turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Cumhuriyet'in ilanından Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'na Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşu

Bu çalışma, asıl olarak, 1 Ağustos 1923- 23 Nisan 1924 arasındaki siyasal gelişmeleri aktarmayı amaçlayan bir tarih çalışmasıdır. Bu dönemin ele alınmasının temel nedeni, burjuva devriminin demokratik boyutunun bu dönemde ana hatları ile tamamlanmış olmasıdır. Çalışma, dönemin gazeteleri ile Meclis tutanakları gibi birincil kaynaklara dayanmakta, ortaya çıkan sonuç Mustafa Kemal Atatürk ve İsmet İnönü'nün anılarıyla karşılaştırılmaktadır. Birinci Bölüm'de, 30 Ağustos 1922- 1 Ağustos 1923'dönemi kısaca özetlendikten sonra, TBMM'nin İkinci Devre'si, Halk Fırkası'nın kuruluşu, Ankara'nın başkent oluşu, Meclis'in açılışından itibaren yürütülen Teşkilat-ı Esasiye tadilatı çalışmaları anlatılmakta ve yaratılan Heyet-i Vekile buhranının ardından Cumhuriyet'in ilan edilişi aktarılmaktadır. İkinci Bölüm'de Cumhuriyet'in ilan edilişi üzerine İstanbul'dan Ankara'ya yöneltilen eleştiriler, Halife'nin istifa söylentileri, Halk Fırkası'nın yeniden yapılanması, Rauf Bey'in verdiği beyanatın Fırka Grubu'nda ele alınması, Ağa Han ve Emir Ali'nin mektubu üzerine İstanbul İstiklal Mahkemesi'nin kurulması, Bütçe hazırlıkları, Mustafa Kemal Paşa'nın İzmir gezisi ve Hilafet'in ilga edilmesi gibi konular ele alınmaktadır. Üçüncü Bölüm'de, Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nda değişiklik yapmak için Cumhuriyet'in ilanından sonra yürütülen çalışmalar, Kanun-ı Esasi Encümeni'nin çalışmaları, hazırlanan kanun teklifinin TBMM'ye gelmesi, TBMM'deki görüşmeler, kanunun bazı maddelerinin reddedilmesi üzerine çıkan buhran ve Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nun kabul edilmesi ve Meclis'in tatile girmesi anlatılmaktadır. Sonuç olarak, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşunun bu aşamasında, Halk Fırkası sayesinde kurulan bir Meclis disiplini ile önemli kararlar alınarak, Türkiye'de burjuva devriminin demokratik boyutu ana hatlarıyla tamamlanmış ve Türkiye Cumhuriyeti modern bir devlet olarak kurulmuştur.
Türkiye'de çağdaşlaşma sürecinde devletçi politikaları oluşumu

Bu çalışma üç ana bölümden oluşmuştur. Birinci bölümde, İttihat ve Terakki'nin düşünsel olarak ortaya çıkışı, eylemci bir örgüte dönüşmesi, İkinci Meşrutiyet'in ilanı ile başlayan süreç ele alınmıştır. İkinci Meşrutiyet ortamında İttihat ve Terakki'nin siyasal iktidarını sağlamlaştırması, İttihat ve Terakki'nin gerçekleştirmek istediği reformlar ve iktisadi alanda yapılmak istenen ve yapılabilen yenilikler ele alınmıştır. İttihat ve Terakki'nin tek-parti yönetimini kurması 'milli iktisat' politikaları, birinci bölümün konuları arasındadır. İttihat ve Terakki ilkin 'Osmanlıcılık' diye ifade edilen bir bütünsel ideolojiden giderek 'Türkçülük' temeline dayalı