turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Dünden bugüne teknoloji transferi

Günümüzün ekonomik gerçekliğinde dünya ekonomisi eşitsiz bir noktada bulunmaktadır. Bazı ülkeler kalkınmış bazılarıysa kalkınmakta olan ülkeler ve yine bazılarıysa geri kalmış ülkeler olmak üzere üç ana sınıfa ayrıldıkları görülmekte. Ekonomik Kalkınma için gerekli olan pek çok ön koşulla birlikte sanayileşme ve teknoloji üretmek bir zorunluluk olarak günümüz gerçekliğini oluşturmakta. Asıl sorulması gereken soru bu eşitsiz dünyada teknoloji üretmeyen ülkelerin bu teknolojiyi nasıl transfer edebilecekleri ve kalkınma yolunda ilerleyebilecekleri sorusu olmakla birlikte bu soruyu çalışmanın çıkış noktası olarak ifade etmek yanlış olmaz. Bunun için öncelikle teknolojinin sanayileşme ve ekonomik kalkınmaya etkileri iyi analiz edilmelidir. Teknolojinin modern sanayileşmeyle birlikte ilk kez üretim biçimlerini nasıl şekillendirdiğinin analizi bu çalışmada incelenen temel noktalardan biridir. Devamında ise ilk deneyimleri yaşamamış ülkelerin dünyadaki bu üçlü katmandan nasıl üst seviyelere ulaşabilecekleri incelenmekte olup teknoloji transfer'inin yapılması için gerekli ön koşulların yanı sıra bu transferin hangi yollarla yapılabileceği araştırılmaktadır.. Patentleme, Lisanslama, Tersine Mühendislik vb. kanallar yoluyla yapılabilecek olan teknoloji transferi bütün bu yollar açısından değerlendirilmektedir. İncelenen ülke örnekleri bununla sınırlı kalmayıp, bu transferi gerçekleştirip başarılı olmuş ülkeler açısından da incelenmiş ve hangi kanalları kullandıkları ve bu kanallardan ne şekilde verim aldıkları araştırılmaktadır. Bu araştırma süresince elbette iktisat'ın sosyal bir bilim olduğu gerçeği göz ardı edilmeden ilişkili başka şartlar da hesaba katılmaktadır. İlişkili olan ve bu süreci olumlu ve olumsuz pek çok yönden etkileyen şartlar ise; bu ülkelerin beşeri şartları, siyasi yapıları, sosyolojik yapıları, kültürel ve tarihsel özellikleridir dolayısıyla çalışmada bu konulara da değinilmektedir. Kalkınma yolunda teknoloji transfer'inin yeri bütün bu koşullar göz önüne alınarak incelendiğinde teknoloji transferi için öncelikle bir ülke'nin ön koşullara sahip olması sonra teknoloji transferi süresince stratejik bir teknoloji politikası uygulaması gerekliliği görülmektedir. Bu noktada ise teknoloji transferi sürecinin Uluslararası Ekonomiyle olan ilşkisi incelenmekte ve farklı katmanlardaki ülkelerin dünya ticareti açısından konumlarına göre aldıkları pozisyonlara değinilmektedir. Teknoloji transferi sürecini etkileyen en önemli güncel konu olarak; Dünya Ticaret Örgütü'nün kuruluşu noktasına nasıl gelindiği ve bu noktada teknoloji transferini etkileyecek olan TRIPS ve Sübvansiyonlar ve Telafi Edici Önlemler Anlaşmasının teknoloji transferine etkileri incelenmektedir. Alınan bu kararlar doğrultusunda teknoloji transferi yaparak kalkınma amacını taşıyan ülkelerin kendi sanayi stratejilerini ne ölçüde uygulayabilecekleri araştırılmakta ve bu kararların etkileri üzerinde durulmaktadır. Söz konusu etkiler uluslararası istatistikler ve uluslararası ticarette ve patentlemede son yıllarda çıkan tablolar çerçevesinde değerlendirilmektedir.
Türkiye'de yabancı sermaye (1980-1995 döneminin bir değerlendirilmesi)

