turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Seyitömer Höyüğü'nde bulunmuş Orta Tunç Çağı'na ait bir depo mekanı

Bu çalışmada, Kütahya ili, Seyitömer Linyit İşletmeleri Müessesesi Müdürlüğü rezerv sahası sınırları içinde kalan Seyitömer Höyük'te 2008 yılında açığa çıkartılan ve Orta Tunç Çağı'nın ilk çeyreğine tarihlenen, höyüğün kuzeyinde yer alan 16 no'lu mekan ile bu mekanda in situ durumda gün ışığına çıkarılan buluntular incelendi. Seyitömer Höyük Orta Tunç Çağı tabakaları, MÖ. 2 Binyılın ilk çeyreğine tarihlenen Asur Ticaret Kolonileri Çağı (ATKÇ; MÖ. 2000 /1900-1750) ile çağdaştır. Orta Anadolu ve Mezopotamya bölgeleri arasında yoğun organize ticaretin yapıldığı bu dönemde, Orta Anadolu Bölgesinin özellikle Batı Anadolu'nun iç kesimi ile olan kültürel ve ticari ilişkileri hakkındaki bilgilerimiz şimdilik, az sayıdaki araştırmalardan elde edilen verilerden sağlanmaktadır. Konumu itibari ile, Batı Anadolu Bölgesinin İç Batı kesiminde yer alan Seyitömer Höyüğü'nde, bir yandan Batı Anadolu diğer yandan Orta Anadolu Bölgeleri ile ilişkili olduğunu gösteren buluntular ele geçmişştir. Özellikle Seyitömer OTÇ çanak çömlek malzemesi, Orta Anadolu'nun Asur Ticaret Kolonileri Dönemi'ne tarihlenen Kültepe, Alişar, Acemhöyük, Konya-Karahöyük gibi önemli merkezleri ile benzerlik gösterir. Seyitömer Höyük OTÇ tabakalarında yoğun bir şekilde karşımıza çıkan fırın ve atölye/işlikler, yerleşimin bir seramik üretim merkezi olduğunu ve ticaretinde de önemli bir yer tuttuğuna işaret etmektedir. Çalışmanın konusunu oluşturan 16 No. lu mekan, Seyitömer'in bu özelliğini değerlendirebileceğimiz verilere sahip olmasıyla dikkat çekmektedir. Söz konusu mekanın konumu ve mekan içindeki çanak çömlek buluntuları ile bu buluntuların mevcut durumları; kapların form ve teknik özellikleri açısından nitelikli olmaları, kapların mekan dışında ve höyük genelinde az sayıda bulunması, kapların ele geçtiği odanın depo olarak tanımlanmasında etkili olmuştur.
Iasos antik kenti mozaikli ev ve çevresindeki yapı grupları

Antik mimarinin en önemli yapı türlerinden olan konutlar, kronolojik ilerlemenin bir sonucu olarak gelişerek kompleks bir hal alırlar. Roma Dönemi'yle birlikte gelişen mimari anlayış, farklı ihtiyaçlara estetik kaygılarla yaklaşarak çözüm arayışını sürdürür. Hellenistik konut mimarisinde ortaya çıkan peristyleli evler, Roma Dönemi'yle birlikte yerini atriumlu evlere bırakır. Ancak bu süreçte bazı yapılar her iki dönemin farklılığını da kullanarak planlanmıştır. Bunun en güzel örneklerinden biri olarak gösterilen Iasos Mozaikli Ev'de bu gelişmeleri takip etmek mümkündür. Roma Dönemi içerisinde inşa edilen yapı tipik bir Roma konutu olmasına karşılık, peristyleli bir avluya sahip olarak planlanmış olması sebebiyle farklı bir planlama grubuna girmesine neden olmuştur. Mozaikli Ev, her iki dönemi de mimari açıdan yansıtmasından kaynaklı analojik olarak önemli bir yere sahiptir. Antik dönem mimarisinde görmeye alışkın olduğumuz mimari elemanların Mozaikli Ev özelinde farklılıklar yansıtmayarak devam etmiş olması dönemsel etkilenmenin birer yansıması gibidir. Özellikle fresk ve mozaik özelinde bakıldığında Efes Yamaç Evler ve Pompei ile diğer Campania bölgelerinde in situ olarak korunan konutlarla büyük ölçüde analojik benzerlik göstermesi önemlidir.
Hanover ressamı

Bu çalışmanın amacı, pişmiş toprak Klazomenai tipi lahit bezeyen ve erken lahit ressamlarından biri olan Hanover ressamının stilini araştırmaktır. Ressama ait daha önce birçok kez yayınlanan sekiz ayrı lahit ve lahit parçalan bulunmaktadır. Bunlar C. l, C.2, C.2a, C.3, C.4, C.5, C.6 ve C.7 Ümitleridir. Hanover ressamının şimdiye kadar stilini ve kronolojisini içeren detaylı bir çalışma yapılmamıştır. C.8 olarak adlandırdığım, 1979 yılında Klazomenai antik kentinde bir tümülüsten ele geçen lahit, Hanover ressamının kariyerinde önemli bir rol oynamıştır. Bu örnek bizlere, Hanover ressamının stil gelişimi ve ressamın diğer lahit ressamları ile ilişkilerinin belirlenmesi açısından yeni bakış açıları kazandırmıştır. C.8 lahti, siyah ve rezerve figür tekniği ile bezenmiş bir lahit olup, M. Ö. 6 yüzyılın ortasına verdiğim C. l, C.2, C.2a, C.3, C.5 ve C.6 lahitlerinden daha sonraki bir tarihte yapılmış olmalıdır. Cook tarafından C.4 ve C.7 olarak numaralandırılan lahitler ise C.8 ile aynı zamanda, M. Ö. 6 yüzyılın sonunda yapılmış olmalıdırlar. S. 1 (82/10) olarak adlandırdığım diğer bir lahit ise, Klazomenai Yıldıztepe nekropolisinden 1982 yılında ele geçmişştir. Yıldıztepe nekropolisi bu lahit için M. Ö. 546 ve öncesi bir tarihi vermektedir. Bu lahit ilk bulunduğunda Hanover ressamına ait olduğu düşünülmüş, çalışmam sonucunda ise S.1 lahti ile Hanover ressamı arasında direkt bir bağlantı görülememiştir. S.1 lahtinin stil özellikleri, Hanover ressamının yanında çalışmış başka bir ressama işaret etmektedir. Stockholm 1671 ressamı olarak adlandırdığım bu ressam S. l ve S. 2 lahitlerini bezemiştir. Konuyu özetlersek, Klazomenai erken lahit ressamlarından biri olan Hanover ressamının çalıştığı tarihler için M. Ö. 560 ve M. Ö. 520 yılları uygun düşmektedir.
Knidos liman caddesi Heroon'u cephe mimarisi

Izgara planlı kentin kuzey-güney doğrultusunda uzanan en büyük caddesi olan Liman caddesi kent ulaşım ağının kilit noktalarından biridir. Nitekim cadde çevresinde yoğunlaşan yapılar bu fikri desteklemektedir. Güneyde yer alan stoa'nın batı bitimine bitişik şekilde kuzeye doğru devam eden ve doğu duvar üzerinde yer alan kapı açıklıklarından anlaşıldığı kadarıyla yaklaşık stoa odaları ölçülerinde kuzeye doğru yapıların devam ettiği görülmektedir. Bu yapıların caddeye bakan duvarları dörtgen bloklarla örülürken, çalışmamız kapsamında değerlendirilen yapının cephesi anıtsal bir formda inşa edilmiştir. Bu sebeple her iki yanında bulunan yapılardan farklı bir işlevi olduğu düşünülmektedir. Fakat yapı içerisinde henüz kazı çalışması yapılmadığı için net bir şey söylemek mümkün değildir. Cadde içerisindeki işlevi hakkında çeşitli fikirler bulunsa da, cephe bloklarının gösterdiği Geç Antoninler dönemine ait mimari stil ve özellikler net bir tarihi aralığı vermektedir. Bu sayede yapı İ. S. 2. yy'ın son çeyreğine tarihlenebilmektedir.
Ana tanrıça ışığı altında Gerga'daki eserlerin değerlendirilmesi

