turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
The effects of common macroeconomics factors on U. S stock returns

Bu çalışmada makroekonomik faktörlerin Amerikan hisse senetleri fiyatlarına etkisi incelenmiştir. Bunun için 131 adet makroekonomik seriden 8 tane gizli faktör elde edilerek modelin açıklayıcılık gücüne bakılmıştır. Bunun için Fama-Macbeth iki yönlü regresyon modeli kullanılmıştır. Oluşturulan modellere ek olarak bazı bağımsız faktörler de eklenerek makroekonomik faktörlerin açıklayıcılık gücü test edilmiştir. Bu bağlamda iki farklı veri seti ele alınmış olup bunlardan biri 49 endüstri portföyü ile 100 adet kişisel portföyün olduğu setler kullanılmış olup bireyler portföy ikiye ayırılarak kriz ve büyüme zamanları için ayrı ayrı incelenmiştir. Sonuç olarak makroekonomil faktörler hisse senetleri için önemli etkilerinin olduğu bulunmuş olup, ayrıca kriz zamanları için bu faktörler büyüme zamanlarına göre çok daha önemli olduğu bulunmuştur.
Bağımsızlık sürecinden sonra Tacikistan'da sosyo-ekonomik gelişmeler

Tacikistan Cumhuriyeti'nin sosyo-ekonomik yapısının değerlendirilmesi amacıyla hazırlanan bu çalışmada, ülkenin mevcut sosyo-ekonomik yapısı belirlenmeye çalışılmıştır. Ayrıca ülkenin gelişmesini engelleyen sorunlar üzerinde durulmuş ve gelişmeye hız verecek öneriler belirtilmiştir. Bunlara ilaveten yeri geldiğinde Tacikistan ekonomisi ile bazı Asya ve Orta Asya ülkeleri karşılaştırılmıştır. Gerçekçi sonuçlara varabilmek için ülkenin sosyo-ekonomik yapısının nitel yönden tarihsel olarak analizi yapılmıştır. Tacikistan Cumhuriyeti'nde sosyo-ekonomik alanlarda reformlar, genişlemeler, yenilenmeler iç savaş sonrasında başlamıştır. 2000 yılına geldiğimizde Tacikistan yeni demokratik hükümetin kuruluşu itibariyle sosyo-ekonomik alanlarda ve ülkenin göstergelerinde gelişmeler ortaya çıkmıştır. Tezin içinde esas olarak ülkenin gelişme ve yenilenme sürecinde sosyo-ekonomik yapımın gösterdiği gelişim ve özelikler incelenmiştir. Halihazır duruma baktığımızda Tacikistan Cumhuriyeti hem mutlak hem de görecelik açısından zayıf ve kırılgan bir sosyo-ekonomik yapıya sahiptir.
Sovyet-tipi ekonomilerin merkezi plandan serbest piyasaya geçiş deneyimi (1989-2000) Türkiye ve diğer gelişmekte olan ülkelere dersler

