turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Batı ve Orta Anadolu'da çark yapımı çanak çömleğin ortaya çıkışı ve yayılımı

Bilindiği üzere batı Anadolu İlk Tunç Çağı kronolojisi bugüne kadar sağlıklı bir şekilde saptanamamıştır. Bunun altında yatan en önemli nedenlerden birisi Batı Anadolu'da İTÇ III'ün başlangıcını simgeleyen yeniliklerden biri olan çark yapımı çanak çömleğin ortak özelliklerle, tüm bölgede aynı yoğunlukta ve belli bir horizonda ortaya çıkmamasından dolayı yöresel kronolojilerin birbirleriyle yeterince güvenilir bir şekilde çakıştırılamamasıdır. Batı Anadolu ve Ege Dünyası İTÇ kronolojilerinin bugüne kadar sağlıklı bir şekilde senkronize edilememelerinin gerisinde de büyük oranda bu sorun yatmaktadır. Batı ve Orta Anadolu'da çark yapımı çanak çömleğin ortaya çıkışı ve yayılımı konusunda bugüne kadar yapılmış kayda değer bir çalışma bulunmamaktadır. İşte tez kapsamında, bu çanak çömleğin teknolojisi ve bu çanak çömlek ile temsil edilen yeni mal grupları ve formların dağılımları, yöresel özellikleri ve gelişimleri incelenmiş ve bunların 'Batı Anadolu kronolojisi' içindeki yeri daha somut bir şekilde belirlenmeye çalışılmıştır; neticede, karakteristik İTÇ III çanak çömlek özelliklerinin Anadolu Yarımadası'nda ilk nerede ortaya çıktığı, bunun gerisinde yatan nedenler ve sonuçları irdelenmiştir. Eskişehir'deki Küllüoba kazılarında ele geçirilen çark yapımı çanak çömlek konusunda yapılan çalışmalar, uzak bölgeler arası ticaretin İTÇ III döneminde giderek yoğunlaştığını göstermektedir. Bu çalışma M. Ö. 3. Binyıl'ın ikinci yarısında, Mezopotamya ile Kuzey Ege ve dolayısıyla Troya arasındaki ilişkilerin güney ve batı Anadolu sahilleri boyunca deniz yoluyla değil, İç Batı Anadolu üzerinden karayoluyla gerçekleştiği konusunda ilk somut verileri ortaya koymaktadır. Bu şekilde, yoğun ticaret sebebiyle, İç kuzeybatı Anadolu'dan Kuzey Ege'ye bir takım kültürel öğelerin de nüfuz ettiği daha bir açıklık kazanmaktadır. Dolayısıyla bu tez, batı Anadolu ve Ege'de İTÇ ile ilgili kültürel ilişki ve etkileşimleri yeni bir perspektiften ele alınması gerektiğini açıkça göstermiştir.
Hitit kentlerinde savunma sistemleri ve savunma anlayışı

MÖ 17. yüzyıl ortalarında Kızılırmak Havzası'nda kurulan Hitit Krallığı Anadolu'daki egemenlik süresi boyunca sık sık iç ve dış tehditler ile uğraşmak zorunda kalmıştır. Hititler'in Anadolu'daki yayılmacı politikası karşısında bölgenin yerel krallıkları asi bir tavır sergilemiştir. Hitit otoritesininin yerel krallıklar tarafından benimsenmemesinin yanı sıra ülke sınırları dışında yer alan düşman topluluklarının da ülke güvenliği noktasında ciddi tehditler oluşturduğu anlaşılmaktadır. Mevcut tehlikeli ortam karşısında Hitit krallığının çekirdek notasını oluşturan bölgenin doğal savunma hattı itibariyle yeteri kadar korunaklı bir yapıya sahip olmadığı görülmektedir. Bu nedenle Hititler varlıklarını sürdürebilmek amacıyla sınır ve kent güvenliğinin korunmasına dair güçlü politikalar ve uygulamalar geliştirmek zorunda kalmışlardır. Bu çalışma sırasında Hitit krallığının ülke ve kent güvenliği kapsamında geliştirdiği politikalar üzerinde durulmuştur. Hititler'in sınır hatları üzerinde uyguladıkları güvenlik önlemleri savunma zincirinin ilk halkasını oluştururken savunmanın son halkası ise savunmalı bir niteliğe sahip olan kentler sayesinde gerçekleştirilmektedir. Bu savunma kurgusu içinde Hitit kentlerinin sahip olduğu savunma mimarisinin özellikleri ve gelişimlerine dair ayrıntılı bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Söz konusu çalışma sırasında tahkimatlı kentlerin bulundukları coğrafya içindeki önemleri ve işlevleri ayrıntılı olarak incelenmiştir. Son olarak Hitit kentlerindeki savunma mimarisinin farklı bölgeler ile karşılaştırması yapılarak savunma mimarisi üzerinde yaşanan etkileşimlerin takip edilmesi amaçlanmıştır.
Amorium hamam yapısı Tarihsel süreç içerisindeki işlevsel değişim

