turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Agency and representation: Ottoman participation in nineteenth century international fairs

On sekizinci yüzyıldan başlayan devrimler zincirinin toplumun sosyal, politik, ekonomik alanlarındaki köklü değişiminin dışavurumu olan Dünya Fuarları düzenlendikleri süre boyunca dünyadaki gelişmelerin, ekonominin, teknolojinin, sanatın, mimarinin ve kültürel yapıların birebir izlenebildiği mekanlar olmuşlardır. Kentsel planlama ve mimarlık, mimari tasarım dilinin kullanımı yoluyla kültürel kimlik konularının öne çıktığı bu tür fuarlarda öncü rol oynamışlardır. On dokuzuncu yüzyıla gelindiğinde Avrupa açısından dünya, iki parçadan oluşuyordu: Batılı biz ve Doğulu öteki. Dünya fuarları, sadece Batı dünyasına göre Doğu ülkelerinin temsil edilişine dayandırılarak değerlendirilemez. Batılı mimarlık tarihçileri, Batı uygarlığının bir parçası olmayan herhangi bir mimarlığı Batı'nın biricikliğini ve baskın üstünlüğünü vurgulayan bir orientalist perspektif çerçevesinde değerlendirmişlerdir. Bu sergiler gerçekte bütün on dokuzuncu yüzyıl dünyasını katmanlaşmış bir güç ilişkisine göre gözler önüne sermektedir: Batı dünyası ve sömürge ülkeler. Sömürge ülkeler, temsili 'oryantal' ve 'islam' olarak tanımlanan Asya, Afrika ve Güney Amerika'yı içine alan geniş bir spektruma oturmuşlardır. Bu tez çalışmasında, uluslararası fuarlara Osmanlı katılımına odaklanılmıştır. En önemli parametre, Osmanlı katılımının, Batı'nın tanımladığı İslam ve Orientalist temsiliyet kapsamında ve sömürge ülkelerle aynı kategori altında değerlendirilemeyeceği gerçeğidir. Dünya fuarlarında Osmanlının aktif iradesini incelerken, bu çalışma, tarih boyunca, Batılı olmayan kültürlerin temsiliyetinde onlara atfedilen pasif role karşı eleştirel bir bakış sunmaktadır..
An institutional analysis of the Ottoman shipping sector in the black sea region between 1829 and 1861: Merchants and ships

Bu tezin amacı 19. yüzyıldaki bir mikro-ekonomik bir alanı baştan sona incelemektir. Bu gayeye ulaşmak için, 1830 ila 1860 seneleri arasında Osmanlı İmparatorluğu'ndaki gemicilik sektörünü seçtik. Karadeniz liman kentleri, Akdeniz'deki liman kentlerinin aksine, dünya ekonomisine eklemlenmemiştir. Bu duruma tek istisna ise Trabzon'dur. Bu sebeple de, birçok açıdan farklılaşma gösteren Karadeniz denizcilik sektörünü Akdeniz'deki denizcilik ile mukayese ettiğimizde, gemileri ve piyasa yapısıyla Karadeniz nevi şahsına münhasır bir örnek oluşturur. Özellikle sened-i bahriler olmak üzere, B. O. A arşiv belgelerinin ışığında, boyutları ve diğer fiziki özellikleriyle gemi tipleri belirlenmiştir. Buna ilaveten, önemli gemi inşa bölgeleri, piyasanın yapısı ve trendleri, ortaklıklar ve her gemi sahibi grubun özellikleri, gemicilik piyasası başlığı altında gelişimi, iktisat teorisi ve araçları kullanılarak, incelenmiştir. Böylece 19. yüzyıldaki örnek bir piyasanın bütüncül bir çözümlemesi yapılabilmiştir.
