Belçika'daki Türkçe ve Türk kültürü dersinin bağlam ve çokkültürlü eğitimin boyutlarına göre değerlendirilmesi

Bu araştırmanın amacı, Belçika'daki Türkçe ve Türk kültürü dersinin bağlam ve çok kültürlü eğitimin boyutlarına göre değerlendirmesini yapmaktır. Araştırmada nitel araştırmanın fenomenoloji deseni kullanılmıştır. Araştırmanın iki temel fenomeni olan Türkçe ve Türk kültürü dersinin bağlam değerlendirmesi ile çok kültürlü eğitimin boyutlarına göre değerlendirilmesi için Brüksel Eğitim Müşavirliği yöneticilerinin, Türkçe ve Türk kültürü dersi öğretmenlerinin, çocuğunu derse gönderen veliler ile çocuğunu derse göndermeyen velilerin görüşleri açık uçlu sorulardan oluşan yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla alınmıştır. Görüşmelerden elde edilen 28 katılımcıya ait veriler önce betimsel sonra içerik analiziyle çözümlenmiş ve kategorilere ayrılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre Belçika'da Türkçe ve Türk kültürü dersi programına göre öğretmenlerin hazırladığı bir yıllık plan bulunmaktadır. Ancak çeşitli sebeplerden ötürü hem ders programı hem de ders kitapları öğretmenler tarafından kullanılmamaktadır. Türkiye'deki öğrencilerin seviyesine göre hazırlanan TTKD programı ve kitapları Belçika'daki Türkiye kökenli öğrencilerin ihtiyaçlarına cevap vermemekte ve seviyelerinin üzerinde hazırlandığı için öğretmenler tarafından kullanılmamaktadır. Öğretmenler ders programı ve kitaplarını kullanamadıkları için ders programında ve materyel seçiminde öğrenci ihtiyaçlarına uygun düzenlemeler yapmaktadırlar. Öğretmenler Uzaktaki Yakınlarımız Projesi'nin genel amaçlarına ve TTKD'nin özel amaçlarına öğrencilerin çoğunun ulaşamadığını bazı öğrencilerin de kısmen ulaşabildiğini belirtmişlerdir. Öğretmenler ve yöneticilerin kendilerinin TTKD'ye yükledikleri genel ve özel amaçlarına ulaşma konusunda ise daha başarılı oldukları ortaya çıkmıştır. Yöneticiler ve öğretmenler TTKD ile ilgili yaşanan sorunları ve bu sorunlara yönelik çözüm önerilerini paylaşmışlardır. Belçika'daki TTKD'ye yönelik yapılacak bir program geliştirme çalışmasına katkı sağlaması için öğretmenler, Belçika'daki Türkiye kökenli öğrenci ve velilerin Türkiye'deki öğrenci ve velilerden farklılıklarını Belçika'daki veli, öğrencilerle ilişkileri üzerinden açıklamışlardır. Yine yönetici ve öğretmenler TTKD öğretmenlerinin yeterlilikleri ve seçimleri üzerine düşüncelerini tecrübelerinden hareketle belirtmişlerdir. Çocuğunu TTKD'ye gönderen ve göndermeyen velilerin TTKD hakkındaki bilgileri ve ders hakkındaki eleştiri ve talepleri açıklanmıştır. Çocuğunu TTKD'ye göndermeyen velilerin çocuklarını derse göndermeme sebepleri belirlenmiştir. Öğretmenler, TTKD sınıflarındaki farklı ırk, dil, din, etnik ve sosyal sınıflardan gelen öğrencileri gruplayarak bu öğrenciler arasında yaygın olan çatışmaları ve önyargıları açıklamışlardır. Öğretmenler çok kültürlü eğitimin beş boyutuna göre TTKD programı ve kitaplarının yetersiz olduğunu ve bu boyutlara göre programın yeniden düzenlenmesi gerektiğini belirtmişlerdir. Ayrıca TTKD programı ve kitaplarının eksik kaldığı çok kültürlü eğitimin içerik entegrasyonu, eşitlikçi pedagoji, bilgiyi inşa süreci ve ön yargıyı azaltma boyutlarında öğretim sürecinde yaptıkları düzenlemeleri ve uygulamaları açıklamışlardır. Bazı öğretmenlerin çok kültürlü eğitim hakkında yeterli bilgi sahibi olmadığı ve farklı öğrencilerin kültürel özelliklerine duyarlı bir öğretim yapamadığı ortaya çıkmıştır. Öğretmenler ve veliler, Belçika'daki okulların çok kültürlü eğitimin güçlendirici okul kültürü ve sosyal yapı boyutuyla ilgili değerlendirmelerde bulunmuşlardır. Genel olarak okulların farklı kültürlere açık olduğu, okullarda ayrımcılığın yapılmadığı ve farklı kültürlere ait etkinliklerin okul tarafından desteklendiği ortaya çıkmıştır.