Tüketicilerin sokak lezzeti tercihleri ve hijyen algılarının kişilik tiplerine göre incelenmesi

Her insanın, toplumsal ve kültürel özelliklerden ayrı kendine has belirgin bir özelliği ve kişilik yapısı vardır. Onu diğer insanlardan ayıran davranış biçimlerindeki farklılıklar doğrultusunda birçok kişilik kuramı ortaya çıkmıştır. Her insanın yemek alışkanları, tercihleri de kişilikleri gibi farklılık göstermektedir. Günümüzde giderek önemi artan sokak lezzeti tercihi ve sokak lezzeti tüketiminin vermiş olduğu yarar, haz, zevk, mutluluk, sosyal görünürlük en az açlık hissinin giderilmesi kadar mühimdir. Gıda güvenliği ve hijyen kavramı da insanlar için önemli bir olgudur. Bu amaçla 2018 yılı Nisan-Temmuz aylarında İzmir ilinde 460 kişi ile çalışma yürütülmüştür. Sokak lezzetlerine ilişkin tercihleri, hijyen algıları ve kişilik tipleri demografik değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediği bağımsız örneklem t-testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi ile incelenmiş ve çoklu karşılaştırmalarda Post-Hoc TUKEY testinden yararlanılmıştır. Daha sonra ise kişilik tiplerinin sokak lezzetleri tercihleri alt boyutlarına ve hijyen algısına etki düzeyini tespit etmek üzere korelasyon analizi yapılmıştır. Araştırma sonucunda; katılımcıların sokak lezzetlerinden en çok midye, boyoz, kokoreç, gevrek ve tavuklu pilav tercih ettikleri sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmacıların çoğu haftada birkaç defa ve sosyal arkadaşlarla sokak lezzeti tükettiğini ve sabit satıcılardan yediklerini belirmişlerdir. Sokak lezzetlerini en çok tükettikleri zaman dilimi ise öğlen ve akşam vakitleridir. Katılımcılar en çok değişime açıklık kişiliği gösterirken hijyen algıları ise düşük düzeyde çıkmıştır. Sokak lezzetlerini tercih sebebinde ise en çok kalite algısı gözükmektedir. Kişilik tipleri alt boyutlarında medeni duruma göre anlamlı bir farklılık bulunmazken; cinsiyete göre nevrotiklik alt boyutunda; yaşa göre öz disiplin alt boyutunda; öğrenim durumuna göre nevrotiklik alt boyutunda; mesleğe göre öz disiplin ve nevrotiklik alt boyutunda; gelirine göre öz disiplin alt boyutlarında anlamlı bir farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Katılımcıların sokak lezzetleri tercihinde medeni durumlarına göre anlamlı bir farklılık görülmezken; cinsiyete göre kalite alt boyutunda; yaşa göre hedonizm alt boyutunda; öğrenim durumuna sosyalleşme alt boyutunda; mesleğe göre sosyalleşme ve hedonizm alt boyutunda; gelirine göre hedonizm ve konum alt boyutlarında anlamlı bir farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Katılımcıların hijyen algısında medeni duruma, cinsiyete, öğrenim durumuna ve gelire göre anlamlı bir farklılık bulunmazken; yaşa ve mesleğe göre anlamlı bir farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Kişilik tipleri alt boyutları ile Sokak lezzetleri faktörleri arasındaki ilişki incelendiğinde; dışa dönüklük kişilik tipi ile sosyalleşme faktörü arasında; uyumluluk kişilik tipi ile kolaylık faktörü arasında; öz disiplin kişilik tipi ile tüm faktörler arasında; nevrotik kişilik tipi ile kolaylık, kalite ve hedonizm faktörleri arasında olumlu veya olumsuz bir ilişki bulunurken; değişime açıklık ve sokak lezzetleri faktörleri arasında herhangi bir ilişki bulunamamıştır. Son olarak ise kişilik tipleri ile hijyen algısı arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır.