turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Sosyal fayda-maliyet analizi ve bir uygulama: Ankara Mamak Çöplüğü rehabilitasyon projesinin olası yararlarının saptanması

Gelişmekte olan ülkelerde kaynak-harcama dengelerinde en iyi bileşimlerin sağlanması çok önemlidir. Bu olgu özellikle büyük bir önem taşır. Eğitim yetersizliği, ekonomik darboğazlar ve özel çıkar ilişkileri kamu kesiminde optimizasyon gereksinmesini çok arttırmaktadır. Sosyal Fayda-Maliyet Analizi kamu harcamalarında optimi- zasyonun önemli araçlarından biri olabilir. Özellikle toplumsal ağırlıklı mal ve hizmetlerin fayda ve maliyetlerini ölçmeye ve para- sallaştırmaya yönelik olan SFMA'lerinin bir türü de doğrudan yüz yüze görüşmelerle kişilerin kamusal mal ve hizmetlere ilişkin tercih ve taleplerini belirlemeye yönelik yöntemlerdir. Çalışmamızda önce devletin ekonomiye müdahale etmesi kuramsal boyutlarıyla ele alınmış, ikinci bölümde ise SFMA'nin yapısı, özellikleri ve zayıf yönleri açıklanmıştır. Tezimizin son bölümünde Ankara Mamak Çöplüğünün rehabilite edilmesi durumunda topluma kazandırılacak faydalar üç alt-model içinde belirlenerek parasallaştırılmış ve bu yatırımın zaman yitirilmeden gerçekleştirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Repo gelirlerinin vergilendirilmesi

Öz Bu tez çalışmasında. Türk Sermaye Piyasasında sıkça kullanılan bir işlem türü olan ve bir menkul değerin geri alım vaadi ile satımı, ya da bir menkul değerin geri alımını içeren işlemleri ifade eden repo ve ters repo işlemleri ve bu işlemlerden elde edilen gelirlerin vergilendirilmesi ve bu işlemlerin gerçekleşmesi sırasında meydana gelen aksak yönler ele alınmaktadır. Tez çalışmasında ele alınarak incelenen birinci sorun; repo ve ters repo işlemleri ile bu işlemlerden elde edilen iratların vergilendirilmesinde esas kaynak teşkil eden düzenlemeler arasında meydana gelen tutarsızlıktır. Tez çalışmasında ele alınarak incelenen ikinci sorun; repo ve ters repo işlemlerinin, Sermaye Piyasa Kurulu'nun ilgili tebliğde tanımladığı ilkeler çerçevesinde gerçekleştirilmiyor olmasıdır. Bu tez çalışmasında repo. ters repo kazançlarının vergilendirilmesi ile ilgili olarak ele alınacak son sorun; vergilendirmede büyük önem arz eden mükellefin işlemde kullandığı para veya menkul değerin mülkiyetinin gerçek mahiyetinin tespit zorluğu ve bu konuda gerekli duyarlılığın gösterilmemesidir. Tez çalışmasında ortaya konmaya çalışılan varsayımların, hukuki nitelik taşıyan bulgularla desteklenmesi yoluna gidilerek, tez çalışması gerçekçi bir zemin üzerine oturtulmaya çalışılmış ve elde edilen bulgular karşılaştırılmalı olarak verilmeye çalışılmıştır. Tez çalışmasının son bölümünde ise; o ana kadar ele alınan sorunlar kapsamında tutarlı ve etkin bir vergileme için gerekli görülen değişiklikler öneriler başlığı altında verilmektedir.
Applications of the Heston model on BIST30 warrants : Hedging and pricing

Heston modeli ilk ve en bilinen stokastik volatilite modellerinden biridir. Bu çalışmanın amacı Heston modelinin BIST 30 üzerine yazılmıs varantlar üzerindeki fiyat ve üretme performansını ve Heston modeli ile ilgili literatürde yapılmışgözlemlerin BIST 30 verisiyle uyumunu incelemektir.
Türkiye'de kamu finansmanında İslami finans alternatifi: Sukuk

