turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Anadolu'da M. Ö. 6.-5. yüzyıllarda inşa edilen tümülüslerden örnekler ve mimari içerikleri

Çalışma kapsamında Anadolu'da M. Ö. 6 .-5. yüzyıllarda inşa edilen tümülüslerin mimari içerikleri ve bu tümülüslerin inşa edildikleri dönemin genel mimari uygulamaları ile karşılaştırılmasına odaklanılmıştır. Çalışmanın ilk kısmında tümülüs geleneğinin kökeni ve uygulamaları incelenmiştir. Tümülüsler içerisinde basit çukurlar, sanduka mezarlar ve oda tipi mezarlar içeren sosyal ve politik ilişkileri sembolize eden yapay tepelerdir. Temsil ettikleri anlamlar bakımından dolmen, 'kapalı yollar' , menhirler ve seri menhirler gibi megalitik anıtlarla benzerlik göstermektedirler. Bu megalitik anıtlar Levant, Anadolu, Kafkasya, Batı Avrupa olmak üzere dünyanın birçok bölgesinde görülmektedirler. Çalışmada Anadolu dışındaki erken dönem tümülüs uygulamalarından Tunç Çağı'na ait örnekler Arnavutluk, Epirus ve Apulia'daki tümülüsler genel özellikleriyle değerlendirilmiştir. Anadolu'da Frig, Lidya Krallık ve Greko Pers Dönemlerine ait tümülüsler incelenmiştir. Bu incelemenin amacı hem dönem içinde hem de dönemler arasında görülen ortak ve farklı özelliklerin tespit edilmesidir. Çalışmanın ikinci kısmında seçilen 18 tekil anıtsal tümülüsün özellikleri incelenemiştir. Bu tümülüsler Bintepe Nekropolü'nden Alyattes ve Karnıyarık Tepe; Sardes'ten 'BK71.1', 'T77.1', 'T82.1', 'T.89.11'; Lidya'dan Aktepe; İyonya'dan Belevi ve 'Kuştur'; Daskyleion'dan Tepecik, Yeniköy, Eşenköy, Koru, Koca Resul ve Kösemtuğ; Troas'tan Dedetepe, Çingene Tepe tümülüsleridir. Ayrıca Kolophon, Klazomenai, Pedasa ve Larisa kentlerinin nekropollerinde bulunan daha küçük boyutlu tümülüsler de genel özellikleriyle bu bölümde incelenmiştir. Tümülüslerin mimari bölümleri olan çevre duvarı, ön mekan, giriş önü, dromos, ön oda, mezar odası sınıflandırılmıştır. Bu bölümlerin inşasında karşılaşılan yapım tekniği, yüzey işçiliği ve kullanılan malzeme gibi mimari uygulamalar tespit edilmiş dönemin mimari uygulamaları ile karşılaştırılmıştır. Çalışmanın temel amacı tümülüslerin mimari özelliklerini anlamak ve vurgulamaktır. Tümülüs ölü gömme geleneği genellikle mimari tartışmalardan uzak 'seçkin yeraltı yapılar topluluğu' olarak ele alınmaktadır. Tümülüslerin mimari özellikleri ile birlikte değerlendiren Ratte'in Sardes çalışmaları gibi sadece birkaç çalışma bulunmaktadır. Çalışmanın amacı aynı dönemde inşa edilen tümülüsler ve 'yer üstü' yapılarında karşılaşılan benzer uygulamaların karşılaştırılması ile desteklenmektedir. Sonuç olarak mimari yapılarda ve tümülüslerde benzer mimari uygulamalar tespit edilmiştir. M. Ö. 6. ve 5. yüzyıllarda Batı Anadolu mimarisinin elitlerin mücadelesini temsil eden yüksek maliyetli uygulamaları arasında tümülüsler de yer edinmiştir.
Abydos yerleşimi ve buluntuları

