turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Antakya'nın I Numaralı Şer'iyye Sicili

Antakya'nın I Numaralı Şer'iyye Sicili konulu yüksek lisans çalışmamın amacı, şer'iyye sicilindeki belgelerin yeni Türk Alfabesine çevirisini yaparak ilim dünyasının istifadesine sunmak ve XVIII. yüzyıl başlarında Antakya'nın genel durumunu ortaya koymaktır. Çalışmaya konu olan Şer'iyye Sicil Defteri, Hicri 1120 -1122, Miladi 1708- 1711 yıllarına ait olup 253 belgeden oluşmaktadır. Defterde başta Hüccet, İ'lam, Buyuruldu, Ferman, Berat, Mürasele, Temessük, Vakfiye, Tezkire, Keşfhame, Arz-ı hal, Veraset i'lamı, İnha, Yafte, Tereke, Zehair 1 ve Müfredat Defteri gibi çok. çeşitli belgeler bulunmaktadır. Ait olduğu dönemlerinin ve bölgelerinin dini, askeri, iktisadi ve idari özelliklerini yansıtan şer'iyye sicilleri her zaman tarih için birinci el kaynak olmuştur. Bu bakımdan I Numaralı Sicil Defteri Lale Devri'nden önceki Antakya'nın sosyal ve iktisadi hayatı hakkında önemli ipuçları ve fikir vermektedir. Antakya'nın XVIII. yüzyılın başlarında nüfus yapışım, kültürel dokusunu, halkın geçim kaynağını, ekonomik gelir durumunu, sosyal yaşantıdaki bazı çarpıklıkları sicildeki kayıtlardan öğrenmek mümkündür. Köy ve mahalle isimleri incelendiği zaman bunların çoğunun günümüzde de aym isimleri taşıyan iskan birimleri olduğu görülmüştür. Ayrıca meslek gruplarını, günlük hayatta kullanılan eşyaları, bölgede görev yapan devlet görevlilerini ve vergi türlerini de sicil kayıtlarından öğrenebiliriz. Çalışmamızı buna göre dört ana ölümde değerlendirdik. Birinci bölümde şer'iyye sicilleri ve sicillerin değerini belirterek, Antakya'nın I Numaralı Şer'iyye Sicil Defteri'nin tasnifini yaptık. İkinci bölümde Antakyanın tarihi ve coğrafi yapısına temas ettik. Üçüncü bölümde sicil kayıtlarını esas tutarak bölgede görev yapan görevlileri, mahalle ve yer adlarını ve halktan alınan vergi türlerini belirterek. Dördüncü bölümde ise I Numaralı Şer'iyye Sicili'nin yeni Türk alfabesine çevirisini yaptık. Çalışmamızı ortaya koyarken çeşitli sözlüklerden ve te'lif eserlerden istifade ettik. VTIII Numaralı Şer'iyye Sicil Defteri'nin verilerini göz önünde tutarak XVTII. yüzyıl başlarındaki Osmanlı Devleti'nin ve Antakya'nın iktisadi, idari, sosyal ve dini hayatı hakkında bilgi edinebiliriz.
H. 1324-1328 tarihli Kırşehir-Çiçekdağı Şer'iyye Sicili'nin transkripsiyon ve değerlendirilmesi

