turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Urban parasites: Re-appropriation of interstitial spaces in architecture through the act of graffiti

Bu tez, bir yeniden sahiplenme biçimi ve var olan kentsel çevrenin sterilliğine karşı bir duruş olarak parazit mekanlara odaklanmaktadır. Kent parazitlerinin ara-mekanların yeniden sahiplenilmesi için bir metod olduğu öne sürülürken, bu ara-mekanların kent sakinleri tarafından yeniden keşfedilmesi süreci bireysel manifestolar bütünü olarak okunup, bu doğrultuda yeni perspektifler geliştirilmektedir. Kent parazitleri terimi bu çalışmada bireysel müdahalelerle dönüştürülmüş aynı bağlamı paylaşan ara-mekanların, mekansal ve sembolik olarak birbirine bağlanmasıyla oluşan bütünleşik bir alternatif bölge olarak tanımlanmaktadır. Dikkate değer bir kent paraziti olarak grafiti, kent mekanının işgali ve ara-mekanları yeniden sahiplenmenin alternatif bir metodunu örneklediği için, çalışmanın temelini oluşturmaktadır. Kentte hem gözlemciyi hem de müdahaleciyi simgeleyen grafiti sanatçıları, kent görünümünü yeniden şekillendirip alternatif mekanların oluşabilmesi için yeni zeminler hazırlayarak bu sürece katkıda bulunurlar. Potansiyel grafiti noktalarının seçimi, grafiti sanatçısını kent parazitlerinin sürekliliğinin sağlanması sürecinde aracı yaparken; bu parazitik bölgenin grafiti noktalarının birbirine bağlanması ile oluşması ve yürüme eylemi ile gözlemlenmesi de bu sürekliliği besler. Çalışma, ara-mekanların şekillenme sürecinin takibi ve grafiti mirasının tartışılması bakımından örnek bir tarihi olan Berlin şehrine odaklandı. Kent parazitlerinin örgütlenmesi sürecinde ara mekanların bağlamlarına göre değişen kimliğinin incelenmesi için, Berlin Duvarı ve sonrası karşılaştırılarak ara mekanların gelişimine örnek durumlar olarak seçildi. Grafiti müdahalesiyle mekansal ve sembolik olarak birbirine bağlanan ara-mekanların gözlenebilmesine olanak tanıyan çalışma, Berlin analizinde, kişisel gözlemlere dayanarak hazırlanan ve ara-mekanlar ile kesişen grafiti noktalarının devamlılığını gösteren haritalar aracılığıyla kent parazitlerinin varlığını aramıştır.
Kentsel mekan sürekliliği/süreksizliği ve güvenlik ihtiyacı ilişkisi

Kentin oluşum ve biçimlenişinin, yüzyıllar süren tarihsel sürekliliğin bir sonucu olduğu; kenti, zaman içinde süregelen bir birikim ve katmanlaşmanın oluşturduğu söylenebilir. Benzer şekilde kentin oluşumunda mekansal bir sürekliliğin varlığından, tarih boyunca binaların ortak bir anlayışla inşa edilerek, yan yana dizilişleriyle bir düzeni ve sürekliliği oluşturduklarından bahsedilebilir. Kentsel mekan, hem mekanda, hem zamanda, hem de kullanımda bir sürekliliğin sonucudur. Diğer taraftan, kentte başlayan değişimlerin kentsel mekanın mekansal, zamansal, algısal ve kullanımsal olarak dönüşümüne neden olduğu gözlemlenmektedir. Yirminci yüzyılın başından beri bazı belirtileri görülmeye başlayan, etkisi 1950'lerden sonra özellikle hissedilmeye başlayan bu değişim, etkilerini kentsel mekan üzerinde de göstermektedir. Dönüşümün ortaya çıkardığı en önemli sonuçlardan biri kentsel mekanın süreksizleşmesi olarak tanımlanabilecek bir değişimdir. Kentsel mekanın süreksizleşmesi mekansal, zamansal ve kullanımsal boyutlarıyla izlenebilir. Bu süreksizleşme; ekonomik, politik, kültürel ve sosyal alandaki değişmelerin yaraşıra, iletişim, ulaşım ve bilgi teknolojilerindeki gelişmelerin bir sonucudur. Tüm bu faktörler kentsel mekanın oluşturulmasında ve kullanımında çok köklü değişikliklere neden olarak kentsel mekanın süreksizleşmesine zemin hazırlamıştır ve bu süreksizleşme artan boyutlarda devam etmektedir. Kentsel mekandaki süreksizleşme; kent mekanında bir parçalanmaya ve dağılmaya, kentsel yaşamda ise bir kopukluğa ve hafizasızlığa yol açmaktadır. Bu çalışmada öne sürülen temel tez, kentsel mekanın süreksizleşmesinin insan-çevre ilişkisini etkileyerek insanın temel ihtiyaçlarından güvenlik duygusu ihtiyacını olumsuz yönde etkilemekte olduğudur. Kentsel mekandaki güvenlik duygusunu oluşturan etkenlerden en önemlileri; insanın mekanda, zamanda ve sosyal ortamda kendini konumlandırabilmesi ve mekanla ilgili zihinsel haritasını rahatlıkla oluşturabilmesidir. Kentsel mekanın mekansal, zamansal ve kullanımsal olarak süreksizleşmesinin bütün bunlara olumsuz etkileri olmaktadır. Tezin birinci bölümünde çalışmanın amacı, sınırlan ve yöntemi açıklanmaktadır. İkinci bölümde ise tezin çerçevesinin oluşmasını sağlayan temel kavramlar ve bu kavramların birbirleriyle etkileşimi ele alınmıştır. Üçüncü bölümde süreklilik ve süreksizlik kavranılan incelenerek, kentsel mekanın sürekliliği ve süreksizliği mekansal, zamansal ve kullanımsal boyutlarıyla ortaya konmuştur. Dördüncü bölümde kentsel mekanın sürekliliğinin insanın güvenlik ihtiyacı ile ilişkileri ortaya konulmuş, kentsel mekanın süreksizleşmesinin insan üzerindeki olumsuz etkileri üzerinde durulmuştur. Beşinci bölüm, öne sürülen hipotezlerin İstanbul'un bir kentsel mekanında ele alınarak incelendiği bir alan çalışmasıdır. Altıncı bölüm ise sonuçlan içermektedir. IX
Mimarlık okullarındaki temel tasarım eğitiminde müzikal kompozisyonun kullanımı üzerine bir alan çalışması

Bauhaus'dan bugüne çeşitli Mimarlık Okullarında uygulanan Temel Tasarım Eğitimi, eğitim programındaki birçok uygulamalı ders gibi, hem kurum içi ve hem de kurumlar arası farklılıklar göstermektedir. Ancak her kurumda, mimari tasarıma bir geçiş aşaması olan birinci sınıf gibi kritik bir zaman dilimine yerleşerek, mimaradayının eğitim süreci boyunca kullanacağı tasarım dili ve eğilimlerini yönlendiren önemli bir altyapı oluşturmaktadır, Müzik ve mimarlığın tasarım dili bağlamındakiilişisini araştıran ve tartışan bu tez, 'temel tasarım eğitimi, müzik-mimarlık ilişkileri'gibi farklı boyutları bir 'alan çalışmasıyla' destekleyen üç ana bölüme ayrılmıştır. İkinci bölümde, bir problem alanı olarak sunulan Temel Tasarım Eğitimi;kavramsal boyutları ve amaçları doğrultusunda tartışılmakta; tarihsel gelişimi ve özellikle kaynağı olan Bauhaus'daki örnek uygulamalar yoluyla bu amaçlara ulaşmada nasıl bir yol izlediği irdelenmektedir. Türkiye'de Temel Tasarım Eğitimi'nin uygulandığı dört mimarlık okulu seçilerek, bu sürecin günümüze kadarkiiçeriksel ve yapısall gelişimi de bu bölüm kapsamında ele alınıp tartışılmıştır. Üçüncü bölümde, müzik ve mimarlık disiplinlerinin paralel tarihsel gelişimlerindekurulan ilişki biçimleri 'felsefi, metaforik, aritmetik, yaratımsal, algısal ve yapısall'olarak ayrılan alt başlıklarda ele alınmıştır. Bu bağlamda, iki disiplinin de ürünlerinin birer kompozisyon olması kabulunden yola çıkarak her ikisinin ortak tasarım dilleri, kavramları ve ilişkileri detaylı olarak ortaya konulmaktadır. Dördüncü bölümde ise, birinci sınıf Temel Tasarım Stüdyosu'ndaki örnek bir proje sürecini değerlendiren bir alan çalışmasıyla önceki bölümde ele alınan bu ortaklıkların eğitim ortamındakiyansımaları ortaya konulup tartışılmaktadır. Özet olarak, müzik ve mimarlık ilişkileri yoluyla ortak bir problem alanı oluşturan bu tez, Mimarlık Eğitimi özelinde disiplinler arası ve çok boyutlu bir çalışmadır.
