turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Dolaysız yabancı sermaye yatırımları: Yatırım gelişme yolu yaklaşımı üzerine bir araştırma

Uluslararası sermaye hareketlerinin önemli bir bölümünü dolaysız yabancı sermaye yatırımları oluşturmaktadır. Dolaysız yabancı sermaye yatırımı bir firmanın üretim yapmak için yabancı bir ülkede üretim tesisi kurması, mevcut bir tesisi satın alması veya bir şube açmasıdır. Dolaysız yabancı sermaye yatırımlarını açıklamaya çalışan çeşitli teoriler vardır. Bunlardan ilki sermaye teorisidir. Sermaye teorisinin eleştirilmeyebaşlanmasıyla Hymer hipotezi, içselleştirme yaklaşımı, Aliber hipotezi, eklektik teori gibi yeni açıklamalar ortaya çıkmıştır. Ancak bunlar statik yaklaşımlardır. Dolaysız yabancı sermaye yatırımlarını açıklamaya çalışan tek dinamik yaklaşım, yatırım gelişme yolu yaklaşımıdır. Yatırım gelişme yolu yaklaşımı, ülkelerin ekonomik gelişme seviyeleri ile ülkelerin karşı karşıya olduğu dolaysız yabancı sermaye yatırımları arasında beş aşamalı bir ilişki öngörmektedir. Ayrıca yatırım gelişme yolu ile dış ticaret arasında bir etkileşim olduğu yönünde bazı görüşler vardır. Buna göre ekonomik gelişmeyle birlikte bir ülke yatırım gelişme yolunda ilerledikçe hem dış ticarette hem dolaysız yabancı sermaye yatırımlarında yaratılmış varlık yoğun ürünlerinpayı artacak, ayrıca endüstri içi ticaret ve endüstri içi dolaysız yabancı sermaye yatırımlarında da artış meydana gelecektir. Bu araştırmada Türkiye'nin 1950- 2004 dönemine ait net dış yatırım pozisyonuna dayanarak Türkiye'nin yatırım gelişme yolu belirlenmeye çalışılmıştır. Kişi başına net dış yatırım stoku değerlerine göre çizilen grafik Türkiye'nin ikinci aşamada yer alan bir ülke olduğu fikrini uyandırırken, yukarı ve aşağı doğru dizilimler sınaması ile yapılan analizler kişi başına gayri safi yurt içi hasıla ile kişi başına net dış yatırım stoku arasında bir ilişki olmadığı sonucunu vermiştir. Ayrıca yapılan karşılaştırmalarda, Türkiye'de dolaysız yabancı sermaye yatırımları ile dış ticaret arasında bir uyumun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
İmalat sanayiinde rekabet edebilirilik ve karmaşıklık: Ülkelerarası bir analiz

Rekabet edebilirlik kavramı iktisat biliminde sıkça kullanılmakta ve anlamı uzun zamandan beri tartışılmaktadır. Yapılan tanımlar çeşitli açılarına göre farklılaşmasına rağmen, bunlardaki ortak vurgu yaşam standartlarının artırılırken dış ticarette nispi etkinliğin önemidir. Bu çalışmada ilk olarak Türkiye'nin ve seçili ülkelerin çeşitli teknoloji yoğunluklarındaki alt sektörlerinin dünya ihracat paylarındaki değişimin kaynakları 1990- 2014 dönemi için BACI verileri kullanılarak pay-değişim analizleri yoluyla araştırılmış ve rekabet edebilirlik bileşeninin bu değişimlerdeki en belirleyici bileşen olduğu görülmüştür. Bununla beraber, son yıllarda hızlı ihracat artışı kaydeden Çin ve Vietnam ile yüksek teknoloji endüstrilerinde İrlanda dünya piyasalarında talebi artan ürünlerdeki uyum performansı sayesinde sektör paylarını daha fazla artırmışlardır. İkinci olarak, bir ekonominin imalat sanayiindeki sahip olduğu endüstri-spesifik ve genel düzeydeki yeteneklerin farklı teknoloji yoğunlukları altında rekabet edebilirlik ile ilişkisi araştırılmıştır. UNIDO verilerinin de dahil edildiği tahmin sonuçları, teknoloji yoğun endüstrilerde yapabilirliği temsil eden sektör-spesifik karmaşıklığın rekabet edebilirliğe diğer endüstrilere göre daha fazla katkı sağladığını göstermiştir. Düşük teknolojili endüstrilerde ise makro düzeydeki karmaşıklık rekabet edebilirliğin pozitif ve anlamlı bir belirleyicisidir. Son olarak, endüstri-spesifik karmaşıklığın temel belirleyicilerinin de endüstrinin beşeri sermaye, piyasa yapısı ve yüksek gelirli ülkelerin ithalat yoğunluğu olduğu tespit edilmiştir.
Merkez Bankası'nın finansal krizlerdeki rolü: Dolarizasyon ve senyoraj ilişkisinin incelenmesi, 1986-2010 Türkiye örneği

