Die Sinnbezirke freude und trauer in Deutschen und ihre Türkischen aquivalente

Almanca ve Türkçe'de hem Sözcükbüim hem de Sözlukbilim ve Anlambilim açısmdan toplumdan topluma farklılık gösteren 'sevinç' ve 'hüzün' anlam alanlarını araştırmak ve bunların iki dildeki kullanımlarını gösteren bir 'kavram alam' oluşturmak bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Tezin tamamı beş bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın ikinci bölümünde SözlükbilimTe ilgili teorik bilgi ve görüşlere yer verilerek çalışmanın çıkış noktasını oluşturan Dornseiff, Wehrle/Eggers ve Recai CİN gibi anlam ilişkisine göre düzenlenmiş sözcükler üzerinde durulmuştur. Sözcükbüim ve onun'la doğrudan ilişkili olan bir dilin sözcük dağarcığı hakkında kuramsal bilgiler çalışmanın yine ikinci bölümünde yer almaktadır. İkinci bölümün devamında ise yine teorik olmak üzere Anlambilim hakkındaki bilgiler tartışılarak çalışma konusu ile ilgili kavramların açıklaması yapılmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde, Dornseiff, Wehrle/Eggers ve Recai Çin'in sözlüğundeki üst başlık olarak esas alman 'sevinç' ve 'hüzün' kavramları alt kavramlarıyla birlikte liste halinde ifade edilmiştir. Bunun sonrasında iki ayn Almanca sözlükten bu alandaki kavramlar alınarak ortak bir listede birleştirilerek sözlüklerin karşılaştırılması imkanı sağlanmıştır. Yine üçüncü bölümde anlam ilişkisine göre düzenlenmiş sözlüklerden elde edilmiş olan Almanca ve Türkçe 'sevinç' ve 'hüzün' üst kavranılan ve bu kavramların altındaki kavramlar iki dilli sözlüklerde, yani Steuervvald, Denker-Davran ve Heuser-Şevket gibi sözlüklerde mevcut olup olmadığı araştırılarak elde edilen sonuçlar tablo halinde verilmiştir. Çalışmanın yine üçüncü bölümünde ise araştırmanın daha sağlıklı olabilmesi için, beşi Alman Edebiyatından ve beşi de Türk Edebiyatından olmak üzere sözIV konusu eserlerin çevirileri ile birlikte on eser 'sevinç - hüzün' kavranılan açısından, daha önce belirlenen 50 kavram ekseninde taranmış ve yeni bir veri tabanı teşkil edilmiştir. Eserlerde geçen bu kavramların, Domseiff, Wehrle/Eggers ve Çin'in idyografik sözlüklerinde bulunup bulunmadığı incelenmiştir. Bu araştırma Steuerwald, Denker-Davran ve Heuser-Şevket gibi esas alman iki dilli sözlüklerde de uygulanmıştır. Elde edilen neticeler daha anlaşılır olması bakımından yüzdelerle ifade edilmiş ve eleştirisi yapılmıştır. Araştırma konusunun genel bir değerlendirmesi ve eleştirisi tezin dördüncü ve beşinci bölümlerinde yapılmıştır. Esas alman üst kavram ve alt kavramlarının idyografik sözlüklerdeki konumu ve işleniş biçimi değerlendirilmiştir. Üst ve alt kavramların Almanca' daki konumlan ve dağılımı Dornseiff ve Wehrle/Eggers sözlüklerinde değerlendirilmiş ve daha sonra bunların iki dilli sözlüklerdeki konumlan ve dağılımlan tartışılmıştır. Buradan elde edilen sonuçlara göre Denker-Davran, Heuser-Şevket ve Steuerwald Türkçe-Almanca ve Almanca-Türkçe iki dilli sözlükler eleştirilmiştir. Bunun sonrasında edebi eserlerin orijinal ve çevirilerindeki alt kavramlar 'sevinç' ve 'hüzün' alanındaki yukanda anılan 50 kavram dikkate alınarak değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Son olarak sözlüklerden elde edilen sonuçlarla eser taramasmdan elde edilen sonuçlar birbiriyle karşılaştınlmış ve sözlüklerin yetersiz ve eksik olduğu alanlar tespit edilmiştir. Çalışmanın ek bölümde ise üçüncü bölümde incelenmiş olan eserlerde saptanan ve 'sevinç' ve 'hüzün' eksenli kavranılan içinde banndıran ve çeviri niteliğine göre de değerlendirilmiş olan cümleler sunulmuştur. Sonuç itibariyle toplumsal bağlam açısından 'sevinç-hüzün' alanındaki üst ve alt kavramlarının Türkçe ve Almanca' da farklılıklar gösterdiği saptanmış, yukanda anılan sözlüklerin yeniden gözden geçirilerek güncelleştirilmesi gereği ortaya konmuştur.