Gerga antik kenti Aydın ili Çine ilçesi Alabayır köyü yakınlarındaki Deliktaş Mevkiinde bulunmaktadır. Kent Alabanda'nın doğusunda, yaklaşık 14 kilometre uzağında yer almaktadır. Gerga'nın kalıntıları Türkiye'deki en ilginç yerleşmelerden biri olarak tanımlanabilir. Buradaki tüm eserler Roma Dönemine aittir. Bu kent Karia kültürünü yansıtan farklı ve önemli bir yerdir. Kentte Temenos Terası ile çevrili olan alan üzerinde bizim Tapınak, Merkezi Kült Yontusu, Kutsal Steller, Kadın Heykeli ve Çeşme Yapısı olarak adlandırdığımız kalıntılar bulunmaktadır. Bu alandaki kalıntılarda Gerga, Gergas, Gergakome isimli karakterler bulunan yazıtlar vardır. Bundan başka bu tür yazıtları içeren birçok kayalar da dikkat çekmektedir. Yaklaşık 2 km2'yi kaplayan bu alan üzerindeki yontuların fizyonomisi ve yapılar bize onların Ana Tanrıça olabileceğini göstermektedir. Kentte yapılarda kullanılan harç ve yazıtların biçiminden hareketle kent Roma Dönemine ait olmalıdır.
Ms 2-7 yüzyıllar arasında Adrassus kenti

'MS 2-7 Yüzyıllar Arasında Adrassus Kenti' adı ile yapmış olduğumuz bu tez çalışmasında, Eski Çağ Tarihine tanıklık etmiş Adrassus yerleşmesini ele alacağız. Adrassus Antik Çağ yerleşimi Mersin ili Mut ilçesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Yalnızcabağ Mahallesi, antik yerleşim yerine en yakın günümüz yerleşmesidir. Adını aldığı Adras Dağı'nın eteklerinde kurulmuş, günümüz yol koşullarının elverişli olmadığı bir alanda hayat bulmuştur. Stratejik amaçlar doğrultusunda kurulduğunu düşündüğümüz yerleşim yeri, iç bölgeler ile liman kentleri arasındaki bağlantıyı sağlayan önemli bir kavşak noktası üzerinde yer almaktadır. Ayrıca yerleşim yerinde genel olarak büyük ebatlarda yapılan lahitler ve kaya mezarları bu yerleşimin askeri bir garnizon kenti olabileceği varsayımını da ortaya koymaktadır. Adrassus, Antik Dönem'de Laranda'dan Germanikopolis'e ve Kelenderis'e giden önemli bir güzergah üzerindedir.
Sinop arkeoloji müzesindeki hellenistik döneme ait gümüş sikkeler

Bu tez çalışmasının amacı 'Paphlagonia' Bölgesi kentlerinden birisi Sinope'nin tarihini ve Sinop Arkeoloji Müzesindeki Hellenistik Döneme ait gümüş sikkeleri incelemektir. Antik ve modern kaynaklar, sikkeler ve yazıtların verdiği bilgiler doğrultusunda kentin tarihine ışık tutmaya çalışılmıştır. Bu çalışmada çeşitli yıllarda müzeye kazandırılan sikkelerden yola çıkarak Hellenistik dönemde Sinope'nin genel özelliklerinden, kültürel gelişmelerden, gümüş sikkeler üzerinden bölgenin; hangi kentlerle ilişkide oldukları, ekonomik, kültürel yapısı, dinsel yapısı ve siyasal gelişimi incelenecektir.
Anadolu'da antik çağ altın ve gümüş takı buluntuları: Araştırmaların aşaması hakkında bir değerlendirme

