turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Sultan Abdülmecid'in kızı Mediha Sultan'ın hayatı: 1856-1928

Sultan Abdülmecid'in kızı olan Mediha Sultan 1856 senesinde dünyaya geldi. Hanedana mensup diğer sultanlar gibi iyi bir eğitim alan Mediha Sultan babası Sultan Abdülmecid ve Annesi Gülistu Kadın'ın ölümünün ardından, Saray geleneklerine göre Sultan Abdülmecid'in üçüncü kadını, Verdicenan kadına verilmiştir. Sultan Abdülmecid döneminden itibaren Saray hayatında başlayan batılılaşma ortamında büyüyen Mediha Sultan, 19 yaşına geldiğinde Sami Paşazade Necib Bey'i görüp beğenmişti. Padişah kızlarının siyasi çıkarlar göz önüne alınarak gerçekleştirilen evlilikleri, dışında olan bu durum Mediha Sultan'ın evliliğini güçleştirmişti. Sultan Abdülaziz'in şüpheli ölümünün ardından tahta geçen Sultan II. Abdülhamid, Mediha Sultan'ın evlenmek üzere seçmiş olduğu Necib Bey'i damatlığa kabul etmemişti. Bunun üzerine, Mediha Sultan derdini analığı Verdicenan Kadın'a bir mektup vasıtasıyla anlatmıştı. Verdicenan Kadın kızının derdini Sultan II. Abdülhamid'in analığına anlatmış ve neticede Padişah Mediha Sultan ve Necip Bey'in evliliğini kabul etmişti. 4 yıl kadar evli kalan çiftin birlikteliği, Necib Paşa'nın ani hastalığı neticesinde vefatıyla sonuçlanmıştı. Mediha Sultan ve Necip Paşa'nın Abdurrahman Sami Bey adında bir çocukları dünyaya gelmişti. Mediha Sultan ilk eşi Necip Paşa'nın vefatının ardından büyük bir üzüntü yaşamıştı. Sultan II. Abdülhamid kardeşi Mediha Sultan'ın dul kalmasını uygun görmeyip, Sultan'ın yeniden evlenmesini istemişti. Mediha Sultan ilk eşinde olduğu gibi ikinci eşini de yine kendisi seçerek Seyyid Molla İzzet Efendi'nin oğlu Mehmet Ferid Bey'i kendine eş olarak seçmişti. Siyasi tecrübesizliğinden dolayı Sultan II. Abdülhamid döneminde önemli vazifelere getirilmeyen Damat Ferid Paşa, Mediha Sultan'ın öz kardeşi Sultan Vahdeddin döneminde sadrazamlık gibi önemli bir göreve getirilmiştir. Damat Ferid Paşa'nın devlet kademesinde böylesine yükselmesinin en önemli sebebi Mediha Sultan'ın eşi olmasıydı. Kurtuluş Savaş'ının zafere ulaşması neticesinde, yurtta barınamayacağını anlayan, Ferid Paşa Avrupa'ya kaçtı. Mediha Sultan ve torunları da Avrupa'ya gitmek zorunda kalarak, Fransa'nın Nice şehrine yerleştiler. 1923 senesinde Damat Ferid'in vefatı ve ardından Hanedan'ın sürgün edilecek olması Mediha Sultan'ın zor zamanlar geçirmesine neden olacaktı. 1928 senesinde duçar olduğu hastalık neticesinde akli muvazenesini yitirmiş bir vaziyette hayata gözlerini kapatmıştı.
Analysis of the Turkish expeditions with a focus on Otranto and venice in Turkish historiography and their interpretation according to the ideal of the Empire of Turks as Rome III during the reign of Mehmet the conqueror

Fatih Sultan Mehmet devrindeki fetihler içinde Osmanlının elinde en kısa süreli kalan yer Otranto'dur. Fethedilen diğer ülkelerin hepsi 19. asra kadar İmparatorluk'ta kalmış hatta bugünkü yurdumuzun bir bölümü de Fatih devrinde fethedilmiştir. Kırım Hanlığı ve Bosna gibi Osmanlı kültürel çevresinin önemli iki bölümü bu devirden beri Türkiye politikasının vazgeçilmez iki coğrafi ve kültürel unsuru olarak var olmaktadır. Otranto'nun fethi meselesi Türk siyasi söyleminde çok yer almaz. Maalesef tarihçilik içinde aynı durum söz konusudur. 15. asırda fethedilen Arnavutluk gibi ülkelerin arazi tehir defterleri veya bazı vakıf kayıtları mevcut olduğu halde mesela Divan-i Hümayun, muhimme defteri gibi kayıtlar yoktur. Garip bir biçimde Osmanlı kronikleri 15. asrın ortalarından evvelki yüz kırk sene için söz konusu değildir. İmparatorluğun kuruluşunu ve büyümesini takip edeceğimiz kroniklerin hemen hepsi 15. asra aittir. Aynı emperyal bir ideoloji ile adeta tarihin yeniden yazılması söz konusu olabilir. Daha da garip nokta; 1480'deki Otranto cengi ancak 16. asrın tarihçileri Kemalpaşazade ve diğerleri tarafından kaleme alınmaktadır. Demek ki Otranto fethi için bu Osmanlı kronikleri ve 15. asrın çağdaş İtalyan kaynaklarına başvurmak kaçınılmazdır. Fatih Sultan Mehmet'in fetihlerinin yönü Avrupa idi ve Şüphesiz İtalya'daki ilk hedef Roma idi. Bu tartışılmayacak kadar açıktır. Siyasi polemikte insanlar Basraya ve Mısıra ilerleyen ecdattan veya Otranto'dan pek söz etmezler. Oysa Otranto'nun Avrupa'nın tarihi hafızasında önemli yer ettiği açıktır. Birçok önemli anlaşma gibi birçok önemli harp de Türk tarihçiliğinde müstakil monografi konusu olmadı. Otranto da böyledir. 13 aylık Otranto hakimiyeti sadece genel tarihlerimizin konusu olmuştur. Otranto Türk tarih yazıcılığında nasıl ele alındı ve yorum itibariyle nedir? Bizim bu çalışmamız bu sorunun cevabını tespit etmeye çalışmıştır. İtalya'nın fethini Roma İmparatorluğu'nun yeniden kurulması ve Fatih'in bu mısyonu etrafında ele almak gerekir. Genelde halefi II. Beyazid böyle bir misyon yüklenmediğinden Otrantodan çabuk vazgeçildi. Otranto Kilisenin ve Hiristiyan dünyasının ilerleyen Türklere karşı bir propaganda edebiyatı yaratmasına vesile oldu. Ne gariptir ki bu edebiyatın ilmi tarihçiliği etkilediği görülüyor. Henüz İtalya tarihi bu konuda metodik bir ayıklamaya girişmiştir. Soğukkanlı tarih için lazım olan tek şey; arşiv malzemesi ve dil donanımı Altın kural olan ' audi alteram partem diğer tarafı dinle ' usulünü izlemek gerekiyor.
