turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Macroeconomic policies during the great depression in Turkey

BÜYÜK DEPRESYON DÖNEMİNDE TÜRKİYE'DE UYGULANAN MAKROİKTİSAT POLİTİKALARI Bu çalışmada Türkiye'nin Büyük Depresyon dönemindeki performansı ve buhrandan çıkış için uyguladığı makroekonomik politikalar, gelişmekte olan ülkelerle birlikte karşılaştırmalı olarak ele alınmaktadır. Bu karşılaştırmadan çıkan sonuca göre Türkiye gelişmekte olan ülkeler için kabul edilen genişlemeci modele uymamaktadır; aksine, kendine özgü bir yöntem tutturarak 'Depresyondan basan ile çıkmıştır'. Ele alman on yıl içinde (1929-1940) ulaşılan büyüme oranlan, ticaret fazlası, ithal ikameci endüstrileşmeye geçiş ve bellibaşh ürünlerde kendi kendine yeter hale gelme gibi özellikler Türkiye'nin durgunluktan başarılı bir şekilde çıktığını düşündürmektedir. Genişlemeci modelde maliye ve para politikalan iç talebi kışkırtarak durgunluğu aşmayı hedefler. Bu amaçla reel para arzı, devlet harcamalan arttınlır; genellikle devalüasyon ve korumacılık bu paketin en önemli parçalarını oluştururlar. Yerli paranın ucuzlatılmasıyla ihracata dayanan büyüme elde edilir. Türkiye kısmen bu modele uymakla birlikte daraltıcı politikalar da uyguladı. Dengeli bütçe ve dengeli ticaret sayesinde ödemeler dengesi korundu. İthal ikameci sanayileşmeye geçişin ilk temelleri atıldı. Bir yandan kur aşın değerlenirken diğer yandan da yoğun korumacı yöntemler bir arada uygulanmaktaydı. Bu politikalar arasında ülkedeki büyümenin ivmesini dış ticaret alam sağladı. Bu anlamda, Türkiye'nin depresyondan çıkış için uyguladığı en etkin yöntem ithalatı baskılama yöntemleri; yani, korumacılıktır. Korumacılık ve yaygın bir teşvik sistemiyle ülkede özellikle sanayi alanında üretimde artışlar kaydedildi. En çok korunan sektörler olan şeker, yünlü dokuma, cam, kağıt, pamuklu dokuma, kömür, yün iplikleri, pamuk iplikler ve çimento üretiminde özellikle 1929- 34 alt döneminde önemli artışlar elde edildi. Ekonomide ulaşılan bu büyüme performansı, kota ve gümrüklerin talep azaltıcı etkilerinin bile önüne geçmişş, genel olarak ekonomide arz artışıyla birlikte talep artışı da gözlenmiştir.
Finansallaşma fonksiyonel gelir dağılımını etkiliyor mu? Politik ekonomi perspektifinden ampirik bir değerlendirme