Bu çalışma, Anadolu'da antik dönem altın ve gümüş buluntuları üzerine yapılmıştır. Çalışmanın amacı, Anadolu takı buluntularının incelenmesi ve yapılan çalışmaların değerlendirilmesidir. Bu hedef doğrultusunda, takı yapımında kullanılan malzemelerin, üretimi ve kullanımı incelenmiştir. Altın ve gümüşün kullanılmaya başlamasından Bizans Dönemine kadar olan zaman diliminde takılar sınıflandırılmıştır. Sınıflandırma içinde, takı ve takı sanatının gelişimi ve değişimi örneklerle incelenmiştir. M. Ö.3. binden itibaren kullanılan altın ve gümüş takılar ile ilgili araştırmalar değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, Anadolu takı sanatı hakkında çıkarımlar yapılmıştır.
Kadın gladyatörler

Antik Roma'da büyük ilgi ve heyecan uyandıran gladyatör oyunlarına, kadınların da katılımı ile Roma halkı yeni bir eğlence biçimini benimsemeye başlamıştır. Kadın gladyatörler de erkek gladyatörler kadar popülerlik kazanmış, ilgi ve merak uyandırmış, aynı zamanda oyunların ihtişamını da yükseltmiştir. Ancak kadınların arenalarda erkekler kadar iyi performans göstermeleri ve zamanla gösterilerde yer alan kadınların sayısındaki artış, toplum için büyük bir endişe yaratmıştır. Özellikle de soylu kadınların sosyal statülerini tehlikeye attığı endişesi ile kadınların arenalara çıkmasını engellemeye yönelik kararnamelerin çıkarıldığı görülür. Her ne kadar kadınlar da erkekler kadar sevilmiş ve ilgiyle izlenmişse de kadınların arenalarda olması, Roma toplumunda tanımlanan erkek rolünü üstlendikleri algısını oluşturmuş ve bu durum tehdit unsuru olarak görülmüştür. Roma tarihi boyunca kadın gladyatörlerden antik kaynaklarda sık sık bahsedilse de haklarındaki bilgilerimiz oldukça sınırlıdır. Bu nedenle kadın gladyatörlerin varlığına ilişkin yazılı kaynaklar ve arkeolojik veriler incelenmiş ve toplamda sekiz adet olan kadın gladyatör örneği, kadın gladyatörler konusunda önemli fikirler edinmemizi sağlamıştır.
Larisa akropolündeki propylon'un mimari-tipolojik özellikleri

Bu yüksek lisans tezi kapsamında, Aiolis antik kentlerinden biri olan Larisa akropolündeki propylon konu alınmıştır. 1932 yılındaki kazıda ortaya çıkarılan yapı, 2017- 18 Larisa Yüzey Araştırması kapsamında tekrar incelenmiş ve bu iki çalışma neticesinde elde edilen veriler değerlendirilmiştir. Çalışmanın ikinci kısmında Larisa'nın tarihçesine, yerleşim özelliklerine, mimari arka planına ve kısmen araştırma tarihçesine değinilmiştir. Bu tarihsel ve mimari arka plan ile yapının kent ile olan ilişkisinin çözümlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın üçüncü kısmında Larisa Propylonu'nun belgelenmesine, tanımlanmasına, yapının mimari özelliklerine ve sorunlarına yer verilmiştir. Bu araştırmadan önce yapı ile ilgili yapılan çalışmalar bu bölümde incelenmiştir. Belgeleme çalışmaları kapsamında yapının üzerinde bulunduğu sur ve temenos duvarı ile ilişkili taş planı, uzun ve kısa yönde iki kesiti ve görünüş çizimleri ve farklı detaylarda fotoğraflanması yapılmıştır. Yapı ile ilgili 1932 ve 2017- 18 arazi çalışmaları karşılaştırılmıştır. Yapının mevcut kalıntı durumu tanımlanmış, mimari özellikleri ve karşılaşılan sorunlar belirlenmiştir. Yapılan belgeleme çalışmaları ve kalıntıların ayrıntılı tanımlanması ile Larisa Propylonu'nun plan tipolojisinin ve mimari özelliklerinin kavranabilmesinde altlık olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın dördüncü kısmında propylon mimarisi ana hatlarıyla ele alınmıştır. Propylon yapı türünün tanımlamaları ve özellikleri derlenmiş ve belirli açılardan Larisa Propylonu ile benzerliklerin görüldüğü örnekler üzerinden incelenmiştir. Propylon mimarisi ve tarihsel sürecinin incelenmesi ile Larisa Propylonu'nun kendi yapı türü içerisinde nerede konumlandığının anlaşılması amaçlanmıştır. Çalışmanın son bölümünde 20. yüzyıl Larisa rapor yayınındaki bilgiler, yapının mevcut kalıntı durumu ve alanda bulunan propylon'a ait olarak yorumlanan mimari parçaların özellikleri değerlendirilmiş ve propylon mimarisinin genel özelliklerine dayanılarak çeşitli restitüsyon önerileri üretilmiştir. Bu öneriler kapsamında Larisa Propylon'unun rölöve çizimleri üzerinden restitüsyon plan, kesit ve görünüşleri geliştirilmiştir. Bu öneriler üretilirken dayandırılan gerekçeler ve ortaya çıkan restitüsyonların nitelikleri ayrıca tartışılmıştır. Bu çalışmada temel amaç, yapının belgelenmesi ve mimari özelliklerinin tartışılması ile özgün bir yapı tipi olan propylon mimarisi içinde nerede konumlandığını kavrayabilmektir. Plan biçimlenişi ve inşaat ayrıntılarının incelenmesiyle, özelliklerinin belirlenmesi ve restitüsyon önerilerinin üretilmesi hedefler arasındadır.
Van gölü havzasında Erken Demir Çağı takı geleneği

Van Gölü Havzasında Urartu Krallığının çekirdeğini oluşturan Erken Demir Çağı Nairi ve Uruatri Beylikler Dönemine ait kazı ve araştırması yapılmış ve yayınlarda bulunan yerleşim yeri ve mezarlardan ele geçirilen takıların incelendiği tezimizde, Urartu Takı Sanatı için kaynak olan takılar incelenmiştir. Bu takılar arasında bulunan birçok takı daha sonra Büyük Urartu Krallığı tarafından geliştirilerek kullanlmıştır. Hayvan protomlu bilezik örnekleri stilize halden Klasik Urartu bileziğine, Küresel ve Konik başlı iğneler hayvan figürlü, toruslu iğnelere dönüşmüştür. Küpe yapımı basit yuvarlak kesitli halka biçiminden pandantifli, sarkaçlı küpelere dönüşmüştür. Biçim zenginliğinin yanı sıra yapım teknikleri ve kullanılan malzemeler de Urartu'da değişmiştir. Yapılan araştırmalar ve kazılarda ele geçen bulgular takının kadın erkek ayrımı yapılmaksızın bol miktarda kullanıldığını göstermektedir. Aynı zamanda bu takılar sadece süslenme amacı gütmemiş fonksiyonel olarak da kullanılmıştır. Kimi zaman nazar için kimi zaman sosyal sınıf belirlemek için kimi zaman da basit olarak elbiseleri veya saçları tutturmak için kullanılmıştır. Erken Demir Çağı Takı malzemesi genel olarak demirdir ve demir malzemesinin değerli bir maden olması nedeniyle takılarda çeşitli tekniklerde işlenerek kullanılmıştır. Demirin yanında aynı zamanda diğer madenler de az da olsa kullanım görmüştür. Van Gölü Havzası'nda Erken Demir Çağ'ı Takı Geleneği, kendinden sonraki Urartu kültürü içinde kendini göstermektedir.
Dağlık Kilikia'da tapureli antik yerleşimi kiliselerinin incelenmesi