Osmanlı'da dört risale bağlamında dad harfine dair tartışmalar

Çalışmada dört risale bağlamında Osmanlı'da dad harfine dair tartışmalara değinilmiştir. Bahsi geçen risaleler, Osmanlı kıraat ilmi tarihinin önde gelen şahsiyetlerinden Saçaklızade Muhammed b. Ebu Bekir el-Mar'aşi, Ali b. Süleyman el-Mansuri, Yusufefendizade gibi zatların eserleridir. İncelemede zikri geçen şahısların eserlerinde dad harfiyle alakalı öne sürdüğü tezleriyle bu iddialara diğerlerinin verdiği cevaplar ele alınmıştır. Ayrıca risale sahiplerinin dad harfiyle alakalı düşüncelerinin arka planı da tezde incelenen hususlardan biridir. İncelemenin amacı dad harfiyle alakalı tezde zikredilen meseleler ışığında Osmanlı'da dad harfine dair değişik bakış açılarını ortaya koymaktır. Bunun yanında tezde ele alınan risaleleri açığa çıkarmaktır. Tez giriş, üç bölüm, sonuç ve risalelerin tahkikli metinlerinden oluşmaktadır. Giriş bölümünde sırasıyla tezin konusu, önemi ve amacı, araştırmada takip edilen yöntem ve araştırmanın kaynaklarına değinilmiştir. Birinci bölümde dad harfine dair teknik bilgiler ele alınırken ikinci bölümde ana hatlarıyla risale sahiplerinin hayatları zikredilmiştir. Üçüncü bölümde ise bahsi geçen risalelerin nüsha bilgileriyle içerikleri incelenmiştir. Sonuçta da zikredilen bölümler ışığında bir takım sonuçlara varılmıştır. Tezin en sonunda da bir nevi ek mahiyetinde risalelerin tahkikli metinleri konulmuştur. Araştırmalar sonucunda Osmanlı öncesinde süregelen dad harfine dair tartışmaların Osmanlı döneminde de devam ettiği, konuyla ilgili çok sayıda eserin kaleme alındığı, Osmanlı'da dad harfiyle alakalı yazılmış eserlerin ise daha ziyade tenkit ve reddiye mahiyetinde ele alındığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca adı geçen müelliflerden bir kısmının rivayet odaklı isnad esaslı müşafehe yollu bir eğitim metodunun gerekliliğinden ısrarla bahsettiği bazılarının ise isnad karşıtı bir görüş sergileyerek akla uymayan rivayete itibar edilemeyeceği düşüncesinde olduğu sonucuna varılmıştır.
II. Meşrutiyet'in ilanından Yunan işgaline Batı Anadolu'da eşkiyalık (1908-1919)

Eşkıyalık, insanlığın tarih öncesi devirlerden başlayıp, uygar toplumların oluşumuna kadar geçen süre içerisinde birlikte yaşamak zorunda kaldığı toplumsal olgulardan biridir. Anadolu coğrafyasında yaşamış olan insanların sosyal tarihine bakılırsa eşkıyalığın yüzlerce yıllık bir geçmişşinin olduğu görülecektir. Bununla birlikte Osmanlı Devleti'nde, özellikle 19. yüzyılın ikinci yarısında kurumsallaşmaya başlayan eşkıyalık olayları, 20. yüzyılın başında taşradaki en önemli güvenlik sorunu haline gelmiştir. II. Meşrutiyet'in akabinde, Batı Anadolu'da eşkıyalık olaylarının günden güne artmasında ilan edilen genel affın yanı sıra, coğrafyanın eşkıyalık olaylarına müsait olması ve bölgedeki efe/efe zeybek kültürü etkili olmuştur. Trablusgarp Savaşı ve Balkan Savaşları, Batı Anadolu'da yaşanan eşkıyalık olaylarını ve özellikle de Rum çetelerinin gerçekleştirdiği faaliyetleri nicelik ve nitelik olarak büyük ölçüde etkiledi. Bunun temel sebebi, söz konusu savaşlarda işgal edilen adaların, bundan sonra Rum çeteleri için korunaklı birer üs haline gelmesiydi. Ayrıca bu süreçte, Yunanistan'ın Batı Anadolu'ya dair amaçları doğrultusunda Rum çetelerine yönelik destek ve teşvikleri bunların hızla 'siyasallaşmasını' sağladı. Birinci Dünya Savaşı'nın kendine özgü siyasi, iktisadi ve sosyo-kültürel koşulları, 'savaş dönemi eşkıyalığı' diye tanımlanabilecek yeni bir eşkıyalık türünün ortaya çıkmasına neden oldu. Bu doğrultuda savaş yıllarında sayıları on binlerle ifade edilen asker firarileri, eşkıya çetelerinin en temel insan unsurunu oluştururken eşkıyalık olaylarında nicelik olarak da bir patlama yaşandı. 30 Ekim 1918 tarihinde imzalanan Mondros Mütarekesi'yle birlikte bir yandan İtilaf Devletleri'nin işgalleri başlarken diğer yandan eşkıyalık olayları devam etmekteydi. Bu süreçte galip devletlerin yeni işgallerine gerekçe vermek istemeyen devrin yöneticileri kırsalda asayişi sağlamak amacıyla eşkıya ve asker firarileri için af çıkardı. Bunun yanı sıra Batı Anadolu'da asayişin sağlanması için devlet ricalinin daha önce eşkıya ile özdeş gördüğü zeybeklerin dağdan indirilmesi için büyük çaba sarf edildi. Netice olarak 1908- 1919 yılları arasındaki tarih kesitinde ve Batı Anadolu coğrafyasında yaşanan eşkıyalık olaylarının özellikle kırsalda ikamet eden insanların can, mal ve namus güvenliği açısından çok ciddi bir tehdit oluşturduğu ve devletin bu tehdidi ortadan kaldırmakta yetersiz kaldığı sonucuna varılabilir. Ayrıca eşkıyalık olayları, bölgenin tarım ve ticaret hayatına büyük bir darbe vurduğu gibi sayısını tam olarak tespit etmek mümkün olmamakla birlikte birçok can kaybına da sebebiyet verdiği söylenebilir.
