Bölgesel bir işbirliği örneği olarak ekonomik işbiriği teşkilatı

Bölgesel Bir İşbirliği Örneği Olarak Ekonomik İşbirliği Teşkilatı Tez Özeti Bu tez, Ekonomik İşbirliği Örgütü içerisindeki bölgesel ekonomik entegrasyonun firsat ve maliyetlerini incelemektedir. 1992'de Afganistan ve altı eski Sovyet cumhuriyetini de bünyesine katarak genişlemesinden bu yana ECO büyük bir bölgesel ekonomik işbirliği örgütü, tercihli tarifeler sistemi ve ortak bölgesel kurumlar oluşturma planlan ile ilgi çekmeye başlamıştır. Diğer eski sosyalist ülkeler başka bölgesel girişimlerin de üyeleri olmasına rağmen ECO açık denizlere çıkış imkanı olmayan bu ülkeler için alternatif bir entegrasyon projesi olmuştur. Bu tezin birinci bölümünde, bölgesel entegrasyon teorisi ile ilgili kaynak taraması yapılmış ve özellikle gelişmekte olan ülkelerin entegrasyon problemleri üzerinde durulmuştur. Bu konu ile ilgili yapılan tartışmalar ECO üyeleri için de önemli ipuçları elde etmeyi sağlamaktadır. ikinci bölüm, ECO'nun RCD döneminden başlayan tarihsel evrimini ve ortaya çıkış sebeplerini incelemektedir. Şimdiye kadar bu konudaki temel tartışma noktası tercihli tarifeler sisteminin ve ortak kurumların oluşturulması üzerinde odaklanmaktadır. Bunun yanında bölgesel taşımacılık ve haberleşme stratejisinin oluşturulması ve bölge içi ticaretin geliştirilmesi için de çalışmalar yapılmıştır. Bu bölüm, bu bölgedeki ekonomik entegrasyon araçlarının fırsatları ve problemlerini de mercek altına almaktadır. Bunun yanında entegrasyonu kolaylaştıran ve sınırlandıran faktörler incelenmektedir. Üçüncü bölümde, bölge için yerçekimi modeli olarak adlandırılan ve bu tür entegrasyon girişimlerini açıklamak için çok kullanışlı olan bir ekonometrik model kurulmuştur. Bu modelin sonuçlan bu entegrasyon için bazı ip uçlan sağlamaktadır. Her şeyden önce, bölgesel ticaret akımlan bölge dışına, özellikle ABD, İngiltere, Almanya, Fransa, Japonya ve Rusya gibi sanayileşmiş ülkelere yönelmiştir. Bu sonuç, kurucu üyelerin ABD ve atılı sanayileşmiş ülkelerle kurmuş olduklan güçlü ve geleneksel ticari bağlardan kaynaklanmaktadır. Bu nedenle ECO-içi ticaret sınırlıdır. Üstelik ekonomiler bazı benzer özelliklere sahiptir. Bununla birlikte bölgede, bazı sanayi mallan ve petrol ve gaz endüstrileri arasında bazı tamamlayıcılıklar söz konusudur. Bu unsur, gelecekte bölgesel ticareti hızlandırabilir. Uygulanan modele göre, üye ülkeler arasındaki mesafe, incelenen dönemde bölge-içi ticareti desteklemektedir; çünkü şayet ticaret ortaklan arasındaki mesafe çok uzunsa iki taraflı ticaret miktan düşmektedir. Bu nedenle coğrafi yakınlık güçlü bir şekilde bölge-içi ticareti desteklemektedir. İkincisi, bu entegrasyon projesi Azerbaycan, Kırgızistan, Türkmenistan ve Tacikistan gibi bölgedeki küçük ekonomiler için daha fazla öneme sahiptir. Bu ülkelerin aynı dönemdeki dış ticaretlerinin büyük bir kısmı ECO bölgesine yöneliktir. Üçüncüsü, ECO Orta Asya'nın dünya ekonomisine entegrasyonu için önemli bir araç olabilir. ECO, bu bağlamda daha fazla doğrudan yabancı yatınm çekebilmek için kendisini asgari bir entegrasyon düzeyinde geliştirmelidir. Dördüncü bölüm, ECO bölgesini etkileyen diğer entegrasyon planlarını analiz etmekte ve bu alternatif bölgesel anlaşmaların imkanlanm karşılaştırmaya çalışmaktadır. Bu alternatifler, Türkiye'nin muhtemel AB üyeliği, BDT entegrasyonu, Avrasya Ekonomik Topluluğu, İslam Kalkınma Örgütü, Şang Hay Beşlisi gibidir. Bu bölüm Rusya, Çin, Japonya ve Hindistan gibi bölgesel güçlerin ve ABD, AB gibi küresel güçlerin ECO bölgesi üzerindeki muhtemel etkilerim değerlendirmeye çalışmaktadır. Buna ek olarak, Türkiye'nin diğer ECO üyesi ülkelerle olan ikili ilişkileri ve bölgenin geleceğini etkileyen iç faktörler incelenmektedir. Sonuç olarak, ECO entegrasyonu aracılığıyla üye ülkeler bazı tcari çıkarlar elde edebilirler ve ticaret hacmini artırabilirler. Yine de, bunun için politik kararlılıklara ve insiyatiflere ihtiyaç vardır. Mevcut coğrafi avantaja rağmen alt yapı problemlerinin çözümlenmesi, başanlı bir entegrasyon için gerekli bir ihtiyaç olmaya devam edecektir.