Bu yüksek lisans tezi, Çanakkale ilinin 6 km kuzeyinde bulunan Nara Burnu üzerinde yer alan Abydos kenti hakkında yeni veriler ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu çalışmalar Çanakkale Arkeoloji Müzesi'nde bulunan Abydos'a atfedilen arkeolojik eserlere ve antik kaynaklara dayanılarak yapılmıştır. Kent bulunduğu konum itibari ile oldukça stratejik bir noktada yer almaktadır. Literatürde karşı kıyısında bulunan Sestos kenti ile birlikte anılan Abydos, boğazın en dar noktasını oluşturduğundan bir geçiş noktası olarak değerlendirilebilir. M. Ö.480 yılında Kserkses'in Yunanistan seferi sırasında Abydos'tan Sestos'a bir köprü kurdurarak ordularını karşıya geçirmiş olması ve M. Ö.334 yılında da Büyük İskender'in Asya seferi sırasında ordularını Sestos kıyılarından Abydos kıyılarına geçirmesi, Abydos kentinin boğazda bir geçiş noktası oluşturduğunu göstermektedir. Çalışma içerisinde yer alan eserlerin çoğunun Hellenistik ve Roma dönemine ait olması Abydos'un bu dönemlerde çok daha aktif olduğunu göstermektedir. Nara Burnu'nun oluşturmuş olduğu doğal korunaklı limana sahip olan kent Troas Bölgesi içinde ticarette önemli bir konumdadır. Farklı kentlerle benzerlik gösteren buluntular Abydos'un Troas Bölgesi içinde ve dışında farklı ilişkiler kurduğunu göstermektedir. Kentte herhangi bir kazı çalışmasının bugüne kadar gerçekleştirilememiş olması Troas Bölgesi'ne gelmiş olan gezginlerin Abydos ile ilgili yazdıklarını da önemli kılmaktadır. Ancak seyyahların yazdıkları da M. S.16.-19. yy. aralarında bile kentte herhangi bir kalıntının olmadığını göstermektedir. Bu noktada Çanakkale Arkeoloji Müzesi'nde yer alan bu çalışmada tarafımdan değerlendirilen buluntular ışığında Abydos kentinin önemi, halkın sosyal ve ekonomik yapısı ve kentin bölge içinde ve dışında kurmuş olduğu ilişkiler açıklanmıştır.
Bodrum yarımadası antik limanları

Liman araştırmaları antik yazarların eserlerinde, gezip gördükleri yerlerde bulunan limanları kabaca tasvir etmeleri ile başlar. Bu kaynaklar 19. Yüzyıldan başlayarak günümüze kadar yapılan araştırmalar için büyük önem taşımaktadır. Liman araştırmaları 20. Yüzyılda dalış teknolojilerinin gelişmesi ile hız kazanmış; günümüze kadar sürekli gelişim göstermiş ve büyüyerek önem kazanmıştır. Bodrum Yarımadası ve Gökova Körfezi kıyı hattında 557 km2'lik bir alan araştırma bölgesi olarak seçilmiştir. Çalışma kapsamında bu koordinatlar içinde yer alan limanlarla bağlantılı dalgakıranlar, mendirek, rıhtım ve iskeleler, ve çeşitli liman yapıları değerlendirilmiştir. Bodrum Yarımadası'nın kıyı hattının fiziksel özelliklerinin vermiş olduğu olanaklar sayesinde, yarımada kıyıları hakim rüzgar yönlerine karşı birçok kapalı doğal koya sahip olduğu ve bu sayede birçok doğal liman ve barınma yeri yapılmış olduğu görülmektedir. Myndos, Telmessos, Side, Theangela, Syangela, Pedesa, Ouranion, Madnasa, Karyanda gibi antik kentlere ev sahipliği yapan; Bodrum Yarımadası; farklı dönemlere ait birçok liman yapısını barındırdığı ve bu yapıların tüm kıyı boyunca görülmesi, Klasik Dönemden Bizans Dönemi'ne kadar zengin bir liman yerleşiminin varlığına işaret etmektedir.
Alexandria Troas Nymphaionu

Alexandria Troas Nymphaionu, 8.35x17. 05 m. ölçülerindeki bir dikdörtgen içerisinde yan çapı 6 m. olan bir yarım dairenin yer aldığı apsidal tipte bir yapıdır. Yapının dış duvarları 'midye kabuklu kalker ' bloklarından inşa edilmiştir. Dış cephe duvarlarında bosaj görülmektedir. Yapının masif iç gövdesi opus caementiciumlu bir duvar örgüsüne sahiptir. Ön cephenin ise, tamamen mermer kaplama olduğu, demir kenet izlerinden anlaşılmaktadır. Monumental bir nymphaion olan yapıya su doğudan aquadukt ile getirilmektedir. Su kanalının yapı içindeki yüksekliği 140 cm. genişliği 46-55 cm arasında değişmektedir. Bu su kanalı vasıtasıyla gelen su nişlerden apsidalin içindeki havuza dökülmektedir. Yapının üstünün benzer tiplerinin özellikleri de göze alınarak kubbe şeklinde bir tonoz örtüyle kapalı olduğu söylenebilmektedir. Alexandria Troas'da Herodes Atticus tarafından aquadukt inşa edilmeden önce kent halkı su ihtiyaçlarını sarnıçlardan ve çamurlu kuyulardan karşılıyorlardı. Muhtemelen aquadukt ile aynı proje kapsamında inşa edilen nymphaion, Alexandria Troas kenti halkına temiz su sağlayarak önemli bir ihtiyaca cevap vermiştir. Bu nymphaionun tip olarak en çok benzediği örnekler M. S. II. yüzyılın ortalarına tarihlenmektedirler. Bu tipoloji göz önünde tutulduğunda Alexandria Troas nymphaionunun da M. S. II. yüzyıl ortalarına tarihlenmesi mümkündür. 54
Knidos Dionysos terasında bulunan heykeltraşlık eserleri

olduğu gibi Antik dönem insanlarının yerleşim yerinin veya bir bölgenin ekonomik, kültürel ve sosyal yapısını anlamak açısından o topluluğun ortaya çıkardığı faaliyetlerinin bilinmesi büyük önem taşımaktadır. Heykeltıraşlık eserler, üretildikleri dönemin teknik, ekonomik ve kültürel düzeyinin göstergesi olması açısından oldukça önemlidir. Toplumlarda sevilerek kullanılan eserlerin, dönemin iktisadi ve sosyolojik değişimlerini ortaya koymaktadır. Bu anlamda Knidos Antik Kenti konumu, tarihi coğrafyası, mimarisinin yanında plastik eserler, heykel, seramik de olduğu gibi heykeltıraşlıkta eserlerde de ileri bir seviyede olduğunun kanıtıdır. Çalışmamda Knidos Dionysos Tapınak frizlerinde yer alan heykeltıraşlık eserler, kazılarda ele geçen ve kazı depo bahçesinde sergilenen eserler çalışılmıştır. Hellenistik döneme ait Knidos üretimli eserleri incelenmektedir. Üretim teknikleri ile kendilerine özgü nitelikler taşıyan eserler, bu bağlamda dönem, figür, bezeme ve üretim yerlerine göre tasnif edilmişlerdir.
Myndos ayazması

Antik Myndos Kenti, Karia Bölgesinin önemli yerleşim yerlerinden birisidir. Tez çalışmasına konu olan yapı kalıntısı antik limanın girişinde bulunmaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde liman girişinde yer alan yapı kalıntısında 3 sezon sürdürülen kazı çalışmaları anlatılmıştır. İkinci bölümde ise Liman Yapısı'ndaki ayazma kuyusunun ve mozaikli alanın bulunduğu odalar mimari açıdan değerlendirilip ana hatlarıyla ortaya konmuştur. Üçüncü bölümde yapı kompleksi içinde bulunan ve alana ismini veren ayazma yapısının daha iyi anlaşılabilmesi için Anadolu'daki benzer diğer ayazmalara örnekler verilmiştir. Böylelikle Myndos Ayazması mevcut bilgiler ışığında tipolojik ve analojik yönden sınıflandırılmaya çalışılmıştır. Son bölümde kazılarda ele geçen buluntular ayrıntılı kataloğuna yer verilmiştir. Torba, Sardes ve Kos mozaikleri stil ve motif özellikleri açısından Myndos Liman yapısındaki mozaikle çok yakın benzerlik göstermektedir. Söz konusu mozaikler İ. S. geç 5. erken 6. yüzyıla tarihlenmektedir. Bu durum aynı zamanda Myndos Ayazması'nın tarihine de ışık tutmaktadır. Tatlı su kuyusunun bulunduğu arka oda da üzeri haç motifli birçok mermer plaka ve freskolu sıva parçalarının bulunması burasının daha önce kutsal bir amaca hizmet eden yapı olduğunu düşündürmektedir. Bu alanda henüz kazılar tamamlanamamış olsa da Liman Yapısının ayazma olarak inşa edilmiş olduğunu düşünüyoruz.
Didyma Apollon kutsal alanı: Kültün kuruluşundan Pers tahribine kadar kutsal alanın yapısal incelemesi