Tek bir partinin liderliğinde ve merkezi bürokratik kontrolla yönetilen Sovyet-tipi ekonomiler bütün reform çabalarına rağmen başarısızlığa uğradılar. 1989- 1991 yılları arasında Doğu ve Orta Avrupa ile Bağımsız Devletler Topluluğu ülkelerinde komünist partisinin liderlik rolünün kaldırılması, Sovyet-tipi ekonomileri serbest piyasa ekononomilerine tedrici bir şekilde dönüştüren baş döndürücü gelişmeleri başlattı. Sovyet-tipi ekonomiden serbest piyasaya geçiş temel ekonomik değişikliklere ve 'Geçiş Ekonomisi ' adlı yepyeni bir ekonomik disiplinin ortaya çıkmasına sebep olan bir, dönüşüm işlemidir. Geçişin başlamasından sonra, mevcut organizasyon bozulmakta devlet kaynakların dağıtımından çekilerek yerini piyasa güçlerine bırakmakta ve kamu firmaları yeniden yapılanmaktadır. Geçişi şekillendiren reformlar; fiyatların serbest bırakılmasını ve iç ve dış ticarette engellerin kaldırılmasını kapsayan ekonomik liberalizasyon, özelleştirme ve özel mülkiyet haklarının yaratılması ile yeni özel firmaların doğuşunun desteklenmesi, sürdürülebilir bir büyüme, enflasyon kontrolü ve kamu harcamalarının azaltılması yanında, vergi reformu, vergi tabanının genişletilmesi ve vergi toplama sisteminin yeniden düzenlenmesi gibi mali reformları içine alan makro-ekonomik istikrar tedbirleridir. Bu tez 26 geçiş ekonomisinin verilerini kullanarak, geçişin başlamasından sonra üretim düşüşleri ve enflasyon arasındaki etkileşimi ve geçiş ekonomilerinde yeniden büyüme ve enflasyon belirleyicilerini değerlendirerek geçiş ekonomilerinin makro-ekonomik performanslarını analiz etmektedir. Tez birbirinden çok farklı sonuçlara, dışsal faktörlerin ve bu ülkeler tarafından uygulanan makroekonomik ve yapısall politikaların rolünü vurgulayarak dikkat çekmektedir. İstikrarın daha erken tesis edildiği ve yapısall reformların en çok ilerlediği ülkelerde büyüme performansının açıkça daha iyi olduğu görülmektedir. Geçiş ekonomilerindeki makroekonomik performans farklılıkları, başlangıç şartlarına, miras alınan yapısall ve makroekonomik bozukluklara ve ulaşılan ekonomik liberalizasyon seviyesine bağlanabilir. Bu çalışma ; geçiş işleminin başlangıcında ya çok güçlü veya çok sınırlı reform yapan ülkelerde üretim düşüşlerinin en az olduğunu ve ara reformcularda üretim düşüşlerinin en çok olduğunu göstermektedir. Mamafih, geçişin son yıllarında en iyi sonuç alanların başlangıçta reform en çok bağlı kalan ve reformları hızlı ve tutarlı bir şekilde gerçekleştiren ülkeler olduğudur. Çalışma ayrıca sürdürülebilir büyüme ve ekonomik dönüşüm için yüksek kalitede kurumların ve güçlü bir fınans sisteminin geliştirilmesinin gerekli olduğunu göstermektedir. Tez, son yirmi yıldır kronik yüksek enflasyon ve kamu açığı sorunlarıyla karşı karşıya bulunan Türkiye ve diğer gelişmekte olan ülkeler için geçiş deneyiminden kazanılmış derslere dikkat çekmektedir.
Türkiye'de savaş muhabirlerinin çalışma ortamları

Bu tez, Türkiye'de savaş muhabirlerinin belirli bir zaman kesiti içindekoşullarındaki değişiklik ve gelinen noktanın tespitine yönelik bir çalışmadır. Bu çerçevede tez, Dünya'da ve Türkiye'de savaş muhabirliğinin ortaya çıkışı ve geçirdiği değişimlern anlatıldığı ilk bölüm ve Türkiye'de savaş muhabirlerinin yaptıkları işi nasıl algıladıklarını ortaya koymayı hedefleyengörüşmelerin yapıldığı ikinci bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın sonuç bölümünde ise, durum tespitine ilişkin elde edilen veriler değerlendirilmiştir.
Non-cooperative game theory under prospect theory