Son kırk yıl içinde kapitalizme rengini veren finansallaşma olgusu önemli bir değişimi simgelemektedir. Bu süreçte, bilgi ve iletişim teknolojisindeki gelişmelerin ivme kazandırdığı finansal işlem ve getiriler üretim temelli ekonomik aktivitelerin çok üzerinde büyümüştür. Ayrıca şirket yönetişiminde meydana gelen değişimler hissedar değeri yaklaşımını ön plana çıkarmış, bir bütün olarak yabancı sermaye hareketliliğini arttırmış ve küresel düzeyde birey ve firma davranışlarını da önemli ölçüde değiştirmiştir. Bunun bir sonucu olarak sermaye birikimi finansal kanallar aracılığıyla sağlanırken, hanehalkı borç-gelir oranı, şirketlerin borç-öz kaynak oranı ve devlet borçlanması önemli ölçüde artmıştır. Bu süreçle birlikte 1970'li yıllara kadar gelir dağılımında gözlemlenen iyileşme tersine dönmüştür. Başta gelişmiş ülkeler olmak üzere dünyanın birçok bölgesinde emek piyasaları esnekleştirilmiş, sendikalar güç kaybetmiş, devlet harcamaları azalmış ve finansallaşma giderek güçlenmiştir. Tüm bu gelişmeler hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde milli gelir içindeki emek payının dramatik bir şekilde azaltmıştır. Kaçınılmaz olarak emek gelirlerindeki aşınma, sermaye gelirlerini yükseltmiş ve fonksiyonel gelir dağılımının bozulmasına neden olmuştur. Bu çerçevede çağımızın en yakıcı iki sorunu olan finansallaşma ve fonksiyonel gelir dağılımı arasındaki etkileşim giderek önem kazanmıştır. Buradan hareketle çalışmada, 20. Yüzyılın son çeyreğinden itibaren iktisadi alanın belki de en sorunlu ve bir o kadar da verimli olan iki olgusu finansallaşma ve fonksiyonel gelir dağılımı arasındaki ilişkinin analiz edilmesi amaçlanmıştır. Bu çerçevede genellikle analizlerin merkezinde yer almayan finansallaşmanın fonksiyonel gelir dağılımını nasıl etkilediği belirlenmeye çalışılmıştır. Ayrıca literatürde yoğun bir şekilde kullanılan küreselleşme, pazarlık gücü, teknolojik değişim ve devlet harcamalarını temsil eden değişkenlerin emek payı ve dolayısıyla fonksiyonel gelir dağılımı ile olan etkileşimini de ortaya konulmuştur. Bu amaç doğrultusunda, toplamda on dokuz ülke, üç farklı kategoriye ayrılarak incelenmiştir. Buradan hareketle liberal piyasa ve koordineli piyasa ekonomileri için 1990- 2014 ve GOÜ/Akdeniz Ülkeleri için 2000- 2014 dönemleri seçilerek finansallaşmanın fonksiyonel gelir dağılımına etkisi panel en küçük kareler yöntemiyle analiz edilmiştir. Bu çerçevede finansallaşmayı temsil eden finansal gelişme endeksinin tüm ülke gruplarında eşitsizlik göstergesi olarak seçilen düzeltilmiş ücret payını azaltarak fonksiyonel gelir dağılımını bozduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca çalışmada, ticari küreselleşme, işsizlik, teknolojik değişim ve büyüme oranının düzeltilmiş ücret payını çoğunlukla negatif etkilediği bulgulanırken; devletin tüketim harcamaları ve sendika yoğunluğunun ise düzeltilmiş ücret payını pozitif etkilediği analiz edilmiştir.
Türkiye'de transfer harcamalarının gelişimi ve ekonomik etkilerinin değerlendirilmesi

Bu çalışmada ilk olarak transfer harcamaları kavramı alt sınıflandırmalarıyla açıklanmıştır. Burada, literatürdeki en çok kabul gören tanımları kullanılmıştır. Transfer harcamaları açısından her ülkedeki farklı uygulamaların hangi mantıksal sınıflandırma ile yapıldığı konusunda bir fikir verilmeye çalışılmıştır. Ülke bütçelerinde büyük yer tutan transfer harcamaları kavramının Türkiye'deki gelişim ve değişim süreci incelenmiştir. Bu incelemede, gelişmiş ülkelerde transfer harcaması kavramı üzerinden Türkiye'deki durum ortaya konulmaya çalışılmıştır. Geçmiş yıllarda farklı olan ve son dönemlerde uluslararası karşılaştırmalara daha uygun hale dönüştürülmüş bütçeleme sistemi üzerinden farklı bulgulara varılmıştır. Türkiye'nin, seçilen ülkelere göre transfer harcamalarındaki durumu ortaya konulmaya çalışılmıştır. Özellikle gelişmiş ülkelerdeki iyi uygulama örnekleri üzerinde detaylarıyla durulmuştur. Türkiye'de transfer harcamalarının, gelir dağılımı, ekonomik büyüme ve kalkınma, bütçe açıkları, enflasyon ve istihdam oranı üzerindeki ekonomik etkileri ayrı ayrı incelenmiştir. Daha önce yapılan ampirik çalışmalar derlenerek ortak sonuçlar üzerinde durulmuştur. Araştırma sonucunda gelişmiş ülkelerde transfer harcamalarının daha çok yardım amacıyla yapıldığı ortaya çıkmıştır. Türkiye'de sermaye transferlerinin çok düşük olduğu sonucuna varılmıştır. Borç faizlerinin geçmişş yıllara nazaran düşük olmasına rağmen yine de transfer harcamaları içerisinde önemli bir yer tuttuğu gözlemlenmiştir.
Gelişmekte olan ülkelerde sanayileşmenin dinamikleri ve teknolojinin etkinliğinde sanayileşme

