turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Yoksulluk ekonomisi ve Türkiye'de yoksullukla mücadele stratejileri

Yoksulluk yeni bir olgu değildir. Dünya tarihinin her evresinde yoksulluk sorunu yaşanmıştır. Ancak günümüzde yoksulluk küresel sorun haline gelmiştir. Yoksulluk sorununun dünyada üretimin en yüksek düzeyde gerçekleştiği dönemde yaşanması düşündürücüdür. Sanayileşmiş ülkelerin atıkları nedeniyle dünya çapında yaşam alanları daralmakta, buna paralel olarak artan nüfus ve gelir dağılımının bozulması yoksulluk sorununu küresel bir sorun haline getirmiştir. Yoksulluk ülkemizde de çok ciddi bir sorun haline gelmiştir. Ülkemizde her beş kişiden biri yoksul kategorisindedir. Yoksulluk ülke güvenliğini tehdit eder düzeydedir. Yoksul sayısı ve oranı makul düzeylere indirilmelidir. Çalışmamızda yoksulluk sorunu irdelenmiş ve çözüm önerileri ortaya konmuştur.
Türkiye'de tarımsal dönüşüm ve mevsimlik tarım işçiliği: Adana örneği

Türkiye'de mevsimlik tarım işçiliği on dokuzuncu yüzyılın sonlarında Çukurova'da yapılan pamuk tarımından bu yana varlığını sürdürmektedir. Gezici tarım işçileri tarım işlerinin yoğunlaştığı zamanlarda ürüne ve işçi talebine göre bir bölgeden başka bir bölgeye doğru genellikle aileleriyle birlikte mevsimsel olarak göç etmektedirler. Bu çalışmada yaşamlarını göç ederek sürdüren mevsimlik tarım işçilerinin sosyal, barınma ve ekonomik sorunlarının analizi yapılarak işgücü piyasasındaki konumlanışı ve çalışma ilişkilerini belirleyen etkenler anlatılmıştır. Tarımda dönüşüm süreçleri mevsimlik tarım işçliği özelinde ele alınmıştır. Mevsimlik tarım işçlilerinin kırdan kopuş süreçleri ve mülksüzleşme dinamikleri, kente göç ve işçileşme süreçleri anlatılmıştır. Türkiye'de 1980 sonrası etkili olan neoliberal tarım politikalarıyla birlikte tarımda kapitalist üretim ilişkileri derinleşmiş üretim ve dolaşım alanlarında ulusal ve uluslararası sermeyenin işlevi artmıştır. Devleti rolü ise bu duruma paralel olarak değişmiştir. Adana'nın Karataş ilçesinde yapılan alan çalışmasında pamuk üretimi yapan çiftçiler ve pamuk tarlalarında çalışan mevsimlik tarım işçileri gözlemlenerek değişen tarım politikalarının etkileri ifade edilmiştir. Mevsimlik tarım işçiliğinde çocuk ve kadın emeğine de değinilerek mevsimlik tarım işçiliğindeki hiyerarşik yapılanma anlatılmıştır. Araştırma sonucunda değişen tarım politiklarının çiftçiyi darboğaza sürüklediği ve mevsimlik tarım işçilerinin ücrtelerinde artışları sınırladığı görülmüştür. Mevsimlik tarım işçileri uzun saatler, düşük ücretle, sağlıksız ve güvencesiz ortmalarda genellikle kayıt dışı olarak çalışmaktadırlar.
Emek piyasasında geçici ve kalıcı şokların analizi ve işsizlik oranlarının genişleme ve daralma rejimlerine göre asimetrik tepkisi: Türkiye örneği

