turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Vergi denetiminde risk analizi

Çağımızda bilek gücünden robotik güce, insan zekasından yapay zekalara geçiş yapılmaya başlandığından dolayı, gerçekleştirilecek vergi denetimlerinin halen ilkel yöntemler olarak bahsedilebilecek insan datası üzerinden yapılması hiç akıl karı olmayacaktır. Artık yapay zekalar sadece bir insanın düşünebildiği kadar değil, birçok insandan toplanılan veri ve bilgi datası üzerinden kurgulandığı için yüksek algoritmik zekaya ve farklı koşul ve durumlarda ne yapılabileceğinin hazır cevaplığını barındırmaktadır. Bu sebeple vergi denetimleri: insan bilgi deneyimleri üzerinden kurgulanmış ve toplulaşmış denetim datalarının kullanılması suretiyle çağın gerekliliğine ayak uydurmak üzere, risk analizi sistemleri üzerinden yapılmasına başlanmıştır. Mükellefin belli aralıklarla vergi incelemesine tabi tutulması, denetim eşitliği bakımından mutlak bir zorunluluktur. Ayrıca mükelleflerin incelenmesi açısından eşitliği sağlamaya çalışmak, denetimden beklenen caydırıcı etkinin de kuvvetini artıracak olup, denetimde dengeyi gözeten model ve yasalarla kayıt dışılığın önüne geçilebilmek de mümkündür. Mükellef nezdinde vergi idaresi tarafından gerçekleştirilecek vergisel denetimlerin 'ilkel yöntemler' olarak tanımlanabilecek insan üzerinden gerçekleştirildiğinde, denetim hatalarının meydana gelmesi pek tabii kaçınılmaz olacaktır. Çağımız gereklerine uygun olarak dijitalleşmenin getirdiği sistemler ve önlemler hayata geçirildiğinde, vergisel işlemlerin denetimindeki hata payı minimuma inecektir. Kayıt dışılığın olmadığı bir denetim sisteminde vergisel işlemlerin ruhuna uygun olarak sistematize edilmiş risk analizi modellemeleri, vergi denetiminden elde edilecek marjinal faydayı maksimum seviyeye taşıyacaktır. Risk analizi, çeşitli kanallardan elde edilen her türlü bilgi ve verinin doğru şekilde bir araya getirilerek mükelleflerin gruplar ve sektörler itibarıyla analizinin yapılması ve birbirleri arasında karşılaştırmalar yapılması yoluyla ilgili grup veya sektörler hakkında riskli hususların tespitine yönelik yapılan işlemlerin bütünüdür. Vergi incelemelerinin dayanağının yani incelenecek mükellef seçiminin risk analizleri ile yapılacak olması; incelenecek mükellef seçiminde keyfiliğin önüne geçtiği gibi sınırlı olan denetim gücünün de daha etkin ve verimli kullanılmasını da sağlamış olacaktır.
Havayolu yolcu taşıma işletmelerinde finansal performansı belirleyen faktörlerin dinamik panel veri analizi ile incelenmesi

Bu çalışmanın amacı, havayolu yolcu taşıma sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin finansal performansını etkileyen faktörleri ortaya koymaktır. Çalışmadakilometre başına yolcu geliri açısından dünya sıralamasında ilk 100'e giren işletmeler örneklem olarak seçilmiştir. Bu işletmelerin bir kısmı eksik veri ve örneklemdeki diğer işletmelerle birleşmeleri sebebiyle analiz dışı bırakılmış, 59 işletme ile analize devam edilmiştir. Havayolu yolcu taşıma işletmeleri geleneksel ve düşük maliyetli olmak üzere iş modellerine göre sınıflandırılarak ayrı ayrı incelenmiştir. 37 geleneksel ve 22 düşük maliyetli havayolu şirketinin verileri dinamik panel veri yöntemi ile analiz edilmiştir. Finansal performans belirleyicilerinin iş modeline göre farklılaşıp farklılaşmadığı ortaya konmuştur. Çalışmada havayolu yolcu taşıma işletmelerinin 2008- 2017 yıllarına ait verileri kullanılmıştır. Finansal performans ölçütü olarak kilometre başına yolcu geliri ve aktif karlılık oranı alınmıştır. Çalışmanın havacılığa özgü değişkenlerle finansla ilgili değişkenlerin bir arada kullanılması açısından literatüre katkı yapması beklenmektedir.
Transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı yapılarak ihracat yapılması halinde haksız iade alınması

İşletmeler ticari faaliyetleri ile ilgili olarak elde ettikleri kazançlardan dolayı ödeyecekleri vergiyi azaltmak isterler. Bu nedenle sürekli vergiden kaçınmak için yeni yollar aramaktadırlar. Devlet ise vatandaşlarının ihtiyaçları için devamlı olarak kamu harcamaları yapmakta ve bu kamu harcamaları içinse kamu gelirlerine ihtiyaç duymaktadır. Kamu gelirlerindeki sıkıntılar için vergi denetiminin önemi daha da artmaktadır. Bu yüzden kamu gelirlerinde doğacak herhangi bir azalmaya müsaade etmek istemeyecektir. Kamu gelirlerindeki azalmayı önlemek için birçok konuda vergi güvenlik müesseseleri geliştirmiştir. Devletin kamusal ilkeler doğrultusunda elde ettiği gelirleri içerisinde en önemli olan vergisel alanda elde ettiği gelirlerinin doğru olarak tespit edilmesi gerekmektedir. Mükellefler ise kamu gelirlerine katkı sağlamakta vergi bilincine sahip bulunmamaktadırlar. Mükellefler açısından durum böyle olunca vergiden kaçınmak cazip bir hal almaktadır. Mükelleflerin en önemli vergiden kaçınma yöntemlerinden bir tanesi de şüphesiz 'Transfer Fiyatlandırması Yöntemiyle Örtülü Olarak Dağıtılan Kazançtır.' 'Transfer fiyatlandırması yöntemiyle örtülü olarak dağıtılan kazanç' devlet gelirleri içerisinde en önemli hususlardan biri olmaktadır. Bu yüzden devlet, vergi güvenlik müesseselerinden biri olan 'Transfer Fiyatlandırması Yöntemiyle Örtülü Olarak Dağıtılan Kazanç' işlemlerine büyük önem vermektedir. Mükellefler tarafından 'Transfer fiyatlandırması yöntemiyle örtülü olarak dağıtılan kazançlar' ile yurt içinde doğacak olan verginin az olması ile yetinilmeyip ihracat işlemlerini işin içine katılması sonucunda bazı durumlarda haksız iade alınması işlemleri doğabilmektedir. Bu tezimizde ise 'Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı Yapılarak İhracat Yapılması Halinde Haksız İadenin' nasıl alındığı hususunda çalışmalara değinilmiştir.'Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı Yapılarak İhracat Yapılması Halinde Haksız İadenin' nasıl alındığı hususunda vergi idaresi ise yapmış olduğu vergi denetimleri ile vergi kayıp ve kaçağını önlemeye çalışmakta, bu konuda vergi müfettişleri aracılıyla etkili bir şekilde vergi incelemeleri yapmaktadır.
Finansal inovasyon ve kripto para üzerine bir uygulama

İnovasyon kavramı ile küresel ölçekte yaşanan değişimler neticesinde çok daha fazla karşılaşılır hale gelinmiştir. Bu kavramın içeriğinde yalnızca yenilikifadesi bulunmamaktadır. Bu nedenle kavramın çok daha geniş anlamlar taşıdığını ve yalnızca bir kelime üzerinden aktarılmasının çok doğru olmadığını iletmekte yarar vardır. Gerçekleştirilen yeniliklerin inovasyon olarak değerlendirilebilmesi için ticari bir eğilim içerisinde olması, yenilikçi fikirlerin öne sürülmesi, ürün geliştirme çalışmalarının yapılması ve geliştirilen ürünlerin mutlaka hayata geçirilmesi gerekmektedir. İnovasyonlar neticesinde yeni ürünlerin, hizmetlerin ya dastratejilerin ortaya çıkması mümkün hale gelmektedir. Yukarıda belirtilen bir takım yenilikler amaç olarak kabul edilmesi neticesindefinans piyasalarında bazı inovasyonlar gerçekleştirilmektedir. Bu inovasyonlardoğrultusunda da piyasaların rekabetçi yapısının geliştirilmesi, piyasa etkinliğinin sağlanması, kar oranlarının azaltılması ve risk faktörlerinin mümkün olduğu kadarazaltılması amaçlanmaktadır. Bu çalışmada öncelikle inovasyon kavramı incelenmiş olup devamında da finansal inovasyon, finansal inovasyonların bankacılık sektöründe uygulamaları ve kripto para üzerine bir uygulama ile devam edilmiştir.
Türk gelir vergisinin Türkmenistan vergi sisteminde uygulanabilirliği

