turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Globalization, wage shares and income distribution in Turkey

Küreselleşmenin çoğunlukla işgücündeki esnekliği arttırdığı, işgücünün pazarlık gücünü azalttığı ve sonuçta özellikle ticareti yapılabilen malların üretildiği sektörlerde ücret üstünde baskı kurduğu gözlemlenmiştir. Bu durum, ücret paylarında bir gerilemeye ve ülke içi eşitsizlikte bir artışa yol açabilmektedir. 1980 yılı sonrasında Türkiye'de uygulanan serbestleşme politikaları küreselleşmenin Türkiye üzerindeki etkilerini ticari akımları ve sermaye akımlarını arttırarak yükseltmiştir. Böylece, serbestleşme politikaları bireysel ve fonksiyonel gelir dağılımı üzerinde de etkili olmuştur. Bu tezde, gelir eşitsizliğinin dinamikleri incelenecek ve gelir faktörlerindeki serbestleşme dönemi sonrası değişimler dikkate alınarak analiz edilecektir. Gini katsayısında 1994- 2005 yılları arasında gözlemlenen değişimler ve bu değişimlerin küreselleşme ile olan ilişkisi incelenecektir. Hanehalkı gelir anketlerinden elde edilen Gini katsayısının güvenilirliği değişik veri kaynakları ile karşılaştırılarak sorgulanacak, gözlemlenen tutarsızlıkların bireysel gelir dağılımı istatistikleri üzerindeki etkileri tartışılacaktır. Son olarak, artan ticari akımların imalat sanayindeki ücret paylarına olan etkisi, 1981- 2001 yılları için ampirik bir analizle gösterilecektir.
The determinants of internal migration in Turkey

İç göç Türkiye'nin nüfus dinamiklerine yıllardır etkıetmektedir. 2000 yılındaki nüfus sayımına göre, nüfusun % 28'i doğduğundan farklı bir ilde ikamet etmektedir. Bu oran yıllardır göçün odağı olan İstanbul için % 62 civarındadır. Bölgeler arasındaki büyük sosyo-ekonomik farklılıklar göçü şekillendirir. Bölgeler arasında göç dinamikleri farklılık göstermektedir. Fakat önceki çalışmalar göstermektedir ki, bu farklılıklara rağmen Türkiye'de iç göçü etkileyen ortak ekonomik ve sosyal faktörler bulunmaktadır. Cinsiyetler arasındakıfarkların da iç göçü şekillendirmedeki rolü büyüktür. Kadınlarda eğitim seviyesi geçen on yılda artmış olsa da, evlilik ve aile ile beraber göç hala iş arama gibi diğer önemli göç sebeplerinin önünde gelmektedir. Bu, iç göç analizinde kadın ve erkeklerin ayrılması gerektiğinin bir göstergesidir. Bu çalışma Türkiye'deki iç göç üzerine ampirik bir çalışmadır. 1990 ve 2000 yıllarına ait nüfus sayımından elde edilen verileri kullanarak iç göçü betimleyici bir analiz sunuyor ve iç göçün belirleyicilerini bulmak için yer çekimi modelleri tahmin ediyoruz. Gelir farklılıkları ve işsizlik oranları gibi ekonomik faktörlerin yanında, sosyal ağların varlığı, yaş ve eğitim seviyesi gibi özelliklerin de iç göç üzeride anlamlı bir etkisi olduğunu gösteriyoruz. Ek olarak, aile göç modellerindeki yaklaşımdan yola çıkarak belirsizliğin göç üzerindeki etkisini inceliyoruz.
Türk ekonomisinde Kobi'ler ve ekonomik büyümeye katkıları