Gelişmekte olan ülkelerin gelişmesinde endüstrilerin çok önemli etkileri vardır. Sanayinin gelişmesini sağlayan etkenler sanayileşmenin dinamikleridir. 'Teknolojinin sanayileşmede çok önemli bir etkisi vardır. Teknoloji, imalat sanayilerinin özelliklerini belirlemektedir. Teknolojik değişme, teknoloji geliştirme veya teknoloji transferiyle sağlanır. Gelişmekte olan ülkeler teknoloji, teknoloji geliştiren emek ve Ar-ge faaliyetlerinin düşüklüğü sebebiyle gelişmiş ülkelerden teknoloji transfer eder. 'Teknoloji transferi' çoklukla Vernon'un 'Malların Hayat Devreleri' teorisine göre oluşur. Teknoloji transferi gelişmekte olan ülkelere standart ürün döneminde yapılır. Fakat malların hayat devrelerinde teknolojileri de değiştiğinden, teknoloji transferiyle üretilen mallar düşük teknolojili mallardır. Teknoloji transferi ülkelerin dinamiklerine göre yapılmalıdır. Ancak ülkelerin sosyal ve ekonomik dinamiklerine göre oluşabilecek transfer, teknolojiler değiştirilmeden nakledildiği için çoklukla sağlanamaz. Bu sebeple gelişmekte olan ülkeler teknoloji transferi değil, teknoloji geliştirme çalışmalarını artırmalıdır. Böylece üretildiği ülkenin dinamiklerine göre gelişen teknolojilerle en yüksek ekonomik ve sosyal kazançlar sağlanır.
Silahlı çatışma ve büyüme: Bir meta analizi

Tıp ve Eğitim Bilimlerinde uzun yıllardır kullanılan meta-analizi yaklaşımı ekonomi biliminde de giderek yaygınlaşmaktadır. Çünkü yayın imkanlarındaki gelişmeler ve bilginin yayılması nedeniyle yapılan yayın sayısı kontrol edilemez hale gelmiştir. Bu eğilim takip edilerek, bu çalışmada büyüme literatüründe silahlı çatışmanın büyüme üzerindeki etkilerini analiz eden araştırmalar için meta-analizi uygulaması yapılmıştır. Önce ilgili büyüme ve silahlı çatışma literatüründeki gelişmeler ve teorik yapıları incelenmiş daha sonra meta-analizinin teorik yapısı tartışılmıştır. En son bölümde ise silahlı çatışmanın büyüme üzerindeki etkilerini inceleyen araştırmalara dayalı olarak meta-analizi uygulamaları yapılmıştır. Kullanılamayan çalışmalar dışarıda bırakıldıktan sonra 10 adet çalışmadan 89 adet tahmin çalışmaya konu olmuştur. İstatistiki yöntemlerden elde edilen sonuçlar yayın sapmasının varlığına ilişkin kanıt sunmazken, ekonometrik yöntemler güçlü olmayan bir yayın sapması varlığını göstermektedir. Ayrıca silahlı çatışmadan büyümeye negatif ve anlamlı bir etkinin varlığı da alternatif testlerle doğrulanmıştır. Ayrıca moderatör değişkenler kullanılarak heterojenliğin kaynakları belirlenmiştir.
Tam bilgi ve belirsizlik altında etkinlik analizi: Türk sigortacılık endüstrisi örneği (1990-2004)