ve kültürel anlamda, kent yaşamının odak noktasını oluşturarak günlük yaşam kalıplarının gerçekleşmesine olanak sağlayan mimari yapılar ve kamusal alanlardaima kentlerin en önemli merkezleri olmuştur. Kişiler arası buluşmaların ve bağlantıların eş zamanlı olarak oluşmasını sağlayan birçok kamu yapısı ve alanları mevcuttur. Bu yapılardan biri de şüphesiz hamamlardır. Antik çağlardan bu yana hamam yapıları, günlük yaşamın önemli bir noktasında yer almışlardır. Bu yapılar, zaman içerisinde gerek tasarım, gerekse işlevsel açıdan birçok defa değişime uğramış olsalar da kentsel yaşamdaki özel konumlarını asla yitirmemişlerdir. Hamamlar yıkanma gibi gerekli bir ihtiyaca cevap vermenin yanında insanlar arası iletişim, eğitim, sağlık, spor, dinlenme ve eğlence gibi daha birçok hizmeti de sağlayarak çeşitli türden sosyal grupların zevkle bir araya geldikleri önemli mekanlar olmuşlardır. Dolayısıyla bu yapılarsahip oldukları dönemin sosyal ve kültürel yaşamı yanında ekonomisi ile birlikte yaşam biçimleri hakkında da oldukça önemli bilgiler sunmaktadırlar. Bu tez çalışmasında, bulunduğu kentin önemli bir yapısı olan ve kentin sosyal yaşamında büyük bir yeri olduğu düşünülen, küçük fakat önemli bir hamam yapısı ele alınmıştır. Yapı, Amorium antik kentinde gerçekleştirilen arkeolojik kazılar sonucu açığa çıkan ve M. S. 5. yüzyıl sonu ve M. S. 6. yüzyıl başlarına tarihlendirilen, eşine enderrastlanır bir plandadır. Sahip olduğu özelliklerinden dolayı, dönemin Amorium'u ve sosyal yaşamı yanında, hamam tipolojisinin gelişimine de katkıda bulunabilir.
Sinop gümüş sikkeleri