Yargı yetkisine sahip olan kadıların vermiş oldukları kararları, tuttukları zabıtları, idari, siyasi ve hukuki yazışmaları içeren tarihi vesikalar olan şer'iye sicilleri, XV. yüzyılın ikinci yarısıyla XX. yüzyılın ilk çeyreği arsındaki döneme ait Osmanlı tarihi ve kültürünün ilk elden kaynaklarıdır. Çalışmamızın temel kaynağı olan Kırşehir Şer'iye Sicilleri'nin mikrofilmleri, Ankara Milli Kütüphane'de bulunmaktadır. 17 Numaralı Şer'iye sicili Çiçek Dağı Şer'iye sicili olarak geçmektedir ama Çiçek Dağından ziyade tamamen Kırşehir'e özgü bir şer'iye sicili olup çalışmalarımızı Kırşehir üzerine yoğunlaştırmış bulunmaktayız. Sicili, Milli Kütüphane'den fotokopi yoluyla temin edilmiş olup her ne kadar H.1324- 1326 tarihli Şer'iye sicili yazsa ise de incelediğimizde anlaşılmıştır ki (H.1324- 1328 Miladi 1906 -1910) yıllarını kapsamaktadır. Kırşehir Şer'iye Sicilinin Transkripsiyon ve Değerlendirilmesi adıyla günümüz harflerine çevrilmiş, değerlendirilmiş ve kaynakça taraması yapılmıştır. Ayrıca bütün belgeler konularına göre tasnif edilmiştir. Tezin sonunda yer alan ekler kısmında teze konu olan sicilin orijinali fotokopi ile çoğaltılarak bir nüsha halinde verilmiştir. Bütün bu düşünce ve çalışmalar sonucunda Kırşehir'in ve aynı zamanda Osmanlı Devleti'nin idari, içtimai, siyasi, askeri ve iktisadi tarihine ışık tutabilecek bilgiler elde edilmiştir.
Hüseyin Avni Paşa (1820-1876)

Tezimizin temel amacı, Sultan Abdülaziz zamanında dört defa serasker, bir defa da sadrazam olan Hüseyin Avni Paşa'nın askeri ve siyasi hayatını bir bütün halinde inceleyerek, özellikle Sultan Abdülaziz'in tahttan indirilmesi ve ölümünde oynadığı rolü aydınlatmaktır. Bu konuların açıklığa kavuşturulması sırasında başvurulan başlıca kaynaklar, arşiv belgeleri, gazeteler ve araştırma eserlerdir. Hüseyin Avni Paşa, 1820 yılında Isparta'nın Gelendost ilçesinde doğmuştur. İlköğrenimini memleketinde tamamladıktan sonra medrese eğitimi almak için İstanbul'a gelen Hüseyin Avni Paşa, kendi çabasıyla Harbiye Mektebi'ne girmiş ve bu okulu dereceyle bitirmiştir. Başarılı bir komutan olan Hüseyin Avni Paşa, Harbiye Mektebi Muallimi olarak memuriyet hayatına başladıktan sonra kısa zamanda şöhret basamaklarını da çıkmaya başlamıştır. Seraskerlik, valilik, nazırlık, sadrazamlık gibi önemli görevlerde bulunarak Osmanlı siyasetinde aktif rol oynamıştır. Hüseyin Avni Paşa Kırım Savaşı'nda görev alarak üstün başarı göstermiş; Karadağ, Girit ve Bosna-Hersek isyanlarının bastırılmasında da önemli hizmetleri olmuştur. Dört defa görev yaptığı seraskerlikleri döneminde, geniş çaplı askeri ıslahat hareketleriyle dikkat çekmiştir. Azimli çalışmalarıyla modern Türk ordusunun temellerini atmıştır. Hüseyin Avni Paşa, birinci seraskerlik görevinden azledildikten sonra memleketi Isparta'ya sürgüne gönderilmiştir. On bir ay süren sürgün hayatından sonra affedilmiş ve İstanbul'a dönmüştür. Ama Isparta'ya sürgün edilmesinin ve zaman zaman çeşitli görevler verilerek İstanbul'dan uzaklaştırılmasının intikamını almak için Sultan Abdülaziz'i tahttan indirmeye karar vermiştir. 30 Mayıs 1876 tarihinde Sultan Abdülaziz tahttan indirilmiş ve 5 Haziran 1876 tarihinde de ölmüştür. Bu olaylarda en büyük rolü Hüseyin Avni Paşa oynamıştır. Osmanlı Devleti'nin önemli şahsiyetlerinden biri olan Hüseyin Avni Paşa, 15 Haziran 1876 tarihinde, Çerkez Hasan tarafından öldürülmüştür.
Osmanlı diplomatikasında mülknameler