Gelişmekte olan ülkelerin en önemli ekonomik problemlerinden bir tanesi enflasyondur. Enflasyon yaşayan ülkenin parasının değeri düşmekte ve bunun sonucunda bireyler ve firmalar daha istikrarlı olan yabancı paraya yönelmektedir. Yabancı paranın yerli para yerine ikame edilmesine dolarizasyon adı verilmektedir. Dolarizasyonun en önemli etkilerinden biri devletin para basma yoluyla elde ettiği senyoraj gelirini azaltmasıdır. Söz konusu çalışmada dolarizasyon, senyoraj kavramları açıklanarak Türkiye'de dolarizasyonun senyoraj geliri üzerinde azaltıcı bir etkisi Granger Nedensellik analizi ile kanıtlanmıştır.
Foreign direct investment and plant location choice

Bu çalışmada ülkelerin döviz kurları, teknoloji yayılım oranı, teknolojik yeterlilikleri ve piyasa büyüklüklerinin çok uluslu bir firmanın kuruluş yeri seçimi üzerindeki etkileri oyun teorik basit bir model çerçevesinde analiz edilmektedir. Modelde, iki ev sahibi ülke vardır ve çok uluslu bir firma bu ülkelerden birine yatırım yapmayı planlamaktadır. Bu çalışma, yerel ulusal para değer kaybettikçe, gelişmiş ülkenin göreceli piyasa büyüklüğü ve teknolojinin yayılım oranı arttıkça gelişmekte olan ülkenin daha cazip hale geldiğini ortaya çıkarmıştır. Ayrıca, gelişmekte olan ülkede rekabetin artmasının gelişmiş ülkeye yatırım yapılması için gerekli olan döviz kurunun eşik değerini düşürdüğü bulunmuştur.
Kültür ekonomisi ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki: Türkiye örneği

Son yıllarda Dünya gündeminde olan 'Kültür Ekonomisi' diğer adıyla 'Yaratıcı Ekonomi' giderek büyüyen bir piyasa haline gelmiştir. Kültür ekonomisinin hacminin EUROSTAT verilerine göre istikrarlı bir şekilde artış göstermesi bunun en somut göstergesidir. Bu artışın ülkeler bazında ve dünya genelinde ekonomik büyümeyle paralellik gösterdiği de düşünülmektedir. Bu durum tezimizin ana konusu olan kültür ekonomisinin, ekonomik büyümeyle olan ilişkisinin irdelenmesine neden olmuştur. Çalışmamızın diğer bir amacı da ekonomik büyümenin mi kültür ekonomisini yoksa kültür ekonomisinin mi ekonomik büyümeyi arttıracağı sorusunu cevaplandırmaktır. Lisansüstü tez olarak hazırlanan kültür ekonomisiyle ekonomik büyüme ilişkisi ülkemizde genellikle bölgesel düzeyde ve kavramsal şekilde incelenmiştir. Çalışmamızın bir diğer amacı da bu konunun Türkiye genelinde ve ekonometrik olarak değerlendirilmesidir. Bu çalışmada ilk olarak kültür ekonomisi, ekonomik büyüme teorileri çerçevesinde incelenmiştir. Daha sonra kültür ekonomisinin dünya ölçeğinde tek bir tanımlaması olmadığı için farklı kurumların tanımlamalarına göre alt sektör ayrımları verilmiştir. Çalışmamızda temel olarak EUROSTAT'ın kültür ekonomisi tanımlaması ve alt sektör bileşenleri dikkate alınmıştır. Çalışmamızda son olarak kültür ekonomisi ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki ekonometrik olarak incelenmiştir. Analiz kısmı iki bölümden oluşmaktadır. İlk olarak kültür ekonomisinin ekonomik büyümeyle arasındaki ilişki 1998- 2016 dönemindeki çeyreklik verilerle analiz edilmiştir. Bu değişkenler arasında çift yönlü nedensellik bulunduktan sonra FMOLS analizi yapılmıştır. Uzun dönemde pozitif ve anlamlı sonuç bulunmuş ancak kısa dönemde sadece kültür ekonomisinin ekonomik büyümeyi etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmanın ikinci kısımda ekonomik büyümeyle yayımcılık, gösteri sanatları, kütüphane-müze ve sinema faaliyetleriyle ilişkisine bakılmıştır. 1981- 2016 dönemine ait yıllık verilerin kullanıldığı bu bölümde kişi başı gelirle halk kütüphanelerinde bulunan kişi başı kitap sayısı, ülkemizde kişi başı satılan gazete dergi sayıları ve kişi başı izlenen gösteri sanatları arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur.
Uluslararası hizmet ticaretinin kuramsal, ampirik ve analitik boyutları: İktisat politikası sorunları ve Türkiye bulguları

Hizmetler sektörünün önemi literatürde nicel yönü itibariyle yoğun olarak tartışılmış olmasına karşın, iktisat teorisinde özellikle de uluslararası ticaret teorisinde uzun yıllar ihmal edilmiştir. Bu ihmalin nedenlerinin başında hizmetleri tanımlamadaki ve bunları mallardan ayırmadaki zorluk gelmektedir. Günümüzde ise bilgi ve iletişim teknolojisindeki hızlı gelişmeler gerek ulusal gerekse uluslararası ticarette hizmetler sektörünün önemini hızla artırmış ve hizmet ticareti Uruguay Görüşmeleri sırasında dünya ticaret sistemi içinde yerini almıştır. Böylece, Hizmet Ticareti Genel Anlaşması ile de hizmet ticaretinde serbestleştirme çalışmaları başlamıştır. Çalışmamızda bir yandan uluslararası hizmet ticaretinin kavramsal, ampirik ve analitik boyutları ayrıntılı bir biçimde incelenmiş, hizmet ticaretine ilişkin iktisat politikası sorunları tartışılmış diğer yandan da hizmet ticaretinde GATS uyarınca gerçekleştirilen serbestleşmenin hizmet sektörleri üzerindeki olası sonuçlan incelenmiştir. Bu çerçevede Türkiye'nin hizmet ticaretinin önemi ve uluslararası ticaretteki yeri araştırılmıştır. Ülkemizde hizmet ticaretindeki serbestleşmenin sektörlerde ne gibi etkileri olduğu irdelenmiş ve elde edilen bulgular doğrultusunda da politika önerileri geliştirilmiştir. vı
Finansal sermaye hareketleri ve para politikaları ilişkisi genelinde dünya ekonomileri ve Türkiye örnekleri

Gelişmiş ülkelerin başını çektiği finansal serbestleşme olgusu, 1980'lerde gelişmekte olan ülkeleri de bu sürecin içine çekmiştir. Finansal sermayenin sınırlarını ortadan kaldıran serbestleşme politikaları ülkelerin uluslararası sistemden bağımsız para politikası belirleyebilme kabiliyetlerini ortadan kaldırmıştır. Finansal sermayenin yönlendiriciliği altına giren ulusal para politikalarının araç, amaç ve strateji seçimleri, tamamen kar güdüsünde olan bu sermayenin boyunduruğu altına girmiştir. Pek çok gelişmekte olan ülke uluslararası finans dünyasının isteği doğrultusunda düşük enflasyonu sağlamaya yönelik para politikası amaçlarına yönelmiştir. Para politikası araç ve stratejileri de bu amaca yönelik olarak belirlenmiştir. Bu durum ise ülkelerin düşük enflasyonu sağlamak dışındaki amaçları ıskalamasına ve beraberinde ise pek çok probleme neden olmuştur.
Understanding the connectedness of short term interest rates

