turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Integrating morphology into automatic speech recognition: Morpholexical and discriminative language models for Turkish

Göreceli olarak geniş bir dağarcığa sahip sondan eklemeli ya da çekimsel biçim-bilime sahip diller konuşma ve dil işlemede yüksek sayıda dağarcık dışı kelimenin görülmesine neden olduğundan bazı zorluklar sunmaktadır. Bu tezde, bu zorluklar ile otomatik konuşma tanıma kapsamında çok üretken çekimli ve türevsel biçimbilime sahip olan Türkçe için ilgilenilmiştir. İlk olarak, Türkçe için gereken kaynakları ve araçları oluşturduk. Bunlar sonlu-durum biçimbilimsel çözümleyici, perceptron-tabanlı biçimbilimsel tekleştirici, ve metin derlemidir. İkinci olarak, DD kelime sorununu gidermek ve biçimbilimsel bilgiden kaynak olarak yararlanmak için birbirini tamamlayan iki dil modeli yaklaşımı geliştirilmiştir. İlk model, sıklıkla kullanılan kelime ve kelime-altı birimler yerine sözlüksel-dilbilgisel biçimbirimleri kullanan üretici n-birimli bir model olan biçim-sözlüksel dil modelidir. Ayrıca, sonlu durum dönüştürücü çerçevesinde biçimbilimi bir bilgi kaynağı olarak OKT sistemine bütünleştirmek için yeni bir yöntem sunulmuştur. İkinci model, üretici model ile elde edilen en iyi adayları tekrar sıralamak için biçim-sözlüksel ve biçim-dizimsel öznitelikleri kullanan kelime hata oranı duyarlı algılayıcı bir algoritma ile ayırıcı olarak eğitilmiş doğrusal bir modeldir. Önerilen yöntemler haber kayıtlarının yazılandırılması için kullanıldı ve deneysel sonuçlar elde edildi. Biçim-sözlüksel model dağarcık dışı kelime sorununu nispeten gidermiş ve konuşma tanımada kelime hata oranını kelime ve istatistiki kelime-altı modellere göre sırasıyla %1.8 ve %0.8 oranında iyileştirmiştir. Ayırıcı olarak eğitilmiş model sistem başarımını %0.8 oranında daha da iyileştirmiştir. Son olarak, konuşma tanıma çıktısı olan kelime örgülerini tanıma yapılırken tekrar değerleyen bir algoritma geliştirilmiştir.
A Lexical-functional grammar for Turkish

Doğal dil işleme, hem akademik hem de ticari nedenlerden ötürü popülerliği her geçen gün daha da artan bir araştırma alanıdır. Tümcelerin sözdizimsel olarak çözümlenmesi, doğal dil işleme alanındaki birçok uygulamanın temelini oluşturmaktadır. Türkçe söz dizimi üzerine dilbilimsel açıdan kapsamlı çalışmalar yapılmıştır. Ancak, bunların hiçbiri bilgisayar ile çözümlemeye yönelik değildir. Bu çalışma, Türkçe'nin söz diziminin bilgisayar ile çözümlenmesi konusunu etraflıca inceleyen ilk çalışmalardan biridir. Bu tezde, Türkçe için bir sözcüksel-işlevsel gramer sunulmaktadır. Şu andaki çalışmamız, yapı olarak basit veya girişik olan düz Türkçe tümcelerini ele alıp, başarı ile çözümlemektedir.
A text processing and analysis tool for turkish

Türkçe metinlerin analiz edilmesi, Türk dilinde, edebiyatında ve çok geniş bir spectrumda önemlidir. Metinlerdeki dil yapılarını elle saymak çok karmaşık bir iştir. Bu nedenle, Türkçe dökümanları ve sözlükleri işleyen ve analiz eden bir bilgisayar uygulaması gereklidir. Bu tezde, yazı işleme ve analiz etme aracı metinleri analiz etmek ve ses, hece, ek, kelime, kelime grubu, cümle, paragraf sıklıklarını hesaplamak için geliştirilmiştir. Geliştirilen metin işleme ve analiz etme aracı, Türkçe metinleri ses, hece, ek, kök gibi çeşitli dil elemanlarının sıklık dağılımlarını kullanarak analiz eder. Araç Java programlama dili ile geliştirilmiştir ve PCMEF yapısına göre tasarlarlanmıştır. Geliştirilen program yeni dillerin eklenmesi için kolaylıklar sağlar ve çeşitli Türkçe lehçelerini de aynı şekilde eklemek zor değildir.
Translation studies and remakes: A case study on translation of culture specific items in Turkish remake of TV series Shameless