KOB'ler; dengeli ekonomik ve sosyal kalkınmanın saglanması, istihdam, gelir vergisi, katma deger ve ihracata katkıları nedeniyle ülke ekonomilerinin vazgeçilmez unsurlarıdır. Ayrıca; büyük isletmelere sagladıkları girdi ve hızla degisen piyasa kosulları ile teknolojik gelismelere uyum sağlam a kapasiteleri gibi özellikleri bu isletmelerin dünya ekonomilerindeki önemini arttırmaktadır. Çalısma; ulusal ve yabancı kurumların KOB'leri nasıl sınıflandırdıkları ilebaslayarak, teoride KOB'lerin bütün çalısma kosulları, avantajları, dezavantajları, sorunları ve Basel II'nin uygulamaya konulması ile birlikte ekonomideki yeni durumları degerlendirilmistir. Ardından; KOB'lere ulusal ve uluslararası bankaların ve banka dısı finansal kurulusların sagladıgı destekler incelenmistir. Ancak yapılandeğerlendirmede; KOB'lerin bu desteklerden yeterince yararlanamadıklarıgörülmüstür. Ülkemiz ekonomisinde KOB'lerin tarihsel gelisimi ile beraber bu gelismeleringünümüz ekonomisine yansımaları ve etkileri belirtilmistir. 1985 yılı itibarıylaKOB'ler; degisen istihdam, isyeri sayısı, katma deger, toplam vergi içindeki payları gibi ölçeksel değerlendirmeler ile incelemis olup, dünya ekonomisinde söz sahibi ülkeler ile kıyaslamalar yapılmıstır. Yapılan karsılastırmalar sonucunda; KOB'lerinTürkiye ekonomisi içindeki payları degerlendirilerek günümüz politikalarının KOB'lerüzerindeki eksiklikleri belirtilmistir. Çalısmada; yapılarının yakın gelecege dönük politikalar ve Basel II ilesekillenecek KOB'leri nelerin bekledigi ve uygulanması planlanan ekonomik politikaların önümüzdeki dönem sunacagı fırsatlardan da bahsedilmistir. Ayrıca istihdam konusunda daha etkin yaptırımların alınması gerekliligi gibi KOB'lerinekonomik kalkınma ve sosyal refah konusundaki önemi detaylı olarak vurgulanmaktadır.
Doğrudan yabancı sermaye yatırımları: Büyüme ve istihdam ilişkisi

Doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının rolü, 1980'lerin ikinci yarısından itibaren ülkelerin ekonomik kalkınma politikaları içinde gittikçe daha fazla önem kazanmaya başlamıştır. Beraberinde getirdikleri yeni teknolojiler, yeni yönetim anlayışı ve bir takım olanaklar sayesinde, bu yatırımlar, yalnız gelişmekte olan ülkeler tarafından değil, gelişmiş ülkeler tarafından da talep edilir bir hale gelmiştir. Yabancı yatırımların yaptığı olumlu katkılar, daha önce yabancı yatırımlara olumsuz gözle bakan birçok ülkenin de sınırlarını açmaya ve daha fazla doğrudan yabancı sermaye yatırımlarını çekme üzerine dikkatlice eğilmelerine sağlamıştır. Doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının ülkeye girişi ile sermaye kıtlığı çeken ülkelerin sorunlarının ortadan kalkacağı ve diğer makroekonomik göstergeler üzerinde olumlu etki oluşturacağı görüşünün yaygınlaşması ile Türkiye de diğer gelişmekte olan ülkeler gibi bu konuda yeni politika ve stratejiler benimsemiştir. Bu çalışma, doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının ülkeler üzerindeki etkilerini açıklamayı amaçlamaktadır. Ayrıca doğrudan yabancı yatırım ile büyüme, istihdam ilişkisi inceleme altına alınmıştır. Bu sebeple doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının teorik altyapısı verilmiştir. Daha sonra doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının büyüme ve istihdam ile ilişkileri teorik bilgiler ve makro göstergelerle sınanarak, Türkiye ve Dünya verileri karşılaştırılmıştır. Söz konusu veriler ışığında doğrudan yabancı yatırımların ülkeler tarafından tercih edilme nedenleri, büyüme ve istihdama olan katkıları da belirtilmiştir. Teorik verilerle birlikte incelenen doğrudan yabancı yatırım, büyüme ve istihdam ilişkisinin sonucunda doğrudan yabancı yatırımların ülkeye giriş şekline göre büyüme ve istihdam üzerinde olumlu ve olumsuz sonuçlar doğurabileceği saptanmıştır.
Bağımsızlık sonrası Azerbaycan ekonomisi ve Hollanda Hastalığı açısından değerlendirme