TeziTam Bilgi ve Belirsizlik Altında Etkinlik Analizi: Türk Sigortacılık Endüstrisi Örneği(1990-2004)Evrim TURGUTLUDokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimleri Enstitüsüktisat Anabilim Dalı Doktora ProgramıBelirsizlik ve risk olgusu hayatın her kesiminde mevcuttur. Tarihsel süreç içinde, belirsizlik ve riske karşı korunmak amacıyla çeşitli araçlar geliştirilmiştir. Bunlardan en yaygın olarak kullanılıp günümüze kadar gelişerek varlığını sürdürenlerden biri de sigorta olgusudur. Sigortacılıkendüstrisi, günümüzde, benzer risklerin paylaşılması, dağıtılması ve riskin gerçekleşmesi durumunda zararın karşılanmasını sağlamanın ötesindeekonomik büyüme ve istikrar için gerekli olan yatırımlara kaynak yaratması nedeniyle önemli bir işleve sahiptir. Bu çalışmada, Türk sigortacılık endüstrisinde faaliyet gösteren şirketlerin, 1990- 2004 döneminde teknik etkinliklerinden hareketle sorunlarının ortaya konması ve öneriler geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Bu doğrultuda, yaygın olarak kullanılan Veri Zarflama Analizi ve Stokastik Sınır Yaklaşımı yöntemlerinin yanı sıra, son dönemde geliştirilen belirsizlik altında etkinlik analizi yöntemlerinden Şans-Kısıtlı Veri Zarflama Analizi benimsenmektedir. Farklı yöntemlerden elde edilen bulguların, yapılan istatistiksel testler sonucunda tutarlı olmadığı görülmektedir. Çalışmanın bulguları, Türk sigortacılık endüstrisinde önemli bir etkinsizlik sorunu olduğunu göstermektedir. Etkinsizliğin kaynaklarının araştırılması için tahmin edilen Tobit modellerinde, yazında bilinen firmaya-özgü, endüstriye-özgü ve dışsal şok değişkenlerine bağlı hipotezlerin yanı sıra, çalışmada özgün olarak ortaya konan ekonomik belirsizlik ve toplumsal sigorta bilincinin etkisini araştıran hipotezler de sınanmıştır. Elde edilen sonuçlar, özellikle ekonomik belirsizliği temsil eden beklenmeyen enflasyon ve toplumsalsigorta bilincinin, endüstrideki etkinlik düzeyi üzerinde belirgin bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışma kapsamında elde edilen analitik bulguların, Türk sigortacılık endüstrisinin sorunlarının belirlenmesi ve çözüm önerilerinin geliştirilmesi yönünde politika yapıcılarına ışık tutması beklenmektedir. Ayrıca, çalışma, gelişmekte olan ülkelerin sigortacılık endüstrilerine ilişkin yazın boşluğunun giderilmesi yönünde bir adım niteliğindedir.
Finansal istikrarın sağlanmasında risk kültürünün yeri ve önemi

Küreselleşen dünyayla birlikte, finansal piyasalarda karşılaşılabilecek risklerin sayısı her geçen gün artmaktadır. Beklenmedik durumlar ve ani şoklar finansal sistemin dayanıklılığını olumsuz etkilemektedir. Bu sebeple finansal istikrarı bozacak her türlü riskli durum ciddiyetle incelenmelidir. Riskin ortadan kaldırılmasının mümkün olmaması gerçeği sonucu, risklerin tanınması ve iyi risk yönetimi, istikrarın sağlanması ve korunması için kritik öneme sahip olmaktadır. Bu açıdan risk kültürünün yaygınlaştırılması finansal istikrarının sağlanması açısından önem arz etmektedir. Bu bağlamda çalışmanın amacı finansal istikrarın sağlanmasında risk kültürünün yerini ve önemini ortaya koymaktır. Çalışmada risk kültürü kavramı, literatür ışığında teorik olarak incelenmekte ve risk kültürünün firmalarda tespitine yönelik model ortaya konulmaktadır. Model kurumsal şirket üzerinde uygulanmakta ve sonuçlar değerlendirilmektedir.
Yarışabilir piyasalar teorisi ve uluslararası havayolu taşımacılığına bir uygulama

öz Rekabetle ilgili ilk teorik düşünceler klasik iktisatla başlar. Klasik ekoldeki rekabet anlayışı, bireysel özgürlüğe dayanır. Klasiklerdeki rekabet anlayışının bu dinamik yapısı neo-klasik iktisatta yerini, tam rekabetle tanımlanan statik bir çözümlemeye bırakmıştır. Neo-klasik iktisatta tanımlanan diğer piyasa tipleri tam rekabet varsayımlarından bazılarının terk edilmesi ile oluşturulmuştur. Tanımlanan her piyasa tipi piyasa içinde faaliyette olan firmalar arasında rekabeti analiz edip çözümlemelere gitmektedir. Bununla beraber piyasa dışından gelen baskılar neticesi firmaların bir rekabetle karşılaşacağı fikri ilk defa oligopol teorileri ile ele alınmaya başlanmıştır. Ancak Bain' in ifadesiyle bu tip piyasalardaki giriş tehditleri ya zımni olarak alınmakta ya da hiç ele alınmamaktadır. Geleneksel teori böylece sadece fiili girişi almış ve bunu uzun dönemli bir olgu olarak kabul etmiştir. Bu anlamda potansiyel girenler ile onun etkileri geleneksel teoride hiç ele alınmamıştır. Bir piyasaya girişin rekabet sürecindeki önemini analiz eden yarışılabilir piyasalar teorisi, bir ya da çok az firmanın olduğu bir endüstrinin piyasa dışındaki diğer firmalar tarafından bir giriş tehdidi olduğu durumda çok rekabetçi olacağını ifade etmektedir. Bu açıdan potansiyel giriş tehditlerinin önemi ortaya çıkmaktadır. Yarışılabilir piyasalar teorisi böyle bir potansiyel rekabet ile piyasada etkin çalışma koşullarının ortaya çıkacağını kabul etmektedir. Tezde böyle bir teorinin pratik hayatta geçerli olup olmayacağı uluslararası havayolu endüstrisinin bazı hatları ele alınarak incelenmeye çalışılmıştır.
Doğrudan yabancı sermaye ve CO2 emisyonu ilişkisi: Türkiye örneği (1974-2010)