Çalışma alanı bakımından düşünüldüğünde, çeviri disiplinler arası çalışmaya oldukça müsaittir. Bu disiplinler arası alanlardan biri de genelde medya çalışmaları ve uyarlama çalışmaları, özelde ise yeniden çevrimlerdir. Yeniden çevrimler, basit tabiriyle var olan bir yapımın yeniden üretilmesi, Melies'in 1896 yılında çektiği Un partie de cartes isimli film ile sinema tarihinde yerini almıştır. Yeniden çevrimlerin çeviri çalışmaları alanına dahil olması ise daha sonra gerçekleşmiştir. Çok uzun bir zaman, yeniden çevrimler çeviri çalışmaları bağlamında ihmal edilmiştir. Bu durum, günümüz dünyasında medya organlarında yeniden çevrimlere bolca yer verildiği de göz önünde bulundurulunca, çeviri çalışmaları kapsamında büyük bir akademik eksikliğe neden olmuştur. Bu çalışmanın amacı, çeviri çalışmaları alanında ihmal edilmiş ve bu nedenle az sayıda çalışma olan yeniden çevrimleri çalışmak ve yeniden çevrimlerde kültüre özgü ögelerin çevirisinin nasıl gerçekleştiğini incelemektir. Bunun için ABD yapımı bir televizyon dizisi olan Shameless ve onun Türkçe yeniden çevrimi olan Bizim Hikaye dizisi incelenmiştir. Kaynak ve erek dizideki kültüre özgü ögeler tespit edilmiş ve Pedersen'in (2005) çeviri stratejisi modeline göre incelenmiştir. Bu incelemeler sonucunda yeniden çevrimlerin kendine has özellikleri ile ilişkili olarak, çevirmenlerin kültüre özgü ögelerin çevirisinde karşılaştığı zorluklar da ağırlıklı olarak erek metne yakın çeviri stratejilerini tercih ettiği, çevirinin erek kültürün sosyo-kültürel özelliklerinden fazlasıyla etkilendiği, özellikle belli alt başlıkların çevirisinde belli çeviri stratejilerinin ön plana çıktığı tespit edilmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda, hemen hemen tüm çeviri stratejilerinin, yeniden çevrimlerin doğası gereği, kaynak metni erek metne yaklaştırmayı hedeflediği, ancak bunu yaparken uyarlama ve kültürel yerine koyma kadar tamamen çıkarma stratejilerini de kullandığı bulgular arasındadır. Erek kültürün sosyo-kültürel özellikleri ile paralel olarak tabu öğeler, marka isimleri ve dini bağlamdaki kültüre özgü ögelerin çevirisinde kullanılan stratejilerde özellikle bir örüntü tespit edilmiştir. Çeviri stratejilerinin kullanımında tespit edilen bu örüntünün de hikayenin anlatısını etkilediği ve erek diziyi kaynak diziye oranla sosyal hassasiyetleri daha çok gözeten bir dizi haline getirdiği ortaya konulmuştur.
Ortaokul 5. sınıf Türkçe ders kitaplarında yer alan metinlerin incelenmesi