Bu çalışmada, Türkiye'de işgücü piyasalarındaki şokların özellikleri araştırılarak işsizlik oranlarının büyüme ve daralma rejimlerine göre gösterdiği tepkiler analiz edilmiştir. Bu anlamda işsizlik oranlarında meydana gelen trend eğilimden sapmalar ve arkasında yatan temel sebeplerin neler olduğu konusu, politika yapıcılar açısından son derece önemli bir konu haline gelmekle birlikte istikrar ve büyümenin eşanlı olarak sağlanması noktasında kendilerine esneklik tanınmıştır. Özelikle iktisadi birimlerin bilgiye kolaylıkla erişimi ve beklentileri anında uyarlamaları, bahsedilen değişkenin daralma ve genişleme rejimlerine göre farklı tepkimelerde bulunmasına neden olmuştur. Dolayısıyla bu ilişkileri dikkate almayan çalışmalardan elde edilen bulgulara dayalı yapılan politika çıkarsamalarında hatalar meydana gelmiştir. Bu eksiklik çalışmada dikkate alınmış olup işsizlik oranlarının rejimlere gösterdiği tepkiler; tarih, süre ve şiddet açısından MBBQ, TR, eğiklik ve basıklık kriterleri kullanılarak tespit edilmiştir. Testlerden elde edilen sonuçlara dayalı olarak işsizlik olgusunun asimetrik hareketi, istihdam yaratmayan büyüme, işsizlik histerisi ve doğal oran gibi teorik yapıların var olup olmadığı ortaya koyulmuştur. Eğitim ve yaş serilerinde şokların rejimlere tepkisi ve rejimlere ait özet istatistikleri topluca değerlendirildiğinde sonuç olarak, daralma rejiminin işsizlik üzerindeki etkisi genişleme rejimi etkisine göre daha yüksek bulunmuştur. Çünkü ekonomide meydana gelen şokların etkileri daralma rejiminde daha şiddetli görülmektedir. Kriz dönemlerinde ekonomide meydana gelen daralma çoğunlukla eğitim seviyesi düşük olan bireyleri etkilemektedir. Bu kritere bağlı olarak bireylerin eğitim düzeyini ve kadınların işgücü piyasasına katılımlarını arttıracak politikalar uygulanması gerekmektedir.
Ekonomik krizin sürdürülebilir tüketim üzerindeki etkisi

Sürdürülebilir tüketim gelecek nesillerin ihtiyaçlarını karşılama yeteneklerine engel olmadan yapılan etik bir tüketimdir. Ancak sürdürülebilir tüketim uygulanması zor ve birçok faktörden etkilenen bir süreçtir. Bu faktörlerden bir tanesi ise ekonomik krizdir. Ekonomik kriz toplumların üretim ve tüketim kalıplarında değişiklik meydana getirmektedir. Harcanabilir gelirleri değişen insanlar, sürdürülebilir tüketim yapan veya yapmayan tüketiciler olarak iki farklı gruba ayrılmaktadırlar. Bu tez çalışmasının amacı ekonomik krizin sürdürülebilir tüketim üzerindeki etkisinin ne yönde olduğunu belirlemektir. Araştırma sonucunda ekonomik krizin etkisinin sürdürülebilir davranma yönünde olduğu ve kriz ortamında bireylerin daha çok sürdürülebilir tüketim yaptıkları tespit edilmiştir.
2008 finansal krizinin ardından Türkiye'de uygulanan para politikaları

ABD konut sektöründe biriken sorunlar 2008 yılında küresel çapta krize dönüşmüştür. Finansal kriz çeşitli etki kanallarıyla gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin ekonomilerine sirayet etmiştir. Krizin etkilerini önlemek ve ekonomik aktiviteleri canlandırmak için gelişmiş ülke merkez bankaları genişletici politika tedbirlerine yönelmişdirler. Daha temkinli tutum sergileyen gelişmekte olan ülke ekonomileri ise, enflasyon riskinin ortadan kalkmasıyla beraber büyümeyi destekleyici politikalar uygulamaya başlamışdırlar. Kriz sonrasında çok sayda merkez bankası fiyat istikrarıyla beraber finansal istikrarı da politika amacı olarak kabul etmiştir. Geleneksel para politikası araçları hem fiyat hem de finansal istikrarı sağlamakta yetersiz kalmıştır. Bu nedenle, birçok ülke merkez bankası politika çerçevelerinde önemli değişiklikler yaparak geleneksel olmayan makro ihtiyati tedbirleri yeni politika çerçeveleri dahilinde kullanmışlardır. Bu bağlamda, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası da 2010 yılı sonlarından itibaren politika çerçevesinde radikal değişiklikler gerçekleştirmiştir. TCMB, yeni politika çerçevesinde faiz koridoru, rezerv opsiyon mekanizması, zorunlu karşılıklar gibi geleneksel olmayan politika araçlarını etkin bir şekilde kullanmıştır. Bu çalışmada, Türkiye'nin küresel kriz öncesinde ve sonrasında uygulanan politika tedbirleri karşılaştırılmış ve krizin para politikasında ne tür değişikliklere yol açtığı incelenmiştir.
Altyapı yatırımlarının ekonomik büyüme üzerine etkilerinin panel veri yöntemi ile analizi

Bu çalışmanın amacı, 1994- 2013 döneminde Dünya'da farklı gelir ve gelişmişlik seviyelerindeki ülkelerde fiziki altyapı yatırımları ile iktisadi büyüme arasındaki ilişkiyi analiz etmektir. Bu amaçla öncelikli olarak Ekonomik Büyüme konusu teorik çerçevede kısaca ortaya konulmuştur. Çalışmada, altyapı yatırımlarının belirleyicileri ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki, belirtilen dönemde Dünya Bankasından elde edilen yıllık veriler kullanılarak incelenmiştir. Ampirik bulgular, telekomünikasyon, enerji ve ulaştırma altyapı yatırım harcamaları ile GSYİH verilerinin kullanıldığı panel veri analizlerine dayanmaktadır. Tüm Dünyada 136 ülkeden elde edilen veriler, Dünya Bankasında yer alan gelir sınıflandırmasına göre dört farklı kategoride yüksek gelirli, üst orta gelirli, alt orta gelirli ve düşük gelirli ülkeler olarak ayrılmıştır. Ayrıca bu veriler tüm ülkeler için toplulaştırılarak genel bir analiz de yapılmıştır. Uygulama kısmında ekonometrik yöntem olarak yatay kesit analizi ile zaman serisi analizinin olanaklarını birleştiren dinamik panel veri analizi kullanılmıştır. Panel veri analizi içerisinde yer alan sabit ve tesadüfi etkiler modelleri Haussman test istatistiği sonuçlarına göre seçilerek uygulanmıştır. Fiziksel altyapı yatırımları ekonomik büyümeyi etkileyen ve karşılıklı ilişki içerisinde olduğu önemli faktörlerden birisi olarak kabul edilmektedir. Ancak telekomünikasyon, enerji ve ulaşım yatırımları ülkeden ülkeye gelir seviyelerine göre farklılıklar gösterebilmektedir. Elde edilen sonuçlara göre, enerji altyapısı tüm ülkeler ve bütün gelir grupları için büyümenin pozitif ve anlamlı bir belirleyicisi olduğu gözükmektedir. Bu pozitif etki yüksek gelir grubunda en üst seviyede iken gelir seviyesi azaldıkça düşmektedir. Bununla birlikte ulaştırma altyapısı tüm gelir gruplarında anlamlı olmasına rağmen büyümeyi etkileme gücü oldukça düşüktür. İletişim altyapısı ise sadece tüm ülkeler ve yüksek gelir grubunda anlamlı ve pozitif ilişkiye sahip olmaktadır. Uygulama neticesinde enerji yatırımlarının tüm ülkeler için çok önemli olduğu, bununla birlikte telekomünikasyon yatırımlarının beklenen sonuçları vermediği görülmüştür.
Ukrayna ve Türkiye arasındaki ekonomik ilişkilerin analizi