5 numaralı şer'iyye siciline göre XVII. yüzyıl sonlarında (H. 1109-1110 / M. 1697-1698) Çankırı Sancağı

Bu çalışma ile H. 1109- 1110 - M. 1697- 1698 yıllarını ihtiva eden 5 numaralı Çankırı Sancağı şer'iyye sicili incelenmiştir. Şer'iyye sicillerinin şehir tarihleri açısından taşıdığı öneme dayanarak Çankırı Sancağı'nın idari ve fiziki yapısı ile ilgili olarak merkeze bağlı kazalar, merkez ve kazaların köyleri, mahalle isimleri mezraların tespiti kısmen mümkün olmaktadır. Çankırı'nın kısa bir dönemini ele alan bu defterden anladığımız kadarıyla Çankırı'daki sosyal ve hukuki olaylara baktığımızda cami görevlilerinin değiştirildiği veya yeni atandığı, kale muhafızlarının görevini yapmayanların değiştirildiği veya yeni atandığı, ölen kişilerin çocuklarına vasi tayin edildiği, ölenlerin mirasları ve kime kaldığı, köylerin isimleri, hane sayısı ve köylerden alınan vergiler çoğunluktadır. Hırsızlıkla ilgili iki, tecavüzle ilgili bir belgenin yer alması o dönemi anlatması bakımından önemlidir. Kızılbaşların ayinlerde birbirlerinin eşleriyle birlikte olduklarına dair ilginç bir belge de defterde bulunmaktadır. Malikane usulüne geçildiğine dair bir belge, devletin hazinesinin boşaldığını kanıtlayan iki yılın vergisini birden istediğini bildiren üç belge, yapılacak Macaristan seferi için asker ve para toplanması gerektiğine dair altı belge bulunmaktadır. Padişah II. Mustafa'nın oğlu Mehmet'in doğumunu müjdeleyen bir ferman yine bu belgeler arasındadır. Belgelerin devletin askerlik hizmeti, vergi toplama ile halka ne surette olursa olsun zulüm yapılmaması üzerinde önemle durduğu anlaşılmaktadır. Ancak özellikle askerlik görevinde gevşeklik yapıp görev yerine gitmede tembellik yapanlara da asla müsamaha gösterilmemiş ve bulunup öldürülmeleri gerektiği belgelerde belirtilmiştir. Defter Çankırı şehir tarihi ve Osmanlı'nın bir dönemine ışık tutmasına açısından öneme haizdir. 254
Matrakçı Nasuh'un Süleymannamesi (1a-95b)

Araştırma eseri Osmanlı Devleti'nin renkli şahsiyetlerinden biri olan nasuh Matrakçı 'nm Süleymanname adlı eserinin bir bölümünü incelemektedir. Süleymanname'nın eldeki mevcut tek nüshası İstanbul Arkeoloji. Müzesi Kütüphanesin' de (379) bulunmaktadır. Mikro filmi Süleymaniye kütüphanesi'ndedir. Yazma aradan geçen 450 yıla rağmen fazla tahribata uğramamış, yazıları halen muntazam ve okunabilir bir şekildedir. Mikrofilmden fotokopisi çekilerek okunamayan veya şüpheli yerleriorjinaliyle karşılaştırılarak transkripsiyon edilmiştir. Çalışmada sözlüklerden faydalanılmış yeterli gelmediği esnada öğretim görevlilerinden yardım alınmıştır. Yazarın hayatı ve diğer eserleri hakkında kaynak ve araştırma eserlerinden yarar l anılmıştır.