16. yüzyılda Halep Sancağı (1516-1566)

DOKTORA TEZİ XVI. YÜZYILDA HALEB SANCAĞI (1516-1566) Enver ÇAKAR YTRAT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH ANABİLİM DALI 1998, Sayfa: LI+573 Osmanlı devletinin en büyük ve en mühim sancaklarından biri olan Haleb sancağı, İran, Mısır ve Anadolu arasında önemli ticaret yollan üzerinde bulunması ve Doğu Akdeniz'e açılan kapıları sayesinde büyük bir gelişme göstermiştir. Bu bakımdan XVI. yüzyılın ilk yarısında Şam vilayetine bağlı bir sancak iken, bu yüzyılın ortalarına doğru müstakil bir eyalet haline getirilmiş ve Haleb sancağı bu eyaletin paşa sancağı yapılmıştır. Haleb sancağı nüfus bakımından oldukça kalabalık bir bölgedir. Sancak nüfusunun en büyük bölümünü Müslümanlar teşkil etmektedir. Hıristiyanlar daha ziyade şehrin bir bölümü ile sancağın bazı kesimlerinde yaşamaktadırlar. Sancağın merkez kazası olan Haleb şehri de son derece gelişmiş ve güzel bir şehirdir. Burada gerek Eyyubiler ve Memlukler ve gerekse Osmanlılar zamanında yapılmış çok sayıda dini, sosyal ve iktisadi yapılar mevcuttur. Özellikle Memlukler ve Osmanlılar zamanlarında yapılmış olan büyük hanlar ve iş yerleri şehrin ekonomik ve sosyal yönden gelişmesinde çok mühim rol oynamışlardır.
Osmanlı Dönemi'nde bir yönetici sınıf olarak seyfiye ve iktidar ilişkileri: 2. Meşrutiyet Dönemi örneği

Osmanlı Devleti'nde ilmiye, kalemiye, saray hizmetlileri ve seyfiye olarak ayrılmış olan yönetici sınıf içerisinde seyfiye sınıfı her dönem etkinliğini korumuştur. II. Bayezid ve Yavuz Sultan Selim gibi güçlü padişahları tahta çıkaran yeniçeriler, 19. yüzyıla kadar seyfiye sınıfında öne çıkan kesim olmuştur. Bu dönemde iktidar ilişkilerini yönlendiren ulema-yeniçeri ittifakıdır. II. Mahmut'un Yeniçeri Ocağını kaldırmasıyla birlikte, devlet yüzünü Batı'ya kesin olarak dönmüştür. Kalemiye mensuplarından oluşturulmuş bir sivil bürokrasiye destek veren padişahlar, seyfiye sınıfını da Batılı esaslara göre yeniden düzenlemişlerdir. Böylece, 19. yüzyıla kadar sürmüş olan ulema-yeniçeri ittifakı yerini, Batılı değerlerle yetişmiş asker ve sivil bürokratların ittifakına bırakmıştır. Asırlarca geleneksel devlet yapısının bekçiliğini yapmış olan seyfiye sınıfı, II. Meşrutiyet Dönemine gelindiğinde, yenilikçi bir tavır benimseyerek Batılı değerlerin savunuculuğunu yapmıştır. II. Meşrutiyet Dönemi boyunca ordunun esas yönlendiricisi konumunda olan mektepli subayların asıl amaçları ise devletin kurtarılması olmuştur. Mektepli subaylar, çoğunlukla İttihat ve Terakki çatısı altında, kendi 'kurtarıcı' rollerini destekleyecek sivil bürokratlarla ortak hareket etmişlerdir. Savaş ortamının etkisiyle gücünü gittikçe artıran bu subaylar, kurtuluş için sadece devleti değil toplumu da dönüştürmeyi gerekli görerek Cumhuriyet Türkiyesi'nin temellerini atmışlardır.