Çalışmada Ukrayna ile Türkiye arasındaki ekonomik ilişkiler incelenmektedir. Türkiye ve Ukrayna'nın ortak bir geçmişşi bulunmaktadır. İkisi de yakın ilişkilere önem vermekte ve gelişmesi için çalışmaktadır. İki ülke arasındaki iş ilişkileri, iş ortaklıklarının gelişmesi ile zaman gittikçe daha belirgin bir yer tutmaya başlamıştır. Ukrayna ve Türkiye arasındaki son yıllarda siyasi, ekonomik, kültürel ve ticari ilişkiler yoğunluk kazanmaya başlamıştır. Bu çalışma ile iki ülkenin ilişkilerinin tarihsel gelişimi ve geleceği irdelenmektedir. Ayrıca sürdürülebilir bir işbirliği kurmak için önerilerde bulunmaktadır. Ukrayna ile Türkiye arasında ekonomi alanında sağlıklı işbirliğinin gerçekleştirilebilmesi için, ikili ilişkilerin gelişmesini frenleyen teknik özelliğe sahip sorunlar giderilmelidir; ileri teknoloji ürünlerinin üretilmesi gibi konularda ortak Ukrayna-Türkiye projelerinin gerçekleştirilmesi için iş çevreleri özendirilmeli ve devlet desteği verilmelidir. Tarım, sanayi ve turizm alanlarında Ukrayna-Türkiye şirketleri arasında ortak fuar organizasyonları yapılmalıdır. Türk iş çevrelerini Ukrayna'da temsil eden mevcut birliklerle sistematik ilişkiler kurulmalı ve geliştirilmelidir. Benzer biçimde iki ülke arasında ticaret ve sanayi Odaları, ticari birlikler ile ilişkiler güçlendirilmeli ve tarih ve kültür miraslarının tanıtılması için Ukrayna-Türkiye arasında ortak turizm güzergahlarının gerçekleştirilmesi konularındaki çalışmalar desteklenmelidir.
Para Kurulu sistemi ve Türkiye'de uygulanabilirliği

Ekonomik istikrarın temel şartlarından biri olan fiyat istikran ve devamlılığı, tüm ülkeler için arzulanan bir hedeftir. Birçok ülkede fiyat istikrarını sağlama görevi ülkelerin merkez bankalarına verilmiştir. Merkez bankalarının bu görevi yerine getirebilmeleri için tam bağımsız bir yapıya sahip olmaları gerektiği hususunda genel bir uzlaşma vardır. Nitekim yapılan çalışmalarda bağımsız bir merkez bankasının fiyat istikrarını sağlamada daha başardı olduğu ortaya konmuştur. Fiyat istikrarını sağlayamayan ülkelerde, merkez bankasına alternatif olarak yeni bir parasal sistem arayıştan başlamıştır. Bu üzerinde en çok tartışılan sistem ise para kurulu sistemidir. Özellikle Arjantin'in para kurulu uygulaması ile fiyat istikrarını sağlamada elde ettiği sonuçlar, para kurulu sistemini uluslararası ekonominin gündemine taşımıştır. Çalışmanın temel amacı, fiyat istikrarını sağlamada merkez bankasına alternatif bir kurum olarak nitelendirilen para kurulunun, Türkiye'de uygulanabilirliğini araştırmaktır. Çalışma kapsamında, merkez bankalarının bağımsızlığı, para kururlunun teorik yapısı, dünyadaki uygulamalan ve Türkiye'de uygulanabilirliği ele alınmıştır. Çalışmada, gerekli reformların gerçekleştirilmesi durumunda, para kurullarının fiyat istikrarını sağlamada oldukça başardı olabildikleri ortaya konmuştur. Türkiye'de uygulanması muhtemel bir para kurulu sisteminin başansı, ancak yapısall reformların gerçekleştirilebilmesine bağlıdır.
Makro ekonomi politikalarının döviz kuru üzerindeki etkilerinin bir değerlendirilmesi ve Türkiye örneği