Osmanlı-Amerikan siyasi ilişkileri (1776-1917)

Bu çalışmada, Osmanlı Devleti ile ABD arasındaki siyasi ilişkiler, başlangıcından sonuna değin incelenmiştir. Osmanlı-Amerikan ilişkileri gayriresmi olarak XVIII. yüzyılın son yirmi yılında başlamış, İSO'da imzalanan ticaret antlaşmasından sonra iki devlet arasında diplomatik ilişkilerin kurulmasıyla resmi bir nitelik kazanmış, XIX. yüzyıl boyunca çeşitlenerek gelişmiş ve 1917'de sona ermiştir. Tezin Giriş bölümünde, böyle bir çalışma yapılmasının sebepleri, ulaşılmak istenen amaçlar, tezin araştırma safhasına ilişkin bilgiler, konuların sunumunda izlenen yöntem ve tez boyunca sınanacak varsayımlar ortaya konulmuştur. Giriş'te ayrıca, ilişkilerin başladığı XVIII. yüzyılın sonunda her iki devletin içinde bulunduğu genel siyasi ve ekonomik durumla ilgili bilgiler sunularak, Osmanlı Devleti ile ABD arasındaki benzerlikler ve farklılıklar vurgulanmıştır. 'Osmanlı ile Amerikalı'nm Tanışması' başlığım taşıyan Birinci Bölüm'de, önce ABD ile Osmanlı Devleti'nin Kuzey Afrika topraklan arasında yürütülen ilişkiler ile Amerikalı tacirlerin ve misyonerlerin Levant bölgesine gelişleri ve bu bölgede gerçekleştirdikleri faaliyetlere değinilmiştir. Ardından da, 1830'da iki devlet arasında diplomatik ilişkilerin kurulmasına kadar geçen süreç detaylarıyla anlatılmıştır. 'Artan ve Çeşitlenen Osmanlı-Amerikan İlişkileri' başlığım taşıyan İkinci Bölüm, ilişkilerin her yönüyle genişlediği 1830- 1867 dönemindeki gelişmeleri kapsamaktadır. Bu bölümde diplomatik ve ticari ilişkilerin kapsam ve boyutlarına değinildikten sonra, iki devlet arasında ortaya çıkan ve siyasi ilişkileri etkileyen sorunlar incelenmiştir. Ill Üçüncü Bölüm, 'Doğu Sorunu ve ABD' başlığını taşımaktadır. ABD'nin İç Savaş'tan sonra yayılmacılığa başlaması ve bu çerçevede Osmanlı Devleti'ne yaklaşımında meydana gelen değişikliklerin irdelendiği bu bölümde önce, Osmanlı topraklarında patlak veren ulusal ayaklanmalar ve Filistin'e Yahudi göçü sırasında ABD'nin takındığı tavır ve bunun siyasi ilişkilere yansımaları konularına değinilmiştir. Ardından da Osmanlı Devleti'nin, XIX. yüzyılın sonlarında ABD ile dostluk kurma arayışları hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü Bölüm'de son olarak, II. Meşrutiyetin ilanından sonra Osmanlı-Amerikan ilişkilerinin ulaştığı düzey ve diplomatik ilişkilerin ermesi sürecine yer verilmiştir. Sonuç bölümünde, Giriş'te yer verilen varsayımların, Tez boyunca smanmasıyla ulaşılan dokuz sonuç sıralanmıştır. Tezin sonunda, 1830 ve 1862 Osmanlı-Amerikan antlaşmalarının metinleri, iki ülke arasındaki ticaret hacmini ortaya koyan rakamsal veriler ve istanbul'da ve Washington'da görev yapmış, Amerikalı ve Osmanlı diplomatların isim listeleri ek olarak sunulmuştur.
Dersaadet'te son Leh Elçisi: Franciszek Piotr Potocki'nin elçiligi ekseninde Osmanlı-Leh diplomatik ilişkileri ve uluslararası boyutu (1788-1793)

Bu tez, 1788- 1793 yıllarının Avrupası'nda Franciszek Piotr Potocki'nin elçiliği odaklıOsmanlı-Leh diplomatik ilişkilerini incelediği gibi bu ilişkilere tesir eden belli başlıetkenleri de ele almaktadır. Belirli kavramların, konuya ilişkin çalışmaların ve Osmanlı diplomasisinin tartışıldığı girişin ardından, Osmanlı-Leh ilişkilerinin 1789'a kadarkiseyrine yer verilen birinci bölüm gelmektedir. Fr. Piotr Potocki'nin elçiliğinindiplomatik bir olgu olarak incelendiği ikinci bölümü müteakip, Potocki'nin misyonununen önemli tarafını teşkil eden Osmanlı-Leh ittifak projesi üçüncü bölümde her yönüyledeğerlendirilmektedir. Dördüncü bölümde ise 1788- 1793 yıllarında Avrupa'da cereyan eden hadiselerin ve dönemin Avrupa siyasetinin baş aktörlerinin Osmanlı-Lehilişkilerine ne yönde tesirde bulunduğu tartışılmıştır. Tezde Türkiye ve Polonyakaynaklarının yanı sıra İngiliz, Fransız ve Rus kaynaklarından da faydalanma yoluna gidilmiştir.
