turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Yemen'de Osmanlı-İngiliz mücadelesi (1871-1914)

Artan ticari faaliyetler ve doğrudan ticaret merkezlerine ulaşma istekleri, dünyadaki belli başlı merkezleri ön plana çıkarmıştır. Daha XVI. yüzyılda ilgi duyduğu bölgelere yönelmeye başlayan İngiltere, kendisini 1800'lü yılların başlarında Yemen'de bulmuştur. 1839 yılından itibaren de Aden'de çeşitli antlaşmalar yaparak Yemen'deki kalıcığını daha da güçlendirmiştir. Osmanlı Devleti'nin Kızıldeniz ve Hindistan ile ilgisi Yavuz Sultan Selim'in 1517 yılında Mısır'ı almasıyla artmıştır. Osmanlı Devleti bu ilgi nedeniyle kendisini Hindistan kıyılarında, doğal olarak da Yemen'de bulmuştur. Dini açıdan varlığını burada hissettiren Osmanlı Devleti, zaman içinde idari açıdan Yemen'den uzaklaşmıştır. Özellikle de Yemen'e İngiltere'nin girişi, Osmanlı devlet adamlarının dikkatini çekmiştir. Dolayısıyla Yemen'e askeri seferler düzenleyerek yeniden hakimiyet kurmak istemişlerdir. Osmanlı Devleti, Yemen'de varlığını hissettirmek için yaptığı faaliyetler neticesinde İngiltere ile karşı karşıya gelmiştir. Osmanlı Devleti, Yemen'de İngiltere'nin varlığını tehdit eder hale gelmiştir. 1871 yılından sonra hem Osmanlı Devleti hem de İngiltere arasında diplomatik faaliyetler başlamıştır. Yemen'de Osmanlı Devleti ile İngiltere arasında sınır anlaşmazlığı ortaya çıkmış, bu uzun süren çalışmalarla neticelendirilmiştir. Bu çalışma, Türkiye'deki Osmanlı Arşivi ve İngiltere'deki The National Archives'da bulunan belgeler ışığında oluşturulmuştur. Bugüne kadar Yemen hakkında hem Osmanlı Arşivi hem de İngiliz Arşivleri dikkate alınarak yürütülen bir çalışma mevcut değildir. Bu tez, öncelikli olarak bu mesele hakkında bilimsel katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Başlangıcından Rus hakimiyetine kadar Kumuk Türkleri ve Tarku Şamhallığı

Kafkasya tarih boyunca çeşit kavimlerin istilasına ya da göçüne sahne oldu. Bazı kavimler ise Kafkasya'ya gelerek burasını yurt edindiler. Bu kavimlerden birisi de Türkler idi. Tarihin farklı dönemlerinde Kafkasya'ya gelen çeşitli Türk boyları burada yeni bir Türk topluluğu oluşturdular. Kumuk Türkleri olarak bildiğimiz bu Türk topluluğu Tarku Şamhallığını kurdular. Şamhallığın kuruluş tarihi bilinmemekle beraber, Şamhallık XVI. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Kafkasya'daki siyasi gelişmelerin içerisinde yer aldı. XVI. yüzyılın sonlarına gelindiğinde ise bu siyasi gelişmelerin seyrini değiştirebilecek bir güce ulaştı. Tarku Şamhallığının en güçlü döneminde hanedan üyeleri arasında yaşanan saltanat mücadelesi Şamhallığın parçalanmasına neden oldu. Tarku Şamhallığı ile Şamhallıktan ayrılan beylikler arasında Dağıstan hakimiyeti için yaşanan mücadele Şamhallığın gücünü zayıflattı. Ancak Kumuklar Rus ve İran saldırılarına karşı birlikte hareket etmeyi başardılar. Tarku Şamhallığı XVII. yüzyılın ortalarına doğru Şamhallıktan ayrılan beylikleri tekrar hakimiyeti altına alarak eski gücüne ulaştı. Ancak II. Surhay Şamhalın ölümünden sonra tahta geçenler ülkeyi idare etme kabiliyetinden yoksun olduklarından Şamhallık giderek zayıfladı ve XVIII. yüzyılda Rusya'nın nüfuzu altına girdi. Bu dönemde Endirey Beyliği dışındaki Kumuk beylikleri ve Tarku Şamhallığı tamamen Rusya'nın hizmetinde yer aldılar. Endirey beyliği ise Rusya karşıtı ve Osmanlı Devleti yanlısı bir siyaset takip etti. Bu siyaset Endirey beyliğini dış etkilerden bir süre uzak tuttu. Ne var ki Rusya'nın Dağıstan'ı ele geçirmek için düzenlediği Hazar Denizi Seferi neticesinde Dağıstan kısa bir süreliğine Rusya'nın hakimiyeti altına girdi. Bu dönemden itibaren gerek Osmanlı Devleti'nin gerekse İran'ın Dağıstan'ı ele geçirmek için yaptıkları girişimler sonuçsuz kaldı. Neticede Kumuklar üzerindeki Rus nüfuzu giderek arttı ve Rusya XIX. yüzyılın başlarında Kumuklardan ciddi bir direniş görmeden Tarku Şamhallığını ele geçirdi. Bu çalışmada Tarku Şamhallığının siyasi tarihi ele alınıp Şamhallığın Kafkas kavimleri ile ilişkileri ve Osmanlı, Rusya ve İran Devletleri ile münasebetleri incelenmiştir.
Osmanlı Meclis-i Mebusanı ve faaliyetleri (1914-1918)