Küreselleşmenin yaygınlaşmasıyla birlikte ülkeler arsındaki sınırlar ortadan kalkmış ve DYY dünyanın bir ucundan öteki ucuna akmaya başlamıştır. Sıkı çevresel düzenlemelerin yokluğu gibi nedenlerden ötürü kirli endüstrilerin gelişmiş ülkelerden, gelişmekte olan ülkelere doğru kayması ve gelişmekte olan ülkelerde kirlilik emisyonlarının artması söz konusu olmuştur. Literatürde bu durum 'kirlilik sığınağı hipotezi' olarak belirtilmiştir. Bu çalışmanın amacı Türkiye'de DYY ve CO2 emisyonu arasındaki ilişkileri belirlemektir. Bu çalışmada Engle-Granger Eşbütünleşme testi ve Toda ve Yamamoto Nedensellik testi kullanılarak, CO2 emisyonu ve DYY arasındaki ilişki 1974- 2010 dönemi için yıllık verilerle incelenmiştir. Eşbütünleşme testinden elde edilen sonuçlar CO2 emisyonu ve DYY'ın eşbütünleşik olduğunu göstermiştir. Ayrıca Hata Düzeltme modeli ve Toda ve Yamamoto nedensellik test sonuçları DYY ve CO2 emisyonu arasında çift yönlü bir nedensellik olduğunu göstermektedir. Amprik çalışmadan elde edilen sonuçlar Türkiye için Kirlilik Sığınağı Hipotezinin geçerli olduğunu göstermektedir.
Bazı döviz kuru modellerinin belirlenmesi ve ampirik uygulama Türkiye örneği

1970'li yılların başında sabit kur sisteminin çöküşüyle esnek kur sistemi uygulanmaya başlamıştır. Bununla beraber gözlenen dalgalanma ve farklılıklar döviz kuru teorilerinin incelenme ve geliştirilme gereğini artırmıştır. Geleneksel kur teorilerinde, başlangıçta ticaret akımlarına dayalı bir yapı izlenmiş; finansal akımlarla beraber döviz kuru belirleme teorilerindesermaye akımları daha önemli hale gelmiştir. Bu yeni teoriler, parasal ve varlık piyasalarına ya da ödemeler bilançosu, portföy dengesi yaklaşımınadayanmakta ve döviz kurunu çoğunlukla finansal bir olgu olarak görmektedir. Bu çalışmada, öncelikle döviz kuru belirleme modelleri teorik olarak anlatılmış, Türkiye döviz piyasası, döviz kuru hareketlerinden bahsedildikten sonra 1994- 2005 yılı verilerini kapsayan ekonometrik analiz yapılmıştır. Analizde, Türkiye'nin en çok dış ticaret ilişkisinde bulunduğu ülkelerin para birimleri kullanılmıştır. lk aşamada, regresyon analizi yapılarak değişkenlerin katsayıları iktisadi ve istatistiksel açıdan değerlendirilmiştir. Daha sonra hata terimi istatistiklerinden yararlanarakmodellerin öngörü performansları karşılaştırılmış; ardından öngörü değerleri ve gerçek değerler ile yapılan regresyon analizi yorumlanmıştır. Sonuç olarak ; yapısall modellerden öngörü gücü diğerlerine göre daha yüksek olan parasal model olarak bulunmuştur. Ancak, tüm yapısall modellerveri bulmadaki zorluklar nedeniyle analize tam olarak dahil edilememiştir.
Samsun alt bölgesinin sosyo-ekonomik analizi -uygulamalı bir yaklaşım-

