turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
12 Mart'tan 12 Eylül'e Türkiye'de seçimler ve sonuçları

1970'li yıllar, Türkiye'nin sağ ve sol şeklinde kutuplaştığı, siyasal ve sosyal alanda yoğun bir kaosun, istikrarsızlığın, anarşinin ve ekonomik krizlerin yaşandığı, ülkenin iç savaşın eşiğine geldiği bir dönemdir. Yapılan iki genel seçim sonucu ülke koalisyon hükümetlerine mahkum olmuş, koalisyon birlikteliklerinden de verim alınamamıştır. Ayrıca siyasetçilerin uzlaşmaz tavırları bu döneme damgasını vurmuş; siyasal hayatta CHP, AP, MSP, MHP, CGP, DP ve bağımsızlardan oluşan çok parçalı bir yapı söz konusu olmuştur. Bu yapı; çok partili, bölünmeleri ve küçük partileri teşvik eden, kırılgan, tek bir milletvekilinin bile hükümet kurabilme adına pazarlıklara konu olabildiği bir yapıdır. 1973 seçimleri ile 12 Eylül Askeri Darbesi arasında yedi hükümet kurulması ve bunların da kısa ömürlü olması, bahse konu siyasal istikrarsızlığın bir başka göstergesidir. Türkiye için buhran yıllarının hüküm sürdüğü böylesi sıkıntılı bir dönemde, ülkenin aydın kesimi CHP-AP koalisyonunu önermiş ve bunun tek çözüm olacağını düşünmüş; ancak umut görülen olarak bu ortaklık bir türlü gerçekleşememiştir. Toplumun sosyoekonomik gelişmişlik düzeyinin düşüklüğü, siyasi partiler arasındaki kutuplaşmanın topluma da bütün şiddetiyle sirayet etmesi, partizanlığın ve kadrolaşmanın had safhaya varması, siyasilerin uyarılmalarına rağmen inatlaşmaları, uzlaşmaz tavırları, ciddiyetsizlikleri ve duyarsızlıkları, toplumda köklü bir bozulmanın yaşanması gibi nedenler, yeni ve taze bir başlangıç yapılması seçeneğini gündeme getirmiştir. Sonuç olarak 1973 ve özellikle 1977 seçimleri sonrasında yaşanan gelişmeler, demokraside çarelerin tükendiğini, medeni bir gelişme olan 'birlikte iş görme kültürü'nün henüz gelişmediğini, siyasi ve demokratik kültürün hala olgunlaşmadığını, çağdaş ve laik tek bir partiyle demokratik yaşamın sanki daha iyi olabileceğini düşündürmüştür. Bu dönemde yapılan seçimlerin ülkeye istikrar getirmediği 70'li yıllar, demokratik düzenin ülkeye ayrılık getirdiği, hatırlanmak istenmeyen bir buhran dönemi olarak hafızalarda kalmıştır. Çalışmada kaynak türü çeşitliliği ve çok yönlülük esas alınmış, diğer sosyal bilimlerle işbirliği içinde hareket edilerek disiplinler arası bir çalışma ortaya konmuştur. Yazılı belgelerin yanı sıra görsel ve sözlü kaynaklardan da istifade edilmiş, sözlü tarih kapsamında dönemi yaşayan kişilerle görüşmeler yapılmıştır. Çalışmanın giriş bölümünde, konunun tanımı, araştırmanın yöntemi, konu ile ilgili araştırmalar, kavramsal alt yapı ve Türkiye'deki seçim olgusunun gelişimi üzerinde durulmuştur. Birinci bölümde 12 Mart Muhtırasına giden süreç, ikinci bölümde 1973 seçimleri, üçüncü bölümde 1975 seçimleri, dördüncü bölümde 1977 seçimleri, beşinci bölümde 1979 ve 1980 seçimleri ele alınmıştır.
Türk demokrasi tarihinde bir dönüm noktası olarak 1950 genel seçimleri