Didyma Apollon Kutsal Alanı, Antik dünyanın en önemli kehanet merkezlerinden birisiydi; dolayısıyla, Batı Anadolu'daki kutsal alanlar içerisinde antik kaynaklarda en sık konu edilen kutsal alan olması şaşırtıcı değildir. Antik kaynakların yanı sıra Didyma'daki kutsal alan ile ilişkili çok sayıda epigrafik kaynak mevcuttur ve bunların büyük çoğunluğu Hellenistik ve Roma dönemlerine aittir. Didyma'nın epigrafik buluntuları, özellikle Albert Rehm ve Wolfgang Günther tarafından ayrıntılı olarak çalışılmıştır. Didyma Kutsal Alanı, rakipleri Delphi, Delos, Samos ve Ephesos'un aksine engebeli bir arazide kurulmuştur. Bu alanda ele geçen en erken mimari kalıntılar bir sekosun varlığına işaret etmektedir. Bu kutsal mekanın engebeli bir arazinin çukurunda inşa edilmesi elbette tesadüf değildir. Yapı kendisine kutsallık atfedilen bir su kaynağını çevrelemektedir ve bu kaynak, kutsal alanda daha sonra inşa edilecek tüm yapıların konumunu da belirleyecektir. Tezin ana konusu kutsal alanın başlangıcından, MÖ 494 yılındaki Pers yıkıma kadar inşa edilen ve bugüne kadar yapılan kazılarda ortaya çıkarılan mimari yapılardır. Didyma Kutsal Alanı, özellikle son elli yıldır sistemli bir şekilde kazılmış, her tür yapı ve buluntu ayrıntılı olarak kayıt altına alınmıştır. Bu yapılar ve buluntuları, kazıcıları tarafından düzenli olarak yayımlanmıştır. Didyma Kutsal Alanı ile ilgili yazılmış çok sayıda kaynak mevcuttur. Bu kaynak çeşitliliği, tezi yazarken konunun özünden uzaklaşmamak için özenli bir literatür araştırması yapmayı gerekli kılmış ve tezin konusu olan mimari yapılar ele alınırken asıl kazıcıların yayınlarına öncelik verilmiştir.
Kahramanmaraş Arkeoloji Müzesinde yer alan Bizans dönemi sikkeleri