Bu çalışmada Hollanda Hastalığı, Azerbaycan ekonomisindeki başlıca sektörler ve Hollanda Hastalığının Azerbaycan ekonomisi üzerindeki etkileri incelenmiştir. Petrol sektörünün sermaye yoğun yapısından dolayı Hollanda Hastalığının başlıca etkisi olan kaynak dağılımı etkisi ortaya çıkmamıştır. Harcama etkisi ise Azerbaycan ekonomisinde kamu harcamalarındaki artış şeklinde ortaya çıkmıştır. Aynı zamanda Azerbaycan ekonomisinin petrol sektörüne aşırı bağımlı olduğu görülmüş ve 1990- 2014 yılları arası İhracat, GSYİH ve Petrol fiyatları arasındaki ilişkiye dair ekonomik model tahmin edilmiştir. Ekonometrik analiz sonucunda Petrol fiyatlarında %1'lik bir artışın İhracatta %1,79'luk bir artışa sebep olduğu görülmektedir. Aynı zamanda yine petrol fiyatlarındaki %1'lik bir artış Azerbaycan ekonomisinde %1.51'lik bir büyümeye neden olmuştur.
Azerbaycan'da kamu kesimi finansmanında dış borçlar

Sovyetler birliğinin dağılmasıyla, ekonomik ve sosyal ilişkileri çözülen ve piyasa sisteminin zorluluklarıyla karşılaşan Azerbaycan Cumhuriyeti, bağımsızlığını kazandığı yıllardan başlayarak kamu kesimi açıkları sorunuyla karşılaşmıştır. Üretim müesseselerinin eski teknolojisi ve kapanması, dolaysıyla iç kaynak yetersizliği yüzünden ekonominin kalkınması için dış kaynaklara başvurulmuştur. Bu çalışmanın ana konusu Azerbaycan'ın dış borçlarıdır. Çalışmada kamu kesimi finansmanında dış borçların önemi incelenmiş, uluslararası kredi kurumlarıyla yapılan anlaşmalar, dış borçların sektörel dağılımı, dış borç servisi ile ilgili bilgi yer almıştır. Çalışma Azerbaycan'ın bulunduğu ortamı dikkate alarak, değerlendirilmeye gayret edilmiştir. Bu amaçla, gelişmekte olan ülkelerin dış borçlanmasının nedenleri, borçlanma şekilleri ve son olarak borç krizi ile ilgili bilgiler dikkate alınarak incelenmeye çalışılmıştır.
Kredi kartı kullanımının Türkiye ekonomisi üzerine etkileri

Bu çalışmada ödeme sistemlerinin en yaygın türü olan kartlı ödeme sistemlerinden ve özellikle de kredi kartlarından bahsedilmektedir. Çalışmanın sonunda kurulan modelde Türkiye'de kredi kartı ve banka kartı kullanımının bireyler tarafından tercih edilen nakit para miktarını nasıl etkilediği araştırılmıştır. Türkiye için 2002: 01 - 2007: 12 dönemleri arasındaki aylık verilerden yararlanılmıştır. Veriler Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası ve Bankalararası Kart Merkezinden alınmıştır. Modelin regresyon çözümü En Küçük Kareler Yöntemi kullanılarak yapılmıştır. Çalışma sırasında Eviews 4.0 paket programı kullanılmıştır. Çalışma sırasında iki ayrı model kurulmuştur. Birinci modelde geleneksel para talebi modeli genişletilmiş, modele kredi kartıyla yapılan alışveriş işlemleri ve banka kartıyla yapılan nakit çekme işlemleri de katılmıştır. Bu modelin sonucunda banka kartıyla yapılan nakit çekme işlemlerinin reel dolaşımdaki para ile ilişkisi negatif, kredi kartıyla yapılan alışveriş işlemlerinin reel dolaşımdaki para ile ilişkisi pozitif bulunmuştur. İkinci modelde ise paranın kullanılma durumunu gösteren dolaşımdaki paranın M1 para arzı içindeki payının kredi kartıyla yapılan alışveriş işlemlerinin GSYH içindeki payıyla ilişkisi ele alınmıştır. Bu modelin sonucunda ise, kredi kartıyla yapılan alışveriş işlemlerinin bu payı azalttığı sonucuna varılmıştır.
Davranışsal iktisat çerçevesinde özgecilik ve rasyonalite