Osmanlı İmparatorluğu'nda 19. yy sonları 20. yy başlarındatekke ve zaviyelerin yönetimi

Osmanlı İmparatorluğu'nun hayatta bulunduğu uzun tarihsel dönemde tekke ve zaviyelerin yönetimi meselesi hep aynı şekilde devam etmemiştir. Yaşanan büyük siyasi, toplumsal ve kültürel gelişmeler, tekke ve zaviyelerin devlet ve toplum açısından mahiyetindeönemli değişikliklere yol açmıştır. Buna bağlı olarak tekke ve zaviyelerin yönetim biçimlerinde de yer yer önemli farklılıklar ortaya çıkmıştır. Özellikle de 19. yüzyılda Osmanlı toplumu hem ağır iç ve dış sorunlarla karşılaşmış hem de modernleşme çabalarıyla büyük siyasi ve içtimai değişimlere uğramıştır. Bu çalışmada söz konusu gelişmeler de dikkate alınarak özellikle İstanbul Müftülüğü Meşihat Arşivi'nde bulunan 1776 Nolu Meclis-iMeşayıh Derkenar Defterinde( 27 M 1324/ 23 Mart 1906, 26 R 1325/ 8 Haziran 1907) yer alan verilerden ve buna ek olarak da Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı arşivinde yer alan kayıtlardan, birinci ve ikinci elden kaynaklardan da istifade edilerek 19. yüzyıl sonu 20. yüzyıl başlarında Osmanlı'da tekke ve zaviyelerin yönetimi ve ortaya çıkan sorunlar izah edilmeye çalışılmıştır.
Din-bilim ilişkisi bağlamında mucize

XIX. ve XX. yüzyıllarda batılıların akıl-din arasında çatışma olduğu iddialarına ve İslam'a yönelik eleştirilerine karşı İslam alimlerinin dini yorumlarken aklı önceleyerek batılılara İslam'ın akılla uyumlu olduğunu ispatlama gayreti içinde olduğu bilinmektedir. Bu amaçla başta Allah inancı olmak üzere nübüvvet ve mucize meselesi gibi kelami konular akli verilerden yararlanılarak açıklanmaya çalışılmıştır. Ancak bu dönemde mucize hakkındaki bazı açıklamalar onun 'olağanüstülük' ve 'aciz bırakma' özelliklerine gölge düşürmüştür. Bu çalışmada XIX. ve XX. yüzyıldaki mucize anlayışı, Mısırlı düşünür Ferid Vecdi merkeze alınarak karşılaştırmalı bir şekilde incelenmiştir. Birinci bölümde dönemin özellikleri ve Ferid Vecdi'nin hayatı ile yaşadığı dönem ele alınmış, ikinci bölümde klasik dönem mucize anlayışı incelenmiş, üçüncü bölümde ise bu anlayışın XIX. ve XX. yüzyıllarda nasıl değiştiği Ferid Vecdi'nin görüşleri üzerinden karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir.
