turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Tanzimat Dönemi öncesinde Karahisar-ı Sahip Sancağı (67 nolu şer'iye siciline göre)

Bu çalışma, yakın zamanlara kadar üzerinde hiç durulmamış ve Türk tarihi açığından sen derece önemli kaynaklardan biri olan Şer'iyye Sicillerinden 67 nolu Afyonkarahisar Şer'iyye Sicili ana kaynak olmak üzere bu Seferin idari ve iktisadi yapıtını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Tezimize konu olan sicildeki belgeler H. 1238 (M.1822)'den H.1245 (M.1830)'E kadar uzanmaktadır. Yani sekiz yıllık bir zaman dilinimini ihtiva etmektedir. Bu dönemin Tanzimat'a tekaddüm eden yıllara tekabül etmesi defterdeki belgelerin çeşitliliğini ve ehemmiyetini arttırmaktadır. Çünkü, bu tarihler mühim değişikliklerin çalkantıların yaşandığı bir dönemdir. Söz konusu defterde, daha ziyade ferman, berat gibi merkezden gönderilen belgelerin kesafet tevkii etmesi dönemin bu karakteristiğini ifade etmesi bakımından dikkate şayandır. Bu sebepledir ki çalışmamız, Karahisar-ı Sahib'in sınırlarını da aşarak daha umumi bir mahiyet kazanmış, bir şehir tarihi yanında, aynı zamanda dönemin Osmanlı idari ve iktisadi yapısını da ihtiva etmiştir. Tezimizin Giriş Kısmında Karahisar-ı Sahib tarihi hakkında kısaca bilgi verilmiştir. Daha sonra ' Kaynaklar ve Araştırmalar' ana başlığı altında Şer'iyye Sicilleri ve Afyon Şer'iyye Sicilleri, bilahare tezimizin temel kaynağı olan 67 no'lu Afyon Şer'iyye Sicili hususunda bilgi verilmeye çalışılmıştır. Defterde geçen belge türleri tek tek tesbit edilerek miktarlarına göre tasnif edilmiştir. Akabinde bu belgelerin delalet ettikleri manalar ve muhteviyatından bahsedilerek 'Ekler' bölümünde her birisi için ayrı ayrı misaller verilmiştir. Karahisar-ı Sahib tarihine dair daha önceden yapılmış çalışmalar 'Araştırmalar' alt başlığı altında incelenerek bu çalışmalar hakkında kısaca malumat verilmiştir. Bu çalışmaların birinci kısmında, Anadolu Eyaleti'ne bağlı bir sancak merkezi olan Karahisar-ı Sahib'in idari yapısı ele alınarak burada, Karahisar-ı Sahib'te görev yapmış idarecilerin atanma ve azilleri, yetki ve salahiyetleri, sancak ve kaza idaresindeki fonksiyonları belgeler ışığında aydınlatılmaya çalışılmış, daha sonra bunların isimleri ve görev tarihleri belirlenmiştir. Çalışmada öncelikle defterdeki belgelerin tamamına yakın traskribe edilmiş daha sonra bu belgeler özetlenerek özetlenerek birbirlerine ilgileri dahilinde konulara göre tasnif edilmiştir. Belgelerin aslına sadık kalmak şartıyla değerlendirilmeye gidilmiş, ancak ehemmiyetine binaen bazı belgelerin transkripsiyonu aynen verilmiştir. Planda yer alan tasnifler tamamen sicildeki belgelerin muhteviyatına istinaden yapılmıştır. Bu belgeler değerlendirilirken aynı zamanda konulara alakası dahilinde bazı telif eserlere de müracaat edilmiştir. Kaynakçada gösterilmiş olan bu belgelerden de istifade ederek ilgili konu hakkında verilen genel malumattan sonra belgelerden bu bilgileri pekiştirci ve tamamlayıcı mahiyette misaller ve deliller sunulmuştur. Değerlendirdiğimiz sicile yapılan atıflarda devamlı tekrara düşmemek için defterin sadece varak ve belge numarası verilmiştir. Belgelerin tarihleri aynı zamanda miladi tarihlere çevrilerek sağ tarafa yazılmıştır.
Osmanlı idari taksimatı (1716-1736)

Jüri : Yrd. Doç. Dr. AK Sinan BİLGİLİ Zengin Osmanlı Tarihinin aydınlanması arşiv belgelerinin açıklanmasıyla mümkündür. Sancak tevcih defterleri Osmanlı Devlet Teşkilatı hakkında bilgi verir. Osmanlı idari müesseselerinin isimleri, görevleri, işleyişleri, sancakların kimlere, hangi şartlarla, kaç akçe gelirle verildiğine vb. gösterir. Tezimizde klasik devrin bittiği Lale Devrimi'nin başladığı (1716- 1736) yıllan arasındaki döneme ait bilgilere ulaştık.
1302 (1885/1886) tarihli Mesele-i Mısriyye defteri

Osmanlı Devleti'nin hakimiyetindeki Mısır, 19. yy'da hızlanan sömürge yarışı neticesinde İngilizler tarafından işgal edilmiştir. Bu duruma diğer Avrupalı devletlerin tepkisi de farklı olmuştur. İngiltere'nin işgalinden sonra Mısır'ın tahliyesi için görüşmeler başlamıştır. Görüşmelere ait yazışmaların kaydedildiği 1885 (H.1302) tarihli defterin meseleye dair bilgiler vermesi onu önemli kılmaktadır. Osmanlı Devleti'nin son dönemindeki gelişmeler günümüzü etkilediği gibi geleceğimizi de etkileyecektir. Bu bakımdan defterin çeviri-yazı ve değerlendirilmesinin yapılması önemlidir.
Osmanlı minyatür sanatı içerisinde Nakkaş Levni uslubunda kadın figürleri ve günümüz sanat anlayışında yenilik arayışları

Sanat tarihine bakarsak, hiçbir şeyin yoktan var olmadığını, hiçbir sanat etkinliği veyönelişinin hiçbir şeyden etkilenmeksizin, kendiliğinden ortaya çıkmadığını görüyoruz. Genellikle sanatçılar, daha önceden var olan başka bir şeyin modelliğinden yararlanarak, ürettiklerine kendilerinden kattıklarıyla, kendi biçemlerinden ekledikleriyle, ortaya koydukları özgün biçem ve biçim dillerini oluştururlar. Diyebiliriz ki, sanatçı ne denliyetenekli olursa olsun, dehası ne kadar güçlü olursa olsun, sanat tarihi içinde bir geleneğeyaslanır ve kendisine ya doğadan ya da sanattan bir çıkış noktası bulur. Bu durumdasanatçının kendi kültür geleneklerinden ilham alarak yeni sanat eserleri yaratması, öz biçim ve anlatım dilinden yararlanması doğal olmakla beraber gerekli de görünür. Bu tarz kaynakların başında gelen kuşkusuz Osmanlı Minyatür Sanatı ve birçok ustanakkaşın varlığıyla beraber Nakkaş Levni'dir. 18. Yüzyılın bu ölümsüz sanatçısı yaşadığı dönemin sınırlarını aşarak günümüze kadar süregelen ününü ve sanatsal etkisini korumuştur. Hayatı ve özellikle eserleri, hem bilimsel araştırmalara hem de sanatsal yenilik arayışlarınaverimli bir zemin olmuştur. Birçok sanatçı Levni eserlerinden ilham alarak kendi üslubu içerisinde farklı yorumlar yakalamıştır. Tez konusu olan araştırmamızda Nakkaş Levni'ninhayatı ve eserleri incelenerek, albüm resimlerinde yer alan 10 adet kadın figürü üzerindesanatsal yorumlar yapılmıştır.
73 Numaralı Mühimme Defterinin transkripsiyonu ve değerlendirmesi (277-433)