Lisans TeziMakro Ekonomi Politikalarının Döviz Kuru Üzerindeki Etkilerinin Bir Değerlendirilmesi ve Türkiye Örneğismail MUTLUDokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimleri Enstitüsüktisat Anabilim DalıÜlkelerin uygulamakta olduğu Makro Ekonomi Politikalarının, döviz kuru üzerinde yarattığı veya yaratacağı etki, özellikle Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde ekonomik dengenin belirlenmesi açısından önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, sözü edilen etkinin, hangi makroekonomik politikalardan ve ne orandakaynaklandığını tespit etmeye çalışmaktır. Çalışmada öncelikle döviz kuru rejimleri ve döviz kuru belirleme yöntemleri konularına değinilmiş ve döviz kuru olgusu hakkında genel bir bilgi verilmiştir. kinci bölümde ise Türkiye'de döviz kuru ve makro ekonomi politikaları kavramları incelenmiş; 1980 sonrası başlayan finansal serbestleşme politikaları sonucunda Türkiye ekonomisinin o yıldan günümüze içinde bulunduğu genel görünümbelirlenmiş ve ülkede döviz kurunu etkileyen ekonomi politikaları araştırılmıştır. Tezin son bölümünde ise Türkiye ekonomisi üzerine bir ekonometrik analiz yapılmıştır. Analizde kullanılan yöntem durağanlığın incelenmesi, Engle-Granger çift aşamalı eşbütünleşme analizi ve Hata Düzeltme Modelidir. Çalışmada Türkiye'denominal döviz kurunun en fazla enflasyondan etkilendiği, incelenen dış ticaret, para ve maliye politikası göstergeleri olan ; ihracatın ithalatı karşılama oranı, faiz ve son olarak bütçe açığının GSMH'ya oranının kur üzerindeki etkisinin sınırlı olduğu tespit edilmiştir.
Türkiye'de faaliyet gösteren vakıfların ekonomik yapısı, gelirleri ve Türkiye ekonomisine etkisi

Türkiye'de faaliyet gösteren vakıfların Türkiye ekonomisine olan katkısı şüphesiz göz ardı edilemez. Yoksul kesimin ihtiyaçlarına belli bir ölçüde cevap veren vakıflar, faaliyet gösterdiği ülkenin makro iktisadi değişkenlerine de etki etmektedir. Çalışma kapsamında; öncelikle vakıf kavramı irdelenerek, Osmanlı Devleti'nden günümüze kadar olan vakıfların ekonomik yapısı, faaliyetleri ve gelir kaynakları incelenmiştir. Günümüzde faaliyet gösteren vakıfların ekonomik yapısı ve gelir kaynakları hakkında bilgi sahibi olabilmek adına örnek olarak seçilen mülhak vakıf, cemaat vakıf ve yeni vakıfların, vakıf yöneticileri ile görüşülerek, her yıl Vakıflar Genel Müdürlüğü'ne vermekle yükümlü oldukları beyannameleri talep edilmiştir. Ayrıca Kurumsal iktisat bağlamında bir kurum sayılabilen vakıfların Türkiye ekonomisine olan etkileri sayısal veriler ile ortaya konulmuştur. Çalışma sonunda vakıfların mevcut ekonomik yapıları ve gelir kaynakları hakkında bilgiler verilerek vakıfların Türkiye Ekonomisine olan etkilerine dair sayısal veriler ortaya konulmuştur.
Tarımsal korumacılık, korumacılığın ölçümü ve türkiye