Bu çalışmada Talim Terbiye Kurulunca Belirlenmiş 5 adet 5. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin belirli ölçütler doğrultusunda incelenmesi amaçlanmıştır. Ölçütler belirlenirken Milli Eğitim Bakanlığı Türkçe Öğretim Programında geçen dinleme/izleme ve okuma metinlerinin taşıması gereken özelliklerden ve Talim Terbiye Kurulunca belirlenmiş ölçütlerinden yararlanılarak yeni ölçütler belirlenmiştir. Araştırmada kitapların niteliğini ortaya koymak için kullanılan ölçütler araştırmacı tarafından alan yazını taranması sonucunda oluşmuş ölçütlerdir. Bu ölçütler çerçevesinde Milli Eğitim Bakanlığınca 2010- 2015 yılları arasında dağıtılan ders kitaplarındaki metinler program hedefleri, öğreticilik, dil ve anlatım özellikleri ile görsel açıdan detaylı olarak incelenmiş ve 40 Türkçe (N=40), 50 sınıf (N=50) öğretmeni 80 öğrenci (N=80) ve 50 velinin (N=50) görüşleri alınmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi yöntemi veri toplama tekniği olarak kullanılmış ve kitaptan alınacak metinlerin metin tarama yöntemiyle incelenerek yorumlanmıştır. Metinlerin MEB tarafından belirlenen genel amaçlarla çelişmediği saptanmıştır. Metin uzunluğu göz gönünde bulundurulduğunda okuma, anlama, konuşma, yazma temel becerilerini geliştirme konusunda yeterli olmadığı, Türk dilinin özelliklerini yansıtacak biçimde TDK'nin belirlediği yazım ve noktalama kurallarına uygun olmadığı, dil ve anlatım özelliklerinin Türkçe metinleri için nitelikli olmadığı belirlenmiştir.
İlköğretim ikinci kademe öğrencilerinin dinleme, konuşma, okuma ve yazılı anlatım becerilerinin geliştirilmesinde Türkçe öğretmeninin rolü

Bu araştırma, ilköğretim ikinci kademe öğrencilerinin, dinleme, konuşma, okuma ve yazılı anlatım becerilerinin yapılandırmacı yaklaşıma göre geliştirilmesinde Türkçe öğretmeninin rolünü tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Yapılandırmacı yaklaşımda birey ön bilgileriyle yeni bilgileri ilişkilendirmekte, birleştirmekte, sorgulamakta ve zihninde yapılandırmaktadır. Her öğrencinin ön bilgileri, bilgiyi zihninde yapılandırması farklıdır. Dolayısıyla öğrenci kendi öğrenme sistemini kurmalı ve bilgiyi kendi potansiyeline göre işlemelidir. Öğretmense burada sadece rehber konumunda olmalıdır. Öğretmen kuzey yıldızı gibidir, öğrencinin nereye gideceğini söylemez, fakat yolunu bulmasına yardımcı olur. Araştırmada Türkçe öğretmenlerinin rolleri ortaya konmaya çalışılmıştır. Araştırma İstanbul ili Anadolu yakası Çekmeköy ilçesinde görev yapan 53 Türkçe öğretmeni üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma anketlerden biri eksik bırakıldığından 52 öğretmen üzerinden değerlendirilmiştir. Araştırma için toplanan veriler SPSS paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. İkinci kademe öğrencilerinin dinleme, konuşma, okuma ve yazılı anlatım becerilerini yapılandırmacı yaklaşıma göre geliştirmede Türkçe öğretmenlerinin rolleri, öğretmenlerin cinsiyet, eğitim durumu, toplam hizmet süresi ve hizmet içi eğitim kursuna katılıp katılmama durumlarına göre incelenmiştir. Veriler Yapılandırmacı Yaklaşıma Göre Dil Becerilerinin Geliştirilmesinde Türkçe Öğretmeninin Rolü ölçeğiyle toplanmıştır. Ölçek araştırmacı tarafından geliştirilmiştir. Ölçeğin güvenirliğini belirlemek için test-tekrar test güvenirliği ile ölçeğin Cronbach alfa iç tutarlık katsayısı hesaplanmıştır. Bir ay ara ile uygulanan taslak ölçeğin iki ölçüm sonuçları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır. (p>0.05, N= 35, t=-0.199). Bu sonuç ölçeğin tutarlılığı için yeterli bir kanıt olarak düşünülebilir. Örneklem grubu için hesaplanan Cronbach Alfa değerleri de ön testte 0,849 ve son testte 0, 958 gibi bir değer çıkmıştır. Anketler öğretmenler okullarda birebir ziyaret edilerek uygulanmış ve gereken yerlerde açıklamalar yapılmıştır. Anket 51 sorudan oluşmaktadır. Araştırmada kullanılan Yapılandırmacı Yaklaşıma Göre Dil Becerilerinin Geliştirilmesinde Türkçe Öğretmeninin Rolü Ölçeği dinleme, konuşma, okuma ve yazılı anlatım becerisi olmak üzere dört alt boyuttan oluşmaktadır. Veriler % , t-testi, Mann Whitney-U, Kolmogorov-Smirnov, Kruskal Wallis testleri yapılarak yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda, ilköğretim ikinci kademe öğrencilerinin dinleme, konuşma, okuma ve yazılı anlatım becerilerinin yapılandırmacı yaklaşıma göre geliştirilmesinde Türkçe öğretmenlerinin rolü; cinsiyet, eğitim durumu, hizmet süresi ve hizmet içi eğitim kursuna katılım bakımından anlamlı farklılık göstermemiştir.
Güncelleştirilmiş Okul Ortamı Ölçeğinin Türkçeye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması

Bu araştırmanın amacı; Johnson, Stevens tarafından geliştirilen, Johnson, Stevens ve Zvoch tarafından revize edilen Güncelleştirilmiş Okul Ortamı Ölçeğinin Türkçeye uyarlanması ve ilk psikometrik özelliklerinin tespiti çalışmasını yapmaktır. Araştırmada iki farklı katılımcı grupla çalışılmıştır. İlk çalışma grubu ölçeğin uyarlama aşamalarına katılan uzmanlardan, ikinci çalışma grubu ise ilkokul ve ortaokullarda görev yapmakta olan öğretmenlerden oluşmaktadır. İstatistiksel analizler için SPSS 17.0 ve LISREL 8.51 paket programları kullanılmıştır. Ölçeğin yapı geçerliğini incelemek için temel bileşenler analizine dayalı Açımlayıcı Faktör Analizi ve en iyi olabilirliğe dayalı Doğrulayıcı Faktör Analizi uygulanmıştır. Ölçeğin güvenirliğinin tespiti için ise Cronbach alfa iç tutarlılık katsayısı kullanılmıştır. Araştırma bulguları, uyarlanan ölçeğin ülkemiz araştırmacıları için kullanılmasının uygun olduğunu göstermiştir.
Design and implementation of a spelling checker for Turkish

Günümüzde, kişisel bilgisayarların ve iş istasyonlarının kullanımının gittikçe artması doküman hazırlamakta kullanılan yöntemleri de etkilemektedir. Kelime işlemciler, dokümanları düzenlemek ve genel olarak kalitelerini arttırmak için pek çok işlev sunmaktadırlar. Bilgisayarların doküman hazırlamak için kullanımı Türkiye'de de gittikçe artmaktadır; ancak kullanılan kelime işlemcilerde Türkçe için sözcük yazımı kontrolü gibi bazı işlevler bulunmamaktadır. Türkçe pek çok dilden farklı bir dil olduğu ve bir takım zorluklar çıkardığı için, bu dilde sözcük yazımı kontrolü başlı başına ilginç bir problemdir. Bu tezde, Türkçe metinlerde sözcük yazımı kontrolü için gerçekleştirilen ve değişik kelime işlemcilere uyarlanabilecek bir yazılım ve tasarımı sunulmaktadır. iv
İlkokul Türkçe ders kitaplarının eğitim öğretime uygunluğunun değerlendirilmesi