Türk Demokrasi Tarihi içerisinde önemli bir yeri bulunan Demokrat Parti'nin iktidara geldiği seçimler olan 14 Mayıs 1950 Genel Seçimleri ve 1946- 1950 yılları arasındaki süreç tarihimizin hala en çok merak edilen ve üzerinde en çok çalışılan dönemlerinden birisidir. Çalışmanın ilk bölümünde, 1877 ilk seçiminden, 1946 seçimine kadarki süreçte Türkiye'de uygulanan seçimler ve seçim sistemlerine genel bir bakış yapılmıştır. İlerleyen kısımlarda 1945- 1950 yılları arasındaki siyasi olaylar kronolojik bir sıra ile verilmiştir. Ardından Türkiye'nin çok partili hayata geçiş süreci ve akabinde 1946 seçimleri aktarılmaya çalışılmıştır. 1950 ve Seçimler adlı bölümde ise 1950 yılı başındaki DP Küçük Kongresinden başlayarak genel seçimlerin sonunda kurulan hükümete kadarki dönemde olayların kronolojisi verilmiş ve 1950 Genel Seçimleri ayrıntılarıyla aktarılmaya çalışılmıştır.
İstikbal gazetesi dizini: 1921-1923

1921 - 1923 Dönemlerine ait mevcut sayılarını incelediğimiz 'İstikbal' gazetesinin, bu döneme ait yayın politikasını yazı başlıklarıyla Kronolojik bir sırada verdik. Çalışmadan elde ettiğimiz sonuca göre özellikle gazetenin sahibi ve baş yazan olan Faik Ahmed'in gazetedeki yazılarıyla Kuva-yi Milliye ruhunu taşıdığını, Ankara Hükümetini desteklediğini ve Türk milletini de bu yünde teşvik ve tenvir ettiğini görüyoruz. Çalışmamızda amaç, o günün şartlan içinde gelişen olaylara bir yorum getirmek değil, Anadolu basını arasında yer alan İstikbal gazetesinin bu olayları ele alış şeklini göstermektir. Faik Ahmed yönetimindeki İstikbal gazetesi, Kurtuluş savaşı ve Cumhuriyetin ilanı dönemlerinde gerek haberleriyle gerekse makale ve yorumlarıyla o günün şartlarını en iyi, şekilde değerlendirmiş, Trabzon ve havalisinde Kuva-yi milliyenin nicelik ve niteliklerini Türk halkına anlatmıştır. Bu anlatım tarzını hem haberlerin veriliş şeklinde, hem de makale ve yorumların üslubunda buluyoruz. Kronolojik bir sıra ile ayrı ayrı sunulan bu haber ve makalelerle tezimizi tamamlamış bulunmaktayız. Yüksek Lisans Tezimiz bu haliyle amacına ulaşmıştır.
Milli Mücadele Dönemi'nde gazetecilik yönüyle Necmettin Sadık (1918-1923)

Necmettin Sadık Bey, Türkiye'nin ilk sosyologlarından olup, aynı zamanda Osmanlı Devleti, Milli Mücadele ve Cumhuriyet dönemlerinde gazetecilik yapmış, ardından 1927'den itibaren siyasete atılmıştır. Ancak o, bu çok yönlü hayatında kendisini daha çok gazeteci olarak saymıştır.
Lozan tartışmalarının TBMM ve Türk basınındaki yansımaları (1922-1923)