'e gelinerek) özel yabancı sermaye yatırımlarına ilişkin verilerin bir değerlendirmesi yapılmaya çalışılmıştır. Türkiye'ye gelen yabancı sermayede, gelişmiş ülkelerin göreceli gücü ve Türkiye'nin bunlarla ilişkisine bağlı olarak ülke sıralaması değişmiş, bunun sonucu 1954- 1960 arasında ABD, 1960- 1974 döneminde Almanya, 1975- 1985 döneminde yeniden ABD, 1985- 1990 arasında Almanya, 1991- 1995 döneminde Hollanda ve 1996 yılında Fransa ilk sırayı almışlardır. Yabancı sermayenin sektörel dağılımında imalat sanayinin payı 1960'ta %95'ten 1980'de %91'e ve 1996 yılında %43'e düşmüştür. Hizmetler sektörünün payı ise 1960'ta %2.3'ten 1980'de %8.49'a ve 1996 yılında %5 1. 9'a yükselmiştir. Türkiye'ye gelen yabancı sermaye izin ve fiili girişlerinde siyasi ve ekonomik istikrarın yaşandığı yıllarda büyük artışlar olmuştur. Diğer yandan 1980- 1997 döneminde yabancı sermayeli yatırımların daha çok Marmara Bölgesi gibi Türkiye'nin gelişmiş yöresinde yoğunlaştığı (%63 oranında), tasarrufa ek kaynak olarak (%14 gibi bir oranda) katkı sağladığı, Türk özel sektörüne göre daha karlı ve verimli çalıştıkları, daha çok teknoloji yoğun sektörlere yatırım yaptıkları, istihdama net katkısının az olduğu, net yabancı sermaye girişi yönünden bakıldığında ödemeler dengesine o dönemdeki ithalat hacminin %2.5'u civarında önemsiz bir katkısının olduğu, gelen yabancı sermayenin %70-80'nin yeni ve sermaye artışı şeklinde geldiği ve bunun içinde de 1990 soması dönemde sermaye artışı şeklindeki yabancı sermaye girişinin %60'lara ulaştığı gözlenmiştir. Türkiye'nin gelişmekte olan her ülke gibi yabancı sermayeye ihtiyacı olduğu açıktır. Günümüzde yalnız gelişmekte olan ülkeler değil, başta ABD olmak üzere gelişmiş ülkeler dahi yabancı sermayenin ülkelerinde faaliyette bulunmasını arzu etmektedirler. Ekonomik büyüme ve/veya kalkınmanın yolu fiziki ve beşeri sermaye birikimi ile teknolojik ve bilgi seviyesinin yükseltilmesinden geçmektedir. Bunları gerçekleştirebilmek için ise yabancı sermayenin istenilen amaca yönlendirilebildiği ölçüde oldukça etkili ve önemli bir araç olduğu söylenebilir.
Küresel vergi işbirliğinde vergi cennetleri ve zarar verici vergi uygulamaları

Bu çalışmada; ilk olarak vergi cennetlerine neden olan vergi rekabeti incelenmiştir. Takiben vergi rekabeti çerçevesinde; küreselleşmenin sonucu ortaya çıkan vergi cennetlerinin ekonomik açıdan olumlu ve olumsuz yönleri araştırılmıştır. Buradan hareketle; küreselleşmenin vergileme üzerindeki en önemli etkisi, ekonomik birimlerin hareketliliğinin artmasının vergi kaynaklarının hareketliliğini arttırmasıdır. Vergi kaynaklan diğer bir deyişle; vergilendirilebilir unsurlar küreselleşme ile kolayca bir ülkeden diğer bir ülkeye kayabilmektedir. Vergi rekabeti iki şekilde söz konusu olmaktadır. Yasalarda ve vergi yönetiminde şeffaflıktan, uluslararası bilgi değişiminde açıklık kuralına uyulduğu ölçüde vergi indirimleri ve mükellefiyetin daraltılmasından oluşan vergisel avantajlar gözetilerek gerçekleşen bu durumun normal uluslararası vergi rekabetini doğurduğu açıktır. Devletlerin yabancı sermayeyi çekmek amacıyla ayırımcı vergi uygulamalarına gitmeleri, düşük oranlı vergi uygulamaları ya da hiç vergi almamaları, vergilendirme yetkisinin yanlış kullanımı, uluslararası bilgi değişimi kurallarına uyulmaması gibi benzeri uygulamalar 'haksız vergi rekabeti' olarak değerlendirilir. Vergi rekabetinin zarar verici sınırının nerede başladığını tespit etmek önemlidir. OECD, zarar verici vergi rekabeti için vergi oranı düşüklüğü yanında başka faktörlerin de aranması gerektiğini savunmaktadır. Vergi rekabetini küreselleşen dünyada serbest ticaretin değişik şekli olarak görenler de bulunmaktadır. Bir ülkenin vergi rejimi ekonomik faaliyetlerin yer değiştirmesine neden oluyorsa oluşan vergi rekabeti uygulamaları ülkeden ülkeye farklılık göstermektedir. Ortak ekonomik özellikleri yanında vergiden kaçınma olanakları sunan, vergi kaçırma ve kara para aklama konusunda önemli rolleri olan vergi cenneti ülkelerinin; küreselleşen dünyada ekonomik rolleri kaçınılmaz şekilde ortadadır. Bu açıklamalar çerçevesinde, çalışmanın bu kısmında üretici vergi cennetleri ile geleneksel vergi cennetleri grubuna giren ülkelerin ulusal ve uluslararası platformlarda yaptıktan çalışmalar ve geliştirdikleri ekonomik stratejiler ve firmaların iş merkezlerinin tayininde neden bazı ülkeleri seçtikleri incelenerek değerlendirilmiştir.
Türkiye'de gelir dağılımı