İktisat biliminin teorik alt yapıyla matematiksel yönden aktarımı gerçek hayatta uygulanabilir, gözlemlenebilir ve yorumlanabilir olmasını zorlaştırmaktadır. Yeni bir bilim olmayan iktisadı, sadece neoklasik iktisat yaklaşımı çerçevesinde rasyonel tercih ve modeller ile değerlendirmek yeterli ve doğru olmayacaktır. İktisat sosyal bir bilim olup, psikoloji ve sosyoloji gibi bilimlerden destek alarak gerçek hayatta rastlanabilecek durumları açıklayabilmelidir. İktisat bilimi için hem matematiksel yöntemler hem de psikoloji amaç değil araç olmalıdır. Son yıllarda popülerliği oldukça artan davranışsal iktisat, iktisat ve psikolojinin birleşmesi ile ortak payda olan insanın ekonomik tercihlerini, karar alma süreçlerini ve neoklasik iktisadın temel varsayımı rasyonel insanın gerçek hayatta ne kadar rasyonel olabildiğini incelemektedir. Bu çalışmada davranışsal iktisat ve bu yeni alanın araştırma konularından biri olan özgeciliğin ne olduğu, çeşitleri, psikolojik veya çevresel nedenleri, iktisat biliminin temel varsayımlarından rasyonel insan ve özgeciliğin çelişkileri incelenmiştir. İnsanlar rasyonel varlıklar ise neden başkalarına, kendilerini tehlikeye atma pahasına yardım etmektedir? Bu soru çalışmanın esas araştırdığı sorudur. Çalışmada fedakarlık, yardım etme veya özgecilik olarak birbirinin yerine geçebilecek benzer kavramlar kullanılmakta olup, başka birinin yararına veya iyiliğine hizmet eden davranış biçiminden bahsedilmektedir.
Türk tarım sektörünün Avrupa Birliği karşısındaki rekabet gücünün açıklanmış karşılaştırmalı üstünlükler yöntemi kullanılarak analizi

Avrupa Birliği, Türkiye'nin en büyük ticaret ortağıdır. AB ile yapılan ticarette de tarım önemli bir yer tutmaktadır. Çalışmada Türk tarım sektörünün tarihi gelişimi, AB ile ilişkiler, dış ticaret teorileri ve rekabet teorileri, rekabet gücü, rekabet gücünün belirleyenleri ve ölçüm yöntemleri hakkında bilgi verilmiştir. Çalışmada, Türk tarım sektörünün, AB karşısındaki rekabet gücünün, Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler yöntemi ile ölçümü amaçlanmıştır. Balassa ve Vollrath'ın hesaplama yöntemleri kullanılarak 2007- 2017 yılları için inceleme yapılmıştır. Veriler Birleşmiş Milletler İstatistik Portalı'ndan elde edilmiş ve SITC Rev 4 sınıflandırması verileri kullanılarak hesaplama yapılmıştır. Tarım sektörünün bütünü ve seçilen 22 alt sektör için karşılaştırma yapılmıştır. Türk tarım sektörü, AB karşısında karşılaştırmalı üstünlüğe sahiptir, seçilen alt sektörlerde ise; bazı sektörlerde avantaj, bazı sektörlerde dezavantajlar tespit edilmiştir.
Sermaye piyasası ve Türkiye'de menkul kıymetler borsasının gelişimi