Bu çalışma işbirliksiz oyunlarda ve beklenti kuramı varsayımları altında bireylerin nasıl davrandığının incelendiği üç makaleden oluşmaktadır. Karar verme deneylerinde sıklıkla görüldüğü üzere, birey davranışları beklenen fayda kuramının aksiyomları ile çelişebilmektedir. Kahneman ve Tversky (1979) bu tip gözlemlerin beklenen fayda kuramının açıklayıcı bir model olamayacağını işaret ettiğini belirtmiş ve alternatif olarak beklenti kuramını önermiştir. Daha sonra, Tversky ve Kahneman (1992) tarafından kümülatif beklenti kuramı önerilmiştir. Bu kuramlara göre, bireysel tercihler bir çift fonksiyon ile ifade edilebilir: olasılık ayarlama fonksiyonu ve değer fonksiyonu. Bu fonksiyonlar kuramların üç temel ögesi ile ilgilidir: subjektif olasılık ayarlaması, referansa bağlılık, ve kayıptan kaçınma. Bu çalışmanın birinci makalesinde bireylerin kümülatif beklenti kuramı tipi tercihlere sahip oldukları varsayımı altında sonlu normal biçim oyunlarda karma strateji dengesi çalışılmıştır. Çalışmada CPT dengesi adı verilen yeni bir nosyon önerilmiş, tüm sonlu normal biçim oyunlarda dengenin varlığı ispatlanmış, ve bazı örnek oyunlarda ortaya çıkan denge kümeleri analiz edilmiştir. İkinci makalede bireylerin kümülatif beklenti kuramı tipi tercihlere sahip oldukları varsayımı altında sonlu normal biçim oyunlarda ilişkili denge çalışılmıştır. Burada önerilen ilişkili CPT dengesinin tezin birinci makalesinde önerilmiş olan CPT dengesi ile ilişkisi incelenmiştir. Daha sonra, beklenen fayda kuramı ve kümülatif beklenti kuramı varsayımları altında ortaya çıkan denge kümeleri arasındaki farklar analiz edilmiştir. Üçüncü makalede ise birinci-fiyat kapalı-zarf ihaleleri çalışılmıştır. Sadece subjektif olasılık ayarlamasına odaklanılmış ve deneysel yazında sıklıkla rastlanan aşırı fiyat verme davranışı incelenmiştir. Ters S-şekilli olasılık ayarlama fonksiyonlarının bu davranış şeklini tam olarak açıklayamayacağı, ama satışa sunulan objeye yüksek değer biçen katılımcılar için kısmi bir açıklama getirebileceği gösterilmiştir.
ARGE harcamaları ve devlet desteklerinin ekonomik büyüme üzerindeki etkilerinin analizi: Türkiye-İsveç örneği

Ülkelerin refah düzeyleri yüzyıllardır farklı şekilde değişmektedir. Ekonomik büyüme, refah düzeyindeki bu değişmenin en önemli açıklayıcılarından biri olarak kabul edilmektedir. Büyüme teorileri tarihte farklı şekilde evrilsede, İçsel Büyüme Modelleri, Teknolojik ilerlemeyi büyümenin temel iç dinamiklerinden biri olarak görerek büyüme literatüre yeni bir yaklaşım getirmiştir. Bu çalışmada, içsel büyüme modellerini temel alan çalışmalar ışığında, ARGE'ye yönelik Devlet Desteklerinin ve ARGE Harcamalarının ekonomik büyüme üzerindeki etkileri Türkiye ve İsveç ülkeleri örnekleri üzerinde karşılaştırmalı olarak analiz edilmeye çalışılmıştır. Teknolojik gelişmenin mekansal boyutu ele alınarak Teknoparklar, ARGE merkezleri ve kuluçka merkezleri incelenmiştir. Avrupa İnovasyon Endeksi verileri incelenmiş, iki ülke arasındaki büyüme ve yeniliğe bağlı gelişme farkı ve bunların sebepleri mukayese edilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın ampirik uygulama bölümünde Türkiye için 2001- 2016 yıllarına ait Ar-Ge harcamaları, araştırmacı, bilimsel yayın ve patent sayılarının GSYIH üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Dört faklı ekonometrik model ile yapılan çalışmada zaman serisi analizi yapılmıştır. Araştırma kapsamında Granger Nedensellik Analiz ve ARDL yöntemleri uygulanmıştır. Elde edilen bulgulara göre ekonomik büyümeden patente doğru tek yönlü bir nedensellik gözlemlenmektedir. ARDL sonuçlarına göre ARGE harcamalarındaki bir birimlik artışın büyüme üzerinde iki buçuk katlık pozitif bir etki doğuracağı sonucuna varılmıştır. Fakat ARGE harcamalarının uzun dönem esnekliği istatistiki olarak anlamlı sonuçlar vermemiştir. Aynı şekilde diğer üç değişken içinde kısa ve uzun dönemde anlamlı sonuçlara ulaşılmamıştır. Türkiye ve İsveç Ülkerli için grafikler yardımı ile incelenen Devlet Destekleri ile Ekonomik Büyüme arasında doğrudan bir ilişki tespit edilememiştir. Ekonomik büyüme küresel krizler ve ülke için dinamiklerin etkisinden direkt olarak etkilenirken, Devlet Destekleri ve istikrarlı olarak artmaya devam etmiştir.
Piyasanın koordinasyonunda yeni kurumlar: Yatırım Ortamını İyileştirme ve Koordinasyon Kurulu