Ders kitapları okullarda oldukça yaygın kullanılan ders araçlarındandır. Teknolojideki ilerlemelere rağmen kullanılırlık özelliği ve önemini sürdürmektedir. İyi bir ders kitabı, ait olduğu programın amaçlarına uygun; etkili ve açık anlatım özelliklerine sahip; görsel unsurlarla iyi bir şekilde desteklenmiş olmalıdır. Böylece öğrencinin kendi kendine anlayarak çalışabileceği araçlar olacaktır. Anadilimizin en iyi öğrenilmesini sağlamak amacıyla hazırlanan Türkçe ders kitapları da iyi bir ders kitabının taşıması gereken özelliklere sahip olmalıdır. Çünkü anadilini iyi şekilde öğrenmiş bireyin diğer insanlarla iletişimi olumlu olacaktır. Anadilini iyi bilen öğrenci diğer derslerde de başarılı olacaktır. Tüm okullarımızda yaygın bir kullanım alanı olan ders kitaplarından Türkçe ders kitaplarının, eğitim öğretim açısından ne durumda olduklarının öğrenilmesi gerekmektedir. Bu araştırmada ilkokul dördüncü ve beşinci sınıflarda, 1995- 1996 öğretim yılında İstanbul'daki ilkokullarda okutulan Türkçe ders kitaplarının, öğretmen ve öğrencilerin anket sorularına verdikleri yanıtlar doğrultusunda bir değerlendirmesi yapılmıştır. Hazırlanan anket sorulan; İstanbul ilindeki Kadıköy, Üsküdar, Beşiktaş, Ümraniye, Mecidiyeköy, Avcılar ilçelerinden şans yoluyla seçilen on ilkokul ve ilköğretim okullarında uygulanmıştır. Uygulamaya 109 öğretmen ve 302 öğrenci katılmıştır.-168- Araştırmada şu sorulara yanıt aranmıştır: 1- İlkokul öğrencilerinin, Türkçe ders kitapları hakkındaki düşünceleri nelerdir? 2- İlkokul öğrencilerin, Türkçe ders kitapları hakkındaki düşünceleri ile cinsiyetleri arasında ilişki var mıdır? 3- İlkokul öğretmenlerinin, Türkçe ders kitapları hakkındaki düşünceleri nelerdir? 4- İlkokul öğretmenlerinin, Türkçe ders kitapları hakkındaki düşünceleri ile cinsiyetleri arasında ilişki var mıdır? Araştırma sonunda, ilkokullarda okutulan Türkçe ders kitapları ile ilgili verilen yanıtlar doğrultusunda farklı sonuçlar ortaya koyulmuştur.
Turkish spelling checker and corrector

oz TÜRKÇE METİNLERDEKİ YAZIM HATALARINI BULMA VE DÜZELTME PROGRAMI Kaygın, Serkan Master, Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü Tez Yöneticisi: Yard. Prof. Dr. M. Mete Bulut Eylül 1995, 86 sayfa Türkiye'de kişisel bilgisayarların kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte, kelime işlemci programlar, hemen hemen her sektörde yoğun bir şekilde kullanılmaya başlanmıştır. İngilizce metinler için son derece kullanışlı bir takım özellikler içeren bu programlar, Türkçe için aynı desteği sağlamamaktadırlar. Bu tezde, Türkçe metinlerdeki yazım hatalarını bulan ve bu hatalar için doğru kelimeler öneren bir bilgisayar programı tasarlanmış ve gerçekleştirilmiştir. Programın hata bulma ve düzeltme kısmı Pascal programlama dili kullanılarak hazırlanmıştır. Ortalama işlem süresi yeterli bulunmuştur.
Türk cumhuriyetlerinden ve topluluklarından gelen öğrencilere Türkiye Türkçesinin öğretiminde devlet televizyonlarında yayımlanan drama ve reklamların işlevi

