Yabancılara Türkçe öğretiminde öğretmenin dili kullanma becerisi içinde konuşma

Yabancı dil olarak Türkçenin öğretimi, üzerinde özenle çalışılmaya başlanan yeni bir alandır. Dilimizin yabancılara öğretimi konusunda, geçmişşten günümüze, zengin bir bilgi birikimine sahibiz. Türkçe öğretiminde kullanılabilecek çok sayıda metin ve kaynak mevcuttur. Dinleme, okuma, yazma ve konuşma becerilerinde yapılabilecek çalışmalar çok sayıdadır. Ancak sürdürülen bu çalışmaların yeterli olup olmadığı bir soru işaretidir. Bu çalışmada araştırmacının amacı; yabancılara Türkçe öğretiminde öğretmenin konuşma becerisinin yeterliğini öğrenci görüşlerine göre tespit etmektir. Böylece, mevcut aksaklıklar belirlenerek Türkçe öğreten öğretmenlerin konuşma becerilerinin daha başarılı olmasını sağlamak amaçlanmaktadır. Tespit edilen sıkıntıların giderilmesi için neler yapılabileceği konusunda öneriler sunulmuştur. Yapılan literatür çalışmasının sonucunda şimdiye kadar bu alanda yeterli ve uygulamalı bir araştırma bulunmadığı tespit edilmiştir. Bu araştırmayla, Türkçenin sağlıklı bir şekilde yabancılara öğretilmesi konusunda bir katkıda bulunmak amaçlanmaktadır. Öğretmenlerin doğru Türkçe konuşmaları sonucunda, öğrencilerin de konuşma becerileri istenen seviyeye ulaşacaktır. Yabancı bir öğrenci, karşısındaki kişiye duygu ve düşüncelerini aktararak günlük hayattaki ihtiyaçlarını karşılayabilmektedir. Eğer bu beceriyi kazandıracak öğretmenler, konuya yeterince hakim değilse, kaliteli bir eğitimden söz edilemez. Öğretmenlerin konuşurken anlatım bozukluğu yapmaması, Türkiye'nin çeşitli bölgelerine özgü ağız, şive kullanmaması gerekmektedir. Öğretmenler konuşurken duru, akıcı ve sade bir Türkçe kullanmalıdırlar. Çünkü öğrenciler görüp işittiklerini kendilerine örnek alacaklardır ve böylece doğru bir Türkçe öğrenmiş olacaklardır. Araştırma yöntemi olarak, karma yöntem seçilmiştir. Verilerin toplanması amacıyla anket formu geliştirilmiştir. Anketin ilk bölümü iki sorudan oluşan 'kişisel bilgiler', 31 sorudan oluşan ikinci bölümü ise 'konuşma becerisinde yaşanan sıkıntıların belirlenmesi ile ilgili sorular' olarak hazırlanmıştır. Her bir maddenin karşısında da davranışın görülme sıklığını belirtmek için beşli bir seçenek verilmiştir. Bunlar en olumludan en olumsuza doğru 'her zaman-hiç' (5-1) biçiminde derecelenmiştir. Anketin güvenirliği Cronbach Alpha ile belirlenmiştir. Güvenirlik için 120 TÖMER öğrencisine anket uygulanmıştır. Anketin güvenirliği. 865 olarak bulunmuştur. Uygulanan anketin tamamı güvenilir kabul edilmiş ve uygulanmıştır. Ayrıca nicel verileri desteklemek amacıyla gönüllü olan 29 TÖMER öğrencisiyle görüşme yapılmıştır. Görüşme beş adet açık uçlu sorudan oluşmaktadır. Yapılan görüşmelerde birebir görüşme metodu kullanılmıştır. Görüşmeler gönüllü öğrencilerle yapılmıştır. Görüşme sırasında ses kaydı alınmış daha sonra bu kayıtlar araştırmacı tarafından yazıya geçirilmiştir. Araştırmanın sonunda dil becerilerinin geliştirilmesinde konuşma becerisi üzerinde öğretmenin etkisinin genel olarak yeterli düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Konuşma becerisi üzerinde uygulanan etkinliklerin yeterli düzeyde olduğu görülmektedir. Dil becerilerinin geliştirilmesinde öğretmenin konuşma becerisi açısından düzeylerine ilişkin tutumlarında öğrencilerin cinsiyetine göre anlamlı bir fark yoktur. Öğrencilerin okudukları kur düzeyleri ile öğrencilerin öğretmenin konuşma becerisi açısından düzeylerine yönelik tutumlarına bakışı arasında anlamlı bir fark yoktur. Öğrenciler derslerde daha sık hazırlıklı ve hazırlıksız konuşma çalışmalarının yapılmasını istemektedir. Nicel ve nitel araştırma sonuçlarından elde edilen görüşlerin, konuşma becerisini kazandırmada öğretmenlere ilham vereceğine inanılmaktadır.