Rus emperyalizmine karşı Kuzey Kafkasya'da birlik kurma çalışmaları (1781-2011)

Bu tezde, Kuzey Kafkasya'da Rus işgaline karşı birlik olarak mücadele eden Kafkasyalılar'ın çalışmalarını inceleyeceğiz. Kafkasya şüphesiz sadece Kuzey Kafkasya'dan ibaret değildir. Rus emperyalizmi ve işgaline en çok direnenler Kuzey Kafkasyalılar olmuştur. Tezin konusu üç evreyi içermekle birlikte önce Kafkasya ve Kafkasyalılar ile birlik dönemlerine kadar olan tarihi olayları yazdık. Diğer kısımlar ise, Birlik kurma dönemleri, İmam Mansur ve İmamlar dönemi, Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti dönemi, Çeçen bağımsızlık savaşı ve bu sürecin sonucundan, Kafkas Emirliği ilanı ile birlikte günümüze kadardır. Kafkasya kültür dağıdır. Ortak bir yaşam kültürüne ulaşmış bu insanlar, giyimlerinde, davranışlarında, toplumsal yapılarında benzerlik gösterirken, özgür olarak yaşamak için birlik halinde bağımsz bir devlet yapısına ulaşamamışlardır. Bunun çok çeşitli sebepleri vardır. En temel sebepleri ise dillerin ve milletlerin çokluğu, coğrafya şartlarının ağırlığı dolayısyla bir araya gelememek; diğer millet veya devletlerin güçlü dönemlerinde bu toprakları işgal ya da yönetmek istemeleridir. Kuzey Kafkasyalılar, Ruslara karşı sırtını her ne kadar geçit vermez dağlara yaslasa bile önü ve yan tarafları istilaya açık bir bölgedir. Bu sebepten bu coğrafyanın insanları savaş ve istila dönemlerinde, düşmana vurkaç taktiği yapıp dağlara sığınmışlardır. Ama batıdan gelen yeniliklerle ateşli silahların savaşlarda Ruslar tarafından da kullanılması, durumu Kafkasyalılar aleyhine değiştirecektir. Artık dağlar, ormanlar derin vadiler onları koruyamamıştı. Kafkasya'ya kalıcı yerleşmek için işgal eden Ruslar çok farklıydı. Bu büyük istilacı ve yok edici düşmana karşı birlik olmak, birlikte savaşmak, özgürlüğü bağımsız bir devlet çatısı, bir bayrak altında yapmak gerekiyordu. İşte İmam Mansur bunu kavramış ve vaazlarıyla 1781'den itibaren Kuzey Kafkasya'da 'Birlik kurma çalışmalarını' başlatıp, birlikte savaşıp, birlikte bağımsız bir devlet olma fikrinin temelini atmıştır. Kafkas milletleri ve beyleri/hanları sık sık taraf değiştirmişlerdir. İmamlar ilk başta bu kişilere şiddetle karşı koyup onları bertaraf etmek için mücadele etmiştir. İmamlar, birliğin önündeki engelerin en büyüğünü yerli işbirlikçiler ve düşmanla ittifak kuranları görüyorlardı. Rus ihtilalinden sonra kurulan Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti, imkansızlılar nedeniyle Kafkasya'daki kaosu lehe dönüştüremeyince, bu durumdan Bolşevikler galip gelmişlerdi. Bundan sonra SSCB bayrağı altında parça parça özerk devletçikler altında kominist bir rejim Kafkasyalılar'ı bekleyecektir. Çeçenler'in son yıllardaki Ruslar'a karşı destansı mücadeleleri diğer Kafkasyalılar'ın desteğinden mahrum kalmıştır. Bunun üzerine başta gençler olmak üzere Rus işgalinden rahatsız olan, tam bağımsız devlet olarak yaşamak isteyenler Selefi Araplar'ında etksiyle radikal İslam'a kaymaktadırlar. Bu durum Kafkasya'da mücadele edenleri, Rusya ve tüm dünyada özgürlük savaşcıları değil, vahhabist teröristler olarak tanınmalarında etkili oldu.