Jüri : Prof Dr. Cevat BAŞARAN 'Sinop Gümüş Sikkeleri' Karadeniz Bölgesi'nde en erken tarihli sikkelerdir ve Sinop'un yanı sıra Karadeniz Bölgesi'nin tarihi, ekonomik ve sosyal yapısını en iyi yansıtan örneklerdir. Çalışmada çok sayıda örnek arasından seçilen sikkeler, önce tipolojik sonra stilistik ve aynı zamanda kronolojik olarak ele alınıp değerlendirilmiştir. Buna göre 'Stilize Kartal Başlı Sikkeler' kentin ilk darpları olup, yaklaşık İ. Ö.500'lerde basılmaya başlanmışlardır. Erken dönem sikkelerinde görülen azlığa rağmen İ. Ö.4. yy'dan itibaren siyasi, askeri ve ekonomik olaylara paralel olarak yoğun bir darbın varlığına tanık olunmaktadır. Sinop, bölgenin en önemli ekonomik gücü konumuna uygun olarak İ. Ö. ö. yy. - İ. Ö.2. yy arasında kesintisiz bir şekilde gümüş sikke darbını sürdürmüştür. Özellikle arka yüzlerinde Datames Hydarnes Abrokomas, Ariarathes ve çeşitli memur isimleri bulunan sikkeler, bölgenin siyasi ve askeri yapısını aydınlatmada son derece önemlidirler. Arkaik dönemde tanrı ve tanrıça figürlerinin popüler olmasına karşın Sinop'un ilk gümüş darplarında hayvan başlarının yer alması, ilk Lydia sikkelerinde görülen hayvan başlı sikkeler geleneğine de uygunluk göstermektedir. Klasik dönemde arkaik dönemdeki ikonografik anlayış devam etmekle birlikte 'Nymphe Sinope' gibi yerel unsurların; hellenistik dönemde ise, Posthmus İskender ve Apollon tipli sikkelerde olduğu gibi, hellenistik dönem sikke modasının etkisinde kalan Sinop gümüş sikkeleri, stilistik özellikleri, ikonografileri ve lejandlarıyla Sinop'un ve bölgenin antik dönemine ait en önemli arkeolojik belgeleri oluşturmaktadırlar.
Trabzon Tabakhane kazısında ortaya çıkarılan bronz heykel

Bu çalışmada; 1997 yılında Trabzon Cumhuriyet Mahallesi, Tabakhane Mevkiinde Trabzon Müzesince yapılan kurtarma kazısında ortaya çıkarılan ve şu anda Trabzon Müzesi Arkeolojik Eserler Seksiyonunda sergilenen bronz heykel değerlendirilmiştir. Öncelikle Trabzon Tabakhane kazıları hakkında bilgi verilerek, heykelin buluntu yeri ve durumu değerlendirilmiştir. Yapılan ilk ve tek kazı olma özelliğine de sahip olan kazıda, 6 parça halinde ortaya çıkarılan heykelin İstanbul Restorasyon ve Konservasyon Laboratuvarı Merkez Müdürlüğü uzmanı Mihrican Kılıç tarafından temizlik, tedavi ve konservasyon çalışmaları yapılmıştır. Daha sonra genel tanımı yapılıp, benzerleri yardımıyla tipolojik ve stilistik karşılaştırması yapılmıştır. Heykelin kimliği ve tipinin belirlenmesinde belirleyici bir atribüsünün bulunmamasından dolayı zorluk çekilmiştir. Ancak elimizdeki tek yazılı kaynak olan Arrianus'un, İmparator Hadrian için yazdığı mektuplar yardımıyla heykelin kimliği belirlenmeye çalışılmıştır. Arrianus'un bahsettiği Hadrian, Hermes ve Philesios heykellerinden yola çıkarak yapılan araştırmalar sonucunda heykelin Philesios olabileceği düşünülmüştür. Bronz heykelin baş, saç ve genel üslup değerlendirmesi benzerleri yardımıyla yapılmaya çalışılmıştır. Son olarak çalışma, tüm bu değerlendirmelerden yola çıkarak heykelin MÖ 4. yüzyıla ait bir orijinalin, MS 2. yüzyıla ait bir kopyası olabileceği teziyle tamamlanmıştır.
The Kinet höyük MBII building the levantine palace tradition in eastern Cilicia