bir ulusal ideolojiye ulaşmıştır. Yapısal anlamda, örgütü, üç kişilik bir çekirdek kadro yönetmeye başlamış, Birinci Dünya Savaşı'na bu üçlünün aldığı bir kararla girilmiştir. Birinci Dünya Savaşı Osmanlının olduğu gibi İttihat ve Terakki'nin de sonu olmuştur. İkinci bölümde, İkinci Meşrutiyet'in ve özellikle Türkiye Cumhuriyeti'nin birer çağdaşlaşma deneyimi olması bağlamında; çağdaşlaşma, modernleşme ve batılılaşma kavramlarına ilişkin çözümleme denemesine girişilmiştir. Çağdaşlaşma ile batılılaşmanın özdeş olmadığı belirtilmeye çalışılmıştır. Üçüncü bölümde ise cumhuriyet dönemi ele alınmıştır. Milli mücadele dönemi, cumhuriyetin ilanı, iktisatta liberal dönem, tek-parti yönetiminin kurulması ve iktisadi devletçilik uygulamalarının başlaması ikinci bölümün konuları arasındadır. Cumhuriyet dönemi bir çağdaşlaşma deneyimi olması bağlamında, İttihat ve Terakki döneminin devamı niteliğindedir. Ancak cumhuriyet deneyimi daha gerçekçi, çağdaşlaşmaya daha yakın ve uygun bir deneyimdir. Sonuç olarak Türkiye'de çağdaşlaşma alanında son yüzyılda önemli sayılabilecek bir yol alınmış olmasına rağmen, birçok eksiklikler olduğu ve 'çağdaş uygarlık düzeyine ulaşmak'için daha gerçekçi ve toplumsal politikalar izlemek gerektiği söylenebilir
1917 Bolşevik Devrimi'nin Osmanlı Mebuslar Meclisi ve Türkiye Büyük Millet Meclisi'ndeki yankıları

1917 Bolşevik Devrimi'nin Osmanlı Mebuslar Meclisi ve Türkiye Büyük Millet Meclisindeki Yankıları? adlı bu araştırmada: 20. yüzyılın başında meydana gelen ve Dünya Tarihi'ne damgasını vuran, Ekim 1917 tarihinde gerçekleşen Bolşevik Devrimi'ni; yeni bir yüzyılla yıkılacak olan bir imparatorluğun ve bu imparatorluğun enkazından doğan genç ve dinamik bir devletin nasıl değerlendirdiği ele alınmıştır. lk bölümde, Bolşevik Devriminin mahiyeti ve fikirsel temeli üzerinde durulmuş; Devrime neden olan sebepler, Devrimin gelişimi ve Devrim sonrasıRusya'daki gelişmeler sırayla incelenmiştirkinci bölümde, Devrimi yakından takip etmeye çalışan Osmanlı Basını'nınDevrim hakkındaki haberleri hangi kaynaklardan nasıl yansıttığı anlatılırken, Devrimle birlikte I. Dünya savaşından çekilen Rusyanın, Osmanlı Yönetiminde veMeclisinde değerlendirilişi açıklanmıştır. Üçüncü ve son bölümde ise Milli Mücadele Döneminde Anadolu Basını'nınBolşevizm ve Bolşevik Devrimi hakkındaki düşüncesi yansıtılmaya çalışıldıktan sonra Osmanlı mparatorluğu'nun tarih sahnesinden çekilmesiyle yerine kurulan ve emperyalizme karşı Milli Bağımsızlık Mücadelesi veren yeni bir devletin ilk aşaması olan Türkiye Büyük Millet Meclisinin, kuzey komşusu olan Sovyet Bolşevik Devleti ile olan ilişkileri ele alınmıştır. Ayrıntılar diplomatik ilişkilerden çok Devrim'inmahiyeti üzerinde tutulmuştur. Son olarak Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin kurucusu Kemal Atatürk'ün Bolşevik Rejimi'ne karşı takip erttiği siyasetin içeriği belirtilmiştir.