Bu tez çalışmasında Osmanlı mülknamelerinden orijinal halde günümüze ulaşmış belgeler tespit edilip diplomatik bilimi bakımından değerlendirilmiştir. Diplomatik bilimi bakımından mülknameler herhangi bir bilimsel çalışmaya daha önce konu olmadığı için bu tezde mülknamelerin diplomatik tahliline ağırlık verilmiştir. Tez Giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Girişte mülknamelerin Osmanlı diplomatikasındaki yeri hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde XIV.-XVII. yüzyıl mülknamelerinden seçilen örnek metinler öncelikle hukuki ve tarihi bakımından incelenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde mülknameler sahip oldukları diplomatik özellikler bakımından değerlendirilmiş ve diplomatik rükünler bakımından sınıflandırılarak incelenmiştir. Ekler bölümünde ise incelenen belgelerin transkripsiyon ve görüntülerine yer verilmiştir.
XIX. yüzyıl Osmanlı ceza sisteminde dönüşüm: Zindandan hapishaneye geçiş

'XIX. Yüzyıl Osmanlı Ceza Sisteminde Dönüşüm: Zindandan Hapishaneye Geçiş' isimli bu çalışmada ceza, cezalandırma kavramları ve bu kavramların geçirdiği aşamalar ile cezanın bağlamında hapis cezası yer almaktadır. Tezde; ceza kavramı, cezanın amacı, cezalandırma yetkisinin sınırları ve kaynağı ile birlikte cezalandırmanın ilkeleri, ceza türleri ve cezanın özellikleri incelenmiştir. Zindandan hapis cezasının uygulanmasına doğru ilerleyen tarihi süreç aktarılmıştır. Hapishane konusu üzerinde önemle durulmuş ve hapis cezasının infazında uygulanan sistemlerin geçirdiği aşamalar irdelenmiştir. Ceza hukuku açısından İslam hukukunun etkisi ile Osmanlı dönemi infaz biçimleri aktarılmıştır. Hapis, ceza infaz sistemi olarak Osmanlı ceza hukukundaki yerini batılılaşma süreciyle birlikte almıştır ve bu nedenle hapishaneler XIX. yüzyılın ikinci yarısından itibaren yaygınlaşmaya başlamıştır. Bedene yönelik cezadan zindana, zindandan hapishaneye geçiş bu dönemde gündeme gelmiş olup, dönemin siyasal ve ekonomik durumları, toplumun reformlara bakışı gibi sorunlar hapishaneler konusundaki iyileştirme çabalarının istenilen düzeyde gerçekleşmesini engellemiştir.
Ebüzziya Mehmet Tevfik ve Sirac gazetesinin Latin harflerine aktarılması

İnsanoğlu, yeryüzüne zuhur ettiği andan itibaren öğrenme ve keşfetme duygusu üzerine yoğunlaşmıştır. Öyle ki yazının olmadığı dönemlerde kendini ifade edebilme maksadıyla O dönemde yaşayan insanların; heykelcikler, resimler, süslemeler ve türlü türlü aletler kullandıkları bilgisine literatürde rastlamak mümkündür. Lakin yazının icadıyla birlikte artık bilgiler haznesi gelişmiş ve birikmiş olan insanlık, Coğrafi, Tarihi, Siyasi, Sosyo-ekonomik ve Etnolojiksel kimlik arayışları içinde topluluklara bölünmüştür, bu da beraberinde kendi içine dönük ve normcu toplum yapısını getirmiştir. Onun içindir ki; bölünmüş toplumlar takriben X-XV. yüzyıllardan itibaren birbirlerinden haberdar olabilmek, büyük güç olmak, toplumunu geliştirmek ve strateji belirlemek için çeşitli yollara başvurmuşlardır bu yolların en önemlisi matbaanın icadından sonraki tecrübeler olmuştur. Çalışmamda ayrıntılı olarak vermiş olduğum üzere matbaanın gelişmesi; gazeteciliği ve gazeteciliğin getirdiği çeşitli kavramları ön plana çıkarmıştır. Bu minvalde Latin harflerine aktardığım H. 1290/M. 1873 Ebüzziya Tevfik tarafından yayım hayatına başlayan 'Sirac' gazetesi günlük bir gazete özelliği taşımakta olup, toplamda; altmış dört varakadan, günlük; dört nüsha üç sütundan oluşmaktadır. Nüshalarda ara ara resimler mevcuttur ve reklam köşeleri de yer almaktadır. Aynı zamanda O yıllarda gerçekleşen olaylar korkusuzca verilmiştir. O dönemin; gözde ülkelerinin demokrasileri, ekonomileri, sosyal hayatları, ulaşım-haberleşme fonksiyonları hakkında da bilgiler verilmiştir. Eserde en mühim bahis şüphesiz Türk toplumunun ecdadı Osmanlı Devleti'nin hal-i vaziyetinden bilgiler sunulmasıdır.
Cemal Pasha's governorate in Syria, 1914-1917

