Neoliberal iktisat politikaları ve sosyal devlet arasındaki ilişkilerin analizi ve sosyal devletin geleceği

Dünya ekonomisinde İkinci Dünya Savaşından 1970'lerin sonuna kadar devam eden süreçte Keynesyen ekonomi politikaları sayesinde hızlı bir ekonomik büyüme, yüksek düzeyde istihdam ve fiyat istikrarının bir arada sürdürülmesi mümkün olmuştur. Sendikal hareket ise bu politikaların sağladığı elverişli ortamda gelişme olanağı bulmuştur. Petrol krizleriyle başlayan maliyet enflasyonu ve ekonomik durgunlukla birlikte işsizliğin ve enflasyonun hızla yükselmesi sonucu dünyada ekonomi politikalarında köklü değişikliklere gidilmiş, Keynesyen ekonomi politikalarının ve 'Sosyal Devlet' uygulamalarının yerini 'Neoliberal politikalar' almıştır. Neoliberal politikalar, İkinci Dünya Savaşı sonrası başlayan ve 1970'lere kadar geçerli olan Keynesyen ekonomi anlayışının tersine, sosyal devlet anlayışından önemli bir sapmayı, ücretlerin ve sosyal harcamaların sınırlandırılmasını öngörmüş, bu yönüyle sendikacılık tarihi bakımından önemli bir dönüm noktası olmuştur. Çalışmanın amacı, kapitalizm ve krizler arasındaki ilişki ile gelişmekte olan ülkelerde neoliberal paradigmanın önerdiği liberalleşmenin etkileri ve sosyal devletin geleceğini araştırmaktır. Farklı gelişme düzeylerine sahip iki ülkeye de IMF, tek tip önlemler önermiştir. Bu kapsamda, IMF programları, yapısall koşullar da içermiştir. Ancak, ekonomik zayıflık anında yapısall reformlara girişilmesinin, ekonomide bozulmayı artıracağı yönünde, endişeler ve eleştiriler ortaya çıkmıştır. IMF önlemleriyle Güney Kore'de büyüme trendi yakalansa da, finansal sorunlar tamamen aşılamamıştır. Türkiye'de ise, kronik enflasyon süreci kırılmış, yüksek büyüme ve ihracat rakamlarına ulaşılmış olsa da, büyüme istihdama yansımamış ve ekonomideki kırılgan yapı tamamen ortadan kaldırılamamıştır. Sürdürülebilir büyüme sürecinin devamı ve bu çerçevede borçların sürdürülebilirliği, cari işlemler açığının azaltılması ve sosyal alanlarda mevcut risklerin giderilmesi gerekmektedir. Çalışmada Tayland'dan komşu ülkelere yayılan Asya finans krizinin etkileri ve bu ülkelerde ortaya çıkan gelişmeler ile Latin Amerika ortaya çıkan ve bütün kıtayı etkileyen gelişmelere işaret edilmektedir. Krizin yıkıcı etkileri bitöiş durumdadır. Krizin neden bu ülkelerde çıktığı ve IMF destekli programların piysadaki panik ve durgunluğu önlem de ilk aşamada neden başarısız olduğu sorulmaktadır. Krizin çıkıp yayılmasında katkıda bulunan en önemli faktörün finans zayıflığı olduğu belirtilmektedir. IMF destekli program üç ana unsuru ihtiva etmektedir. Geniş kapsamlı resmi kredi paketleri, yapısall reformlar ve krizi ortadan kaldıracak makroekonomik politikalar önerilmektedir. Kriz, kendisi ile baş etmede resmi finans kaynağı sağlanması yolu konusunda yeni düşünce tarzı ve piyasa baskıları ile yüz yüze olan ülkelere IMF desteğinin uygun zaman ve miktar boyutunu da içermektedir. İktisadi büyüme, Sanayi Devrimi sonrasında ve özellikle de İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana ulusların zenginliğini ve yoksulluğunu belirleyen temel süreç konumuna gelmiş ve dünyanın her bölgesinde kişi başına üretim ve gelirde önemli artışlar gerçekleşmiştir. Çalışmada neoliberal iktisat politikaları ve sosyal devlet ilişkisi ve sosyal devletin geleceğine etkisi tartışılmıştır. Neoliberal yaklaşıma göre, piyasa mekanizmasına bırakılan ekonomik küreselleşme dünya refahını artırmaktadır. Ne var ki, küresel yoksulluk gibi sosyal sorunların ekonomik küreselleşmeye eşlik ettiği gözlenmektedir. Bu çalışmada, ekonomik küreselleşmeye eşlik eden küresel yoksulluk gibi uluslararası sosyal sorunlar ve bu sorunlara çözüm arayan ILO ve BM gibi kuruluşların çalışmaları ana hatlarıyla ele alınmış, bunların yeterlilik düzeyi tartışılmış ve bir uluslararası sosyal refah politikaları oluşturulması gereği üzerinde durulmuştur.