Üçüncü Yasama Devresi (1914-1918) Osmanlı Meclis-i Mebusanı'nın en uzun yasama dönemidir. Meclis-i Mebusan'ın ağırlığını Türk ve Arap mebuslar oluştururken; Ermeni, Rum ve Yahudi mebuslarda parlamentoda görev yapmıştır. Meclis-i Mebusan'ın çalışma süresi Birinci Dünya Savaşı yıllarını kapsamaktadır. Asli görevi yasa yapmak olan Meclis'te genel olarak savaş ile ilgili kanunlar görüşüldü. Özelllikle muvakkat kanun görüşmeleri Meclis çalışmalarının önemli bir kısmını oluşturdu. Hükümet tarafından çıkarılan bu kanunların ancak yarıya yakını Meclis'te görüşülebildi. Hatta kanunların meclis görüşmeleri kimi zaman yasama yılı çalışmalarının uzamasına neden oldu. Meclis'in yasama dışında bir diğer görevi hükümeti denetlemek olup bunu soru, gensoru, araştırma ve soruşturma önergeleri yoluyla gerçekleştirmekteydi. Birinci Dünya Savaşı'nın sona ermesi ile birlikte Meclis denetleme görevini oldukça etkin bir şekilde yerine getirdi. Hatta savaşa sebebiyet verdikleri gerekçesiyle Said Halim ve Talat Paşa Hükümetlerine meclis soruşturması dahi açıldı. Üçüncü Yasama Devresi Meclisi'nin çalışmalarına 21 Kasım 1918 tarihinde Padişah VI. Mehmed Vahdeddin tarafından son verildi.
II. Abdülhamid döneminde Bitlis vilayeti