Kinet Höyük Doğu Kilikya'da skenderun körfezinde bulunan farklı dönemlere ait katmanları barındıran 3.3 hektarlık bir alana yayılı bir yerleşkedir. Araştırmanın konusunu höyüğün doğu terasında bulunan Orta Tunç Çağı II(M. Ö. 1800 -1600) dönemine gelen yanmış bina kompleksi oluşturmaktadır. Binanın ortaya çıkartılan 50 m'lik kısmı O. T. II anıtsal mimarisinin Doğu Akdeniz sitiline iyi bir örnektir. Bu tezin ana amacı, bu binanın bulunduğu ortamdaki fonksiyonel yapısını anlamak ve mimari açıdan bu binayı Anadolu, Suriye ve Doğu Akdenizdeki diğer benzerleri ile karşılaştırarak kültürel etkileşimin düzeyini belirlemektir. Tezin dördüncü bölümünde Kinet Höyükanıtsal mimarisi ve yerleşkenin yüzölçüsel tezatlığı baz alınarak höyüğünyüzölçümü ve yerleşkesi ile orantılı olarak benimsenmiş genel söylemler tekrarincelenmektedir.
Anadolu'da başlangıcından MÖ 1. binin sonuna kadar hayvan biçimli damga mühürler

'Anadolu'da Başlangıcından M. Ö. I. Binin Sonuna Kadar Hayvan Biçimli Damga Mühürler' isimli yüksek lisans tez çalışmasında 78 adet hayvan biçimli damga mühür incelenmiştir. Bu mühürler sistemli kazılar sonucu bulunmuş ve yayımlanarak bilim alemine sunulmuş olanların yanında, satın alma yolu ile müzelere kazandırılıp yayınları yapılmış örneklerden oluşmaktadır. En erken mühür örneklerinin Neolitik Dönem'de ortaya çıktığı ve bunların amuletlerden türediği düşünülmektedir. Tell Brak'ta tapınak depolarında bulunmuş hayvan biçimli damga mühürler, mühürlerin amulet işlevlerini koruduklarının bir göstergesidir. Hayvan biçimli damga mühürler Anadolu'da Neolitik dönem'den itibaren karşımıza çıkmaktadır. Formlar arasında; aslan, ayı, boğa, gübre böceği, köpek, kurbağa, kuş, leoplar, maymun, tavşan gibi hayvanların yanında hayvan başı ve hayvan bacakları da kullanılmştır. Mühürlerde kullanılan form ve bezemeler yerel özelliklerin yanı sıra, yabancı unsurları da barındırmaktadır.
Erken Demir Çağı'nda Orta Anadolu: Kültürel yapı ve arkeolojik veriler

Bu çalışma, Erken Demir Çağı'nda (M. Ö. 1200 -800) Orta Anadolu'nun kültürel özelliklerini, dönemin mimari ve seramiklerini tartışarak değerlendirmeyi amaçlar. Bu bağlamda, Gordion, Boğazköy / Hattuşa ve Kaman-Kalehöyük'ü içeren üç ana merkezin yanı sıra İç Anadolu'daki çeşitli il sınırlarında gerçekleştirilen arkeolojik yüzey araştırmaları da veri olarak kullanılmıştır. Bu merkezlerdeki Erken Demir Çağı arkeolojik verilerinde de izlenildiği üzere, M. Ö. birinci binin başlarında kültürel ve bölgesel çeşitlilik mevcuttur; bu muhtemelen 1200'den sonra Hitit krallığının yıkılışından sonra merkezi otoritenin olmamasından kaynaklanır M. Ö. birinci binin başına tarihlenen seramikleri değerlendiren birçok bilim insanı, özellikle Erken Tunç ve Orta Tunç Çağı'na tarihlenen yerel malzemelerle (yani 3. Binin sonlarına ve M. Ö. 2. binyılın ilk yarısı) bir bağlantı bulmaya çalışmaktadırlar.
Erzurum ve Kars Müzelerinde bulunan Urartu dönemi öncesine ait metal silahlar

