turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
The rural settlement pattern in Bozburun Peninsula during Classical and Hellenistic Periods

Güneybatı Karya'da yer alan Bozburun Yarımadası, engebeli bir topografyada ve kıt kaynaklar altında kırsal yerleşimlerin ve akıllıca yönetilen tarım teraslarının yayılım gösterdiği büyük bir kırsal şebekedir; bu bağlamda bölgedeki mekansal örgünlerin çeşitli ihtiyaçlara göre ortaya çıkmış olması muhtemeldir. Bu araştırmanın amacı, Klasik ve Hellenistik dönemler boyunca, öncelikle çevresel koşullara bağlı olarak tarımsal üretime dayalı kırsal yerleşimlerin örgütlenme biçimini anlamak ve İ. Ö 3-2. yy'lar arasında ciddi nüfus artışları yaşayan bu yerleşimlerin mekansal yapı değişim sürecini açıklamaktır. Araştırma alanı, Turgut Köyü'nün güney sınır çizgisinden itibaren ana karadaki kıstağa kadarki alanla sınırlanmaktadır. Ekstansif yüzey araştırmaları ile CBS ve fotogrametrik yöntemlerle birleştirilen havadan arkeoloji uygulamaları, 5 km'lik sıklıkta ve ortalama 30 km2'lik territoriumlara sahip olan deme merkezlerinin topoğrafya ile uyumlu olarak yer seçtiğini; Rodos hakimiyeti boyunca düzensiz görünen ancak rastgele olmayan mekansal yapının, ekonomi güdülü geliştiğini göstermektedir. Araştırmada, Phoinix örneklemi bazında çalışılan kurgular, yerleşim alanlarının, 200 m'ye kadar çıkan ve kırmızı Akdeniz toprak örtüsü üzerindeki 30 derecelik eğimleri bulan yerlerde, arazinin yalnızca %2'sini oluşturduğunu ortaya koymaktadır. Fiziki açıdan parçalı çevresel ortamlardan hayli etkilenmiş olan genel silueti ve yeniden yapılandırılan antik nüfusu, Klasik Phoinix'in Hellenistik döneme doğru gelişimi sürecinde kendini, 1.3 km uzaklığa kadar ağaç dalı desenine dönüştürdüğünü ve nüfus bakımından %250'lik bir artış sergilediğini ortaya koymaktadır.
İzmir Arkeoloji Müzesi'ndeki bir grup Hellenistik Dönem sikkeleri

Bu çalışmada, İzmir Arkeoloji Müzesi'nin depo bölümünde yer alan Hellenistik Dönem'e ait olan sikkeler incelenmiştir. Müze içinde yapılan incelemede; farklı bölge ve kentte darp edilmiş 68 adet sikke çalışmaya dahil edilmiştir. Sikkelerin büyük bir çoğunluğu müzeye bağış yoluyla getirilmiş ve kazılardan ele geçen sikkeler çalışma dışında tutulmuştur. Sikkeler, kentlere ve tiplerine göre sınıflandırılmış ve uluslararası kataloglar ve kaynaklar yardımı ile incelenmiştir. Sikkelerin büyük bir kısmının İonia Bölgesi'deki kentlerde darp edilmiştir. Ayrıca bu çalışmada; Aiolis, Karia, Mysia, Lydia, Kilikia, Phrygia, Thrakia, Bithynia, Troas, Makedonia bölgelerinde bulunan kentlerde de darp edilen sikkeler yer almaktadır.
İsmail Akçura Koleksiyonu'ndan bir grup Lydia sikkesi

