turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Tanzimat'tan II. Meşrutiyet'e Demirci kazası

Bu çalışmada, Aydın Vilayetinin Saruhan sancağına bağlı Demirci kazasının Tanzimat'tan II. Meşrutiyete kadarki idari, sosyal ve ekonomik durumu incelenmiştir. Çalışmada, 1844- 1845 yıllarında yazılan temettuat defterleri, XIX. yüzyılın ikinci yarısına ait Demirci şer'iyye sicilleri, 1878 yılından 1908 yılına kadar yayınlanan 26 farklı yıla ait Aydın vilayeti salnameleri, Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nden elde edilen belgeler ve Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi'nden temin edilen vakıf ve vakfiyeler kullanılmıştır. Çalışma, giriş ve dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde kazanın idari taksimatı, resmi görevlileri, mahalleleri ve köyleri, ikinci bölümde nüfusu, dini ve sosyal yapıları ile sosyal yaşantısı, üçüncü bölümde ziraati, hayvancılığı ve ticari durumu ve dördüncü bölümde de adli ve askeri durumu hakkında bilgi verilmiştir. Osmanlı Devleti'nin Tanzimat'tan sonra idari, mali,, askeri ve adli alanlarda yaptığı yeniliklerin etkileri kazada da görülmüştür. Bu. etkiler arasında kaza idare meclisinin, belediye teşkilatının, nizamiye mahkemelerinin, posta ve telgraf müdürlüğünün, iptidaiye ve rüştiyelerin kurulması zikredilebilir. XIX. yüzyılın ikinci yarısında kaza müdürleri ve kaymakamlar tarafından idare edilen Demirci'de. 15 mahallede 1453 hane vardı. Ayrıca kazaya üç nahiye ile 127 köy bağlı idi. Kazada tarımsal faaliyet olarak bağcılık, hububat ekimi ve XIX. yüzyılın son çeyreğine kadar da kök boya ziraati yapılıyordu. Kazada değişik iş kollarında çalışan esnaflar içinde dericilerle dericiliğe dayalı sektörlerde çalışan esnaflar sayı olarak fazla idi. Halıcılık da kazanın iktisadi hayatında belli bir öneme sahipti. Halı dokunmasına 1880 yılında başlanmış ve bu konuda kısa zamanda olumlu gelişmeler sağlanmıştı. Kazada dini ve sosyal yapı olarak camiler, mescidler, medreseler zaviyeler, hamamlar, Mevlevilere, Kadirilere, Rufailere ve Nakşibendilere ait tekkeler ile Rumlara ait bir kilise vardı. Çalışmada ayrıca kazadaki aile yapısı ve kullanım eşyaları ile meydana gelen sosyal olaylarla ilgili şer'iyye sicillerine dayalı olarak bilgiler verilmiştir.
Karahisar-ı Sahib Sancağı'nda ayanlık müessesesi (1784-1848)

Bu çalışmada, şer' İye silenlerinden hareketle kara- hisar-ı Sahib Sancağı'ndaki ayanlık müessesesinin yapısı incelenmeye çalışılmıştır. Araştırma kapsamına aldığımız yöre, Anadolu'da çağlardan heri önemli 'bir yerleşim merkezidir. Anadolu'nun Türkleşmesi süreci, içerisinde de sırasıyla Büyük Selçuklular, Anadolu Selçukluları, Eşref Oğulları, Germiyan Beyliği ve son olarak Osmanlı idaresinde kalmıştır. Karah. isar- 1 Sahib Sancağı, Osmanlı idari yapısında sancak statüsünde olup Anadolu Eyaletine bağlanmıştır. Bu bölgede ayanlığın etkisi, İmparatorluk genelinde olduğu gibi XVII. yüzyıl sonlarında görülmeye başlamıştır. Celali isyanları ardından daha da hızlanan merkezi çözülme, bölgedeki ayanların güçlerinin artmasına sebep olmuştur. XVIII. yüzyıl boyunca, devletin artan masraflarını karşılamak amacıyla sık sık başvurulan Himdad-ı hazariye', sefer masrafları için tahsil edilen 'imdad-ı seferiye' ve diğer öncelikli vergilerin toplanmasında, K. arahisar-ı Sahib ayanları aktif rol oynamışlardır. Bölgenin huzurunun sağlanması, merkezi hükümete ters düşen memurların cezalandırılması, zaman zaman görülen eşkıyalık hareketlerinin bastırılması ve toprağa bağlı halkın topraklarını terk