Kuzeydoğu Anadolu Bölgesi olarak adlandırılan platonun önemli iki kenti, Erzurum ve Kars Müzelerinde bulunan metal eser koleksiyonları, bölgenin arkeometalurjik geçmişşinin ne denli zengin bir potansiyele sahip olduğunun en önemli göstergeleridir. Tez konusu kapsamında, her iki müzede bulunan Geç Kalkolitik- Erken Tunç Çağ geçiş sürecinden başlayarak Orta Demir Çağ'a kadar olan kronolojik süreç içerisinde yer alan metal silahlar incelenmiştir. Silahlar, hançer, kısa kılıç, mızrak ucu, balta ve okuyucu olmak üzere beş ana forma, bu formlar ise kendi içerisinde gösterdikleri farklılıklara göre alt gruplara ayrılmıştır. Eserler, tipolojik ve metalurjik olmak üzere iki ayrı metodoloji ile incelenerek, tipolojik ve teknolojik olarak komşu bölgelerdeki örnekleri ile karşılaştırılmış ve ait oldukları dönemlerin teknik alt yapısına uygunluğu değerlendirilmiştir. Çalışmalar, tez konusu silahların, ait oldukları dönemlerin teknolojisine uygun olarak ve çağdaşı olan uygarlıklarla hemen hemen aynı oranlarda alaşım teknikleri kullanılarak, aynı tipolojik formlarda yapıldığını göstermiştir. Sonuç olarak çok bilinmeyenli bir grup olmasına rağmen bu silahların çok da karmaşık olmayan ve bölge kültürlerinin gelişim sürecine uygun gruplar olduğu anlaşılmıştır. Aynı zamanda tez konusu silahların, Doğu Anadolu, hatta kısmen Güneydoğu Anadolu etkili, yoğun olarak da Kafkasya ve İran coğrafyasının tipolojik özelliklerini taşıdığı, önemli bir bölümünün mezar hediyesi prestij malları- grubundan olduğu tespit edilmiştir.
Parion kazılarında ele geçen Bizans Dönemi sikkeleri (2015-2018)

Parion kenti Çanakkale ili Biga ilçesi Kemer köyü sınırları içerisinde bulunmaktadır. Antik kent stratejik ve çoğrafi konuma sahip önemli bir liman kentidir. Kentle ilgili kalıntılar köyün kuzeydoğusunda Bodrum Burnu üzerinde yoğunlaşmaktadır. Parion antik kenti MÖ 709 yılında bir Grek kolonisi olarak kurulmuştur. Kentin MÖ 1. yüzyılda bir Roma kolonisi olduğu bilinmektedir. Bizans döneminde de Hristiyan bir kimlik kazanmış olup, burada bir piskoposluk merkezi kurulmuştur. Bu çalışmanın konusunu 2015- 2018 yılı kazı çalışmalarında ele geçen 84 adet Bizans sikkeleri oluşturmaktadır. Sikkelerin bulundukları yapılara göre dağılımları verilerek tarihlendirme, tipolojik ve lejand açısından değerlendirmeleri yapılmıştır. Katalogda değerlendirilen sikkeler MS 6-12 yüzyıllara tarihlendirilmektedir. Bu sikke buluntuları arasında en yoğun grubu Erken Bizans dönemi sikkeleri oluşturmaktadır. MS 7. yüzyılın ortalarından MS 9. yüzyılın ortasına kadar sikke sayısında azalma olurken, MS 9. yüzyılın ortasından itibaren buluntu sayısının yeniden artmaya başladığı görülmektedir.
Ordu ili kaya mezarları

2004 - sayfa : Jüri : Prof. Dr. Cevat BAŞARAN Doç. Dr. Mehmet KARAOSMANOĞLU Yrd. Doç. Dr. Ahmet Ali BAYHAN Bu çalışmada, Ordu ilinde tespit edilen kaya mezarlarının birbirleriyle ve Paphlagonia Bölgesi içindeki benzer örnekleriyle karşılaştırılarak, gün yüzüne çıkmaları ve incelenmeleri amaçlanmıştır. Çalışmanın başlangıcında, Ordu ili tarihi coğrafyasına değinilmiş ardından bölge üzerinde gerçekleştirilen araştırmalara ayrıntılı olarak yer verilmiştir. Kaya mezarlarının kökeni ve tarihsel gelişim sürecine kısaca değinildikten sonra Ordu ili kaya mezarlarına geçilmiştir. Mezarlar; mimari, tipoloji ve stilistik açıdan ayrıntılıca ele alınarak, dış cephe anlayışı ve iç mekan düzenlenişi olmak üzere iki ana başlık altında incelenmiştir. Ordu ili kaya mezarlarının oluşumuna etki eden Paphlagonia Bölgesi kaya mezarlarının yanı sıra yöresel özelliklerde ortaya konulmuştur. Katalog bölümünde ise, Ordu il sınırları içinde incelenen örnekler kısaca tanımlanmış; levhalar bölümünde metindeki anlatım sırasına göre açıklama çizimi ve resimlere yer verilmiştir.
Antalya Arkeoloji Müzesi'ndeki Sillyon yüzey araştırması'nda tespit edilen seramikler

Perge'yi 12 km. kadar Side yönünde geçince solda yoldan 5 km. içeride, Antalya Ovası'na hakim 223 m. yüksekliğinde genişçe bir plato üzerinde kurulan Sillyon, Antalya ili, Serik ilçesine bağlı Yanköy yakınında yer alır. Sillyon'dan söz eden ilk seyyahlar Texier (C. Texier, Asie Mineure, Paris 1890) ile Spratt-Forbes'tir. Daha sonra Lanckoron ski kent planını çıkarmış, 1960'larda Bean tarafından Sillyon tanıtılmış ancak, ilk sistematik yüzey araştırması 1995- 1997 yılları arasında Küpper tarafından gerçekleştirilmiştir. 1997'de McNicoll, Sillyon'daki kuleleri önceki araştırmacılara kıyasla detaylandırarak ele almıştır. 2009- 2011 yılları arasında Pamukkale Üniversitesi adına Prof. Dr. Elif Özer tarafından yüzey araştırması yürütülmüştür. Yapılan yüzey araştırmalarında M. Ö. 8. yy.'dan Osmanlı Dönemi'ne kadar tarihlendirilen seramik parçaları tespit edilmiştir. Yüzey araştırmaları sonucunda tespit edilen ve daha önce hiç ele alınmayan Sillyon seramikleri değerlendirilmiş ve konu hakkında bilgi verilmiştir.
Athena Kültü ve Anadolu Athena tapınakları

'Athena Kültü ve Anadolu Athena Tapınakları' başlıklı tez araştırmamızda, kült ve kült yerleri genel bir çerçeve içinde incelenmiş, bu yapılırken kült yerleri arasındaki benzerlikler ve farklılıklar da ortaya konulmaya çalışılmıştır. Athena kültü, Yunanistan'da geniş bir alanda yayılma gösterdiğinden, araştırmada yalnız Anadoluda bulunanlar ele alınmış ve buradan bir genelleme yapılmak istenmiştir. Çalışmada konu ile ilgili bilgi kaynaklarının yanı sıra, Assos, Truva, priene, Milet ve Side'de arazi çalışmaları da yapılmıştır.
Middle Iron Age pottery from Yassihöyük : A central Anatolian assemblage