özellikle 1980'den sonra dünya ekonomilerinde görülen ve Doğu Bloku'nu da içine alan liberalleşme ve entegrasyon hareketlerine paralel olarak; para, mal ve işgücü piyasalarının yanında, sermaye piyasalarındaki gelişmelerin de ön plana çıktığı görülmektedir. Sermaye piyasası aslında, Menkul Kıymet Borsasını da içine alan genel bir kavramdır. Bu nedenle, Çalışmamızda sermaye piyasası ve menkul kıymet borsaları birbirinden bağımsız olarak ele alınmamış, birbirinin tamamlayıcısı olarak düşünülmüştür. Çalışmamızda; sermaye piyasası ve menkul kıymetler borsasının ülke ekonomisi açısından önemi, foksiyonları araçları, sermaye piyasasının iktisadi gelişmişlik düzeyi ile ilişkisi, devletin rolü, enflasyon ve borsa, özelleştirme ve borsa konuları incelenmiştir. Bu amaçla, ilk olarak sermaye piyasası ve borsa kavramları ele alınmış, sermaye piyasası ile para piyasası arasındaki ilişki incelenmiştir. Bu iki piyasanın birbiriyle bütünleşmeye doğru gittikleri gözlenmiştir. ikinci olarak, borsalar büyüklüklerine göre sınıflandırılmış ve borsayı etkileyen faktörler ele alınmıştır. Borsayı etkileyen faktörler arasında en önemlileri enflasyon ve özelleştirmedir. Enflasyon, sermaye piyasasının gerçek fonksiyon-IX lar xnx yapamamasxna ve spekülatif bir alan haline gelmesine neden olmaktadxr. özelleştirme ise piyasanxn geliştirilmesinde etkili bir araç olabileceği gibi, piyasayx arza boğan ve genel fiyat düşmesine yol açan bir etki de yapabilir. Enflasyonun kontrol altxna alxnmasx ve özelleştirmenin basarxyla uygulanarak sermaye piyasasxnxn gelişmesine katkxda bulunma- sxnda devletin rolü önemlidir. Son olarak da, Türkiye'de sermaye piyasasx ve menkul kxymetler borsasxnxn gelişimi incelenmiştir. Türkiye'de borsa, diğer ülke borsalar xnda olduğu gibi siyasi, iktisadi ve sosyal olaylara, alternatif kazanç imkanlarına karşı duyarlx- dır.
Avrupa Topluluğu'nun tarım ürünlerine yönelik Akdeniz politikası ve topluluğa tam üyelik durumunda Türkiye'ye olası etkileri

Jüri : Prof. Dr. Gülcan Eraktan Prof. Dr. oğuz Yurdakul Prof. Dr. Nurettin Yıldırak Bu çalışmada, Avrupa Topluluğunun tarım ürünlerine yönelik Akdeniz politikası ele alınarak. Türkiye'nin Topluluğa tam üyeliği ile bu Akdeniz politikasının Türkiye'ye olası etkileri üzerinde durulmuştur. Avrupa Topluluğunun Akdeniz ülkeleriyle ticari ilişkileri incelenerek. Topluluğun Akdeniz ülkelerine vermiş olduğu tavizlerin yapılan ticarete olan etkileri ortaya konmaya çalışılmıştır. Türkiye'nin Topluluğa tam üyeliği ile, bu tavizleri Akdeniz ülkelerine vermesi durumunda ortaya çıkabilecek olası etkiler araştırılmıştır.
The analysis of relationship between inflation and foreign exchange rates in the Northern region of Iraq for the period (2008 - 2016)

Bu çalışma, Irak Kürdistan Bölgesi'nde para arzı ve gayri safi yurtiçi hasılasının enflasyon ve döviz kurları arasındaki ilişkiyi 2008- 2016 dönemi için incelemek amacıyla yapılmıştır. Bölgenin 2003 yılında eski Irak rejiminin düşmesinden sonra yüksek enflasyon oranı ve döviz kurlarındaki dalgalanmalardan muzdarip olması dikkat çekicidir. Çalışma sonuçları, vektör hata düzeltme modeli parametresinin pozitif ve anlamlı olmasından dolayı, aynı dönemde enflasyon oranı ile döviz kurları, para arzı ve gayri safi yurtiçi hasıla arasında uzun dönemli ilişkiler bulunduğunu göstermektedir. Çalışma ayrıca, ABD doları döviz kurları arasında, belirtilen dönem boyunca bölgedeki enflasyona karşı uzun vadeli ilişkiler bulunduğunu göstermiştir. Çalışmada, ABD Doları'nın Irak dinarına ve Kürdistan Bölgesi'ndeki enflasyona karşı döviz kuru (2008-2016) arasında uzun vadeli bir ilişki bulunmuştur. Bunun yanı sıra, dönem içinde Avro'nun Kürdistan Bölgesi'ndeki enflasyona karşı döviz kurları ile döviz kuru arasında uzun vadeli bir ilişki bulunmaktadır (2008-2016). Çalışmada, Türk lirasının döviz kuru ile enflasyon oranı arasındaki dönemde (2008-2016) bölgede uzun vadeli bir ilişki bulunmuştur. Ancak, GSYH ile enflasyon arasında dönem boyunca (2008-2016) olumsuz uzun vadeli bir ilişki bulunmaktadır. Bu ilişki t-testine göre istatistiksel olarak anlamlı değildir ve sıfırdan farklı değildir. Ayrıca, çalışma, para arzı ile enflasyon arasındaki dönemde uzun vadede olumsuz bir ilişkiyi (2008-2016) gerçekleştirmektedir. Bu ilişki t-testine göre istatistiksel olarak anlamlı değildir ve sıfırdan farklı değildir. Para arzı ile enflasyon oranı arasındaki ilişki önemli değildir; çünkü 2014 yılında KGR'nin para arzı arzında, bağımsız olarak ihraç edilen petrolün gelirlerine bağlı olması, yani Irak ekonomisindeki para arzına dayanmamaktadır.
Döviz kuru oynaklığının modellenmesi ve öngörülmesi: Türkiye üzerine bir uygulama