İslami finans piyasası son yıllarda önemli bir gelişim hızı göstermiştir. İslami finansın bu gelişim hızını yakalamasında son dönemlerin ilgi çeken enstrümanı olan sukukun payı oldukça fazladır. Nitekim sukuk, 2001 yılından itibaren tüm dünyada önemli bir atılım göstermiştir. Öyle ki sukuk 2014 yılında 120 milyar doları aşan ihraç tutarlarına ulaşmıştır. Sukukun son yıllarda hızla büyümesinin ardında hiç şüphesiz devlet sukuklarının payı oldukça fazladır. Nitekim, özellikle 2009 yılının ardından sukuk piyasasına devlet sukukları hakim olmaya başlamıştır. Global olarak artan devlet sukuku ihraçlarına paralel olarak Türkiye, devlet sukuku ihracına 2012 yılında başlamış ve 2016 yılında yaklaşık 9 milyar dolarlık sukuk ihracı ile dünya piyasasında öne çıkmıştır. Devlet sukukları, kamu borç yönetimi açısından devletlere birçok avantajlar sağlamaktadır. Ancak devlet sukuklarının kamu borç yönetiminde kullanılabilmesi için daha düşük maliyetli olması gerekmektedir. Sukuk ihraç maliyetlerinde ve getirilerinde yaşanacak bir azalma ise ancak sukuk problemlerinin çözümü ile gerçekleşebilecektir. Vatikan'ın İslami finansa kulak verin çağrısından ve Birleşik Krallık'ın sukuk merkezi olmak için çabasından esinlenerek Türkiye'de devlet sukukunun alternatif bir fon olarak sağlayacağı faydalara ve Türkiye'nin bu yönde ele alabileceği önlemlere değinen bu çalışmanın amacı Türkiye'ye devlet sukukunun alternatif bir fon kaynağı olarak sağlayacağı avantajlar ve Türkiye'nin atması gereken adımları incelemektir.
Son dönem Osmanlı gelir kaynaklarının Cumhuriyet Dönemi gelir kaynaklarıyla mukayesesi

Bu tezde Osmanlı ve Cumhuriyet dönemi vergi kaynakları belli bir sistematik dahilinde ele alınmıştır. Verginin tarihsel gelişimi, çeşitli devlet ve toplumlarda geçirdiği aşamalar, Mısır, Yunan, Sasani, Bizans, İslam, Selçuklu ve Osmanlı devletlerinde tarım ve tarım dışı sektörlerin vergilendirilmesi, ikta, pronoia ve timar sisteminin benzer ve farklı yanları, Osmanlı ekonomi politikasının temel ilke ve prensipleri kapsamlı olarak incelenmiştir. Bunun yanı sıra Osmanlı Devleti'nin istatistiki açıdan en sağlam veri kaynaklarını oluşturan 1887- 1911 yılları arası sayısal veriler, Osmanlı Bütçeleme Tekniği'ne sadık kalınarak Türkçeye transkripe edilmiş, dolaylı ve dolaysız vergiler Osmanlı vilayetleri bazında incelenip, Cumhuriyet dönemi dolaylı ve dolaysız vergileri ile karşılaştırılmıştır.
Optimal auditing for tax evasion

Vergi kaçırma literatüründe birçok çalışma vergi oranını, ceza oranını ve denetim oranını eksojen olarak alıyor. Bu çalışmanın asıl amacı denetim oranını endojenize etmek ve mükellefleri risk parametrelerine göre farklılaştırmaktır. Devletin belirlediği vergi oranı, ceza oranı ve denetim oranına göre ve kendi risk davranışlarına göre mükellefler vergi kaçırıp kaçırmama kararını verir, buradan toplumdaki vergi kaçıranların oranı bulunur. Ve bu oran kullanılarak gelir fonksiyonunu maksimize eden denetim oranı bulunur. Sonuçlarımızda vergi oranı ve ceza oranına bağlı olarak bazı durumlarda en yüksek denetim oranını maksimum vergi geliri sağlarken bazı durumlarda daha düşük seviyedeki denetim oranı vergi gelirini maksimize etmektedir.
Uluslararası rekabet gücünün teşvikinde devletin rolü: Türkiye örneği

Uluslararası rekabet gücü kavramı, bir ülkenin sahip olduğu firmaların uluslararası piyasalarda başarılı olma yeteneği ile birlikte devletin vatandaşlarının yaşam standartlarını ve yaşam kalitesini artırması anlamına gelmektedir. Bu bağlamda devletler ülkelerinin rekabet gücünü artırmak ve bu artışı sürdürülebilir bir hale getirmek için firma destekli ve piyasa ekonomisi tabanlı politikalar izlemelidir. Çalışmanın birinci bölümünü teorik çerçevede uluslararası rekabet gücü kavramı ve uluslararası rekabet gücünü belirleyen faktörler oluşturmaktadır. İkinci bölümde ise uluslararası rekabet gücünün teşvikinde devletin izlemesi gereken roller açıklanmaktadır. Çalışmanın üçüncü ve son bölümünde ise uluslararası rekabet gücünü belirleyen makro-ekonomik faktörler ile Türkiye ve seçilmiş olan ülkeler arasında karşılaştırma yapılmakta olup çalışmanın üçüncü bölümünün son kısmında ise Türkiye'de devletin uluslararası rekabet gücünü artırmaya yönelik izlemesi gereken politika önerileri sunulmaktadır. Türkiye hukukun üstünlüğünü benimsediği ve uyguladığı, makroekonomik istikrarı sağladığı, ekonomik ve teknolojik altyapı yatırımlarını ve kalitesini artırdığı, kayıt dışı ekonomi ve kayıt dışı istihdamı daralttığı, inovasyon gelişimini artırdığı, KOBİ'lerin rekabet gücünü artırmaya yönelik stratejiler oluşturduğu ve eğitimin kalitesini artırdığı takdirde uluslararası rekabet gücünü de artıracağı sonucuna varılmıştır.
Transfer fiyatlandırmasında peşin fiyatlandırma anlaşmaları

Günümüzde küreselleşen dünyada ülkelerin birbirileri ile hem ekonomik, hem de sosyal açıdan ilişkileri süregelmektedir. Uluslararası dış ticaret ve uluslararası mali piyasalar büyük gelişme göstermiştir. Birden fazla ülkede faaliyet gösteren çok uluslu şirketler, bazı vergisel sorunlara maruz kalmaktadır. Ülkelerin vergi kurallarının/düzenlemelerinin diğer ülkelerin düzenlemelerine uymaması durumunda, yeni düzenlemeler getirilmesi kaçınılmaz olacaktır. Bununla birlikte her ülkenin kendi vatandaşını koruma içgüdüsü de vergi sistemlerinde yeni düzenlemeleri ve anlaşmaları gerektirmektedir. Türk vergi sistemine dahil olan peşin fiyatlandırma anlaşmaları da bu düzenlemelerden biridir. Uluslararası alanda faaliyet gösteren çok uluslu işletmeler, ülkeler arasındaki mal ve hizmet transferleri yoluyla karlarını en üst seviyeye çıkarmayı hedeflemektedir. Anılan hedef doğrultusunda, çok uluslu işletmeler, yatırım yaptıkları ülkelerin yasaları kapsamında kendilerine maksimum fayda sağlayan faaliyetleri yapma eğilimindedir. Transfer fiyatlandırma yöntemlerinden biri olan peşin fiyatlandırma anlaşmaları, işletmelerin çifte vergilendirmeye tabi olmalarını engellemek adına yapılmaktadır. Başka bir ifadeyle, peşin fiyatlandırma anlaşmaları, ülkeler arasında vergi sistemi uyumsuzluğunun yol açtığı çifte vergilendirme sorununu ortadan kaldırmak ve vergi idareleri için yararlı sonuçlara ulaşmak adına, uygulamalar arasında standardizasyon sağlamak gayesiyle yapılmaktadır. Bu çalışmada, Kurumlar Vergisi Kanunu'nda yer alan düzenlemeler ve OECD düzenlemeleri çerçevesinde transfer fiyatlandırmaları kapsamında idare ile anlaşma usulüne dayanan peşin fiyat anlaşmaları, hem idare hem de mükellef açısından ele alınmaktadır. Ulusal vergi mevzuatımız çerçevesinde peşin fiyatlandırma anlaşmalarının uygulanma süreçleri, aşamaları, avantaj ve dezavantajları irdelenmiş, ülkemizde uygulanabilirliği hakkında yorumlamalar yapılmıştır.
Sürdürülebilir kalkınma teorisi çerçevesinde ekolojik vergiler ve Türkiye açısından değerlendirilmesi

Teknolojik gelişmelerle birlikte sanayi ve endüstri sektörünün gelişmesi, nüfusun artması, üretim ve tüketim tekniklerinin modernleşmesi, tüketimin hızlı olması doğal kaynakları tahrip ederek tüketmeye başlamıştır. Su, toprak ve hava gibi alıcı alanlarda yaratılan kirlilik doğal kaynaklara zarar vermiş, çevrenin kendini yenilemesini güçleştirerek ekolojik dengeleri bozmuştur. Tüm bu gelişmeler çevre üzerinde olumsuz dışsallıklar yaratmıştır. Devletler meydana gelen olumsuz dışsallıkları ve çevreye zararlı faaliyetleri önlemek için yerel, ulusal ve uluslararası çalışmalarda bulunmakta ve bu doğrultuda düzenlenen konferans, seminer ve yapılan antlaşmalarla çevre kirliliğini önlemeye çalışmaktadırlar. Ülkelerin nihai hedefi olan kalkınmanın; günümüz koşullarında geleneksel yöntemlerle sağlanamayacağının farkına varılmıştır. Bununla birlikte büyüme ve gelişmenin, çevreyle ilişkili, olumsuz dışsallıkları önleyen ya da gideren, ekosisteme zarar vermeyen yeni uygulama ve politikalarla, uzun vade de sürdürülebilirliği olan kalkınma modelleriyle sağlanabileceği görülmüştür. Kalkınma ve gelişme çalışmalarının uzun vade de çevrenin korunmasını dikkate alarak, bilinçli politikalarla yürütülebileceğinin devletlerce benimsenmesi gerektiği öngörülmüştür.
Küresel mali yönetim. IMF yapısal uyum programları ve gelişmekte olan ülkelerde yaşanan dönüşüm

Çalışmamız dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde küresel mali yönetimin kuramsal ve kurumsal arka planı ele alınarak önemli küresel organizasyonlara yer verilmiştir. İkinci bölümde çalışmamızın temel ekseni ve küreselleşmenin temel aktörü olan Uluslararası Para Fonu'nun teorik altyapısı, işleyişi ve örgütleniş biçimine yer verilmiştir. Üçüncü bölümde IMF ve Gelişmekte Olan Ülkelere uygulanan istikrar önlemleri incelenerek söz konusu istikrar politikalarının özellikle Arjantin, Meksika, Şili ve Brezilya gibi Latin Amerika ülkelerindeki etkilerine ve uygulanış biçimlerine yer verilmiştir. Dördüncü ve son bölümde ise Türkiye'nin yaşadığı ekonomik problemler, Türkiye - IMF ilişkileri 1980 öncesi ve 1980 sonrası dönemler olarak değerlendirilecek, ayrıca 2007 küresel krizinin Türkiye ekonomisi üzerindeki etkilerine de yer verilecektir. Sonuç olarak çalışmamız ülkemiz için olduğu kadar dünya ekonomisi için de çok önemli etkileri olan IMF ve Yapısal Uyum Programları'na bir bakış açısı getirmeye çalışmaktadır.
Kamu kaynaklarının etkin kullanımında fayda-maliyet analizinin uygulanmasına bir örnek: Denizli Havalimanı projesi

Çalışmada kamu yatırım harcamalarının etkinliği için karar verme yöntemlerinden fayda maliyet analizi kavramının tanımı, teorik temelleri ve uygulama yöntemleri ele alınmıştır. Yapılan yatırımlarda sadece özel faydaların değil, ulusal ekonomi açısından elde edilecek olan tüm faydaların ele alınarak projenin değerlendirilmesi gerekliliği, kaynakların optimal dağılımının sağlanabilmesi açısından oldukça önemli bir konudur. Temelini Pareto Optimalitenin oluşturduğu fayda maliyet analizinin amacı, yapılan yatırımlarda net sosyal refah artışı sağlamaktır. Fayda maliyet analizi yapmanın zorunlu olduğu bir kamu yatırımı olan havalimanı projesi üzerine ampirik bir uygulama içeren çalışmamızda, Denizli'ye mevcut havalimanının şehir merkezine uzak olması dolayısıyla yerine yeni bir havalimanı kurulması sonucu elde edilecek faydalar ve katlanılacak maliyetler fayda maliyet analizi yöntemleri çerçevesinde incelenmektedir. 'Net Bugünkü Değer' yöntemi, 'Fayda Maliyet Oranı' yöntemi ve 'İçsel Getiri Oranı' yöntemleri ile bu yatırımın yapılmasının optimal olup olmadığı sorgulanmaktadır. Çalışmada 'Denizli Yeni Havalimanı' yatırımı FMA tekniği ile analiz edilerek NBD=306.200. 245 FMO=1, 519 İGO=%30,20sonuçları elde edilmiştir. Bu sonuçlar mevcut yatırım fikrinin optimal ve uygulanabilir olduğu sonucunu vermektedir. Yapılan anket çalışmalarının da bu ihtiyacı desteklediği görülmektedir.
Kapsamlı gelir raporlamasının değer ilişkisi

