turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Finansal derinleşmenin ekonomik büyümeye etkisi 2001-2016 yılları Türkiye örneği

Ekonomi biliminin son zamanlardaki tartışma konularından birisi, finansal faktörlerin ekonomik büyüme üzerindeki rolüne odaklanmaktadır. Bir ülkede kullanılan finansal araç çeşitliliğinin artması nedeniyle finansal araçların yaygınlık kazanması finansal derinleşmeyi gündeme getirmiştir. Dolayısıyla gelişmiş bir finans sisteminin finansal yenilikleri artıracağı yönündeki gelişmeler ekonomik büyümeyle ilişkilendirilmektedir. Ekonomik büyümenin sağlanmasında ve gerekli kaynakların oluşturulmasında finans sistemi önemli rol oynamaktadır. Buradan hareketle finansal sistem bir ekonomide fon arz ve talebi olan iktisadi birimlerin fon akımlarını düzenlemekle birlikte finansal araçların düzenleyici hukuki ve idari kurallar kapsamında bir araya gelmesiyle oluşan sistemi ifade etmektedir. Fon transferi aracılığıyla tasarrufların yatırımlara aktarılmasına imkan tanımaktadır. Ekonomide sağlanan gelir düzeyindeki artışlarla beraber toplumsal refahın artmasına katkıda bulunmaktadır. Yine literatürde bankacılık sektörü kredi hacmi ile ekonomik büyüme ilişkisi finansal derinleşme bağlamında ele alınmaktadır. Bu anlamda genel yaklaşımın bilgi ve işlem maliyetlerinin azalmasına imkan tanıması, finansal araçlar ve kurumları arttırması finansal derinleşme ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkileri güçlendirmektedir. Tüm yaşanan gelişmeler ışığında gelişmiş bir finansal sistem tasarrufları yatırıma dönüştürme süresini kısaltırken reel kesime farklı ve etkin finansal araçlar sunarak fon teminini kolaylaştırmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, finansal derinleşmenin odak noktalarından biri olan finans sisteminin tanımlanmasına paralel olarak finansal derinleşme kavramının açıklığa kavuşturulması ve nihayetinde finansal derinleşmenin 2001- 2016 yılları arasındaki ekonomik büyüme üzerindeki uzun dönem ilişkisini ARDL eşbütünleşme sınır testi ile test ederek bunlar arasındaki nedensellik ilişkisini Toda-Yamamoto analizi ile incelemektir.
Doğu Asya ülkelerinin ekonomik büyüme dinamiklerinin Türkiye ekonomi ile karşılaştırmalı analizi

Bu çalışmada, Doğu Asya ülkeleri olan Tayvan, Singapur ve Güney Kore'nin ekonomik büyüme dinamikleri ile Türkiye ekonomisinin büyüme dinamikleri incelenmiştir. Çalışmanın amacı; Türkiye ekonomisi için alternatif politikalar üretmek, teknoloji ve ihracat odaklı büyüme modelini başarı ile gerçekleştirmiş ülke örneklerini aynı dönemler içerisinde karşılaştırmalı olarak açıklayarak benzerlikleri ortaya koymaktır. Genel olarak bakıldığında dört ülkenin de benzer dönemlerde savaşlar yaşadığı, ekonomik kriz dönemleri yaşadığı görülmektedir. Bu açıdan ülkelerin tarihsel ve ekonomik gelişim açısından benzerlikler taşıması araştırmanın çıkış noktasıdır. Türkiye ile bu ülkelerin temel ayrılık noktası ise; söz konusu Asya ülkelerinin kalkınma süreçlerinde teknolojik gelişmeye ve ihracat odaklı büyümeye verdikleri önemdir. 1960'lardan sonra bu ülkelerde başlayan teknolojiye dayalı ihracat odaklı büyüme stratejisi büyük bir başarı ile gerçekleştirilmiş ve bugün bu ülkeler küresel pazarda, özellikle elektronik alanında söz sahibi olmuşlardır. Çalışmada, seçilmiş Doğu Asya ülkelerinin ekonomik büyüme süreçleri tarihsel perspektifli olarak sunulmuş ve her ülkenin kendine has kırılma veya yükselme dönemleri baz alınmıştır. İkinci olarak, panel veri analizi ile bu ülkelerin ekonomik büyümelerinde etkili olan değişkenler incelenmiştir. Daha sonrasında, her ülkenin tek tek ekonomik büyümesinde etkili olan değişkenlerin etki yönünü belirlemek amacıyla Granger Nedensellik Testi yapılmıştır. 1996 2014 dönemi için Tayvan, Singapur, Güney Kore ve Türkiye'nin; GSYH, Ar-Ge harcamaları, Marka başvuruları, Tasarruf, İthalat ve İhracat serileri ile yapılan panel veri analizi sonucunda bağımlı değişken olan GSYH'yı, modele bağımsız değişkenler olarak dahil edilen, Ar-Ge harcamaları, Marka başvuruları, Tasarruf ve İhracat değişkenlerinin %70 oranında açıkladığı sonucuna varılmıştır.
The Beveridge curve and labour market dynamics in OECD countries