etmelerinin önlenmesi ayanlara verilen görevler arasındadır. Diğer yandan bölgede üretimi yapılan 'güherçile' ve 'enfiye'nin toplanması işini de ayanlar üstlenmişlerdir. Konar-göçer halkın hareketlerinin kontrol altına alınması ve yerleşik halka verdikleri zararların sebep olduğu kargaşalıkların önlenmesinde de bölgenin ayanlarına önemli görevler verilmiştir. ii Kazandıkları nüfuzlarını daha da arttırmak amacıyla zaman zaman birbirleriyle mücadele etmiş olan ayanlar, halka zarar vermişlerdir, Ayanlık mücadelelerinin halka zarar vermesi, bu tür mücadelelerin önlenmesi yolunda merkezi hükümeti sıkı tedbirler almaya yöneltmiştir. Karahisar-ı Sahih sancağı'nın sahip olduğu ulaşım şebekesi ile hükümet merkezine yakınlığı, burada devlete baş kaldıracak nitelikte bir ayan zümresi yaratmamışsa da küçüklü büyüklü bir kısım ayanlar bölgede varlıklarını hissettirmişlerdir. En nüfuzlu hanedan olarak gördüğümüz Turunç- zadeler ve Molla-zadeler bile kendilerine yeterli birsüretim yoğunluğunun üstüne çıkamamışlar, bu sebeple yeniden üretim koşullarını sağlayamamışlardır. Çok az miktardaki birikimlerini de yeniden üretim yerine, bazı hayrat işleri ile han, hamam, konak gibi yatırımlarda kullanmışlardır.
Karasi livasının Edremit kazasına ait tereke kayıtlarının transkripsiyon ve değerlendirmesi

Tereke kayıtları, son yarım asırdır sosyal tarih çalışmalarının önemli ögelerinden biri konumundadır. Bu kayıtlar küçük yerleşim yerlerinde şer'iyye sicilleri içine kaydedilmektedir. Nüfusun daha fazla olduğu şehirde ise sadece bu kayıtlardan oluşan defterler mevcuttur. Edremit Tereke kayıtları da kendilerine, Edremid Şer'iyye Sicilleri içinde yer bulmuştur. Bu çalışmada 1220, 1221, 1222, 1223 ve 1224 numaralı defterler incelenmiş 1645 ila 1732 yılları arasında tutulmuş olan tereke kayıtlarının transkripsiyon ve değerlendirmesi yapılmıştır. Bu çalışma 40'ı kadın, 99'u erkek, toplamda 139 kişinin tereke kaydını içermektedir. Kayıtlarda yer alan kişilerin; servet miktarına bakıldığı zamançoğunluğunun orta düzeyde olduğunu söylemek mümkündür. 139 tereke sahibinin, 527 mirasçısı olduğu görülmüştür. XVII. ve XVIII. yüzyılda Edremit'in ekonomik hayatının genelde tarıma dayalı olduğu tarımında, zeytincilik ve bağcılık temelli olduğu anlaşılmaktadır. Hayvancılık ve ticaretin daha geri planda olduğu elde edilen verilerden anlaşılmaktadır. Bu çalışmada XVII. ve XVIII. yüzyıldaki EdremidKazasının sosyo-kültürel ve sosyo-ekonomik yapısı hakkında arşiv belgelerine dayanan doğru ve geçerli bilgiler ortaya konulmaya çalışılmıştır
2156 numaralı Safranbolu Şer'iyye Sicili: Transkrip ve değerlendirme

Bu çalışma 2156 numaralı Safranbolu şer'iyye sicil defteri esas alınarak hazırlanmıştır. Defter 1905- 1906 yıllarına aittir (H.1324-1325). Çalışmamız; içindekiler, giriş, defter içerisindeki belgelerin sıralı özet ve transkribi, değerlendirme, sözlük ve orijinal nüshadan bazı bölümlerin eklenmesinden mürekkeptir. Giriş bölümü ikiye ayrılmıştır. Birinci bölümde Safranbolu'nun geçmişşten günümüze kısa bir tarihçesi verilmiş ikinci kısımda ise şer'iyye sicilleri ve önemi üzerinde durulmuştur. 2156 numaralı defterin orjinal kısmında bazı sayfaların boş olduğu görülmüş ve çalışmaya deftere bağlı kalınarak 34 numaralı belge ile başlanmıştır. Transkrip öncesinde belgelerin kısa özetleri yapılmıştır. Değerlendirme bölümünde ise belgelerin tasnifi yapıldıktan sonra tespit edilebildiği kadarıyla belgelerde geçen yerleşim yerlerinin isimleri, idari görevlileri ve günlük hayatta kullanılan eşyalar listelenmiştir.
Müstakimzade Süleyman Saadeddin'in Devhatü'l-Meşayih Osmanlı Şeyhü'l-İslamlarının Biyografileri adlı eserinin transkipsiyon ve değerlendirilmesi

Devhatü'l-Meşayıh, Müstakimzade Süleyman Sadeddin Efendi'nin yazmış olduğu Osmanlı Şeyh ül-İslamlarının biyografilerinden oluşan bir eserdir. Eser ilk Osmanlı Şeyhülislamı kabul edilen Molla Fenari'den başlatılmıştır. Rusumat Muhasebecisi Rifat Efendi tarafından eklenen zeyl ile 1863- 1865 yılları arasında görev yapan Şeyhülislam Ömer Hüsameddin Efendi'ye kadar, toplam 108 Şeyhülislamın biyografilerini içerir. Müellif, Şeyhülislamların soy bilgilerini, doğum yeri ve yılına ait bilgileri ve eğitim hayatlarını olabildiğince ayrıntılı bir şekilde vermiştir. Bunların yanı sıra Şeyhülislamların hangi zaman aralığında ve hangi görevlerde bulundukları, hayatlarının ileri safhalarında ne ile meşgul oldukları, vefat yeri ve sebebi dahil her türlü bilgiyi bizlere ulaştırmıştır. Ayrıca Şeyhülislamların yazdığı eserler de verilmiş olup, şiir ile ilgilenen Şeyhülislamlara ait şiirlerinden küçük örneklere de yer vermiştir. Eserde Şeyhülislamlar anlatılırken devrin tarihi olayları, yaşanılan sıkıntılar, Yeniçeri isyanları ve diğer ayaklanmalarla ilgili bir takım bilgiler de verilmiştir. Satır aralarında devrin iç çekişmeleri de gözümüze çarpar. Devlette görev almayan müellif, hadiseleri aktarırken oldukça tarafsızdır diyebiliriz. Müstakimzade, eseri yazarken süslü ve ağır bir dil kullanmıştır. Uzun cümleler ile abartılı ve şiirsel anlatımı dikkat çekmektedir. Eserin kenarlarına, eser içerisinde vermeyi düşünmediği veya sonradan yapmak istediği eklemeleri de derkenar olarak düşmüştür.