Yoksulluk, bireylerin yaşamlarının devamı için ihtiyaç duydukları kaynaklardan yoksun olmasını ifade edip hem gelişmiş, gelişmekte olan ve az gelişmiş ülkelerin karşı karşıya kaldığı geniş yelpazeli bir sorundur. Yoksulluk olgusu sadece tek bir nedene bağlı olarak oluşmamakta; eğitim, sağlık, bölgesel farklılıklar, coğrafi koşullar, toplumdan dışlanma gibi birçok faktöre bağlı olarak varlığını hissettirmektedir. Gelir dağılımı kavramı da tam olarak burada ortaya çıkar. Bireyler yoksullaştıkça bunun gelir dağılımının bir sonucu olduğunu daha iyi anlamaktadırlar. Daha sonra ise bu kavramları araştırma gereği duymaktadırlar. Çalışmamızın amacı ise gelir dağılımı kavramını Dünya ve Türkiye örnekleriyle inceleyip, yoksulluk üzerindeki etkilerini ortaya koymaktır.
İkiz açıklar hipotezi: Yemen üzerine bir inceleme

Bu çalışma, petrole dayalı Yemen ekonomisindeki bütçe açığı ile cari işlemler açığı arasındaki nedensellik ilişkiyi analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışma, bütçe açığı ile cari işlemler açığı arasında nedensellik pozitif bir ilişki olduğunu savunan Keynesci yaklaşımı ve bütçe açığı ile cari işlemler açığı arasında herhangi bir ilişkinin olmadığını ileri süren Ricardocu Denklik Hipotezi'ni test etmektedir. Bu çalışma, Yemen ekonomisi için 1990- 2014 dönemi arasındaki yıllık verileri kullanarak ikiz açıklar hipotezinin geçerliğini incelemektedir. Çalışmada ADF birim kök testi, Engle-Granger modeli, Granger nedensellik analizi ve Toda-Yamamoto nedensellik testi kullanılmıştır. Sonuç olarak ikiz açık hipotezinin Yemen için 1990- 2014 dönemi arasında geçerliği kabul edilmiş ve cari işlemler açığından bütçe açığına doğru pozitif yönlü bir nedensellik ilişkisi kanıtlanmıştır.
Bargaining with exit threat

Bu tezde, terk etme tehdidinin iki kişilik sürekli zaman pazarlık oyununa etkileri analiz edilmektedir. Oyuncular kendilerininin irrasyonel tipler olarak tanınması için çaba sarf ederler. İrrasyonal tipler kendi taleplerinin altında hiçbir öneriyi kabul etmeyenler ve oyunun başında açıkladıkları zaman geldiğinde oyunu terk eden tiplerdir. Bu tezde, sadece bir oyuncu terk etmekle tehdit edebildiği zaman, o oyuncu tehdit olmayan duruma göre daha avantajlı olduğunu gösteriyoruz. Fakat, diğer oyuncu da tehdit etme hakkına sahip olduğu zaman bu avantaj küçülmektedir. Ayrıca dengede bir oyuncunun alacağı beklenen getirisinin o oyuncunun geleceği iskonto oranı arttıkça veya diğer oyuncunun irrasyonel tip olma olasılığı arttıkça azalmakta olduğunu, fakat bu getirinin rakip oyuncunun geleceği iskonto oranı arttıkça veya kendisinin irrasyonel olma ihtimali arttıkça artmakta olduğunu gösteriyoruz. Bu tezde hesaplamalar için Matlab programı kullanılmaktadır. Ayrıntılı bilgi ve program kodları codes isimli dosyada bulunmaktadır.
Türkiye ile Çad ekonomik ilişkileri 'fırsatlar ve riskler'

Bu çalışmada, 2008- 2018 döneminde Türkiye ile Çad arasındaki ekonomik ilişkiler Çad'ın sahip olduğu yatırım firsatları ve riskleri doğrultusunda incelenmektedir. Çad, başta madencilik olmak üzere; petrol, tarım ve hayvancılık sektörüne dayalı bir ekonomiye sahip iken Türkiye ekonomisi, ağırlıklı olarak sanayi ve hizmet sektörüne dayanmaktadır. Sanayi sektörünün az gelişmiş olduğu Çad, tarıma elverişli geniş arazileri ve genç nüfusu ile birçok alanda fırsatlar barındıran bir ülkedir. Ancak Türkiye ile Çad arasındaki ekonomik ilişkiler, iş adamlarının ve yatırımcıların bilgi eksikliği nedeniyle yıllar içinde potansiyel gelişme gösterememektedir. Bu nedenle bu çalışmada, iki ülkenin de sunduğu yatırım fırsatları ile yatırımcıların ve iş adamlarının karşılaştığı risklerin ortaya konulması açısından önem taşımaktadır. Araştırma sonucu, Çad'ın yatırım fırsatları, Türkiye'nin sahip olduğu teknoloji, uluslararası deneyim, finans ve girişimcilik ile birleştirildiğinde oldukça verimli sonuçlar alınabileceği öngörüsü güçlendirmektedir.
Gelişmekte olan ülkelerde gösterişçi tüketim: Türkiye ile ilgili bir araştırma

Tüketim geçmişşten günümüze varlığını devam ettiren bir olgudur. İnsanlar mal ve hizmetleri tüketerek öncelikle yemek, içmek, barınmak ve güvenlik gibi temel fizyolojik ihtiyaçlarını karşılarlar. Ancak sosyo-ekonomik alanda meydana gelen değişimler zaman içinde 'tüketim'e farklı bir boyut daha kazandırmıştır. Toplumsal değerlerin metalaşması, bireylerin tüketim alışkanlıklarında rasyonellikten uzaklaşması ve tüketim kültürünün her geçen gün yaygınlaşması tüketim olgusunda meydana gelen değişimleri hızlandırmıştır. Sanayileşme ile birlikte üretimdeki artışlar, beraberinde tüketim artışlarını da getirmiştir. Tüketim, sadece fizyolojik ihtiyaçları gidermeye yönelik bir aktivite olmaktan çıkmış, insanların yaşamlarının ve yaşam tarzlarının şekillenmesinde de rol oynamaya başlamıştır. Bu çalışmada tüketimin gelişmekte olan bazı ülkelerde ve Türkiye'de sosyo-ekonomik açıdan değişen görünümünün ortaya konulması amaçlanmıştır. Çalışma genel olarak, kavramsal, teorik ve ampirik olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde tüketim kavramı, tüketimin tarihsel süreci, tüketimi ve tüketim harcamalarını etkileyen faktörler ve tüketim kuramları yer alırken, ikinci bölümde gelişmekte olan ülkelerin özellikleri, Türkiye'de ve bazı gelişmekte olan ülkelerde tüketim profili ve gösterişçi tüketimin boyutları araştırılmıştır. Uygulama bölümü olan üçüncü bölümde ise Türkiye'de gösterişçi tüketim eğilimi üzerine Muğla'da yapılmış bir alan araştırması yer almıştır. Araştırmada veri toplama yöntemi olarak anket metodu seçilmiştir. Anket formları, Muğla ili, Bodrum, Marmaris ve Fethiye ilçelerinde toplam 978 kişiye uygulanmıştır. Elde edilen veriler ise SPSS programında analiz edilmiştir.
Türkiye'de sektörel enerji tüketiminin büyümeye etkisi