Tapureli antik yerleşimi, Mersin ili Erdemli ilçesinde, Erdemli'nin yaklaşık 36 km. kuzeyindeki Tapureli köyü içerisindedir. Tapureli, bölgede kırsal alanda kurulmuş yerleşimler arasında konumu ve kalıntılarıyla öne çıkmaktadır. Yerleşimin iyi korunmuş kalıntıları ise son kullanım evresi olan Geç Antik Döneme aittir. Bu kalıntılar arasında sekiz kilise bir şapel ve çok sayıda konut yer almaktadır. Yerleşimde sürdürdüğümüz çalışmalarda, antik yerleşimi dolaşan iyi korunmuş taş döşeli antik yolların tespit edilmiş olması planlı bir yerleşime işaret eder. Tapureli antik yerleşiminde, daha önceden burayı ziyaret etmiş gezgin ve araştırmacılar tarafından, herhangi bir yazıt olmadığından harfler ile adlandırılarak kayda alınmış beş kilise bilinmektedir. Son dönem de sürdürmekte olduğumuz yüzey araştırmaları kapsamında yerleşimde üç kilise daha keşfedilmiştir. Bu çalışma Tapureli Antik yerleşiminde bulunan kiliselerin incelenmesini amaçlamaktadır. Yerleşimin en dikkat çekici grubunun kiliseler olması bunları incelemeyi zorunlu hale getirmektedir. Gerek yerleşimdeki kamusal yapılar olmaları gerekse de yerleşim içindeki dağılım ve konumları kiliselerin, yerleşim hakkında önemli veriler sağlayacağını gösterir. Bu kapsamda yerleşimdeki kiliselerin ayrıntılı incelemelerinin yapılması ve belgelenmeleri amaçlanmaktadır. Sahip oldukları yapısall ve plansal özellikler böylelikle ortaya çıkarılacaktır. Bu sayede yerleşimdeki sekiz kilise arasındaki benzerlikler ve farklılıkların tespit edilmesi ve bunların sebeplerinin tez içerisinde tartışılması amaçlanmaktadır.
Kızıldere Definesi

İnsanlık tarihinin en önemli buluşlarından biri de sikkedir. Sikkeler döneminin siyasi, ekonomik, dini ve sosyal yaşantısı hakkında birçok bilgi vermektedir. Kesin ve net bilgi vermeleri açısından arkeolojik buluntular arasında ayrı bir öneme sahiptir. Kendi aralarında değerlendirildiklerinde ise toplu bulunan sikkeler yani defineler, daha net bilgi vermelerinden dolayı son derece önemlidir. Bu kapsamda ülkemiz çeşitli yollarla bulunan sikkeler ile numismatik çalışanlar için bir laboratuvar görevi görmektedir. Bu çalışmanın konusunu oluşturan Kızıldere Definesi, Aydın İl'i Nazilli İlçe'si Kızıldere Köyü'nde bulunmuştur. Çalışma kapsamında definedeki 391 adet sikke incelenmiştir. Roma İmparatorluğu Dönemi'ne ait sikkeler 39 farklı imparator, imparatoriçe ve caesarı temsil etmektedir. Definedeki en erken tarihli sikke Claudius (MS 41 -54), en geç tarihli sikke II. Claudius (Gothicus MS 268 -270) Dönemleri'nde darp edilmiştir. Yaklaşık 229 yıllık bir zaman aralığına sahip olan sikkeler, Roma sikkelerinin zengin tipolojisi hakkında önemli veriler sunmaktadır. Kızıldere Definesi'ne ait sikkeler 8 farklı darphanede darp edilmiştir. Kistophorik tetradrahmi, denarius ve antoninianus sikkelerin darp edildikleri birimlerdir. II. Claudius Dönemi'ne tarihlenen en geç tarihli sikke definenin muhtemel gömü tarihinin MS 268- 270 veya hemen sonrası olduğunu göstermektedir.
İmparator Tiberius zamanında(M. S.14-37) Anadolu ile Roma İmparatorluğu arasındaki sosyo-politik ilişkiler