Divan-ı hümayun toplantılarında görüşülen iç ve dış meselelere ait siyasi, askeri, toplumsal ve iktisadi kararların kaydedildiği; devletlerarası ve farklı dine mensup olan topluluklar arasındaki ilişkiler, merkez ve taşra teşkilatının işleyişi; askeri, hukuki, toprak, adli ve idari konuları ihtiva eden Mühimme Defterleri, Osmanlı Devlet'inde üst düzey karar organı olan Divan-ı Hümayun'a ait ferman suretlerinin bir araya getirilmesiyle oluşmuştur. Bu nedenle defterlerin incelenmesi ile devlet işleyişi ile ilgili önemli bilgiler elde edilekmektedir. Tez çalışmasına konu olan 73 numaralı Mühimme Defteri, III. Murat döneminin (1574-1595) son yılı ile III. Mehmet döneminin (1595-1603) ilk yılını kapsamaktadır. Eşkiyalık olayları, İstanbul'a gönderilen zahire, vakıf mallarının tamiri, kale ve palanga yapımı ve tamiri gibi konular defterin içeriğini oluşturmaktadır. Çalışmamızda 73 numaralı Mühimme Defterinin transkripsiyonu, hükümlerin özeti, defterin şekil ve muhteva yönünden incelenmesi hakkında tanıtıcı bilgiler verilmiştir.
Kırşehir 21 Numaralı Şer'iyye Sicili transkripsiyonu ve değerlendirmesi (R. 1323-1324 / M. 1908-1909)

Şer'iyye Sicilleri, Osmanlı Devleti'nin merkez ve taşrada uyguladığı sosyal, siyasi ve içtimai politikaları görmek ve bölgelerdeki insan ilişkilerine tanık olmak için en uygun kaynaklardandır. Bu nedenle siciller tarih, hukuk ve daha birçok alana ana kaynak olma özelliğini göstermektedir. Bu çalışma da Rumi 2 Şubat 1323 21 Mart 1325 (Miladi 15 Şubat 1908 - 3 Nisan 1909 / Hicri 12 Muharrem 1326 12 Rebiülevvel 1327 tarihleri arasını kapsayan 21 Numaralı Kırşehir Şer'iyye Sicilleri incelenmiştir. 21 Numaralı Kırşehir Şer'iyye Sicili, 120 sahife ve 172 adet belgeden oluşmaktadır. Şer'iyye sicillerinde iş akdinden boşanmaya, cinayetten zimmet davasına hukuki, idari ve sosyo-kültürel birçok konu yer almaktadır.
Demirci kazası 382 numaralı şer'iyye sicili defteri (1315-1319/1898-1901)

Şer'iyye sicilleri XV. asrın yarısından XX. asrın ilk çeyreğine kadar Osmanlı tarihinin muhtelif devirlerindeki hukuki, iktisadi, dini, askeri ve idari yapısını açıklayıcı temel kaynaklardır. Şer'iyye sicilleri Kadı ve Naiblerin mahkemelerde Hüccet, ilam, Maruz, Mürasele şeklinde kaydettikleri hükümleri, Tayin Beratlarını, Buyruldu. Tezkire, Tahrirleri geçtikleri kaza, kasaba ve köylerde olan önemli olaylara dair kayıtları ihtiva etmektedir. Bu belgelerin tahriften korunması için mahkemelerde sicil defteri bulunurdu. Çalışmada şer'iyye sicilleri hakkında bilgi, 382 Numaralı Şer'iyye sicil defterinin tanımı, deftere ve konulara ait özellikler sicilin yazıldığı, olayların geçtiği Demirci kazası hakkında değerlendirme, hükümlerin özeti ve hükümlerin konulara göre tasnifi yapılmıştır. Şer'iyye sicilleri ile ilgili yazılmış olan bazı eserler'de tez'e eklenmiştir. Saruhan Sancağına tabi Demirci'de tutulan 382 Numaralı Şer'iyye Sicil Defterinden yararlanarak Osmanlı Devletinin 1898 - 1901 yıllarına ait sosyal, kültürel, ekonomik, hukuki ve siyasi bakımdan bilgi sahibi olabiliriz. Şer'iyye sicilindeki konular bir kaza idaresinde meydana gelebilecek her türlü olay ve düzenlemeler ile tarihi gerçekleri kapsar. Metin Transkribinin yer aldığı son bölümde, transkirib orjinaline bağlı kalınarak titizlikle yapılmıştır. 382 Numaralı Şer'iyye Sicilinde konular gündelik hayatta karşılaşılabilecek olayları kapsamaktadır. 382 numaralı defterde 111 dava kaydı bulunmaktadır. Davalar konularına göre ayrıldığında en fazla alacak-verecek davası ortaya çıkmaktadır. Diğer konular da gündelik hayatın içinde olanlardır. Metin Transkribi aslına sadık kalınarak yapılmıştır. Bugünkü dilde bazı sözcükler değişikliğe uğramıştır. Bu sözcüklerin bazıları; Timurci, Yiğirmi, Ayişe... Özel adlar ile yer adlarının bazıları değişikliğe uğramış, bazı köyler de farklı ilçe sınırları içinde kalmıştır. Adem AKDENİZ
Osmanlı sanayileşme hareketleri ve Teşvik-i Sanayi Kanunu

Bu çalışmanın amacı Osmanlı Devleti'nin imalat sanayisinin, sanayileşen Avrupa karşısında atıl duruma düştüğünü belirterek buna karşılık İmparatorlukta modern bir sanayi tesis etmek için Osmanlı yönetiminin verdiği mücadeleyi incelemektir. Çalışmanın temel çıkış noktası sanayi devrimidir. Sanayi devrimi sonrası Avrupa'nın artan ticaret hacmi karşısında Osmanlı imalat sektörünün hızla gerilemesi ve Avrupalı tüccarların, Osmanlı pazarlarını işgalidir. Bu konuyu tahlil edebilmek için ilk önce Osmanlı Devleti'nin ekonomik yapısının incelenmesi, ikinci olarak sanayi devrimi ve İmparatorluğa olan olumsuz etkileri incelendikten sonra üçüncü olarak Osmanlı Devleti'nin sanayileşme yolunda gösterdiği çabalar ve son olarak ta ülkede sanayiyi tesis etmek için çıkardığı Teşvik-i Sanayi Kanunu, söz konusu kanunun içeriği, uygulanabilirliği ve başarı ya da başarısızlığı anlatılmaktadır. Sonuç olarak Osmanlı Devleti sanayi devriminden olumsuz etkilenmiş, mevcut şartlara ayak uydurmaya çalışarak sanayileşme yoluna girmiştir. Yalnız içinde bulunulan şartlar itibariyle Osmanlı sanayileşmesi gerçekleşememiştir.
Mütercim Mehmed Rüşdi Paşa

Mehmed Rüşdi Paşa, 1811 (Hicri 1226) - 1882 (Hicri 1299) yılları arasında yaşamış, önemli bir devlet adamıdır. Sultan Abdülmecid ve Abdülaziz devirlerinde toplamda beş defa Seraskerlik görevine getirilmiştir. Sultan Abdülmecid, Abdülaziz, V. Murad ve II. Abdülhamid zamanlarında da toplam beş kez Sadrazamlık vazifelerinde bulunmuştur. Rüşdi Paşa'nın en bariz özelliği, Sultan Abdülaziz'i tahttan indiren grubun içerisinde yer almış olmasıdır. Mehmed Rüşdi Paşa, uzun yıllar devlet görevlerinde bulunduğundan bürokraside tecrübe sahibi olmuş, Yeni Osmanlılar ile Saray arasında denge unsuru kabul edilmiştir. Doğru bildiği konularda taviz vermeyen, rüşvet almayan bir portre çizen Rüşdi Paşa, her kesimle iyi ilişkiler kurabilen bir devlet adamıdır. Rüşdi Paşa, Ali ve Fuad Paşaların seviyesine ulaşamasa da özellikle 1876'daki duruşu ile kendisine tarihte önemli bir yer edinmiştir. Sultan Abdülaziz'in hal edilmesinde rolü olsa da katil olayına iştiraki söz konusu değildir.
Doğu Anadolu Bölgesi'ne ilk telgraf hatlarının çekilmesi