Bağımsız devlet olma vasfının temel unsurlarından birisi tarih boyunca para basma hakkıdır. Eski çağlarda ticaretin yapılması için devletlerin başlıca hedeflerinden birisi beklide en önemlisi madenlere sahip olmak ve para basamak olmuştur. Bu tezin amacı Kahramanmaraş Arkeoloji Müzesi'nde bulunan Bizans dönemine ait sikkeleri tanıtmaktır. Bu amaçla Kahramanmaraş Arkeoloji Müzesi'nde yapılan araştırmada çalışmaya yön verecek olan 2500 Bizans Sikkesi incelenmiştir. İncelenen sikkelerin Altın, Gümüş ve Bronz metallerden oluşan sikkeler kronolojik olarak tarihi belirlenmiştir. Sikkelerin hemen hemen tamamına yakını satın alma yoluyla müzeye kazandırılmıştır. Satın alma dışında müzeye kazandırılan sikkeler arasında hediye ve zor alım yönetimiyle alınan sikkeler oluşturur. Sikkeler üzerinde yapılan incelemede sikkelerin büyük bir kısmının silik olduğundan okunamadığı gözlemlenmiştir. Bazı sikkelerin ise oldukça korozyonlu olmasından dolayı sikke ikonografisi belirlenememiştir. Müzedeki sikkeler Genel olarak V. yüzyıl ile VII. yüzyıl arasında kesintisiz olarak devam etmektedir. Kahramanmaraş müzesinde yer alan Bizans sikkelerinin önemli bir kısmını ise 'Anonim Follisler' oluşturmaktadır. Yüzyıl gibi bir dönemi (970 1072) kapsayan bu follisler Müzede A2, B, C, D, G, I ve İ Grubu ile adlandırılmıştır. Ayrıca katalog içerisindeki 1494 sikkenin Envanter numarası belirtilmiş, Müzeye geliş şekli ve tarihi belirlenerek ağırlık ve çapları belirlenmiştir. Bu uygulama ile sikkelerin daha iyi tahlil edilmesi amaçlanmıştır.
Olba'da ölü kültü

Yaşamın, 'nasıl başladığı' birçok kültürde, medeniyette, dinde farklı yorumlanmışken, 'ölümle son bulduğu ' herkes tarafından kabul edilen bir görüştür. İnsanoğlu, bu gerçek karışışında acizlik göstermiş, teslim olmuş ve 'ölümün bir son olmaması' gerektiğine inanarak öteki dünya inancını geliştirmiştir. Bu gizemli gerçek nedeniyle farklı etkenlerin de içerisinde olduğu bir dünya yaratılmış, bu dünyanın yönetenleri bulunmuş, hiyerarşik bir düzen ile birlikte; 'öteki dünya' zihinlerde kurgulanmıştır. Yaşanılan coğrafyanın, iklimsel ve topografik etkenleri nedeniyle temelde aynı, detaylarda farklılıkları olan ölümle ilgili inançlar, adet ve gelenekler geliştirilmiştir. Bu adet ve gelenekler sayesinde toplumsal ritüeller bütünü oluşturulmuş, bu ritüeller bütününe de 'ölü kültü' denmiştir. Doğu Dağlık Cilicia'nın önemli yerleşim merkezlerinden biri olan Olba'da 2001 yılından beri Prof. Dr. A. Emel Erten başkanlığında yapılan yüzey araştırmaları ve kazılar, Olba'daki ölü kültü ritüelleri konusunda önemli bilgiler sunmuştur. Olba'da üç ölü kültü alanında yapılan kazılar, ritüellerin tanrılar huzurunda nasıl gerçekleştirildiğini açıklamaktadır. Bu ritüellerin başında kurban, libasyon ve ölü yemeği gelmektedir. Bunun dışında bazı mezarların kendilerine ait ritüel alanları vardır. Bu alanlarda gerçekleştirilen ritüeller ve onlara ait buluntular Olba'daki ölü kültü ritüellerini açıklar. Nişli Alan 1 ve 2'de yapılan kazılar sonucunda Olba'da kesin bir şekilde saptanan kremasyon mezarları, Doğu Dağlık Cilicia için önem arz eder. Bunun dışında bu mezarlarda elde edilen ritüel nesneleri hem ölü kültünü açıklamamıza hem de Olba'nın iletişimde olduğu bölgeleri, şehirleri anlamamıza yaramaktadır.
Akşehir Müzesi'nde sergilenen Sinanlı Köyü kapı betimli mezar stelleri

Akşehir Müzesi'nde Sergilenen Sinanlı Köyü Kapı Betimli Mezar Stelleri adlı bu çalışma, Konya'nın Yunak ilçesi sınırları içerisinde bulunan Sinanlı Köyü'nde ele geçirilmiş ve Akşehir Müzesi'nin bahçesinde teşhir edilen dokuz adet kapı betimli mezar stelinin incelenmesini içermektedir. Söz konusu bu kapı betimli mezar stelleri tipolojik ve stilistik bakımdan değerlendirilmiş, biçimsel ve betimsel açıdan iki ayrı grupta incelenmiştir. Bu çalışmadan yola çıkılarak Sinanlı'da bulunan eserlerin bağımsız şekilde duran kapı betimli mezar stelleri veya mezarlarla ilişkili kapı betimli taşlar olduğu görülmüştür. Frigya'nın kendine özgü yerel sanat özelliklerini barındıran bu kapı betimli mezar stelleri üzerindeki bütün figürler ve betimlemeler bulunabildiği ölçüde tipoloji, konu, stil ve betim özellikleri bakımından kendine benzeyen örneklerle karşılaştırılmıştır. Bu değerlendirmeler neticesinde Sinanlı kapı betimli mezar stellerinin en erken örneğinin muhtemelen MS 2. yüzyıl, en geç örneğinin MS 3. yüzyıla ait olduğu düşünülmektedir. Ayrıca çalışma sonunda elde edilen veriler, konunun daha net bir şekilde anlaşılması için harita, resim ve çizim gibi görsel öğelerle desteklenmeye çalışılmıştır.
Antik dönem duvar resimleri yapım teknikleri ve gelişimleri

Tarihi, Prehistorik Dönem'e dek uzanan duvar resimleri, insanların günlük hayat ve inanışlarıyla ilgili yansımaları bizlere sunmaktadır. Birçok renk ve konunun yer aldığı duvar resimleri antik dönem toplumlarının sanat anlayışının ayrılmaz bir parçasıdır. Resim sanatının bir tekniği olan fresko, çeşitli boyalar ile sıvanın üzerine yapılan resimlere verilen bir isimdir. Bu teknik hakkında bilgi veren en erken yazılı kaynaklar M. Ö. 4. yüzyıla dek gitmektedir. Antik dönem yazarlarından Plinius ile Vitruvius, boya pigmentleri konusunda detaylı olarak bilgi vermişlerdir. Tarihsel gelişim süreci boyunca duvar resimleri yapım teknikleri ve kullanılan malzemeler açısından farklılıklar göstermiştir. Erken dönemlerde, doğada kendiliğinden bulunan boya pigmentleri, zamanla sanatçının bilinçlenmesiyle geniş bir renk repertuarına dönüşmüştür. Duvar resimlerinde her dönemde, her kültürde işlenen konular çok çeşitlidir. Pehistorik Dönem'de av sahneleri, savaşçılar, ritüeller, hayvanlar, doğa vb. gibi genellikle günlük hayattan sahneler betimlenirken, sonraları, gelişen sanat anlayışıyla birlikte, birçok mimari yapıda, mitolojik sahneler, tanrılar ve tanrıçalar, dini törenler, bayramlar, manzara, tiyatro oyunu sahneleri, bitkisel motifler vb. birçok konu duvarlarda resmedilmiştir. Güney Amerika, Hindistan, Mısır, Yunanistan, İtalya ve Türkiye bu konuda bizlere zengin eserler sunmaktadır.
Prokonnesos'ta bulunan ion sütun başlıkları: Yerel mermer ocaklarında biçimlendirilmesi ve ihracatı