XVI. yüzyıl Edirne şehri: Demografik toplumsal ve ekonomik yapı

Edirne şehri, Meriç, Tunca ve Arda nehirlerinin kesiştiği noktada kurulmuş bir kenttir. Tunca Nehri'nin Meriç'e ulaşana kadar çizdiği yay Edirne şehrinin doğal yerleşim alanını oluşturmaktadır. Şehir, Osmanlılar tarafından fethedildiği tarihten itibaren yoğun bir iskan ve imar faaliyetine tabi tutulmuştur. Fetihten birkaç yıl sonra buraya bir saray yapılmış ve Osmanlı başkenti Bursa'dan Edirne'ye taşınmıştır. Fetihten sonra başkent yapılması Edirne'yi Osmanlı'nın siyasi merkezi haline getirdiği gibi, ekonomik açıdan da daha fazla gelişimine yönelik çalışmaların yapılmasını sağlamıştır. Bu vesile ile birçok han, çarşı ve kervansaray yapılmış ve uluslararası tüccarların hem mallarını Avrupa-Asya arasında taşırken konakladıkları, hem de yeni ürünler alıp sattıkları bir merkez haline gelmiştir. İstanbul'un fethine kadar Osmanlı Devleti'ne başkentlik yapan Edirne, bu tarihten sonra da şehre ilgi göstermeye devam eden padişahlar vesilesiyle önemini korumaya devam etmiştir.
Osmanlı idaresinde Cerbe adası XVI. XVII. yüzyıllar

oz Cerbe adası, Osmanlı tarihinin önemli bir halkasını teşkil etmektedir. XVI. yüzyıl boyunca meydana gelen Osmanlı-İspanya çatışmalarında ana nedenlerden biri olmuştur. Ayrıca Kuzey Afrika'nın fethedilmesi ve bölgenin İspanyol tehdidinden kurtarılması için pek önemli bir konuma sahip bulunuyordu. Cerbe adası siyasi ve kültürel bakımından farklılık göstermektedir. Mesela Hariciliğin İbaziye koluna mensup Nekkar ve Vehbiyye kabileleri bu adayı merkez edinrek hakimiyet kurmuşlar ve yabancı istilasına karşı mücadele etmişlerdir. Öte yandan ada, Akdeniz'e açılan önemli bir deniz üssü konumundadır ve ayrıca Kuzey Afrika'ya hakim olmak isteyen devletler için, işte bu nedenlerden dolayı Osmanlılar bütün güçleriyle bu adayı fethetmek ve İspanyol saldırılarından kurtarmak istemişlerdir. Osmanlılar bu adayı 1560'da İspanyollar'a karşı yapılan savaşla üstün gelerek kesin olarak kendi yönetimine bağlamışlardı. Böylece adada yeni bir dönem başladı. XVI. ve XVII. Yüzyıllarda devam eden Osmanlılar döneminde adada çeşitli değişiklikler meydana geldi.
1951 / 137 numaralı (1810-1811 M. tarihli) Trabzon Şeriyye sicili

Şeriyye Sicilleri Osmanlı tarihi açısından birinci elden kaynaklardır. Bu açıdan Yüksek Lisans Tezi olarak 1951/ 137 Numaralı (1810- 1811 M. Tarihli) Trabzon Şer'iyye Sicilini çevirmeye çalıştık. Bu çalışma 1810- 1811 tarihleri arasında Trabzon tarihinin ekonomik, idari, sosyal ve hukuki yönlerini sunmak için ortaya konulmuştur. Tez dört bölümden meydana gelmektedir. Tezde öncelikle Şeriyye Sicillerinin tanımı, önemi ve ihtiva ettiği belge çeşitleri gibi konular hakkında kısaca bilgiler verilmiştir. Daha sonraki bölümlerde kısaca belge özetleri verilmiş ve metnin transkripsiyonu yapılmıştır. Defterde 551 belge bulunmaktadır. Çalışmadaki toplam 551 belgenin içeriğinde nikah hücceti, tereke tesbiti, ihtida hücceti, ibra hücceti, vasi hücceti, vakfiye hücceti gibi konular bulunmaktadır. Bunlar içerisinde nikah hücceti belgelerin çoğunluğunu oluşturmaktadır.
Mehmet Tahir Bey'in hayatı,1897 Osmanlı-Yunan savaşı'na dair eseri, transkripsiyon inceleme

Bu çalışma Albay Mehmet Tahir Bey tarafından kaleme alınan 1897 Osmanlı Yunan Harbi'ni anlatan Osmanlıca eserin yeni Türkçe harflere aktarımıdır. Ayrıca tezimiz müellifin hayatını ve eserinin değerlendirmesini de ele almaktadır. Değerlendirdiğimiz bu kaynakta Osmanlı-Yunan savaşına giden süreç anlatılmaktadır. Savaşın gelişmesi ve askeri harekatlar üzerinde detayları ile durulmuştur. Osmanlı ve Yunan ordularının savaş hazırlıkları, 18 Nisan 1897 savaşın ilanı ve gerçekleştirilen muharebeler ile Avrupalı devletlerin araya girmesi sonucunda 4 Aralık 1897'de imza edilen antlaşmaya kadar olan süreç ele alınmıştır. Bu muharebe Yunanistan'ın Osmanlı Devleti'ne karşı uyguladığı tehditkar tutum sonucunda meydana gelmiştir. Osmanlı Devleti savaş yanlısı olmamasına rağmen Yunanistan'ın yayılmacı politikası sonucunda savaşa mecbur kalmıştır. Osmanlı Devleti'nin son döneminde meydana gelmiş olan bu muharebe uluslararası politikaların anlaşılmasına son derece önemli katkı sağlayacaktır. Ayrıca bir Osmanlı subayının kaleminden, Türk tarihinde önemli yeri olan bu savaş ortaya konulmaktadır.
Osmanlı şehzadelerinin yönetime geçme süreçlerinin psikotarihsel bir bakışla değerlendirilmesi

Bu çalışmada Osmanlı İmparatorluğu'ndaki sancak ve kafes sistemi psikotarih açıdan incelenmektedir. Osmanlı'daki kafes sistemi üzerine olan literatürün önemli bir kısmı konuya sadece siyasi boyutuyla yaklaşan ve makro düzeydeki incelemelerden ibarettir. Tezin ana araştırma sorusu şudur: Kafes sisteminin şehzadelerin psikolojilerine etkileri nelerdir ve bununla ilişkili olarak, bu sistemin devlet yönetimine etkileri nelerdir? Tez şu hipotezleredayanmaktadır: (1) Kafes sistemi şehzadelerin sonraki yaşantılarında da etkisi sürecek olan psikolojik rahatsızlıklara neden oldu ve yanı sıra bu sistem şehzadelerin cinsel yaşamlarını da olumsuz etkiledi; (2) kafes sisteminin bahsi geçen bu etkileri Osmanlı devlet yönetimindeolumsuz politik sonuçlara yol açtı ve imparatorluğun çöküşünü hızlandırdı. Çalışmanın kuramsal çerçevesi Eric Erikson'un 'psiko-sosyal gelişim kuramı' ve Sigmund Freud'un'yapısall kişilik kuramı' ile 'psiko-seksüel gelişim kuramı'na dayanmaktadır. Sancak ve kafes sisteminin karşılaştırmalı bir şekilde inceleneceği bu çalışmada ampirik verilere ulaşmak için mevcut literatüre ait ikincil kaynaklardan faydalanıldı. Osmanlı'da yöneticilerin karar alma süreçlerinin psiko-tarihsel bir yöntemle incelenmesinin mevcut literatüre katkı sunması umulmaktadır.