Milli Mücadele'de kesin zaferin kazanılmasının ardından Müttefikler Türkiye'ye önce ateşkes, sonra da Barış Konferansı çağrısı yapmışlardır. Barış Konferansı, İsviçre'nin Lozan kentinde 20 Kasım 1922'de başlamıştır. Konferans'ta Türkiye'nin sınırları ve toprak meseleleri, Osmanlı Devlet Borçları, kapitülasyonlar, Türkiye'deki yabancıların durumu ele alınmıştır. Türkiye, Barış Konferansı'nda Milli Mücadeleyi kazandıktan sonra imzalanan Mudanya Ateşkesini temel alırken, Müttefikler I. Dünya Savaşı sonunda imzalanan Mondros Ateşkesi üzerinden müzakere etmek çabasında olmuşlardır. Lozan Barış görüşmeleri, TBMM'de yakından izlenmiş, mebuslar Konferansın gidişi üzerine bilgi edinmek, görüşlerini bildirmek ve katılmadıkları noktaları eleştirmek üzere Meclis kürsüsünü sıklıkla kullanmışlardır. Lozan'a gidecek Heyet'in belirlenmesinden başlayarak Hükümet-Meclis yetki çekişmesi Lozan tartışmalarının bir unsuru olmuştur. Meclis'te var olan Birinci Grup-İkinci Grup ayrılığı, Lozan tartışmalarında iyice su yüzüne çıkmıştır. Ayrıca, Osmanlı'nın yeni sınırlar dışında kalan illerine mensup mebuslar da Batı Trakya ile Güney sınırlarındaki durumu kabullenemeyerek Hükümet'i ve Lozan Heyeti'ni eleştirmişlerdir. Türk basını, Lozan görüşmelerini yakından izleyerek sayfalarına taşımıştır. Basın, Meclis görüşmelerini zabıtlardan aktarmak, yabancı basından iktibaslar yapmak, ilgililerden demeçler almak ve Lozan'a muhabir göndermek gibi yollarla konuyu en geniş biçimde vermeye çalışmıştır. Ayrıca, gazetelerin yazarları, görüşlerini makaleler yoluyla yazarak, kamuoyu yaratmak ve Meclis'i etkilemek çabasını sürdürmüşlerdir. Lozan görüşmelerinin ikinci evresinde seçimler nedeniyle Meclis toplanmamış, seçimler sonrasında oluşan yeni Meclis imzalanan Antlaşmayı onaylamak için ele aldığında derinlemesine eleştirip incelemekten geri durmamıştır. Lozan tartışmaları, bir yanıyla Meclis içindeki görüş ayrılığını berraklaştırarak siyasi partilerin oluşumuna zemin hazırlamış, diğer yandan yine Lozan tartışmalarında yasama-yürütme ilişkisinin tıkanma eğilimi göstermesi yeni anayasal düzenlemede yasama karşısında başbakana sorumlu kabine biçiminde bir yürütmeye geçilmesini teşvik etmiştir.
Mustafa Kemal Paşa ve İskenderun sancağı (1915-1921)

İskenderun, Avrupa Devletleri'nin kendi aralarında yaptıkları paylaşım planlarının odak noktası olmuş ve bu bölgeye sahip olmak amacıyla faaliyetlerini sürdürmüşlerdir. Mondros Mütarekesine göre İskenderun'u işgal etme hakkı açıkça belirtilmemiş ise de, 7. maddeye dayanarak işgal etmeye başlamışlardır. Bu işgal karşısında İskenderun Sancağı halkı, haksız yapılan işgallere karşı çıkarak bölgelerini savunmuşlardır. Sonuçta İşgalci devletleri kendi topraklarından atmayı başarmışlardır. Diğer taraftan Mustafa Kemal Paşa Mondros Mütarekesin den önce Suriye bölgesinde önemli faaliyetlerde bulunmuş ve İskenderun'un işgaline sert tepki göstermiştir. Bu tepkiler dönem içerisinde olumlu sonuçlar vermiş ve bölgenin Misak-ı Milli sınırlarımız içerisinde kalmasına neden olmuştur. M. Kemal Paşa'nın İskenderun konusunda ısrar etmesi ve çabaları Hatay davasına o günden sarıldığını göstermektedir.
Mütareke döneminde Divan-ı Harb-i Örfiler (1918-1922)

Mütareke Dönemi Divan-ı Harb-i Örfileri, dönemin o karmakarışık ve bunalımlı siyasi ortamında önde gelen ttihadçı isimleri yargılayarak, faaliyete geçmişştir. Gıyaben ya davicahen yargılanan ttihadçılar, idam dahil çeşitli ağır hapis cezalarına çarptırılmışlardır. Özellikle bir idam cezası vardır ki; büyük yankılar uyandırması nedeniyle anılmaya değerdir. Divan-ı Harb-i Örfi mahkemesi heyeti tarafından Boğazlıyan kaymakamlığında ve Yozgadmutasarrıf vekilliğinde bulunmuş olan Kemal Bey hakkında verilen idam cezası sonucunda, Kemal Bey'in idamı sırasında ve cenaze töreninde halkın gösterdiği büyük tepki, zmir'inişgaliyle beraber, başta stanbul olmak üzere yurdun dört bir yanında ortaya çıkan toplu protestoların kaynağını oluşturmuş ve Milli Mücadele ruhunun güçlenmesinde de etkili olmuştur. Bu dönemde sadece ttihadçıların yargılanmasıyla da kalınmamıştır. PadişahVahdettin ve özellikle Damat Ferit Paşa hükümeti; ttihadçı saydığı Müdafaa-i Hukukçular'ında karşısına çıkarak, başta Mustafa Kemal Paşa olmak üzere diğer Ulusal Hareket önderlerinide bu düzmece mahkemelerde gıyaplarında yargılayarak, idam cezasına çarptırmışlardır. Bu dönemde kurulan Divan-ı Harb-i Örfiler'in üzerinde ngilizlerin ve sözüm onasoykırıma uğradıklarını iddia eden Ermenilerin büyük bir etkisi olmuştur. Günümüzde deErmenilerin soykırım iddialarına delil olarak gösterdikleri, Divan-ı Harb-i Örfiler'dekiyargılamaların sonucunda verilen adilane olmayan ceza hükümleri, işgal altında olan bir devletin kendisini savunamaması ve kurtuluşu işgal güçlerine sığınmakta bulmasının bir eseridir. Bu nedenle bu mahkemelerden çıkan hükümlerin, kayda değer olmadığı ve Ermeni iddialarının da asılsız olduğu anlaşılmaktadır.
Adalet Partisi Kars milletvekilleri ve meclis faaliyetleri