Bu çalışmada 1990'lar itibariyle ortaya çıkan Yatırım Ortamını İyileştirme kapsamındaki yapısall reformlar ve bu reformların koordinasyonunu üstlenen Yatırım Ortamını İyileştirme ve Koordinasyon Kurulu ele alınmaktadır. Bir yandan sermaye birikimi açısından reformların etkileri bir yandan da devlet ve piyasa arasındaki ilişkinin dönüşümünü incelemektedir. Piyasaların kendi kendini temizleyeceğini ileri süren teoriler ile düzenleyici devleti benimseyen teoriler üzerinden YOİ reformları değerlendirilmiştir. Bu bağlamda Neo Klasikler, Kurumcular ve Anayasal İktisatçıların somut/olgusal alanda YOİKK bünyesinde uzlaştıkları görülmektedir. Diğer taraftan Türkiye'de 2000'lerde başlayan YOİ çalışmaları fark yaratarak genişleyen yeniden üretim mekanizması bağlamında analiz edilmiştir. Genişleyen yeniden üretimin mekanik tekrarlardan oluşmadığı ve yeni ilişkilere gerek duyduğu tepit edilmiştir. Bu nedenle yeniden üretimin devam edebilmesi için gerek duyulan yeni ilişkilerin kurulması reform ve düzenlemelerin yapılmasını zorunlu kıldığı görülmüştür. Ancak sermaye birikiminin devamlılığı için gerekli düzenlemeler tek taraflı olarak birikimin koşullarını belirlememektedir. Ayı zamanda belirli bir birikime sahip olan sermayelerin reformların oluştuğu YOİKK gibi kurumlara üye olmaları, kendi birikim stratejilerinin reformlara içerilmesini sağlamaktadır. Bu nedenle YOİ kapsamındaki reformlar ve YOİKK hem sınıf içi hem de sınıflar arası çatışmaların gün yüzüne çıktığı alan olarak tanımlanmıştır. YOİKK'in çatışan çıkarları nasıl uzlaştırdığı ve reform sürecinin nasıl işlediği de çalışmada ortaya koyulmuştur. Çalışma neticesinde YOİKK ve YDK'nın sermaye birikiminin çerçevesini belirleyen düzenlemeleri şekillendirdiği ancak rekabet ve piyasaya içkin süreçler sonucunda sermaye birikiminde öne çıkan fraksiyonların ise reform listesini belirlemede etkin olduğu tespit edilmiştir. Nihai olarak YOİKK, kapitalist toplumsal ilişkilerin nasıl ve hangi ilişkiler ile yeniden üretimi sağlayacağını gösteren yasal düzenlemeleri hazırladığı için YOİKK'in çalışmalarının sermaye birikiminin gelişimini izlemek için yakından takip edilmesi gerekmektedir.
A time series analysis of import dependency of Turkey's export

Her ülke ekonomik büyümeyi gerçekleştirmek için farklı stratejiler uygulamaktadır. Bunlardan en bilineni ihracata dayalı ve ithalata dayalı büyüme stratejileridir. Bu bağlamda, dış ticaret önemli bir rol oynamaktadır. Ancak dış ticaret ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkinin analizinde, sadece ithalatı ihmal eden ya da sadece ihracatı dikkate alan analizler yanlış sonuçlar doğurabilir. Örneğin ihracat hızlı ithalat büyümesiyle genişlediğinde, ithalat ekonomik büyüme için önem arz edebilir. Bu yüzden ikisi birlikte değerlendirilmelidir. Böylece ihracat ve ithalatın birlikte değerlendirilmesi daha doğru bulgulara ulaşmak ve uygun politika önerisi vermek için son derece önemlidir. Bu çalışma Türkiye ekonomisi için 'ihracatın ithalata olan bağımlılığının' varlığını 1980- 2018 dönemi için çeyreklik verilerle ekonomik büyüme, ihracat, ithalat ve ithalatın alt kalemleri arasındaki nedensellik ilişkisini inceleyerek göstermeyi amaçlamaktadır. Bu amaca ulaşmak için, Vektör Otoregresif Model, Vektör Hata Düzeltme Modeli, Johansen Eşbütünleşme Modeli, Granger Nedensellik Testi, Etki-Tepki Fonksiyonu ve Varyans Ayrıştırma Analizi kullanılmıştır. Ampirik sonuçlara göre, ihracatın ithalata bağımlılığı anlamına gelen ithalattan ihracata ve büyüme odaklı ithalat olarak adlandırılan ekonomik büyümeden ithalata doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi vardır. Ayrıca, ithalat ve ara malı ithalatı arasında çift yönlü nedensellik, tüketim malı ithalatından ithalata, sermaye malı ve ara malı ithalatına, ihracattan tüketim malı ithalatına, ekonomik büyümeden tüketim malı ve ara malı ithalatına, ara malı ithalatından ve sermaye malı ithalatından ihracata doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi bulunmuştur.
Kütahya'nın bölgesel kalkınmasında madencilik sektörünün stratejik önemi