11 YÜKSEK LİSANS TEZ OZU TÜRK GELİR VERGİSİNİN TÜRKMENİSTAN VERGİ SİSTEMİNDE UYGULANABİLİRLİĞİ Serdar AGAYEV Maliye Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eylül 2003 Danışman: Prof. Dr. Fethi HEPER Vergi Sistemleri içinde en önemli paya sahip vergi Gelir Vergisidir. Gelir Vergisi ise gelir üzerinden alman vergidir. Bu nedenle bu vergi Maliye Politikasında vazgeçilmez bir unsur niteliğini taşımaktadır. Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla bağımsızlığına kavuşan Türkmenistan, özellikle vergisel alanda olmak üzere büyük mevzuat boşluğu ile karşı karşıya kalmış bulunmaktadır. Dolayısıyla vergisel alanda değişikliklerin yapılması kaçınılmazdır. Bu değişikliğin ise Gelir Vergisinden başlanması daha doğru olacaktır. Çünkü Gelir Vergisi vergi adaletinin sağlanmasında, iktisadi kalkınmada, gelir dağılımının iyileştirilmesinde ve enflasyonist ve deflasyonist baskılan engellenmesinde etkin bir araçtır. Ancak Gelir Vergisi alanındaki değişiklik veya yeni uygulama hangi kaynaktan yararlanılarak yapılacaktır, sorusu akla gelmektedir. Bunun cevabı ise Türk Vergi Sistemidir. Çünkü Türk Vergi Sistemi, birçok değişiklerden geçerek bugünkü çağdaş yapısını almıştır. Ayrıca iki ülke olarak kültür benzerliklerinin bulunması da Türk Gelir Vergisinin Türkmenistan Vergi Sisteminde uygulanması daha da kolaylaşacaktır. Bu nedenle bu çalışma Türk Gelir Vergisinin Türkmenistan Vergi Sisteminde Uygulanabilirliği alanında yapılmıştır.
Çevre kirliliği ve motorlu taşıtlar vergisinin çevre kirliliği üzerindeki etkisi

Teknolojinin gelişmesi ve sanayi devrimi ile birlikte çevre sorunlarının hızlı artışı günümüzde büyük sorunlara yol açmaktadır. Üstelik bu sorunların bölgesel nitelikten çıkarak uluslararası bir boyuta gelmesi, bu sorunlara uluslararası arenada çözüm üretilmesi gerektiğini göstermektedir. Dünyanın küresel tek bir devlet halini almasının olumsuz sonuçlarından birinin de çevre sorunları olduğunu söylemek mümkündür. Gün geçtikçe hızla artan bu sorunları, ülkeler uluslararası alanda yapılan çeşitli anlaşma, zirve ve protokollerle durdurmaya çalışmaktadır. Uluslararası mutabakatın olmadığı durumlarda ise ülkeler bu sorunları vergi, harç ve benzeri mali enstrümanlarla önlemeye çalışmaktadır. Çevre sorunlarının boyutlarını ve ortaya çıkan sorunların çözümlerini araştırmaya çalışılan bu çalışmada, çevre sorunlarına ilişkin kavramsal çerçeve sunularak bu sorunların sebepleri ve ortaya çıkış süreci tartışılmış ve ülkemizdeki çevre sorunlarına, çevre kirliliğini önlemeye yönelik politika ve araçlara, Türkiye'deki ve Avrupa Birliği'ndeki çevre vergileri uygulamaları araştırılmıştır. Çalışmada ayrıca motorlu taşıtlar vergisinin çevre kirliliğinin önlenmesindeki rolü araştırılmaya çalışılmıştır.
Türkiye'de servet üzerinden alınan vergilerin değerlendirilmesi