Bu çalışmada tarımsal korumacılığın kavramsal çerçevesi, ölçüm sorunu ve başlıca ülkelerde destek bileşimlerine bağlı olarak tarımsal korumacılığın zaman içerisindeki değişimi incelenmiştir. Tarımsal korumacılığın ölçümü bölümünde, dünyada bu amaçla en fazla kullanılan yöntem olan OECD yaklaşımı esas alınmış ve yönteme ilişkin eleştiriler tartışılmıştır. Başlıca ülkelerin korumacılık düzeyinin belirlenmesi için dünya tarım ürünleri piyasalarında etkili olan ve/veya korumacılık açısından önem arz eden 11 ülke belirlenmiştir. Ülkeler Nominal Yardım Katsayılarına göre düşük, orta ve yüksek düzeyde koruma sağlayan ülkeler olmak üzere üç gruba ayrılmıştır. Ayrıca ülkelerin farklı uygulamaları ve özgün koşulları dikkate alınarak kendi içerisinde de incelenmişlerdir. Ülkelerin korumacılık düzeylerinin değişiminde başlıca göstergeler olarak Yüzde Üretici Destek Tahmini, Nominal Yardım Katsayısı ve Nominal Koruma Katsayısı değerleri kullanılmıştır. Nominal Yardım Katsayıları düşük düzey koruma sağlayan ülkeler grubunda 1,04 ile 1 ,11, orta düzeyde 1,16 ile 1,43 ve yüksek düzeyde 2,12 ile 2,76 arasında değişmiştir. Üretimden bağımsız desteklerin destek bileşimleri içerisindeki oranı genel olarak artsa da, fiyat çarpıklıklarına yol açarak ticareti bozan pazar fiyatı desteğinin oranı hala yüksektir. Ayrıca neredeyse bütün ülkelerin politikalarında çevre konusunun öneminin arttığı görülmüştür. Nominal Koruma Katsayısına göre ülkelerin temel gıda hammaddesi durumunda olan ürünleri daha fazla koruduğu söylenebilir. Bu durumda, ülkelerin en azından bu ürünlerde kendine yeterli olma ve dünya piyasalarına olan bağımlılığı azaltma kaygıları etkili olmaktadır. Bu yüzden tarımın serbest ticaret görüşmelerinde en sorunlu alan olma özelliğini daha uzun yıllar koruyacağı söylenebilir.
3+1 essays on the Turkish economy

YE EKONOM S ÜSTÜNE 3+1 MAKALEYücel, Mustafa ErayDoktora, ktisat Bölümü Tez Yöneticisi: Doç. Dr. Hakan Berument Eylül 2005Bu tez dört makaleden oluşmaktadır. lk makalede Hazine ihale vadeleri ile ihale faizleri arasındaki ilişki incelenmiştir. 1988'den 2004'e kadar Türkiye Hazineverileri kullanıldığında-özellikle 1995- 2000 dönemi için-ihale faizleri ve vadeleri arasında ters yönlü bir ilişki gözlenmiştir. Bu bulgu Hazine'nin ihale vadelerini, faizleri fazla artırmayacak biçimde seçtiğine işaret etmektedir. 2001 sonrası dönem için ise söz konusu ters yönlü ilişkinin de i ti i rapor edilmektedir. kinci makaledeABD doları-Avro paritesinin-ihracatı çoğunlukla Avro ve ithalatı çoğunlukla dolar cinsinden yapılan-bir küçük açık ekonomiye etkileri incelenmektedir. Ampirik bulgular, Dolar-Avro paritesindeki bir artışın ulusal para birimini de erlendirdi ini, enflasyonu düşürücü olduğunu ve çıktıyı artırdığını göstermiştir. Üçüncü makalede, bütçe dahilinde ve haricinde geli en kamu harcamaları arasındaki ilişkivincelenmektedir. Çalışmanın ana bulgusu bütçe açısı istatistiklerinin enformasyon açısından de ersiz olmadı ıdır; ancak bu istatistikler Türkiye ekonomisi için maliye politikasının durumunu ölçmekte kullanıldığında yanıltıcı neticeler doğurabilecektir. Son makalede, Türkiye'nin sanayi üretim performansı ile popüler bir futbol takımının - Fenerbahçe -başarısı arasındaki bağlantı ele alınmaktadır. Fenerbahçe'nin başarısı çalışanların ruh hallerinin veya morallerinin bir ölçüsü olarak yorumlanmaktadır. Gerçekleştirilen transfer fonksiyonu analizine göre, toplumsal moralin ölçüsü olan takımın uluslararası kupalardaki başarısı ile ekonomik performans arasında aynı yönlü ve anlamlı bir ilişki söz konusudur. Aynı ilişkitakımın yurt içi başarıları için gözlenememiştir.
Küreselleşme sürecinde telekom sektöründeki doğrudan yabancı sermaye yatırımları ve Türk Telekom örneği