Küreselleşme sürecinde, ülkelerin kendi varlıklarını devam ettirebilmeleri ve söz sahibi olabilmeleri için mutlaka güçlü olmaları gerekmektedir. Dünya üzerinde, siyasi, sosyo-ekonomik, hukuki ve teknolojik yönlerden güçlü olan ülkeler ve bölgeler daima söz sahibi olacak ve kendi benliklerini muhafaza edeceklerdir. Bu gücü yakalamak, ülke ve bölgelerin belirtilen alanlarda topyekün kalkınmış olmalarına bağlıdır. Bu çalışmada, Kütahya İlinin, bölgesinde, diğer illere nazaran güçlü bir il olması amacıyla madencilik sektörünün nasıl daha etkin kullanılması gerektiği araştırılmıştır. Çalışma üç ana bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde, kalkınma, bölgesel kalkınma ve doğal kaynaklar kavramları teorik olarak incelenmiştir. Kalkınma politikaları ve bölgesel kalkınma politikaları belirtilerek, doğal kaynaklar yoluyla kalkınmanın gerçekleştirilebilmesi için gerekli stratejiler incelenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde, madencilik sektörünün genel analizi yapılmış; madenciliğin tarihçesi incelenerek, madenlerin ekonomik ve teknik özellikleri belirtilmiştir. Ayrıca Kütahya ili bölgesel jeolojisi ve maden haritası kapsamında, ilin maden potansiyeliyle birlikte madencilik sektörünün Kütahya'daki gelişim potansiyeli analiz edilmiştir. Bu analize bağlı olarak ilin sosyo-ekonomik yapısı da incelenmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise, madencilik sektörünün hem Türkiye genelinde hem de Kütahya'da karşılaştığı sorunlar ve çözüm önerileri belirtilmiştir. Ayrıca FÜTZ analizi yardımıyla madenlerin Kütahya'nın kalkınmasında alacağı stratejik rol belirlenmeye çalışılarak, Kütahya'da madencilik sektörünün geleceğine yönelik stratejiler oluşturulmuştur.
Cumhuriyet Döneminde Türkiye'de demir çelik sanayii

Dünyadaki demir çelik üretim miktarı özellikle 2. Dünya Savaşından sonra büyük bir artış göstermiştir. Savaş sonrasında şehirleri tahrip olan ülkelerin, bu şehirleri yeniden imar etme çalışmalarında demir çelik ürünlerine duydukları şiddetli ihtiyacı karşılamak amacıyla demir çelik üretimi bu dönemden itibaren hızla artmıştır. Dünya genelinde 1950'den itibaren başlayan üretim artış hızını Türkiye ancak 1980'lerde yakalayabilmiştir. Türk demir çelik sektöründe 1980'den sonra yapılan önemli yatırımlarla, üretim miktarı büyük oranda artmış ve artık sektörde ihracat yapılmaya başlanmıştır. 2007 üretim değerleriyle Türk demir çelik sektörü, 25,8 milyon ton ham çelik üretimi ile dünyanın 11. büyük çelik üreticisidir. Türkiye ayrıca 2007 yılında en hızlı büyüyen ülkeler sıralamasında Çin'in ardından ikinci sırada bulunmaktadır. Üretim miktarı bakımından dünya sıralamasında belirli bir yer edinmiş olan Türk demir çelik sanayii, üretilen ürün çeşidi bakımından dünyadaki yapılaşmaya uygun olmayan bir durumdadır. Üretim-tüketim dengesi gözetilmeden verilen hatalı teşvikler sonucu dünyadakinin tersine önemli bir yapısall sorun ortaya çıkmıştır. Gelişmiş demir çelik üreticisi ülkelerde toplam üretimin ağırlığı yassı ürünlerde iken, Türkiye'de bu ağırlık uzun ürünler lehine gerçekleşmektedir. Üretim yapısında oluşan bu dengesizlik nedeniyle yurtiçi ihtiyacın oldukça üzerinde uzun ürün üretilirken, yassı ürün üretimi ihtiyacı karşılamada yetersiz kalmaktadır. Bu durum, hammadde ve teknoloji konusunda dışa bağımlı olan sektörün pazarlama konusunda da dışa bağımlı olmasına yol açmıştır. Üretimdeki dengesizliğin yanında Türk demir çelik sektörü; ulaşım, hammadde ve enerji alanında da sorunlar yaşamaktadır. Yetersiz ulaşım koşulları sektörün verimliliğini önemli ölçüde etkilemektedir. Hammadde yetersizliği nedeniyle hammadde tedarikinde büyük oranda dışa bağımlı kalınmaktadır. Türkiye'de enerji fiyatlarının gelişmiş ülkelere göre yüksek olması da, sektördeki mamul maliyetlerini olumsuz yönde etkilemektedir. Bu çalışma ile demir çelik sanayiinin dünyadaki genel durumu, Türkiye'deki tarihsel gelişimi, Türk demir çelik sanayiinin yapısı, gelişme seyri anlatılmaya çalışılmıştır.
Döviz kuru politikası ve Türkiye'de yaşanan Şubat/2001 ekonomik krizindeki rolü

Türk ekonomisinde, yaklaşık son 20-25 yıldır görülen yüksek enflasyon, kamu açıkları, iç ve dış borç miktarlarındaki artışlara paralel olarak, çeşitli dönemlerde ciddi ekonomik krizler yaşanmıştır. Bu krizlerden çıkmak üzere de çeşitli istikrar tedbirleri ve yapısall değişim programları uygulama alanına konulmuştur. 1999 yılında, Türk Ekonomisinde hüküm süren yüksek enflasyonla mücadele edilmesi, mali hesapların ve finans piyasalarının güçlendirilmesi, büyümenin istikrarlı bir temele oturtulması ve Avrupa Birliğine yaklaşmayı da kolaylaştırmak üzere IMF ile stand-by anlaşması yapılmıştır. Bu anlaşmada 2000- 2002 döneminde uygulanacak makroekonomik politikalar çerçevesi çizilmiştir. Bu program, döviz bazlı bir istikrar programı olup, üç yıllık bir sürede enflasyonu düşürmeyi hedeflemektedir. Bu çerçevede 2000 yılında enflasyonun %20-25'e düşürülmesi planlanmış, 2000 yılının başından itibaren gerçekçi döviz kuru bırakılarak ucuz döviz kuru politikasına geçilmiş ve döviz kurunun ne olacağı yıl sonuna kadar Merkez Bankası tarafından günlük olarak ilan edilmiştir. İlan edilen döviz kurlarına göre yıl sonuna kadar TL'nin %20 değer kaybedeceği bildirilmiş olmaktadır. Ancak her şey planlandığı gibi gelişmemiştir. Enflasyon beklenen oranların çok üstünde gerçekleşmiş, TL Dolara karşı %20 civarında aşırı değerlenmiş, bankaların açık pozisyonları artmış ve bu pozisyonlarını kapatmak için dövize yönelmişler, dış ticaret açığı artmış ve ülke, kriz ortamına girmiştir. Bu tezde döviz kuru politikaları hakkında genel bir bilgi verilmiş ve Türkiye'de yaşanan Şubat/ 2001 krizinden önce uygulanan döviz kuru politikası üzerinde durularak, döviz kuru politikasının seçimi ve uygulama hataları üzerinde durulmuştur.
Küresel değer zincirleri, ihracat, istihdam ve verimlilik