çağda Asia Minor olarak bilinen bu yarımada bereketli topraklarasahipti. Tarım için çok uygundu ve tarihte at yetiştiriciliğiyle anılan Anadolu'dageniş otlaklar vardı. Anadolu eski çağlarda büyük kervan yollarının üzerindeydi. Göçün, ticaretin ve uluslararası ilişkilerin can damarıydı. Çağlar boyunca, bu topraklar, doğu politikası için bir üs olmuştur. Bu yüzden, büyük krallıklar Asia Minor'u fethetmeye çalışmışlardır. RomaAnadolu'nun önemini hemen kavramıştır. Fakat M. Ö. 129 yılına kadar Anadolu'da hiçbir yeri ilhak etmemiştir. Anadolu'daki sorunları bir hakem gibi Roma çıkarları doğrultusunda, çözmeyi tercih etmiştir. Caesar ve Augustus, Anadolu'ya hakim olmanın üç kıtaya hakim olmak anlamına geldiğini fark etmişlerdi. Caesar'ın ölümünden sonra, Augustusgüçlenmiştir. Roma'yı tek başına yönetmek istiyordu fakat gerçek niyetini saklamışve cumhuriyetin kurumlarını korumaya çalışıyormuş gibi davranmıştır. Roma'yıSenatus'la beraber yönetmeye başlamıştır. Önceleri, hiçbir şeyi değiştirmemiştir. İnsanlar bu rejimin de cumhuriyet olduğuna inanmışlardır. Halbuki, Senatus ve meclislerin yetkileri sınırlandırılmıştı. Zamanla, Roma'da tek güç oldu. Tiberiusda Augustus politikasına sadık kalmıştır. Augustus, Anadolu'daki sorunları askeri güçle çözmemiştir. Çoğunlukla, diplomasiyi tercih etmiştir. Eyaletlerdeki zalim valileri cezalandırmıştır. Tiberiusda bu politikayı devam ettirmiştir. Eyaletlerden gelen vergileri kontrol etmeye çalışmıştır. M. S. 17 ve 23 yıllarındaki depremlerde, Anadolu'da zarar görenkentlere yardım etmiştir. Tıpkı diğer Roma Eyaletleri gibi, Anadolu'dan alınan vergileri kontrol etmiştir. Tiberius, tıpkı Augustus gibi Anadolu'daki eyaletleri kültür yoluylaRomalılaştırmaya devam etmiştir. Bu politika sonucunda, Anadolu'daki kentlerTiberius Devri'nde, imparatorluk ailesini onurlandırmak için tapınaklar inşaa etmiş, yazıtlar, heykeller dikmiş ve sikkeler basmıştır. Anadolu'daki dini inançlarasaygı göstermiştir. Anadolu'daki halk Roma egemenliğini tanımıştır. Anadolu'daPax Romana yani Roma barışı sağlanmıştır.
Urartu dönemi tunç eser sanatı ve ayanis verilerinin değerlendirilmesi

Uygarlık tarihinde sosyoekonomik ve sosyokültürel yapının devletlerin/krallıkların sanatını doğrudan etkilediği görülmektedir. İnançlarını, zaferlerini, günlük yaşantılarını, korkularını ve hayal dünyalarını tunç eserler üzerine yansıtan Urartu Krallığı'nın tunç eser sanatını, Urartu Krallığı'nın kültürel ve sosyal yapısının bizlere yansıması olarak değerlendirebiliriz. Urartu kültürüne atfedilen tunç eserler üzerine işlenen motif ve figüratif bezemelerin bir kısmı ait olduğu dönemin olağan sanat özelliklerini yansıtırken, bir kısmı da dönemin çağdaş uygarlıkların sanatından etkilenerek bağımsız ve yerel üslup özellikleri taşımaktadır. Bu bağlamda birçok geometrik ve bitkisel motif Urartu sanatı boyunca tutarlı olarak varlığını/devamlılığını sürdürmüştür. Gerek motif ve figüratif bezemelerde gerekse üç boyutlu eserlerde karşımıza çıkan farklılıkların/değişimlerin, usta farklılıklarından çağdaş uygarlıklarla olan kültürel etkileşimlere değin geniş bir sebep sonuç ilişki ağı vardır. Bunların yanı sıra Urartu Kalelerinden/Kentlerinden ele geçen tunç eserin tek bir krala ait olmadığı, Karmir Blur, Ayanis ve Toprakkale kazılarında olduğu gibi farklı zamanlardaki nesnelerin aynı alanda tutulduğu ve aynı kaleden farklı krallara ait olduğu tespit edilen eserler ortaya çıkarılmıştır. Ayanis Kalesi/Kenti'nde ortaya çıkartılan ve savunma silahlarından, saldırı silahlarına ; mimari süsleme elemanlarından, taşınabilir objelere değin geniş bir yelpazede karşımıza çıkan tunç eserler, kültürel mirasımızın en önemli eserleri arasında yerini almıştır. Bu çalışma kapsamında Urartu tunç eser sanatının genel özellikleri çerçevesinde Ayanis Kalesi/Kenti'den ele geçen bir grup tunç eserlerin değerlendirmesi yapılacaktır.
Ayanis kalesi'nden ele geçen taş eserlerin teknik ve stilistik açıdan değerlendirilmesi