27 Mayıs 1960 Askeri darbesinden sonra Türkiye Cumhuriyeti yeni bir döneme geçmişştir. 1961 Anayasası ile yeni bir sistem getirilmiştir. Bu sistem çift Meclis sistemidir. Millet Meclisinin yanında Cumhuriyet Senatosu da TBMM'yi oluşturmaktaydı. İhtilal sonrası siyasi partilere izin verilmesiyle yeniden demokrasi işler hale gelmiştir ki buna bazı çevreler tarafından İkinci Demokrasi de denilmektedir. Söz konusu çalışmalar doğrultusunda 27 Mayıs 1960 darbesi sonrası siyasi faaliyetlere izin verilmesiyle kurulan ve 12 Eylül 1980 askeri darbe sonrası kapatılan Adalet Partisi Kars ilinde toplam on bir (11) Milletvekili ve iki (2) senatör çıkarmıştır. 1961, 1965, 1969, 1973 ve 1977 genel seçimleri ile 1961 ve 1979 senatör seçimlerinde meclise temsilci göndermeyi başarmıştır. Bunlar; 1961 seçimlerinde Latif Aküzüm, Necmettin Akan, 1965 seçimlerinde Latif Aküzüm, Celal Nuri Koç, Abbas Ali Çetin, 1969 seçimlerinde İsmail Hakkı Alaca, Kemal Kaya, Musa Doğan, Veyis Koçulu, Latif Aküzüm, 1973 seçimlerinde Cemil Ünal, 1977 seçimlerinde Bahri Dağdaş ve Hidayet Çelebi Adalet Partisinden Kars Milletvekili olarak Meclise girmiştir. 1961 Senatör seçimlerinde Yusuf Ziya Ayrım ve 1979 seçimlerinde de Halim Dursunoğlu Cumhuriyet Senatosuna Kars'tan Adalet Partisi saflarından girmeyi başarmıştır. Kars ilini Adalet Partisi saflarında temsilen Millet Meclisi ile Cumhuriyet Senatosuna katılan milletvekilleri ve senatörler mecliste çeşitli konularda söz almışlardır. Kars ilini en iyi şekilde temsil etmeye çalışmış ve halktan aldığı oylar karşılığında kendi memleketlerine hizmet getirmeye çalışmışlardır.
Türk basınında Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası

İkinci Dönem Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde 1924- 1925 yılları arasında varlığını sürdüren Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası Cumhuriyet tarihinin ilk muhalefet partisi olması nedeniyle Türk Demokrasi tarihinde önemli bir yer teşkil etmiştir. 17 Kasım 1924 yılında kurulan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası Mustafa Kemal Paşa'nın en yakın Milli Mücadele arkadaşları tarafından kurulmuştur. Halk Fırkası'ndan istifa eden mebusların Meclis'te ikinci bir parti kurması hem Meclis hayatında hem de Cumhuriyet tarihinde demokrasinin gereği sayılan çok partili sisteme geçişi sağlamıştır. Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası resmen kurulması ile beraber ayrıntılı olarak hazırlanmış programını da yayımlamıştır. Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın kısa süren siyasal yaşamına rağmen özellikle İstanbul'da örgütlenmiş: 1924 ara seçimlerinde bağımsız adayları desteklemiştir. Şubat ayı ortalarında ortaya çıkan Şeyh Sait İsyanı, Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nı ve partinin fikirlerini destekleyen bazı basın organlarının olumsuz etkilenmesine neden olmuştur. Fırkanın bazı üyelerinin isyan ile alakalı görülmesi Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nı zor durumda bırakmıştır. İstiklal Mahkemelerinde yargılanan fırka üyelerinin Şeyh Sait isyanı ile alakalı görülmüş, böylece Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası 3 Haziran 1925 tarihinde Bakanlar Kurulu kararı ile kapatılmıştır.
İkinci Dünya Savaşı'nda İstanbul ve Trakya'da alınan tedbirler: Pasif korunma ve tahliye