Marmara Adası'nda, gerek mermer ocağı alanlarındaki antik atık yığınları içinden ortaya çıkarılan, gerek Saraylar yerleşiminde ele geçen çeşitli eserler arasında 58 adet İon sütun başlığı bulunmaktadır. Bir kısmı yan işlenmiş, bir kısmı tam işlenmiş olan bu eserler, Antik Çağ'dan kalan benzersiz bir koleksiyondur ve yaptığımız araştırmalar bir kısmının Roma İmparatorluk Dönemi'ne, bir kısmının da Theodosius Sülalesi dönemine tarihlendiğini göstermiştir. Vardığımız bir başka önemli sonuç, Roma İmparatorluk Dönemi'nde ocaklarda yan işlenmiş olarak hazırlanan başlıkların, bezemeleri yapı alanında tamamlanmak üzere, Prokonnesos'tan yan işlenmiş durumda ihraç edildiği, buna karşılık, Geç Antik Çağ'da ocak alanlarında kurulan atölyelerde bezenerek tamamlanan İon başlıkların tam işlenmiş durumda ihraç edildiği olmuştur. Mermer ocaklarındaki üretimin çok yoğunlaştığı, ihracatın çok arttığı Geç Antik Çağ'da Prokonnesos özgün bir İon başlık tipi geliştirmiş, adanın değişik yerlerindeki atölyeler işçilik farklılıklarına rağmen bu tipi üretmiştir. Blokların işlenme tekniği ise, Roma'dan beri uygulanan bir geleneğe dayanmaktadır; ancak, Geç Antik Çağ'da üretime hız kazandıran, sadeleştirilmiş bir yöntem geliştirildiği de anlaşılmıştır. Sonuç olarak, bu tezde ortaya konanlar Prokonnesos'un mermer ocakçılığı tarihine ışık tutacak niteliktedir.
Aigai kuzey kapısı

Kent kapıları bir kentin savunma hattının hem en büyük zaafı hem de en vazgeçilmez öğesi olmuştur. Aigai Antik Kenti'nin ana kapılarından biri olan Kuzey Kapısı da tez çalışması kapsamında ele alınarak kent planlamasındaki konumu, mimarisi ve tarihlemesi üzerine incelenmiştir. Bu kapsamda savunma sistemi içerisinde kapıların konumlandırılmaları, tipolojik ve biçimsel farklılıkları, Kuzey Kapısı'nın analojik değerlendirmesi ekseninde benzer kent kapılarının varlığı araştırılmıştır. Tüm veriler sonucunda kapının kullanım evreleri, tarihlemesi ve planlaması ile stilistik özellikleri ortaya çıkarılmıştır.
Göller Bölgesi ve Trakya'daki neolitik yerleşmelerin çevre koşullarına G. Ö. 8200 olayının olası etkileri

Neolitik Dönem'de üreticiliğe dayanan yerleşik köy yaşantısının Avrupa'da ne zaman, nerede ve nasıl başladığı gibi soruların yanıtlarını bulmak için yürütülen araştırmalar Avrupa'dagözlenen Neolitik yaşam tarzının Yakındoğu kökenli olduğunu ve çeşitli göç dalgaları ileyayıldığını ortaya koymuştur. Bu göçlerin nedenleri çeşitli sosyo kültürel süreçlerleaçıklanmaya çalışılmıştır. 1999 yılına gelindiğinde Grönland buzullarında yapılan araştırmalarda günümüzden 8200 yıl önce ani bir iklim değişiminin gerçekleştiği tespit edilmiştir. Bu ani değişimin nedeni, Hudson Körfezini kaplayan buzul kütlesinin ani bir şekilde erimesi sonucunda, ön buzul göllerinde tutulan büyük miktardaki tatlı ve soğuk suyunokyanus sistemine karışmasıdır. Bu durum Kuzey Atlantik'te derin su oluşumunu ve okyanusakıntısını etkilemiş ve kuzey yarımkürede iklimde kurak ve soğuk koşulların oluşmasına neden olmuştur. Birçok araştırmacı tarafından, küresel ölçekte etkili olduğu varsayılan bu ani iklim olayının, G. Ö. cal. 8200'de görülen göçlerin ana nedeni olduğu ileri sürülmüştür. G. Ö. cal. 8200 olayının etkileri Türkiye'nin bazı bölgelerinde araştırılmış olmasına karşınNeolitik toplulukların gelişiminde önemli bir yere sahip olan Göller Bölgesi'nde ve Avrupa'ya göç yolları üzerinde kilit konumda bulunan Trakya'da bu konu araştırılmamıştır. Bu tez projesinin amacı, Göller Bölgesi ve Trakya'da Neolitik doğal çevre ortamının ortaya konularak günümüzden 8200 yıl önce gerçekleştiği öne sürülen ani iklimsel değişimin bu coğrafyalarda etkili olup olmadığının belirlenmesi ve etkili olmuş ise Neolitik yaşam üzerindeki etkilerinin araştırılmasıdır. Bu amaç doğrultusunda jeolojik ve jeokimyasalyöntemlerle elde edilen veriler kullanılarak iklimsel ve bazı çevresel parametreler saptanmıştır. Elde edilen bulgular arkeolojik çalışmalardan elde edilen verilerle birlikte değerlendirilerek bir sonuca ulaşılmaya çalışılmıştır. İstanbul-Yenikapı yöresinde G. Ö. cal. 8200 Olayı jeolojik-jeokimyasal kayıtlardasaptanmıştır. Trakya-Eskigöl Mevkii yöresinde olasılıkla Meriç Nehri'nin neden olduğu yerel koşullar nedeniyle maskelenmiş olduğu için belirgin bir şekilde saptanamamıştır. Göller Bölgesi'nde ilgili aralığa denk gelen karot kesimi sondaj sırasında yıkanlığı içinaraştırılamamıştır. Buna rağmen, çeşitli çalışmalarda G. Ö. cal. 8200 iklim olayının kuzeyyarımkürenin tümünde ve çalışma bölgelerimize yakın coğrafyalarda etkili olduğu gösterildiğiiçin, bizim çalışma bölgelerimizde de yaşandığı sonucuna varılmıştır. Batı Marmara Bölgesi'nde ve Göller Bölgesi'nde arkeolojik kayıtlar mimaride ve çanakçömlekteG. Ö. cal. 8200 Olayı ile ilişkilendirilebilecek değişiklikler göstermektedir. FakatDoğu Marmara Bölgesi'nde belirgin değişiklikler gözlenmemiştir. Bunlardan dolayı, G. Ö. 8200 iklim olayının Neolitik toplulukların sosyal ve kültürel gelişimleri üzerinde tekdüze olmasa da etkili olduğu sonucuna varılmıştır.
Belentepe mevkiindeki Hellenistik Dönem mezarlar

