Yerel yönetimin sunduğu sağlık hizmetleri hakkında halkın görüş ve beklentilerinin değerlendirilmesi

Bu çalışmada kırsal alanda yaşayan bireylerin demografik ve sosyal yapılarındaki özelliklere göre yerel yönetimlerden sağlık hizmeti beklentilerinin nasıl farklılaştığı, bu durumun memnuniyet düzeyini nasıl etkilediği ve bireylerde demografik ve sosyal yapının sağlık algısı üzerine etkileri araştırılmıştır. Yapılan çalışmayla yerel yönetimlerin sağlık alanındaki hizmetlerini halkın beklentileri ve ihtiyaçları yönünde sunabilmesi için bilimsel dayanak oluşturmak ve uygulayıcılara farklı bakış açıları göstermek amaçlanmıştır. Kesitsel, çözümleyici bir araştırmadır. Bursa Nilüfer İlçesine bağlı 17 kırsal mahalledeki 2476 hane evren olarak alınmıştır. Örneklem olarak ise 2476 hane listesine olasılıklı örneklem yönteminden sistematik örnekleme işlemi ile her haneye 3 yedek belirlenerek 356 haneye anket uygulaması yapılmıştır. Hane adına bir kişiye anket uygulanmıştır. Araştırmada veri toplama tekniği olarak araştırmacı tarafından yüz yüze görüşme yöntemi uygulanmıştır. Yapılandırılmış görüşme formu ile veri elde edilmiştir. Görüşmeler hanede yaşayan 15 yaş ve üstü birey ile yapılmıştır. Anket, katılımcıların sosyo-demografik yapısı, sağlık algısı, yerel yönetimlerden sağlık hizmetleri konusundaki beklentileri ve beklentilerin karşılanma durumunu belirlemek üzere hazırlanan 31 sorudan oluşmaktadır. Anket formu 5'li likert ve açık uçlu soruları içermektedir. İstatistiksel analizler SPSS (IBM Corp. Released 2013. IBM SPSS Statistics for Windows, Version 22.0. Armonk, NY: IBM Corp.) programında yapılmış olup, istatistiksel karşılaştırmalarda tip I hata düzeyi =0, 05 olarak kabul edilmiştir. Bu çalışmada, araştırma yapılan 214 hanede yatalak, engelli ve yaşlı yaşadığı saptanmıştır. Hanede en çok eş-kadının sağlık sorunu yaşadığı anlaşılmıştır. Belediyenin sağlık hizmeti sunmasının halkın gözündeki saygınlığını artıracağı anlaşılmıştır. Belediyelerin sağlık hizmetindeki başarısının siyasi tercihi olumlu yönde etkiler ifadesinde kararsızlık yaşandığı görülmüştür. Erkeklerin, çalışanların, kalabalık hanede yaşayanların, 65 yaş ve üstü olanların, eğitim seviyesi mahalleye göre yüksek olanların, sağlık algısı daha iyi bulunmuştur. Katılımcıların son bir ay içerisinde ilk sırada reçete yazdırma, sonra sırasıyla muayene, laboratuvar, hemşirelik, diş hekimliği ve acil müdahale hizmetlerini aldığı saptanmıştır. 'Belediye öncelikli olarak kime sağlık hizmeti sunmalıdır? ' Soru ifadesine birinci sırada kimsesizler sonra sırasıyla yaşlılar, herkes, maddi durumu kötü olanlar, engelliler ve çocuklar şeklinde bulunmuştur. Belediyelerden sunulması istenen hizmetler incelendiğinde; ilk sırada kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetleri sonra hastane, tıp merkez, poliklinik açılması, hasta nakil hizmeti, sağlık hizmetlerinin hepsi, evde tedavi hizmeti ve eczane açılması veya ilaç temin edilmesi hizmetinin sunulması istendiği anlaşılmıştır. Belediyenin sınırları içerisindeki kimsesiz, yatalak, engelli kişileri tespit ederek sağlık hizmeti sunmalı ifadelerini istedikleri saptanmıştır. Aile hekimliği sisteminin sağlık hizmetleri ile ilgili beklentileri karşılamamasına rağmen aile hekimliği uygulamasından sonra belediyelerden sağlık hizmetleri ile ilgili beklentilerinin artmadığı saptanmıştır. Belediyenin çevre sağlığı hizmetini yeterli verdiği saptanmıştır. Belediyenin yaptığı sağlık hizmetlerinden zamanında haberdar olmadıkları ve sağlık hizmetleri hakkında yeterli bilgilerinin olmadığı anlaşılmıştır. Sağlık hizmetleri konusunda ihtiyaç ve beklentilerini belediye yetkililerine iletmede, sunulan sağlık hizmetlerinden yeterince faydalanabilmede ve belediyenin sağlık hizmeti sunarken halkın beklentilerini göz önünde bulundurmasında en yüksek puanın katılıyorum ve kararsızım arasında olduğu anlaşılmıştır. Katılımcının yerel yönetimden sağlık hizmeti ile ilgili beklentilerine ve beklentilerinin karşılanma durumuna sosyo-demografik yapının etkisi olduğu saptanmıştır.