Bu tez çalışmasında Yassıhöyük Orta Demir Çağı seramiği incelendi. Üç yapı katına yayılan 3 oda ve 5 çukur, Orta Demir Çağına tarihlenmiştir. Tezin amacı, Orta Demir Çağı boyunca Yassıhöyük'teki seramik kültürünü anlamak ve genel çerçevede Orta Anadolu'da öne çıkan seramik kültürleri arasındaki yerini saptamaktır. Bu çalışmada 662 ağız parçası incelendi, bunlardan 456 tanesi katalogda gösterildi. Bu oran Orta Demir Çağı seramik grubunun %70'ini temsil etmektedir. Tipolojide form, hamur-pişirme tekniği, yüzey işlem ve desen olmak üzere 4 değerlendirme grubu oluşturuldu. Bu gruplara göre yapılan tipolojide, seramiklerin yüzey renklerine göre kendi içlerinde gruplandığı gözlemlendi: Kırmızı/Kırmızı Kahverengimsi Kaplar (WareType1), Açık Kırmızı Kaplar (WareType2), Krem Kaplar ve Gri/Siyah Kaplar (WareType5). Bunun yanı sıra pişirme tekniği, ikinci bir krater olarak belirlendi: Gri Özlü Krem Kaplar (WareType3) ve Portakal Özlü Krem Kaplar (WareType4). Bu kap çeşitlerinin mimari kalıntılara dağılımı istatistiksel olarak değerlendirildi. Buna göre WareType1, WareType 2 ve WareType 3 kaplar her safhada bulunması, yerel üretim olması ihtimalini arttırdı. WareType 4 ve WareType 5 kaplarının görülme sıklığı ise son safhada artıyor. Bu durumda özellikle form ve desendeki kalite ve çeşitlilik, Boğazköy, Gordion ve Porsuk ile karşılaştırıldığında, Yassıhöyük'de daha çok hanesel üretim olduğu sonucuna varılıyor. Fakat bu hanesel üretimin, Orta Demir Çağı'nın daha geç safhalarına doğru Orta Anadolu'daki diğer seramik kültürlerinden etkilendiği anlaşılıyor.
Eski Tunç Çağı'nda Anadolu figürin ve idolleri

ETÇ'da tüm Anadolu'da plastik biçimli, doğal görünümlü insan betimlerinin yanı sıra önceki çağlarda pek üretilmemiş yassı ve silindirik biçimli soyut bir formun daha ortaya çıktığı ve bu iki biçimin birlikte üretildiği görülmektedir. Pt. den üretilmiş figürin ve idollerin bölgelere göre dağılımı ve yoğunluğu değişmektedir. Marmara, Kuzeybatı, Ortabatı, Güneybatı, Orta ve Doğu Anadolu Bölgelerinde yassı ve soyut biçimli idoller çoğunluk oluştururken. Geçiş Bölgesi ve Orta Karadeniz Bölgesinde plastik biçimli figürinlerin üretimine ağırlık verilmiş olduğu görülmektedir. Figürinlerde en yaygın baş biçimi, düz yüzlü betimlerdir. Geçiş Bölgesi ve Orta Karadeniz örneklerinde görülen bu tür başlarda her iki bölge arasındaki en büyük fark Geçiş Bölgesi figürinierinin poloslu olmalarıdır. Orta Karadeniz Bölgesi fıgürinleri ise toplanmış saç biçimiyle diğerlerinden ayrılmaktadır. ETÇ Anadolu figürinlerinin batıdan, Orta Anadolu sınırlarına kadar ulaşan ilk yarısında, oturmakta olan görünümleri, doğu yarısında ayakta olarak biçim değiştirmiştir. İdollerde ise baş, boyun, çıkıntı biçimli kısa küt kollar ile gövdeden oluşan yassı bir biçim, temel olmasına rağmen bölgelere göre çeşitlilik gösterirler. Ayakta ve oturmakta olarak iki biçiminde kullanıldığı idollerin en yoğun olarak üretildiği bölgeler ETÇ I-II'de Güneybatı Anadolu Bölgesi ve ETÇ II-III döneminde de Orta Anadolu Bölgesidir. Her bölgenin figürin ve idolleri kendi içinde tutucu bir biçim gösterirken, bölgeler arası etkileşimin kesişme izlerinin Orta Anadolu Bölgesinde toplanması şaşırtıcı değildir. Figürin ya da idoller üzerinde en çok görülen fiziksel uzuvlardan kaş, göz, burun, göğüsler ve cinsel organdır. Optik algılamanın duyu organı olan gözler, açıkça bir değer ifade etmektedir. ETÇ boyunca yalnızca üç erkek betimi ile karşılaşılırken diğerleri, dişilik sembolleri taşımaktadır. Dişilik uzuvlarının abartılarak özellikle belirtilmesi de üreme ve beslenme işlevine çağırışını yapmaktadır.
Smintheion camları