Döviz kuru oynaklığının öngörülmesi üzerine yapılan çalışmalar yalnızca akademik araştırmacıların değil finansal sektör çalışanlarının da ilgisini çekmektedir. Bu anlamda, bu çalışmanın amacı Türkiye için TL/$ ve TL/ döviz kuru getiri serileri oynaklığının en iyi şekilde tahmin edilmesidir. Bu amaçla, seriler, göstermiş olduğu ayırt edici özellikler doğrultusunda, finans yazınında en çok kullanılan oynaklık modelleri olan ardışık bağlanımlı değişen varyans modelleri ile tahmin edilmiştir. Öncelikle her bir oynaklık modeli kendi aralarında karşılaştırılmış ve o sınıf içindeki oynaklığı en iyi tahmin eden model belirlenmiştir. Daha sonra kendi sınıfındaki en iyi oynaklık modellerinin hem örneklem dışı performansları, hem de AIC, SIC ve LogL değerleri karşılaştırılmıştır. Böylece, her bir seri için oynaklığı en iyi şekilde tahmin eden model elde edilmiştir. Sonuçlar, asimetrik model t dağılımlı GJR GARCH(1,1) modelinin her iki döviz kuru getiri serisinin oynaklığını modellemede ve öngörmede diğer modellere göre daha başarılı olduğunu göstermiştir.
İslam iktisat siyaseti açısından zekatın kurumsallaşması

Zekat İslam'ın ana esaslarından biri olarak kurumsal bir uygulamaya sahiptir. Tarihte zekat uygulamaları çeşitli evrelerden geçmişş ve zaman zaman ihmal edilmiştir. Günümüzde bir kısım İslam ülkeleri zekat uygulamalarını kendi içyapılarına göre yeniden düzenlemişlerdir. Zekatın devlet eliyle yürütülmesi gereken bir uygulama olması ve iktisadın konusu olmasından dolayı iktisat politikaları altında ele alınmalıdır. Bu çalışmada zekatın kurumsallaşması İslam iktisat siyaseti açısından incelenmiştir. İslam'ın iktisat politikalarına, zekatın ahkamına, zekatın tarihine ve mevcut uygulamalara değinildikten sonra İslam iktisat siyaseti açısından zekatın kurumsallaşması 'zekat politikası' ile kavramsallaştırılmıştır. Zekat politikasının temel amacı Allah'ın emrini yerine getirerek adil bir dünya inşa etmektir. Zekat politikasının en büyük aracı ise bir zekat kurumudur. Dünya küresel gelir ve servet eşitsizliği krizinde olduğu için zekat politikasının uygulanması zaruri bir ihtiyaç haline gelmiştir. Geleneksel iktisadın adil bölüşüm politikasızlığına karşın İslam iktisadı zekat politikasını adil bölüşüm için en müessir çare olarak sunmaktadır.
Türkiye'de tütün sektörünün tarihi ve ekonomik yapısı

Bu çalışmada, Dünya ve Türkiye tütün sektörü hakkında genel bilgiler verildikten sonra Osmanlı döneminden günümüze tütün, üretim ve ticaret boyutuyla ele alınmıştır. Türkiye ekonomisi açısından her dönem değerini koruyan tütünün, üretim ve ticaret politikaları incelenerek bugün gelinen noktaya hangi uygulamaların sebep olduğu tespit edilmeye çalışıldı. Son yıllarda üretilen tütün miktarının iç tüketimi ancak karşılayacak düzeyde olduğu saptandı. Tütün ithalatında oluşan artışın dikkat çekici olduğu, tütün fonunun kaldırıldığı takdirde yerli üretimin son bulabileceği öngörüldü.
Piyasa ekonomisine geçiş sürecinde sermaye piyasasının rolü ve önemi

