Einstellungen, vorurteile und stereotype von Türkischen gymnasiasten gegenüber Deutschen und Deutscher sprache

20. yüzyılın son çeyreğinde öğrenci merkezli eğitim ön plana alınarak öğrenme ve öğrenme sürecini etkileyen faktörlerin araştırılması önem kazanmıştır. Bu faktörlerden üçü olan tutum, önyargı ve kalıpyargı bireyi ruhsal ve zihinsel olarak etkileyerek öğrenmeyi zorlaştıran faktörler arasında yer almaktadır. Ayrıca önyargı ve kalıpyargılar, farklı kültürler arasındaki anlaşmazlık ve çatışma durumlarında önemli bir rol oynamaktadır. Önyargı ve kalıpyargılardan arınma, öteki kültür karşısında olumlu düşünce geliştirdiği ve öğrenilen yabancı dile karşı ilgi ve sempati uyandırdığı için, önyargı ve kalıp yargıların derslerde ele alınması günümüzde yabancı dil derslerinin iyileştirilmesi ve geliştirmesinde önemli bir işleve sahiptir. Bu çalışma ile Türk lise öğrencilerinin Almanlara ve Almancaya ilişkin önyargı ve kalıpyargılarının olup olmadığı, tutumlarının nasıl olduğu ve bu tutumların önyargı ve kalıp yargıları nasıl etkilediği incelenmiştir. Bu bağlamda, öğrencilerin Almanlara ve Almancaya ilişkin önyargı, kalıpyargı ve tutumlarını etkileyebileceği düşünülen farklı değişkenler de ele alınmıştır. Araştırmanın örneklemini 2015- 2016 eğitim-öğretim yılında Muğla ili Menteşe ilçesinde bulunan 75. Yıl Fen Lisesi, Menteşe Sosyal Bilimler Liesei, Muğla Anadolu Lisesi, Muğla Gazi Anadolu Lisesi, Turgutreis Anadolu Lisesi ve Bayır Anadolu Lisesinde Almancayı ikinci yabancı dil olarak öğrenen öğrenciler oluşturmaktadır. Bu kapsamda, 9., 10., 11. ve 12. sınıfta öğrenim gören toplam 1065 lise öğrencisinden veri elde edilmiştir. Karma modelde desenlenen araştırmanın verileri nicel ve nitel veri toplama teknikleri ile elde edilmiştir. Nitel veriler araştırmacılar tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu ile nicel veriler ise Kazaoğulu (2013) tarafından geliştirilen ve araştırmacılar tarafından Almanca dersine göre uyarlanan 'İngilizce Dersine Yönelik Tutum' ölçeğiyle toplanmıştır. Nitel verilerin analizinde içerik analizi, nicel verilerin analizinde ise, betimsel istatistikler, normallik testleri, T-Testi, Mann Whitney U testi, ve tek yönlü varyans analizi ve kullanılmıştır. Araştırmada lise öğrencilerinin Almanca dersine yönelik tutumlarının olumsuz, Almanca öğrenmeye yönelik tutumlarının ise olumlu olduğu bulunmuştur. Araştırmada ayrıca, lise öğrencilerinin Almancaya yönelik tutumlarının; cinsiyet, öğrenim görülen lise, sınıf, ailede Almanca konuşan birey, Almanlar hakkında yeterli bilgiye sahip olma, Almanya'da yaşamak isteme, Almanca derslerinde yeterince ülke bilgisine yer verilmesi, Almanların çalışkan olup olmamasına ilişkin düşünceler, ile Almanlar ve Almaya hakkında edinilen bilginin kaynağı değişkenleri açısından anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Öğrencilerin tutumlarının yalnızca Almanya'da bulunma değişkeni açısından farklılaşmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin Almanca dersine yönelik bu olumsuz tutumları Almanca öğretmenlerinden, derste kullanılan öğrenme-öğretme yöntem ve tekniklerinden ve ders kitaplarından kaynaklanıyor olabilir. Buradan hareketle, öğrencilerin Almanca dersine yönelik motivasyon ve ilgilerinin düşük olduğu söylenebilir. Araştırmada ulaşılan diğer bir sonuç ise, lise öğrencilerinin Alman diline yönelik önyargı ve kalıpyargılarının büyük ölçüde olumsuz; Almanlara ve Almanya'ya ilişkin önyargı ve kalıpyargılarının çoğunlukla olumlu olduğudur. Bununla birlikte, az sayıda da olsa bazı lise öğrencilerinin Almanlara ve Almanya'ya ilişkin olumsuz önyargı ve kalıpyargılarının da olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar Almanca derslerinde yeterince ülke bilgisine yer verilmediğini doğrulamaktadır. Almanca derslerini daha etkili hale getirebilmek için Almanca derslerine yönelik olumsuz tutum, önyargı ve kalıp yargıların ortadan kaldırılması, hoşgörü, kültürlerarası yeti ve empatinin teşvik edilmesi gerekmektedir.