Bu tezde, Beveridge eğrisi ve Beveridge eğrisinin emek piyasası dinamiklerindeartan önemini anlatılmaktadır. Beveridge eğrisi, genellikle emek piyasasının durumunu belirtmek için kullanılır ve işçilerin sahip olduğu yetkinlikler ile işlerin gerektirdiği yetkinliklerin arasında uyuşmazlık oranını inceler. Esas itibariyle bu çalışmada 2000 ve 2012 yılları arasında, 12 OECD üyesi ülke uygulaması ile birlikte, işsizlik oranı ve açık iş ilanları oranı arasındaki grafiksel negatif ilişkinin üzerinde durulmuştur. Beveridge eğrisinin hareketleri istatistiksel açıklamalar ve şekiller ile birlikte tanımlanmıştır. Daha önceden yapılmış araştırmalara dayanarak, seçilen ülkelerin işsizlik oranları ilave değişkenler ile açıklanmıştır. Bu ilave değişkenler reelminimum ücret ile reel emeğin verimliliğidir. Reel minimum ücret artışının iş arama sürecini uzatarak, işsizlik üzerinde olumsuz etki yaratacağı varsayımı altında modele eklenmiştir. Reel emeğin verimliliği artışı, ülkelerdeki ekonomik büyümeyi pozitif yönde etkileyeceği varsayılarak, işsizliğe azaltıcı bir etki sağlayacağı öngörülmüştür. Ortak ilişkili hatalar ve genişletilmiş ortalama grupları tahmin edicileri, hem panel tahmini için hem de ülkelerin bireysel katsayılarını tahmin etmek için kullanılmıştır. Aynı zamanda, sabit etki modeli katsayıları, tahmin edilebilinir genelleştirilmiş en küçük kareler, tam değiştirilmiş en küçük kareler ve Prais-Winsten regresyonları analizleri ile tahmin edilmiştir. Sonuç olarak, negatif eğilime sahip Beveridge eğrisi onaylanmıştır. Seçilen ülkelerde panel veri analiz sonuçları, emek piyasasındaki verimsizliğe işaret etmektedir. Tahmin edilen açık iş ilanları katsayıları, seçilen ülkelerde Beveridge eğrisinin inelastik bir davranışa sahip olduğunu vurgulamaktadır. Emekücretlerindeki artış, işsizler ile açık ilanları arasındaki eşleşme oranını daha kötü bir hale getirmektedir ve Beveridge eğrisini dışa doğru kaydıracağı gözlemlenmiştir. Reel minimum ücretlerdeki artış, emek piyasasındaki verimliliği düşürmektedir. Emeğin verimliliğinin işsizlik üzerindeki etkisi negatiftir. Emeğin verimliliğiyükseldikçe, işsizler ile açık ilanları arasındaki eşleşme oranı daha iyi bir hal almaktadır. Emeğin verimliliği, emek piyasasının verimliliğini arttırmada pozitif bir role sahiptir. İşsizlik, açık iş ilanları, reel minimum ücretler ve emeğin reelverimliliğinin panel veri sonuçları, seçilen ülkelerdeki emek piyasasında verimsizliğiişaret etse de, bireysel ülke sonuçları farklılık göstermektedir. Bazı ülkelerde artanreel minimum ücretlerin, tüketim yolu ile ekonomik büyümeye katkı sağlayarakişsizliği azaltabileceği sonuca varılmıştır. Aynı zamanda bazı ülkelerde artan emekverimliliğin daha az emek talebine neden olarak işsizliği arttırabileceği yönünde bir varsayım yapılmıştır.
Ar-ge harcamalarının ekonomik büyüme üzerindeki etkisi: BRIC-T ülkeleri karşılaştırmalı analizi

Küreselleşen dünya ekonomisinde sürdürülebilir büyümenin itici gücü olan Araştırma Geliştirme son yıllarda daha çok önem kazanmıştır. Ekonomilerin sürdürülebilir büyüme oranlarına ulaşma istekliliği, 1980'lerde iç büyüme teorilerinde Ar-Ge'nin ekonomik büyümedeki rolünü açıkça ortaya koymuştur. Araştırmanın temel hipotezi Ar-Ge harcamaları ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki, 2010- 2015 dönemi için BRIC-T ülkeleri için panel veri modeli kullanılarak incelenmiştir. Araştırmanın sonucu, üretilen Ar-Ge harcamalarının büyümeyi olumlu yönde etkilediğini göstermektedir. Bu bağlamda, endüstrileşmiş ülkeler dahil olmak üzere yaşam standartlarını ve ekonomik büyümeyi hızlandırmak isteyen ülkelerin Ar-Ge yatırımlarına odaklanacağı sonucuna varılabilir.
The effects of the university reform in Turkey on narrowing gender gap in higher education

Bu çalışma, üniversite reformunun yüksek öğrenim seviyesinde yaşanan cinsiyet ayrımı üzerine etkilierini analiz etmektedir. Yaşanan üniversite reformunun iki önemli basamağı bulunmaktadır; her ile bir üniversite açılmasını sağlayarak üniversitelerin kapsama alanını genişletmek ve mevcut üniversitelerin öğrenci kapasitelerini arttırmak. Bu refomumun asıl amacı, yüksek öğrenime erişimi kolaylaştırmak ve kalifiye çalışanlarlar yaratmak olarak düşünelebilir. Bu çalışma, üniversite refomunu sonucu ortaya çıkan başka bir sonuca odaklanıyor; öğrenci kontenjanlarının ve üniversite sayılarının artmasının yüksek öğrenim cinsiyet ayrımına sebep olan sorunları azaltmasını inceliyor. Bu çalışmada, 2007- 2013 yıllarını kapsayan il bazında veriden oluşan panel data kullanıldı.
Dış borçlar ve iktisadi büyüme ilişkileri: Türkiye üzerine bir uygulama

Tez çalışmasının amacı dış borçların öncelikle ekonomik büyüme üzerine etkilerini incelemek, milli gelir, reel faiz, dış açık, döviz kurları ve fiyatlar genel düzeyi ile dış borçlar arasındaki ilişkiyi tahmin etmektir. Bu doğrultuda çalışmada dış borçlarla ilgili kavramlar tanıtılmakta ve dış borçların nedenleri ve çeşitleri üzerinde durulmaktadır. Çeşitli iktisat okullarına göre dış borçların teorik çerçevesi çizilmektedir. Uygulamaya geçmeden önce Türkiye'nin dış borçları dönemler itibariyle ele alınmaktadır. Uygulama bölümünde ise Türkiye'nin 1975- 2008 yılların ait veriler kullanılarak Nedensellik analizi ve VAR testi yapılmıştır. Tahmin sonuçlarına göre dış açık ve döviz kurları dış borçlar üzerinde doğrudan etkilidir. Dış borçlar ve milli gelir arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Bu bakımdan Türkiye'nin almış olduğu dış borçların ekonomik büyüme sürecine etkisi olmadığı ifade edilebilir. Bununla birlikte Türkiye'nin dış borçları dönemler itibariyle artış göstermektedir. Türkiye'nin dış borçlarının artması anlamında çıkmazdan kurtulması için uzun dönemli yapısall önlemler alması gerekmektedir.
The impact of interest on income inequality: An empirical investigation

Faizin gelir adaletsizliği üzerindeki etkisinin; 26 ülkenin 1998- 2014 yılları arasındaki verileri kullanılarak ve reel faiz oranı ve devletin faiz ödemelerinin Gini katsayısı ve 10 %luk gelir gruplarının gelirden aldıkları paylar üzerinde yaptığı etki ile ölçüldüğü bu çalışmada, hem reel faiz oranlarının hem de faiz ödemelerindeki artışların Gini katsayısını arttırarak ve alt ve orta gelir gruplarından üst gelir gruplarına gelir transferi yaparak gelir adaletsizliğini arttırdığı ve dolayısıyla toplumsal refahı azalttığı gözlemlenmiştir. Gelir transferlerinin genel olarak alt %60'tan üst %10'a doğru gerçekleştiği gözlenen bu çalışmada faizin alt ve orta gelir grupları üzerindeki sömürücü etkisi incelenmeye çalışılmıştır.
Türkiye'de küresel finans krizinin etkileri ve analizi (2007-2016 yıllarında)

Günümüzde, küresel krizlerin etkileri dünya genelinde daha fazla hissedilir haldedir çünkü ülkelerin uluslararası piyasalarda mal ve hizmet alışverişinin yaygınlık kazanması, bir ülkedeki ekonomik durgunluktan veya uluslararası piyasalardaki ufak bir fiyat değişimi birçok ülke tarafından hissedilir hale gelmektedir. 2008 yılında Amerika'da meydana gelen küresel finansal kriz tüm dünya tarafından hissedilmiş ve birçok ülke olumsuz bir şekilde etkilenmiştir. Bu krizden gelişmiş ülkelerin yani sıra gelişmekte olan ülkelerde özellikle yatırımların azalması seklinde etkilenmiştir. Gelişmekte olan ülkelerden birisi olan Türkiye'nin 2008 finansal krizden nasıl etkilendiği ve sonuçlarının temel makroekonomik göstergeler üzerindeki etkilerinin ortaya konulması bu tez çalışmasında amaçlanmaktadır. Sonuç olarak, Türkiye ekonomisinin 2008 finansal krizden etkilendiği görülmekle beraber, ekonomik büyümenin az da olsa devam ettiği gözlemlenmektedir.
Kurumlar vergisinin kurum davranışları üzerindeki etkileri

Devletin ekonomik yaşamdaki rolüne gore değişen ağırlıklara sahip olsalar da, vergiler, kamu harcamalarının temel finansman kaynağı olarak her dönemde önemli bir araçtır. Devletin ekonomiden çektiği ve sonra kamu harcamaları yoluyla tekrar ekonomiye aktardığı fonlar olan vergiler ekonomide bir takım etkilere sahiptir. Bu noktadan hareket eden bu tez çalışması, kurumlar vergisinin kurumların davranışları üzerindeki etkilerini araştırmaktadır. Bu çerçevede dört bölümden oluşan bu çalışmada, birinci bölümde kurumlar vergisinin teorik yapısı, dayanakları, ekonomik etkileri ve kurum davranışları üzerindeki etkileri, ikinci bölümde AB üyesi İngiltere, Almanya ve Fransa kurumlar vergisi yapıları ile AB'de kurumlar vergisinin uyumlaştırılması çalışmaları, üçüncü bölümde Türkiye'de kurumlar vergisi yapısı ve kurumlar vergisinin kamu gelirleri içindeki durumu ele alınmaktadır. Dördüncü ve son bölümde ise, Kurumlar vergisinin kurum davranışları üzerindeki etkisi Sakarya ilindeki anonim şirketlerde uygulanan anket sonuçları ile incelenmektedir. Kurumlar vergisi kurumlaşmış firmaların gelirleri üzerinden alınan bir gelir vergisidir. Kurumlar vergisi firmaların kuruluş yeri seçimi, hukuki şekil tercihi, kar dağıtımı kararları, yatırım-finansman kararları ve diğer kararları üzerinde etkilere sahiptir. Bu etkiler Sakarya ilinde faaliyette bulunan anonim şirketlerle anket yoluyla araştırılmış ve şu sonuçlar elde edilmiştir: Firmalar, kurumlar vergisi oranmı yüksek bulmakta ve vergiyi de maliyet olarak görmekte ve yansıtmaktadır. Vergi, ankete katılan firmaların kuruluş yeri seçimini, hukuki şekil tercihini, birleşme-devir, yeni teknoloji kullanımı, cari harcama artışını büyük oranda; yatırım ve finansman kararlarını kısmen etkilemekte, buna karşılık kar dağıtımı kararlarını ve karlılık oranlarmı ise etkilememektedir. XVI
Türkiye iktisadi kalkınma sürecinde girişimci örneği: Nuri Demirağ

Burjuvazinin doğuşunu ve gelişimini ulusal ekonominin gelişmesinden ve ulusal devletin konumundan ayırmak pek mümkün değildir. Bu çalışmada girişimci olarak Nuri Demirağ'ın ortaya çıkışını, büyümesini ve ekonomik hayattan çekilmesini Türkiye ekonomisinin kalkınma sürecinde incelemeye çalışılmıştır. Girişimci Nuri Demirağ'ın ortaya çıkış dönemini olan Osmanlı İmparatorluğu'nun son yıllarınının ekonomik ve siyasi yapısını ilk bölümde özetlenmiştir. Osmanlı'nın kapitülasyonlar ve ağır bir borç yükü altında yarı sömürge haline geldiği ortaya konulmuştur. Nuri Demirağ'ın yaşamı incelenmiş ve ailesinden kalan bir servetin olmadığı ve aileden devir alınan bir ticarin hayatın olmadığı anlaşılmıştır. Babası devlet memurudur ve kendisi de ticari hayata devlet memurluğundan atılmıştır. Girişimci Nuri Demirağ bölümünde devletin Türk-Müslüman burjuvazisi yaratma çabası anlatılmıştır. Nuri Demirağ'ın devletin yabancı sermayeye ve gayr-i Müslimlere karşı milli iktisat-milli burjuva yaratma politikalarının bir sonucu olarak iş hayatına atıldığı sonucuna varılmıştır. Nuri Demirağ'ın müteahhitlik döneminde Türkiye'nin en önemli işadamı haline getirmesinde demiryollarının ve devletin o yıllarda gerçekleştirmiş olduğu diğer yatırımların müteahhitliğini üstlenmesinin rolü ortaya konmuştur. Nuri Demirağ devlete gerçekleştirdiği müteahhitlik hizmetleriyle sermaye birikimini sağlamıştır. Nuri Demirağ'ın uçak sanayi girişimiyle birlikte entegre savaş sanayi kurma fikri ayrıca Sanayici Nuri Demirağ bölümünde anlatılmıştır. Devletin yeterli desteği sunmamasının uçak sanayi girişiminin sona ermesinin nedeni olduğu anlaşılmıştır. Nuri Demirağ siyasi iktidarla olan kavgasını politikaya taşıdığı ve MKP'yi kurduğu tespit edilmiştir. Ancak MKP eklektik programı ve parti içi çekişmeler nedeniyle Türk siyasi hayatında bir varlık gösterememiştir. Sonuç olarak, Nuri Demirağ'ın işadamı olarak devletin milli burjuva yaratma politikalarıyla var olmuş, devletin desteği ile büyümüş ve uçak sanayi girişiminde devletin desteğini çekmesi ile iş hayatı sonlanmıştır.
Factoring-leasing sözleşmeleri ve vergisel boyutu

oz Modern hukuk sistemlerinde sözleşme özgürlüğünün sonucu olarak gördüğümüz tip serbestisi ile bireyler, serbestçe diledikleri sözleşmeyi seçebilmektedir. İşletmelerin finansmanında kolaylık ve çeşitlilik sağlayan leasing ve factoring sözleşmeleri, işte bu tipik olmayan sözleşmelerdendir. Factoring işlemi, işletmelerin ihtiyacı olan fonu kendi öz kaynaklarından sağlamakta; leasing işleminin ise dış kaynaklı fon ile bu amaca ulaşmaktadır. Çalışmamda, özel hukuk alanında doğan factoring ve leasing sözleşmelerinin vergi hukuku bakımından nasıl değerlendirilmesi gerektiği sorununa cevap aranmaya çalışılmıştır. Genel özel hukuk ve vergi hukuku ilkeleri ışığı altında, muhtelif vergiler karşındaki durumları incelenmiş ve sorunların tespiti ile çözümü tartışılmıştır. Çalışmamızın konusunu, spesifik olarak, factoring ve leasing sözleşmeleri teşkil etse de; bu inceleme sonucunda elde edilen bilgi ile diğer mevcut atipik sözleşmelerinin ve gelecekte ortaya çıkacak olanların, vergi hukukundaki yerinin tespiti sorunu asıl olarak irdelenmek istenmiştir.
Gelişmekte olan ülkelerde reel efektif döviz kurları ile dış ticaret dengesi arasındaki ilişki

Günümüz küreselleşen dünyasında finansal serbestleşmenin de etkisiyle sermaye çok kısa sürede farklı ekonomiler arasında özgürce dolaşabilmektedir. Sermayenin bu derece özgürce dolaşabilmesi döviz kurları üzerinde önemli değişikliklere yol açabilmektedir. Döviz kurları üzerindeki bu değişiklikler ise dış ticareti ciddi oranda etkilemektedir. Özelikle gelişmekte olan ülkelerde doğru döviz kuru seçimi ve seçilen döviz kurlarının istikrarlı bir şekilde sürdürülebilmesi büyük önem arz etmektedir. Gelişmekte olan birçok ülkenin diğer bir önemli sorunu da dış ticaret açıklarıdır. Bu ülkeler söz konusu dış ticaret açıklarını kapatmak ve/veya iç piyasaları canlandırıp iktisadi kalkınmayı sağlamak için ihracat rakamlarını artırmaya çalışırlar. Bu yüzden de doğru döviz kuru seçimi büyük önem kazanmaktadır. Biz bu çalışmada döviz kurları ile dış ticaret dengesi arasında bir ilişki olup olmadığını eğer varsa bu ilişkinin hangi yönde olduğunu tespit etmeye çalıştık. Bu kapsamda çalışmamızda bağımlı değişken olarak dış ticaret dengesini belirledik. Bunun dışında kişi başı milli gelir, doğrudan yabancı yatırımlar, reel faiz oranları, reel efektif döviz kurları, kamu harcamaları kontrol değişkeni olarak belirlenmiştir. Çalışmamıza ekonomik anlamda birbirine benzediğini düşündüğümüz dokuz ülkeyi dahil ettik. Bu ülkeler, Brezilya, Gürcistan, İran, Malezya, Meksika, Pakistan, Paraguay, Rusya ve Türkiye'dir. Söz konusu ülkelere ait verileri analiz ederken 2008 küresel krizinden sonraki yılları dikkate aldık. Buna istinaden seçilmiş ülkelerde reel efektif döviz kurları ile dış ticaret dengesi arasındaki ilişkiyi 2009- 2018 yılları arasındaki verileri kullanarak deneysel olarak test ettik. FGLS yöntemi ile analiz yaptığımız çalışmanın sonucuna göre reel efektif döviz kurlarının dış ticaret dengesini pozitif yönde etkilediği saptanmıştır.
Serbest bölgelerin bugünü ve geleceği bakımından vergi ve teşvik politikaları: Türkiye örneği

İKTİSAT ANABİLİM DALIULUSLARARASI İKTİSAT BİLİM DALISERBEST BÖLGELERİN BUGÜNÜ VE GELECEĞİ BAKIMINDAN VERGİ VETEŞVİK POLİTİKALARI: TÜRKİYE ÖRNEĞİİLHAN BULUT Ülkelerin siyasi sınırları içinde olup, gümrük hattı dışında kabul edilen serbest bölgelerin yirminci yüzyılın ilk yarısından itibaren gerek tür ve gerekse sayı bakımından artış gösterdiği gözlenmektedir. Yatırımcılara gelir vergisi, kurumlar vergisi, katma değer vergisi, gümrük vergisi muafiyet ve istisnaları, işçi gelirlerinden vergi muafiyeti gibi kolaylıklar ile %25'e varan tasarruf sağlama imkanı vermektedir. Serbest bölgelerinyatırımcılara sağladığı bu imkanların dışında; ülkelerin makroekonomik hedeflerineödemeler bilançosuna olumlu yönde etki, döviz geliri elde etme, teknoloji transferi, istihdam artışı gibi katkılar sağladığı görülmektedir. Bu bakımdan serbest bölgeler 1980 sonrasında ihracata yönelik sanayileşme stratejisini benimseyen Türkiye'nin, hedeflerini gerçekleştirmede, önemli araçlardan birisi olması nedeniyle çalışmamızın içeriğini oluşturmaktadır. Çalışmamızı birinci bölümünde farlılık gösteren serbest bölge türlerine ilişkin açıklamalar ile başlanmış, geleneksel ve modern anlamda serbest bölgetanımlamaları yapılmıştır. Daha sonra yeni bir oluşum olan nitelikli sanayi bölgelerinin hakkında bilgiler verilmiş, nitelikli sanayi bölgelerinin kurulduklarıülke açısından katkıları incelenmiştir. Birinci bölümde son olarak Türkiye'de nitelikli sanayi bölgeleri kurma girişimleri verilmiş ve bu bölgelerle serbest bölgeler arasındaki benzerlikler incelenmiştir. İkinci bölümde ise; özellikle Avrupa Topluluğu içerisindeki serbest bölgelerin hukuki ve işlevsel özelliklerine değinilmiş ve dünyadaki birçok serbest bölge vergi ve teşvik politikaları çerçevesinde ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise;serbest bölgelerin tarihsel gelişimi ve yasal altyapısı ile başlanmış, hukuki ve idari yapısındaki önemli noktalar anlatılmış ve Gümrük Birliği'nin gerçekleşmesiyle oluşan düzenlemelere değinilmiştir. Bunlara ilaveten Türkiye'deki serbest bölgelerin genel yapıları ve bugünkü ticaret hacimleri ve istihdam üzerindeki incelenmiştir. Üçüncü bölümde ayrıca serbest bölgedeki firmalara sağlana vergi ve teşvik politikaları incelenmiş ve son dönemde serbest bölgelere uygulanan vergi ve teşvik politikalarındaki değişiklikler anlatılmıştır.
Zararların mahsubunun vergi uygulamasının etkinliği açısından analizi ve değerlendirilmesi