TMS 1 kapsamında ülkemizde 2009 yılı itibarıyla zorunlu hale gelen kapsamlı gelir raporlaması, muhasebe kalitesi konusundaki akademik araştırmaların temel odak noktalarından birisidir. Bu raporlama ile hem gelirlerden gelirlerin düşülmesi ile elde edilen tutar hem de varlıkların değerindeki değişimler neticesinde elde edilen tutar toplamı kapsamlı geliri oluşturmaktadır. Diğer bir deyişle kapsamlı gelir, dönem net karı ile diğer kapsamlı gelirin toplamından oluşan bir bileşkedir. Bu tezde, BİST'e kote firmalara ait 2009- 2017 yılları arası veri seti kullanılarak kapsamlı gelir raporlaması değer ilişkisi perspektifinden incelenmektedir. Bulgular, kapsamlı gelirin değer ilişkisi ile dönem net karının değer ilişkisi arasında istatistiki olarak anlamlı bir farklılık bulunmadığını göstermektedir. Ayrıca, diğer kapsamlı gelirin Fiyat Modeline göre değer ilişkisi bulunmasa da Getiri Modeline göre değer ilişkisinin bulunduğu sonucu da bu tezde raporlanmaktadır.
Muhasebe meslek mensuplarının vergi ahlakına etkisi: Sakarya ili örneği

Mükelleflerin vergi ahlakına muhasebe meslek mensuplarının etkilerinden yola çıkılarak hazırlanan bu çalışmanın birinci bölümünde vergi ahlakı kavramıyla ilgili teorik bilgilere ve vergi ahlakının diğer kavramlarla olan ilişkisine yer verilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde vergi ahlakına etki eden faktörlerden ekonomik, sosyal ve demografik faktörler incelenmiş ardından muhasebe mesleği ve muhasebe meslek etiği hakkında bilgi verilmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise Sakarya ilinde yapılan alan araştırmasından elden edilen veriler incelenmiştir. 249 katılımcının cevapları SPSS 20 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Muhasebe meslek mensuplarının vergi ahlakının tespitine yönelik aralarında ilişki olabilecek belirli sorulara Ki-kare analizi uygulanmıştır. Eğer varsa söz konusu ilişkinin derecesini ve yönünü görebilmek amacıyla Goodman-Kruskal'ın gamma katsayısı hesaplanmıştır. Cinsiyetin vergi ahlakına etkisi incelenirken Mann - Whitney U testi kullanılmıştır. Eğitim değişkeni incelenirken ise Kruskal - Wallis testi uygulanmıştır. Şeffaf olmayan kamu harcamaları olsa bile sorumlu mükelleflerin vergiye gönüllü uyum sağladığı tespit edilmiştir. Öte yandan mükelleflerin vergi kaçırmaları durumunda nasıl bir yaptırım ile karşılaşacaklarını muhasebe meslek mensuplarına danışarak hareket ettikleri sonucuna ulaşılmıştır. Muhasebe meslek mensuplarının muhasebe etiğine aykırı davranışlarda bulunmadıkları gözlemlenmiştir. Vergi ahlakına etki eden demografik faktörler arasında eğitim düzeyine paralel vergi ahlakının da arttığı, aynı şekilde eğitim düzeyi arttıkça muhasebe meslek etiğine riayetin arttığı gözlemlenmiştir. Sonuç kısmında ise araştırmadan elde edilen veriler teorik bilgiler ışığında yorumlanmış ve muhasebe meslek mensuplarının vergi uyumlarını dolayısıyla mükelleflerin vergi uyumlarını artırmaya yönelik öneriler açıklanmıştır.
Finansal başarısızlık ve iflası etkileyen faktörlerin genelleştirilmiş sıralı logit modeli ile analizi