Bu çalışma, I. Dünya Savaşı dönemindeki Cemal Paşa'nın Suriye Valiliği hakkındadır. Çalışmanın amacı Cemal Paşa'nın olağanüstü yetkilerle Suriye'de bulunmasınınarkasındaki siyasi, askeri ve sosyal nedenleri incelemektir. Birinci Dünya Savaşı'nın patlak vermesi Osmanlı Suriyesi'nin tarihinde yeni bir dönemin başlangıcına işaret etti ve Osmanlı Hükümetine bütün yabancı etkilerden kurtularak Suriye'de devlet nüfuzunu kurmak için fırsat verdi. Bu amaçlarla iktidardaki İttihat ve Terakki Fırkası'nın üçüncü adamı Mısır'ı İngiliz 'boyunduruğu'ndan kurtaracak seferi organize etmek ve Osmanlı devlet otoritesini kurmak maksadıyla savaş başlangıcında Suriye'ye gönderildi. Bu tezin amacı Mısır Seferi'nin ve Cemal Paşa'nın Suriye'de devletle vatandaşları arasındakibarrierleri kaldırmak için yaptığı faaliyetlerin amacını irdelemektir. Cemal'in, Hıristiyanlar, Arapçılar, Siyonistler gibi Suriye'deki bütün etkin ve bir ölçüye kadarotonom gruplarla yaptığı mücadele incelenmiştir.
XIX. yüzyılda Büyükada'nın sosyal ve ekonomik durumu

XIX. yüzyıl, Osmanlı Devleti'nin pek çok kurumunda olduğu gibi, halkın sosyal yaşantı ve tercihleri hususlarında da değişimlerin yaşandığı bir dönemdir. Prens Adaları'nın bu değişimden en çok nasibini alan üyesi ise Büyükada'dır. Takımadanın en büyük üyesi olmasının sonucunda, diğerlerine kıyasla çok daha popülerleşen bu güzel ada, tezde ele alınan yüzyıla kadar kendi halinde bir balıkçı köyü iken, yüzyıl boyunca yaşadığı dönüşümün sonucunda bugün bildiğimiz sayfiye yeri haline gelmiştir. Levantenlerin başlattığı akımın düzenli vapur seferleri ile birlikte her kesim tarafından benimsenmesinin ardından, Ada'da çok kültürlü bir yaşantı ortaya çıkmıştır. Üstelik nüfustaki artış ile birlikte, Ada'nın sosyal yapısı kadar ekonomik yapısında da değişimler ve büyümeler başlamıştır. Bu çalışmada, Ada'nın söz konusu dönemdeki çehresi, değişik açılardan ve belgeler ışığında yansıtılmaya çalışılmaktadır.
19. yüzyıl Osmanlı Saray mobilyaları: Batılılaşma etkisi ve biçimsel açıdan yemek kültüründeki değişim süreci