Apollon Smintheus Tapınağı'nın yaklaşık yarım kilometre güneybatısında yer alan Karşılar Tepe'de 1989 - 1991 yıllarında yapılan kazılar sırasında ortaya çıkartılan mezarların cam buluntuları üzerine yapılan bir çalışmadır. Cam buluntuların çoğunluğunu oluşturan unguentariumlar, daha çok tüp biçimli ve armudi gövdeli profiller vermektedirler. Unguentariumlann uzak yerlerden taşınarak getirilecek kadar özellikli formlara sahip olmamalarına dayanarak bu türlerin yerel bir atölyeden çıkmış olabileceğini söyleyebiliriz. Bu tür cama eserlerin dışında, yapıldığı teknik ve bezemesine dayanarak geliş yerinin Suriye olduğu bilinen örnek de bulunmaktadır ( kat. no. 62). Ayrıca aryballos, amphoriskos, mermer görünümlü unguentarim, çökertmeli bardak gibi bir yerel atölye üretimi değil de daha çok merkezi bir atölye üretimi olması gereken örnekler de dışarıdan gelmiş olmalıdır. Mezar buluntularının çalışılmış diğer malzemeleriyle uyumlu tarih veren cam buluntular, İS. I. - HI. yüzyıllara tarihlendirilmektedirler. Grup içinde, İ. S. I. yüzyıl özelliklerim veren cam eserler çoğunluğu oluşturmaktadır.
Lydia Krallığı dönemindeki Lydia ve İonia ilişkileri

Lydia ile İonia arasında gelişen ilişkilerin ardında, Hititler ve Mykenler döneminde temelleri atılmış ticari ilişkiler olmalıdır. Lydia Krallığı'ından önce ve krallığın erken günlerinde, Batı Anadolu'da Phrygia etkileri izlenebilmektedir. Gyges tarafından kurulan Mermnadlar Hanedanlığı, Kimmerler'in Anadolu'daki istilalarına karşın otoritesini sağlamlaştırmış ve Kroisos döneminde, İonia'da ve Halys Nehri'nin batı yakasındaki en önemli güç olmuştur. Paktalos Çayı'nın sağladığı doğal elektron, Lydia Krallığı'nın ekonomik ve politik olarak ani büyüme sürecinde belirleyici olmuştur. Lydia ekonomisinin temelini sikke ekonomisi oluşturmaktadır. Mermnad Hanedanlığı, kuruluş yıllarında büyük oranda Anadolu ve Yakın Doğu etkisinde kalmıştır. Sardis'te ele geçen arkeolojik veriler bu bilgileri doğrulamaktadır. Aynı dönemlerde İonia'da, Kıta Yunanistan etkilerinin kısa bir süre devam ettiği ardından ise, İonlar'ın deniz yoluyla ulaştıkları Yakın Doğu'da edindikleri deneyimlerin etkisi görülmektedir. Lydia'nın sömürgeci politikalarının, İonia'da liman kentlerine ve metropollere odaklandığı ve İonia ile ilişkilerinin, sikkenin icadından sonra hız kazandığı görülmektedir. Lydia, yerel unsurları ile harmanladığı Anadolu geleneğini İon kentlerine ulaştırmıştır. Aynı oranda da İon etkileri, Sardis'te tespit edilmiştir. Alyattes döneminden itibaren Yunanlılaşma eğilimleri hızla artmıştır. Bu kapsamda mimari, seramik, heykeltıraşlık eserleri, pişmiş toprak mimari elemanlar ve kült ekseninde, İonia atölyelerinin stil ve tekniğini yansıtan pek çok kanıt elde edilmiştir. İonia'da, Mermnadlar'ın hedef gösterdiği büyük liman kentleri öncelikli olmak üzere Lydia üretimine işaret eden az sayıda seramik ve nispeten fazla sayıda metal ve fildişi eser saptanmıştır. Bu eserlerin bu kentlerde yaşayan Lydialılar tarafından kullanıldığı veya Kutsal Alan'lara sunu amacıyla bırakıldığı düşünülmektedir.