Türkiye'de ulus - devlet ve Ziya Gökalp - Mümtaz Turhan - Erol Güngör

İTürkiye'de Ulus ? Devlet ve Ziya Gökalp ? Mümtaz Turhan ? Erol Güngör? başlıklı çalışma beş bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde konuya ilişkin yapılmış akademik incelemelere değinilmiş ve çalışmanın kapsam ve hedefi ortaya konmuştur. I. Bölümde ulus ? devlet olgusunun kavramsal ve tarihsel çerçevesi incelenmiştir. Feodaliteden mutlakiyetçi krallıklara, kral devletten ulus ? devlete geçiş süreci tarihsel perspektiften ele alınmıştır. Etnisite, ulus, ulus ? devlet kavramları açıklanmıştır. Olgunun politik görünümünü izah ettiği düşünülen İngiltere ve Fransa örneğine değinilmiştir. II. Bölümde Türkiye'de ulus ? devlet olgusunun gelişimi incelenmiştir. Osmanlı'da modernleşme ihtiyacının ortaya çıkışı, Sened ? i İttifak, Tanzimat Fermanı, Islahat Fermanı, I. Meşrutiyet, II. Meşrutiyet ve Cumhuriyet'e geçiş süreçleri ulus ? devlet bağlamında ele alınmıştır. III. Bölümde Ziya Gökalp'in görüşleri ulus ? devlet ekseninde incelenmiştir. Gökalp'in etnisite, ulus, ulus ? devlet kavramlarına, Türkiye'de yaşanan siyasal modernleşmeye, ulusal egemenlikten pay alan bireyin zihniyet dünyasını inşa etmek gayesini güden aydınlanma arayışlarına ve ekonomi politiğe bakışı ortaya konmuştur. 1923 sonrası, ulus ? devleti tahkim etmek gayesini güden inkılaplarla Gökalp'in ünsiyeti tartışılmıştır. IV. Bölümde, Mümtaz Turhan'ın görüşleri ulus ? devlet ekseninde incelenmiştir. III. Bölümde zikredilen başlıklar altında konu ele alınmıştır. Turhan'ı Gökalp'e bağlayan hususlara dikkat çekilmiştir. V. Bölümde Erol Güngör'ün görüşleri ulus ? devlet ekseninde incelenmiştir. III ve IV. Bölümde zikredilen başlıklar altında konu ele alınmıştır. Ziya Gökalp ? Mümtaz Turhan ? Erol Güngör geleneği tartışılarak çalışma sonuçlandırılmıştır.
Güneydoğu' da terör ve Türkiye Cumhuriyeti' nin yürüttüğü mücadele (1984-2000)

Bu çalışmada temel amaç, 1984 yılı Ağustos ayında Güneydoğu Anadolu'da yer alan Eruh, Şemdinli, Şırnak baskınlarıyla eylem safhası başlatılan bölücü maksatlı terör olaylarına yönelik olarak Türkiye Cumhuriyeti Devletinin yürüttüğü mücadeleyi ortaya koymaya çalışmaktır. Dört bölümden oluşan çalışmanın ilk bölümünde terör ve terörle ilgili literatüre girmiş olan kavramlara ilişkin tanım ve değerlendirmelere yer verilerek, bu kavramlardan en çok önem arz eden etnisite kavramının ele alınışı irdelenmiş, çalışmaya konu olan Güneydoğu Anadolu'da yaşayan insanların etnik kökenleri incelenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde terörle ilgili evrensel ve milli hukuk kuralları ele alınmış, terörle mücadelenin hukuksal çerçevesi belirlenmeye çalışılmıştır. Öte yandan Türkiye'de terörün tarihi gelişim süreci içerisindeki seyri, Türkiye'de terörün sebepleri, Türkiye'de terörün oluşumuna katkı sağlayan sosyal, kültürel nedenler ve ekonomik durum ile, terörle mücadele usul ve yöntemlerinin yanında, mücadelenin değişik evrelerinde değişik kişi ve kurumlarca terörle mücadelede başarılı olunmasına yönelik ileri sürülen çözüm önerileri irdelenmiştir. Üçüncü bölümde PKK'nın amacı ve faaliyetlerinin gelişimi ele alınmış, akabinde