Bu çalışmada, Batı dünyasında endüstrileşme çağı olarak anılan 18 ve 19. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'nda yaşanan sosyokültürel değişimler incelenecektir. Osmanlı İmparatorluğu özellikle 19. yüzyılda Tanzimat Fermanı'nın ilanı ile birlikte önce askeri düzende ve devlet idaresinde, sonra sosyal ve toplumsal konularda çeşitli yenileştirme hareketlerine girişmiştir. Bu hareketlerin başında devletin yönetim merkezi olan yeni Sarayların inşası ve burada uyulan yeni diplomatik protokol kuralları gelmektedir. Saray özelinde başlayan bu değişim zamanla halka yayılarak Osmanlı İmparatorluğu'nun sosyokültürel bağlamda biçimsel dönüşümünün göstergesi olarak ele alınabilir. Konuyu biçimsel ve teorik düzlemde en iyi takip edebileceğimiz örnekler arasında olan yemek mobilyaları ise çalışmanın esas araştırma problemini oluşturmaktadır. Batılılaşma etkisi ile birlikte Osmanlı'nın dış ve iç politikaları da değişmeye başlamış, özellikle dış devletlerle olan protokoller gereği Saray bünyesinde verilen yemek davetlerinde Batılı yemek düzenine ait mobilyalar kullanılmaya başlanmıştır. Bunun sonucunda yüzyıllardır alışılagelmiş yer sofrası, sini gibi ürünlerin yerini masa ve sandalyeye bıraktığı gözlemlenmektedir. Çalışmada yemek yeme eyleminin Osmanlı'da nasıl, niçin ve ne zaman biçimsel değişime uğradığını; özellikle yabancı ülkelerin hükümdarlarına verilen ziyafet törenlerinden örneklemelerle açıklanması amaçlanmaktadır.
Tanzimat Devri'nde vergi sisteminde yapısal reformlar (1839-1876)

YÜKSEK LtSANS TEZ ÖZÜ TANZİMAT DEVRİ'NDE VERGİ SİSTEMİNDE YAPILAN REFORMLAR (1839-1876) Filiz DÜRÜMOĞLU Tarih Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ocak 2000 Danışman: Prof. Dr. Cahit Yalçın BtLlM Tanzimat'a kadar uzanan dönem içinde Osmanlı vergi sistemi Şer' i Vergiler ve Örfi Vergiler olmak üzere iki temel gruba ayrılmıştı. Şer' i vergiler kuralları Fıkıh kitaplarında yazılı ve dağıtımı Şeriat hükümlerine dayanan vergilerdi. Örfi vergiler ise devletin yürütme ve uygulama görevini yapmakta olan örf organlarınca konulmuş, vergi kanunlarına dayanan vergilerdi. Osmanlı Devleti yükselme döneminde sürekli olarak topraklarını genişlettiğinden, gelir açısından bir problem çıkmamıştı. Ancak devletin çöküş yıllarında sürekli toprak kaybetmeye başlaması, gelirlerin de azalmasına neden oldu. Bu durumda maliyede özellikle de vergi alanında reform yapılması konusunu gündeme getirdi. Tanzimat döneminde yapılan vergi reformlarında; gelir ile ödeme gücüne dayalı bir vergi sisteminin oluşturulması, vergi toplama yöntemlerinin düzenlenmesi, yeni vergilerin konulması, eski vergilerin düzeltilmesi, vergi tasnif şekillerinin değiştirilmesi, vergi muafiyetlerinin kaldırılması gibi adımlar atıldı. Tanzimat devrinde vergi reformlarına paralel olarak mali kurumların düzenlenmesi, bütçe ve hazine konularında düzenlemeler yapılması gibi önlemler alındı. Bütün bu verilere dayanılarak; Tanzimat devri, Osmanlı vergi sisteminin değişime uğradığı bir aşama olarak değerlendirilebilir.
Selanik Başpiskoposu Symeon'un tarihi nutku (1387-1429)

Kırlıdökme-Mollaoğlu, Ferhan, Selanik Başpiskoposu Symeon'un Tarihi Nutku, (1387-1429), Yüksek Lisans Tezi, Danışman: Prof. Dr. Melek Delilbaşı, HI-126 s. 1416/1417- 1429 yılları arasında Selanik Başpiskoposluğu yapmış olan Symeon, Tarihi Nutuk adlı Bizans Yunancası ile yazdığı eserinde 1394- 1429 yılları arasındaki Selanik'in sosyal hayatı ve Osmanlılarla ilişkileri konusunda diğer kaynakları tamamlayan bilgilerin yanı sıra, Bayezid'in İstanbul'u kuşatmasını, fetret döneminde Musa'nın Selanik'i kuşatmasında şehir halkının kenti Osmanlı şehzadesine teslim etmek için elçiler göndermesini, fetret döneminde Selanik'in tekrar Süleyman Çelebi tarafından Bizans'a devredilmesini, Manuel'in Osmanlı mücadelelerine zayıf olan şehzadeleri desteleyerek müdahale etmesini, Düzmece Mustafa olayını, I. Mehmed'in Bizans'ın desteği ile iktidarı ele geçirmesini, 1423 yılında Selanik'in Venedik' e devredilmesini, bunun üzerine II. Murad'ın Burak Bey, Saraceas ve Pazarlis gibi komutanlarla Selanik'i kuşatmasını ve burada uyguladığı fetih politikasını olayların bizzat içinde yer alan bir etkili kişi sıfatıyle orijinal bilgiler vermektedir. Tezin I. bölümünde Selanik Başpiskoposu Symeon'un hayatı ve eserleri anlatılmıştır. II. Bölümde Symeon'un eserinin tarihi değerlendirmesi yapılmıştır. III. bölümde ise Yunanca metin Türkçeye çevrilmiştir. 128 Symeon'un eseri, Bizans'ın İstanbul'dan sonra en önemli şehri olan Selanik'in 1430 yılında Osmanlılar tarafından alınışını anlatan Johannis Anagnostis'in eserini tamamlayıcı niteliktedir. Bundan dolayı Symeon'un eserinin diğer Bizans ve Osmanlı kaynakları ile mukayeseli incelenmesinden Selanik'in Türkler tarafından nasıl alındığını aydınlatabilmesi mümkün olabilmektedir.
Osmanlı askeri ıslahatlarında istihdam edilen yabancı uzmanlar (1730-1908)

16. yüzyılın sonlarına kadar geleneksel yapısını muhafaza ederek muazzam sınırlara hakim olan ve Avrupa'yı titreten Osmanlı Devleti elinde bulundurduğu güç ile yüzyıllar boyu herhangi bir değişim ihtiyacı hissetmemiştir. Ancak bu tavrının yanı sıra sahip olduğu liyakat sahibi padişahlar sayesinde çevresindeki gelişmelere de duyarsız kalmayıp özellikle askeri alanlarda ihtiyacın kendisini hissettirdiği noktalarda yenilikleri takip eden Osmanlı Devleti'nde, 17. yüzyılda büyük çapta fetihlerin yerini kale kuşatmalarına bırakması ve askeri teknolojide Avrupa'da meydana gelen gelişmelerin savaş alanlarında da kendini hissetirmesiyle yenilgiler baş göstermeye başlamıştır. Bu gelişmeler Osmanlı askeri kurumlarında değişimi zorunlu kıldığı gibi ıslahat faaliyetlerini de beraberinde getirmiştir. Bu bağlamda modernleşme faaliyetlerinde gerekli askeri teknolojilerin ve gereken personelin temininde, Avrupalı devletlerle olan siyasi ilişkiler de göz önünde bulundurularak, yabancı uzmanlarda yararlanılma yoluna gidilmiştir. Bu bağlamda çalışma, Osmanlı Ordusunun kuruluşundan XX. yüzyıla kadar tabi oduğu kademeli değişimde ve gelişmede rol alan yabancı uzmanların, yapılan ıslahat çalışmaları üzerindeki etkilerini, katkılarını ve Osmanlı Devleti üzerindeki faaliyetlerini irdeleyerek ortaya koymaktadır.
401 Numaralı Çermik Şer'iye Sicili transkripsiyonu ve değerlendirmesi: Hicri 1314 - 1315 / Miladi 1898 - 1900

