Şanlıurfa Orman İşletme Müdürlüğü'nde toplum yararına program kapsamında çalıştırılan işgücünün sosyo-ekonomik analizi ve istihdam üzerine etkileri

İşsizlik sorunu tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de giderek artan bir sorun haline gelmeye başlamıştır. Türkiye'nin uyguladığı ekonomi politikaları içerisinde Toplum Yararına Program en belirleyici çözümlerden biri olmaya başlamıştır. Ülkemizde Türkiye İş Kurumu tarafından; istihdamın korunması ve arttırılmasına, işsizlerin mesleki niteliklerinin geliştirilmesine, işsizliğin azaltılmasına ve işsizlerin işgücü piyasasına kazandırılmasına yönelik olmak üzere aktif işgücü hizmetleri yürütülmektedir. Bu kapsamda mesleki eğitim kursları yanında Toplum Yararına Programları da düzenlenmektedir. Bu çalışmada, Şanlıurfa Orman İşletme Müdürlüğü'nde TYP kapsamında Çalıştırılan İşgücünün Sosyo-Ekonomik Analizi ve İstihdam Üzerine Etkileri incelenmiştir. Bu kapsamda çalıştırılan işçilerin ülke ve yöre ekonomisine katkıları ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu amaçla, Toplum Yararına Program kapsamında çalıştırılan işgücünün çalışma koşulları, problemleri, eğitim durumları, iş sağlığı ve güvenliği genel kuralları ve eğitimleri, ilk yardım ve eğitim, işgücü verimliliği, gelir düzeyi ve orman işletmesine olan katkıları araştırılmıştır. Bu kapsamda, Şanlıurfa ili sınırları içerisinde devlet ormancılık sektöründe çalıştırılmak üzere Toplum Yararına Program kapsamında istihdam yaratılmıştır. Şanlıurfa Orman İşletme Müdürlüğü'nde 2015 yılında düzenlenen TYP de çalışan işgücü çeşitli sosyo-ekonomik parametreler açısından analiz edilerek bazı bulgular elde edilmiştir. İŞKUR Genel Müdürlüğü tarafından Türkiye çapında Orman Genel Müdürlüğü'ne tahsis edilen 120. 000 TYP çalışanı içerisinde 2015 yılında Şanlıurfa Orman İşletme Müdürlüğü'ne verilen kontenjan 4000 işçidir. Bunlardan belge eksikliği ve işe alım şartlarına uymaması nedeni ile 700 işçinin işe girişi yapılmamıştır. İşe girişi yapılan işçi sayısı 3300 kişidir. İşe girişi yapılan bu işçilerden ise 195 tanesinin çeşitli nedenlerle iş çıkışları yapılmıştır. Şanlıurfa Orman İşletme Müdürlüğü'nde 2015 yılında ormancılık işlerinde aktif olarak çalışmaya başlayan işçi sayısı 3105'dir. TYP işçilerinin yöre ekonomisine katkılarını ölçmek üzere konunun sosyo-ekonomik boyutlarını içeren anketlerin SPSS programı ile istatistiksel olarak değerlendirilmesi ve sonuçlarının yorumlanmasının yanı sıra, işgücü birim zaman verimlilik analizlerini içeren bazı çözümlemeler ile tez çalışmasının özgün değeri yükseltilmeye çalışılmıştır. Bu amaçla Toplum Yararına Program kapsamında çalıştırılan işgücü içerisinden istatistiki rastgele örnekleme ile ve %95 güvenle hesaplanan örnek büyüklüğünü temsil eden bir örnek büyüklüğü belirlenmiştir. İşgücü örnek toplum büyüklüğü 400 kişi olarak alınmıştır ve bu hedef kitleye 10 sorudan oluşan ve çalışma koşulları ile iş memnuniyetini ölçen bir anket düzenlenmiştir. Bu çalışmada işgücüne uygulanan anketin yanı sıra, bu işgücünü çalıştıran Şanlıurfa Orman İşletme Müdürlüğü teknik ve yönetici personelinden oluşan 20 kişiye de 10 sorudan oluşan işgücünden memnuniyet ve performans anketi uygulanmıştır. Tez çalışması sonucunda elde edilen çeşitli analizler, bulgular ve sonuçlara ilişkin yorumlar tez içerisinde ilgili bölümlerde ayrıntılı olarak verilmeye çalışılmıştır. Tüm bunların ışığında TYP işçilerinin işgücü birim zaman verimlilik analizlerinin olumlu sonuçlandığı ortaya konulmuştur. Ayrıca yürütülen anket çalışmalarından elde edilen destekleyici sonuçlar ışığında, TYP uygulamalarının yörede işsizliğin önlenmesinde önemli bir yer tutuğu ve başarı ile uygulandığı görülmektedir. Bu tür uygulamaların uzun süreli işsizliği önleme performansı olmadığı bilinmekle birlikte, geçici de olsa gelir getirici etkisi ve işsiz sayısının azaltılmasında önemli bir faktör olduğu kanaatine ulaşılmıştır. Bu açıdan özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerindeki işsizlerin bu tür doğru istihdam politikaları ile yönlendirilmeleri son derece olumlu görülmektedir. Bu nedenle, TYP'nin yöre insanlarının sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeyleri ile sosyal refah endekslerine katkılarının olduğu görülmekle birlikte, orman işletmesinin de işgücü temin etme ve istihdam yaratma noktasındaki olumlu gelişmelere imkan verdiği tespit edilmiştir.