Bu çalışma, Bitlis vilayeti örneğinde II. Abdülhamid'in 1876- 1909 yılları arasında Doğu Anadolu'daki yönetim anlayışı, bölgede yaşanan siyasi ve etnik olaylar, asayiş olayların sebep olduğu demografik değişim ve Bitlis'in idari, sosyo-kültürel durumu ve nüfusu ile buraya yapılan eğitim yatırımlarını ve neticelerini kapsamaktadır. Tez, giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde Bitlis'in idari yapısındaki değişim, Tanzimat öncesi ve sonrası olarak incelenmiştir. İdari değişimin kırılma noktası sayılabilecek 1879 yılındaki vilayet olma süreci detaylı bir şekilde aktarılmıştır. Bununla birlikte Bitlis'te görev yapmış valiler, belediye başkanları gibi idareciler ile meclisler hakkında bilgi paylaşılmıştır. Aynı dönemde yeniden yapılandırılan adli yapı ve mahkemeler hakkında gerekli bilgi verilmiştir. Merkezden taşraya tek iletişim aracı olan telgraf ve posta teşkilatının Bitlis'teki yapılanması ile bu teşkilatın şehir hayatındaki değişime olan katkısından bahsedilmiştir. Ayrıca Bitlis'teki vakıf müesseselerinin şehir hayatındaki önemi ile matbaa ve gazetecilik konularına değinilmiştir. İkinci bölümde Bitlis'in nüfus yapısı incelenerek bu yapıdaki değişimler, sebepleri ile birlikte paylaşılmıştır. Bitlis'teki aşiretler, bunlardan kaynaklı asayiş olayları, Hamidiye Alayları, Ermeni olayları ve hapishane konularında tespitler yapılmıştır. Bu bölümde bir de toplumsal yapıyı ilgilendiren doğal afetler ile muhacirler ve göçebe aşiretlerin iskanı konusu işlenmiştir. Son bölümde ise Bitlis'te eğitim konusu üzerinde durulmuştur. Bu kapsamda Bitlis'te mevcut eğitim kurum ve kuruluşları tespit edilmiş ve dönem içinde açılan yeni eğitim kurumları hakkında bilgi verilmiştir. Bununla beraber vilayet maarif teşkilatı ve müdürleri, öğretmen maaşları, okulların genel sorunları ve eğitim için aktarılan ödenekler gibi diğer konu başlıklarına da değinilmiştir.
XV ve XVI. yüzyıllarda Ankara şehri vakıfları

Osmanlı'nın sosyal ve ekonomik tarihi açısından önemli bir kaynak olan vakıf tahrir defterlerine dayanılarak yapılan çalışmamızda XV. ve XVI. Yüzyıllardaki Ankara şehri vakıflarının sosyal ve ekonomik yönden şehrin gelişimine olan katkısını ortaya koymaya çalıştık. Çalışmada ana kaynak olarak Kanuni dönemi H. 928 (1522) tarihli vakıf tahrir defteri kullanılmıştır. Bu defter genel kabuller çerçevesinde transkribe edilmiştir. Ayrıca Fatih dönemi (1463) vakıf kayıtları ile II. Selim dönemi (1571) vakıf kayıtlarındaki veriler de kullanılmıştır. Bu defterler karşılaştırılarak detaylı bir tablo oluşturulmuştur. XV. ve XVI. yüzyıllarda Ankara'daki vakıf sayıları ve gelirlerinin artış miktarı dönemin tarihi açısından çok önemli verileri barındırmaktadır. Vakfın insan hayatındaki yerini ortaya koymak adına değerli bir kaynak olan vakıf tahrir defterinde özellikle harcanan yerlerin tespiti sosyal tarih bakımından büyük önem arz etmektedir.
XIX. Yüzyılın ortalarında Osmanlı Devleti'nde sanayileşme gayretleri

Osmanlı Devleti 19. yüzyıldan itibaren sanayileşme teşebbüslerine girişmiştir. Bu sanayileşme süreci bir anda ortaya çıkmadı. Tam aksine yaklaşık bir asır boyunca Avrupa'daki gelişmelerin yakından takip edilmesine ve bunun sonucunda Avrupa'daki teknik gelişmelerin Osmanlı'da uygulanmasına çalışıldı. 1830 yılından itibaren Osmanlı Devleti'nde Avrupa'daki örneklerine benzer modern sanayi tesisleri kurulmaya başlandı. Bu tesisler kuruluşlarından kısa bir süre sonra üretim konusunda olumlu sonuçlar vermeye başladı. Bu tez çalışması Osmanlı Devleti'nde sanayileşme sürecinin nasıl ortaya çıktığını, fikri alt yapısını, klasik dönem anlayışındaki değişimlerin Tanzimat ile birlikte nasıl bir biçim aldığı ve değişimin sanayileşmeye ne tür katkılar sağladığını ele almaktadır.
Balkan Savaşları sürecinde Osmanlı Devleti ve Bursalı Mehmet Nihat Bey'in Balkan Harbi (2. Cilt) adlı eseri