Çalışma konusu olarak seçtiğimiz 401 numaralı Çermik şer'iye sicili 1314- 1315 (1898-1900) yılları arasında Çermik ve Çermik'e bağlı nahiye ve köylerde mahkemeye intikal etmiş kayıtları ihtiva etmektedir. Araştırmamıza konu olan 401 numaralı Çermik şer'iye sicili bize, bu sicilin ait olduğu yıllarda Çermik'in tarihi, sosyal, ekonomik ve kültürel hayatı hakkında ipuçları vermekte ve vekalet defteri olduğu için sonuçlanmış dava kayıtlarını içermemektedir. Şer'iye sicili sadece noterlik işlerinin kayıt altına alındığı bir defter olarak karşımızda çıkmaktadır. Sicilden gayrimüslimler ve Müslümanlar arasında son derece uyumlu toplumsal ilişkiler olduğuna dair bazı sonuçlara varılmıştır. Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nde Hicri 1309- 1326 (Miladi olarak 1891 -1909) yılları arasını kapsayan yedi defter bulunmaktadır. Çalışmış olduğumuz 401 No'lu Çermik Şer'iye Sicili'de geçen bütün davalar vekalet davalarını kapsamaktadır. Bu sebeple elde ettiklerimiz vekalet davalarıyla sınırlı kalmıştır.
Edirne kadısına ait İ'lamlar, Mecmua-i İ'lamat, 1201-1202/1787-1788

Çalışmamız İBB Atatürk Kitaplığı Muallim Cevdet Yazmaları, nr. K298'te kayıtlı eserin çeviri ve değerlendirmesinden oluşmaktadır. Kütüphanede 'Mecmua-i i'lamat: Edirne sarayının tamiri, 1201- 1202 H. yıllarındaki seferlerle, birkaç vekayi'' ismiyle kayıtlı eser 1201- 1202 (1787-1788) yıllarına ait Edirne ile alakalı kayıtlar içermektedir. Bu kayıtlar eserin muhtevası açısından Edirne'de bulunan Saray, kaldırım, köprü, çeşme, ahır tamiri, o yıllardaki sefer, Şahin Giray'ın Edirne'deki eşyalarının ve adamlarının akıbeti, Edirne menzillerinin durumu, veraset, katl, nafaka ve alacak verecek gibi başlıklarda tasnif edilmiştir. Eserde müellifine dair bir isimden bahsedilmemiştir.
Son Dönem Osmanlı toplumunda kimsesiz çocuklar 1850-1920