kişi ve kurumların faaliyetlerini devam ettirebilmesi, yatırım, üretim, istihdam, uluslararası rekabet gücü elde edilebilmesi, ihracatyapabilmesi, etkinlik, verimlilik ve sürekliliğin sağlanması ve devam ettirilebilmesi için vergi yükünü azaltmaya, karlılık ve sermaye gücünü arttırmaya yönelik indirim veya mahsup uygulamalarından birisi de zarar mahsubu uygulamasıdır. Gelir Vergisi Kanunu'nun 88'inci maddesinde gelirin toplanmasında gelir kaynaklarının bir kısmından hasıl olan zararların, diğer kaynakların kazanç veiratlarına mahsup edileceği hüküm altına alınmıştır. GVK'nun 80'incimaddesinde yazılı diğer kazanç ve iratlardan doğan zararların, diğer kazançunsurlarından mahsubu hariç tutulmuştur. Menkul ve gayrimenkul sermayeiratlarında, sermayede meydana gelen azalmalar zarar kabul edilmemektedir. Gelir vergisine paralel düzenlemeler ile Kurumlar Vergisi Kanunu'nun9'uncu maddesinde belirtilen usul ve şartlara göre, geçmişş yıl zararlarınınkurum kazancından indirimine izin verilmiştir. Mahsup işlemi sonunda, kapatılamayan zarar kısmı müteakip 5 yılın gelirlerinden indirilmekte, bu sürede indirilemeyen giderler, izleyen yıllara nakledilememektedir. KVK'nun9'uncu maddesine göre; devir ve tam bölünme yoluyla infisah eden şirketlerinzararlarının; son beş yıla ilişkin kurumlar vergisi beyannamelerinin kanunusüresinde verilmiş olması, devralınan kurumun faaliyetine devir veyabölünmenin meydana geldiği hesap döneminden itibaren en az beş yıl süreyle devam edilmesi zorunluluğu bulunmaktadır. Ayrıca, gelir ve kurumlar vergisinin hesaplanmasında; yurt dışı faaliyet zararlarının belirli sınırlama ve çerçevesinde Türkiye'de elde edilen kazanç ve iratlardanşartlarindirilebilmesi mümkündür. Türkiye'de gelir ve kurumlar vergisinden istisna edilen kazançlarla ilgili yurt dışı zararların, yurt içindeki kazanç ve iratlardanmahsup edilmesi mümkün değildir.171Vergi yükünü azaltan, yatırımları cazip hale getirebilmenin tamamlayıcıunsurlarından olan, rekabet gücünü artıran, vergisel teşvik ve avantaj sağlayan, zararların mahsubu vergi sistemine konularak, verginin daha etkin olmasını sağlamak amaçlanmaktadır.
Econometric modelling of import demand and export supply in Turkey

Bu tez ihracat arz ve ithalat talep denklemlerini, 1989- 2000 tarihleri arasındaki üç aylık veriler kullanılarak, Türkiye ekonomisi için modellemeye çalışmaktadır. Bu çalışmanın bugüne kadar Türkiye için yapılmış diğer çalışmalardan farkı ithalat talebinin hem toplam hem de alt kalemler itibariyle, yani ara malı, sermaye malı ve tüketim malı ithalat taleplerinin de modellenmesidir. Türkiye'nin uzun dönemli ihracat ve ithalat analizi için Engle-Granger yöntemi ve Johansen yöntemi olmak üzere iki ayrı koentegrasyon yöntemi kullanılmıştır. Uzun dönem ilişkileri bulunduktan sonra, kısa dönem modellemesinde hata düzeltme modelleri kullanılmıştır. Bu çalışmadaki uygulama sonuçlarından, Türkiye'deki dış ticaret gelişmelerinin çoğunlukla ülkedeki ekonomik faaliyetlere bağlı olduğu ve döviz kuru politikalarının ithalat ve ihracat üzerindeki etkisinin sınırlı olduğu sonucuna i varılmıştır. t