Bu çalışma ile Samsun Alt Bölgesinin sosyo-ekonomik yapısının incelenmesine çalışılmıştır. Bölge genelinin Türkiye geneli ile karşılaştırılması yapılmış ve ortaya çıkan farklılıkların sebepleri üzerinde durulmuştur. Bölgenin nüfus artış hızı, 1927- 1935 dönemi hariç, incelenen 1927- 1997 döneminde Türkiye genelinin altoda seyretmiştir. Bu dönemde ülke genelinde ortalama nüfus artış hızı%.22. 3 düzeyinde iken SMAB ortalaması %.15. 6 olmuştur. SMAB'de kentleşme oranın ülke genelinin altında seyrettiği görülmektedir. 1990 yılında Türkiye genelinde kentleşme oram %59 iken SMAB'de %41. 4 olmuştur. Bölgenin sahip olduğu bu kentleşme oram, bölgenin Türkiye genelinin 20 yıl gerisinde olduğunu göstermektedir. Bölgede iş sahalarının yetersiz oluşu nedeniyle daha çok sanayinin yoğun olduğu bölgelere göç olayı söz konusudur. Bölge illerinden en yüksek göç veren il Amasya, en düşük göç veren il ise Samsun ilidir. Bölgede 1975- 1990 döneminde işgücü arzında %32,9Tuk artışa karşılık, işgücü talebindeki artış %18. 8 düzeyinde olmuştur. Bölgede istihdamın sektörel dağılımına bakıldığında bölgenin tarımsal karaktere sahip olduğu görülmektedir. Türkiye genelinde tarım sektörünün istihdamdaki payı 1990 yılında %53. 6 iken bu oran SMAB'de %73. 6 olarak gerçekleşmiştir. Sanayinin payı ise Türkiye genelinde %12.8, bölgede %5.9 olmuştur. Bölge eğitim hizmetleri yönünden de Türkiye ortalamasının altındadır. Türkiye genelinde okur-yazar oram %80. 4 iken, SMAB'de %77. 2 olmuştur. Bölgedeki sağlık göstergeleri de Türkiye geneline oranla olumsuz bir yapı göstermektedir. 1990 Genel Nüfus Sayımı sonuçlarına göre Bölge nüfusunun Türkiye geneli içindeki payı %5.9 iken, hastane sayısındaki payı %5.7, yatak sayısındaki payı ise %4.7 ile Türkiye ortalamasının altında kalmıştır. Bölgede hekim basma düşen hasta sayısı 1994 yılında 1363 iken, Türkiye genelinde bu oran 925 'dir. Bölgede kamu yatırımları Türkiye genelinin çok altodadır. 1994 yılında kamu yatırım harcamalarının Türkiye geneli içindeki payı, kişi başına 15.9 milyon lira iken, SMAB'de kişi basma harcama miktarı 3.1 milyon liradır. Kamu yatırım harcamalarının Türkiye genelindeki bu dengesiz dağılımını bölge içerisinde de görmekteyiz. Samsun'da kişi basma harcama 8.2 milyon lira iken Tokat ilinde bu miktar 1. 1 milyon lira olmuştur. Bölge illerinde sektörlerin GSYİH ile olan dinamik etkileşimleri diğer bir ifadeyle nedensel ilişkileri ekonometrik analiz kapsamında incelenmiştir. Çalışmada 5 il ve bölge toplamı için 10 sektör oluşturulmuş, bu sektörler için elde edilen verilere VAR yöntemi uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlar üçüncü bölümde yer almaktadır. SMAB'nin sosyo-ekonomik yapısının incelenmesi neticesinde varılan sonuçlar özet olarak ortaya konulmuştur. Bu sonuçlar nispi olarak az gelişmiş bölgelerin özellikleri ile paralellik göstermektedir. Bu nedenle, SMAB'nin sosyo-ekonomik yönden az gelişmiş bir bölge olduğu söylenebilir. tCTIMKURUUl VIII
Küçük ve orta büyüklükteki işletmelere sağlanan devlet teşvik belgelerinin üretim ve istihdam üzerindeki etkisi Türkiye uygulaması-