terörle mücadelenin aşamaları, Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin yürüttüğü bu mücadelenin askeri, sosyo-kültürel, ekonomik yönleri ve terörle mücadelede izlenen strateji ve terörle mücadelenin gelişimi ile terörle mücadelenin fiziki boyutunun yanında, psikolojik harekat konusu üzerine eğilinmiştir. Dördüncü bölümde, PKK'nın Abdullah Öcalan'ın yakalanması sonrasındaki durumu ve siyasallaşma faaliyetleri ile buna bağlı olarak yeni kuruluş yapısı ve terör sorununun etnik bir sorun haline gelmesi ele alınmıştır. Bu bölümde PKK ile mücadele için öngörülen yöntem ve uygulamalar başlığı altında; terörün genel kolluk kuvvetlerince kontrol altma alınması ve OHAL uygulamasının kaldınlmasının yarımda ve PKK'nın siyasi alandaki faaliyetlerine bağlı olarak geliştirilmesi öngörülen stratejilere değinilmiş ayrıca PKK ile mücadelenin farklı boyutları olan 'Köye Dönüş ve Rehabilitasyon' Projesi, Geçici Köy Koruculuk Sistemi ve Güneydoğu Anadolu Projesi ana hatlarıyla incelenmesini müteakip, terörle mücadelenin uluslararası siyasi boyutu değerlendirilerek Türkiye'nin Irak-Kuzey Irak politikası incelenmeye çalışılmış, bilahare Kopenhag Kriterleri doğrultusundaki uluslararası baskılar ortaya konmaya çalışılarak, AB Projesinin Şark Meselesi Bağlamında Analizi yapılmıştır.
27 Mayıs darbesinin Sakarya basınına yansımaları

27 Mayıs 1960 Askeri darbesi Türk siyasi hayatının en önemli dönüm noktalarından biridir. 27 Mayıs darbesi ile beraber Türk halkın büyük desteği ile yönetime gelen Demokrat Parti'nin on yıllık iktidarı son bulmuş ve Cumhuriyet tarihinde darbelerin ve askeri vesayetin önünü açan yeni bir süreç ortaya çıkmıştır. 27 Mayıs'ın ortaya çıkardığı siyasi, sosyal, ekonomik vb. etkileri ise halkın tamamında hissedilmiştir. 27 Mayıs darbesinin bu etkilerini halka hissettiren en önemli araç ise dönemin en yaygın kitlesel iletişim ve haberleşme aracı olan gazeteler sayesinde olmuştur. Ulusal ve yerel düzeyde yayın yapan gazeteler sadece 27 Mayıs darbesi ile ilgili gelişmeleri aktarmakla kalmamış, askeri yönetimin ortaya çıkardığı korku ikliminde darbeden ve darbecilerden yana tavır almıştır. Gazeteler darbe ile ilgili haberleri ve gelişmeleri sevinç ifade eden büyük punto ve manşetlerle aktarmıştır. Ele aldığımız bu çalışmada Sakarya basınının 27 Mayıs darbesini nasıl karşıladığını ve nasıl etkilendiğini, dönemin yerel gazetelerine yansıyan haberler doğrultusunda değerlendirilmeye çalışılmıştır. 27 Mayıs sonrası Sakarya basını, 27 Mayıs darbesini büyük sevinç ile karşılamış ve darbeden inkılap diye bahsetmiştir. Darbe sonrası tüm yurtta olduğu gibi Sakarya'da da yönetimin değişmesiyle beraber gazetelerinde yayın politikaları da değişmiştir. Darbe sonrası yer alan haberlerde Demokrat Parti ve Demokrat Parti'liler hain, darbeyi gerçekleştiren asker ve ordu ise kahraman ilan edilmiştir. Sakarya'da 27 Mayıs darbesine dair kutlama ve miting haberleri gazetelerde tam sayfa olarak verilmiştir. Gazetelerde yer alan köşe yazılarında ise halka 27 Mayıs darbesinin haklılığı anlatılmaya çalışılmıştır. Hazırlanan bu çalışmada genel olarak 27 Mayıs darbesinin Sakarya basınına yansımaları ele alınmıştır.