İnsanoğlu doğumdan itibaren değişen dünya koşullarına ayak uydurabilmek için bir iletişim aracına ihtiyaç duyar. Bu iletişim aracı kimi zaman bir duman, kimi zaman bir davul kimi zaman da bir mektuptur. Teknolojinin gelişimiyle birlikte elektrikli telgrafın icadı iletişim alanında yeni bir değişime yol açmıştır. Elektrikli Telgrafın icadı dünya genelinde olduğu gibi Osmanlı Devleti'nde de büyük bir yankı uyandırmıştır. Kırım Savaşıyla birlikte ülke geneline hızla çekilen telgraf hatları kısa sürede geniş bir alana yayılmıştır. Bu çalışmada telgrafın icadı, Osmanlı Devleti'nin telgrafla tanışması, Osmanlı Telgraf İdaresi'nin genel yapısı ve Erzurum merkeze bağlı telgraf hatları genel hatlarıyla incelenmiştir. Osmanlı Devleti, hızlı haberleşmeyi sağlayan telgrafı çok kısa sürede benimsemiştir. Telgraf hatlarının çekilmesinde tam bir devlet- millet bütünlüğü sağlanmıştır. Erzurum merkezli telgraf hatlarının çekilmesinde de Dördüncü Ordu'nun Posta ve Telgraf İdaresiyle birlikte yaptığı çalışmalar dikkat çekicidir. Hatların yapımında halkın yardımı ön planda olmuştur. Halkın yardımının yanında Avrupa'dan da malzemeler getirilerek hatların inşası tamamlanmıştır. Erzurum merkeze bağlı çekilen telgraf hatları ile bölgede siyasi, ekonomik ve askeri açıdan iletişim kolaylaşmıştır. Devletin merkezde alınan kararları ülke genelinde olduğu gibi Erzurum ve çevresinde hızlı bir şekilde yayılmıştır. Erzurum merkezli telgraf hatları sayesinde bölgede hem halk hem de devlet kurumları rahat bir iletişim içine girmişlerdir.
XIX. yüzyılda kutsal yerler sorunu: Osmanlı Devleti, Kudüs ve Hristiyanlık

Hristiyanlar, Hz. Meryem'in yaşamış olduğu, Hz. İsa'nın doğup büyüdüğü, çarmıha gerilerek öldüğü ve Hristiyanlığı ilk yaydığı yerlerin Kudüs ve çevresinde bulunması dolayısıyla bu bölgede birçok kilise, ziyaret ve tören yerleri kurmuşlardır. Bu yerlerden Kamame Kilisesi, Beytüllahm Kilisesi ve Sitt-i Meryem Makberi Hristiyanlar için önemli kutsal mekanlardır. Ayrıca Haçlı Seferleri zamanından kalma bazı kralların kabirleri de Kudüs'te bulunmaktadır. Dini değer taşıyan bütün bu mabet ve mekanların himaye edilmesi, yönetilmesi ve tamir edilmesi, Hristiyanlar nazarında şerefli ve kutsal bir görev olarak kabul edilmiştir. Bundan dolayı zamanla bu işler, Hristiyanlığın bölünmesiyle birlikte Kutsal Yerlerde Hristiyan cemaatleri arasında çekişmelere sebep olmuş olup, tarihte Kutsal Yerler Sorunu diye bilinen meseleyi ortaya çıkarmıştır. Bu meselede rahipler, Kutsal Yerleri münhasır mülkleri yapmaya çalışırken, devletler kendilerini övmek, prestij kazanmak ve kutsal olmayan diğer amaçlar için sahip çıkmışlardır. XIX. yüzyılda Rusya Ortodoksların hamisi, Fransa Katoliklerin hamisi olarak cemaatler arasındaki çekişmelere müdahale etmesiyle Kutsal Yerleri Sorunu uluslararası platforma taşınmış ve Kırım Savaşı'nın çıkmasındaki tetikleyici sebepler arasında yerini almıştır. Bu çalışmada; Kudüs'te Hristiyan cemaatlerinin tasarruflarındaki Kutsal Yerler, bu yerler üzerinde kiliseler arası tartışmalar, bu tartışmalarda Osmanlı Devleti'nin tavrı ve Avrupalı devletlerin meseleye müdahale etmeleri ele alınmaya çalışılmıştır. Ayrıca bu çalışmada, Kutsal Yerler Sorunu Kırım Savaşı'nın belirleyici sebebi midir veya savaşın ortaya çıkmasındaki etkisi nedir? Gibi sorulara cevap verilmeye de çalışılmıştır.
Trabzon şer'iye sicillerine göre 1115-1133/1703-1721 yılları arasında Trabzon eyaleti'nde yaşanan asayiş olayları

Şer'iye sicilleri XV. asrın ortalarından XX. yüzyılın ilk çeyreğine kadarki Osmanlı tarihi hakkında yeni ve önemli bilgilere ışık tutabilecek belgelerdir. Bu belgeler siyasi tarihin yanında askeri, sosyal, iktisadi ve şehir tarihi hakkında da çok büyük bilgileri araştırmacılara sunmaktadır. Biz de sicillerden hareketle 1703- 1721 yılları arasında Trabzon'da halk arasında yaşanan, adi suçlar olarak adlandırabileceğimiz darp, yaralama, hırsızlık gibi suçları inceleyerek, XVIII. Yüzyılın ilk çeyreğinde Trabzon şehri örneği üzerinden Osmanlı toplumunun nasıl bir halde olduğunu göstermek istedik. Bunu yaparken de çalışmamızı üç bölüme ayırdık. Birinci bölümde bir İslam devletinde hangi suçların ne şekilde cezalandırılacağını ve suçların kaça ayrıldığını izah ettik. İkinci bölümümüzde Osmanlı ceza hukukun diğer kaynaklarını açıkladık. Ayrıca şer'iye mahkemesindeki yargılama sürecini de sicillerden örneklerle ortaya koymaya çalıştık. Üçüncü ve son bölümümüzde 1703- 1721 tarihleri arasındaki sicil kayıtlarına göre Trabzon'da yaşanmış olan asayiş vakalarını başlıklar halinde ayırarak yorumladık. İncelediğimiz sicillerdeki asayiş olaylarını sayılarını çeşitlerine göre ayırıp grafiklerle yansıttık. Elde edilen verilerle diğer bölgelere ait asayiş çalışmalarını mukayese ettiğimizde de XVIII. yüzyılın başlarında Trabzon Eyaleti'nde suç oranının bu bölgelerle nicelik ve nitelik olarak benzer olduğunu gördük.
I. Dünya Savaşı yıllarında Osmanlı Devleti topraklarındaki esir kampları

I. Dünya Savaşı'nın 1914 yılında başlamasıyla birlikte Osmanlı Devleti 4 yıl sürecek olan uzun bir mücadelenin içerisinde yer almıştır. Osmanlı Devleti I. Dünya Savaşı'nda bazı başarılar elde kazanmışsa da elindeki toprakların çoğunu kaybetmiştir. Bütün bunlara rağmen ümidini yitirmeyen Türk Milleti Milli Mücadeleye girişmiştir. I. Dünya Savaşı'nın ve Milli Mücadelenin başından sonuna kadar doğu, güney ve özellikle Batı Cephesinde karşılıklı olarak esir alınmıştır.''I. Dünya Savaşı Yıllarında(1914-1918) Osmanlı Devleti Topraklarındaki Esir Kampları'' başlıklı bu çalışmada Osmanlı Devleti'nin savaştığı cepheler ve ele geçirilen esirler hakkında bilgi vermeye çalıştık. Esirlerin durumu, uygulanan muameleler, mübadele ve esirlerin değişimi konusunda izlenen politikayı ortaya koymaya çalıştık. Uluslararası Antlaşmalarda esirlere verilen haklarla ilgili bilgiler vererek İtilaf Devleti esirlerinin tesliminde uygulanan strateji konusunda değerlendirmelerde bulunduk. Bu çalışmanın tamamlanmasına kadarki süreç boyunca hiçbir zaman yardımlarını esirgemeyen danışman hocam Yrd. Doç. Dr. Necati AKSANYAR' a sonsuz teşekkürlerimi sunmayı bir borç bilirim. Tarih Bölüm Başkanı Doç. Dr. Abdullah İLGAZİYE' ye, Bölüm Başkan Yardımcısı Yrd. Doç. Dr. Mustafa BIYIKLI' ya, izin konusunda kolaylıklar sağlayan Prof. Dr. Ali SARIKOYUNCU' ya ve arşiv çalışmalarım sırasında yardımcı olan Genelkurmay ATASE Başkanlığı ile diğer arşiv çalışanlarına teşekkürlerimi sunarım. Ayrıca her zaman yanımda olan ve desteğini hiçbir zaman eksik etmeyen değerli aileme sonsuz teşekkürlerimi sunarım.
Son Osmanlı Yemen Valisi Mahmut Nedim Bey hayatı ve faaliyetleri (1857-1940)

