turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Siyasi açıdan III ve IV. dönem İnönü hükümetleri

04 Mart 1925 tarihinde ismet Paşa tarafından kurulan III. İnönü hükümeti, Cumhuriyetin dördüncü hükümetidir. Bu dönemde iç siyasette belirleyici faktörler; başta Şeyh Sait İsyanı olmak üzere doğudaki eşkıya ayaklanmaları, Özellikle İstanbul basını tarafından desteklenen muhalefet ve Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın faaliyetleri ile çağdaşlaşma hedefi olmuştur. Dış siyasette ise; Lozan'dan arta kalan sorunların çözümü ve Türkiye'nin dünya devletleri arasında hak ettiği saygın yerini alması hedefi olmuştur. III. İnönü Hükümeti döneminde; ayaklanmalar bastırılmış ve iç huzurun sağlanması konusunda büyük aşamalar kaydedilmiştir. Şeyh Said Ayaklanmasında etkisi olduğu değerlendirilen Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kapatılmıştır. İnkılapların meşruiyeti kapsamında Takriri Sükun Kanunu, Tekke ve Zaviyelerin kaldırılması kanunu, Medeni Kanun, şapka giyilmesi kanunu gibi kanunlar kabul edilmiştir. Dış ilişkilerde; ingiltere ile Musul Meselesi, Fransa ile Duyun-ı Umumiye meselesi, Iran ve Sovyetler Birliği ile sınır güvenliği konuları çözümlenmiştir. Özellikle batılı birçok ülke ile ticaret ve dostluk anlaşmaları imzalanmıştır. Hükümet seçimlerin yenilenmesi nedeniyle 01 Kasım 1927 tarihinde istifa etmiştir. 01 Kasım 1927 tarihinde İsmet Paşa tarafından kurulan IV. İnönü hükümeti, Cumhuriyetin beşinci hükümetidir. Bu dönemde iç siyasette; devletin laik sisteme dönüştürülmesine ve dinin kamudaki etkilerinin tamamen ortadan kaldırılmasına yönelik hukuki uygulamalar dikkat çekmiştir. Bu kapsamda; Anayasada değişiklik yapılmıştır. Huzur ortamının nispeten sağlanmasının da etkisiyle İstiklal mahkemeleri ve Takriri Sükun kanunları yürürlükten kaldırılmıştır. Sosyal ve ekonomik sorunların çözümüne daha fazla ağırlık verilmiştir. Kuşkusuz Türk harflerinin kabulü, eğitiminkolaylaştırılması ve toplumun okur-yazar oranının yükseltilerek bilinçlendirilmesi noktasında çok önemli bir adım olmuştur. Dış ilişkilerde; geçmişş dönemlerde de olduğu gibi, milli bağımsızlığın muhafazası konusundaki hassasiyet korunarak batılı ülkelerle sıcak dostluk ilişkilerinin geliştirilmesine gayret edilmiştir. IV. İnönü hükümeti yeni bir muhalefet partisinin ortaya çıkması ve hükümet aleyhindeki memnuniyetsizliğin gittikçe artması nedeniyle 25 Eylül 1930'da daha güçlü bir hükümet kurulabilmesi amacıyla istifa etmiştir. Hükümetler hukuki sorunlara büyük önem vermiştir. Yapılan devrimlerin araçları devlet ve hukuk düzenidir. 1925 - 1930 dönemi ile kıyaslandığında bugün geldiğimiz noktada; inkılap kanunlarının başarılı olduğu, sosyal, siyasi ve kültürel alandaki hedeflere büyük ölçüde ulaşıldığı, ekonomi alanında önemli aşamalar kaydedilmesine rağmen önümüzde aşılacak engeller olduğu değerlendirilmektedir.
Cumhuriyet Dönemi olağanüstü bölge yönetim uygulamaları: Umumi müfettişliklerden Olağanüstü Hal Bölge Valiliği'ne

Türkiye'de bazı dönemlerde uygulanmış olan bölge yönetimi örnekleri, idare mekanizması içinde il idaresinin üzerinde hiyerarşik bir birim olma özelliği dışında -bazı dönemlerde bu tarzda bölge yönetimlerine yönelik çalışmalar da yapılmış olmasına rağmen- bazı farklı özellikler arz etmişlerdir. Ülkemizde uygulanan şekliyle bölge yönetimleri, daha ziyade olağanüstü durumlarda başvurulan, hükümetlerin politikaları nedeniyle değişiklikler gösteren ve süreklilik arz etmeyen, genelde geniş yetkili idarecilerin yönetiminde bir idari uygulama olmuştur. Osmanlı Devletinin son dönemlerinde yaşanan asayiş ve idari problemlerde birden fazla vilayetin birleşimiyle yeni idari yapılar oluşturulmuş, 'bölge' olarak nitelenebilecek bu yapıların yönetimine müfettişler atanmıştır. Bazı bölgelerde müfettişlerin uygulamaları başarılı olmuşsa da, sorunların tamamen ortadan kalkmasını sağlayamamışlardır. Milli Mücadele döneminde umumi müfettişlik uygulaması çalışmaları yapılmıştır. 1921 Anayasasında müfettişlik teşkilatları oluşturulmasına yönelik iki madde bulunmaktadır. Ancak, Anayasada yer almasına rağmen müfettişlik teşkilatı oluşturulamamış, Osmanlı'dan devralınan idari sistem devam ettirilmiştir. Şeyh Sait İsyanının ardından, isyan bölgesinde devlet otoritesini yeniden oluşturabilmek ve bölgenin gelişmesini hızlandırabilmek amacıyla 1927 yılında Birinci Umumi Müfettişlik teşkilatı kurulmuştur. Birinci Umumi Müfettişliğin ardından farklı bölgelerde dört müfettişlik teşkilatı daha kurulmuştur. Umumi Müfettişlik uygulamasına 1948 yılında fiilen, 1952 yılında da hukuken son verilmiştir. Bu uygulamaya son verilmesinin ardından da bölge yönetimine yönelik çeşitli çalışmalar ve raporlar hazırlanmıştır. 12 Eylül 1980 askeri müdahalesi sonrasında kurulan Bülent Ulusu Hükümeti döneminde yapılan bölge valiliği çalışmaları sonrasında, 71 sayılı Bölge Valilikleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname kabul edilmiştir. Ancak, kısa süre sonra Hükümetin değişmesi nedeniyle, Kanun Hükmünde Kararname 28.07. 1984 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan kısa bir Yasa ile yürürlükten kaldırılmıştır.14.7. 1987 tarihli 285 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Bingöl, Diyarbakır, Elazığ, Hakkari, Mardin, Siirt, Tunceli, Van ve sonradan 426 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile dahil edilen Batman ve Şırnak illerini kapsayan bölgede, Olağanüstü Hal Bölge Valiliği kurulmuştur. Geçen süre içerisinde Olağanüstü Hal Bölge Valiliği konusuyla ilgili yeterli bilimsel çalışmaların yapılmadığı görülmüştür. Bu nedenle bu çalışma kapsamında, bölge yönetimleriyle ilgili önceki uygulamalara da yer verilmiş olmakla birlikte, ağırlıklı olarak Olağanüstü Hal Bölge Valiliği uygulaması incelenmiştir. Olağanüstü Hal Bölge Valiliğinin 1987 ile 2002 yılları arasında yapmış olduğu uygulamalar ve hizmetler üzerinde durulmuştur.
Rus kaynaklarına göre Çanakkale Savaşı

Birinci Dünya savaşı bilindiği gibi emperyalist karakterli olan ve temelinde sömürgepaylaşımı konusundaki anlaşmazlıklar ve rekabetlerin olduğu bir savaştı. Avrupalı güçler ve Rusya, Afrika ve Asya'da yeni sömürgeler aramaya başlamışlar. 19. yüzyıl sonlarına gelindiğinde bu bölgelerde sömürülecek pek bir yer kalmamıştı ve birliklerini yenitamamlayan İtalya ve Almanya'nın yeni sömürge ve pazar arayışları da bu rekabeti iyicekızıştırmaktaydı. Bu ise Avrupa ve tüm dünyada silahlanma ve bloklaşmaya sebep oluyordu. Sonunda bu bloklaşmalar, 28 Haziran 1914 yılındaki kıvılcımın tutuşturmasıyla beklenen ve tarafların uzun zamandır hazırlandıkları savaşı başlattı. Savaşta sonradan açılan fakat savaşınkaderine önemli oranda etki eden cephelerden biri de Çanakkale cephesi ve burada yapılansavaştır. Rusya'nın savaşa girmesindeki en önemli nedenlerden biri asırlık hayalleri olan İstanbul ve boğazları ele geçirerek Akdeniz'e inmekti. Ama müttefikleri olan İngiltere ve Fransa'da ise başka hesaplar yapılmaktaydı. Çanakkale cephesinin açılmasında başrolü oynayan İngiliz Deniz Bakanı W. Churchill, Ruslardan gelen, Türklerin Kafkasyacephesindeki dikkatini dağıtacak bir şaşırtma saldırısı yapılması isteğini önemli bir fırsat olarak görmüş ve önceden planladığı bu savaşı uygulamaya koymuştur. Rus kaynaklarında iseİngilizlere İstanbul ve Boğazlar konusunda tam olarak güvenilmese de başka yapılacak bir şeyin de olmadığı, sadece İngilizlerin isteği olan Çanakkale savaşı sırasında Ruslar tarafından Karadeniz kıyılarına bir çıkarma yapılması isteğinin yerine getirilmemesi olduğu belirtilmiştir. Çanakkale Savaşları, 3 Kasım 1914 tarihinde İngiliz gemilerinin boğazı topatutmasıyla başlayıp, 9 Ocak 1916 tarihinde yine İngilizlerin Seddülbahir'den askerleriniçekmesine kadar sürmüştür. Savaş, Deniz savaşı ve Kara savaşları olarak iki kısma ayrılmış ve özellikle Kara savaşlarında iki büyük çıkarma şeklinde çok şiddetli çatışmalar olmuştur. İngilizler ve müttefikleri bu savaşta kendilerine çok fazla güvenmişler ve rahatlıklaboğazı geçerek Marmara'ya oradan da İstanbul'a gelerek Osmanlı devletini savaş dışına çıkarmayı planlamışlardır. Ama savaş hiç de planladıkları gibi olamamış her açıdan üstünkuvvetlere sahip olmalarına rağmen mağlup olarak sessizce Gelibolu yarımadasını terk etmişlerdir. Zamanın Rus basınında Çanakkale savaşı önemli bir yer tutmuş, yapılan haber ve yorumlarda müttefiklerin bu savaşı rahatlıkla kazanacağı umudu son ana kadar korunmuştur. Savaştan sonra ise aynen İngiliz basını gibi yenilsek de çok kazançlıyız şeklinde yayınlaryapılmıştır. Savaşın hem Türk hem Rus hem de Dünya tarihine çok önemli sonuçları olmuştur. Çanakkale savaşı, Rusya'nın Ekim 1917 yılında yaşadığı Bolşevik İhtilalinedoğrudan bir etki yapmasa da hem Ruslara yardım gitmesini engelleyerek, İhtilal şartlarınınolgunlaşmasına ve ihtilalin daha erken olmasına yol açan nedenlerden biri olmuştur
Cumhuriyet dönemi kadın imajı inşası (1928-1938)

Kadın, aile ve toplum arasındaki en önemli bağdır. Toplumsal sistemin işleyişine katkısı büyüktür. Mustafa Kemal Atatürk, Türk toplumunu muasır medeniyetler seviyesine ulaştıracak gücün, toplumsal değişme doğrultusunda yetiştirilmiş gençlerden oluşacağını düşünmüştür. Cumhuriyet kadınını, hem aile içerisinde hem de toplumun her alanında erkeklerle eşit haklara sahip kadın olarak belirlemiştir. Bu doğrultuda Cumhuriyet'in ilk yıllarında ülkenin geri kalmışlığı ile kadınların erkeklerden çok farklı ikincil konumda tanımlanmış olması arasında bir bağlantı kurmuş ve kadının hem toplumsal hem de siyasal alandaki konumunu yeniden biçimlendirmeye ve toplumdaki görevlerini yeniden tanımlamaya yönelik çalışmalar başlatmıştır. Bu bilgiler ışığında yazılmış olan yüksek lisans tezi üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, '1927- 1935 Nüfus Sayımlarına Göre Toplumsal Doku' başlığı altında kadın nüfusu ve kadının eğitim durumu hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde, 'Milli Mücadele Döneminde Kadın' başlığı altında, savaş yıllarında kadının cephede ve cephe gerisinde üstlendiği görevler üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde ise 'Cumhuriyet'in İnşa Etmeye Çalıştığı Kadın İmajı' başlığı altında, yasalar önünde kadın erkek eşitliğini sağlayan Türk Medeni Kanunu, siyasal alanda kadının önünü açan belediye, muhtarlık ve milletvekili seçme - seçilme hakları üzerinde durulmuştur. Bunların yanı sıra, kadının sosyal yaşamında önemli bir payı olan moda ve güzellik konularına ilişkin bilgiler verilmiştir.
Yeni Türk mecmuası (1932-1943)

Osmanlı İmparatorluğu, 17. yy.'da modern çağa ayak uydurmak gerektiğinin farkına varmış ve bu durumu tersine çevirmek için bir takım reform hareketleri gerçekleştirmiştir. Doğu mantığı ile gerçekleştirdiği bu reformların çağın gereklerini karşılamadığını görmesi ise bir yüzyıla mal olmuştur. 18. yy. boyunca da devlet adamlarının çabalarına rağmen başarıya ulaşamayınca, devlet ve toplum geri dönüşü olmayan bir yola girmiştir. Çağı yakalamak, ilerlemek, aydınlanmak ve çağdaş uygarlıklar düzeyine çıkmak hususu ise Cumhuriyet Dönemi'nde amaç-hedef edinilmiştir. Başarısızlık bir yana devlet, bağımsızlığını önce fiilen sonra resmen yitirmiştir. İşte böyle bir dönemde ortaya çıkan Mustafa Kemal, hem devlete bağımsızlığını kazandırmada hem de bu bağımsızlığı sağlam temeller üzerine inşa etmede başarılı olmuştur. Yalın bir ifade ile Türkiye reformist bir dünya görüşünden sıyrılarak devrimci bir çizgiye çekilmiştir. Türk toplumu için değişen ve gelişen yeni yüzyıla ayak uydurma sürecinde Kemalist aydınlanma devrimi evre evre hayata geçirilmiştir. Toplumun karşılanması zorunlu ihtiyaçları birer birer halledilmiştir. Dışa bağımlılık yok edilmiştir. Ancak, ülkeyi baştan aşağı inşa eden Kemalist kadrolardan sonra bu kalkındırma sürecini devam ettirecek ve tam bağımsızlık ile antiemperyalist ideolojiyi özümseyerek yaşatacak kitleler gerekmektedir. İşte burada gündemimize Halkevleri girmektedir. Halkevleri yalnızca bir dernek olarak hareket etmemiş, çıkardıkları yayın organlarıyla da Türk basın hayatına damgasını vurmuştur. Bu sebeple çalışmamızda önce Türk basın hayatını ve dergicilik çalışmalarını; sonra basın hayatı içinde Halkevlerini ve dergilerinin rolünü değerlendirdik. Bu tezde toplumu her anlamda kalkındırmaya çalışan Kemalist ideolojiye önemli bir yardımın da Türkiye'deki Bergsoncu çevreden geldiğini gördük. Özellikle son dönemini Dergah dergisi etrafında geçirmiş, ülke ve toplumun kültürel kalkınmasını sağlamak adına çalışan bir grup entelektüelin Yeni Türk Mecmuası çevresinde bu mücadeleye olan katkılarını ele aldık.
Mehmet Nuri Conker'in askeri ve siyasi hayatı (1911-1937)

Mehmet Nuri Conker, 1881'de Selanik'te doğdu. Selanik Askeri Rüştiyesi, Manastır Askeri İdadisi, Harp Okulu ve sonrasında Harp Akademisi'nden mezun olarak Mümtaz Yüzbaşı rütbesiyle 3. Ordu'da göreve başladı. Harekat Ordusu, Trablusgarp Savaşı, Balkan Savaşı, Birinci Dünya Savaşı ve İstiklal Savaşı'nde görev aldı. 1920 yılında TBMM tarafından Matbuat ve İstihbarat Genel Müdürlüğü, Ankara komutanlığı ve Ankara vali vekaleti görevine atandı. 16 Eylül 1920 tarihinden itibaren 41. Tümen Komutanlığı ve sonrasında Adana Valiliği görevini üstlendi. 27 Şubat 1921 tarihinde Hariciye Vekaleti tarafından Almanya'da görevlendirildi. 1923'te TBMM'ye Kütahya Milletvekili seçildi. 04 Temmuz 1927 tarihinde askerlikten emekli oldu. 1927'de ikinci defa Kütahya Milletvekili seçildi. Türkiye Cumhuriyetinin ikinci çok partili hayata geçiş denemesi olan Serbest Cumhuriyet Partisi'nın kurucularındandır. S. C. P. Genel Sekreterliği görevinde bulundu. Ancak bu başarısızlıkla sonuçlandı. 1932 ve 1935'te Gaziantep Milletvekilli seçildi. Zabit ve Kumandan isimli kitabı 1914 yılında yayınlandı. Almanya, Avusturya ve Osmanlı Devletleri tarafından verilmiş nişanları vardır. TBMM tarafından Kırmızı Şeritli İstiklal Madalyası ve Takdirname ile ödünlendirildi. Almanca, Fransızca ve Arapça bilen Mehmet Nuri Conker 11.01. 1937 tarihinde vefat etti. Cenazesi Cebeci Şehitliğinde toprağa verildi. 31 Ağustos 1988 tarihinde naaşı Devlet Mezarlığı'na nakledi.
Mersin mebusu Salahaddin Bey'in birinci Türkiye Büyük Millet Meclisi'ndeki faaliyetleri

Birinci Dünya Savaşı'ndan yenik ayrılan Osmanlı Devleti, savaş sonucunda imzalanan Mondros Mütarekesi'ne dayanarak İtilaf Devletleri tarafından işgal edilmiş, işgale karşı Anadolu'da Kuva-i Milliye tarafından bir Milli Mücadele başlatılmıştır. Samsun'a çıkmasıyla Milli Mücadele Mustafa Kemal'in önderliğinde devam etmiştir. Bu mücadele döneminde Sivas'ta 3. Kolordu Komutanı olarak görev yapan Salahaddin Bey'in de olduğunu görüyoruz. TBMM'nin açılmasından sonra Mersin mebusu olarak seçilen Salahaddin Bey, 3. Kolordu Komutanlığı'ndan hemen ayrılamadığı için Meclis'e ancak 8 Aralık 1920 tarihinde katılabilmiştir. Türkiye Büyük Millet Meclisi açıldığında farklı fikir ve gruplardan oluşuyordu. Salahaddin Bey de İkinci Grup olarak adlandırılan grup içerisinde yer almıştır. Bu grup Mustafa Kemal'in de içinde yer aldığı Birinci Grub'un muhalifi olarak görülmektedir. Salahaddin Bey, bilhassa Türkiye Büyük Millet Meclisi'in yetkileri konusunda çok hassastı. Denebilir ki yasama faaliyetlerini sürdürdüğü yaklaşık üç yıl içerisinde en büyük mücadelesini bu alanda vermiştir. Bu sebeple zaman zaman Mustafa Kemal'le sert tartışmalar yaşamıştır. Birinci Meclis'in feshedilmesinden sonra yapılan seçimlerde diğer İkinci Grup üyeleri gibi seçilemeyen Salahaddin Bey, askerliğe dönme imkanı bulamayınca emekli olmuş, 1926 yılında Atatürk'e suikasten yargılanmış, beraat etmiş, 1949 yılında İstanbul'da vefat etmiştir. Yapılan bu çalışmada Salahaddin Bey'in Birinci Türkiye Büyük Millet Meclisi'ndeki faaliyetleri, Osmanlı ve cumhuriyet dönemi arşiv belgeleri, TBMM tutanakları, dönemin süreli yayınları, hatıralar ve araştırma eserlerinden yararlanılmıştır.
Refet Bele'nin askerİ ve siyasi hayatı (1881-1963)

Refet Bele'nin askeri ve siyasi hayatını konu alan bu çalışmamızda amacımız, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşunda ve sonrasında büyük hizmetleri olan bu şahsiyetin Cumhuriyet tarihindeki yerini ortaya koymaktır. Refet Bele Harp Okulu'ndan mezun olduktan sonra Makedonya'da çetelerle mücadele etmiş, Harp Akademisi'nde eğitimine devam ederken Çanakkale Ordusu ile İtalyan Seferberliği'ne ve daha sonra Balkan Savaşı'na iştirak etmiştir. Birinci Dünya Savaşı sırasında Sina-Filistin Cephesinde, özellikle İkinci Gazze Muharebesi'nde büyük yararlıklar göstermiş ve Birinci Dünya Savaşı'nın son günlerinde Jandarma Genel Komutanı olmuştur. Mustafa Kemal Paşa'nın daveti üzerine Mustafa Kemal Paşa ile birlikte Samsun'a çıkanlar ve Milli Mücadele'ye ilk katılanlar arasında yerini almıştır. Amasya Tamimi'ni imzalamış ve Sivas Kongresi'nde Heyet-i Temsiliye üyeliğine seçilmiştir. 10 Aralık 1919'da Nazilli'de Aydın Kuvayı Milliye Komutanlığını üstlenmiş ve daha sonra iç isyanların bastırılmasında büyük yararlılıklar göstermiştir. 9 Kasım 1920'de Batı Cephesinin, ikiye ayrılmasının ardından Güney Cephesi Komutanlığına atanmıştır. Milli Mücadele'de iki kere İçişleri ve bir kere Milli Savunma Bakanlıklarında bulunmuştur. I. Dönem İzmir ve II. Dönem İstanbul milletvekilliklerinde bulunmuş ve Mudanya Mütarekesi'nden sonra Trakya'nın teslim alınmasıyla görevlendirilmiştir. 17 Kasım 1924'te kurulan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının kurucuları arasında yer almıştır. İzmir Suikast Girişimi ile ilgili olarak yargılanarak beraat etmesinin ardından 8 Aralık 1926'da kendi isteğiyle askerlikten emekliye ayrılmıştır. 1935 yılında V. Dönem İstanbul bağımsız milletvekili olduktan sonra 1950 yılına kadar VI., VII. ve VIII. Dönem İstanbul milletvekilliklerinde bulunmuştur. Refet Bele, 8 Nisan 1950'de Beyrut'taki Filistin Mültecileri İstişare Komisyonuna Türkiye Delegeliğine atanmış ve bu görevi 22 Şubat 1961 tarihine kadar sürdürmüştür. 2 Ekim 1963'te İstanbul'da vefat eden Refet Bele'nin naaşı Zincirlikuyu'daki aile mezarlığına defnedilmiştir.
Atatürk ilkeleri ışığında Avrupa Birliği'ne uyum sürecinin değerlendirilmesi

çalışmanın amacı, bugün hemen hepsi Avrupa Birliği üyesi olan BatılıDevletler'in önce siyasi, daha sonra ekonomik ve en son olarak askeri yöndensaldırarak parçaladıkları Osmanlı mparatorluğu'nun enkazı üzerinde kurulan Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin temel niteliklerini belirleyen Atatürk lkeleriışığında Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne uyum sürecinde gerçekleştirdiği ve gerçekleştirilmesi istenen yapısall değişiklikleri değerlendirmektir. Bu çalışmada öncelikle Atatürk lkeleri'nin ne şekilde ve hangi şartlarda ortaya çıktığı ortaya konulduktan sonra tek tek lkeler'in temel nitelikleri ele alınmış ve bir bütün olarak değerlendirilerek Batı ile ilişkilerde öngördüğü esaslar tespit edilmiştir. Daha sonra Avrupa Birliği fikrinin ortaya çıkışından itibarenbugün gelmiş olduğu noktaya gelene kadar hangi süreç yaşandığı, Avrupa Birliği'nin organları ve bu organların yapısı ve işleyişi ele alınarak, Türkiye Avrupa Birliği ilişkisinde başlangıçtan itibaren bugüne kadar gerçekleşen önemli olaylar incelenmiştir. Temel kavramlar ortaya konulduktan sonra uyum sürecinde Avrupa Birliği tarafından Türkiye'nin üyeliği için şart olarak ortaya konulan hususlar Atatürklkeleri'nin temel nitelikleri yönünden değerlendirilmiş ve ortaya çıkan meselelerdetaylı olarak incelenmiştir. Sonuç olarak Türkiye'nin Avrupa Birliği uyum sürecinde gerçekleştirdiği ve gerçekleştirilmesi istenen yapısall değişikliklerin yerine getirildiğinde Atatürk lkeleri ile tespit edilen ve halen anayasamızda da devletin temel nitelikleri olarak kabul edilen değerlerin temelinden sarsılacağı ve elde edilen kazanımların geri dönülemez şekilde yok olacağı ortaya konulmuştur.
Karesi Mebusu Vehbi Bey'in Osmanlı Meclis-i Mebusanı ve Birinci Türkiye Büyük Millet Meclisi'ndeki faaliyetleri

Türk Demokrasi Tarihinde Meşrutiyet Dönemleri önemli yer tutmaktadır. Meşrutiyet ile halkın temsil edildiği meclisler açılmış ve halk kısmen de olsa kararlar alabilmiştir. Vehbi Bey . Meşrutiyet Dönemi'nin seçimli 2. ve 3. dönem Meclis-i Mebusanı'nda Karesi mebusu olarak yer almıştır. Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalanmasından sonra İtilaf Devletleri Osmanlı topraklarını işgale başlamıştır. Vehbi Bey de kısa bir sürede Karesi'ye gelerek Redd-i İlhak Cemiyetine katılarak Kuva-yı Milliye'nin güçlenmesi için çalışmıştır. Balıkesir'de düzenlenen beş kongreden üçüne başkanlık etmiş ve son kongrenin adı İzmir Kuzey Cepheleri Merkez Heyeti adını almıştır. Bu Merkez Heyeti'nin başkanlığını yaparken Karesi milletvekili seçilmiş ve 23 Nisan 1920'de açılmış olan Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne Karesi'de devam eden Milli Mücadele'ye katkı sağladığı için ancak 30 Haziran 1920'de katılabilmiştir. TBMM, Milli Mücadele'ye düzenli ordu ile girmek için çaba harcamış ve 1920'lerin sonuna doğru oluşturulan Düzenli Ordu birlikleri ile işgalci İtilaf Devletlerine karşı topyekun bir mücadeleye girmiştir. Milli mücadeleyi başından beri destekleyen Vehbi Bey, mehmetçik için her türlü imkanın sunulmasını istemiştir. Milletvekili olarak başladığı meclis çalışmalarına 19 Kasım 1921'de Maarif Vekili olarak 5 Kasım 1922'ye kadar devam etmiştir. Meclis çatısı altında gizli ve açık toplantılar da dahil olmak üzere siyasi, askeri, idari, mali, sosyal alanlarda ve ekonomi, eğitim ve hukuk alanlarında pek çok kez söz almıştır. Görüşlerini açık ve şeffaf bir şekilde açıklamaktan çekinmemiş, muteber bir kişi olmuştur.
I. Meşrutiyet'ten Cumhuriyete asker alma usulleri

Osmanlı Devleti için XIX. yüzyıl iç ve dış gelişmeler açısından oldukça yoğun geçti. Ülke her açıdan hızla gerilemekteydi. XVIII. yüzyıldan beri yapılan askeri reformlar istenilen sonucu vermemişti. Bunun farkına varan idareciler, yenileşmenin devletin bütün organlarına yaygınlaştırılmasını düşündüler. Bu bağlamda batı tarzı kurumların Osmanlı'da da oluşturulmasını gerçekleştirmek üzere harekete geçtiler. Bu yeni oluşumun askeri sahada da etkisi kısa sürede görülmeye başlandı. II. Mahmud tarafından asker alım usulünde köklü bir değişime gidildi. Fransa'nın uyguladığı kur'a sistemi 1843'te örnek alınarak uygulanmaya başladı. Bu tarihten sonra yapılan düzenlemeler bu usul doğrultusunda yapıldı. Ordunun barış ve savaş durumu göz önünde bulundurularak, günün şartlarına göre planlamalar yapıldı. Bunlar ihtiyaçlara göre bazen kanun olarak bazen de talimat ve düzenleme tarzında yayınlandı. 1870'in sonlarından itibaren Osmanlı ordusunda görev yapan Prusyalı subaylar, asker alım sistemini daha verimli hale getirmek için çalışmalar yaptılar. I. Dünya Savaşı'na Osmanlı Devleti, Alman uzmanların hazırladığı seferberlik talimatları ile katıldı. Ordunun eksiklikleri fazlaydı. Her kolordu kendi bölgesinden asker ihtiyacını karşılayacaktı. Bunun sağlanması da o günün şartlan içerisinde pek mümkün olmadı. Milli Mücadele Dönemi'nde ise gönüllülük esası ile oluşturulmuş Kuva-yı Milli'ye güçlen ağırlıklı olarak görev yaptı. Batı Cephesi'nde düzenli ordu kurulunca arkasından zafer geldi. Cumhuriyet'in İlam'ndan sonra 1927'de Askerlik Mükellefiyeti Kanunu çıkarıldı. Bu dönemde çıkarılan kanun ve yönetmelikler, daha modern bir askeralma sistemini hayata geçirdi. Yapılan uygulamalar başarılı oldu.