Bu tez çalışmasında, Şirketlerin finansal başarısızlık ve iflasını belirleyen faktörlerin bulunması amacıyla Altman-Z skor yöntemi, 2017 yılı içinde BİST'te kote edilen 139 sanayi şirketi için uygulanmış ve genelleştirilmiş sıralı logit modeli ile analiz edilmiştir. Çalışmada, şirketlere ait finansal ve mali tablolar ile faaliyet raporlarından elde edilen veriler kullanılmıştır. Bu veriler şirketlerin internet sitelerinden, Kap, BİST'in internet sitesinden yararlanılarak elde edilmiştir. Altman-Z skor değerleri ile şirketlerin iflas riskleri 'tehlikeli-gri-güvenli' olarak üç kategoride sıralanmış ve modelde bağımlı değişken olarak kullanılmıştır. Bağımsız değişkenler ise, şirketlerin finansal ve mali tablolarından elde edilen finansal oranlardan elde edilmiştir. Sıralı logit modeli tahminlenmiş ve tahmin edilen modelin paralellik varsayımını ihlal ettiği görülmüştür. Bağımlı değişkenin sıralı yapısı dikkate alınarak, paralellik varsayımını gevşeten bir model olan genelleştirilmiş sıralı logit modeli ile analiz edilmiş ve modelin marjinal etkilerine göre yorumlamalar yapılmıştır. Sonuçlara göre, faaliyet kar marjı, aktif devir hızı, net kar marjı, asit-test oranlarında meydana gelecek bir artış şirketin güvenli bölgede olma olasılığını arttırmaktadır. Aynı zamanda, finansal kaldıraç oranında meydana gelecek bir artışta şirketin güvenli bölgede olma olasılığını azaltmaktadır.
Ulaşım yatırımları ile kentsel toprak rantı arasındaki ilişki: Bursaray özelinde bir değerlendirme

Kentsel toprak rantı, kentsel topraklara yapılan yatırımların emlak değerleri üzerinde yaratmış olduğu artı değeri ifade etmektedir. Kent içi yerleşimi açıklama amacıyla geliştirilen kent ekonomi modellerinde ulaşım maliyetinin temel açıklayıcı değişken olarak varsayılması, kentsel topraklar ile ulaşım arasındaki ilişkinin sorgulanmasına neden olmuştur. Ulaşım sistemine erişebilmenin kentsel topraklarda ne zaman ve nasıl ortaya çıkacağı tam olarak bilinmese de uluslararası ampirik çalışmaların ortak bulgusuna göre, yerel ve/veya bölgesel düzeyde var olan kent içi raylı ulaşım sistemleri emlak değerleri üzerinde pozitif etkiye sahiptir. Bu çalışmada Bursa hafif raylı sistemin arsaların m2 değerleri üzerindeki etkisinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. BURSARAY ve İstanbul Caddesi güzergahından 159 arsa tespit edilmiştir. Bu arsaların 1999- 2018 yılları arasındaki metre kare değerleri ilgili ilçe belediyelerin resmi internet sitesinden derlenmiştir. Arsaların metre kare değerleri arasındaki artış trendlerini yorumlayabilmek için grafikler hazırlanmıştır. Arsa grupları arasındaki farkın anlamlılığını test edebilmek için analiz yöntemi olarak bağımsız örneklemler t testi ve tek örneklem t testi uygulanmıştır. Bu çalışmanın sonuçlarına göre BURSARAY'ın, istasyonlara 0-1000 metre mesafede yer alan arsaların metre kare değerleri üzerinde pozitif etkisinin olduğu tespit edilmiştir. BURSARAY ve Yalova Yolu güzergahından 0-5000 metre mesafe içinde seçilen arsaların metre kare değerleri arasında tespit edilen anlamlı farklılık ise BURSARAY'ın arsaların m2 değerleri üzerinde pozitif etkisinin olduğunu göstermektedir.
Cumhuriyet dönemi bütçe uygulamaları üzerine bir değerlendirme