Bu çalışma Türkiye'nin 1987- 2015 yıllık verileri kullanılarak sektörel enerji tüketimi ile büyümenin gerçekleşebileceğini test etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın hipotezi Türkiye'nin tarım, sanayi, ulaştırma ve hizmetler sektöründeki enerji tüketiminin ekonomik büyümeyi sağladığını iddia etmektedir. Çalışmada sektörel enerji tüketiminin ekonomik büyümeyi sağladığını araştırmak için öncelikle modeldeki değişkenlerin durağanlık analizleri ADF testiyle yapılmıştır. Değişkenler arasındaki, uzun dönemli ilişkiler Johansen eşbütünleşme testiyle araştırılmış ardından Vektör hata düzeltme modeli kurulmuş ve Engle-Granger nedensellik testi uygulanmıştır. Son olarak uzun dönem katsayıların tahmini için FMOLS, CCR ve DOLS yöntemleri kullanılmıştır. Uygulanan testlerde bulunan sonuçlar şu şekildedir: a) Augmented Dickey Fuller testi sonuçlarına göre değişkenlerin durağan olmadıkları, değişkenlere fark alma işlemi uygulandıktan sonra %5 seviyesinde durağanlaştıkları sonucuna ulaşılmıştır; b) Johansen eşbütünleşme testi ile değişkenler arasındaki uzun dönemli ilişki araştırılmış ve değişkenler arasında %5 seviyesinde uzun dönemli ilişki bulunmuştur; c) Vektör hata düzeltme modeline göre uzun dönem dengesinden sapmanın %24'ünün bir dönem içerisinde dengeye geldiği tespit edilmiştir; d) Engle-Granger Nedensellik testi sonucuna göre tarım sektöründeki enerji tüketimi büyümenin nedeni olduğu sonucuna ulaşılmıştır; e) FMOLS, CCR ve DOLS'a göre uzun dönemde sanayi sektörü enerji tüketiminde meydana gelen %1'lik artış GSYH'yi sırasıyla %0,2516, %0,2573, %0,3105 kadar ve ulaştırma sektöründe meydana gelen %1'lik artış ise GSYH'yi sırasıyla %0,4770, %0,5116, %0,6549 kadar arttırmaktadır.
Ekonomik kalkınma sürecinde Türkiye'de sağlık sektörünün yeniden yapılanması

Sağlık hizmetlerinden yararlanılması, yaşama hakkına bağlı olarak, temel insan haklarından biridir. Başarılı bir sağlık sistemi, toplumdaki bütün fertlerin bu hakkı kullanmasını sağlamalıdır. Mevcut kıt kaynaklarla bunun sağlanabilmesi, sağlık sektörüne tahsis edilen kaynakların etkin kullanılmasına bağlıdır. Ayrıca, 20. yüzyılın ikinci yansında sağlık harcamalarının giderek artması ve kalkınma kuramlarında beşeri sermayenin öne çıkması, sağlık sektörünün ekonomik önemini artırmıştır. Buna bağlı olarak, ekonomi bilimi yöntemlerinin sağlık sektörüne uygulandığı 'sağlık ekonomisi' yeni bir disiplin olarak gelişmeye başlamıştır. Bu tezde, sağlık ekonomisinin bakış açısıyla, Türkiye sağlık sektörü değerlendirilmiştir. Birinci bölümde, sağlık sektörünün kapsamı ve temel özellikleri belirlenmiştir. İkinci bölümde, sağlık sektörüyle ekonomik kalkınma arasındaki karşılıklı ilişkiler ele alınmıştır. Üçüncü bölümde, Türkiye sağlık sektöründe uygulanan politikalar ve örgütlenme biçimleri değerlendirilmiştir. Dördüncü bölümde ise, ekonometrik yöntemler de kullanılarak, Türkiye sağlık sektörünün ekonomik analizi yapılmıştır. Sonuç kısmında, yukarıdaki analizler ışığında Türkiye sağlık sektörün genel bir değerlendirmesi yapılmış ve sektörün yeniden yapılanmasına yönelik öneriler getirilmiştir.
Konut yatırımları ve konut talebini belirleyen faktörler: Ordu il merkezi hanehalkı araştırması

Son yıllarda ekonomik, kültürel ve teknolojik değişimler, konutun barınma ihtiyacının yanında daha birçok işlevinin olduğunu göstermiştir. Arz ve talep edenlerin önemli bir yatırım aracı olarak gördüğü konut, gelecek için de güvence kaynağı olmaktadır. Ayrıca konut, yaşam standardının ve zenginliğin en önemli göstergelerinden biri olmakla kalmamış, toplum içindeki saygınlığın da ifadesi haline gelmiştir. Bu çalışmada öncelikle konut yatırımlarına, konut talep ve arzının belirleyicilerine değinilmiştir. Çalışmada amaç, hanehalkının sosyo-demografik ve ekonomik özelliklerine göre yaşadığı konutları incelemek, ayrıca geleceğe yönelik konut taleplerinde belirleyici olan faktörleri ortaya koymaktır. Araştırma kapsamında veriler, 400 hanede gerçekleştirilen soru formları aracılığıyla elde edilmiştir. Araştırma sonucunda hanelerin sosyo-demografik ve ekonomik özelliklerindeki benzerliklerin, hanehalkının yaşamakta olduğu konutlarda ve geleceğe yönelik konut taleplerinde belirleyici olduğu saptanmıştır. Özellikle hanede yaşayan kişi ve çocuk sayısı, gelir dağılımı, eğitim ve kültür seviyesi gibi faktörlerin, bireylerin konut taleplerinin şekillenmesinde etkili olduğu saptanmıştır. Hanede yaşayan kişi ve çocuk sayısındaki artış, yaşanılan konut ile yaşanmak istenilen konut arasındaki uçurumun artmasına, gelir ve eğitim seviyesinin yükselmesi ise şehir merkezi dışında daha lüks konutların tercih edilmesine neden olmaktadır.
Enerji ekonomisi içerisinde alternatif enerji kaynakları ve sürdürülebilir kalkaınma ilişkisi

oz Bu çalışmada, sürdürülebilir kalkınma ile alternatif enerji kaynaklan arasındaki ilişki analiz edilmeye ve Ukrayna Cumhuriyeti örneğiyle bu ilişki irdelenmeye çalışılmaktadır. Dünyada enerji kaynaklarının tarih boyunca sürekli bir şekilde, çeşitli amaçlarla tüketilmesi sonucu günümüzde enerji kaynaklarının yok olması tehlikesinin ortaya çıkması ve ekolojik dengenin bozulması karşısında çeşitli politikalar ve stratejiler geliştirilerek enerji kaynaklarının optimum kullanımının sağlanması da bu çalışmada ele alınmaktadır. Bu optimum kullanım ile birlikte çeşitli alternatif enerji kaynaklarının üretilerek, ülkelerin sürdürülebilir kalkınmanın sağlanması meselesi incelenmekte ve yöntem olarak da tümevarım yöntemi kullanılmaktadır. Bu yöntem ile enerji ekonomisi değişkenleri ayrıntılı olarak incelenerek sürdürülebilir kalkınma ile alternatif enerji kaynaklan ilişkisine ulaşılmaya çalışılmaktadır. Daha sonra çalışmama teorik kısmında uygulanan yöntemin aynısı Ukrayna Cumhuriyeti'ni analiz ederken de kullanılmıştır.
İktisat teorisinde rant

Üretim süreçlerinin sonunda yaratılan mal ve hizmetlerin üretim faktörleri arasında bölüşümü iktisat biliminin temel ilgi alanlarından biridir. Üretim faktörlerinin payların belirlenmesi, ekonomik etkenlerin yanı sıra tarihsel, siyasi ve toplumsal pek çok unsurun şekillendirdiği bir süreçtir. Bu nedenle bölüşüm konusunu anlayabilmek, hem iktisat bilimini hem de farklı iktisadi düşünce okullarının bakış açılarını kavrayabilmek açısından önemlidir. Bu çalışmada Klasik, Marxist ve Neoklasik İktisat Okulları'nın ranta bakış açısı ele alınmıştır. Rant, ücret ve karlar gibi temel bir gelir kategorisi olmakla birlikte diğer iki unsur kadar üzerinde durulmamıştır. Özellikle hem Klasik, hem Marxist hem de Neoklasik bakış açılarından rant konusunu bir bütün olarak ele alan bilimsel çalışmaların sayıca az oluşu ve rant konusunun iktisat literatüründe hak ettiği ölçüde ele alınmamış olması, bu çalışmanın ortaya çıkmasındaki temel güdü olmuştur. Çalışmanın ilk kısmında Klasik İktisat Okulu'nun temsilcilerinden Adam Smith ve David Ricardo incelenmiştir. Ricardo'nun rant teorisinin amacının, Smith'in teorisindeki eksiklikleri gidermek ve onu tutarlı bir halde getirmek olduğu söylenebilir. İkinci bölümde ise Karl Marx'ın rant algısı ve Ricardo'nun rant teorisini temel alarak yapmış olduğu katkı ve eleştirilere odaklanılmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise Neoklasik iktisatçılardan Alfred Marshall, Knut Wicksell ve Leon Walras'ın rant konusu ile ilgili düşünceleri ana hatlarıyla verilmiştir. Bölüşüm konusu değer konusundan bağımsız düşünülemeyeceği için Adam Smith, David Ricardo ve Karl Marx'ın değer teorilerine de değinilmiş, genel anlamda Neoklasik değer teorisi de ele alınmıştır.
Katma değer vergisinin Özbekistan vergi sistemine uyumu

Modern bir vergi sistemi olan Katma Değer Vergisi muamele vergilerinin en gelişmiş şeklidir. Bu vergi Dünya'da 53 ülkede uygulanmaktadır, Katma Değer Vergisinden sağlanacak gelirler devlet bütçesine önemli katkılarda bulunacaktır. Nitekim 1993 yılı konsolide bütçe gelirlerinin %30 u Katma Değer Vergisinden sağlanmıştır. Katma Değer Vergisinin gelir fonksiyonu da önem kazanmıştır. Özbekistan açısından da katma değer vergisi sistemine geçişin, mali ve ekonomik açıdan umulan gereksinimlere cevap verebilir nitelikte olmasına özen gösterilmektedir. Son yıllarda getirilen düzenleme ve reformların sonucunda ortaya çıkan iyileşmelere rağmen Özbekistan'da vergi kayıpları ciddi bir sorun olmaya devam etmektedir. Vergi kayıplarının azaltılmasında sağlanacak basan Özbekistan'da büyük bütçe açıklarının azaltılması açısından olduğu gibi vergi adaletinin sağlanması bakımından da büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada, Özbekistan'da çağdaş bir katma değer vergi sistemi uygulama imkanları ele alınmıştır. Çalışmamız üç aşamada gerçekleştirilmiştir. Birinci bölümde 'Katma Değer Vergisi Teorisi' ana başlığı altında genel teorik malumat verilmiştir. İkinci bölümde 'Avrupa Topluluğu ve Türkiye'de Uygulaması' başlığı altında Katma Değer Vergisine geçişi mecburi kılan sebepler ve vergi konusu, tanımı incelenmeye çalışılmıştır. Son bölümde ise 'Özbekistan Vergi sistemi ve Katma Değer Vergisinin Uyumu' başlığı altında Katma Değer Vergisinin fiyatlara, vergi gelirlerine, sanayi sektörü üzerine etkisi bir modelle yaklaşılmaya çalışılmıştır.
Azerbaycan ekonomisi, Azerbaycan-Türkiye ekonomik ve siyasi ilişkileri üzerine bir uygulama: 2005-2012

Türkiye'nin doğu komşusu olan Azerbaycan jeostratejik konum nedeniyle önem arz etmektedir. Kafkasya ve Orta Asya'ya açılan ulaşım ve ticaret yolları açısından merkezi konuma sahiptir. Sahip olduğu Doğal gaz ve petrol açısından hem stratejik hem de ekonomik olarak önemli derecede güç teşkil etmektedir. Dünya piyasalarına taşınacak Petrol ve Avrupa'ya taşınacak olan doğalgaz anlaşmaları bunlardan birkaçıdır. Lojistik ve yolcu taşıyacak olan ve birçok insan için çalışma imkanı sunan Bakü-Tiflis-Kars Demiryolu Projesi hem bölge hem de Türkiye için stratejik ve ekonomik açıdan büyük bir önem arz etmektedir. Azerbaycan açısından Türkiye ise ekonomik ve siyasi açıdan kardeş ülke olmasının yanı sıra Batı'ya açılan bir kapısıdır. TİKA hibeleri ve desteği ile tarımda modernleşme sağlanmış, Dağlık Karabağ sorununda her platformda Azerbaycan'a olan desteğini göstermiştir. Örneğin: Türkiye, Ermenistan'la olan sınır kapılarını ve hava sahasını kapatarak yaptırım uygulamış ve halen aynı tutumunu devam ettirmektedir. Bu çalışmada Azerbaycan ve Türkiye arasında mevcut projeler analiz edilmiştir. İki ülke ekonomik ve siyasi ilişkileri incelenmiştir. İki ülke vatandaşlarına anket uygulanarak bu faaliyetlerin yeterliliği analiz edilerek, ileride yaşanacak ilişkilerde fikirler analiz edilmiştir.