Birinci Dünya Savaşı'ndan sonraki dönemde hava taarruzlarında kullanılan uçaklar ile zehirli gazlarda meydana gelen ilerlemeler neticesinde, savaş ihtimalinin arttığı bir ortamda hava gücü ve zehirli gazlar alınacak tedbirlerin özünü oluşturmuştur. Türkiye'de Cumhuriyetin ilan edilmesiyle birlikte güvenlik ve savunma anlayışında yeniden yapılanma meydana gelmiştir. Hava tehlikesine ve zehirli gazlardan korunmaya yönelik yasal düzenlemeler yapılmış, pasif korunma konusunda yurt içinde kurumsal yapılar oluşturulmuştur. Muhtemel bir harp sahası içerisinde kalacağı değerlendirilen, resmi ve özel kuruluşların malzeme ve eşyaları ile sivil halkın tahliyesi, düşman işine yarayacak tesislerin tahrip edilmesinin açıklandığı Tahrip ve Tahliye Talimatnamesi'de yine Atatürk döneminde hazırlanarak yürürlüğe girmiştir. İstanbul ve Trakya'da alınan pasif korunma ve tahliye tedbirleri İkinci Dünya Savaşı'nın ilk yıllarında deneme amaçlı olarak yapılmış ancak kimliği belirsiz uçakların Türk hava sahasında görünmeye başlaması ile gerçek bir durum uygulamaları yürürlüğe konulmuştur. Bu çalışmamın birinci bölümünde Cumhuriyet Döneminde Türkiye'nin savunma ve güvenlik anlayışı, ikinci bölümde İkinci Dünya Savaşı'nda İstanbul ve Trakya'da alınan pasif korunma tedbirleri, üçüncü bölümde İkinci Dünya Savaşında alınan tahliye tedbirleri açıklanmaya çalışılmıştır.
Sovyet arşiv belgeleri ışığında Türk-Ermeni ilişkileri (1915-1923)

Rus devlet arşivleri, Türk-Ermeni ilişkileri bağlamında 1915 olaylarınaöncesi ve sonrasıyla birlikte birinci elden tanıklık eden çok sayıda belgeyibarındırmaktadır. Bu belgelere göre Ermeniler, emperyalist devletlerin müdahalesine kadar, Türkiye'de çok iyi şartlarda yaşamışlar, özellikle Osmanlı Devleti tarafından desteklenmiş ve korunmuşlardır. Bu belgeler, Ermeni meselesinin Batı devletleri ve Çarlık Rusyası tarafından Osmanlı ülkesinipaylaşma ve işgal emellerini aklamak için oraya çıkarıldığını kanıtlamaktadır. Taşnakların, Çarlık Rusyası yetkilileriyle yaptıkları yazışmalardan vegörüşmelerden, Birinci Dünya Savaşı sırasında Türkiye'yi işgal planları çerçevesinde Ermenilere iki misyon yüklenildiği görülmektedir. Ermeniler, cephe gerisinde ayaklanma çıkararak Türk ordusunu zaafa uğratacak ve oluşturulan Ermeni gönüllü birlikleri yoluyla Türk ordusunun savunma hattınıyararak, Rus işgalini kolaylaştıracaktır. Her iki görevin yerine getirilmesindeTürkiye Ermenileri aktif rol oynamıştır. Çarlık generallerinin ve subaylarınınyazdığı yüzlerce rapor ve Çarlık askeri mahkemelerinin yüzlerce tutanağı ve kararları göstermektedir ki, Birinci Dünya Savaşı sırasında işgal edilen bölgelerde Ermeni gönüllü birlikleri Müslüman halka karşı vahşi kırımlaragirişmiş ve mallarını yağmalamıştır. Sovyet iktidarının en üst düzey önderlerine, Ermeni Bolşevikteorisyenlerine göre de Ermeni meselesi, emperyalist devletler tarafından Türkiye'nin paylaşılmasında bir araç olarak kullanılmıştır. Türkiye, paylaşılmaya karşı kendi vatanını savunmuş ve haklı bir savaş vermiştir. Sovyetönderleri, Taşnak Ermenistanı'nın İngiliz politikası gereği devrimci Türkiye ile Sovyet Rusya arasına bir duvar ördüğünü ve Birinci Dünya Savaşı sonrasında da emperyalizmin bölgedeki taşeronlarından biri olduğunu saptamışlardır. Sovyet belgeleri, Taşnakların yaptıkları etnik temizliği de kanıtlamaktadır. Sovyet arşiv belgelerinin açık bir şekilde gösterdiği üzere Ermenistan'da, Türk Ordusu'nun ve Kızıl Ordu'nun askeri işbirliği sonucunda Taşnak iktidarına son verilmiş ve Sovyet iktidarı kurulmuştur. Bundan sonradır ki Türk-Ermeni ilişkileri açısından yeni bir sayfa açılmıştır.
Türk demokrasi tarihi bibliyografyası (1923-2000)

Lisans çalışmamda Türkiye'de üzerinde en çok tartışılan ve elde etmek için yüzyıllardır uğraşılan demokrasi kavramını anlatan eserlerin bibliyografyası gösterilmesi amaçlanmıştır. Çalışmam öncelikle demokrasiye ait kavramlarının içeriğinin belirlenmesi ile ortaya çıkmıştır. Demokrasiye ait üç ana başlık altında doksan konu oluşturulmuş bu konulara ile ilgili öncelikle kitap, tez ardında da makale adları Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü yönetmeliğinin kaynakça hazırlama ilkelerine göre hazırlanmıştır. Tezimin girişinde Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan 2000 yılları arasında gecen süredeki demokrasi olaylarının özeti çıkarılmış 1923'ten 2000'e kadar geçen süredeki yaşanan olayların demokrasiye olan etkileri araştırılmıştır. Sonuç olarak 1923'ten 2000'li yılara kadar geçen süre zarfında Türkiye'de demokrasi kavramına ait eserlerin oluşturduğu bir bibliyografya hazırlanmıştır.
İngilizlerin gözüyle Çanakkale Savaşları

Çanakkale Savaşları, Birinci Dünya Savaşının başında, hiç beklenmeyen bir zaman ve yerde meydana gelen, önceden tahmini imkansız kayıplara neden olan, bir yandan başarısı kanıtlanmış amiral ve generalleri hüsrana uğratırken öte yandan da hiç beklenmeyen bir taraftan ulusal bir kahramanın birden bire tarih sahnesine çıkmasına fırsat veren deniz ve kara muharebeleridir. Daha önce girdiği savaşlarda sürekli toprak kaybına uğrayan ve büyük ölçüde insan zayiatı veren Osmanlı İmparatorluğu, ilk defa Çanakkale savaşlarındasergilediği direnme gücü ile hem güçlü batı devletlerini durdurmuş, hem de daha sonra gireceği milli mücadelede gerekli olacak olan liderlerin yetişmesine fırsat vererek Kurtuluş Savaşının önsözünü söylemiştir. Savaşın İngilizler açısından başarılı olunması halinde, elde edilebileceküstünlüğün olağanüstü cazibesi, politikacı ve komutanları öyle büyülemiş ve zafersarhoşluğu havasına öylesine girilmiştir ki, başarısız olunması halinde neden olabileceği kayıplar önceden görülememiş, bunu sezen kişilerin uyarıları da dikkate alınmamıştır. Çanakkale'ye bir sefer düzenlenmesi fikri ilk defa İngiliz Deniz Bakanı Sir Winston Churchill tarafından dile getirilmiştir. Çanakkale bölgesi, her iki tarafın da kesin bir sonuç alamadığı Batı Cephesinden farklı olarak, İtilaf Devletleri için hassas bir nokta olma özelliği taşımaktadır. Osmanlı Devletinin Sarıkamış HarekatıylaRuslar üzerinde Kafkaslarda baskı kurması sonucu Rusya, Osmanlı Devleti'nindikkatlerini bölgeden uzağa çekmek amacıyla İngilizlerden bir gösteri yapmasınıistemiş, İtilaf Devletleri'nin harekete geçmesine neden olmuştur. Başarılı birÇanakkale Seferi ile boğazlar açılacak, Rusya'ya silah götürülerek oradan dönüşteAvrupa'ya buğday getirilecek, bu arada İstanbul'un işgal edilmesi ile siyasal bir başarı sağlanacak ve bunun sonucu olarak ta Yunanistan ve Bulgaristan İtilaf Devletleri tarafına çekilecektir. Çanakkale Seferi, düzenlenmesi fikri aşamasından itibaren sebep ve sonuçları üzerinde itilaf devletleri açısından, verilen emeğe değmeyen kayıplara neden olmuş ve bu devletlerin ileride izleyecekleri savaş stratejilerini etkileyerek Orta Doğu ve Balkanların yeniden yapılanmasına zemin hazırlamıştır.
1923'ten günümüze Türkiye Cumhuriyeti'nin petrol yatırım politikaları

Bu çalışmanın amacı, 1923'ten günümüze Türkiye Cumhuriyeti'nin petrol yatırım politikalarını dönemler itibariyle inceleyerek ortaya koymaktır. Türkiye Cumhuriyeti kurulmasını müteakip 1925 yılından itibaren petrol yatırımlarına büyük önem vermiştir. 1954'e kadar yürütülen petrol politikaları, Osmanlı dönemindeki kapitülasyonların etkisi altında devletçi bir yapıda şekillenmiştir ki; bu Cumhuriyet döneminde petrolün stratejik değerinin anlaşılmış olduğunu göstermektedir. Petrol alanında yapılacak yatırımların yüksek maliyeti ve devletin karşı karşıya olduğu sermaye sıkıntısı, 1954'ten sonra yabancı sermayeyi yatırıma yöneltmek amacıyla liberal politikaların izlenmesi ile aşılmaya çalışılmış, ancak; bu tercih de sonuç vermeyince 1973'te yabancı şirketlerin haklarına kısıtlama getirilmiştir. Petrol yatırımlarının istenilen düzeye çıkmaması ve 1973 sonrası yaşanan ekonomik sıkıntılar sonucu 1983'te tekrar yabancı sermayeyi teşvik eden politikalara dönülmüştür. 1987'den sonra petrol ihtiyacını güvenli ve sürekli bir şekilde sağlamak amacıyla yurt dışı yatırım politikalarına yönelen Türkiye, bu tercihin sonucu olarak 2000'li yıllarda bir enerji koridoru olma yolunda büyük mesafe almıştır. Çalışmanın girişinde petrolün tarihçesi, önemi ve uluslararası politikanın şekillenmesindeki etkilerine değinilmiştir. Birinci bölümde Cumhuriyet öncesi dönem ele alınmıştır. İkinci ve üçüncü bölümlerde Cumhuriyet döneminde geliştirilen politikalar incelenmeye çalışılmıştır. Bu dönemleri incelerken, çalışmanın planlanmasında kanuni düzenlemeler ölçüt olarak alınmıştır. Bu bölümler, 1923- 1954 dönemi ve 1954 sonrası dönem olmak üzere iki başlık altında ele alınmıştır.
12 Eylül 1980 darbesinin ortaokul Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi öğretimine etkileri

Tezimizde 12 Eylül 1980 tarihinde Türkiye'de gerçekleşen darbenin Ortaokul Atatürk İlke ve İnkılap Tarihi öğretimine etkisi araştırılacaktır. Atatürk İlke ve İnkılap Tarihi eğitimine yönelik olarak ders kitapları, kararname, yönerge ve alanda yazılmış olan dergi, makale, kitaplar incelenerek darbenin Atatürk İlke ve İnkılap Tarihi dersi açısından getirdiği olumlu ve olumsuz etkileri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Araştırmada, doküman incelemesi yöntemi kullanılmış olup alanda yer alan dergi, yönetmelik, makaleler ayrıca Atatürk İlke ve İnkılap Tarihi Eğitim Programları ve Atatürk İlke ve İnkılap Tarihi ders kitapları incelenerek karşılaştırılması yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda, Atatürk İlke ve İnkılap Tarihi dersi, 1981 yılında Temel Eğitim İkinci Kademe Ortaokullarda Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi adıyla okutulmaya başlanılmıştır. İnkılap Tarihi ders saati diğer derslerin saatleri azaltılarak arttırılmıştır. Kitaplara Atatürk'le ilgili metinlerin konulması öngörülmüştür. Atatürk'ün hayatı, kişisel özellikleri vs. Ayrıca birleştirici ve bütünleştirici unsur olarak 'Atatürkçülük' ders kitaplarında yer almıştır.