Tanıkların gözünden bir isyanın tahlili: Germani olayı

Osmanlı vatandaşları uzun yıllar millet sistemi adı verilen düzende huzur içinde yaşamışlardır. Osmanlı Devleti gücünü kaybetmeye başladığında Avrupa karşısında direnebilmek için denge politikası izlemiş ve bu çerçevede ekonomik, sosyal ve siyasal olmak üzere batılılara birçok imtiyazlar vermiştir. Bu imtiyazların en önemlilerinden biri 1856 yılında çıkarılan Islahat Fermanı olmuştur. Devlet bu fermanla Avrupalılara iç işlerine karıştırma yolunu açarken gayrimüslimleri Müslümanlarla eşit statüye getirmiştir. Yıllarca millet-i hakime statüsünde olan Müslümanlar bu fermanla ayrıcalıklarını kaybetmişler ve Osmanlı coğrafyasının birçok yerinde olaylar çıkarmışlardır. Germani Olayı, Germani adlı İngiliz tüccar ve konsolos vekilinin Maraş muytab esnafıyla yaptığı ticaretin ardından yaşanan alacak verecek davasından dolayı çıkmıştır. Bu anlaşmazlık birkaç defa mahkemeye taşınmış, ancak her iki tarafı memnun eden sonuca varılamamıştır. Olayın gittikçe uzaması gerginliğe yol açmıştır. Halep'teki İngiliz Konsolosluğu'nun olaydan haberdar olması üzerine Münip Paşa mahkeme üyelerini toplayıp sorunu çözmeyi istemiştir. Dava görüldüğü esnada Germani, kadı Mehmet Tevfik Efendi'ye hakaret etmiş ve aralarında tartışma başlamıştır. Maraş halkı Germani'nin kadıya hakaret ettiğini öğrenince toplanıp Germani'nin evine doğru gitmişler ve evi ateşe vermişlerdir. Tezin giriş bölümünde çalışmanın amacı, yöntemi ve kaynaklarından bahsedilmiş olup Maraş tarihi hakkında kısa bir bilgi verilmiştir. Birinci bölümde XIX. yüzyılda Avrupa'nın siyasi durumu ve Osmanlı taşra teşkilatı tanımlanmıştır. Yine aynı bölümde Tanzimat ve Islahat Fermanlarını açıklayarak Müslüman ve gayrimüslimlerin Osmanlı Devleti'nin farklı coğrafyalarında fermana gösterdikleri tepkiler ele alınmıştır. İkinci bölümde Germani olayının nasıl gerçekleştiği mahkemede bulunan kişilerin gözünden aktarılmıştır. Dahası Germani'nin son dakikaları, ölümü ve ailesi tasvir edilmiştir. Üçüncü bölümde bir şekilde Germani olayına karışmış veya şahit olmuş kişilerin yaptıkları aktarılmıştır. Son olarak olaydan sonra yaşananlara değinilmiştir.
Osmanlı hakimiyetinde Hemedan (1724-1732)

Osmanlılar ile Safeviler arasında XV. yüzyılın ilk yarısından başlayarak XVIII. yüzyılın ortalarına kadar yaklaşık iki buçuk asır devam eden mücadeleler, Sultan Selim'in Çaldıran Savaşı ile başladı. 1629 yılında IV. Murad'ın veziriazamı Hüsrev Paşa, Hemedan bölgesine yürüyerek başarılar elde edip burayı fethetti. IV. Murad döneminde, 1639 yılında yapılan barış anlaşmasıyla iki devlet arasındaki savaşlara son verildi. Uzun bir barış dönemi sonrasında, 1722 yılında Osmanlı-Safevi ilişkileri yeniden bozuldu. Safevi Devletinin seneler öncesinden başlayan çöküş süreci küçük bir Afgan aşiretinin hücumuyla hız kazandı. Osmanlılar da bu durumdan yararlanarak sulhu bozmuş ve savaş yeniden başlamıştır. Safevi Devleti'nin iç meseleleri Rusya'yı bu durumdan istifade etmeye heveslendirmiştir. Ruslar, Safevilerin hakim olduğu Kafkas topraklarını işgale kalkışmıştır. Kafkasların Ruslar tarafından işgalini istemeyen Osmanlı Devleti, Ruslardan önce bazı önemli yerlerin fethine çalışmıştır. Osmanlı Devleti, Afganlara karşı imparatorluğun doğu sınırlarının güvenliği bahanesiyle Tiflis, Revan, Gence ve Tebriz'i hakimiyeti altına