Balkan Savaşları, Türkleri Balkanlar'dan atma ve kendi topraklarını genişletme amacıyla, Yunanistan, Bulgaristan, Sırbistan ve Karadağ devletleri tarafından Osmanlı Devleti'ne karşı başlatılmıştır. I. Balkan Savaşı'nda Osmanlı Devleti, dört Balkan devleti karşısında yenilerek düşman kuvvetlerinin İstanbul'a kadar dayanması karşısında pek bir şey yapamamış ve büyük kayıplar vermiştir. II. Balkan Savaşı ile birlikte Yunanistan, Sırbistan, Karadağ ve Romanya, Bulgaristan'a karşı savaş ilan etmişlerdir. Osmanlı Devleti de Trakya'da kendisine büyük kayıplar veren Bulgaristan'a karşı savaş ilan ederek, I. Balkan Savaşı'nda kaybettiği yerleri geri almak istemiştir. II. Balkan Savaşı ile birlikte Osmanlı Devleti, kaybettiği toprakların büyük bir kısmını geri almıştır. I. Balkan Savaşı'nda büyük bir darbe alan Osmanlı Devleti, bir daha kendisini toparlayamamış ve bu durum yıkılış sürecini hızlandırmıştır. Balkan Savaşları, Osmanlı tarihi açısından önemli bir dönemi ihtiva etmektedir. Balkan Savaşlarını konu alan birinci el kaynaklardan olan Bursalı Mehmet Nihat Bey'in dört cilt olarak kaleme aldığı Balkan Harbi Tarihi isimli eseri, bu alanda yapılmış önemli bir çalışma olarak tarih literatüründe yerini almaktadır. Osmanlı Devleti'nin en önemli harp tarihi müelliflerinden Mehmet Nihat Bey, harp, teknik, taktik ve strateji alanında Osmanlı Devleti Erkan ı Harbiyesi'ne katkıları bulunmuş büyük bir harp tarihçisi ve komutanlardandır. Balkan Savaşlarının daha iyi tetkik ve analiz edilmesinin gelecek nesiller adına faydalı olacağını düşünen Mehmet Nihat Bey, bu maksatla kaleme almış olduğu söz konusu matbu eserinde, Balkan Savaşı'nın bilhassa Doğu cephesinde cereyan eden Kırkkilise, Petra, Erikler Muharebesi gibi savaşın sonucuna etki eden önemli muharebeleri konu almıştır. Eserinde Osmanlı ve Bulgar kuvvetlerinin 5 13 Teşrinievvel günlerindeki harekatları ve savaş ortamı hakkında bilgiler vermiştir. Eser bir harp tarihi olmasının yanı sıra askeri harp, teknik, taktik ve strateji alanında Erkan ı Harbiye Mektebi'nde ders kitabı olarak okutulmuş olması sebebiyle akademik bir çalışma özelliğini taşımaktadır.
II. Abddülhamid döneminde Afganistan'da İngiltere-Rusya rikabeti ve Osmanlı Siyaseti (1876-1909)