Bu çalışmanın amacı; servet ve servet vergisi kavramları incelenip, geçmişşte bir defaya mahsus olmak üzere alınan varlık vergisi gerçeğini ortaya koymak ve günümüzde uygulanan modern servet vergilerini değerlendirmektir. Bu amaçla tez üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, servet ve servet vergisi kavramları, servet vergisinin tarihsel gelişimi, sınıflandırılması, avantaj ve dezavantajları hakkında temel ve teorik bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde, istisnai bir servet vergisi olan varlık vergisine değinilmiştir. Üçüncü ve son bölümde ise, modern servet vergileri olan emlak, motorlu taşıtlar ve veraset ve intikal vergisi ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ayrıca, modern servet vergileri için uygulanması veya uygulanmaya çalışılması gereken öneriler yapılmıştır.
OECD Ülkelerinde Mali Yerelleşmenin Belirleyenleri

Kamusal mal ve hizmetlerin yerelleşmiş sunumunun ekonomik etkinlik ve sosyal refah düzeyini artıracağı düşüncesiyle birçok ülkede alt düzey yönetimlerin ekonomik fonksiyonların yerine getirilmesindeki payını artırmaya yönelik faaliyetler gerçekleştirilmektedir. Çalışmada gelir, alan, nüfus, kentleşme, etnik çeşitlilik, insani gelişme, küreselleşme, kurumsal faktörler, gelir dağılımı, ekonomik istikrar ve katılımcı bütçelemenin mali yerelleşme üzerindeki etkisi OECD ülkelerinin 2000- 2016 yılları arasındaki verileri ve Panel Düzeltilmiş Standart Hatalar yöntemi ile ampirik olarak incelenmektedir.
Finance and the bourgeoisie: The establishment of private sector banking in Turkey (1946-1958)

Kısaca, bu çalışma İkinci Dünya Savaşı sonrasında Türkiye'de özel bankacılığın yükselişini ve bu yıllarda dönüşüm içindeki burjuvaziyle ilişkisini anlamaya çalışmaktadır. Finans, sosyo-politik ilişkilere dışsal değildir. Bu çalışma tarihsel ve toplumsal bir bağlam içinde 1950'lerdeki finans sektörüne bakaraktan finansı yerine oturtmayı amaçlar. Geç kapitalistleşen ülkelerde finans kapitalin biçimi holdingler şeklinde olmaktadır. Bu anlamda çalışmanın diğer bir amacı da II. Dünya Savaşı sonrası dönemde finans sektörünün genişlemesini ve burjuvazinin yükselişini bağlamsallaştırarak Türkiye'de finans kapitalin ve holdinglerin oluşum sürecini anlamaktır.
Türkiye'de vergi suçları ile ilgili yaptırımların değerlendirilmesi

Vergi, kamu harcamalarının karşılanması amacıyla mükelleflerden karşılıksız ve cebren alınan bir kamu geliridir. Devletler, en büyük gelir kaynağı olan vergileri düzenli olarak tarh ve tahsil edebilmesi için mükelleflerle uyumlu bir vergi politikası gütmek isterler. Bu doğrultuda mükelleflerin vergi kanunlarına uyumu hem vergi bilincinin artırılması hem de mükelleflerin vergi kanunlarındaki suç ve cezaları özümsemesi ile sağlanabilir. Türk vergi hukukunda vergi suçları, Kabahatler Kanununun kabul edilmesi üzerine vergi kanunlarında yapılan değişiklikler ile birlikte artık hürriyeti bağlayıcı ceza yaptırımına tabi tutulan haksızlıklar olarak anılmaktadır. Vergi kaçakçılığı, vergi gizliliğini ihlal, mükelleflerin özel işlerini yapma suçu ve muhtarların ekim ve sayım beyanını denetimine ilişkin ihmal suçu vergi suçu olarak kabul edilmektedir. Bu araştırmamızda suç ve ceza kavramları üzerinde kısa bir değerlendirme yapıldıktan sonra Türk vergi hukukundaki suçlar, bu suçların tabi tutulduğu yaptırımlar açıklanmaya çalışılmıştır. Çalışmamızda çeşitli ülkelerin ceza hukukları incelenmiş; örnek alınan bazı vergi suçları ve bunlara uygulanan yaptırımlara yer verilmiş ve Türk vergi hukukundaki uygulamalarla karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Yine çalışmamızda vergi suç ve cezalarını değerlendirirken gerek diğer ülke uygulamaları gerek ülkemiz yüksek mahkemelerinin yerleşmiş içtihatları gerekse de öğretide genel kabul görmüş hususlar dikkate alınarak vergi suçları ile ilgili nasıl daha caydırıcı ve nasıl daha etkin bir yaptırım uygulanabileceği araştırılmıştır. Çalışmamız vergi suçu ile ilgili temel kavramların açıklandığı birinci bölüm; vergi kaçakçılığı suçu, tespiti, suça ilişkin adli istatistik verilerine ilişkin değerlendirmemiz, vergi gizliliğini ihlal suçu ve mükelleflerin özel işlerini yapma suçları yer alan ikinci bölüm ile vergi suçlarına Türkiye ile örnek olarak seçilmiş ülkelerde uygulanmakta olan cezalara ve değerlendirmelerimize yer verilmiş olan üçüncü bölümden oluşmaktadır. Çalışmamızın sonuç bölümü ise araştırmamızın bir nevi değerlendirmesi olup; vergi bilincinin oluşması ya da olgunlaşması için aslında vergi ceza kurallarının daha caydırıcı ve etkin nasıl olabileceğine ilişkin kanaatimizden ibarettir.
Cari işlemler açığını azaltmaya yönelik yapısal reformlarda devletin rolü: Türkiye enerji piyasası üzerine bir inceleme

Cari işlemler açığı, Türkiye'nin en önemli makroekonomik problemlerinden biridir. İç tasarrufları yetersiz olan Türkiye'nin ekonomik büyümeyi gerçekleştirebilmek için dış tasarruflara bağımlı hale gelmesi, cari işlemler açığını arttırarak hem fiyat istikrarını hem finansal istikrarı hem de ekonomik büyümenin sürdürülebilirliğini tehdit etmektedir. Son yıllarda büyük merkez bankalarının parasal genişleme politikalarına son vermeleri de Türkiye'nin cari işlemler açığını finanse etmesini güçleştirmektedir. Bu durum, Türkiye'nin cari işlemler açığını azaltmaya yönelik politikalara öncelik vermesini zaruri hale getirmektedir. Enerjide dışa bağımlılık ve artan enerji ithalatı, cari işlemler açığına yol açan en önemli faktörlerdendir. Türkiye ekonomisinin geçtiğimiz 20 yılın 10'unda enerji hariç cari fazla vermesi bu durumun bir göstergesidir. Bu çalışmada, enerji alanında gerçekleştirilebilecek yapısall reformların cari işlemler açığını azaltmadaki rolü ve yenilenebilir enerji kaynaklarının fosil kaynaklara alternatif olma potansiyeli ele alınmıştır. Ayrıca piyasa başarısızlıkları nedeniyle devletin özellikle maliye politikası aracılığıyla bu konuda etkin rol üstlenerek bir yer açma etkisi sağlayabileceği değerlendirilmiştir. Çalışmanın ampirik analiz kısmında bir VAR modeli kurulmuş ve Johansen eşbütünleşme testi ile Granger nedensellik testi ilgili modele uygulanmıştır. Yapılan analiz sonucunda; kısa dönemde yenilenebilir enerji üretiminin cari işlemler dengesinin Granger nedeni olduğu ve uzun dönemde yenilenebilir enerji üretimindeki artışın cari işlemler dengesini pozitif etkileyebileceği bulgularına ulaşılmıştır.
Ekonomik büyümenin finansmanı: Gelişmiş ve gelişmekte olan piyasalar üzerine kanıtlar

Bu tezde ekonomik büyümenin finansmanı gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler için farklı açılardan incelenmiş ve farklı yöntemler kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonuçları şu şekilde ortaya çıkmıştır: Genel kuramın aksine ekonomide bir tasarruf - yatırım eşitliği yoktur. Yatırım ve tasarruf oranlarının kişi başı gelire etkisi finansal gelişmişlik düzeyi arttıkça artacaktır. Bunun yanında, fon arz eden özel ekonomik birimlerden fon talep eden özel ekonomik birimlere kaynak aktarımının düzeyini temsil eden mevduatın krediye dönüşüm oranı gelişmekte olan piyasalarda kişi başı geliri olumlu etkilemektedir. Gelişmiş piyasalarda anlamlı bir sonuca ulaşılamamıştır. Hisse senedi piyasaları hem gelişmiş hem de gelişmekte olan piyasalarda kişi başı geliri olumlu etkilemektedir. Özel kredilerin gelişmekte olan piyasalarda kişi başı gelir üzerine olumlu etkisi olmasına karşın, gelişmiş piyasalarda anlamlı bir etkisi yoktur. Finansal derinleşme olgusu ile birlikte gelişen türev finansal araçların ve üretken olmayan toplam talebi artıcı etkisi olan alanlara yönelen krediler ekonomik büyümeyi baskılamaktadır. Son olarak, gelişmiş piyasalarda kısa vadeli sermaye hareketlerini temsil eden net portföy yatırımlarının ekonomik büyüme üzerinde olumlu etkileri olmasına karşın, gelişmekte olan piyasalarda ekonomik büyümeyi olumsuz etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.
1980 sonrası Türkiye ve IMF ilişkilerinin maliye politikası boyutuyla değerlendirilmesi

IMF, parasal konularda uluslararası işbirliğini güçlendirmek, uluslararası ticaretin dengeli büyümesini sağlamak ve ödemeler dengesi sorunlarını çözmek için oluşturulmuştur. Ancak, dünya ekonomisinde yaşanan gelişmelere bağlı olarak IMF'nin rolü de değişmiştir. 1980'li yıllara kadar daha çok ödemeler dengesi sorunlarını gidermeye yönelik politikalar üreten IMF, 1980 sonrasında yapısall uyum programlan adı altındaki uygulamaları denetleme yolu ile etkinliğini giderek artırmış, küreselleşme sürecine bağlı olarak yaşanan son finansal krizlerde son ödeme mercii rolünü üstlenmiş, kendisini finansal kriz durumunda son ödünç verme mercii ve kriz yönetici olarak görmüştür. Bu çalışma, Türkiye'de uygulamaya konulmuş IMF-Destekli İstikrar Programlarını (1958, 1970, 1978 -79, 1980, 1994, 1999 ve 2001 yıllarında) maliye politikası boyutuyla değerlendirmeyi amaçlamıştır. Bunun sonucu olarak çalışmada Türkiye ve IMF arasında imzalanan Stand-By Düzenlemelerinin de üzerinde durulmuştur.
Transfer fiyatlaması ve Türk vergı sıstemı

Ulusal ekonomilerin entegrasyonu ve uluslararasi islemlerin artmasiyla, anaisletmeyle yabanci bagli isletmeler arasinda mal, gayri maddi haklar ve hizmeteiliskin olarak sinir ötesi transferlerde uygulanacak fiyatlarin belirlenmesi konusu gündeme gelmistir. Ülkeler arasindaki vergi oranlari ve tarifelerdeki farkliliklar, çok uluslu isletmelere transfer fiyatlarinda manipülasyonlar yapmak suretiylekazançlarini ülkeler arasinda aktarma imkani tanidigindan, transfer fiyatlarinin dogru bir sekilde belirlenmesi en karmasik konulardan biri olmaktadir. Bu sebeple transferfiyatlamasi, uluslararasi vergi alaninda en önemli konulardan birisidir. Bu çalismada, özellikle transfer fiyatlamasi vakalarinin çözümündeyararlanilabilecek OECD düzenlemeleri ve Kurumlar Vergisi Kanunu'ndaki örtülüislemlerin iki özel çesidi olan ''örtülü sermaye'' ve ''örtülü kazanç dagitimi''irdelenecektir.
İslam iktisadında kripto paraların yeri

Para, günümüz dünyasında artmakta olan ticari faaliyet ve mübadeleler kapsamında sürekli olarak karşı karşıya kaldığımız bir olgudur. Paranın günümüzde çok fazla şekil aldığını hepimiz bilmekteyiz. Emtia paralardan itibari paralara, sanal paralardankripto paralara kadar mübadele aracı olarak kullanabileceğimiz para çeşitleri artmıştır ve artmaya devam etmektedir. Tarih boyunca paranın makul bir istikrarlı serüveni vardı, ancak teknolojinin gelişimiyle hızlı bir şekilde para anlayışımız değişmiştir. Kripto paralar yavaş yavaş günlük hayatımıza oturmaya başlamıştır. Peki bu gelişimin Fıkhi değerlendirilmesinasıl yapılmıştır? Bu tezde kripto paralara geçmeden öncelikle para kavramınınanlamını, paranın taşımış olduğu özellikleri ve İslam'da para anlayışındanbahsedilecektir. Kripto paraların teknolojik altyapısı olan Blockchain, işlemlerin güvenliğini nasıl sağladığı anlatılacaktır. Kripto paraların çeşitleri ve dünya genelinde uygulamaları ve hukuki statüleri değerlendirilecektir. Son kısımda ise İslamhukukçuların kripto para hakkındaki görüşleri bildirilecektir.
Muhasebe meslek mensuplarının e-belge sistemleri üzerine davranışsal tutumları ve kullanma niyetlerinin incelenmesi: Karabük ili örneği

İşletmelerin muhasebe süreçlerinin geliştirilerek daha iyi seviyelere getirilebilmesi amacıyla Maliye Bakanlığı tarafından e-belge sistemi uygulamaya konulmuştur. Muhasebe süreçlerinin ve denetimlerinin daha hızlı ve kolay gerçekleştirilebilmesi amacıyla, Maliye Bakanlığı tarafından çıkarılmış olan yasal düzenlemeler aracılığı ile uygulanmaya başlanmıştır. E-belge sistemlerinin kullanımı ile mükelleflerin işlemlerinde tasarruf sağlanması ve usulsüz işlemlerin önüne geçilmesi amaçlanmaktadır. Maliye Bakanlığı tarafından uygulanan yasal zorunluluklardan ve muhasebe süreçlerindeki yoğun kullanımlarından dolayı e-belge sistemlerinden, e-fatura, e-defter, e-arşiv, e-beyanname ve e-tebligat sistemleri araştırmaya dahil edilmiştir. Bu çalışma, konunun muhatapları olan muhasebe meslek mensupları arasında e-belge sistemlerini oluşturan teknolojinin benimsenme seviyelerinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmada muhasebe meslek mensuplarından veri toplama yöntemi olarak Birleştirilmiş Teknoloji Kullanım ve Kabullenme Teorisi temel alınarak hazırlanmış ve çoklu likert ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS v20. 0 analiz programına yüklenerek, ilişkisel tarama modeli doğrultusunda korelasyon ve regresyon analizleri ile beraber frekans analizi, normallik testi, t testi ve varyans analizi uygulanmıştır. Verilerin analizi sonucunda, araştırmanın değişkenlerinden Performans Beklentileri, Çaba Beklentileri, Sosyal Etki ve Güven Beklentileri değişkenleri ile Davranışsal Tutum değişkeni arasında pozitif anlamlı ilişki olduğu görülmüştür. Bunun yanında, Kolaylaştırma Koşulları ve Davranışsal Tutum değişkenlerinin Kullanma Niyeti değişkeni ile arasında pozitif anlamlı ilişki olduğu görülmüştür. Bununla birlikte veri toplama aracından elde edilen demografik özelliklere göre verilerde bir farklılık oluşup oluşmadığı da incelenmiştir. Katılımcı grupları arasında Performans Beklentileri verilerinin dağılımında ve aylık fatura trafiği grupları arasında Kolaylaştırma Koşulları verilerinin dağılımında anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Bunların dışında kalan özelliklerin, değişkenler üzerinde anlamlı farklılıkları tespit edilmemiştir. Araştırmanın sonuçlarına dayalı olarak, muhasebe meslek mensuplarının e-belge sistemlerine geçiş konusunda karşılarına çıkan yüksek maliyetlerden ve bilgi güvenliği konusundaki duyulan kaygılardan dolayı, gelişmelere direnç gösterilmeye çalışıldığı tespit edilmiştir. Bu durumda Maliye Bakanlığı tarafından konuya ilişkin güncellemelerin, teşvik ve eğitim programlarının uygulanmasının da önem arz ettiği ortaya çıkmaktadır. Ayrıca işletme yöneticilerinin e-belge sistemlerine karşı tutumlarını öğrenmek adına yapılabilecek çalışmalar ile sistemin geliştirilmesi konusunda daha sağlam adımlar atılabilir.