almayı zaruri görmüştür. Buna benzer nedenlerle 1724 yılında Osmanlı Devleti Safevi topraklarından önemli yerleri almaya başlamıştır. Hemedan bölgesi 31 Ağustos 1724 yılında Osmanlı ordusu tarafından fethedilmiştir. Osmanlı Devleti, Irak-ı Acem bölgesinde bulunan Hemedan ve çevresini fethettiği vakit kendi idari taksimatına uygun olarak burayı Hemedan Eyaleti adıyla anmaya başlamıştır. İki ciltlik 'Hemedan Eyaleti Mufassal Tahrir Defterleri'ne göre eyalet bir kaza ve 42 nahiyeden müteşekkildir. Sözü geçen defterlerin verilerine göre; eyaletin nüfus yapısının %98.18'i Müslüman ve % 1 .82'si gayri Müslim idi. Savaş nedeniyle yapılan göçler nüfus dengesinin bozulmasında etkili olmuştur. Eyalette mevcut yerleşim birimlerinin %59'u terk edilmiş durumda idi. Yerleşim bulunan yerlerde halkın temel geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktı. Bölgenin ekseri yerlerinde yükseltinin fazla olmasından dolayı buğday ve diğer tahıl ürünleri yetiştirilmiştir. Ayrıca suyu bol ve iklimi nispeten sıcak olan kesimlerde çeltik tarımı da bulunmaktadır. Orta kısımlarında yer alan nahiyelerde bağcılık ve meyvecilik yapılmıştır. Hemedan'daki Osmanlı hakimiyeti 1732 yılına kadar devam etmiştir. Bu tarihten sonra yapılan mücadeleler 1746 yılında Nadir Şah ile yapılan anlaşma gereği ile sona ermiştir.
İran'da Kaçar Devleti Dönemi modernleşmesi 1794-1925

Bu çalışmanın amacı modernleşme bakış açısı ışığında 19. Yüzyılda Kaçar devletinin tecrübe ettiği çok yönlü kültürel, toplumsal, siyasal, ekonomik ve zihinsel değişimleri incelemek ve ayrıca Osmanlı İmparatorluğunun Kaçar modernleşmesi üzerindeki etkilerini sorgulamak ve incelemek olmuştur. Osmanlı İmparatorluğu modernleşme ve yenileşme girişimlerine Kaçar Devletinden en az yarım yüzyıl önce başlamıştır. Dolayısıyla bu konuda doğu komşusu Kaçar Devletinin modernleşmesinde diğer gelişmiş ülkelere göre daha çok etkiye sahip olmuştur. Çalışma boyunca Kaçar dönemindeki ilk modernleşme girişimleri, modernleşmenin temel aktörleri olarak aydınlar, modernleşmeye direnen ve geleneksel yapıyı muhafaza etmeye çalışan ulema sınıfıdır. Kaçar Devletinin modernleşme yolundaki etkilendiği farklı ülkeler ve özelde Osmanlı İmparatorluğunun etkileri, iki ülkede meşrutiyet devriminin gelişim süreci ve ulaştığı sonuçlar, yoğunlukla Kaçar dönemine odaklanarak Osmanlı dönemindeki değişimler ve yenileşmelerle paralel olarak karşılaştırılmıştır. Osmanlı devleti birçok açıdan modernleşme konusunda Kaçar toplumu ve aydınları için uygun bir model ülke olarak taklit edilmiştir. Sonuç olarak İran'daki yenilik faaliyetleri Osmanlıda yaşanan değişimle iç içe bir gelişim göstermiştir. Veriler nitel araştırma yönteminin doküman analizi tekniğiyle 19. Yüzyıl İran'ın da konuyla ilgili yazılı materyallerden elde edilmiştir. Çalışmanın birinci bölümde modernlik, modernleşme ve modernizm kavramları açıklanmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde 19. Yüzyılda Kaçar devletinde modernleşme girişimleri ele alınmıştır. Üçüncü bölümde Kaçar devletinde farklı alanlarda gerçekleşen modernleşme çabaları ve Osmanlı etkileri incelenmiştir. Dördüncü bölümde Kaçar modernleşmesinde zihinsel dönüşüm, aydınlar ve gazetelerin rolü üzerinde durulmuştur. Beşinci bölümde Osmanlı ve Kaçar modernleşmesinde benzerlikler ve farklılıklar üzerinden yorumlara yer verilmiştir.