Bu çalışmada kısa vadeli faiz oranlarının bağlanmışlık analizi sunulmaktadır. Özellikle, Diebold-Yılmaz metodolojisini kullanarak 1991- 2014 döneminde 33 ülke için 3 aylık bankalararası faiz oranlarının finansal bağlanmışlığının zaman içinde davranışı çalışılmaktadır. Kısa vadeli faiz oranlarının finansal kriz dönemlerinde yüksek ilişkili olduğu bulunmuştur. Daha önemli olarak, elde edilen sonuçlar merkez bankalarının politika faizi kararlarının kısa vadeli faiz oranlarının bağlanmışlığı üzerinde önemli etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Varyans ayrıştırması yöntemini finansal ağ sistemine uygulayarak, kısa vadeli faiz oranları arasındaki bağlar detaylı bir şekilde incelenmiştir. Toplam bağlanım endeksi, dünya genelinde büyük ve küçük kriz dönemlerinde artmaktadır. Sonuçlar, tek Avrupa para birimi olan Avro kullanımına başlanmadan önce, şokların ağırlıklı olarak AB üyesi ülkelerden kaynaklandığını göstermektedir. Avro'nun kullanımına geçilmesinden sonra, finansal şokların yayılması açısından ABD ve AB kısa vadeli faiz oranlarının daha önemli konuma geldikleri gözlenmiştir.
İkiz açıklar hipotezi ve Türkiye uygulaması (1990-2006)

Bir ekonominin yatırım ve tasarrufları arasındaki fark cari açık olarak ifade edilmekte iken, kamu harcamalarının kamu gelirlerini aşması sonucu oluşan fark ise bütçe açığı olarak ifade edilmektedir. Bu iki açığın kapatılması ülkeler için temel makroekonomik hedeflerden olmaktadır. Son yıllarda bu iki açığın birbirini etkilediği varsayımından hareketle ortaya atılan İkiz Açıklar Hipotezi'nin Türkiye için geçerliliği makroekonomik politikaların şekillenmesi açısından önem kazanmıştır. Bu çalışmada da İkiz Açıklar Hipotezi'nin Türkiye ekonomisi için geçerliliği araştırılmıştır. 1990- 2006 yılları arası üçer aylık veriler kullanılmış, Eviews programında ekonometrik analizler yapılmıştır. Çalışmanın iki temel bulgusu vardır. Bunlardan ilki bütçe açıkları ile cari açıklar arasında bir ilişkinin varlığının regresyon analizi sonucu ortaya konması. İkincisi ise, bu ilişkinin çift yönlü bir ilişki olduğunun Granger Nedensellik Testi ile belirlenmesidir. Çalışma sonucu elde edilen sonuçlar göstermiştir ki; bütçe açıkları ve cari açıklar arasında bir ilişki söz konusudur ve İlişkinin yönü hem bütçe açıklarından cari açıklara doğru hem de; cari açıklardan bütçe açıklarına doğrudur.
تحديث تدريس مادة الوقف- أنموذج ريادي

Araştırmacı, yeni bir metodoloji ve metodolojiye önerilen bir yaklaşım sunmuştur. Ayrıca direk veya internet üzerinden eğitim için bir ders kitabı olmaya uygun olup alanında modern bir ders kitabına örnek teşkil edecek şekilde tasarlamıştır. Kitabı ders olarak okutmada saha ziyaretlerini, pratik ödevleri ve materyali öğretmede pratik deneyimini belgelendirmiş bir uygulama mekanizması oluşturmuştur. Bununla beraber uluslararası deneyimdeki facebook, whatsapp, Telgram, Twitter ve Instagram gibi sosyal medya araçlarını en modern yöntemlerini ve öğretim alanında kullanımını kullanma. En önemli sosyal medyanın çok yönlü Kullanımına ek olarak sosyal medyada en modern eğitim yöntemlerine uygun ve uluslararası deneyimlerini sentezleyerek kullanmıştır. İstanbul- Sabahattin Zaim Üniversitesinde bir örnek dersin eğitimi uygulanmış ve denemesi belgelenmiştir.
Bilgi toplumuna geçiş sürecinde bilgi ekonomisi ve Türkiye üzerine bir uygulama

Uluslararası ölçekte ekonomik değer yaratan ve büyümenin itici gücü olarak görülenbilgi, iktisadi faaliyetlerde en önemli faktör haline gelmiştir. İktisadi faaliyetlerde bilginin yoğun bir şekilde kullanımı, bilgi ve iletişim teknolojilerinde yaşanan gelişmeler ve iktisadi faaliyetlerin küreselleşmesi bilgi ekonomisinin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bilgi ekonomisi, mikro ve makro düzeyde birçok değişimi gerçekleştirerek ekonomik ve sosyal hayatta bir dönüşüm sürecinin yaşanmasına sebep olmuştur. Bu çalışma başlıca şu amaçlar doğrultusunda hazırlanmıştır. 21. yüzyılının bilgi çağı olarak adlandırılmasına neden olan bilgi ekonomisinin ne olduğu ve ne gibi iktisadi etkilerdoğurduğunu ortaya koymak, bilgi ekonomisinin analizinde kullanılan değişkenleri ve ölçekleritespit etmek ve günümüzde büyük bir ivme kazanan bilgi ekonomisi sürecinde Türkiye'nin mevcut durumunu analiz etmektir. Çalışmada Dünya Bankası tarafından geliştirilen ve ülkelerin bilgi ekonomisiperformanslarını analiz etmede kullanılan KAM metodolojisi kullanılmıştır. Bu kapsamdaKAM'ın The Basic Scorecard Modeli, Bilgi Ekonomisi İndeksi Modeli ve Custom ScorecardsModeli ile 83 değişken baz alınarak Türkiye'nin bilgi ekonomisinin analizi yapılmıştır. Elde edilen bulgular neticesinde, Basic Scorecard Modeline göre genel anlamda Türkiye'nin orta düzey bir performans gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Bilgi Ekonomisi İndeksi Modeline göre Türkiye'nin özellikle eğitim ve insan kaynakları konusundakiperformansı çok dikkat çekici bulunmuştur. Küresel, bölgesel ve gelir düzeyi temelli ölçekle, eğitim ve insan kaynakları konusunda Türkiye'nin sergilemiş olduğu performansın çok düşük olduğu ortaya çıkmıştır. Custom Scorecards Modeline göre Türkiye'nin bazı değişkenler itibari ile iyi bir performans sergilediği görülürken bazı değişkenler itibari ile de iyi bir performanssergilemediği görülmüştür
Türk savunma sanayinin ekonomik etkileri ve savunma harcamaları-ekonomik büyüme ilişkisinin ekonometrik modellenmesi

literatüründe üzerinde uzlaşma sağlanamayan konulardan biri, savunma harcamalarının ekonomik büyümeye etkisinin olup olmadığı ve varsa ne yöndeolduğudur. Konu ile ilgili yapılan araştırmalar neticesinde, söz konusu etkinin her ülke için standart olmayacağı, ülkelerin yapısall özelliklerinden kaynaklanan farklılıklar arz edeceği ortaya atılmıştır. Bu sonuçtan hareketle ve Türkiye'de savunma harcamalarının ekonomik büyümeye etkisinin ne şekilde olduğunun tespiti amacıyla hazırlanan bu çalışmada; savunma harcamalarına ilişkin genel bilgilere, dünya savunma harcamalarına, Türkiye'de savunma harcamalarının genel durumuna ve finansman kaynaklarına, savunma sanayine, Türk savunma sanayi ve savunma harcamalarının ekonomik etkilerine, savunma harcamaları-büyüme ilişkisi üzerine ileri sürülen farklı görüşlere, bu ilişkinin izahı amacıyla oluşturulmuş modellere ve son olarak çalışmanın amacını gerçekleştirmek için yapılan ekonometrik bir çalışmaya yer verilmiş ve çıkan sonuç yorumlanmıştır.
Türkiye ekonomisi açısından ulaştırma sektöründe demiryolu taşımacılığının önemi ve ekonometrik model ile Türkiye demiryolu yurtiçi yük taşıma talebinin analizi (1980-2000)

11 DOKTORA TEZ ÖZÜ TÜRKİYE EKONOMİSİ AÇISINDAN ULAŞTIRMA SEKTÖRÜNDE DEMİRYOLU TAŞIMACILIĞININ ÖNEMİ VE EKONOMETRİK MODEL İLE TÜRKİYE DEMİRYOLU YURTİÇİ YÜK TAŞIMA TALEBİNİN ANALİZİ (1980- 2000 Dönemi) Meserret NALÇAKAN İktisat Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ekim 2003 Danışman: Prof.. Dr. C. Necat BERBEROĞLU Türkiye'nin ulaştırma sisteminin karayolu taşımacılığına dayalı bir yapı sergilemesi ekonomik kayıpların yanında çevresel olumsuzluklara da maruz kalmasına yol açmaktadır. Bu yüzden, gelecekte küreselleşmenin ve ekonomik büyümenin temel unsuru olarak benimsenen ulaştırma sektörü içinde 'demiryolu taşımacılığına' daha fazla kaynak ayırması ve ağırlık vermesi gerekmektedir. Bu tez çalışmasında Türkiye ulaştırma sektörü içinde demiryolu taşımacılık sisteminin önemi ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Birinci bölümde ulaştırma ve taşımacılık sektörlerinin tanımı, ekonomik yönü ve etkinlikleri ele alınmıştır. İkinci bölümde Türkiye açısından ulaştırma sektörünün tarihsel gelişimi incelenmiş ve taşımacılık sistemleri tanıtılarak demiryolu taşımacılık sistemi diğer sistemlerle karşılaştırılmıştır. Üçüncü bölümde, Türkiye demiryolu taşımacılık sistemi sektörel olarak ele alınmıştır. Dördüncü bölümde, Türkiye'nin Demiryolu Yük Taşıma Talebi ekonometrik model ile analiz edilmiştir.
Elektrik enerjisi tüketiminin ekonomik büyüme üzerine etkisi: Afrika ülkeleri üzerine uygulama

Bu çalışma, elektrik enerjisinin 1993- 2017 dönemleri arasında seçilen Afrika ülkelerinin ekonomik büyümesi üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. İlk iki bölümü, Doğu Afrika ülkelerinin bu alt bölgede yer alan üç ülke tarafından geniş ölçüde temsil edilen ekonomi ve enerji politikalarına odaklanmaktadır. Üçüncü bölüm de ise iki ekonometrik analiz yapılmıştır. Elektrik enerjisi ile ekonomik büyüme arasındaki nedensel ilişkinin varlığı araştırılmıştır. Ayrıca bütünleşme paneli modeli, VECM modeli ve nedensellik paneli analizi uygulanarak deneysel analiz yapılmıştır. Bu ekonometrik analiz, iki farklı bölgede bağımsız olarak yapılmıştır. Sonuçlar, Doğu Afrika Bölgesi'ndeki ekonomik büyüme ile elektrik tüketimi arasında pozitif bir ilişki olduğunu göstermektedir. Bu sonuçlar aynı zamanda Doğu Afrika Bölgesi'ndeki elektrik tüketimi ile ekonomik büyüme arasında nedensellik ilişkisi olduğunu göstermektedir. Başka bir deyişle, enerji tüketimindeki artışın ekonomik büyümeyi artırdığını göstermektedir. Bununla birlikte, Sahraaltı Afrika elektrik tüketiminin ekonomik büyüme üzerinde bir etkisi yoktur. Öte yandan, ekonomik büyüme elektrik tüketimini etkilemektedir.
Gelir dağılımı ve belirleyicilerinin incelenmesi; TRA1 alt bölgesi örneklemi

Bu çalışmada, sosyal ve ekonomik bir olgu olarak değerlendirilen ve ekonomik refah arayışlarının artmasıyla daha sık bir biçimde araştırmalara konu olan gelir dağılımı incelenmiş ve TRA1 alt bölgesinde gelir dağılımın belirleyicileri tespit edilmeye çalışılmıştır. Gelir, gelir dağılımı, gelir dağılımı teorileri ve ölçütleri, çalışmanın kavramsal altyapısını oluşturmaktadır. Ayrıca çalışmada Türkiye'de gelir dağılımının seyri ve mevcut durumu detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Gelir dağılımının belirleyicilerinin tespiti hususunda, bireysel gelir dağılımı teorilerinden hareketle, dağılımı belirleyen bireysel faktörler üzerinde durulmuştur. TRA1 alt bölgesinde gelir dağılımının belirleyicilerinin incelemesinde, TÜİK tarafından yapılmış, 2016 yılı Hanehalkı Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması'nın yatay kesit mikro veri seti kullanılmıştır. Kuramsal altyapı ve iktisadi öngörüyle ortaya konan değişkenler, genelleştirilmiş sıralı logit model ile tahmin edilmiştir. Çalışmanın sonuçlarına göre; TRA1 alt bölgesinde kişilerin yıllık geliri ile meslek, eğitim düzeyi, yaş, cinsiyet ve medeni durum değişkenleri arasında istatistiki olarak anlamlı ilişkiler bulunmuştur.
Tr 83 bölgesinde süt ve süt ürünleri tüketiminde tüketici davranışlarını etkileyen faktörler ve talebinin belirlenmesi

Süt ve süt ürünlerinin dahil olduğu gıda pazarlamasında, tüketicilerin satın alma davranışlarının, tercihlerinin, bilinç düzeylerinin, talep esnekliklerinin bilinmesi sektörde yer alan tedarikçilerin, firmaların ve pazarlama birimlerinin karar almalarında ve planlamalarında kolaylıklar ve büyük yardımlar sağlamaktadır. Buradan hareketle bu araştırmada, bölgesel düzeyde süt ve süt ürünlerinin tüketiminde talebinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla araştırmada, süt ve süt ürünlerine yönelik TR83 Düzey 2 Bölgesini oluşturan Amasya, Çorum, Samsun ve Tokat illerinde kentsel alanda yaşayan 1260 hane halkı ile görüşülmüştür. Gelir grupları itibariyle süt ve süt ürünlerinin tüketimine yönelik alışkanlıkları, tutumları, satın alma davranışları ve bunları etkileyen faktörler kantitatif yöntemlerle belirlenmiştir. TR83 bölgesinde hanelerin %39'u açık süt, %79'u ambalajlı süt, %0,7'si organik süt, %36'sı açık yoğurt, %72'si kapalı yoğurt, %48'si ayran, %19'u açık peynir, %88'i beyaz peynir, %71'i kaşar peyniri, %46'sı çökelek, %19'u tulum peyniri ve %34'ü tereyağı tükettiği ortaya konulmuştur. Bölgedeki süt ve süt ürünlerinin talep tahmini için Genelleştirilmiş Heckman modelinden yararlanılmıştır. Bu amaçla, birinci aşamada probit modelde hanelerin sosyo-demografik yapıları test edilmiştir. On iki ürün için ayrı ayrı modeller oluşturup tüketimi etkileyen faktörler belirlenmeye çalışılmıştır. Genelleştirilmiş Heckman modelinden elde edilen Ters Mills Oranı ikinci aşamada AIDS sistem modelinde araç değişkeni olarak dikkate alınmıştır. Yani, Doğrusal Yaklaşık İdeal bir talep sitemi olan Shonkwiller ve Yen iki aşamalı tahmin edilmiştir. Model sonuçlarına göre, incelenen süt ve süt ürünlerinin normal mal oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Tüm kendi fiyat esneklikleri negatif ve harcama esneklikleri pozitiftir. En yüksek harcama esnekliğine açık süt, ambalajlı süt, organik süt, açık yoğurt ve tereyağı sahiptir. Sonuçlar brüt ikame ve tamamlayıcıların bir karışımını ortaya koymaktadır. Diğer taraftan net ikame baskın modeldir. Demograpfik özelliklerde süt ve süt ürünleri talebinde önemli rol oynamaktadır. Araştırma konusu süt ve süt ürünleri sağlıklı bir yaşam için gün geçtikçe hayatımızda daha fazla yer almaktadır. Hem üretici hem de tüketici grupları arasındaki rekabet; üreticiler gıdaların besin değerini yükseltecek, maliyetleri düşürecek ve dolayısıyla tüketici reaksiyonlarını iyi bir şekilde incelenerek yeni tür gıdaları geliştirecektir. Talep analizlerinde genellikle ana mal grupları analiz edilmekte olup alt ürün grupları dikkate alınmamaktadır. Bu bağlamdan alt ürün gruplarının bağımsız olarak analiz edilmesi uygulanacak olan politikaların daha etkin olmasına önemli katkı sağlayacaktır.