Atmosferik anlatılar üzerinden post-dijital çizim

Atmosferik anlatılar üzerinden güncel bir mimari çizim pratiği olan post-dijital çizimlere odaklanan tez çalışması, temsil ve algılayan ilişkisini atmosfer üzerinden kuran bu temsil biçiminin yaratıcı potansiyellerini ortaya koymayı amaçlar. Bu doğrultuda atmosfer, post-dijitale bakmayı sağlayan çerçeve bir kavram olmuş, post-dijital çizimleri atmosferik imajlar olarak kavramsallaştırarak bu temsillerin özellikle duyumsanabilir ve imajinatif etkiler üreten niteliklerini görünür hale getirmeye çabalamıştır. Kendisi ile ilişki kuran özneye atmosferik deneyimler yaşatan temsilleri irdeleyebilmek için resimsel ve mimari imgelere birlikte bakmak, post-dijital temsil dünyasına giden yolu açan görsel keşifleri ortaya çıkarmaya yardım etmiştir. Atmosferin kavramlaştırılması ve bu kavramsallaştırma üzerinden irdelenen görsel anlatılar, atmosferik taktikleri belirgin hale getirmiştir. Bu taktikler iki yönlü bir okumayı olanaklı kılmış; bir taraftan önce anlamsal niteliklerle sonra da bu niteliklerin dönüştüğü atmosferik eksenler aracılığıyla sökülen atmosfer kavramına geriye dönük bir değerlendirme yapmaya imkan sağlarken, diğer taraftan da post-dijital çizimlerin hangi görsel nitelikleriyle atmosferik etkiler ürettiğinin keşfi için bir altlık oluşturmuştur. Araştırma, ikinci bölümde atmosfer kavramının anlamsal yakınlık kurduğu kavramların keşfi ile başlamıştır. Atmosferin anlamsal yakınlıklarına göre sinonim haritasında bir araya getirilen açılımlarının, bir imgenin atmosferik etkiler üretebilmesini sağlayan duyusal, tinsel, bağlamsal ve havasal nitelikleri bağlamında kavramsal bir okuması yapılmıştır. Atmosferik niteliklerin başlıklar verilerek gruplandırılması, kavramsal bir omurga inşa etmiştir. Nitekim bu nitelikler, sonraki bölümde görsel anlatılarla girdikleri ilişki sayesinde imgenin deneyimleyen öznede yarattığı atmosferik etkisini tanımlayan eksenlere dönüşmüştür. Üçüncü bölümde ise insanın tüm bedeni ile duyumsadığı, görünür ve görünmez kuvvetler arasında bir arayüz gibi çalışarak tinsel duyumlar üreten, doğrudan havasal fenomenlerle ilişkilenen ya da yer, yerin ruhu gibi bağlamı meydana getiren atmosferin iki boyutlu görsel imgeler aracılığıyla nasıl temsil edilebildiğinin arayışı odak olur. Burada, ikinci bölümde kavramın anlamsal açılımları aracılığıyla elde edilen ve dört başlıkta incelenen atmosferik nitelikler görsel anlatılar üzerinden sökülmeye başlar. Bu sökümün ortaya koyduğu ve aynı zamanda bu sökümü mümkün kılan atmosferik taktikler doğrudan atmosfer kavramının nitelikleri ile özne arasındaki bağı kuran araç olmuştur. Kavramlar ve taktikler arası ilişkisellikleri görünür kılmak için üretilen 'anlatı-taktik tablosu', taktiklerin anlatılarda birlikte kullanılma sıklıklarına göre konumlandıkları 'taktik tablosu' ve bu tablolardaki kümelenmelerin incelenmesiyle ortaya çıkan durum şu olmuştur; duyumsanabilirlik ve imajinatif etki görsel anlatılara atmosferik nitelikler kazandıran başlıca kavramlarken, tüm taktikler bu etkilere giden yolu oluşturan ve açan pozisyonlar olarak çalışmaktadır. İmajinatif etkiyi imgenin sadece tinsel nitelikleri, duyumsanabilirliği ise imgenin yalnızca duyusal nitelikleri üretmemekte başka nitelikler de bu atmosferik etkileri üretmede pay sahibidir. Yani buradaki çıkarım havasal olanın da yaşantısal olanın da duyumsanabilir algının kuruluşunda ve imajinatif imgenin oluşumunda etkisinin olduğudur. Hatta daha büyük bir çıkarım olarak taktiklerin tümünün doğrudan ya da dolaylı olarak imajinatif ve duyumsanabilir olanın tetiklenmesine yönelik söküm çalışmaları olduğunu söylenebilir. Bir diğer çıkarım da atmosferik taktiklerin eksenlerden bağımsızlaşarak üst ölçekten taktiksel gruplar üretmeleridir. Bu gruplar 'gözün imge düzleminde dolaştıran taktikler', 'imgeyi açan taktikler', 'nesneyi yok eden takikler' ve 'anlatısallaştıran taktikler' olarak sıralanabilir. Tüm bu çıkarımları post-dijital çizimlerle buluşturma misyonuna sahip dördüncü bölümde ise atmosferik etkinin ve bu etkiyi meydana getiren taktiksel keşiflerin post dijitalde nasıl üretildiği konusu post-dijital dünyayı meydana getiren dinamikler ile açılır. Post-dijital çizimlerin öncelikli olarak temsil nesnesi ve özne arasındaki atmosferik ilişkiyi hangi nitelikleriyle ürettiği araştırılmış, bu tartışmalar üzerinden de atmosferik taktik tablosunun bir altlık olarak kullanıldığı 'post-dijital çizim atlası' üretilmiştir. Sonuç bölümünde ise, tüm bu sökümler ve karşılaştırmalar sonucunda duyumsal ve imajinatif bir iletişim biçimi tarifleyen atmosferin, mimari temsilin özne ile ilişkisini içkinleştirerek zenginleştirebileceği gibi tasarlama pratiklerinde de ufuk açıcı potansiyeller barındırdığına yönelik çıkarımlar yapılmıştır.