Osmanlı Devleti'nde modernleşmenin aracı olarak diplomasi

Tez, üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm modem'ia kavramsal analizinde başlayarak sınıfsal bir eylem olan diplomasiyi çözümlemek için devletin sınıfsal temelleri tartışmayı amaç edinmiştir. Çeşitli verilerle desteklenerek açımlandığı şekliyle devletin sınıfsal analizi Doğu-Bakü karşılaşması ekseninde taraflarım yapısall durumu tahlil edilmiştir. Boğa'da devlet yöneten ve yönetilen gibi net bir ayırımla temellenirken Batı'daki süreç yöneten ve yönetilen tasnifinin ötesine geçen pek çok değişkene bağlı bir yapı göstermektedir. Feodal üretim ilişkileri ve bu ilişkilerin çeşitli sebeplerle çözülüşünün ortaya çıkardığı iktidar boşluğunun Kilise gibi dini ve mutlak krallıklar gibi siyasal bir erkle doldurulmasına sebep olmuştur. Batı'da ilk diplomatik faaliyet olarak Kiliseyi ve kısmen aristokrasiyi germekteyiz. Ticaret burjuvazisinin siyasal erke yaklaşması, aristokrasinin de burjuvalaşması bu faaliyetin dış siyaseti belirlemeye başlayan burjuva sınıfı elinde şekillenmesiyle sonuçlanmıştır. İkinci bölümde ise diplomasının kavram olarak ortaya çıkışıyla ne tipte faaliyetleri kapsadığı tespit edilmiş ve tarihsel gelişimine referanslarla uluslararası hukuk-diploması arasındaki ilişki tahlil edilmeye çalışılmıştır. İslam'ın uluslararası hukuk ile olan ilişkisi bu çerçevede çözümlenmiş ve 'eman' sistemi gibi müesseselerle İslam'ın İslam olmayanla kurduğu ilişkinin oturduğu esaslar tetkik edilmiştir. Son bölümde ise Osmanlı Devleti ve Avrupa özelinde Doğu-Batı karşılaşması on altıncı yüzyıl dinamikleri ışığında ele alınmış diplomatik mekanizmaların nasıl işlediği tahlil edilmeye çalışılmıştır. Varılan sonuca göre Osmanlı on beşinci ve on altıncı yüzyıldan itibaren Batı diplomasisinin içinde hatta merkezindedir. Ancak, Batı'nra pek çok değişkene bağlı yükselişi bana mukabil Osmanlı'nın doğal sınırlarına ulaşması ve Viyana kuşatması başansızhğıyla başlayan gerileme Osmanlı'yı tanıdığı ama keyfiyet dahilinde etkin kullanma cihetine gitmediği diplomasiyi yeniden keşfetmesiyle sonuçlanmıştır. Ad hoc misyonlar döneminde Batı'yla yeni bir tanışma gerçekleşmiş, sefaretoameier bir takım iç reformların esin kaynağı olmuştur. Sürekli elçilikleri doğuran bu gelişmeler karşılık diplomasiye geçişle beraber hız kazanarak modernleştirici misyonuna devam etmiştir. Tanzimat'ın güçlendirdiği merkezi bürokrasi Hariciyye'yi ayrı bir zümre haline getirmiştir. On dokuzuncu yüzyıl boyunca Hariciyye ve ona bağlı diplomatik faaliyet modernleşmenin motor gücünü oluşturmuştur. DOĞU-BATI KARŞILAŞMASI ÜZERİNDEN DİPLOMASİNİN MODERNLEŞTİRİCİ ROLÜNÜ DİPLOMATİK FAALİYETİN TEMEL KAVRAMLARIYLA TARTIŞARAK OSMANLI DEVLETİ ÖZELİNDE ÇÖZÜMLEMELER YAPMAK. TÜRKÇE
Enerji politikalarının kamu maliyesine yansımaları: Karşılaştırmalı bir analiz

Bu çalışmada enerji tüketimi ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkinin varlığı test edilmektedir. Son dönemlerde özellikle yarattığı çevresel zararlar, sınırlı rezerv kaynakları ve rezerv ömrünün azalması sebebiyle fosil enerji kaynaklarından, yeni ve yenilenebilir enerji kaynakları kullanıma geçişin gerçekleştiği bir dönüşüm yaşanmaktadır. Bu dönüşüm kapsamında, G7 ülkeleri ve Türkiye için enerji tüketimi ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki, 1970- 2015 döneminde zaman serisi yöntemleri ile ampirik olarak analiz edilmektedir. Çalışmanın literatüre katkısı ise, enerji tüketiminin fosil ve fosil olmayan enerji tüketimi şeklinde ayrıştırılarak, yeni geliştirilmiş ekonometrik modellere dahil edilmesidir. Ampirik analiz; modelde yer alan değişkenlere birim kök testlerinin uygulanması, değişkenler arasında eşbütünleşmenin varlığının sınanması ve nedensellik testlerinin yapılmasına dayanmaktadır. Elde edilen bulgular doğrultusunda, enerji tüketimi ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkilere dayalı politika yapıcıları için önerilere de çalışmada yer verilmektedir.