Geçiş sürecindeki ekonomilerde bankaların ve menkul kıymetler piyasası faaliyetlerinin gelişimi sadece bir faktörle açıklanamaz. Geçiş devrinin başındaki şartlar önemliydi; ve planlı ekonomilerin son günlerindeki reformlar birkaç devlet için önemli bir başlangıç olmuştu. Fakat takip edilen politikalarda örneğin, özelleştirmeye olan yaklaşım, stabilizasyonun gerçekleşme vakti ve süresi, etkili yasal ve düzenleyici tedbirler oluşturma çabalarının başarılı olması önemlidir. Böylece, fınans sisteminin gelişimini anlamak kalıtsal olarak takip edilen politikaları gözlemlemek demektir. Türkmenistan da finansal sektör daha gelişiminin ilk basamağındadır ve bankacılık alanında hala bir dizi reformlar etkin bir şekilde devam etmektedir. Ülkenin devlete ait olan büyük bankaları tarımın gelişmesi için verilen kredileri yönetir ve borç verme kararlarında seyrek de olsa devletin müdahalesini sağlarlar. Sermaye pazarı kurulması çalışmaları da henüz başlatılmıştır. Bankacılık sektörü Türkmenistan Merkez Bankası, Ulusal Tasarruflar Bankası, Dış Ekonomik İlişkiler Bankaları ile özel mülkiyet ve ortaklık mülkiyetinde ya da anonim şirket şeklinde yapılandırılmış yaklaşık 20 ticari bankadan oluşmaktadır. Bankacılık sektörünün yapısı genel hatlarıyla diğer BDT ülkelerindekine benzemektedir. Üstte, Merkez Bankası görevini yüklenmiş bir devlet bankası, onun denetimi ve kredi desteğinde ticari bankalar bulunmaktadır. Ülkenin önemli bankaları eski ihtisaslaşmış bankalardır. Diğer bir yaklaşımla bankacılık sistemi geleneksel kamu sektörü bankaları şeklindedir ve cari kredilerin dörtte üçü devlete ait işletmelere verilmektedir.
Türkiye'de çok yıllı bütçelemeye geçişin yatırımlar üzerindeki olası etkileri

Son yıllarda bütçe sistemleri arasında yerini alan çok yıllı bütçeleme sistemi taşıdığı birçok yenilikle uygulanmaya başlandığı ülkelerde kamu mali yönetim anlayışını da değiştirmiştir. Çok yıllı bütçeleme yaklaşımı ile devlet orta vadeli hedeflerini belirlemekte ve bunları gerçekleştirmek için gerekli harcamaları ve bu harcamalar için gerekli kaynakları tespit etmekte ve duyurmaktadır. Böylece kamu mali yönetimine şeffaflık, hesap verilebilirlik ve mali disiplin kavramları da yerleşmiş olmaktadır. Aynı zamanda çok yıllı bütçeleme uygulaması politika-plan-bütçe ilişkisinin kurulmasını da amaçlamaktadır. Bu çerçevede özellikle gelişmekte olan ülkeler için temel bir sorun olan kamu yatırım harcamalarının hükümet stratejileri ve öncelikleri dikkate alınarak bir planlama dahilinde bütçe içine alınması büyük önem arz etmektedir. Aynı zamanda çok yıllı bütçeleme anlayışının merkezinde kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılması esası vardır. Türkiye'de genel olarak kamu yatırımlarının verimsizliğinden bahsedilmektedir. Bu çalışmada Türkiye'de çok yıllı bütçelemeye geçişin yatırımlar üzerinde meydana getirebileceği olası değişikliklere dikkat çekmek amaçlanmıştır. Türkiye'de çok yıllı bütçelemeye 2006 yılında geçilmiş olması sebebiyle, bu sistemi daha önce uygulamış ülkelerin yatırımlarında meydana gelen değişimler dikkate alınarak bir öngörü yapılmaya çalışılmıştır. 2006 yılından bu tarafa meydana gelen değişimler ve tahmini rakamlar üzerinden yapılan hesaplamalar neticesinde ortaya çıkan sonuçların bu öngörüyle tutarlılığı karşılaştırılarak olası etkilerin yönü belirlenmeye çalışılmıştır.