Bu tezde Afganistan'ın Ahmed Şah Dürrani ile birlikte kuruluşu ve sınırlarının çizilişi konu edildi ve Ahmed Şah'ın haleflerinin de Afganistan'ın başına gelişleri, siyasi, ekonomik, kültürel ve sosyal alanlarda etki ve katkıları ele alındı. Özellikle İngiltere ve Rusya'nın Afganistan üzerindeki emelleri, hedefleri 1876 -1909'a kadar devam eden süreç gözden geçirildi. Afganistan'da ve diğer Orta Asya devletlerinde emelleri olanlardan ilki İngiltere idi. Bu politikasının temel amacı sömürgesi olan Hindistan'ı korumak ve diğer Avrupa ülkelerinin Hindistan'a ulaşmasını engelleyecek yolları kapatmaktı, hem Afganistan'ın içişlerinde hem de diğer Orta Asya devletlerinde aktif rol oynamakta ve bu bölgelerde yaşayan birçok Müslüman halkı hakimiyetinde tutmaktaydı. Müslüman halkların siyasi özgürlüklerini ve yaşam haklarını kısıtlamaktaydı. Diğer yandan Rusya, Afganistan'dan Hindistan'a ulaşabilmek için Afganistan'ın içişlerinde rol almaya çalışmıştı. Birinci bölümde Muhammedzayi Hanedanlığının, Emir Dost Muhammed Han ile ortaya çıkışını ve Dost Muhammed'in İngiltere ile münasebetlerini soğuk tutmasından dolayı Rusya kışkırtmalarına açık hale gelmesine ve 1838 yılında I. Afgan-İngiliz savaşının çıkmasına sebep olduğundan bahsedilmiştir. İkinci bölümde Türk-Afgan ilişkileri, II. Abdülhamid'in, Panislamiszm politikası gereği Afganistan'a gönderdiği heyet ve Rusya karşı, Afganistan'ı İngiltere'ye yakınlaştırma isteği ele alınmıştır. Afganistan'daki iç savaşların sonucunda Şir Ali Han'ın tahta çıkması, Rusya'nın Afgan sınırı olan Buhara'yı işgali ve İngiltere'nin bu olaydan tedirgin olması dolayısıyla 1879'da II. Afgan-İngiliz savaşının çıkması ele alındı. Nihayetinde Afganistan üzerindeki İngiltere ve Rusya baskısına genel bir bakış yapılmıştır. Bu siyasi duruma Osmanlı Devleti'nin tutumu da bu bölümün içeriğinde bulunmaktadır.
98/3 numaralı Gaziantep şer'iyye sicili (H.1155/M.1742?1743) transkripsiyon ve değerlendirme

Şer'iyye sicilleri Osmanlı Devleti'nin askeri, hukuki, iktisadi, dini ve idari müesseseleri gibi birçok alanı hakkında önemli bilgiler içermektedir. Şer'iyye sicilleri XV. asrın ilk yarısından XX. asrın ilk çeyreğine kadarki Türk kültür ve tarihine ışık tutması açısından Osmanlı tarihinin en önemli kaynakları arasındadır. Bu siciller kadıların merkezle yaptığı resmi yazışmaları; ilgili olduğu yerin tarihi, sosyal, kültürel, ekonomik, dinsel, hukuki ve idari gelişmelerini içermesi bakımından önemlidirler. Siciller, ait olduğu yerin eski yerleşim birimlerini, buradaki insanlara verilen lakapları, insanların birbiriyle olan ticari münasebetlerini, sosyal yaşamlarını, ekonomik durumlarını, hukuki münasebetlerini içermektedir ve şer'i mahkemeler hakkında önemli bilgiler vermektedirler. Bu nedenle Osmanlı tarihini açıklığa kavuşturmak için bu belgelerin günümüz Türkçesine çevrilmesi ve dikkatle incelenmesi gerekmektedir. Tez içerisinde transkripsiyon ve değerlendirilmesi yapılan 98/3 numaralı Gaziantep Şer'iyye Sicili'nin mikrofilmleri Ankara'daki Milli Kütüphane'de bulunmaktadır. İçinde 74 tane belge bulunan bu sicil günümüz Türkçesine çevrilmiştir. Yine tezin sonunda kurum, kuruluş ve yer adlarını kolayca bulmamızı sağlayacak dizin hazırlanmış ve ekler kısmında tezin fotokopi yoluyla çoğaltılmış orijinal metnine yer verilmiştir. Söz konusu sicil defterinin çevirisi sayesinde Gaziantep'in H.1155/M.1742- 1743 tarihi itibariyle sosyal, siyasi, ekonomik, idari, mali, hukuki vs. durumlara ilişkin somut bilgilerin yanı sıra Osmanlı tarihine ışık tutacak bilgilere de ulaşılmıştır.
807 numaralı Bartın Şer'iye Sicili transkripsiyonu ve değerlendirilmesi

