Şirket değerleme yöntemleri ve markanın değerleme üzerine etkileri

Değerleme yöntemlerinin önemi teknolojinin gelişmesi ve buna bağlı şirketlerin büyüme trendleri içine girmesi ile başlamıştır. Şirketler büyüme trendleri içinde aslında sınırsız olan ihtiyaçları içinde özsermaye yetersizliklerini fark etmişler ve bu durumda değerlemenin önemini anlamaya başlamışlardır. Finans yönetimi kavramı 1900'lerin başına kadar ekonominin bir dalı olarak kabul edilse de yüzyılın başından itibaren ayrı bir çalışma alanı olarak devam etmiştir. 1920'lerde teknolojik gelişmeler ile birlikte fazla sermaye ihtiyacı değerlemenin fark edilmesini sağlamış ve firmaların likidite ihtiyacına cevap verebilecek bir zemin oluşturulmuştur. 1929 ve 1930 yıllarında dünyada ve Amerika'da yaşanan ekonomik krizler, firmaların iflasları bu durumu önleme gayretleri özkaynaklardan farklı dışsal kaynaklara şirketleri yönlendirmiştir. Aslında değer temelli yaklaşımların çıkış sebepleri de şirketlerin bulunduğu ekonomik denge içinde kendilerine yer bulma gayretleridir. Bu temel ile değerleme ve marka değeri kavramları öne çıkmaya başlamış ve sonuç olarak şirketler bu konularda çalışmaya başlamıştır. Şirketlerin büyüme amaçları diğer taraftan başka bir amacı da ortaya çıkarmıştır. Hissedar değer maksimizasyonu. Firmanın amacı, hisse değerini maksimum değerine çıkarabilmek olunca, hisse sahibinin de öncelikleri değişerek, sürdürülebilir kara önem vermeye başlanmış ve bu durum değerleme kavramının ön plana çıkmasını sağlamıştır. Firma yöneticilerinin şirket değerini arttırma fikri, '1986 yılında Rappaport'un Creating Shareholder Value isimli çalışmasının yayınlanmasının ardından ABD'de geniş kabul görmüştür (Yalçın, 2014: 17).' '1980'lerin başında çok az şirket hissedar değerine kesin bir bağlılığı varken, 1980'lerin ikinci yarısında devralma hareketi yöneticilerde değer oluşturmak için güçlü bir teşvik sağlamıştır. Rekabet ve sermaye piyasalarının küreselleşmesi ve özelleştirme politikaları nedeniyle yöneticilerin başlıca sorumluluğunun hisse değerini arttırmak fikri giderek önem kazanmaya başladı. Özellikle Birleşik Krallık, Kıta-Avrupası, Avusturalya ve hatta Japonya'da bu fikir kabul gördü (Rapport, 1986 :20).' Ayrıca birçok şirket, petrol gibi olgun sektörlerdeki fazla nakitlerini yeniden yatırım amacıyla şirket satın alımlarına yönlendirmiştir. Bu çalışmada şirket değerleme yöntemleri öncelikle teorik olarak incelenmiştir. Yöntemlerin subjektif değerlendirmeler için aslında objektif bir değerlendirmeye ulaşılmasında yol göstermesi açısından Arçelik A. Ş.'nin şirket değerlemesi yapılmış, burada ortaya çıkan değerin, gelecek değeri saptama açısından önemi üzerinde durulmuştur. Bunun için firmaya özgü serbest nakit akım, ekonomik kar çalışmasının yanı sıra marka değerinin oluşumunda kullanılabilecek hipotezler ile betimsel istatistik ekranları ve ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti hesapları yapılarak şirketin gelecek değeri saptanmaya çalışılmıştır. Şirketin içinde bulunduğu sektörün bazı gösterge verileri ve buna bağlı sektör regresyon ekranları oluşturulmuştur. Şirket değerlemesinin neden yapıldığının yanı sıra asıl amaç şirketin değerinin hesaplanmasının subjektif ağırlıkta yapılmadığı aslında değerlemenin geçmişş yıl verilerinin, uluslararası finansal sistemlere uygun olarak gerek bilanço ve gelir tablosu gerek ise nakit akış tablosunun sonuçlarının değerlemeye tam olarak ışık tutması açısından öncelikle güncel hisse senedi fiyatının bulunması ve sonrasında gelecek değer projeksiyonlarının yapılması gerektiği üstünde durulmuştur. Değerlemenin yapılış şekli itibariyle bu durumda subjektif değerlendirmeler azalacak ve objektif değerlendirme ön plana çıkarak sayısal verilerin anlaşılması sağlanmaya çalışılacaktır. Tabi bu nokta da en önemli konulardan biri olan marka değerinin tespit edilmeye çalışılması ve yaratılan veya yaratılmak istenen markanın önemi de vurgulanacaktır.