Medya okuryazarlığı becerilerinin ortaokul Türkçe programı içerisindeki yeri ve öğrencilerin medya metinleri üretme becerilerinin değerlendirilmesi

Bu araştırmanın amacı, tüm dünyada önemi giderek artan medya okuryazarlığı becerilerinin ana dili eğitimi ile kazandırılabileceğini gösterebilmek amacıyla medya okuryazarlığı becerilerini, İlköğretim (6, 7 ve 8. Sınıflar) Türkçe Dersi Öğretim Programı ve ders etkinlikleri ile ilişkilendirerek bir durum tespiti yapmaktır. 1. bölümde; İlköğretim (6, 7 ve 8. Sınıflar) Türkçe Dersi Öğretim Programı amaç ve kazanımları ile medya okuryazarlığı becerileri, uzman görüşlerinin de dikkate alındığı betimsel analizler ile ilişkilendirilmeye çalışılmış ve medya okuryazarlığı becerilerinin Türkçe eğitimindeki yeri irdelenmiştir. 2. bölümde; medya okuryazarlığı ile ana dili eğitimi ilişkilendirilmesine bir ders ve etkinlik uygulaması modeli oluşturabilmek amacıyla ortaokul 7. Sınıf Türkçe dersleri medya okuryazarlığı becerilerinden erişim ve medya üretme ile ilişkilendirilerek yaklaşık 5 aylık bir süreç içerisinde işlenmiş ve elde edilen veriler gözlem, görüşme ve doküman analizleri ile değerlendirilmiştir. Bu amaçla ortaokul 7. Sınıf Türkçe Dersi Öğretim Programı ve yıllık planında bir eğitim öğretim yılında işlenmesi gereken 6 temanın 3'ü medya okuryazarlığı becerileri ile birlikte işlenmiş ve 5 aylık süreç içerisinde öğrenci ve veliler üzerindeki değişimler gözlenmiştir. Öğrencilerin Türkçe dersinde üretmiş oldukları medya metinleri, çeşitli medya araçlarında sergilenerek bu becerilerin öğrencinin ve velinin Türkçe dersi ile ilgili algı ve görüşlerini değiştirip değiştirmediği de irdelenmiştir. Araştırma sonunda, İlköğretim (6, 7 ve 8. Sınıflar) Türkçe Dersi Öğretim Programında yer alan 11 genel amacın 9'u (%81,8) medya okuryazarlığı dört temel becerisi ile ilişkili bulunmuştur. İlişkili bulunan 9 genel amaçtan 7'sinin analiz ve değerlendirme becerisi ile ilişkili olduğu görülmüştür. Programda yer alan dinleme/izleme, konuşma, okuma ve yazma beceri alanlarına ait toplam 177 kazanımdan 153'ünün (%86,4) medya okuryazarlığı becerileri ile ilişkilendirilebilecek düzeyde olduğu görülmüştür. Türkçe dil beceri alanları tek tek dikkate alındığında; dinleme/izleme beceri alanındaki kazanımlarının %74'ünün, konuşma beceri alanındaki kazanımların %90'ının, okuma beceri alanındaki kazanımların %84'ünün, yazma beceri alanındaki kazanımların %98'inin medya okuryazarlığı eğitimi ile ilişkilendirilebilecek nitelikte olduğu görülmüştür. Medya okuryazarlığı beceri alanları tek tek dikkate alındığında, ilişkili bulunan 153 kazanımın 82'sinin medya üretme, 29'unun analiz, 8'inin değerlendirme, 7'sinin erişim, 24'ünün hem analiz hem değerlendirme, 3'ünün ise hem erişim hem de medya üretme becerisi ile ilişkilendirilecek düzeyde olduğu görülmüştür. Araştırmanın; görüşme, gözlem ve doküman incelemesine başvurulan uygulama aşamasının sonunda ise öğrencilerin, konuşma ve yazma becerilerini, medya araçlarında uygulama yaparak öğrenmeye karşı oldukça istekli olduğu ve etkinliklere katıldıklarından dolayı duydukları memnuniyeti görüşmelerde dile getirdikleri görülmüştür. Ayrıca öğrencilerin önemli bir kısmında eylem araştırması ile başlayan yazma çalışmalarının devam ettiği veli gözlemleri ile tespit edilmiştir.