Bu çalışmanın konusunu İsmail Akçura Koleksiyonu'ndaki Lydia şehir sikkeleri oluşturmaktadır. 1992 yılından itibaren oluşturulmaya başlanan sikke koleksiyonunda bugün, aralarında insanoğlunun üretmiş olduğu ilk sikkeler ile nadir örneklerin de bulunduğu, Yunan, Roma, Bizans ve İslami dönemlere ait toplam 489 adet sikke bulunmaktadır. Tamamı satın alma yoluyla koleksiyona dahil edilen ve bugüne kadar herhangi bir yayının yapılmadığı koleksiyon sikkelerinden yalnızca Lydia Krallığı ile Sardeis, Saittai, Magnesia ad Sipylum, Philadelphia, Tripolis, Bagis, Thyateira, Silandos ve Iulia Gordos şehirlerine ait toplam 37 adet sikke incelenmiş; geri kalan sikkeler ise bu çalışmanın dışında bırakılmıştır.
Yeni kazıların ışığında Güneydoğu Anadolu bölgesinde Orta Tunç Çağ ölü gömme gelenekleri

Bu çalışmada, Güneydoğu Anadolu ve Kuzey Suriye Bölgesi'nde 48 yerleşimde ortaya çıkartılan OTÇ mezar ve mezarlıkları, yapım tekniği ve türleri, ölü gömme biçimleri, mezar eşyaları ve konumları açısından incelenmiştir. 150'ye yakın sayıda Oylum Höyük OTÇ mezarı ise ayrı bir bölüm halinde ele alınarak iki bölgede açığa çıkartılan mezarlarla karşılaştırılmıştır. Elde edilen veriler, bu dönemde çoğunlukla intramural gömme anlayışı yaygın olmakla birlikte, yerleşimlerin yamaçlarında ya da yakınlarında konumlanan ekstramural mezarlıkların varlığını göstermiştir. Ayrıca inhumasyon gömme, önceki döneme göre mezar eşyalarının sayısında azalma, bazı bölgelerde ölü yemeği ve çoklu gömme uygulamasına bağlı olarak aile mezarlarından söz edebiliriz. Yapılan çalışma ölü gömme geleneklerine göre üç kültür bölgesinin olduğunu gösterirken, Oylum Höyük'ün bu bölgelerle olan ilişkilerini ortaya koymuştur. MÖ III. binyılın sonu ve II. binyılın başlangıcında ölü gömme geleneklerinde belirgin bir farklılık görülmemesi ise, kültürel sürekliliği göstermiştir. Ancak Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde OTÇ'de bazı mezar türlerinin sayısında artış ya da düşüş söz konusuyken, kuyu mezarların OTÇ II-III'te ortaya çıkması, bu geleneğin Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde Kuzey Suriye'ye göre daha geç görüldüğüne işaret etmiştir. Bu dönemin mezar türlerindeki çeşitlilik ise, çevre bölgelerin birbiriyle etkileşimi ve farklı toplulukların varlığı ile açıklanabilir.
Yılanlı sütun hakkında bir değerlendirme: Belgeleme ve koruma sorunları

Perslerle Yunan Kent Devletleri arasında MÖ 479 yılında yaşanan Plataia Savaşı, Yunanlılar'ın galibiyeti ile sonuçlanmıştır. Savaşa katılan birleşik Kent Devletleri galibiyetlerinin simgesi olarak Yılanlı Sütun'un da bir parçası olduğu üç ayağı, Delphoi'daki Apollon Tapınağı'na sunmuşlardır. Bu adak Anıt; birbirine sarılarak yükselen üç yılandan oluşan bir sütun, bir üç ayak ve altın ya da altın kaplama bir kazandan oluşmaktadır. Ancak üç ayağı oluşturan parçalardan günümüze yalnızca Yılanlı Sütun ulaşmıştır. Bu çalışmada, Sultanahmed Meydanı'nda bulunan bronzdan yapılmış Yılanlı Sütun, yapıldığı dönemin, sosyal, siyasal hayatındaki yeri, İstanbul'a getirilişi, Bizans ve Osmanlı Dönemleri'nde geçirdiği değişiklikler açısından değerlendirilmiştir. Ayrıca İstanbul Arkeoloji Müzelerinde bulunan ve Yılanlı Sütun'un bir parçası olan Yılan Başı ile birlikte, Sütun'un fiziksel ve yapısall mevcut durumu, 3 boyutlu tarama ile modellenmiş, çizim ve fotoğraflarla belgelenmiştir. Bunun yanı sıra NDT yöntemlerle Yılan Başı ve Sütun'un malzeme analizi yapılarak her ikisi metal alaşımları açısından karşılaştırılmıştır. Anıt'ın açık hava koşullarına maruz olması ve yasal koruma süreci eksikliklerinden yola çıkılarak tahmini bozulma durumu ve nedenleri araştırılmıştır. Bunların sonucunda dünyada benzer örneklerden yola çıkılarak uygulanabilir bir koruma yöntemi önerilmiştir.
Batı Anadolu Hellenistik Dönem kutsal alan planlaması