Bu çalışmada Osmanlı devletinin modern kurumlar ve yeni fikir akımlarıyla tanışmaya başladığı bir zaman diliminde, toplumsal hayatın merkezinde kalan kimsesiz çocuklar sorunu üzerinde durulmuştur. Osmanlı devleti tarafından sosyal yaşamın merkezinde yer alan kimsesiz çocuklara dair ipuçları, yapılanlar ve gerçekleştirilmek istenilenler merak uyandıran bir olgudur. Bu durum tespitinden sonra konuyla ilgili veya bu düşünceler doğrultusunda yapılmış olan çalışmalar araştırılmış, analiz edilmiş ve sonuç olarak son dönem Osmanlı toplumu bikeslerini ve korunmaya, bakılmaya muhtaç çocukları doğrudan yansıtan kaynak sayısının oldukça sınırlı kaldığı görülmüştür. Çalışmamızın birçok noktasında da temas ettiğimiz üzere, yapılan bu çalışmalar çocukların daha çok hangi kurumlarda barındırıldığı ve buralarda ne tür eğitimler aldıklarına ilişkin kısman yüzeysel nitelikte benzer saptamalardı. Biz de bütün bu saptamaları da göz önünde bulundurarak bütüncül bir çalışma ortaya koymaya çalıştık. Kimsesiz çocuklara ilişkin kavramların analizinden sonra Osmanlı ülkesi genelindeki önemli gelişmelere de değinerek, kimsesiz çocuklar sorununun ne zaman ve hangi koşullar neticesinde ortaya çıktığını, sorunun çözümü noktasında özellikle İstanbul'da ne tür çalışmalar yürütüldüğün, Osmanlı idaresinin sorunun toplumsal huzurun tesisi ve sosyal devletin yükümlülüklerinin sağlanabilmesi noktasındaki endişelerini, çocukların himaye edilmesi hususunda ıslah edilen kurumları, yerleştirildikleri okulları, sayılarının artmasıyla birlikte yeni bina ve kurumların tesisi, çocuklara sağlanmış olan sosyal aktiviteler ve eğitsel etkinlikler, bilhassa kurumlarda görevlendirilecek personelin çocuklara olan yaklaşımların yanında ne tür kıstaslar taşıdıklarını günümüz örnekleriyle de karşılaştırmalı olarak yansıtmaya çalıştık. Kısacası Osmanlı toplumunda beliren ciddi bir sorun karşısında yapılanlar, duyulan endişeler ve yapılmak istenenleri farklı bir bakış açısıyla sunmaya çalıştık. Konu hakkında bilgileri sunarken, geleneksel Osmanlı toplumsal hayatından kesitler sunarak başlamayı uygun gördük. Bu sorunun önemli birer açıklayıcı alt basamakları olan sanayi mektepleri/ıslahhaneler ve imarethaneler üzerinde durarak İstanbul'da ve buradaki gayrimüslim oluşumların konuyla ilgili çalışmalarına da yer verdik. Eytam nazırlığının tesisiyle ortaya çıkan gelişmelerin ilerleyen dönemlerde hangi kurumların teşekkülüne zemin hazırladığını, sosyal devlet çalışmalarının yoğunluk kazandığı Sultan II. Abdülhamit devri uygulamalarına da değinerek, bu dönemin kimsesiz çocuklar için özel bir dönem olduğunu vurgulamaya çalıştık. Çalışmamızın son kısmında ise gayrimüslim azınlıkların kimsesiz çocuklara ilişkin tesis ettikleri kurumlara ve yaptıkları uygulamalara yer vererek konuya bütüncül bir bakış açısı getirmeye özen gösterdik.
Bazı arşiv belgelerinin ışığında Kayseri 1843-1852

Sultan Abdülmecid döneminde yaşanan Mehmet Ali Paşa'nın isyan teşebbüsleri ve kazandığı zaferler Devlet-i Aliye'ye zor zamanlar yaşatmış; Mehmet Ali'nin Mısır'dan sonra Suriye'yi de istemesi Büyük devletleri endişelendirmişti. Çünkü Avrupalı devletler Osmanlı Devleti'ne karşı Mehmet Ali Paşa'nın sadece bir güç oluşturmasını istemekteydi Osmanlı'nın yerine geçmesini istememekteydi. Osmanlı Devleti, eksik olduğu noktaları çeşitli reform hareketleri ile tamamlamaya çalışmış; bunun için de Tanzimat ve Islahat Fermanlarına başvurmuştur. Bu fermanlar ile eski kurumları koruma, yeniden canlandırma ve her zaman başvurduğu çarelere yönelmek yerine Batı'dan aldığı bir takım yeni uygulamaları kendilerine göre geliştirmişlerdir. Anadolu'nun Osmanlılar dönemindeki taksimatına göre, Kayseri Karaman Eyaletine bağlı bir sancak idi. Bugün Kayseri müstakil bir valiliğin merkezi olup, Erciyes Dağının kuzeye doğru uzanan eteklerinin sonundaki bir ovanın üzerinde bulunmaktadır. Önemli tarihi şehirlerden biri olan Kayseri şehri tarih boyunca siyasi, sosyal, kültürel... birçok yönden önemli gelişmelere sahne olmuştur. Kayseri şehrinde yaşanan miras, alacak-borç, sağlık, aşıcılık, tayin, Kayseri'nin vilayet oluşu... gibi olaylara değinilmiştir. Bunlar Başbakanlık Osmanlı Arşiv belgeleri ışığında açıklanmaya çalışılmıştır.