Erken Osmanlı döneminde Sivas'ın sosyal ve ekonomik durumu

Çalışmamız, üç bölüm ve sonuç kısımlarından oluşmaktadır. Giriş bölümünde genel bir değerlendirme yapılarak Sivas'ın Türkler tarafından fethi ile öneminin artmasının sebepleri anlatılmıştır. Birinci Bölümde Sivas'ın siyasi tarihi anlatılmıştır. Bu alandaki çalışmamız yüzeysel tutulmamış, birincil kaynaklar incelenmiş ve tarihi gelişime önem verilmiştir. Bu bölümde Sivas'ın Türk fethinden önceki dönemi değerlendirilmiştir. Daha sonra Danişmendliler, Anadolu Selçukluları, Moğollar, Eratna Beyliği, Kadı Burhaneddin Beyliği ve Erken Osmanlı dönemleri kronolojik düzene bağlı kalınarak anlatılmıştır. İkinci Bölümde Sivas'ın sosyal yapısı değerlendirilmiştir. Önce Türk fethinden evvelki döneme ait sosyal yapı anlatılmıştır. Türk fethinden sonraki; sosyal yapı, etnik gruplar, dini gruplar, tasavvuf ve tarikatlar, ahilik, ilmi faaliyetler, sosyal kurumlar, sosyal dayanışma kurumları, nüfus ve tıp faaliyetleri anlatılmaya çalışılmıştır. Üçüncü bölümde şehrin ekonomik yapısı ele alınmıştır. Kısaca Selçuklular'dan önceki ekonomik yapı değerlendirilmiştir. Selçuklular dönemi ekonomik yapı başlığıyla ticari yollar, ticaret yerleri, para durumu, kervansaraylar, ticari mallar, ziraat faaliyetleri ile sanayi ve madencilik faaliyetleri hakkında bilgi verilmiştir. Sonuç bölümünde tez genel olarak değerlendirilmiştir.
Bir Osmanlı kazası Nevrokop (1839-1913)

Nevrokop 1839 -1913? konulu çalışmanın giriş kısmında öncelikle araştırmanın amacı ve hedefi belirtilmiş, konu ile alakalı olarak kaynak tanıtımı yapılmış ve Osmanlı Hakimiyeti öncesi Nevrokop'un tarihi hakkında bilgi verilmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde Nevrokop kazasının idari ve sosyal yapısı, yerleşim ve nüfusu, sosyo-etnik bağlamında söz konusu dönemde var olan yapı incelenmiştir. İkinci bölümde ise Tanzimat çağında başlayan değişim hareketinin yerele yansıması konu edilmiş; sosyal, ekonomik, dini, mimari ve kültürel boyutundan bahsedilmiştir. İkinci bölümünün sonunda Nevrokop Kazası'nın, gelişen bağımsızlık ve milliyetçilik hareketleri gölgesinde yeri araştırılmış, I. Balkan Savaşı sonrası Osmanlı Devleti'nden ayrılması konusunda bilgi verilmiştir. Nevrokop, bugün Bulgaristan'ın güneybatı kısmında bulunmakta ve Gotse Delçev ismini taşımaktadır. Tez, söz konusu döneme ait birincil kaynaklar kullanılarak hazırlanmış olup çalışmada, Osmanlı Devleti'nin son yüzyılında yaşanan hızlı değişim ve dönüşümün Nevrokop üzerindeki etkisi incelenmiştir.