Mihrali Bey

XIX. Yüzyil boyunca Ruslar'ın emelleri gereği yayılma politikası uygulaması sonucu, egemenliği altındaki ulusları sindirme, asimile etme çabaları Kafkaslar'daki Türkler üzerine bir karabulut gibi çökmüştü. Bu durum halkı galeyana getirmiş ve halk arasından birçok isimsiz kahraman türemiştir. Çalışmamızın kahramanı Mihrali Bey Tiflis'te doğmuş bir Karapapak Türküdür. Babası ölünce, cenazesi müslüman adetlerince gömülmeyince Ruslar'a isyan edip dağa çıkmıştır. Osmanlı Devleti'nde de suç işlemesiyle iki tarafta da aranan bir kanun kaçağı olmuştur. 93 Harbi'nin başlamasıyla kendi saflarında savaşmak kaydıyla iki devlet tarafından affedilmiştir. Kendisi Osmanlı Devleti saflarına geçerek Ruslar'a karşı savaşmıştır. Kars Savunmasında kahramanlaşmış, mertliği, yiğitliği, itaati ile Binbaşılığa yükselip Ahmet Muhtar Paşa'nın sağ kolu olmuştur. Savaş sonunda Sivas'da kurulan 40. Hamidiye Alayı'nın başına getirilerek İÇ ve dış isyanların bastırılmasında kullanılmıştır. Bu cenk ve halk kahramanının 93 Harbi'ndeki ve tarihteki rolü halkın destanlarıyla da ölümsüzleşmiştir.
Demokrat Parti Dönemi'nde tokat (1950-1960)

tez çalışmasında 1950- 1960 yılları arasında iktidarda bulunan DP hükümetlerinin politikaları ve bu politikaların Tokat ili özelindeki yansımaları ele alınmıştır. Çalışmalar yapılırken Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi'nde bulunan arşiv belgeleri ile ilgili dönemde çıkarılan yerel gazetelerden elde edilen bilgiler değerlendirilmiştir. Ayrıca konumuzla ilgili telif ve tetkik eserlerden de yararlanılmıştır. Çalışmamız giriş, dört bölüm ve sonuç kısımlarından oluşmaktadır. Çalışmamızın Giriş bölümünde Türkiye'de 1946- 1950 yılları arasında yaşanan çok partili hayata dönüş sürecinden bahsedilmiştir. Bu süreçte kurulan siyasi partiler hakkında bilgi verilmiştir. I. Bölümde 1946- 1960 yılları arasında Türkiye'de mevcut siyasi partilerin Tokat ilindeki teşkilatlanması, seçimlerdeki çalışmaları, seçim sonuçları ve Tokat'ta görev yapan idareciler hakkında bilgi verilmiştir. II. Bölümde ilgili dönemde Tokat'ta idari yapı, ilçelerin durumu, nüfus, göçler, sağlık, haberleşme, spor gibi sosyal alanlardan bahsedilmiştir. Tezimizin III. Bölümünde DP'nin Milli Eğitim Politikaları doğrultusunda Tokat'taki eğitim faaliyetlerinden, Tokat basınından, Tokat'ta kültürel faaliyetlerden bahsedilmiştir. IV. Bölüm olan son bölümde DP dönemindeki ekonomik gelişmelerin Tokat'taki yansımaları ve hükümetlerin uyguladığı politikalar doğrultusunda Tokat'ta tarım, hayvancılık, bayındırlık, ulaşım, madencilik konularına değinilmiştir. Sonuç bölümünde elde edilen veriler değerlendirilmiştir.