II. Abdülhamid Dönemi'nde Sinoplu Devlet Adamları (Sicill-i Ahval defterlerine göre: 1879-1909 )

Osmanlı Devleti'nde biyografi çalışmaları 'Tezkire' ve 'Tabakat' adı verilen eserler şeklinde hazırlanmaya başlanmış, yükselme döneminden itibaren farklı alanlarda, farklı meslek guruplarına ait önemli biyografik eserler ortaya konulmuştur. Bu biyografik çalışmaların önemli bir kısmı padişahlar, hanedan mensupları, önemli devlet adamları ve alimlerin hayatlarını konu edinmiştir. Osmanlı Devleti'nde biyografi yazımı geleneğinin kökleşmesinde Sultan II. Abdülhamid dönemi bir dönüşüm noktası olmuştur. Bu dönemde tutulmaya başlanmış olan Sicil-i Ahval Defterleri biyografik malzeme sorununun aşılmasında önemli bir aşama olmuştur. Osmanlı Devleti'nde gelişen bürokrasinin neticesi olarak, II. Abdülhamid döneminde gittikçe genişleyen bir memur kadrosu meydana gelmiştir. Bu memurların atama, terfi, yer değişimi konularında bir düzen sağlamak amacıyla 1879 yılında Sicill-i Ahval Komisyonu kurulmuş ve memurların özgeçmişşleri kayıt altına alınmaya başlanmıştır. Bu kayıtlar, 201 defterde toplanan yaklaşık 92 binden fazla Osmanlı memurunun sicil kayıtlarını oluşturmuştur. Çalışmamızda Sicill-i Ahval defterleri esas alınarak Sinoplu memurlar incelenmiştir. Bu defterlere göre Sinop merkez nüfusuna kayıtlı 115 Müslim, 4 gayrimüslim olmak üzere 119 memur tespit edilmiştir. Bu çalışmada 119 Sinoplu memurun kayıtlı olduğu defterler esas alınarak memurların isim ve lakabı, baba adı, doğum tarihi ve yeri, memurların tahsil durumu, hangi dilleri konuşup yazabildiği, eserinin olup olmadığı, aldığı ödüller ve cezalar tespit edilmiştir. Bu suretle XIX. yüzyıl sonu ve XX. yüzyıl başlarında Sinop'un sosyokültürel durumu ortaya konulmaya çalışılmıştır. v Çalışmamız Giriş ve üç bölümden meydana gelmektedir. Giriş bölümünde konumuzun daha iyi anlaşılabilmesine katkı sağlamak maksadıyla Osmanlı bürokrasisinin genel görünümü ve biyografi çalışmalarının önemi üzerinde durulmuştur. Birinci Bölüm'de; Sultan II. Abdülhamid devri bürokratik yapısında meydana gelen değişim, Sicill-i Ahval Komisyonu nun kuruluş ve işlevi, İkinci Bölümde; Sinop'un idari, iktisadi, nüfus ve eğitim durumlarından yüzeysel olarak bahsedilmiştir. Üçüncü Bölüm'de ise Sinoplu memurların isimleri, lakapları, unvanları, meslekleri, eğitim durumları, aldıkları rütbeler, nişanlar ve madalyalar, memurlara isnat edilen suçlar ve memurlara verilen cezalar ele alınmıştır. Sinoplu 119 memurun sosyal, ekonomik ve kültürel durumları incelenmek suretiyle memurların kimlikleri, aile yapıları ve istihdam alanlarının yanı sıra Sinop'un XIX. yüzyıl sonu ve XX. yüzyıl başındaki sosyo-kültürel durumu ortaya konulmuştur. Sinop'un sosyo-kültürel tarihine katkı sağlayacak olan çalışmada, Sinop'taki idari kurumlar, eğitim ortamı, okullar, yörede en fazla kullanılan insan isimleri, yörede mevcut sülaleler ve yörede icra edilen meslekler gibi çeşitli konular hakkında mühim veriler ortaya konulmuştur.
1 numaralı Tevziat Defteri ( H.1207-1208 / M.1792- 1793 ) ( 1/ 32 Sayfa)

Bu çalışmada 18. yüzyılın sonları ve 19. yüzyılın başlarında Osmanlı Devleti'nin merkezi otoritesinin iyice zayıflaması ve devamlı vuku bulan savaşlar neticesinde, devlet ekonomisinin kötü bir duruma düşmesi ele alınmıştır. Taşrada otoritesini kaybeden Osmanlı Devleti, halkı Ayan, Vali, Sancakbeyi, Mutasarrıf gibi yöneticilerin ve güçlü kişilerin ellerine bırakmak zorunda kalmış, bu yöneticiler ise devletin belirlediği vergiler dışında halka fazladan vergi yükleyip zulüm etmişlerdir. Bölgeye atanan devlet görevlileri ve yerli güçlerin anlaşmaları sonucu adalet kavramı iflas etmiş; halk hakkını arayamaz hale getirilmiştir. Savaş ve barış zamanında alınan imdad-ı seferiyye ve imdad-ı hazeriyye vergileri halktan devamlı alınır olmuş ve tekalif-i şakka türünden vergiler ihdas edilerek halk perişan bir duruma düşürülmüştür. Sonuç olarak ağır vergi yükü altında ezilen fakir halk ya yerini yurdunu terk etmek zorunda kalmış ya da eşkıyalık hareketlerine katılmıştır. Bu dönemde ''adalet'' kavramının içi boşaltılmaya başlanmış, adaleti uygulamakla görevli olan kadılar gücü elinde bulunduranlarla hareket edip; halktan imza ve harcı defter adıyla devletin almadığı aşırı vergiler talep etmişlerdir.
Yaver-i Ekrem İbrahim Derviş Paşa'nın hayatı ve icraatları: 1812-1896

Derviş Paşa, 1812 yılında Lofça'da doğdu. Babası Lofça ayanlarından Gençİbrahim Ağa'ydı. Gençlik dönemini Lofça'da geçiren Derviş Paşa, daha sonra İstanbul'a gelerek Asakir-i Mansure-i Muhammediye'ye katıldı. Askeri yeteneğe sahip olan paşa 1836 yılında Binbaşılığa yükselerek askeri komuta kademesinde yerini aldı. Bu tarihten sonra hızla yükselen Derviş Paşa, Kırım Harbinde Feriklik rütbesini elde ederken Karadağ Savaşı sırasında 1862 yılında askeri komutada en yüksek rütbe olanMüşirlik rütbesini elde etti. Askeri alandaki başarıları merkezin dikkatini çekmekteydi. Bu sayede mülkiyede de görev almaya başladı. Yanya Valiliği ile başlayan mülkigörevleri, Selanik, İşkodra, Manastır, Diyarbakır, Bosna valilikleriyle devam etti. Askeri ve mülki idaredeki başarıları daha da yükselmesini sağladı. 1876 yılında önceBahriye Nazırı olan Derviş Paşa, daha sonra Seraskerlik makamına getirilerek askerikademede en üst noktaya ulaştı. Kısa süren Seraskerliğinin ardından 93 Harbi'ndeBatum Orduları Komutanı olarak görev yaptı. Savaş sonunda Batum'un Rusya'yateslim edilmesinin ardından İstanbul'a geri döndü. 93 Harbi'nden sonra yaşanan toprak kayıpları Derviş Paşa'nın görev yerlerini belirler mahiyetteydi. Savaş sonrası Arnavutluk Kıtasına giden Derviş Paşa, Ülgün'ün Karadağ'a teslimini ilegörevlendirildi. Bu görevdeki başarısı ile Mısır'a Fevkalade Komiser olarak atandı. Komiserliğinden sonra II. Abdülhamid'in güvenini de kazanmasıyla birlikte YıldızSarayında tekrar oluşturulan Yaverlik Kurumunda Yaver-i Ekrem olarak görev aldı. 1896 yılındaki ölümüne kadar danışmanlık görevini sürdürdü. Arnavutluk ve Rumelikıtası hakkında daha çok görüş bildiren Derviş Paşa, çeşitli komisyonlarda görev aldı. 22 Haziran 1896 tarihinde vefat eden Derviş Paşa, Sultan II. Mahmud Türbesinedefnedildi.
Erzurum ve Trabzon vilayetlerinde salgın hastalıklar (1838-1914)

Salgın hastalıklar, eski çağlardan itibaren milyonlarca insanın hayatına mal oldu. Salgınları önlemek için Avrupa'da kurulan karantina sistemi, Osmanlı Devleti'nde 1838 yılında resmi olarak uygulanmaya başlandı. İran ve Rusya'da da sık sık salgın hastalıkların ortaya çıkması sebebiyle bu coğrafya, Osmanlı Devleti için hastalıklar bakımından her zaman tehditkar bir bölge konumundaydı. Bu durum, söz konusu devletlere sınır olan Erzurum ve Trabzon vilayetlerini öne çıkardı. Bu devletlerde yaşanan salgınların Osmanlı topraklarına bulaşmaması için hem kara hem de deniz yönünden tedbirler alındı. Ayrıca söz konusu vilayetlerde, diğer yerlerden bulaşan salgınlarla birlikte yerel olarak çıkıp toplum sağlığını etkileyen hastalıklar da vardı. Hastalıklara karşı önlemler alınarak karantinahaneler kuruldu. Şehirler arasındaki karantinalarda insanlarla birlikte ticari ürünler de belirli bir süre tutuldu. Bu sebeple ulaşım aksarken ticari faaliyetler de sekteye uğradı. Erzurum ve Trabzon'la birlikte Osmanlı topraklarının genelinde yaşanan salgınlara karşı devlet, kısıtlı imkanlarını kullanarak tedbir almaya çalışmışsa da çeşitli sıkıntılar yaşandı. Bunun temel sebebi, devletin ekonomik olarak zor durumda olmasıyla birlikte birçok konudaki altyapı eksikliğiydi. Sonuç olarak 19. yüzyılda salgın hastalıklara karşı tedbir alınmışsa da hastalıkların sosyal ve ekonomik hayat üzerindeki olumsuz etkisinin önüne geçilemedi.
19. Yüzyılda Efes harabeleri İngiltere'ye nasıl götürüldü?

Efes antik kentindeki arkeolojik kazı çalışmaları; Avrupa'daRönesans'la birlikte gelen fikirlerden etkilenen arkeoloji meraklılarının, antik dönem sanat eserlerine ilgi duymalarıyla ve diğer ülkelere eski eser arayışınaçıkmaları sonucunda başlamıştır. Yunan ve Roma medeniyetlerinden kalma zengin kalıntıların bulunduğuAnadolu, Avrupalıların dikkatini çekmiştir. Bu amaçla Anadolu'ya gelen yabancıların yaptığı kazılar, Maarif Nezareti tarafından izne bağlanmışsa da, bazı araştırmacılar izin alırken bazıları ise izin almamıştır. İngilizler ve Avusturyalılar bu kazılar sonucunda elde ettikleri eserleri, kurdukları müzelerde sergilemişlerdir. Efes antik kentinden İngiltere'yegötürülen eserler de British Museum'da sergilenmiştir. Osmanlı Devleti, eski eserlerin korunması konusunda Tanzimat dönemine kadar bir bilince sahip değilken, Tanzimat döneminin getirdiği bir takım yeniliklerle farklı bir süreç başlamış ve var olan eserler için ilk defa müze kurma fikri 1840 yılında ortaya çıkmıştır. Bunun sonucunda da 1846'da Fethi Ahmet Paşa tarafından resmi ilk müze kurulmuştur. Bu tarihten itibaren Anadolu'dan çıkarılan eski eserlerkurulan müzede toplanarak sergilenmeye başlanmıştır. Anadolu'ya kazı yapmak amacıyla gelen kişiler, Osmanlı Devleti'nin içerisinde bulunduğu siyasi ve ekonomik zayıflığından faydalanmışlardır. Bazeneski eserleri satın almışlardır. Kimi zaman da antik eserleri gizlicegötürmüşlerdir. Bu durum 1881'de Müze-i Hümayun müdürü olan Osman Hamdi Bey ve birtakım aydın grup tarafından tepki ile karşılanmıştır. Osman Hamdi Bey, özellikle Osmanlı Devlet müzeciliğinin gelişimini ve Osmanlı İmparatorluğu'nda arkeolojinin sağlam temellere oturmasını sağlamıştır.
8 numaralı Şam-ı Şerif Ahkam Defteri'ne göre Şam bölgesinde ekonomik ve sosyal hayat (1839-1843)

Ahkam Defterleri, Osmanlı Devleti'nde adalet prensibinin yansımalarını görebileceğimiz, Osmanlı tarihi araştırmalarında çok önemli bir kaynak durumundadır. Muhtevaları itibariyle de pek çok araştırma sahasını ilgilendiren özelliğe sahiptirler. Bu çalışmada, Şam bölgesinin tarihine ve idari taksimatına, ayrıca Ahkam Defterlerine ilişkin bilgiler verilmiştir. 8 numaralı Şam-ı Şerif Ahkam Defteri kayıtlarındaki bilgiler ışığında, Şam Bölgesindeki ekonomik ve sosyal hayat, bölgede yaşanan değişme ve gelişmeler, ayrıca Tanzimat reformlarının bölgedeki uygulamaları ve etkileri değerlendirilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın sonucunda, hükümlerde karşımıza çıkan çeşitli konulardaki anlaşmazlıklar ve şikayetler karşısında, merkezi idarece verilen kararların, adaleti tesis etmek için, yerel idare üzerinde bir çalıştırma mekanizması ve denetim unsuru olarak kullanıldığı, Tanzimat reformlarının, bölgede, idarenin etkinliği nispetinde uygulandığı sonuçlarına varılmıştır.
Osmanlı Devleti'nin son döneminde Giresun uleması (1879-1909)

Osmanlı Devleti'nin en uzun yüzyılı olarak nitelendirilen XIX. yüzyılın ikinci çeyreğinde yapılan reformlardan biri de II. Abdülhamit döneminde kurulan Sicil-i Ahval Komisyonu olmuştur. Bu komisyon Osmanlı Devlet teşkilatında görev alan memurların, vazifeleri süresince hal tercümelerine konu olan, özel haller veya memuriyet görevleri süresince gelişim aşamalarını izlemek amacıyla resmi belgelerin kaydedildiği defterlerin tescil işlemini yürütmüştür. 1879 yılında Dahiliye Nezareti'ne bağlı olarak kurulan Sicil-i Ahval Komisyonu'nun ve 1896'da bu komisyonun lağvedilmesiyle onun yerine teşkil edilen Me'inurin-i Mülkiye Komisyonu'nun faaliyetleri sonucu 1879- 1909 döneminde düzenlenmiş olup bu dönemde devlet hizmetinde bulunan memurların sicil kayıtlarını içermektedir. Bu çalışmada son dönem Osmanlı Devleti'nde yaşayan Giresun doğumlu 48 ulemanın sicil kayıtlarına bakılarak doğum tarihleri ve aile bilgileri, eğitim durumları, memuriyet durumları, işledikleri suçlar ve aldıkları cezalar, aldıkları hizmet ödülleri, yazmış oldukları eserler ve bürokratik kariyerleri incelenmiştir. Çalışmamızda gerek İstanbul Müftülüğü Meşihat Dairesi Arşivi, gerekse Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivi'nde bulunan Giresun ulemasının dosyaları titizlikle incelenmiştir. Bu çalışmanın Giresun'un sosyal, kültürel tarihine ve bölge araştırmalarına önemli katkı sağlaması ümit edilmektedir.