Bartın bölgesinin yerel tarihine katkı sunmak amacıyla hazırlanan bu çalışmanın ana kaynağını 807 Numaralı Bartın Şer'iye Sicili oluşturmuştur. Defterin toplamda 271 sahifeden oluştuğu defterin başında belirtilmiştir. Ancak günümüze bu defterden yalnızca 48 varaklık kısmı ulaşmış ve bahse konu olan tez çalışması bu 48 varak üzerinde yapılmıştır. H.1317-1331/M.1899- 1913 yıllarını kapsayan bu defterde Bartın bölgesinin sosyo-ekonomik, dini, kültürel, örf ve adet, gelenek ve görenekleri hakkında bilgilere ulaşılmıştır. Tez çalışması; içindekiler ve giriş kısmından sonra üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde kısaca Bartın'ın coğrafi özellikleri ve tarihi ile ilgili bilgiler verildikten sonra İkinci bölümde Osmanlı Hukuk Sisteminin genel yapısı, Şer'iye Mahkemeleri ve Şer'iye Sicilleri hakkında bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölümde ise 807 Numaralı Bartın Şer'iye Sicili transkrib edilerek değerlendirilmiştir.
Osmanlı Devleti'nde divani sistemden malikane sistemine geçiş süreci ve uygulamaları (1695 - 1730) -Ankara ve Bursa örneği-

Viyana Kuşatması (1683) ile başlayan ve Karlofça Antlaşması'na (1699) kadar devam eden süreç Osmanlılardaki mali buhranın şiddetlenmesine yol açmıştı. 1695 yılı itibariyle devlet, bu darboğazı aşmak ve artan nakit ihtiyacını karşılamak için, mukataaların üç yıllık dönemler halinde iltizama verilmesi uygulamasından vazgeçerek bu mukataaları kayd-ı hayat şartıyla satma yoluna gitmişti. Malikane adı verilen bu yeni sistem bir tür sınırlı süreli bir özelleştirme anlamına geliyordu. Ancak malikane uygulaması malikane sahibine mukataanın mülkiyetini devretmiyordu. Burada ömür boyu verilen, malikaneye konu olan mukataanın işletme hakkı idi. Osmanlı maliyesinde yaklaşık seksen yıl boyunca uygulanan bu sistem 1768- 1774 Osmanlı-Rus Savaşı'nın sonuna kadar devam etmiş ve bazı unsurları değiştirilerek esham sistemine geçilmiştir. Anadolu Eyaleti içerisinde yer alan Bursa ve Ankara'ya bağlı kaza, nahiye, köy ve mezraalarda da mukataaların malikane olarak satışına uygulamanın ilk yıllarından itibaren başlanmıştı. Bu sancaklardaki mukataa ve maktu'ların malikane olarak satışı, genellikle merkezden yani Divan-ı Hümayun tarafından gerçekleştirilmişti. Yine bu iki şehirde satışı gerçekleştirilen malikane mukataaların merkezi hazineye ödemesi gereken senelik mallarının akçe, muaccele bedellerinin ise guruş-ı esedi ile hesap edildiği görülmektedir. Devletin malikane olarak satışında öncelik verdiği köy ve mezraaların her iki şehirde de toplam satışlar içerisinde ilk sırayı aldığı tespit edilmiştir. Ankara'da malikane olarak satışı gerçekleştirilen mukataaların başlıcaları arasında; ihtisab, bac-ı bazar-ı çub, damga, kirpas, mirliva, adet-i ağnam mukataaları ve yerleşim yeri olan mukataalar yer alırken, Bursa'da ise; ihtisab, mizan-ı harir, mancınık, mengene, bac-ı bazar-ı galle, beytülmal-ı amme ve hassa, tamga-yı akmişe, gümrük-i kantar-ı Denkin, kapan-ı meyve-i huşk, bac-ı bay-ı ağnam serçin ve derçin, tahmis-i kahve, damga-i boyahane-i bogasi, adet-i ağnam, bac-ı kapan, şemhane, Mudanya İskelesi, Han-ı Cedid, İnegöl, Yenişehir Hassı mukataaları bulunmaktaydı.
Osmanlı'da enter-nasyonalizm ve sosyalist bir işçi örgütü: Selanik sosyalist işçi federasyonu (1908 - 1914)

