turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Selçuklu'dan Osmanlı'ya Kafkaslar'da siyasİ hayat

Kafkasya coğrafyasındaki siyasi mücadeleleri ele aldığımız bu çalışmada öncelikle bölgenin yer adlarıyla beraber sınırlarına dair yapmış olduğumuz tanımlamalar yer almaktadır. Önemli bir konumda bulunan Kafkaslar, tarihi boyunca birçok mücadeleye tanıklık etmiş, VIII. ve XV. yy. aralığında ise bölgedeki siyasi güçler oldukça değişkenlik göstermiştir. Selçukluların, Kafkaslara gelişinden önce burada; Şirvanşahlar, Şeki ve Arran Hanedanlığı, Sacoğulları, Salariler, Şeddadiler, Revvadiler, Ermeniler ve Gürcüler hakimiyet kurmuşlardır. Özellikle Gürcüler, Kafkaslardaki varlıkları ve siyasi etkileriyle Büyük Selçuklu Devleti'nden itibaren diğer devletlerle de oldukça fazla hakimiyet mücadelesi vermişlerdir. Büyük Selçuklulardan sonra; Irak Selçukluları, Saltuklular, Artuklular, Mengücekler, Anadolu Selçuklu Devleti, Harezmşahlar, Moğollar, Karakoyunlular, Akkoyunlular, Timur ve Osmanlı Devleti Kafkasya'da egemen güç haline gelmiş ve isimlerini zikrettiğimiz bu devletlerin Kafkaslardaki hakimiyet mücadelesi sadece Gürcülere karşı değil kendi aralarında da vuku bulmuştur.
İttihat ve Terakki, Arnavutlar ve Arnavutluk

İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin Arnavutlarla ilişkileri, II. Meşrutiyetten önce ve sonrası olmak üzere iki dönemden oluşmaktadır. Birinci dönemde, Kanun-i Esasiyi kaldıran II. Abdülhamit'e karşı hareket eden Yeni Osmanlılar ve Arnavutları bir araya getiren, onların ümit bağladıkları Meşrutiyet idaresinin kaldırılması ve Makedonya Meselesinden dolayı gündeme gelen reform programlarının uygulanmasından yeni toprakların kaybetme kaygısıdır. Bu dönemdeki ittihat ve Terakki Cemiyeti ile işbirliği yapan Arnavutları üç grupta ayırabiliriz: İttihat ve Terakkicilerden Arnavut Ulusal hareketinin gelişmesine yönelik bir fayda olmayacağına farkına olan, fakat meşruti bir idarenin kurulmasından kendi hareketinin gelişmesine uygun ortam oluşacağına ümit besleyen Arnavut aydın ve vatanseverler; kendilerini Osmanlı olarak gören ve Cemiyete sona kadar bağlı kalan Arnavutlar; ve Makedonya'da İttihat ve Terakkicilerin uyguladıkları politika sonucunda, Meşruti idarenin ne olduğunu bilmeyen yani kandırılan Arnavutlar. İkinci Meşrutiyetin ilan edilmesinde, Resneli Niyazi'nin dağa çıkması ve Firzovik toplantısı etkili oldu. II. Meşrutiyetin ilan edilmesiyle beraber gelişmeye başlayan Arnavut Ulusal Hareketi ve İttihatçıların takip ettikleri türkleştirme ve baskı politikası İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin Arnavutlarla işbirliğinin sonunu getirdi. Alfabe konusu, devamlı gündeme kalarak Cemiyet ve Arnavutlar arasında var olan uçurumu daha da derinleştirdi. İttihat ve Terakkiciler Arnavutlar üzerinde uyguladıkları baskı siyasetinden başarısızlığa uğradılar. Balkan savaşı Osmanlı Devleti'nin yenilgisiyle sonuçlanması, Bağımsız bir Arnavut Devletinin kurulma sürecini gündeme getirdi, ismail Kemal'in liderliğinde 28 Kasım 1912'de, Avlonya'da Arnavutluk'un bağımsızlığı ilan edildi. Fakat Arnavut aydın ve vatanseverler tarafından yapılan bu siyasi girişim Büyük Güçlerin dikkatine alınmadı. Arnavutluk meselesinin çözümü, Balkan Savaşı'nın ateşkesini görüşmek üzere Londra Konferansında toplanan Büyük Güçlerin verecekleri karara bağlandı. Görüşmelerin sonucunda Arnavut toprakların büyük bir kesimi Balkan Devletlerinin imtiyazlarına verildi. Londra Konferansı ndaki gelişmelere bağlı Arnavutlar arasında diplomatik ve aynı zamanda silahlı mücadelesinin devam edilmesine dayalı yeni bir milliyetçi düşünce gelişmeye başladı.
Osmanlı Devleti'nin son döneminde Aydın vilayeti'nde çekirge istilaları

Osmanlı ekonomisinin kalbi sayılabilecek olan tarım, yıllar içinde kuraklık, kıtlık, yangın ve sel gibi doğal afetlere, fare ve çekirge istilaları gibi biyolojik felaketlere maruz kalmıştır. Bu afetlerden birisi olan çekirge istilaları arşiv belgelerinde bela, keder, afet manalarına gelen 'beliyye' terimi ile izah edilmiştir. Bir çöl çekirgesinin hareket halindeyken günlük kendi ağırlığı kadar beslendiğini ve bunların sürü halinde hareket ettikleri düşünüldüğünde mahsullerin ne denli yok edilebileceğini tahmin etmek hiç de zor değildir. Bu istilalar halkın kıtlık çekmesine sebep olurken devletin tohumluk dağıtmasına, ihracatın durdurulmasına, bu iş için zaman ve bütçe ayrılmasına sebep olmuştur. Devlet ayrıca çekirge ile mücadele teşkilatı kurmuş, kanunnameler ve tamimler yayımlamış, çekirge komisyonu oluşturmuş, bu istilaların zararlarını tespit etmek ve önlemler alabilmek için müfettişler atamıştır. Çekirge ile mücadelede en önemli görevi, Ticaret ve Ziraat Nezareti üstlenmiştir. Tez konumuz, 19. yüzyılın ikinci yarısı ile 20. yüzyılın ilk çeyreğini kapsamaktadır. Bu süreçte çekirge afetine karşı alınan önlemler ilk zamanlarda daha ilkel ve basit yöntemlerden ibaret iken daha sonra bu mücadele yerini bilimsel yöntemlere bırakmıştır. Osmanlı Devleti, çekirge istilası görülen yerlerdeki yerel idareciler ve halk ile birlikte bu afetle mücadele etmiştir. Yerel idareciler ve halkın temsilcilerinden oluşan komisyonlar teşkil edilerek, çekirge mücadelesinin aksatılmamasına özen gösterilmiştir. Halkın katılımını sağlamak için toplanan çekirgeye kilogram başına ücret ödenmiştir. Bazı yerlerde ise vergiden muaf tutulmak şartıyla halkın mücadeleye katılımı sağlanmıştır. Mücadelenin yetersiz kaldığı zamanlarda ise askeri birlikler kullanılmıştır. Devletin amacı çekirge istilasının zararlarını en aza indirgemek suretiyle hazinenin zarar etmesini önlemek ve halkın zor durumda kalmasına mani olmaktır.
Temettüat Defterlerine Göre Hakala Nahiyesi'nin sosyal ve ekonomik yapısı: 1844-1845

Tanzimat Fermanı, Osmanlı Devleti'nde yeni bir dönemin resmen ilanıydı. Merkezileşme çabalarının öne çıktığı bu dönemde idari, mali, askeri alanlarda pek çok yenilik hayata geçirilmeye çalışıldı. Vergilerin, kişisel kazanca göre tahsil edilmesi, diğer bir ifadeyle vergi adaletinin sağlanması da Tanzimat'ın temel hedeflerden birisiydi. Babıali, 1840'lı yıllarda taşrada temettüat sayımları yaptırarak ahalinin gelirini ve bu gelirlerden tahsil edilecek vergileri tespit etmeye çalıştı. Sayımların sonucu mahalle ve köy bazında tutulan defterlerle merkeze bildirildi. Osmanlı sosyal ve ekonomik tarihi açısından önemli bilgiler içeren Temettüat Defterleri, ait olduğu bölgenin nüfus, ziraat, meslek, hayvancılık, kullanılan isimler, lakaplar, sıfatlar gibi oldukça ayrıntılı bilgilerini ihtiva etmektedir ve son dönemlerde tarihçilerin büyük ilgisini çekmektedir. Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nde bulunan Hakala Nahiyesi temettüat defterlerine dayalı olarak hazırlanan çalışmamız, Osmanlı taşrasında bir nahiyenin sosyal ve ekonomik durumuna ayna tutmayı amaçlamaktadır. Öncelikle transkripsiyonları yapılan defterlerden elde edilen bilgiler analitik bakışla tasnif edilmiş ve grafik ve tablolarla görselleştirilmeye çalışılmıştır.
The role of provincial directors of education in the formation of modern Ottoman schooling, 1881-1908

Geç Osmanlı İmparatorluğu döneminde, eğitim kurumları sadık ve itaatkar bir tebaa yetiştirmek için bir araç olarak kullanıldı. İmparatorluk dahilinde öğrencilere maddi ve manevi kolaylıklar sağlayan yabancı okulların sayıları gittikçe artmaktaydı ve bu durum Osmanlı Devleti için bir tehlike haline girmekteydi. İmparatorluk, vilayetlere maarif müdürleri atayarak kendi eğitim sistemini yaygınlaştırmaya çalıştı. Bu çalışmada maarif müdürleri, Osmanlı devletinde modern eğitimin gelişmesindeki rolleri, onların görevleri, akademik hayatları ve taşrada karşılaştıkları sorunlar göz önüne alınarak incelenmiştir. Başbakanlık Osmanlı Arşivinde bulunan belgeler bu çalışmanın en önemli kaynağını oluşturmaktadır. Ayrıca Osmanlı'da eğitim modernleşmesi ile ilgili ikincil kaynaklar da kullanılmıştır. Sonuç olarak, Osmanlı devletini eğitim reformuna iten başlıca etmenlerden birinin bünyesindeki yabancı okulların çoğalması olduğu söylenebilir. Tezde taşranın eğitim şartları, eğitimle ilgili ilerlemeler ve problemler de ortaya çıkartılmıştır. Tüm bunlar Osmanlı İmparatorluğu'nun 19. ve 20. yüzyıllarda yaşadığı dönüşümü değerlendirmek açısından birer parametre olarak değerlendirilebilir.
Nizam-ı Devlet Ve Nizam-ı 'Asker Zımnında Tedbİr-i Cedİd adlı eserin transkripsiyonu ve tenkitli metin neşri

Üzerinde çalışmış olduğumuz el yazması eser bir siyasetname örneğidir. Osmanlı siyaset geleneğinde Siyasetname olarak bilinen eserler bir tür siyaset ve ahlak kitaplarıdır. Bunların temel amacı devlet yönetimi konusunda yöneticilere yol göstermektir. Bu eserler aynı zamanda topluma hakim olan paradigma hakında bilgi veren birer kültür hazineleridir. Bu eserler Osmanlı Devleti'nde ve toplumunda meydana çıkan bozuklukların sebebini kanun-ı kadime denilen şer-i ve örfi yasaların özüne riayetsizlikten kaynaklandığını söylemişlerdir. Mevcut sistemin bozukluklarından bahsetmesi dolayısıyla Siyasetnamelerin genelinde bir karamsar hava vardır. Bu sebeple Osmanlı toplumuyla ilgili doğru tesbit ve genel çıkarımlarda bulunabilmek için bu karamsar tablolardan ayrı daha geniş bir kaynak taraması yapmak yerinde olacaktır. Ayıca siyasetnamelerde problemlerin tesbiti, nedenleri ve çözümlerine dar anlamda yerel kalıplarla yaklaşılmış, Dünyada yaşanan büyük küresel değişimin olaylara olan global etkileri göz ardı edilmiştir. Üzerinde çalışılan bu eserin bir siyasi dönemin bakış açısını yansıtması ve bazı olaylara ışık tutması ve devlet organları tarafından yapılan bazı yanlışlıkların açık bir şekilde dile getirilmesi yönünden tarih çalışmalarına bir kaynaklık oluşturabileceği kanaatindeyiz. Tez çalışmamızın bu anlamda faydalı olmasını diliyoruz.
Physical environment and settlement pattern in deliorman region in the Sixteenth Century

Osmanlı'nın Balkan coğrafyasında yayılma süreci çok uzun bir dönemi kapsamaktadır. Başarılı bir fetih sürecinden sonra gelen kurumsallaşma sonucu, Osmanlı'nın nihai hedefi bölgede kalıcılığa ulaşabilmek olmuştur. Bunu başarmak için askeri ve politik olmak üzere çeşitli yöntemler uygulamıştır. Bunların arasında en önemli olanlardan biri de Osmanlı varlığını temsil eden yeni yerleşim yerlerinin kurulması olmuştur. Bu çalışma bağlamında 16. yüzyılda Deliorman bölgesinde oluşan yeni yerleşimlerin doğasını köyleri temel alarak incelenecek ve bu yerleşimlerde coğrafi etkenlerin rolüne ağırlık verilecektir. Bu amaç doğrultusunda, 1530, 1573 ve 1580 tarihli tahrir defterleri kullanılarak zaman içerisindeki demografik değişimler ortaya konulacaktır. Bu üç defter arasında yapılacak karşılaştırmalarda coğrafi etkenler temel alınacaktır. Ayrıca, bu bölgeden seçilen 11 köy ile, göçebe grupların yerleşik hayata dahil olma süreci hakkında bir analiz yapmak amaçlanmaktadır.
Türkiye'nin orta ve uzun vadede stratejik öncelikleri: Balkanlar

Balkanlar, tarih boyunca büyük güçlerin hakimiyet için mücadele ettiği bir bölge olarak, farklı dinleri, dilleri ve kültürleri barındıran yapısıyla, imparatorlukların mirasını taşımaktadır. Soğuk Savaş'ın sona ermesiyle başlayan dönüşüm henüz sona ermemiştir. Bu sebeple Balkanlar'da yeni gelişmelerin meydana gelmesi muhtemeldir. Ortaya çıkan devletlerin kendi içyapılarında karşılaştıkları sorunların yanı sıra komşularıyla sorunlu ilişkiler sürdürmeleri bölgeyi hassas kılmaktadır. Bu ortamda, Türk Dış Politikası ortaya çıkacak yeni fırsatlar ve risklerle karşılaşmaya hazır olmalı, bölgede meydana gelen gelişmeler üzerinde şekillendirici bir etki yapmalıdır. Bu çalışmanın amacı, tarihi bir perspektiften konuya yaklaşarak, Türkiye için bölgeye yönelik stratejiler geliştirmektir.
Osmanlı askeri organizasyonda kurmay subaylar (1848-1914)

Osmanlı Devleti'nde Erkan-ı Harp, ordunun harp faaliyetlerini hazırlayıp icraya koyan ve fen işlerini yapmaya memur olan ümera ve zabitana veya meslek ihtisası görmüş subaylara verilen isim olarak kullanılmaktaydı. 1845 yılında ilk defa atamayla Osmanlı ordusu içerisinde yer almaya başlayan Erkan-ı Harp Zabitleri 1848 yılından itibaren mektepten mezun olmaya başlamışlardır. Bu çalışmada 1848- 1914 yılları arasında erkan-ı harp zabitinin Mekteb-i Harbiyeden Erkan-ı Harbiye Mektebine geçişini, mektebe geçiş yaptıktan sonra gördükleri dersler, mezun olduktan sonra icra ettikleri görevleri ve bu görevleri yaparken sahip olmaları gereken özellikleri incelenmektedir. Bunun yanında 1860 yılından itibaren teşkilatlanması gerçekleşen Erkan-ı Harbiye-i Umumiye Dairesi'nin 1914 yılına kadar olan süreçte teşkilat yapısı ve bu dairenin başında bulunan Erkan-ı Harbiye-i Umumiye Reisinin görevleri ele alınmaktadır.
Selanik ve İttihad gazeteleri örneğinde Osmanlı modernleşmesi ve Yahudiler

Özellikle XVIII. ve XIX. yüzyıllara gelindiğinde, imparatorluğun en büyük nüfuslu gayrimüslim topluluklarından biri haline gelmiş olan Osmanlı Yahudileri, bu dönemde içinde bulundukları koşullar çerçevesinde bir modernleşme deneyimi yaşadılar. Bu koşulları genel ve Osmanlı Yahudilerinin kendilerine ait olan kısmıyla, özel koşullar olarak iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlardan ilki, Osmanlı'da modernleşmenin Osmanlı hukukuna ve oradan pratik yaşamına yansımaları bakımından büyük önem taşıyan Tanzimat ve Islahat Fermanları ve bu hukuki düzenlemelerin de imparatorluğun gayrimüslim topluluklarına ilişkin en önemli sonuçlarından biri olarak, gayrimüslim toplulukların yeniden organize edilmeleri gibi konuları içerir. İkincisi ise; Osmanlı Yahudi topluluğunun kendisine ait tarihsel, siyasal, ekonomik ve toplumsal koşulları içerir denilebilir ki, bunlar da bu koşullarda görülen değişimler, bir Yahudi modern düşünce hareketi olarak 'haskala', modern okullar, hahambaşılık nizamnamesi ve siyonizm gibi konuları içerir. Bu çalışmada, işte bu koşullar dahilinde Osmanlı Yahudilerinin yaşadığı modernleşme süreci, Osmanlı Yahudileri ile ilişkilendirilen beş Osmanlıca gazeteden, arşivlerine ulaşılabilen ikisinin de yardımıyla anlaşılmaya çalışılmış; modernleşme olgusunun pratikteki siyasal, idari, ekonomik, toplumal ve kültürel göstergelerinin izleri sürülmüştür. Sonuçta, Osmanlı Yahudilerinin, en azından bir kısmının, kendi modernleşmesini ve yaşadığı değişim ve dönüşümleri Osmanlılık ile özdeşleştirdiği ve Osmanlılık çerçevesinde anlamlandırdığı görülmüştür.
541 numaralı Afyonkarahisar Şer'iyye Sicili 1736-1747 (H. 1154-1159)

Tarihi malzemelerin Arşiv ve Kütüphanelerdeki tasnif sistemleri açısından defterler analitik tasnif sistemine göre tasnif edilirler. Yani ilgili defterin bir defter numarası bir yer-mekan bilgisi bir de tarih numarası verilir. Ancak birçok araştırmacı bu durumu yeterli görmez, özellikle mevzi tarih çalışmaları yapan sosyal bilimciler dosya ve konu tasnifli arşiv ve kütüphaneleri daha çok tercih ederler. Bunun nedeni istenilen bilgi ve belgeye daha hızlı ulaşma gayretidir. Bu nedenle biz de tezimizde kayıtlı belgelerin konu konu tasnifini çıkarmayı uygun bulduk. Hicri 1149- 1159 tarihleri arasındaki on yıllık bir tarih kapsayan yaklaşık 275 adet belge ve hüküm bulunan Milli Kütüphanede 541 numara ile kayıtlı Karahisar-ı Sahib sancağı şeriyye sicilinde kayıtlı belgeleri aşağıda İdari konular, İktisadi konular, Sosyal ve Askeri konular olmak üzere dört ana başlık ve ilgili alt başlıklar altında toplamak mümkündür. Hem şeriyye sicillerinin hem de dönemin yazı ve kayıt anlayışı gereği bir kayıt burada tasnif ettiğimiz konudan farklı bir konuyu da ilgilendirebilir. Burada tercih edilme nedeni olarak hükümün o konu üzerinde yoğunlaşması hususu dikkate alınmıştır. Ayrıca tasnif kalıbında verdiğimiz başlıklar hem belgenin içeriğini yansıtması açısından hem de günümüzdeki anlayışa uygun olsun amacı ile başlık isimlendirmelerinde bazı güncel yaklaşımlar öncelenmiştir. Bu öncelenme hükümlerin kendilerini değil konusunun daha iyi anlaşılması amacına matuf 'dur. Şeriyye sicillerinin mahiyeti düşünüldüğünde içerik açısından ne kadar zengin olduğu üzerinde çalışma yapan herkes tarafından kabul gören bir husustur. Biz burada aşağıda verdiğimiz ana ve alt konulara tasnif belgelerin özetlerinden kolayca bazı ön bilgilerin bulunması içindir. Başka bir araştırmacı meselelere başka bir yaklaşımla ele alabilir ve tasnif tablo ve şablonunu ona göre oluşturabilir. Bu durum tarihsel olguların varlığını değiştirmek yerine bakış açılarındaki farklılıkları ortaya koyar. İşbu çalışmamızda şehir şeriyye sicili çalıştığımız için sicilde kayıtlı belgelerin diplomatik özellikleri üzerinde durulmadı. Ancak kayıtlı belge Vakfiye, hüccet, arz, buyruldu, tereke gibi belge diplomatikasını bildiren ifadeler kullanılmışsa özetlerde bu durum belirtildi. Nitekim incelediğimiz sicilde çokça buyruldu geçmektedir.
Osmanlı Devleti - Güney Kafkasya ilişkileri (1917-1918)

Sunulan bu Yüksek Lisans tezinin konusu Türkiye için her zaman stratejik önemini koruyan doğu komşumuz Güney Kafkasya'nın tarihinde dikkati çeken 1917 1918 yılları Güney Kafkasya Federasyonu dönemini kapsamaktadır. Güney Kafkasya ülkeleri olan Gürcistan'ın, Azerbaycan'ın ve Ermenistan'ın Mayıs 1918 ilk bağımsızlıklarına doğru mücadele yolu olarak değerlendirilen bu dönem hususunda, özellikle de Osmanlı Devletinin o dönemde Güney Kafkasya yaklaşımının özellikleri hususunda Türk tarih bilimine daha fazla bilgi kazandırmak amaçlanmaktadır. Araştırma sürecinde uygulanan yöntemlerin temelinde arşiv belgeleri üzerinde sınıflandırma, irdeleme, inceleme çalışmaları olmuştur. Tez eserinden Güney Kafkasya'daki tarihsel olayların Türkiye için her zaman önem arz ettiği, bölgedeki bağımsız devletlerle, komşu halklarla ilişkilerin en yüksek düzeyde ve sağlam nitelikte kurulması gerektiği sonucuna varılmaktadır. Bu Yüksek Lisans Tezinde önce 1917 1918 yıllarında Güney Kafkasya'da Gürcistan'ın, Azerbaycan'ın, Ermenistan'ın federatif hükümet biçiminde bir araya gelmesi olayları, sonra Osmanlı ile Güney Kafkasya Federasyonu arasında diplomatik ilişkiler ışıklandırılmakta, daha sonra federasyon düzeninin iflasa uğraması takibinde Güney Kafkasya'da üç bağımsız halk cumhuriyetinin kurulması mücadelesi süreci izlenmektedir.
Temettüat Defterleri'ne göre Görice Sancağı'nın sosyal ve ekonomik yapısı (1844-1845)

XIX. yüzyılda Tanzimatla girilen 'yeniden yapılandırılma' sürecinde Osmanlı Devleti'nde idari, siyasi, sosyal, iktisadi, askeri ve kültürel alanlarda büyük değişimlere imza atıldı. Devletin her kurumunu ve sosyal hayatı kapsayan Tanzimat Fermanı'nın mihenk taşını iktisadi alandaki değişimler, iktisadi alandaki değişimlerin temelini ise 'herkesin gelirine göre adil bir vergi' sistemi ifadeleriyle vergi reformu oluşturuyordu. Getirilen yeni vergi sistemiyle öncelikle devlete zarardan başka bir getirisi olmadığı belirtilen iltizam sistemi kaldırılarak yerine 1840 yılında 'muhassıllık teşkilatı' kuruldu. Muhassıllık teşkilatı ile devletin amacı vergileri bir mültezim aracılığı olmadan doğrudan doğruya merkeze bağlı olarak atanan kişiler eliyle toplamaktı. Muhassıllar atandıkları sancak ve kazalarda Tanzimat'ı anlatmak ve gelir kaynaklarının tespiti amacıyla halkın malk, mülk, arazi ve hayvan sayımlarını yapmakla görevlendirildiler. Bu bağlamda 1840 (H.1256), 1844- 1845 (H.1260-1261) yıllarında yapılan Emlak, Arazi ve Temettüat Sayımları Osmanlı Devleti'nin XIX. yüzyıl ortalarındaki sosyal yaşam, aile, nüfus, ekonomi, üretim, ticaret yapısını incelemek adına ayrıntılı bilgiler sunmaktadır. Bu çalışmanın ana kaynağını 1844- 1845 (H.1260-1261) yıllarına ait 11420 Numaralı 'Görice Temettüat Defteri' oluşturmaktadır. Çalışmada, Rumeli Eyaleti'ne bağlı Görice Merkez Kazasının sosyo-ekonomik açıdan tahlili yapıldı. Rumeli'de bir yerleşim yeri olan Görice Merkez Kazasının mikro yapısının incelenmesiyle, XIX. yüzyıl ortaları Osmanlı toplum yapısının ve ekonomisinin makro düzeyde anlaşılmasına katkı sağlanmaya çalışıldı.
Ottoman court ceremonies and the multiple ceremonial center

'Osmanlı Saray Törenleri ve Törenlerde Çok Merkezlilik' adını taşıyan bu çalışma, Osmanlı Sarayının törensel sınırlarını araştırmaktadır. Aynı zamanda, bu çalışmada, bu sınırlar içerisinde bir törensel merkez aranmakta ve çalışmanın sonunda Çok Merkezli Tören olarak adlandıralacak olan bu merkezin akışkan bir yapısı olduğu gösterilmektedir. Bu çalışmanın ele aldığı zaman dilimi on sekizinci yüzyılın son otuz yılıdır. Elimizde bulunan arşiv malzemesi konuyla ilgili olduğu zaman, on dokuzuncu yüzyışın ilk yirmi yılı ve on altıncı yüzyıl ile ilgili bazı göndermelerde çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde konuyla ilgili arşiv malzemesi incelenmektedir. Bu bölümde, malzemenin içeriği ve sıklığı ve bu çalışmada hangi yöntemle incelendiği ortaya konmaktadır. İkinci bölüm Osmanlı Saray Törenlerinden belli başlı olanlarından örnekler vermektedir. Bu bölüm, ele alınan bu örneklerin genel hatlarıyla tasvirleri verilmektedir. Çatışmanın son bölümünde ise, bu törenlerin yapıldığı mekanın sınırları çizilmektedir ve törenler esnasında siyasal ağırlık merkezinin farklı yerlerde odak/andığı gösterilmeye çalışılmıştır. Çalışmada kullanılan arşiv malzemesi ekler bölümünde verilmiştir. IV
Salnamelere göre Antakya (1868-1908)

Salname, bir senelik hadiseleri topluca göstermek üzere tertip olunmuş eserler için kullanılmış bir tabirdir. Farsça sene demek olan sal ile yine Farsça mektup, kitap manasına gelen name kelimesinin birleştirilmiş şeklidir. Bu tabirin bugünkü karşılığı yıllıktır. Türklerde ilk resmi salname, Osmanlı Devleti'nde Tanzimat'ın ilanından sonra 1847 yılında yılda bir kez resmi devlet yıllığı olarak yayınlanmaya başlandı. Bazı nazırların kendilerine bağlı kuruluşların kanuni statülerini belirtmek, daireleri yöneten görevlilerin isimlerini tespit etmek için yayınladığı nezaret salnameleri ise devlet ve vilayet yıllıkları gibi düzenli yayınlanamadı. İlk vilayet yıllıkları Bosna, Halep, Trabzon, Diyarbakır, Hüdavendigar, Konya, Kastamonu merkezlerinde 1869- 1870 yıllarında çıkarılmaya başlandı. Osmanlı Şehir Tarihi araştırmalarında vilayet salnamelerinin önemi büyüktür. Osmanlı Vilayetlerinin tarihi, coğrafi, ilmi, iktisadi, siyasi, askeri ve kültürel yapısı hakkında birinci elden bilgiler içeren vilayet salnamelerinin en önemli özelliği, Osmanlı şehir ve kasabaları hakkında doğru ve tarafsız bilgiler vermesidir. Osmanlı dönemi yerleşim merkezlerinde bulunan kurumlar, türbeler, mahalle ve köyler, hane ve nüfus sayıları, konuşulan diller, dini ve etnik taifeler hakkında oldukça sade bilgiler ihtiva eden vilayet salnameleri, şehir monografileri açısından kıymetli verilere sahiptir. Bu çalışmada Antakya'dan yola çıkılarak Osmanlı Devleti'yle ilgili genel; Antakya ile ilgili özel bilgiler bulmak mümkündür. Tanzimat sonrası idari alanda yapılan değişikliklerin taşradaki etkileri; kazaların idari taksimatı, askeri, adli, sosyal ve kültürel yapısı gibi genel bilgilerle birlikte; Antakya'nın idari, demografik, sosyal, kültürel, dini, iktisadi askeri ve adli yapısıyla ilgili özel bilgilere ulaşılabilmektedir.
Mühimme Defteri, Nr. 143 (1149-1150/1736-1737) inceleme-çeviriyazı

Bu çalışmada, Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nde bulunan 143 numaralı Mühimme Defteri'nin evvela fiziki ve diplomatik özellikleri tanıtılmış, sonrasında ise söz konusu defterde yer alan hükümlerin incelemesi ve tüm defterin transkripsiyonu yapılmıştır. 143 numaralı Mühimme Defteri, 1 Haziran 1736 ile 14 Aralık 1737 tarihleri arasında, Osmanlı Devleti'nde yaşanan iç ve dış meseleler hakkında önemli bilgiler ihtiva etmektedir. Bunların başında ise, 1736 ve 1737 yıllarında Osmanlı Devleti ile Rusya ve Avusturya arasında gerçekleşen muharebeler ile ilgili hükümler gelmektedir. 1736 yılı itibariyle İran ile sağlanan antlaşma ve bu çerçevede alınan kararlar hakkındaki hükümler de büyük bir yekun tutmaktadır. Ayrıca defterde, Sarıbeyoğlu Mustafa tarafından gerçekleştirilen isyan başta olmak üzere, Anadolu'da dirlik ve düzenliği tehdit eden eşkıyalık hareketleri ile devlet adamları veya halkın kamu düzenini bozan faaliyetlerine dair önemli veriler bulunmaktadır.