Türkiye Cumhuriyeti Devleti 20. yy'ın sonlarında birbirine zıt birkaç özelliği bir arada yaşamaktadır. a) Öncelikle tarihi, nüfusu, gelişme potansiyeli ve jeopolitik konumu bakımından büyük bir devlettir. b) iki kutuplu sistemin çökmesinden sonra yeni dünya düzeninde yeni yer ve konum arayışı içindedir. c) Ülkede zaman zaman kimlik krizi ve çatışmaları yaşanmakta, Türkiye, bu çatışmalar sonucunda uluslararası ilişkilerde yalnız kalmaktadır. Bu özellikler, Türkiye Cumhuriyeti Devletini yeni entegrasyon arayışlarına yönlendirmekte; 1990'lı yılların başından itibaren de yeni bir entegrasyonla 'Türk Dünyasını oluşturma imkanı doğmuş bulunmaktadır. Böyle bir oluşumun Türkiye merkezli olması ve oluşuma Türkiye'nin önderlik yapması gereklidir. Türkiye, Türk Dünyası oluşumu için son on yılda oldukça önemli adımlar atmıştır. Bu adımlardan birisi de Türk Devlet ve topluluklarından Türkiye'ye eğitim amacıyla öğrenci getirilmesidir. Türkiye'ye eğitim amacıyla getirilen Türk soylu öğrencilerin dil ve kültür bakımından Türkiye Türkleriyle bütünleşmesi, ülkelerinde Türk kültürünün ve Türkiye Türkçesinin yaygınlaştırılmasını sağlamaları, Türkiye'nin, Türk dünyasını oluşturma hedefi bakımından önemlidir. Ancak uygulamada, beklenen hedefler gerçekleştirilememiş; Türkiye'ye gelen Türk soylu öğrencilerin yarısı, öğrenimlerini tamamlamadan ülkelerine geri dönmüşlerdir. Bu dönüşün sebebi çoğunlukla başarısızlık; başarısızlığın sebebi de dil öğretimindeki yetersizliktir. Türk soylu öğrencilerin Türkiye Türkçesi öğrenmeleri için hazırlanan programlar, istenen sonucu vermemiştir. Dil öğreniminin geliştirilmesinde kitle iletişim araçlarının desteğine, özellikle de televizyon yayınlarının olumlu katkılarına ihtiyaçIV duyulmaktadır. Bu konuyla ilgili inceleme alanı olarak devlet televizyonları seçilmiş; televizyon programları ve yayınları, özellikle drama ve reklamların Türk soyluların dil eğitimine katkıları bakımından incelenmiş; dil öğretim programlarında yetersiz kalan dil formasyonunun tamamlanmasında önemli bir etki ve katkılarının bulunmadığı belirlenmiştir.
Türkçe ders kitaplarının hazırlanmasına yönelik bir model önerisi

Eğitim ve öğretimde kullanılan araç ve gereçlerin niteliği eğitimin de niteliğini belirler. Ders araç ve gereçlerinin sınırlı olduğu ülkemizde ders kitapları önemini korumaya devam etmektedir. Türkçe öğretiminde ders kitabının önemi ise, metinlerin öğretim programlan içindeki öneminden ve işlevinden dolayı daha da artmaktadır. Bu araştırma, ilköğretimde Türkçe dersinde kullanılan ders kitaplarının, Türkçe öğretiminin amaçlarının gerçekleştirilebilmesi, öğrenci ve öğretmenlerin öğrenim-öğretim gereksinimlerine yanıt verebilecek yeterliliğe erişebilmesi için hangi ölçütlere uygun olarak hazırlanması gerektiğini saptamak amacıyla yapılmıştır. Çalışma 4 bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde 'Problem' başlığı altında eğitim, eğitim sisteminin soaınları, anadili, anadili eğitiminin genel amaç ve ilkeleri, anadili eğitiminin sorunları, anadili eğitiminde kullanılan araç ve gereçler, öğretim gereçleri içinde ders kitabının yeri, Türkçe dersi içindeki ders kitabının yeri ve önemi, öğretim materyallerinin öğretim ortamındaki yeri ve önemi ile son olarak öğretim materyallerinin hazırlanmasında temel ilkeler üzerinde durulmuştur. Bu bölümde çalışmanın amaç ve önemi, varsayımlar, tanımlar, kapsam ve sınırlılıklar, araştırmanın yöntemi, evren ve örneklem, veri toplama tekniği, verilerin çözümlenmesi ve yorumlanması başlıkları altında araştırma süreci ve bilgiye ulaşma yolları üzerinde de durulmuştur. Çalışmanın ikinci bölümünde, ilköğretim Türkçe ders kitaplarının niteliğini belirlemek amacıyla, Milli Eğitim Bakanlığı'ndan izin alınarak 5 ilköğretim okulunda 2000- 2001 öğretim yılında öğrenim gören 5. ve 8. sınıf öğrenci- 157 leriyle bu sınıfları okutan sınıf öğretmenleri ve Türkçe öğretmenlerine birer sormaca uygulanmıştır. Öğrenci ve öğretmenler dışında Türkçe ders kitabı yazarlarına da hazırlamış oldukları Türkçe ders kitaplarının niteliği, Türkçe eğitim programı, yönetmelik ve denetlemeye ilişkin görüşlerini belirlemek amacıyla bir sormaca uygulanmıştır. Uygulanan sormacalardan elde edilen bulgular tablolarla gösterilmiş ve yorumlanmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde; istenilen nitelikte Türkçe ders kitaplarının hazırlanabilmesi için gerekli olan yönlendirici ilke ve ölçütler, içeriksel, biçimsel ve teknik ölçütler olarak sıralanmıştır. Çalışmanın dördüncü ve son bölümünde ise, yapılan araştırma sonucunda elde edilen sonuçlar madde madde sıralanmış, sorunlara karşı çözüm önerileri geliştirilmeye çalışılmıştır. 158
İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin Türkçe ders kitaplarında yer alan metinlerdeki değerler ile ilgili algılarının incelenmesi