Tanrının antropomorfik düşünülmesi ve kült heykellerinin yapılması tanrıya ev yapılması ihtiyacını doğurmuştur. Kült heykellerini barındıran tapınakların diğer yapılardan ayırt edilebilmesi amacıyla farklı bir konum ve planlama içerisinde inşa edilmişlerdir. Batı Anadolu Hellenistik Dönem'de Hellen dünyasının en üretici bölgesidir. Kutsal alanlardaki yapıların bilinçli olarak temenosun herhangi bir yerine konumlandırma ya da yönlendirme yoluyla perspektif görünüm kazandırma gayreti içerisinde oldukları belirgindir. Batı Anadolu Hellenistik dönem kutsal alanların kent planı içerisindeki konumu, kutsal alan planlamasında yapıların konumlandırma biçimindeki eksen, simetri, yönlendirme, hiza ve perspektif görünümü sağlayan görüş açısı oranları CAD teknolojileri kullanılarak incelenmiştir. Bu çalışma geometrik analizlerle Antik Dönem mimarların yer seçiminde ve yapıların konumlandırmasındaki düşünce tarzlarını ve estetik kaygılarını öğrenmekle sınırlı olmayıp kutsal alanı oluşturan ve etkileyen tüm faktörler bir bütünlük içerisinde analiz edilmeye çalışılmıştır. Antik Dönem'de Batı Anadolu kent planlama, kutsal alan planlama ve mimari planlama yönünden Güney İtalya, Sicilya ve Hellas'tan daha zengin ve gelişmiştir. Hellenistik mimari özelliklerini M. Ö. 2. yy. da göstermeye başlamıştır. Kutsal alan planlamasında seçilen yerin özelliğine ve uygunluğuna göre değişik planlama teknikleri kullanılmıştır. Hellenistik planlamanın başarısı yalnızca ızgara planının eğimli arazide başarılı biçimde uygulanmasında olmayıp kentin öğeleri arasındaki ilişkiler ile anıtsallaştırılmasında yatmaktadır. Hellenistik Dönem'de kutsal alanların ve kamu yapılarının eğimli arazinin bir dizi teras üzerinde yükselmesi ve birbirleriyle bağlantılı oldukları izlenimini vermesi ile görsel olarak hoşa gidecek bir kentsel peyzaj oluşturma eğilimi ön plana çıkmaktadır. Batı Anadolu'da Geç Klasik Dönem'de skenographia kullanılmaya başlanmıştır. Hellenistik mimaride katı eksen ve simetri kuralları uygulanmasına karşın planlamada esnek yapıda eksen ve simetri kuralları ile skenographia kullanıldığı izlenmektedir. Hellenistik Dönem planlama ve mimarisinin etkileri Roma Erken İmparatorluk Dönemi'nde de devam etmiştir.
Ephesos Yamaç Evler 1 ve 2'den kalıp yapımı kandil örnekleri

Bu çalışma uzun yıllar içerisinde Ephesos'da bulunmuş geç Hellenistik ve Roma Dönemlerine ait kazı evi deposundaki kandillerin; tip ve motif gelişimi, tarihi kesin olan benzer ya da yakın örneklerle karşılaştırılarak, tipoloji ve kronolojisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. İlk olarak kandilin bölümleri, biçimsel gelişimi, üretim teknikleri ve günlük kullanımı hakkında bilgiler verilmiştir.
Bolu Müzesi Bizans Dönemi eserleri

Bolu müzesi Arkeoloji Salonunda teşhir edilen Bizans Dönemi küçük buluntuları ve müzenin bahçe kısmında sergilenen taş eserleri kapsayan tez çalışması; bölge tarihi, müze içeriği, müze envanter bilgileri, fotoğraflar ve çizimler şeklinde konu başlıklarından oluşur. Küçük buluntular içerisinde; buhurdanlar, kandiller, keramoplaslar, anahtar yüzükler, mühürler, haç kaideler, ikonlar, rölikerler, çanlar, haçlar, alemler, kandil askıları ve kantar yer almaktadır. Bu eserler türlerine göre farklılık gösterdikleri gibi kendi içlerinde malzeme yönünden de çeşitlilik gösterirler. Bahçe teşhirindeki vaftiz teknesi ise mermer malzemeyle oluşturulmuştur. Buluntuların her biri envanter bilgileri belirtilerek; açıklama kısmında ayrıntılı bilgiler çerçevesinde değerlendirilmiş bu şekilde her bir eserin özellikleri vurgulanmaya çalışılmıştır. Değerlendirme bölümünde ise eserler türlerine göre gruplandırılarak, başka örneklerle stil kritikleri yapılmıştır. Böylece eserlerin dönemsel özellikleri açıklanabilmiştir. Eserler üzerinde yapılan değerlendirmelerin ışığında sonuç bölümünde ise; eserlerin bütünü göz önünde tutularak genel bir yargıya ulaşılmaya çalışılmıştır. Bu da kısaca: Eserlerin birçoğunun orijin eserler olduğu ve buradan hareketle bölgenin Bizans Dönemi içerisinde zengin bir sanat anlayışına ve kültüre sahip olmasıdır. Bölge Roma Dönemi içerisinde özellikle Hadrianus Dönemindeki önemini yitirmemiş; bir geçiş bölgesi olması nedeniyle daha sonra da kültürel çeşitliliğini koruyabilmiştir. Bazı eserlerin müze envanterinde farklı isimlerle adlandırıldığı tespit edilmiş; söz konusu eserler çalışma esnasında doğru isimleriyle düzeltilerek bu yanlışlık giderilmiştir.
Antik Dönem kozmetik kapları

Kozmetik, antik dönemden günümüze kadar hayatımızın birçok alanında yer almıştır. Kozmetik alanında kullanılan tütsü, kokulu bitkiler, parfüm, kokulu yağlar ve kokulu merhemlerin doğu kökenli olduğu düşünülmektedir. Daha sonra Mısır, Yunan ve Roma coğrafyasına yayıldığı bilinmektedir. Kozmetik ürünlerinin günlük yaşamda, cenaze ve kurban ritüellerinde, ibadet sırasında ve tıbbi alanlarda kullanıldığı görülmektedir. Kozmetik ile ilgili ilk bilgiler, Mısır'dan yayıldığı fikrini doğurmuştur. Kozmetik alanında en çok tercih edilen ürün parfüm olmuştur. Parfümün tarihçesinin günümüzden 5 binyıla kadar uzandığı bilinmektedir. Araştırmalar sonucunda ilk parfümlerin ecza karışımı olarak tıbbi amaçlı kullanıldığı ve süslenme, güzel kokma, ölüleri dini ritüellere hazırlamak, kötü ruhlardan arınmak için kullanıldığı anlaşılmıştır. Bu kokular, kokulu yağlar ve merhemler sadece insanlar tarafından değil kullanılmamış, hayvanlara da sahiplerinin istediği kokular sürülmüştür. Dioscorides, Plinius ve Theophrastus çalışmalarında kozmetik konusunda önemli bilgiler vermektedir. Kozmetik ürünlerin muhafaza edilmesi için vazo ve şişelere ihtiyaç duyurulmuştur. Bu nedenle ihtiyacı karşılamak için pişmiş toprak, cam, metal, taş malzemelerini kullanarak vazo üretimi yapmıştır. Vazoların ise madde, malzeme ve buluntu yerine göre isimlendirilmiştir. Seramiklerin üzerindeki betimlemeler, buluntu alanları, antik kaynaklar ve analizler nerelerde ve nasıl kullandığını göstermektedir.
Kent arkeolojisinde arkeojeofizik uygulamalar: Geç roma dönemi Beyazıt Vezneciler bazilika alanı

Bu çalışma, İstanbul İli, Fatih İlçesi, Balabanağa mahallesi, Vezneciler caddesi üzerinde yer alan, T. C. İstanbul Üniversitesi, Fen ve Edebiyat Fakülteleri otopark-spor alanı ve Avrasya Enstitüsü ile Edebiyat Fakültesi Otopark - spor alanı arasında kalan Kimyager Derviş Paşa Sokağında gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın amacı; Fen ve Edebiyat Fakülteleri otopark-spor alanı ve Avrasya Enstitüsü ile Edebiyat Fakültesi Otopark - spor alanı arasında kalan Kimyager Derviş Paşa Sokağında arkeolojik dönemlere ait yapıların olup olmadığını araştırmaktır. Bu amaçla belirtilen alanda kent arkeolojisi uygulamalarında yeraltını görüntülemek için son yıllarda sıkça kullanılan, arkeojeofizik yöntemlerden GPR yöntemi, son teknolojik cihazlardan yararlanılarak kullanılmıştır. Yapılan jeofizik çalışmalar sonucunda iki (2B) ve üç boyutlu (3B) Jeoradar yeraltı görüntüleri elde edilmiştir. Çalışmada; Mala marka GPR ölçüm cihazı ve ekipmanları (ProEx ünite, 250 MHz anten, notebook) kullanılmıştır. GPR verileri, Reflex 2D ve üç boyutlu grafik yazılımları (GPR Slice 3D) kullanılarak yorumlanmıştır. İnceleme alanında, arkeojeofizik amaçlı jeoradar ölçümlerinden elde edilen iki boyutlu (2B) ve üç boyutlu (3B) jeoradar kesitleri ve görüntülerine göre yapı kalıntısı olarak değerlendirilebilecek doğrusal gidişli, köşeli, dairesel ve dörtgen geometrik formlu anomaliler tespit edilmiştir. boyutlu GPR profil ölçümleri her bölge için ayrı ayrı bir araya getirilerek 3 boyutlu yeriçi modelleri çıkarılmış, daha sonra bu modellerden her 1 metre derinlikte enkesit alınarak mimari çizim programları yardımıyla yeraltının 1.0-5. 0 m. derinlikleri arasındaki değişimi incelenmiştir. Kentsel ortamlarda kısıtlı arkeolojik çalışmalara kolaylık sağlamak amacıyla jeofizik yöntemlerin kullanılması çok büyük yarar sağlamaktadır. Kentsel arkeolojik sitlerde jeofizik yöntemlerin uygulanması özel şartları gerektirmesi nedeniyle yeni bir kavram olan Kent arkeojeofiziği kavramı bu tezde önerilmektedir. Yüksek genlikli anomalilerin doğrusal gidişli olanları duvar, kanal, yol gibi; yaygın görünümlü form verenlerin olası bir taban döşemesi, tonoz, dairesel dağılım gösteren anomalilerin ise kuyu, olası sütun ve sütun kaideleri olabileceği düşünülmektedir. Bu belirlenen lokasyonlar arkeoloji uzmanlarına sunulmuş olup gelecekteki arkeolojik çalışmalara ışık tutacaktır.
Ainos pişmiş toprak lahitleri: Tanımlama, koruma ve onarım çalışmaları

Çalışma, Ainos Çakıllık Nekropolü'nde 2005 yılında bulunmuş olan iki adet ve Ainos Su Terazisi Nekropolü'nde 2008 yılında bulunmuş on adet pişmiş toprak lahit üzerinde yapılan incelemeleri, uygulamaları ve bunların sonucunda elde edilmiş bulguları içermektedir. Gerçekleştirilen inceleme ve uygulamalar bu lahitlerin: tanımlarını, sınıflandırmalarını; koruma ve onarım uygulamalarını; üretim teknikleri, fiziksel özellikleri, kimyasal ve mineralojik içerikleri hakkında veri elde etmek amacıyla yapılmış olan araştırma, gözlem ve analizleri kapsamaktadır.
İsinda kabartmalı dikme gömütü