Bankacılıkta dijitalleşme kapsamında, öğrenen yapay zeka desteğiyle sorunlu kredilerin belirlenmesi

DİJİTALLEŞME KAPSAMINDA, ÖĞRENEN YAPAY ZEKA DESTEĞİYLE SORUNLU KREDİLERİN BELİRLENMESİGünümüzde yerine getirdiği işlevle finans dünyasının merkezinde bulunan bankalar; yönettikleri bilançoların başarılı bir performans gösterebilmesi adına, bu bilançoların en hacimli bölümünü oluşturan kredilerin doğru bir şekilde analiz edildiğinden, sağlıklı bir tahsis sürecinden geçirildiğinden ve sürekli olarak yakın izlemeye tabi tutulduğundan emin olmak durumundadırlar. Bu çalışma bütünüyle, söz konusu ihtiyaca belirli ölçüde cevap verilmesine ve çeşitli olumsuzlukların önceden giderilmesine yönelik örnek teşkil edecek değerlendirmeleri içinde barındırmaktadır. Bu çalışmada, bankaların kredi analizi ve tahsisi sürecini yönetirken dikkate alabilecekleri sistematik yol haritaları sunulmuş olup; çalışmanın uygulama bölümünde, 112 adet firmanın bu çalışmaya özgü kredi değerleme yöntemleriyle hazırlanmış finansal tablo formatlarından üretilen 34 adet bağımsız değişkenle yer aldığı bir veri seti yapay sinir ağları yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmada firmaların yarısı başarılı, diğer yarısı da başarısız firmalardan oluşturulmuştur. UFRS 9'un bankalara etkisi dikkate alınarak, firmaların başarısızlık kriteri; '30 günü aşan kredi geri ödemesi gecikmeleri' olarak belirlenmiştir. Türk Ekonomisi'nin hem temin ettiği kredi hacmi hem de takipteki kredi hacmi açısından en önemli sektörlerinden olan üretim sektörü, çalışmanın hedef kitlesini oluşturmuştur. Rastgele seçim yöntemiyle %66'sı deney grubu (73 firma) olarak belirlenen veri seti üzerinden geliştirilen model; eğitim sürecini %98, 63 oranında başarıyla tamamlamış, geçerlilik testini ise %89, 74 öngörü gücüyle geçmişştir. Modelin tüm örneklemdeki genel başarısının da %95, 54 oranında olduğu görülmüştür. Makine öğrenimini merkez alan bu çalışma, yapay zeka desteğiyle bankaların sorunlu kredileri önceden belirlemesine yönelik başarılı bir model çıktısı sunmuştur. Dijitalleşmenin her geçen gün yaygınlaştığı günümüz dünyasında, bankacılık sektörünün bu çalışma benzeri araştırmalara yönelik gerekli teknolojik yatırımlara öncelik vermesi, banka bilançolarının daha sağlıklı yönetimi açısından yararlı olacaktır.