KOBİ'ler esnek yapıları ve üstlenmiş oldukları roller nedeniyle birçok araştırmacı tarafından incelenmeye alınmıştır. Çalışmaların genelinde KOBİ'lerin finansman sorununa değinilmiş ve çözüm yolları üretilmeye çalışılmıştır. Devletler ekonomik sosyal ve bölgesel kalkınmanın sağlanabilmesi, bölgeler arasındaki refah düzeyindeki farklılıkların giderilebilmesi, dış ticarette rekabetin arttırılabilmesi, ekonomik büyümenin sağlanması ve işsizliğin azaltılması için teşvik tedbirleri uygulamaktadır. Bu çalışmada devlet tarafından verilen teşvik belgelerinin üretim ve istihdam üzerindeki etkileri incelenmiş ve 2000 ? 2009 yılları arasındaki Devlet Teşvik Belgeleri ile verilmesi amaçlanan Yatırım Teşvik Miktarı ve yaratılan İstihdam Sayıları, GSYİH ve İstihdam verilerine ulaşılarak korelasyon analizi tekniği ile aralarındaki ilişki açıklanmaya çalışılmıştır. Birinci bölümde, Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler ve Yatırım Teşvik Belgesi kavramları üzerinde durulmuş, Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmelerin tarihi gelişimi üzerinde durulmuş KOBİ'lerin ekonomi içindeki yerine değinilmiştir. İkinci Bölümde, yatırım, istihdam ve GSYİH kavramları üzerinde durulmuş ve birbirleri arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Üçüncü bölümde, Hazine, Türkiye İstatistik Kurumu, OECD, Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası'nın resmi internet sayfaları üzerinde yer alan veri sayfalarından sağlanan Yatırım Teşvik Belgesi, İstihdam, GSYİH verileri açıklanmaya çalışılmış, SPSS Programı üzerinde analiz edilerek aralarındaki ilişki incelenmeye çalışılmıştır. Son bölümde çalışma sırasında karşılaşılan sorunlar ile analiz sonuçları açıklanmaya çalışılmıştır.
Türkiye'de enflasyon (1984-1995) bir yapısal var uygulaması

Jüri : Prof. Dr. Cevat GERNİ Doç. Dr. Erol ÇAKMAK Yrd. Doç. M. Sinan TEMURLENK Bu çalışmada, 1984- 1995 yıllarına ait aylık veriler kullanılarak, Türkiye'de enflasyon olgusunun analitik bir incelemesi yapılmıştır. Temel makroekonomik değişkenler olarak kabul edilen tüketici fiyat indeksi, konsolide bütçe giderlerinin gelirlerine oranı olarak alınan kamu açıkları, hasılayı temsil etmek üzere sanayi üretim indeksi, baz para, kredi stoku, faiz oranları ve dünya fiyatlarını temsilen de ithalat fiyat indeksi gibi değişkenler kullanılarak bir Yapısal Vektör Otoregressif Model oluşturulmuştur. Değişkenlerin zaman serisi özellikleri birim kök ve eşbütünleme analizleri ile incelenmiştir. Çeşitli gecikme uzunluğu testleri sonucunda beş gecikmeli bir 'indirgenmiş-sınırlandırılmamış VAR modeli oluşturulmuştur. Bu modelden hareketle 'tam bilgi ile en çok olabilirlik' yöntemini kullanmak suretiyle değişkenlerin yapısall parametreleri tahmin edilmiştir. Türkiye'de enflasyonun oluşumunu etkileyen değişkenlerin aralarındaki karşılıklı etkileşimleri ortaya çıkarmak amacıyla kullanılan yapısall VAR modeli kullanılarak varyans ayrımlaştırması ve etki-tepki fonksiyonları belirlenmiştir. Sonuçlar, Türkiye'de enflasyonun kamu açıkları ile beslenen parasal genişlemeden kaynaklandığını ve kamu açıkları ile parasal genişleme ve fiyatlar genel düzeyi arasında kapalı bir halkanın mevcut olduğunu göstermektedir. Dünya fiyatlarının iç fiyat düzeyini etkilemediğinin görüldüğü çalışmada, enflasyon ile ekonomik büyüme arasında da negatif yönlü bir ilişki bulunduğu ortaya konulmaktadır. Kamu açıklarının kendini besleyen bir boyuta ulaştığını da belirleyen çalışma, Türkiye'de enflasyonla mücadelenin temel politika önlemlerinin kamu gelirlerini artırıcı yapısall düzenlemelerle başarılı olabileceğini göstermektedir.