taleplerin karşılanma durumunun neye göre değiştiği, bölgesel sorunların neler olduğu, delege seçimlerinin nasıl yapıldığı gibi henüz cevabı bilinmeyen hususların tespit edilmesidir. Vilayet kongrelerine bağlı olarak, parti içi demokrasi ve siyasal katılım prensiplerinin gerçekleşme durumu da araştırılmıştır. Bunun yanında; 1919- 1923 yılları arasındaki CHP'nin kuruluş evresini de içinde barındıran, Atatürk ile İsmet İnönü'nün Cumhurbaşkanlığı dönemlerini kapsayan ve 1950 yılında iktidarın DP'ye devri ile sonlandırılan çalışmada, Türkiye'nin iç ve dış siyasi, sosyal, kültürel ve iktisadi gelişmeleri ana hatlarıyla yer almaktadır. Böylece söz konusu gelişmelerin, bölgesel özellikleri dikkate alınarak seçilmiş vilayetler üzerindeki etkileri de ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Türkiye'de cumhurbaşkanlığı seçimleri ve tartışmaları (1923-1980)

Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nde 29 Ekim 1923 tarihinden 1980 yılına kadar 14 Cumhurbaşkanı seçimi yapılmıştır. Söz konusu dönemde 6 Cumhurbaşkanı göreve gelmiştir. Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk 1923, 1927, 1931 ve 1935 yıllarında olmak üzere üst üste 4 kez Cumhurbaşkanı seçilmiştir. Atatürk döneminde Cumhurbaşkanı seçimleri genel olarak tartışmasız geçmekle beraber yalnızca 1931 seçiminde Cumhurbaşkanlığı görev süresi ve Cumhurbaşkanı'nın tarafsızlığı konusu tartışma yaratmıştır. Atatürk'ün ardılı M. İsmet İnönü de 1938, 1939, 1943 ve 1946 yıllarında olmak üzere üst üste dört kez Cumhurbaşkanı seçilmiştir. Bu dönemde özellikle 1946 genel seçimlerinde yaşanan tartışmalar Cumhurbaşkanlığı seçimini de etkilemiş ve muhalefet tarafından mecliste protesto edilmiştir. 1950 seçimi ile Demokrat Parti zaferi sonrası M. Celal Bayar 1950, 1954 ve 1957 yıllarında üst üste üç kez Cumhurbaşkanı seçilmiştir. Bu dönemde de tartışmalar iktidar ve muhalefet cephesi etrafında genel seçimler üzerinde yoğunlaşmıştır. Ardından 27 Mayıs 1960 askeri müdahalesiyle Türk Silahlı Kuvvetleri yönetime el koymuş ve 1961 yılında yapılan genel seçimler sonrasında Genelkurmay Başkanlığından emekli olan ve senatör olarak TBMM'ye giren Cemal Gürsel 4. Cumhurbaşkanı olarak seçilmiştir ve göreve gelmiştir. Cemal Gürsel görevini yerine getiremeyecek duruma gelince ordunun adayı olarak CHP ve AP'lilerce de desteklenmek suretiyle 1966 yılında Cevdet Sunay 5. Cumhurbaşkanı olarak seçilmiştir. 1973 yılına gelindiğinde Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay'ın görev süresi dolmasına yakın bir sürede başlayan ancak 15. Tur'da sonuçlanan uzun bir sürecin ardından uzlaşı adayı olan Emekli Oramiral Fahri S. Korutürk Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin 6. Cumhurbaşkanı seçilmiştir. Ve 12 Eylül 1980 yılındaki askeri darbeye kadar görevini sürdürmüştür. Araştırma kapsamında Arşiv kaynakları, TBMM Zabıt Cerideleri, Gazeteler ve Belgeler ışığında Cumhurbaşkanı seçimleri irdelenmiştir.
Çanakkale Savaşı'nda 14. Alay

Çanakkale Savaşı, Birinci Dünya Savaşı'nın bir cephesi olarak dünya ve Türkiye tarihinde çok önemli bir yer tutmaktadır. Buna karşın hakkında yapılan araştırmalar nitelik ve nicelik olarak yetersizdir. Bu önemli tarihi vakaya ait gerçeklerin daha fazla açığa çıkarılması amacıyla bugüne kadar akademik olarak yeterince çalışılmamış bir alanda, bir mikro tarih çalışması yapılması hedeflenmiştir. Bu açıdan bakıldığında savaş içinde çok etkin birimler olan alaylara dair bir çalışma yapılması uygun görülmüştür. İncelenecek birlik olarak 14. Alay'ın seçilme nedeni savaş içinde çok önemli mevkilerde yer alması ve önemli taarruzlar sırasında Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ün kumandasında bulunmasıdır. 30 Nisan 1915'te savaş alanına giren ve akabinde 1 Mayıs taarruzuna Mustafa Kemal komutasında, merkez birliği olarak katılan 14. Alay, büyük kayıplarına rağmen Bombasırtı'ndaki yerini korumuştur. Savaş alanın Anzak kuvvetlerine en yakın siperlerinde devamlı çatışmalar arasında iken, başka bir büyük taarruz olan 19 Mayıs taarruzunda da yine taarruz mevzinin tam göbeğinde yer almıştır. Çanakkale Savaşı içinde lağım taarruzlarının başlaması anlamında ilk olan 29 Mayıs taarruzu doğrudan 14. Alay tarafından gerçekleştirilmiştir. Daha sonra Bombasırtı'ndan ayrılarak, Ağıldere mevkisinde görevlendirilmiştir. Conkbayırı Muharebesi sürecinin 6 Ağustos'ta başlamasıyla, 14. Alay'ın birlikleri, 1. Tabur Conkbayırı'nda, 2. ve 3. Taburlar Asmadere ile Abdurrahman Bayırı'nda olmak üzere ayrılmışlardır. Conkbayırı'nda 14. Alay'ın 1. Taburu, düşmanı karşılayan ilk birlik olmuştur. 21 Ağustos'tan sonra savaşta çok önemli bir etkinliği kalmayan 14. Alay, 30 Ekim'de cepheden ayrılma yürüyüşüne başlamıştır. Bu çalışmada bütün bu sürece 14. Alay cephesinden bakılarak muharebelerin gerçekleşmesi, başarısızlık nedenleri, komutanlar hakkındaki pek çok bilgi, belgelerle desteklenerek ilk defa ortaya konulmuştur.