Dünya üretim, ticaret ve yatırım politikaları, uluslararası üretim ayrıştırması olarak ifade edilen küresel değer zincirleri katılımı aracılığıyla yürütülmektedir. Uluslararası üretim ayrıştırması; teknolojik gelişme, maliyet, kaynak ve piyasalara erişim kanalı ile gerçekleştirilmektedir. Ekonomi politikalarını etkileyen önemli bir unsur olmasına rağmen KDZ'nin ihracatı, işgücü piyasasını ve verimliliği nasıl etkilediği hakkında detaylı bilgi bulunmamaktadır. Bu sebeple tezde, KDZ'nin; ihracat performansı, istihdam ve işgücü verimliliği üzerindeki etkisi incelenmiştir. Analiz, Dünya Girdi-Çıktı Veri Tabanı verileri kullanılarak En Küçük Kareler Kukla Değişkeni yöntemi aracılığıyla 42 ülke ve 2000- 2014 dönemi için yapılmıştır. Analiz bulguları, yabancı katma değerin, ileri katılım ve yerli katma değer bağlamında ihracat performansını artırdığını göstermektedir. İleri teknolojili ve rekabetçi fiyatlara sahip ithal girdi ile ihracat performansı arasında tamamlayıcı bir ilişki bulunmaktadır. Elde edilen bulgulara göre KDZ katılımı, işgücü verimliliğini ve istihdamı artırmaktadır. KDZ katılımının ücretler üzerindeki etkisinin ise negatif olduğu belirlenmiştir. Ülke düzeyinde yapılan analiz sonucunda, KDZ katılımının gelişmiş ülkelerde verimlilik ve istihdamı artırdığı bulgusu elde edilmiştir. Gelişmekte olan ülkelerde ise işgücü verimliliği artışı gerçekleşmektedir. KDZ katılımı, yenilik ve teknoloji sürecine yön veren gelişmiş ülkelerin yüksek katma değerli üretim yapmasına katkıda bulunmaktadır. Düşük katma değerli üretim gerçekleştiren gelişmekte olan ülkeler, KDZ katılımı ile ucuz ithal girdi, gelişmiş bilgi ve teknoloji temin etmektedir. Çalışma bulguları, gelişmekte olan ülkelerin yüksek katma değerli üretim yapmayı sağlayacak, verimlilik ve istihdamı artıracak yeni teknoloji ve üretim tekniklerinin geliştirilmesine yönelik eğitim ve yatırım politikaları uygulamaları gerektiğini göstermektedir.
Türkiye ve Güney Kore'de uzun dönemli büyüme. Karşılaştırmalı bir analiz (1960-1980)

Türkiye 20. yüzyıl boyunca kişi başına gelirini yıllık ortalama %5-6 hızlabüyütmeyi başarmakla birlikte gelişmiş ülkelerle arasındaki farkı kapatamamıştır. Çalışmamızda, bu başarısızlığın nedenleri Güney Kore ile karşılaştırmalı bir biçimde ortaya konulmaya çalışılmaktadır. Karşılaştırma, 1960- 1980 dönemi için ve uzun dönemli büyüme politikalarının saptanması ve uygulanması bakımından önemli bulduğumuz üç ana değişkenden hareketle yapılmaktadır; doğal kaynak zenginliği, dış faktörler ve toplumsal ve siyasal yapı. Doğal kaynak bakımından Kore'den daha zengin olan Türkiye, birincil ürün ihracatı ve işçi dövizleri ile sanayileşme için gerekli dövizi sağlamakta çokzorlanmamıştır. Kore ise, ihtiyaç duyduğu dövizi ancak mamul ürün ihracatı ile sağlayabilmiştir. Sonuçta Kore, etkin ve rekabetçi sanayiler geliştirip ihracat yolu ile büyük ölçeklere ulaşabilirken Türkiye aynı başarıyı gösterememiştir. Kore'nin Japonya ve ABD ile olan özel ilişkileri bu ülkenin yüksek oranda dış kaynak kullanmasını, dış pazarlara açılabilmesini, teknoloji transfer edebilmesinikolaylaştırırken Türkiye, Avrupa Ülkeleri ve ABD ile kurmuş olduğu ilişkilerden aynı ölçüde yararlanamamıştır. Kore'de iktidar Türkiye'ye göre daha dar bir tabana dayanmış ve ABD desteği sayesinde ayakta kalabilmiştir. ABD-sanayici-ordu ittifakına dayanan Koreiktidarının baskıcı niteliği ağır basmıştır. Gerçekleştirilen toprak reformu ile toprak sahibi sınıf ortadan kaldırılmış ve işçi sınıfı baskı altına alınmıştır. Toprak reformunugerçekleştiremeyen Türkiye'de ise, toprak sahiplerinin iktidar içindeki güçlü konumusanayileşme için gerekli dönüşümlerin zamanında gerçekleştirilmesini önlemiştir. Sanayiciler ile tüccarlar arasındaki görüş ayrılıkları da uzun dönemli, tutarlı ekonomiprogramları uygulanmasını ve iç ve dış gelişmeler karşısında yeni politikalaroluşturulmasını güçleştirmiştir.