Bu tez, Osmanlı Devleti'nde modern çağın getirdiği ilk işçi hareketlerinin büyük oranda Balkan yarımadasındaki yansımalarını, Selanik Sosyalist İşçi Federasyonu deneyimine odaklanarak tartışmayı hedeflemektedir. 19. yy Geç Osmanlı Dönemi modernleşmesinin en önemli örneklerinden olan Selanik kenti, imparatorluk içerisindeki sınıf çatışmasının başlangıcından itibaren en yoğun biçimde gözlemlenebildiği bir bölgedir. Kentte yüzyıl sonu itibariyle gerçekleşen ekonomik ve sosyal kalkınmanın, Jön Türk Devrimi ile yaşanan siyasal ve ekonomik liberalizasyonun ve aynı zamanda uluslararası arenada diğer Enternasyonalistler ile olan bağlantıların Selanik işçi hareketinde önemli etkileri vardır. Kent, aynı zamanda, Marksistleri yakından ilgilendiren ulusal sorun meselesinin Balkanlar'daki kilit noktalarından birisidir. Dolayısıyla Selanik sosyalizmine odaklanan ve Federasyon'un enternasyonal yapısını sorgulayan bu tez, bütün bu bağımlı değişkenleri ele alarak nedensellik ilkesiyle bir tarihsel ve siyasi analiz yapmayı hedeflemektedir.
Tersane zindanı

Tersane Zindanı, Kanuni Sultan Süleyman döneminde kurulmuştur. Söz konusu zindan, Tersane- i Amire'de bulunan binalar arasında yer almaktaydı. Evliya Çelebi bu zindanı Seyahatnamesinde San Pavla şeklinde zikretmiştir. Bunun dışında kaynaklarda Galata Zindanı, Kasımpaşa Zindanı şeklinde de adı geçmektedir. İstanbul'daki önemli zindanlar arasında yer alan Tersane Zindanı'nda savaş esirleri ve çeşitli suçlardan hüküm giymiş tutuklular kalmaktaydı. Aynı zamanda bir hapishane olan zindan konusunda bilimsel çalışmalar yapılmış olmasına rağmen Tersane Zindanı'nı ele alan çalışma bulunmamaktadır. İstanbul'da Yedikule, Baba Cafer zindanları gibi zindanlar arasında en az bilineni Tersane Zindanı'dır. Bu minval üzere konuyu değerlendirdiğimizde Tersane Zindanı ve zindanın en önemli sakinlerini oluşturan köleler üzerinde çalışma yapılmıştır. Zindan içinde kölelerin milliyetleri, din değiştirmeleri, zindandaki durumları, mücrimler ile birlikte prangaya vurulmaları ve nihayetinde azat olabilmeleri konularından bahsedilmiştir. Tersane Zindanı hakkında yapılan bu çalışmada ilk ve temel kaynağımız Başbakanlık Osmanlı Arşivinden aldığımız belgelerdir. Bunların yanı sıra Türk ve dünya seyyahlarının yazmış olduğu hatırat ve seyahatnameler bu çalışmanın ortaya çıkmasında etkili olmuştur. Bu iki kaynak değerlendirilerek, kölelerin ve suçluların zindan yaşamı hakkında bilgiler ortaya konulmuştur.
The transformation of the Ottoman perception of the Wahhabi movement: From negotiation to confrontation (1745-1818)

Bu çalışma Osmanlı İmparatorluğunun Vehhabi hareketine karşı politik ve dini olarak nasıl reaksiyon gösterdiğini, Vehhabileri nasıl algıladığını ve onlara karşı hangi politikaları uyguladığını sorunsallaştırarak Osmanlı İmparatorluğundaki Vehhabi algısının dönüşümünü incelemektir. Bu sayede bu çalışma Vehhabi hareketinin Osmanlı İmparatorluğu üzerinde oluşturduğu etkileri ve Osmanlı İmparatorluğunun resmi Vehhabi algısının zaman içerisinde iç ve dış problemlere bağlı olarak nasıl değiştiğini hareketin başlangıcı sayılan 1745 tarihinden, hareketin geçici olarak sona erdiği 1818 tarihine kadar olan dönem içerisinde açıklamayı amaçlamaktadır. Bu sorulara cevap sağlayabilmek için bu çalışma 18. yy. da Osmanlı İmparatorluğundaki ve İslam dünyasındaki genel politik koşulları göz önünde bulundurmaktadır, aynı zamanda Vehhabi hareketinin karakteristik özelliklerini birincil ve ikincil kaynaklardan faydalanarak tartışmaktadır. Sonuç olarak bu tezin argumanı ise Osmanlı İmparatorluğunun 1745 ve 1802 yılları arasında Vehhabi hareketini bölgesel bir problem olarak gördüğü ve 1803 ve 1818 yılları arasında ise bölgedeki varlığına karşı varlıksal bir tehdit olarak gördüğü yönündedir.
Hurşit Ahmet Paşa'nın devlet hayatı