Bu çalışma küreselleşme süreci içerisinde ve ulus-devletlerin etkinliğinin azaldığı bir ortamda Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları'nı telekomünikasyon sektörü özelinde incelemektedir. Ev sahibi ülkeler açısından bu tip yatırımların getiri ve götürüleri küresel bazı örneklerle birlikte değerlendirilmektedir. Son bölümde ise ülkemizin yakın tarihinden bir örnek olarak Türk Telekom A. Ş.'nin özelleştirilmesi sonrasındaki performans parametreleri ve pazardaki gelişmeler analiz edilmektedir.
Dış ticaret açığı, döviz kuru ve enflasyon arasındaki ilişki: Türkiye örneği

Enflasyonu etkileyen faktörlerin iyi bir şekilde belirlenmesi enflasyonla mücadele bakımındanönem arz etmektedir. Enflasyonu etkileyen faktörlerden bir tanesi de dış ticaret işlemleridir. Öyle ki uygulanan dış ticaret politikaları ile birlikte sürekli olarak dış açık veren ve üretimi ara malı ithaline bağlı olan bir ülkede söz konusu dış ticaret açıkları önce döviz kurunu etkilemekte ve dolaylı olarak da enflasyon oranlarına etki edebilmektedir. Bu nedenle her ne kadar enflasyon yurt içi ekonomik faaliyetlerden kaynaklanan bir sorunmuş gibi gözükse de aslında önemli bir ayağı da yurt dışı kaynaklıdır. Bu nedenle enflasyon nedenleri belirlenirken dış ekonomik ilişkiler de görmezden gelinmemelidir. Bu çalışmada 2003 - 2018 dönemlerine ait üç aylık veriler kullanılarak dış ticaret açığı, döviz kuru ve enflasyon arasındaki ilişki vektör hata düzeltme modeli yöntemiyle analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre dış ticaret açıkları ve döviz kuru Türkiye'de enflasyonu etkilemektedir. Ancak enflasyondan dış ticaret açıklarına ve döviz kuruna yönelik bir ilişki kurulamamıştır.
Fiyat istikrarının sağlanmasında alternatif para politikaları ve Türkiye