Yirmi birinci yüzyılla birlikte, küreselleşme kavramı etki alanını iyice genişletmiş, ve bütün dünyada etkilerini belirgin şekilde hissettirmeye başlamıştır. Küreselleşme ülkelerin sadece iktisadi, siyasal ve sosyal etki alanlarını etkilememiş, bunun yanında devletlere ekstrafiskal fonksiyonlarda yüklemiştir. Bu fonksiyonlar sonucunda kamu mali yönetim sistemlerinde ve devletin etki alanlarında değişiklere yol açmıştır. Dolayısıyla değişen bu sistemler bütçeleme yapısını da etkilemiştir. Kamusal faaliyetlerin ifa edilmesinde etkin bir rolü olan bütçenin kamu mali yönetimine en önemli katkılarından biri de kamusal kaynaklarla kamusal harcama dengesini oluşturmasıdır.. Kamusal kaynaklar-kamusal hizmetler arasındaki dengeyi kurmak amacı güden bütçeler bazı analitik bütçe sistematiklerinden yararlanır. Kamu mali yönetiminde idarenin etki çerçevesinin çizilmesinde devlet harcamalarının GSYİH içerisindeki payının bilinmesi gerekir. Bu minvalde 90'lı yıllara gelininceye değin kamu bütçe sistemleri kamu kaynaklarının akılcı şekilde kullanmasını içermemiş daha çok yönetim sistemlerine baskı yapan grupların otoritesinde kaynak dengesini sağlamaktan uzak bir yapıda gerçekleşmiştir. Bu çalışmanın amacı ülkemizin bütçe yolculuğunun bir kronolojisini çıkartırken bir yandan da dünyada ve ülkemizde günümüze kadar kullanılan bütçe sistematiklerinin bir haritasını çıkartmaktır. Neticede dünya ekonomisine entegre olmuş bir ülkenin uluslararası iktisadi ve mali gelişmelerden etkilenmemesi beklenemez. Bu çalışmada bütçeleme sistemleri, bütçe teorileri ve uygulamaları ışığında bütçeleme tarihimiz eleştirel bir bakışla anlatılmaya çalışılacaktır. Konuya ilişkin literatürde geniş ölçüde yazılı ve interaktif yayınlardan yararlanma imkanı bulunmuş ancak ampirik ve analitik çalışmalara rastlanamamıştır.
Sosyal bütçe anlayışı ve gelir dağılımını sağlamadaki rolü: Türkiye analizi

Sosyal bütçe, sosyal kamusal gelir ve harcamalar ile kişilerin yaşam kalitesini arttırmayı hedefleyen bütçelemedir. Bu bütçelemenin iki yönü bulunmaktadır. Birincisi, sosyal harcama ile sosyal kamusal gelirden meydana gelen bir sosyal muhasebe sistemi olmasıdır. İkincisi; sosyal adalette, sosyal bütünleşmede, işsizlikle mücadelede, adil gelir dağılımının sağlanmasında, yaşam kalitesinin arttırılmasında ve yoksullukla mücadelede kullanılan orta vadeli plan olmasıdır. Sosyal bütçe kapsamında sosyal refah, beşeri sermaye, eğitim, sosyal güvenlik, sosyal sermaye, barınma, sürdürülebilir çevre, sağlık, istihdam, dinlenme, din ve kültür bulunmaktadır. Sosyal bütçenin gelir ve harcama olarak iki yönü bulunmaktadır. Sosyal bütçenin gelir kısmını sosyal kamusal gelir oluşturmaktadır. Sosyal kamusal gelirin toplanmasında; vergi adaleti, kayıt dışı ekonomi, vergi harcamaları etkili olmaktadır. Sosyal harcamalar kapsamında eğitim, sağlık, sosyal güvenlik ve istihdam harcamaları bulunmaktadır. Sosyal bütçenin teorik temeli yaşam kalitesine dayanırken uygulama yönünü sosyal refah devleti meydana getirmektedir. Sosyal bütçe yaklaşımları arasında günümüzde cinsiyete duyarlı bütçeleme, katılımcı bütçeleme ve çocuklara yönelik bütçeleme bulunmaktadır. Gelir dağılımında adalet, üretim faktörlerinin milli gelirden aldığı payların adil olmasını ifade etmektedir. Adil gelir dağılımının sağlanması devletlerin makroekonomik amaçlarından biridir. Bu amacın gerçekleştirilmesinde en önemli araç sosyal bütçedir. Çalışmanın ilk bölümünde gelir dağılımı kavramı ve teorik çerçevesi, ikinci bölümde sosyal bütçenin teorik, kavramsal ve uygulama yönü üzerinde durulmuştur. Çalışmanın son bölümünde Türkiye'deki sosyal bütçe anlayışının sosyal ve ekonomik gelişimi ile adil gelir dağılımı üzerindeki etkileri seçilmiş ülkelerle karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir.