Elazığ il merkezindeki çeyizlerde bulunan hammaddesi lif olan elsanatları ürünleri

Ülkemiz diğer ülkelerin sahip olamayacağı çok zengin bir geçmişşi olan el sanatlarına sahiptir. Başlangıçta ihtiyaçların karşılanması olarak ortaya çıkan el sanatları Türklerde el emeğinin yanında yaratıcılığını duygu ve düşüncelerinde yer aldığı, Türk'ün milli karakterini taşıyan ve yansıtan en güzel örnekler olmuştur. Zamanla geleneklerin bir parçası olan el sanatları çeyiz geleneğinde de önemli bir yer tutmaktadır. Bu ilişkinin ortaya konması için yörelere göre çeyizlerde yer alan el sanatları ve ürünlerin ortaya çıkarılması, böylece yörelerde yapılmakta olan el sanatlarının belirlenmesi, geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması amacıyla planlanmış ve yürütülmüştür. Araştırma yöresi olarak Elazığ il merkezi seçilmiştir. Araştırma materyalini Elazığ il merkezindeki 12-78 yaş arasındaki gönüllü bireyler oluşturulmuştur. Bireyler için hazırlanan anket formları karşılıklı görüşme yoluyla doldurulmuş ve çeyizlerdeki ürünler bizzat araştırmacı tarafından tespit edilmiştir. Bireylerin çoğu yörede doğmuştur ve tamamı yörede büyümüştür. Bu nedenle yöredeki gelenekleri tam olarak yansıtmaktadır. 147 Elazığ ilinde hammaddesi lif olan el sanatları işleme, dokuma, örgü ve yazmadır. Bireylerin büyük bir çoğunluğu tarafından en çok kullanılan, her çeşit ürüne uygulanan ve tamamı aile için de yapılan işleme kanaviçedir. Türk işi her yaştaki birey kümelerinde yer almaktadır. Fakat Çin iğnesi, beyaz iş, aplike ve makina nakışı sonradan yapılmaya başlanan ve ürün çeşitleri sınırlı olan işlemlerdir. Tel kırma ve gergef işi ise yörede eskiden yapılan, zamanla kaybolan işlemlerdir. Maraş işi, Antep işi, tül işi ve dantel anglez yörede pek bilinen ve kullanılan işlemlere değildir. Yörede en çok kullanılan dokuma halıdır. Kilim, cicim ve ev dokuması kumaş ise artık yapılmamaktadır. Yolluk dokuma her yaştaki bireylerde bulunmakta fakat yaş ortalaması düştükçe bulunan birey oranı düşmektedir. Tığ danteli ve iğne oyası yörede bireylerin tamamı tarafından kullanılan örgü teknikleridir. Tığ dantelinin üretimi sadece aile içinde yapılmaktadır. iğne oyası aile içi üretimin yanında sipariş yaptırılarakta temin edilmektedir. Şiş ve beş şiş örgü, iğne danteli ve boncuk oya da yörede eskiden beri ve bireylerin çoğunluğunda yer alan örgü' teknikleridir. 149 Firkete ve mekik oyalar yörede sonradan kullanılmaya başlanan örgü teknikleridir. Yöre çeyizlerinde eskiden işlemeler kadar önemli bir yeri olan ve her türlü ürüne uygulanabilen, artık kullanılmayan başka bir elsanatıda yazmalardır Bireyler geleneksel el sanatlarını anne, yakın akraba ve komşudan, yörede sonradan görülmeye başlanan el sanatlarını öğretim kurumundan öğrenmektedir. Çeyizlerdeki ürünlerde kullanılan gereçler satın alınarak ve ipek, yün gibi bazı gereçler evde hazırlanarak temin edilmektedir, ürünlerde kullanılan model ve desenler çevreden, kitaplardan ve öğretim kurumundan faydalanılarak yapılmaktadır, ürünlerin ölçüleri ise ön plana hazırlanan eşyaya göre, bunun yanında aileden öğrenildiği gibi, son zamanlarda da kitaplardaki ölçülere göre yapılmaktadır. Çeyiz sahipleri çeyizlerdeki satın aldığı ürünleri kendi yapamadığından, çeyizinde bulunmasını istediğinden, beğendiğinden ve evlenme sırasında yetiştiremediğinden almaktadır. Çeyiz yörede esas olarak kız çocuklarına hazırlanmaktadır. Çeyiz hazırlamanın nedeni temelde geleneklere dayanmaktadır, i