Likya'nın İÖ. 6. yy. sanatını dikme mezar kabartmaları oluşturmaktadır. Bunlar arasında, kabartmalarının sağlam ele geçmesinden ve konu zenginliğinden dolayı İsinda anıtı en önemlisidir. Anıt, bir ana kayanın düzleştirilmesi sonucu oluşturulan basamaklı platforma dikilmiş monolit blok üzerine mezar odasının yerleştirilmesinden ve ters piramidal bir kapakla taçlandırılmasıyla meydana gelmektedir. Mezar odasının etrafı bir kabartma kuşağıyla çevrelenir. Bugün dikme bloğu, uç kısımları kırılmış olarak yerdedir, ve mezar kapağından iz yoktur. İlk R. Heberdey ve E. Kalinka tarafından görülen anıtın kabartmaları daha sonra İstanbul Arkeoloji Müzesine götürülmüştür. Kabartmalardaki eksik kısımların tamamlanmasında farklı görüşlerin bulunması mezar odasının birleştirilmesinde sorun olmuştur. Bu sorunun çözümüne yönelik olarak, dikme bloğunun ölçüleri ilk kez yerinde yeniden alınıp ve kabartmalar üzerindeki bazı izlerden yola çıkılarak mezar odasının orjinal ölçüleri bulunmaya çalışılmıştır. Bir bey mezarı olan anıtın kabartmalarında işlenen savaş, av ve şölen gibi konularla bir Likya bey yaşantısından kesitler sunulmuştur. Savaş, güney yüzde başlayıp doğuda sonlanmaktadır. Bey, güneyde sağ köşede yatay bir pervaz üzerinde durmakta, önünde betimlenen düşmanlar bir mağlubiyetin görüntüsünü sergilemektedir. Bey'in sağ elindeki kalkanlar yendiği düşman sayısı kadardır, ve bu bir utku simgesidir. Doğu yüzde, beyin yakın akrabaları ya da komutanları da aynı şekilde betimlenmişlerdir. Bu tür betimlemeler Likya sanatının her döneminde görülmektedir. İÖ. 5. yy'in sonlarına tarihlenen Yazıtlı Dikme Anıt'ada konu edilen tarihsel olay, İsinda Anıtı geleneğindedir ve yendiği düşmanın kalkanını alarak utku göstermek, sadece Likya'ya özgüdür. Beyin savaş dışı uğraşlarından av, güney yüzde sol köşeden başlar, batıda biter. Beyin yardımcılarıyla betimlendiği sahnede at - köpek birlikteliği, beyin doğulu yaşam tarzının bir kanıtıdır. İşçilikte İon biçenimin varlığı şaşırtmaz. Kuzey yüzde, beyin savaş ve avdan sonra halkına cömertliğini göstermek amacıyla düzenlediği şölenden bir kesit verilmiştir. Bir hakemin yönettiği güreş, lir ve tef eşliğinde yapılmaktadır. Sahnelerde simetri görülmez. Çerçevenin figürlere göre düzenlenmesine karşın savaşçı miğferlerinin yine de çerçeveyi taşması ve mitolojik konuların işlenmemesi, yenen ve yenilenin vurgulanması kabartmaların Hellen düşüncesine ne kadar uzak olduğunu anlatmaya yeterlidir. İşlenen bütün bu sahnelerle Likyalı Bey kendini, iyi bir savaşçı, iyi bir avcı ve cömert bir yönetici olduğunu halka anlatmayı amaçlamış olmalıdır. Ayrıca, mezar odasını yüksek bir dikme üzerine inta ettirmekle de kendini yüceltmiştir. Likya düşüncesinin İon biçemiyle şekillendiği kabartmalarda Pers örgelerinin bulunmaması, anıtın Persler'in Likya'ya gelmezden önceki bir tarihte yapıldığını göstermektedir. Çağdaş eserlerle yapılan biçem kıritiği ile anıtın İÖ. 6. yy. Likya sanatı içindeki yeri, İÖ. 550 yılı dolaylarıdır.
Application of GIS and multiproxy analysis in Neolithic Anatolia: An intra-settlement spatial analysis at Barcin Hoyuk

Bursa ilinde bulunan ve M. Ö. 7. binyıla tarihlenen Barcın Höyük; bir Neolitik yerleşim yeri olarak Balkanlar ve Anadolu arasında önemli bir bağ kurmakta, Neolitiği ve Neolitik materyal kültürünü anlamakta büyük katkılar sağlamaktadır. Bu anlamda, buluntu toplulukları üzerine yapılacak bir yerleşim yerleri arası analiz, genel bir bölgesel yaklaşım yerine Barcın Höyü has küçük ölçekli pratiklerden yola çıkarak gerçekleşmiş olan olaylara ışık tutabilir. Buna ek olarak tekrar eden günlük olaylar; bu pratiklerin, uzun vadede bölgesel ağlara katkıda bulunmasını sağlamaktadır. Sonuç olarak, Anadolu'da yaşamış Neolitik toplumlarının günlük yaşamlarına ve toplayıcılıktan yerleşik yaşam biçimine geçiş sürecini daha iyi anlamayı mümkün kılmaktadır. Arkeologlar tekrar eden pratikleri ve yerleşim yeri içindeki hareketi farklı sit alanlarından malzeme gruplarının, senkronik ve diyakronik şekilde incelenmesi ile anlamlandırabilmektedir. Buradaki yöntem kapsamında malzeme çeşitliliği, ufalanma ve aşınma oranındaki değişimin farklı büyüklükteki buluntular da etkisi çalışılmaktadır. Coğrafi Bilgi Sistemlerinin, büyük ve karmaşık veri grupları ile başa çıkmadaki potansiyeli; buluntu topluluklarına dayanan çok-yönlü analiz karşılaştırılmasını mümkün kıldığı için oldukça değerlidir. Çok-yönlü analiz bir yerleşim yerinin çeşitli dönemleri ile ilgili farklı oransal verilerin karşılaştırılmasında faydalı olur. Dolayısıyla hane içinde yapılan faaliyetler ve günlük aktivitelere dair bilgi edinmek için kullanılmaktadır. Aşağıdan yukarıya bir yaklaşım ile; bir yerleşim yerinin malzemesini çalışmak, o yerleşim yeri içindeki farklılıkların belirlenmesi için kullanılan ilk yorumsal süreçlerden biridir ve bu yolla, yerleşim yerinin bir bütün olarak anlaşılabilmesine yardımcı olmaktadır.
Paleolitik Dönemden MÖ 1. Binyılın ortalarına kadar duvar resimleri

Tarih öncesi çağlardan günümüze insanoğlunun resim yaparak kendini ifade etme tutkusu en temel eylemlerden biri olmuştur. Tarihin derinliklerine bakıldığında, bu ifade biçimi ilk olarak Paleolitik Çağlarda mağara duvarlarında görülmektedir. Dönem şartları düşünüldüğünde boya elde etmek için kullanılan teknikler ve duvarlara aktarılış biçimi görenleri kendine hayran bırakmaktadır. İşlenen konular genel anlamda insan ve hayvan figürleriyle av sahneleridir. Resim sanatının en özel örnekleri Mısır'da görülmektedir. Bu sanatın yüksek bir kültür olarak kabul edildiği Mısır saraylarında ve mezarlarında karşılaşılan üslup, bu uygarlığın kendine has özelliklerini taşır niteliktedir. MÖ 2. Binyılın ortalarında en parlak dönemlerini yaşamış olan Minos ve Miken krallıklarında da görülen resim betimleri, teknik, üslup ve renk kullanımlarıyla, bu uygarlıklarında sanata ne kadar önem verdiklerini gözler önüne sermiştir. Birçok uygarlık ve medeniyete ev sahipliği yapmış olan Mezopotamya'da oldukça önemli bir coğrafyadır. Görkemli saraylarındaki resim ve kabartmalarda tanrı-kral betimlerinin komposizyonel tarzda çokça anlatıldığı Asur, kendisiyle çağdaş pek çok krallığı da etkilemiştir. Altıntepe ve Arin-Berd gibi merkezlerindeduvar resimlerinin yoğun bir şekilde görüldüğü Urartu krallığı bu sanatsal etkileşimin izlerini taşımaktadır. Bitkisel, geometrik ve figüratif betimlerde Asur'u taklit eden Urartu'lu sanatçılar, bu sanata kendilerinden bazı özellikler katmayı ihmal etmemişlerdir. Bu çalışma, Paleolitik çağlardan MÖ 1. Bin ortalarına kadar pek çok medeniyetin inanışlarını, değerlerini ve yaşam tarzlarını sanatsal bir bakış açısıyla ortaya koymaktadır.
Apollon Klarios kutsal alanında mimari planlama sistemi

Antik Yunan Kutsal Alanları modern arkeolojinin en çok ilgilendiği alanlardan birisidir. Kutsal alanlardaki tüm yapılar ve anıtlar mimari, strflktür ve bezeme özellikleri açısından incelenmiştir ancak kutsal alanların bir bütün olarak neden ve nasılbir sisteme göre planlandığı birçok araştırmacının gözünden kaçmıştır. Bu çalışmanın amacı konu üzerindeki az sayıda çalışmaları incelemek ve elde edilecek sonuçları, araştırma eksikliği olan Klaros Kutsal Alanında sorgulamaktır. Tez çalışmasının ana kaynaklarından ilki Doxiadis'e ait 'Architectural Space in Ancient Greece' adü yayındır. Doxiadis çalışmasında kutsal alanların planlanmasında Antik Yunan felsefe akımları, matematik ve geometrinin etkisi olduğunu söylemekte ve planlama sisteminin iki farklı şekilde uygulandığını belirtmektedir. Doxiadis'e göre Dor düzeninde inşa edilmiş kutsal alanlarda On İkilik Bölüm Planlama Sistemi, Ion düzeninde inşa edilmiş kutsal alanlarda ise Onluk Bölüm Planlama Sistemi kullanılmıştır. Her iki planlama sisteminde bakış noktaları ve bakış açıdan önem kazanmaktadır. Bakış noktaları, alanın açık ve net olarak görülebildiği yerlerdir, bunlar genelde kutsal alan propylonlarıdır. On İkilik Bölüm Planlama Sisteminde inşa edilmiş kutsal alanlarda 15 , 30 , 60 gibi 360 nin on ikiye bölünmesi, Onluk Bölüm Planlama Sisteminde ise 18 , 36 , 72 gibi 360 nin ona bölünmesi ile elde edilmiş bakış açdarı ve katları kullanılmıştır. Tez çalışmasının ana kaynaklarından ikincisi Bergquist'e ait 'The Archaic Greek Temenos; A Study of Structure and Function' adlı çalışmadır. Bergquist kutsal alanların tipolojisini oluşturmaya çalışmış ve bu tipoloji çalışması ile bazı prensip ve sonuçlara ulaşmıştır. Bergquist çalışacağı kutsal alanları, Arkaik Dönemde planlanmış, kolonilerde yer almayan, Olympos Tanrılarına adanmış ve içinde en az bir tapmak ve sunak bulunan temenoslar olarak belirlemiştir. Bergquist'e göre kutsal alanların planlanmasında çoğunlukla genel prensiplere bağlı kalınmıştır. Ancak bazı kutsal alanlarda yerel topografik özellikler, yerel külte ait özellikler, kutsal alanların planlanmasında etkili olmuştur. Çalışmasının sonunda Klaros Apollon Kutsal Alanının On İkilik Planlama Sistemine göre, 15 ve 30 lik bakış açdarma uygun olarak inşa edildiği görülmüştür. Kutsal Alan içindeki yapıların yerleşiminde genel planlama ilkelerine elden geldiğince uyulmuştur.