Yüz bin yıldan bu yana geliştirilmiş büyük insanlık kültüründe, ölü gömme adetlerini yaratan şey, uygarlık boyunca bütün inançlarda şu veya bu şekilde farklı tanımlanmıştır. Yaşam içerisinde en önemli olgu olarak karşımıza çıkan ölüm, insanoğlu tarafından kolayca kabullenilememiştir. Günlük yaşamın bir parçası olan ölüm, büyük bir olasılıkla hiçbir zaman toplumlar tarafından bireyin sonu olarak da algılanmamıştır. İnsanoğlunun, avcılık-göçebelik döneminin sona erip yerleşik hayata geçmesiyle başlayan süreç, toplumsal yapısında büyük değişiklikler meydana getirmiştir. Süreç içerisinde gelişerek toplumsal yapının bir parçası haline gelen ölü kültü aslında çağımızın modern sosyal ve kültürel yapısını da hazırlamıştır. Belentepe Mevkii' deki Hellenistik Dönem mezarlar çeşitlilik gösteren tipleriyle dikkati çekmektedir. Bu mezar çeşitliliği sadece Belentepe Mevkii mezarlarına özgü olmayıp Karia yerleşimlerinin birçoğunda görülen bir özelliktir. Söz konusu bu çeşitlilik Helenistik Dönem Karia'sında sosyal sınıfların belirginleşmesiyle oluşan bir durumdur. Kimi zaman estetik ve dekoratif kaygının önemsendiği dromoslu oda mezarların yanında, ivedilikle, özensiz inşa edilen tiplerin de mevcut olduğu görülmektedir. Bu mevcudiyet günümüzden çok da farklı olmayan sosyal sınıf yapılanmasının bir göstergesidir. Bağlı bulunduğu Keramos kentinin arteri durumdaki bu yerleşim alanı siyasal örgütlenmesinden, ekonomik faaliyetlerine, dinsel öğelerinden, yaşam şekli ve dönem içerisinde Karia Bölgesi'ndeki kentlerle olan etkileşimi gözler önüne sermektedir.