Son yıllarda görülen olumsuz davranışlardaki artış birçok ülkede değerler eğitimine verilen önemin artmasına sebep olmuştur. Eğitim kurumları, küçük yaşlardan itibaren verdiği eğitimin içine değerler eğitimini de alarak bireylerin sağlam karakterler oluşturmalarına yardımcı olmaya çalışmaktadır. Türkçe ders saati sayısının diğer derslerden daha fazla olması, değerlerin öğrencilere daha fazla iletimine olanak sağlamaktadır. Türkçe dersinin işlenişinde büyük bir yere sahip olan metinler de değerlerin öğrencilere kazandırılmasında büyük bir rol oynamaktadır. İlkokul, ortaokul ve liseye ait ders kitapları Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı'nın onayı alındıktan sonra Tebliğler Dergisi'nde yayınlanmaktadır. 2014- 2015 eğitim öğretim yılında dördüncü sınıf Türkçe dersinde okutulmak üzere belirlenen yirmi yayınevine ait Türkçe ders kitabı 2676 sayılı Ocak 2014 Tebliğler Dergisi'nde yayınlanmıştır. Bu kitaplardan Milli Eğitim Yayınlarına ait olan Türkçe kitabının Ankara, Adana, Afyon, İzmir, Uşak, Gaziantep, Aydın, Manisa, Konya, Osmaniye ve Şanlıurfa olmak üzere 11 ilde, Cem Veb Ofset Yayınlarına ait Türkçe ders kitabının ise diğer yetmiş ilde okutulmasına karar verilmiştir. Bu araştırmada bu iki ders kitabında yer alan metinlerden, farklı değerleri içeren toplamda sekiz metin seçilmiş ve öğrencilerin bu metinlerde geçen değerleri nasıl algıladıkları belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden olgu bilim deseni kullanılmıştır. Veriler, okunan metinlere yönelik hazırlanan ve dört açık uçlu sorudan oluşan görüşme formu, öğrencilerin verdikleri cevaplardan, öğrencilerin metinlerde geçen değerle ile ilgili yazdıkları metinlerden ve çizdikleri resimlerden oluşmaktadır. Toplanan nitel veriler analizinde içerik analizi kullanılmıştır. Verilerin analizinde sıklık ve yüzdelerden yararlanılmıştır. Veriler temalarına göre düzenlenmiş ve analiz sonucunda elde edilen kategoriler yorumlanarak raporlaştırılmıştır. Araştırmaya 2014- 2015 eğitim-öğretim yılında Malatya ilinde Battalgazi ilçesi Gazi İlkokulu'nda iki farklı sınıfta eğitim gören toplan 2014. sınıf öğrencisi katılmıştır. Öğrencilerle sınıf öğretmenlerinin uygun gördüğü derslerde toplam 8 hafta, haftada iki ders saati olmak üzere bir araya gelinmiştir. Her hafta ders saatlerinin birinde metinler okunup, metin ile ilgili sorulan sorulara yazılı olarak cevap verilmiş, diğer ders saatinde ise metinde geçen değerle ilgili yeni metinler yazılıp, resimler çizilmiştir. Yapılan araştırmanın sonucunda; öğrencilerin büyük çoğunluğunun 4. sınıf Türkçe ders kitaplarından seçilen, sekiz metinde geçen 'görgü kurallarına uyma, kitap sevgisi, vatan ve bayrak sevgisi, tasarruflu ve tutumlu olma ve savurgan olmama, başkalarını küçümsememe ve paylaşmaya önem verme, sağlıklı olmaya önem verme, temizliğe önem verme, verilen emeğe saygı duyma ve işbirliği ile çalışmaya önem verme,' değerlerini doğru olarak algıladıkları görülmüştür.