1970'li yıllarda yaşanan yüksek enflasyon, ekonomik ve sosyal alanda önemli sorunlara yol açmıştır. Olumsuz sonuçlara yol açan enflasyon sorununu gidermek amacıyla, parasal hedefleme ve döviz kuru hedeflemesi gibi çeşitli nominal çapalar kullanılmıştır. Bunlardan parasal hedefleme stratejisi, parasal göstergelerle enflasyon arasındaki ilişkinin zayıflaması; döviz kuru hedeflemesi de uluslararası sermaye hareketleri gibi bir takım nedenlere bağlı olarak fiyat istikrarını sağlamada başarılı olamamışlardır. Böylece yeni nominal çapa arayışları da hızlanmıştır. Bunun sonucunda ilk kez 1990 yılında Yeni Zelanda'da uygulanmaya başlanan enflasyon hedeflemesi stratejisi alternatif bir parasal strateji olarak ortaya çıkmıştır. Türkiye'de de, günümüze kadar uygulanan birçok istikrar programının başarıya ulaşamaması nedeniyle, yeni bir nominal çapa ihtiyacı kendisini hissettirmiştir. Nitekim 2001 yılında hazırlanan istikrar programda, şartların oluşması durumunda, enflasyon hedeflemesine geçileceği açıklanmıştır. Bu çalışmada, fiyat istikrarı kavramı, parasal hedefleme, döviz kuru hedeflemesi ve enflasyon hedeflemesi stratejileri teorik ve uygulama yönleriyle ele alınmıştır. Buradan elde edilen bilgilerin ışığında, Türkiye'de uygulanan para politikaları değişik yönleriyle irdelenmiş ve Türkiye için hangi nominal çapanın uygun olabileceği tartışılmıştır. Gelinen nokta itibariyle Türkiye'de enflasyon hedeflemesinin uygulanması için gerekli şartların henüz oluşmadığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla Türkiye için mevcut şartlar devam ettiği sürece, halen uygulanmakta olan ikili nominal çapanın yani enflasyon oranı ve parasal göstergelerin birlikte hedefi enmesinin en uygun para politikası stratejisi olacağı sonucuna varılmıştır. IX
Dış borçlanmada istikrar programlarının Türkiye'nin kalkınma sürecine etkisi

Ekonomik gelişme arzusunda bulunan gelişmekte olan ülkeler, ihtiyaç duydukları dış kaynakları elde edebilmek için, dış borçlanmalara başvurabilmektedirler. Ekonomik kalkınma programlarının yürütülmesi ve projelerinin gerçekleştirilmesi, cari işlemler açığının kapatılması, dış borç ödemelerinin düzenli şekilde yürütülmesi ve yeni kaynakların sağlanması amacıyla Türkiye'de dış borçlanmaya gitmektedir. Dış borçların yatırımlar da kullanılması gerekliliğinin yanında, dış borçla elde edilen sermayenin marjinal verimliliğinin, dış borcun maliyetinden daha büyük olmasına dikkat edilmelidir. Bir ülkenin elde edebileceği dış borçlar, çeşitli ekonomik ve politik faktörlerin etkisi altındadır. Dış borç bulma kapasitesi, ülke ekonomisinin genel durumu, dış borç yükü ve geri ödeme durumuyla yakından ilgilidir. 1980'lerde özellikle Latin Amerika Ülkeleri başta olmak üzere birçok gelişmekte olan ülke, dış borçlarını ödeyemez duruma düşmüş ve dünya büyük bir borç krizi yaşamıştır. Günümüzde yaşanan mali küreselleşmenin yanında mali krizler de uluslararası ekonominin temel parçası olmuştur. Türkiye'nin de üye olduğu uluslararası para fonu, uluslararası ekonomik işbirliğini hedefleyerek kurulmuştur. IMF ile olumlu ilişkiler içinde bulunmak üye ülke için büyük önem taşımaktadır. Uluslararası kreditörlerin, kredi değerlendirme kuruluşlarının yaptıkları ülke değerlendirmelerine bu referans oluşturmaktadır. Türkiye'nin IMF ile girdiği ekonomik istikrar programları için bu uluslararası mali ve finans kuruluşları, Türkiyeye uygun koşullarda dış borçlanma olanağı sunmaktadırlar. Türkiye'nin dış borç göstergeleri, çeşitli ülkelerle karşılaştırıldığında kriz boyutunda bir dış borç sorunu olmadığı ancak, dış borçların ekonomik sorunlar gündeminde de mutlaka yer alması gerektiğini ortaya koymaktadır. Türkiye ekonomisi çözülmesi gereken sorunların varlığına karşın büyük bir dinamizm göstermektedir. Bölgesinde en fazla çeşitlilik taşıyan bir ekonomiye sahiptir. Uluslararası ekonomik sistemle güçlü bir bütünleşme içinde oluşu, gelişmiş ülkeler arasında yer alma çabası için umut vericidir.