The national education board conferences and political transition: 1939-1960

Bu tez, tek partili sistemden çok partili sisteme geçiş dönemindeki milli eğitim sisteminde devamlılık ve değişikliği incelemek amacıyla, özellikle, 1940'lı ve 1950'li yıllarda yapılan Milli Eğitim Şuralarının raporlarını içermektedir. Şuralar, araştırmacılar tarafından genellikle Türkiye Cumhuriyeti tarihindeki en kritik eğitim meseleleriniyansıtan bir ayna olarak kullanıldılar. Bu tez, Şuralarda tartışılan konuların dönemin en önemli noktaları olduğunu varsaymadan, Şuraların niteliğini daha eleştirel bir yaklaşımlainceliyor. Tezin amacı, içinde çok önemli toplumsal değişikliklerin yer aldığı yirmi yıllık bir dönemde Şuraların rolü, görevi ve algılanışının nasıl bir evrim geçirdiği detaylarıylaincelemektir. Bu amaç doğrultusunda, çalışma, Cumhuriyetin doğuşundan 1960 yılında gerçekleşen askeri darbeye kadar eğitim alanındaki gelişmelere ve eğitim sisteminimilliyetçilik doğrultusunda biçimlendirme çabalarına odaklanıyor. Bunun yanı sıra, Milli Eğitim Şuralarının içerikleri daha ayrıntılı ve eleştirel bir yaklaşımla tartışılıyor. Budoğrultunda, Şuraların din eğitimi, meslek okulları, köy enstitüleri ve eğitimde demokrasi gibi konular hakkında Milli Eğitim Bakanlığına yaptıkları önerilerin ne kadar dikkate alınmış olduğu inceleniyor. Şura önerlerinin genel olarak hükümet politikalarına bir ölçüde yansımış olmalarına rağmen, bazı durumlarda aksi yönde gözlemler yapmak da mümkün olmaktadır. Sonuç olarak, Şuraların incelenmesi Türkiye Cumhuriyeti eğitim tarihine ışık tutabilecek niteliktedir. Ama bu, sadece önerilerin içeriğine bakarak değil, tartışmaların bağlam ve arka plan dikkate alındığında değerlendirilebilecek bir imkandır.
1960-1980 yılları arasında Türkiye'nin Orta Doğu politikası

tez, 1960- 1980 yılları arasında, Türkiye'nin Orta Doğu politikasını incelemektedir. Tezin amacı, Türkiye'nin Orta Doğu'ya yönelik izlediği politika sonucu, ortaya çıkan konu ve sorunların, kamuoyu ve siyaset kültürü açısından öneminin ne şekilde olduğunu ortaya koymaktır. Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan itibaren Batılılaşmanın hedef olarak alınması, Türk dış politikasında asker-seçkinlerin, Orta Doğu ile ilgilenmelerini engellemiştir.1960- 1980 yılları arasında çok sayıda hükümet değişikliği olmuşsa da, Orta Doğu'ya yönelik politikaları ile ilgili olarak hükümet programlarında pek değişiklik görülmemektedir. 1961 Anayasası'nın getirdiği özgürlük havası içinde ilk defa tartışma konusu olan dış politika üzerinde, kamuoyu da belirleyici unsur olmaya başlamıştır. Özellikle 1965'ten sonra, Türkiye'nin Arap ülkelerine yakın bir politika izlemeye başlamasında, Türk kamuoyununtepkisinin de önemli rolü olmuştur. Kamuoyunun, dış politikayla ilgili konulardaki bilgisizlik ve ilgisizliği nedeniyle çok etkili olamadığı görülmektedir. Kamuoyunun bilgilendirilmesindeetkin olan basın 1965- 1971 döneminde oldukça etkili olmuştur. Ancak, iç politikadaki olumsuz gelişmeler kamuoyunun uzun süre belirleyici olmasını engellemiştir. Türkiye, 1965 sonrasında uluslararası platformlarda yalnız kalmasının verdiği sıkıntı içerisinde Arap ülkelerine yaklaşmaya başlamıştır. Zaman zaman ilişkilerde, inişler çıkışlargörülse de, Türkiye'nin Orta Doğu'ya yönelik sağlam bir politikası olmadığı için ilişkilerde çok başarılı olduğu görülmemektedir.
Identity problem through the 'sea' theme in the works of Cevat Sakir

Bu tezde, Cevat Şakir'in edebi eserlerindeki kimlik sorunu deniz teması üzerinden incelenecektir. Bu çalışma Balıkçı'nin tarihçi yahut teorisyen olmadığını fakat edebiyatta deniz temasına bağlı olarak Türk kimliğini milli bir anlatı olarak inşa ettiğini göstermeyi amaçla-maktadır. Eserlerinde sistemli bir yaratılış tezi görülmez. Bu bağlamda, eserlerinde yer alan kimlikler Türkiye Cumhuriyeti'nin kimlik krizini çözme noktasında homojen bir bütün teşkil etmez. Eserleri akademik olmamakla birlikte anlaşılır çözümler ihtiva etmez. Balıkçı, deniz unsurundan hareketle bir Akdeniz kimliği oluşturmaya çalışır. Ancak, teorilerini açık bir şekilde ortaya koyan bir plan hazırlamaz. Bununla beraber, edebi eserleriyle denemeleri üslup bakımından birbirinden ayrılmaz. Yine de sözde tarihsel yaklaşımı popüler olur çünkü resmi kültür politikasına oldukça uygun düşer. Onun yarattığı milli anlatılar Homi K. Bhabha'nın 'belirsizlik' kavramıyla ve Partha Chatterjee'nin 'tematik-problematik' ikilemiyle açıklanabilir. Buna paralel olarak Balıkçı'nın tarihsel yaklaşımı Cumhuriyet rejiminin resmi kültür politikasında dikkat çekici bir yer kazanır. Bu çalışmada gösterileceği üzere Balıkçı, Türk edebiyatında deniz temasına bağlı olarak yeni bir milli anlatı yaratmıştır ve günümüzde dahi edebiyat kanonunun içerisinde yerini korumaktadır.
Kürdistan Tealİ Cemiyeti: Kuruluş, amaç ve faaliyetler

Kürtlerin muhtariyet elde etme veya tam bağımsız devlet kurma yönündeki çabaları, legal ya da illegal örgütlenmeler yoluyla XX. yüzyılın başından itibaren sistematik bir boyut kazanmakla birlikte, Birinci Dünya Savaşı öncesi Kürt örgütsel yapılanmalarının milliyetçi karakteri, Osmanlılık kimliği üzerinden şekillenmiştir. Savaş sonrası konjoktürün sunduğu şartlar, Kürt milliyetçi karakterinin Osmanlılık kimliğinin yeniden değerlendirilmesine yol açmıştır. Muhtariyet ya da tam bağımsızlık eksenindeki tartışmalarla ayrılıkçı bir mahiyet kazanan Kürt milliyetçiliğinde belirleyici olan kesimler, amaca ulaşma yolunda hem meşru Osmanlı hükümetleriyle hem de meşruluk kazanma çabasındaki Anadolu Hareketi'yle mücadele etmek zorunda kalmıştır. Kürt milliyetçi hareketi, Kürdistan Teali Cemiyeti aracılığıyla içsel mücadelede başarı sağlamanın önemli bir adımının İngiltere ve ABD gibi dış devletlerin desteğinden geçtiğini düşünerek, bu devletler nezdinde yoğun diplomatik teşebbüslerde bulunmuştur. Kürdistan Teali Cemiyeti, ABD reisi Wilson'un prensiplerinden ve Anadolu Hareketi ile doğrudan olmasa bile mücadelesini fırsat bilerek İngiltere'den büyük bir beklenti içerisine girmiştir. İç ve dış farklı güçlerle yürütülen temaslarda Wilson Prensipleri, Barış Konferansı ve en nihayetinde Sevr Antlaşması, Kürdistan Teali Cemiyeti için bir umut ışığı olmuş, ancak Mustafa Kemal liderliğindeki Anadolu Hareketi, Cemiyete karşı verdiği sert mücadele ile bu umut ışığını söndürmüştür. Anadolu Hareketi, Cemiyetin siyasal Kürt milliyetçiliğini, kurmak istediği yeni devlet için büyük bir tehdit olarak görmüştür. Anadolu Hareketi takip ettiği siyasetle Kürtlerin önemli bir kesiminin desteğini sağlayarak Cemiyeti önemli bir dayanaktan yoksun bırakmıştır. Halk desteğinden mahrum kalması, Cemiyetin akıbetinin seyrinde bir bakıma belirleyici olmuştur. Kürdistan Teali Cemiyeti, Kürt milliyetçiliğinin siyasallaşmasının yanı sıra Kürt milliyetçiliğinin kültürel yönüne de hizmet etme çabası vermiştir. Mesela Kürt tarihi, Kürtlerin kökeni, Kürt edebiyatı ve sosyal yaşantısına yönelik derin bilimsel analizler içermese de imkanları ve dönemin şartları ölçüsünde katkı sunmaya çalışmıştır.
1955-1963 Kıbrıs'ta yeraltı faaliyetleri ve Türk Mukavemet Teşkilatı

Kıbrıs konusunu özellikle 1950'Ii yıllardan itibaren uluslararası kamuoyunun gündemine getirerek, Büyük Yunanistan ideali çerçevesinde Enosis rüyasını gerçekleştirmek ve Kıbrıs adasını da Yunanistan'a bağlamak düşüncesindeki Yunanistan'ın bu çabaları boşa gittikçe adadaki huzursuzluk da gittikçe artmaya başlamıştır. Zorla yaptırılan ve sonucu da belli olan plebisit sonrasında Kıbrıs'ı silah zoruyla Yunanistan'a bağlama çabaları ivme kazanır ve emekli bir Yunan subayı olan Grivas tarafından EOKA tedhiş örgütü kurulur. Teşkilatın çekirdeği Yunanistan'ın başşehri Atina'da Grivas ve Makarios tarafından atılır, altyapı burada hazırlanır ve harekete geçilir. EOKA'nm hazırlıklarını ve kuruluşunu Kıbrıs adasında da tamamlaması sonrasında 1 Nisan 1955 tarihinden itibaren önce İngilizlere ve İngiliz askeri birliklerine karşı başlatılan saldırılar, kundaklama faaliyetleri, sabotaj ve öldürme girişimleri daha sonra kısa zamanda bütün adaya yaydır ve Türklerinde içine alacak şekilde büyür. EOKA terörü karşısında çaresiz kalan İngiliz idaresi de ne yapacağını bilmez bir haldedir ve özellikle Türklere yönelik cinayetlere tedbir alması da mümkün değildir. Klasik politikası çerçevesinde daha sonra 'Böl ve yönet' politikasını Kıbrıs'ta da uygulamaya geçen İngiliz idaresinin bu tutumu karşısında Kıbrıslı Türkler tamamen kendilerini müdafaaya yönelik olarak arayış içerisine girmeye başlarlar. Kendilerini korumaya yönelik olarak tedbirler almaya çalışan Kıbrıslı Türkler etkili olmaktan uzak Karaçete, Volkan, 9 Eylül gibi mahalli bir takım teşkilatlar kurarlar. Ancak bu teşkilatlanmaların EOKA karşısında çaresiz kalmasıyla beraber yeni arayışların içerisine girilecek ve profesyonel bir örgütlenme ortaya çıkacaktır. Rauf R. Denktaş, Dr. Burhan Nalbantoğlu ve Kemal Tanrısevdi tarafından kurulan Türk Mukaveet Teşkilatı daha sonra Türkiye'nin devreye girmesiyle tamamen profesyonel, disiplinli, eğitimli ve gizlilik içerisinde faaliyetlerini sürdüren bir teşkilat olarak bütün ada sathına yayılacak ve bütün Kıbrıslı Türkleri kapsayacak şekilde görev yapacaktır. Tamamen savunma amaçlı olarak tesis edilen Türk Mukaveet Teşkilatı, Kıbrıslı Rumların Akritas Planı olarak adlandırdıkları Türkleri topyekün imhaya yönelik harekete geçtikleri 21 Aralık 1963 tarihine kadar bu özelliklerini korur ve EOKA'nın aksine masum sivillere karşı herhangi bir eylemin içerisine girmez. 21 Aralık 1963 tarihine katar ketumiyetini koruyan teşkilat bu tarihten itibaren ortaya çıkarak Rum saldırılarına karşı koyar ve Kıbrıslı Türklerin topyekün imha edilmelerini engeller. rv