Aslen Gürcü biri olan Hurşit Ahmet Paşa, ( 1822) bir Tatar'ın kölesi iken Rumeli Valisi Selim Sırrı Paşa tarafından satın alınıp yetiştirilmiştir. Azat olduktan sonra devlet ricalinden Rasih Efendi'ye sonra da Reisülküttab Raşit Efendiye ve nihayet Kaptan-ı Derya Küçük Hüseyin Paşa'ya intisap etti. Bundan sonra ilk memuriyeti Niş Muhafızlığı'na 2 Haziran 1799'da tayin edildi. Daha sonra buradan Mısır'a geçerek Mısır savaşlarında bulundu. 9 Mayıs 1802 tarihinde kendisine Mirmiranlık rütbesi verilerek İskenderiye Muhafızlığı'na tayin edildi. Hurşit Ahmet Paşa daha sonra Mehmet Ali Paşa tarafından Mısır'a davet edildi. Buradan Mısır'a geçen Hurşit Ahmet Paşa 18 Mart 1804'te Mısır Kaymakamlığına atandı. Martın sonlarına doğru da Mısır Valiliği'ne geçti. Hurşit Ahmet Paşa, Mısır Valiliğinden kısa bir süre sonra Mehmet Ali Paşa ile arası açıldı ve Mehmet Ali Paşa entrikalarıyla 16 Ağustos 1805'te Mısır Valiliği'nden azledildi. Mısır Valiliği'nden azledilen Hurşit Ahmet Paşa, 28 Aralık 1806'da Niş Muhafızlığı'na sonra da Mora Valiliği'ne atandı. Daha sonra Rumeli Valiliği'ne atandı ve Sırp İsyanı'nı bastırmakla görevlendirildi. Sırp İsyanı'nı ile başarılı bir şekilde mücadele eden Hurşit Ahmet Paşa, 5 Eylül 1812'de sadrazamlığa taltif edildi. Hurşit Ahmet Paşa, sadrazam olduktan kısa bir süre sonra Sırp İsyanı'nı başarılı bir şekilde bastırdı. Sadrazamlık yaptığı sırada sarayda en güçlü konumda bulunan Halet Efendi ile arası açıldı. Bunun üzerine Halet Efendi ulema ve yeniçerileri ayaklandırarak Hurşit Ahmet Paşa'yı 30 Mart 1815'te sadrazamlıktan azlettirdi. Tekfurdağı'nda bir süre sürgünde kalan Hurşit Ahmet Paşa buradan Bosna Valiliği'ne ve bundan kısa bir süre sonra da 13 Agustos 1816'da Anadolu Valiliği'ne atandı. Burada görev yaptığı süre zarfında Diyarbakır, Halep isyanları ile uğraştı ve bu isyanları da kısa bir süre sonra bastırdı. Hurşit Ahmet Paşa, Diyarbakır ve Halep İsyanlarını bastırdıktan kısa bir süre sonra Bab-ı Ali'ye karşı isyan eden Rumeli Valisi Tepedelenli Ali Paşa'yı ortadan kaldırmak üzere 19 Temmuz 1822'de Rumeli Valiliği'ne geçerek Tepedelenli Ali Paşa üzerine Serasker tayin edildi. Hurşit Ahmet Paşa, Tepedelenli ile uğraşırken; Tepedelenli, Mora'daki Rumları İsyana teşvik etti. Tepedelenli'yi ortadan kaldıran Hurşit Ahmet Paşa, Mora İsyanı ile Mücadele ettiği bir sırada 19 Kasım 1822'de yetmiş beş seksen yaşlarında bulunduğu bir sırada vefat etti.