Ali İktisat Meclisi 1927-1935

Ali İktisat Meclisi, Büyük Buhran öncesinde Türkiye'deki ekonomi politikalarını yönlendirmek ve hızlı bir gelişmeyi sağlamak amacıyla kurulan bir danışma ve uzlaşma kurumudur. On dokuzuncu yüzyılın ortalarından başlayarak yirminci yüzyılın ortalarına kadar gittikçe artan bir seyir gösteren sınıfsal ayrışma ve sonucunda sınıf savaşları, üreticilerin de yönetime ortak olma düşüncesini beraberinde getirmiş, meslek örgütlerinin de temsil edilmesi görüşleri yaygınlık kazanmıştı. Gerek bu muhalefetin güçlenmesi gerekse savaş sonrası büyük bir ekonomik çöküntü içindeki birçok ülkede toplumsal uzlaşmayı sağlamak ve ülke ekonomisini kurup güçlendirmek için devlet tarafindan meslek örgütlerinin de siyasal yapı içinde kurumsallaşmasına gidilmişti. Kapitalist gelişme politikasını izleyen fakat sınıfsal ayrışmayı engellemek isteyen yeni bir ideoloji 'korporatizm' bu amaçla yola çıkmış ve toplumu meslek örgütleri ile sarmayı amaçlamıştır. Çeşitli Avrupa ülkelerinde görülen 'Yüksek Ekonomi Konseyleri ' de bu ideolojinin bir sonucudur. Bu çalışmada, Osmanlı döneminden gelen kalkınma çabalan içerisinde 'inilli iktisat' ve 'korporatif çözüm önerileri yanında mesleki temsilci düşüncelere de yer verilmiş, özellikle Cumhuriyet'in ilk yıllarında bazı çevrelerce hararetle savunulan fakat başarılı olamayan mesleki temsil üzerinde oldukça durulmuştur. Ali İktisat Meclisi öncesindeki Osmanlı kurumlan, meclis geleneği ve Avrupa'daki benzerleri açıklanarak Meclis'in kuruluşuna açıklık kazandırılmak istenmiştir. Meclisin kurumsal yapısı ve faaliyetleri anlatılarak kısmi bir mesleki temsilciliğin uygulandığını ve korporatizme yaklaşan ekonomik politikalar amaçlandığını söyleyebiliriz. Cumhuriyet kadrolarının gelişme ideolojilerine yer verilerek 'Ali İktisat Meclisi'nin kuruluşuna kadarki dönemde 'halkçılık' ideolojisine ve sonrasında giderek 'devletçi' ve dünyadaki gelişmelerin de etkisiyle siyasal alanda devlet-parti bütünleşmesiyle sonuçlanacak bir anlayışın hakim olmaya başladığına tezin son bölümlerinde yer verilmiştir.
An examination of daily politics and factionalism at the Ottoman imperial court in relation to the regicide of Osman II (r.1618-22)

Bu tez, Sultan II. Osman'ın (s.1618-22) 20 Mayıs 1622'de İstanbul'da gerçekleşen büyük bir askeri isyan sonucu tahtan indirilişi ve katli öncesi Osmanlı sarayında gündelik siyasetin değişen dinamiklerini ve hizipçiliğini incelemektedir. 17. yüzyılın siyasi ve içtimai krizlerinde birçok açıdan kritik bir dönüm noktası olan Sultan II. Osman'ın katli pek çok akademik araştırmaya konu olmuşsa da, Sultan Osman'ın katli öncesi Osmanlı merkez sarayında gündelik siyaset ve hizipçilik göz ardı edilmiştir. Bu çalışma göz ardı edilen bu meseleyi inceleyerek, II. Osman'ın katline dair yeni bakış açıları sağlamayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, akademik literatür tarafından henüz kullanılmamış olan, İstanbul'da ikamet eden Venedik elçisinin raporları, dispacci incelenmektedir. Bu çalışmada, II. Osman'ın katlinin öncelikle merkez ordusunun ve İstanbul halkının ciddi bir ekonomik/fiskal krizle karşılaşmasından kaynaklanan Sultan Osman'ın saltanatına karşı yabancılaşmayla ilgisinin olduğu iddia edilmektedir. Sultan Osman'ın 1621 yılında Lehistan-Litvanya Birliğine karşı düzenlediği askeri sefer ise mevcut krizi daha da derinleştirmiştir. Sefer dönüşü II. Osman'ın ekonomik ve sosyal hayata müdahaleleri bu krizin genişlemesine yol açmıştır. II. Osman'ın ve saray hizbinin bu krizi yönetmedeki başarısızlığı kısa bir sürede büyük bir isyanı tetikleyip, sultanın ve yönetimin tarzının hedef tahtasına konulmasına neden olmuştur. Bu tezde ayrıca, II. Osman'a yöneltilen sözde yeni bir sekban ordusu kurup, yeniçeri ocağını kaldıracağı suçlaması da incelenmektedir. İsyan esnasında ortaya atılan bu suçlamanın yüksek bir ihtimalle bir şayia olduğunu ve isyan hususunda kararsız kalan askerleri ve halkı kışkırtıp, isyanın saflarına çekmek amacını taşıdığı iddia edilmektedir.