İnsan ve çevre arasındaki organik bağ, insanın dünyaya bakış açısınıbelirleyebilmesinde de oldukça etkilidir. İnsanoğlunun tarihsel sürecinde de bu bakış açısını ya da diğer bir deyişle kendini ifade ediş sürecini en etkili şekilde mimari ve sanat yoluyla aktardığına şahit olunmuştur. Bu bağlamda Dağlık Doğu Anadolu'yabakıldığında da yaşamını sürdürebileceği oranda işlevselliğin dışına çıkan, farklı üretimler ortaya koyabilen, teknik ve estetik açıdan hep bir gelişim çizgisine tanık olunantek siyasi oluşum olarak karşımıza Urartular çıkmıştır. Kuşkusuz bu süreci tetikleyenunsur, beylikler halinde yaşayan halkların birleşip bir araya gelmesi ile siyasal olarakmerkezileşmiş bir toplum yapısının ortaya çıkışıdır. Sosyo-kültürel ve sosyo-ekonomikdüzeyde görülen değişimler bu süreci tetiklemiş olmalıdır. Urartuların, Van Gölü Havzası'nın merkezini oluşturduğu geniş bir coğrafya da -ki bu geniş ifadesinin içerisine yayılımda olduğu Sevan ve Urmiye Gölü Havzaları da dahiledilir- ana yapı malzemesi taş olan onlarca kent ve kale inşa ettirerek, yaylanın ilk anıtsal mimari örneklerini ortaya koymuştur. Sadece gösterişleri ve boyutları ile dikkat çekenyapılar da değil, sanatsal anlamda da taşı Urartu kültürünün spesifik unsurlarında çok fazla kullanmışlardır. Bu bağlamda taşa dayalı sanat anlayışının gelişkinlik gösterdiğievre olarak Argişti oğlu Rusa'nın döneminin öne çıktığı görülmüştür. Ancak KralRusa'nın inşa ettirdiği bu kentler içerisinde taşa dayalı tüm ögelerin hepsinin bir arada görülebildiği tek yerleşim olarak Ayanis ayrıcalıklı bir öneme sahip olmuştur. Ayaniskentinin sitadelinde yer alan bu ögeler, krallığın bu son sürecinde gelişen taşa dayalı sanat anlayışının gelişmesindeki etkenleri gösteren veriler de sunmuştur. Bu dönem ile birlikte kendini gösteren sosyal, ekonomik, kültürel ve hatta dini değişimlerin Ayanis sitadelinintapınak cella duvarlarında, podyumlarında ya da taş kaplarında saklı olduğu açıkça görülmüştür. Etkileşim unsuru birçok öge de kendine ait sanat anlayışını bir şekilde yansıtan Urartuların Ayanis'te uyguladığı bu mimari ve sanatsal anlatılar, her ne kadar geç kalınmış bir sanat anlayışının ürünü olsa da krallık içerisinde var olan taşa dayalı sanatın varlığını göstermesi açısından oldukça önem arz etmiştir.