Mahmud Nedim Bey, 1856'da Yemen'in Hudeyde sancağında doğmuştur. 1878'de adliyede bir memur olarak başladığı yaşantısına birçok görev sığdırarak 1940'da vefat etmiştir. Mahmud Nedim'i tarih araştırmanın konusu yapan ise 1914- 1923 görevlendirildiği Yemen valiliği olmuştur. Yemen valiliğine geldikten bir süre sonra Birinci Dünya Savaşı çıktığı için o büyük bir özveriyle Yemen'in savunulmasında hizmet etmiştir. Mondros ateşkes anlaşması ile 1918 yılında başlayan süreçte de Yemen'deki askerin güvenli bir şekilde buradan ayrılmasını sağlamıştır. Osmanlı Devleti'nin sonlanıp Türkiye Cumhuriyeti kurulduğunda da Mustafa Kemal ile Yemen'deki İmam Yahya arasında sıkı ilişkiler kurulmasına çalışmıştır. Türkiye'ye döndükten sonra devlet tarafından Hicaz'da kurulan Suud devletinin lideri İbn-i Suud'un nezdinde muvakkat mümessilliğin başkatipliği ile görevlendirilmiştir. Yaşadığı dönem ve memuriyet hayatı II. Abdülhamid ardından gelen İttihad ve Terakki Cemiyetinin iktidarda olduğu ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulduğu dönemlere rastlaması bakımından önemli bir yere sahiptir. Mahmud Nedim Anadolu'da ve özellikle Arap Yarımadası'nda birçok memuriyetlerde bulunmuş ve tecrübe kazanmıştır. Bu tecrübelerinden yola çıkarak da bir hatırat kaleme almıştır.
Muhbir Gazetesi'ne göre 1866 Girit İsyanı

Modern dünyada basın, dördüncü güç olarak kendini belli etmektedir. Matbaanın icadından bu yana dünya üzerinde basın, önemli bir güç unsuru haline gelmiştir. Bu bağlamda basının halk üzerindeki etkisi büyüktür. Osmanlı zamanında basın, özellikle gazetelerden oluşmaktaydı. Haber alma aracı olmasının yanı sıra gazete, kitleleri bilinçlendirme ve yönlendirme bakımından büyük önem taşır. Osmanlı'nın son zamanlarında devletin dağılmasını önlemek amacını güden pek çok gazete yayımlanmıştır. Bunun yanında Osmanlı bünyesinde olan bazı etnik unsurların bağımsızlığını amaçlayan gazeteler de mevcuttur. Bunlardan bazıları Avrupa, bazıları Osmanlı kökenlidir. Devletlerin siyasi çekişmelerinin yanı sıra gazeteler arasında da bir çekişme mevcuttur. Muhbir Gazetesi, yayın hayatını büyük oranda Londra'da devam ettiren, Osmanlı'nın son zamanlarında bazı konularda muhalif, bazı konularda ise devletin yanında yer alan bir gazetedir. Ziya Paşa, Namık Kemal, Ali Süavi gibi ünlü Osmanlı aydınlarının kurmuş olduğu bu gazete, pek çok yönüyle diğerlerinden ayrılır. Yapılan çalışmada Muhbir Gazetesi'nin Girit isyanlarına bakışının tespiti amaçlanmıştır.
20 numaralı Ayntab Şer'iyye Sicilinin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi (s.137-270) H.1060-1061/M.1650-1651

Hicri 1060- 1061 ( M. 1650 -1651) tarihli 20 Numaralı Ayntab Şer'iyye Sicili toplam 270 sayfadan meydana gelmektedir. Bu çalışmada sicilin 137- 270 aralığındaki sayfaların transkripsiyonu ve değerlendirilmesi yapılmıştır. 20 Numaralı Ayntab Şer'iyye Sicilinde M. 1650- 1651 yılları arasında Ayntab'da meydana gelen idari, siyasi, iktisadi ve sosyal olayların kaydedildiği gözlenmektedir. Yine sicilde İdareciler ve görevlerinden, veraset, alacak-verecek, mülk taksimi, adam yaralama ve Müslim-gayri Müslim ilişkilerinden de bahsetmektedir.