A statistical study on the harmonized up-to-date turkish building stock

Üç önemli fay hattı bulunan Türkiye'de, büyüklüğü 6 .5'dan büyük olan depremler her 10 yılda bir yaşanmaktadır (Azak ve ark., 2014). Bu bağlamda, bina stokunda meydana gelebilecek hasarın ve can kayıplarının gerçekçi tespiti için bina stokunun özelliklerinin bilinmesi gerekir. Geçmiş çalışmalarda da Türkiye'deki bina portföyü birçok kez incelenmiştir, fakat bu çalışmalar ya küçük bir bölge için yapılmıştır veya güncelliğini yitirmiştir. Bu tez çalışması elde edilebilir veri kaynakları hakkında kapsamlı bir tarama ve detaylı bir araştırma yapmaktadır. Bu veri kaynakları, TUİK'den elde edilen 2000 Bina Sayımı ve Yapı İzin İstatistikleridir. Çalışmada ulaşılabilir güncel Türkiye bina stoku verisi uyumlaştırılmaktadır. Bu işlem, deprem kayıp tahmini çalışmalarında kullanılmak üzere tutarlı ve bütüncül bir veri oluşturmaktadır. Bu çalışmada incelenen tüm özellikler -öncelikli deprem risk parametreleri- konum, , yapım yılı, kullanım amacı, taşıyıcı sistemi, katsayısı, dolgu malzemesi, daire sayısı ve toplam kat alanıdır. Çalışmada toplam 9394841 binanın verisi elde edilmiş ve binaların nitelikleri ile bu niteliklerin birbiriyle ilişkisi istatistiksel olarak incelenmiştir. Sonuç olarak, bu çalışma geçmişşten günümüze bağdaştırılmış güncel Türk bina stoku portföyünü ve binaların özelliklerini sunmaktadır. Çalışmanın amacı, Türkiye'deki bina verisiyle ilgili bir kaynak sunmak ve deprem kayıp tahminlerinde kullanılmak üzere bina portföyü ile ilgili istatistiki veri oluşturmaktır.
Tekirdağ'da geleneksel ahşap konutların malzeme sorunları ve koruma yöntemleri üzerine bir metodoloji çalışması: Tekirdağ'dan bir konut örneği

Trakya'nın geleneksel konut dokusunun hala var olduğu illerden biri olan Tekirdağ, tarihsel gelişimi içinde konut ağırlıklı bir yerleşim merkezi olmuştur. Bölgedeki geleneksel konutların çoğunun ahşap olmasının yanında kagir konutlara da rastlanmaktadır. Konutların yükseklikleri, mimari özellikleri birbiriyle uyumludur. Dolayısıyla çevreye ve birbirine saygılı olup, yan yana ve destek olarak da bir bütünlük oluşturmaktadır. 19. yüzyılda başlayan endüstrileşmenin etkisiyle ve zaman içerisinde yeni malzemelerin kullanımı sebebiyle, ahşap yapı sektöründe tercih edilmez bir hal almıştır. Günümüz problemlerinden olan küresel ısınma, kaynak yetersizliği ve tüketimi, ekolojik bilincin başlaması ahşabın eski önemini kazanmasını sağlamıştır. Ahşap, kullanım süresi, sürdürülebilirliği, yoğun olarak bulunduğu yerlerde ekonomik olması, geniş açıklıkları sağlaması ve günümüzde yangın dayanımının arttırılması sebebiyle tekrar tercih edilmeye başlanmıştır. 'Tekirdağ'da Geleneksel Ahşap Konutların Malzeme Sorunları ve Koruma Yöntemleri Üzerine Bir Metodoloji Çalışması: Tekirdağ'dan Bir Konut Örneği' başlıklı bu tezin amacı, Tekirdağ'daki geleneksel ahşap yapıların durumlarını incelemek, seçilen örnek yapı üzerinden geleneksel ahşap yapıların durum değerlendirmesini yaparak hasar haritasını oluşturmak, daha sonra yapılacak koruma çalışmalarına kaynak oluşturarak geleneksel yapıların gelecek nesillere aktarılmasına katkıda bulunmaktır. Dolayısıyla çok büyük bir hızla yok olmakta olan Tekirdağ geleneksel konut örneklerinin sürdürülebilirliğini sağlayacak yöntemlerin geliştirilmesi de sağlanmış olacaktır. Bu amaçla, Tekirdağ sit alanı içerisindeki geleneksel ahşap konutlarının çok tipik bir örneği olan, Ertuğrul Mahallesi, Eski Bedesten Sokak 15 ve 17 numaralar bulunan geleneksel ikiz konutların konum, mimari özellikleri, yapım sistemleri, malzeme kullanımı, değişmişlikleri, strüktür ve malzeme bozulmaları, malzeme bozulma sebepleri ve türleri, ahşap sorunlarının giderilmesine yönelik öneriler üzerinde çalışılarak, diğer geleneksel konutların da korunması sürecine katkıda bulunabilecek temel bilgi ve yaklaşımların geliştirilmesi hedeflenmiştir
Edirne Tunca bölgesinde sürdürülebilir yerleşmenin yeniden biçimlendirilmesi

Edirne Tunca bölgesindeki yerleşmenin biçimlenişinde, bölgenin maruz kaldığıtaşkınların önemli rolü bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı ve önemi, Edirne Tuncabölgesindeki yerleşmenin biçimlenişinde, taşkın faktörünün nasıl rol oynadığını ve Edirne Tunca bölgesinde sürdürülebilir yerleşmenin biçimlendirilmesi için öncelikletaşkın probleminin çözülmesi gerekliliğini ayırt edici ve detaylı bir şekilde göstermektir. Çalışmada, yerli ve yabancı kaynak araştırması yapılmış, analiz ve değerlendirme metodu kullanılmıştır. Tezin ikinci bölümünde araştırmanın dayandığı temeller gösterilmiştir. Sürdürülebilirlik kavramı, sürdürülebilir yerleşme ve bunu inceleyen çalışmalar, araştırmayla ilgili diğer kavramlar, Edirne Tunca bölgesinde yer alan yerleşim alanları, doğal ve arkeolojik sit alanları ve tarım arazilerinin sahip olduğu değerler araştırılmıştır. Üçüncü bölümde, Edirne Tunca bölgesinde bulunan yerleşim birimleri, doğal ve arkeolojik sit alanları ile tarım arazilerindeki taşkın etkisi incelenmiştir. Çalışma alanında bulunan tarım arazileri etüt edilerek mevcut bitki deseni tespit edilmiş ve taşkınların sebep olduğu ekonomik kayıplar hesaplanmıştır. Edirne'nin tarihi boyunca maruz boyunca kaldığı taşkınlar ve bunların neden olduğu sonuçlara ilişkin bilgiler,1945- 1955 yılları arasında gazete koleksiyonlarından, 1955'ten sonrakiler ise Devlet Suşleri arşivlerinden yararlanılarak açıklanmıştır. Edirne'yi taşkınlardan korumak için yapılmış seddelerin röleveleri alınarak haritalara işlenmiş ve mevcut taşkın planı ele alınmıştır. Edirne'de taşkına neden olan kaynaklar analiz edilmiştir. Sonuç bölümünde ise, taşkınların sebep olduğu zararlar incelenmiş ve meydana gelen sonuçlar ortaya konmuştur. Edirne Tunca bölgesinde sürdürülebilir yerleşmeninbiçimlendirilmesi için, taşkın probleminin çözülmesi gerektiği değerlendirilerek, taşkın kontrolü için bir baraj projesi önerilmiştir.
Kırsal mimari bağlamında konya halkapınar evlerinin mimarisi üzerine bir inceleme

Bu çalışmada geleneksel konut mimarisinin ilk evre özeliklerini taşıyan kırsal mimarinin plan şekillenişi, kullanılan yapı malzemesi ve yapım tekniği ile ilgili bilgiler araştırılmıştır. Alan çalışması olarak seçilen Konya ili üzerinden önce şehrin genel yapısı, tarihi ve kültürel değerleri ile ilgili açıklamalar yapılmış, devamında ise kırsal yapı karakterini koruyan Halkapınar ilçesindeki kerpiç konutlar üzerinden bölgenin mimari biçimlenişi ile ilgili özellikler incelenmiştir. Çalışma alanının daha önce incelenmemiş olması nedeniyle öncelikle yerinde inceleme yapılıp, kırsal biçimleniş gösteren yapılar belirlenmiştir. Seçilen konutların ölçümleri alınmış, ev sahipleri ile görüşmeler yapılmış ve bu bilgiler fotoğraflarla desteklenmiştir. Son olarak incelenen konutların ayrık ve bitişik düzen oluşumu, plan biçimlenişi ve servis alanları ile ilişkisini gösteren tipoloji çalışması ile bölgenin mimari yapısı açıklanmıştır.
Yapı üretim sürecinde yapım aşamasında kaliteyi etkileyen faktörler ve işgücünün önemi

Son yıllarda hızla hayatımızın her alanına giren kalite kavramı konusunda yapı üretim sektöründe de birçok çalışma yürütülmektedir. Yapı üretiminde kalitesizliğin maliyetlerinin çok yüksek olması, zaten kaynakların sınırlı sayıda olduğu ülkemizde bu konuya uzmanların dikkatini çekmiştir. Bu çalışmanın kapsamında da özellikle girdilerin çok olması ve faaliyetlerin yoğunluğu nedeniyle yapı üretim sürecinin yapım aşamasında kaliteyi etkileyen faktörlerin belirlenmesi ve işgücünün bu faktörler üzerindeki önemi anlatılmaktadır. Tezin birinci bölümü çalışmanın konusunu ve amacını anlatmaktadır. İkinci bölümde 'Kalite', 'Üretkenlik', 'Standardizasyon' kavranılan incelendikten sonra, genel olarak imalat sektörlerinde kaliteyi etkileyen faktörler ile ' Kalite Kontrol', 'Kalite Güvencesi' kavramlarının tanımlamaları ve bu kavramların tarihsel gelişimleri de ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise 'Yapı', 'Yapı Üretim Süreci' ve 'Yapı üretim sürecinin aşamaları' gibi kavramlar açıklandıktan sonra, genel olarak yapı üretim sektörü tanımlanmış ve yapı üretiminde 'Kalite Kontrol', 'Kalite Güvencesi', 'Standardizasyon' ve 'Üretkenlik' ve bu kavramların yapı üretim sektöründeki tarihsel gelişimleri ele alınmıştır. Dördüncü bölümde ise, yapım aşamasının özelliklerini ve kalitesini etkileyen faktörler genel olarak açıklandıktan sonra, bu faktörler daha detaylı olarak incelenmiştir. Bu faktörler sırasıyla; tasarımın kalitesi, organizasyon (şantiyenin kuruluşu, şantiye yönetimi, alt yüklenicilerin seçimi, iş programı, haberleşme, süre, maliyet, malzeme, makine- ekipman ve işgücüdür. Beşinci bölümde ise yapım aşamasında işgücü kavramı ve işgücü üretkenliği açıklandıktan sonra üretkenlikle yakın ilişkisi olan; işgücünün eğitimi, iş güvenliği ve işgücü sağlığı, motivasyon gibi kavramların üzerinde durulmuştur. Altıncı bölümde ise, teorik olarak açıklanan kavramlar ve konular ile ilgili yapı üretim sektöründe hizmet inşaat firmaları ile yapılan alan çalışmasının analizleri, grafik anlatımları ve sonuçları yer almaktadır.
Hımış yapının taşıyıcılık açısından karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi

Bir deprem ülkesi olan ülkemizde her tür yapı planlamada deprem ilkelerinin göz önünde bulundurulması ihtiyacı çok açıktır. Ülkemiz yapı stoguincelendiginde yerel ve dogal malzemelerin kullanıldıgı yapı türleri özellikle Anadolu bölgesinin Kuzeydogu, İç ve Güneydogu bölgelerinde, yaygındır. Bu bölgelerdeki yapılarda yapı malzemesi olarak ahsap, kerpiç, tas gibi yerelmalzemeler, yapı sistemi olarak da agırlıklı olarak iskelet ve yıgma sistemler tercih edilmektedir. Bu yapı tipleri arasında yapım kurallarına uyulmus Ahsapİskeletin içine dolgu yapılmasıyla olusan HIMIS Yapıların, hem ahsap iskeletinsünekligi ve iyi enerji yayımı sayesinde, hem de dolgu olarak kullanılan malzemenin sisteme getirdigi enerji yutma özellikleri sayesinde 1999 Adapazarı ve Düzce depremlerinde ayakta kaldıkları gözlemlenmistir. Bu tür yapıların varlıklarını sürdürmeleri, özellikle çok katlı yerlesime ihtiyaç duyulmayan deprem bölgelerindeki konut alanlarında yeni yapılacak yapılarda tercih edilmeleri hem insan hayatı hem de köy ve kasabalarımızın kaybettiklerikimlikleri geri kazanmaları bakımından faydalıdır.
Yeni nesil ilkokullarda öğrenme ortamları tasarım destek kılavuzu

21. yüzyıl okulları, yeni nesil okullar olarak tanımlanmaktadır. Son yıllarda eğitim biliminde yeni nesil okullarla ilgili yapılan çalışmalar mimarlık disiplininin katkılarıyla birlikte oluşturulmaktadır. Yeni nesil okullarda öğrenme ortamı sınıflarla sınırlandırılamaz. Öğrenme odaklı öğrenme yaklaşımlarına göre, çocuklar için öğrenme sürecini etkileyen her ortam öğrenme ortamıdır. Bu bağlamda 'öğrenme ortamı' kavramının benimsenen anlayışın ötesinde yeni bir bakış açısıyla algılanması gerekmektedir. Çalışma kapsamında incelenen okul tasarım kılavuzlarında okulların ve öğrenme odaklı öğrenme ortamlarının tasarımına ilişkin ilkeler bulunmamaktadır. Bu kılavuzlara MEB'in oluşturduğu 'Eğitim Yapıları Asgari Tasarım Standartları Kılavuzu' dahildir. Bu çalışmanın amacı, yeni nesil ilkokullarda öğrenme ortamı kavramını sorgulamak, yeni nesil okulların ve öğrenme ortamlarının tasarımına ilişkin mimarlara, tasarımcılara kılavuz olacak, MEB tasarım kılavuzuna destek olacak bir tasarım destek kılavuzu oluşturmaktır. Çalışmada, öğrenme odaklı farklı öğrenme yaklaşımları/ortamları ve okul tasarım kılavuzları irdelenmiştir. Çalışma kapsamı, ilkokulun çocuğun hayatındaki yeri ve önemi vurgulanarak ilkokullarla sınırlandırılmıştır. Çalışma kapsamında mevcut ve yıkılıp yerine yenisi inşa edilen devlet okullarındaki eğitimci ve idarecilerle görüşmeler yapılarak sorun tespitleri yapılmıştır. Literatür araştırmasının yorumlanması ve yapılan görüşmelerin analizinin sonuçlarından belirlenen anahtar kodlarla tasarım destek kılavuzunun ilkeleri oluşturulmuştur. Tasarım destek kılavuzuyla yeni nesil ilkokulların tasarımı ve öğrenme ortamı kavramına yeni bir bakış açısı kazandırılmış; mimarlara, tasarımcılara, eğitimci ve yöneticilere rehber olacak bir veri tabanı hazırlanmıştır.
Hacı Bayram-ı Veli Külliyesi

Ankara'nın önemli tarihi yapılarından biri olan ve bugün halen cami ve türbe olarak kullanılan Hacı Bayram-ı Veli Külliyesi'nin mimarisi bu tezin ana konusunu teşkil etmektedir. inşa edildiği dönemden itibaren toplumun çeşitli ihtiyaç l arına cevap veren Hacı Bayram-ıVeli Camii devrinin müstesna yapıl arından biridir. Ankara'nın Ulus semtinde yer alan ve iki katlı kapalı tarzda yapılmış olan Hacı Bayram-ı Veli Külliyesi pek çok alanda eğitim veren bir müessese olmuş, bünyesinde sayısız alim barındırmış bir yapıdır. Bu asitane, çok yönlü bir şahsiyet olan Hacı Bayram- Veli tarafından 15. yüzyıldayaptırılmıştır. Medrese tahsilinden sonra tasavvufa yönelen Hacı Bayram - ı Veli Türk ve islamtoplumuna madden ve manen hizmet etmiş, ilim ve sanatın ge l işmesine önemli katkılardabulunmuştur.17. 18. asır camileri arasında özel bir yere sahip olan Hacı Bayram Camii, dönemi camilerininözelliklerini taşısa da ilk olarak 15. asırda yapılmıştır. Bu cami zaviye geleneğinde yapılmasına rağmen, zaviye planı göstermemektedir. Uzunlamasına dikdörtgen planlı, üstü düz tavan örtülü, kırma çatılı olan cami, dış görünüşü veplanıyla Ankara Camilerine benzemektedir. Ahşabın hakim malzeme olduğu Hacı Bayram Camii'nin en zengin süslemeleri harim ve kadınlar mahfilinde yer almaktadır. Caminin minberi kendi devrinden kalmış olup, orijinal işçiliği ile dikkat çekmektedir. Hacı Bayram-ı Veli Camii'nin alçı mihrabı ise devrinin kalıplama tekniği ile yapılmış olanstalaktit nişli, ölçü bakımından dar ve aynı zamanda yüksek mihraplarına benzemektedir. Bu camide duvarların alt kısmına kadar yenilenmiş 18. as ırd an olan mavi-beyaz Kütahya çinikaplamalarını görmekteyiz. Cami bu yönü ile Ankara'da görebileceğimiz tek eserdir. Eserde zengin hüsnü hat örneklerine rastlanmaktadır. Hacı Bayram-ı Veli Türbesi kare planlı olup üzeri kubbeyle örtülüdür. Bu yönüyle, türbe aynıyüzyı l da Ankara'daki tek örnektir. Biz şu ana kadar dikkat ve titizlikle ele alınmayan çilehane üzerinde çalışıp, ilk defa buranınplanını ve yine ilk defa Hacı Bayram-ı Veli külliyesinin dikkatle hazırlanmış vaziyet planını verdik.
Public sphere as spatiotemporal experience

Kapitalist güçlerin bireylerin kamusal alanlarını ve özel alanlarını tehtid ettiği küreseleşmiş dünyada, negatif diyalektik yaklaşımla, kamusal ve özelin sınırlarının belirsizleşmiş olması, kamusal alanı bireyin çağdaş dünyadaki gereksinimlerini anlamak ve kapitalist sistemin dayatmalarına karşı koymak için tartışmaya açan bir itici güçtür. Bu bağlamda kamusal mekan ve özel mekan arasında net ayırım yapılmakta, ve çeşitli kavramlar üretilmekte ve tanımlar yapılmaktadır, ancak bu tez kamusal ve özel alanın bireyin açık uçlu dönüşümü üzerinden tartışılması gerektiğini önermektedir. Kamusal alan, mimarlık pratiğine yeni bir açılım sağlamak amacıyla bireyin zamanmekansal deneyimi olarak yeniden tanımlanmıştır. İlk bölümde konuya genel bir giriş yapılmıştır. Araştırmanın amacı; kamusal alanı tekrar tanımlamayı araştırma konusu seçmenin nedeni ve kamusal alanı anlamanın önemi vurgulanmıştır. Araştırmanın kapsamında kavramsal arka planın çerçevesi ve İstiklal Caddesi'nin örneklem olarak seçilme nedeni ortaya konmuştur. Araştırmanın methodu olarak, araştırma konusuna fenomenolojik yaklaşım öngörülmüştür. İkinci bölümde kamusal alan olgusunun kavramsal çerçevesi, özel alan, mekan-zaman ilişkileri, zamanmekansal deneyim ve eleştirel birey kavramları ile irdelenmiştir. Kamusal alan olgusunu anlamak için, bir tür zamanmekansal deneyim modeli, kamuzel yeri incelemek için önerilmiştir. Üçüncü bölümde, önerilen kavramsal model İstiklal Caddesi'ne, kamusal alanın, görünen ve görünmeyen/hissedilen yönlerini anlamak için uygulanmıştır. İstiklal Caddesi'nin tarihsel izleri, caddenin geçmişşteki mekan-zaman dinamiklerini anlamak ve geçmişş ile günümüzü karşılaştırmak için tasvir edilmiştir. İstiklal Caddesi'nin arkitektonikleri ve mekansal kurguları kamuzel yerdeki kamusal alanın zamanmekansal deneyimini anlamak için yorumlanmıştır. İstiklal Caddesi kullanıcıya/gözlemciye/algılayana kamusal alanı zamanmekansal deneyim olarak sunma gerilimlerine sahip çok katmanlı bir zaman-mekan olarak değerlendirilmiştir. Sonuç olarak kamusal alan olgusunu küreselleşmiş dünya içinden anlama gereği mimarlık pratiği için bir imkan olarak alınmış ve kamusal alan eleştirel bireyin kamuzel yerdeki zamanmekansal deneyimi olarak yeniden tanımlanmıştır.