turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
XVIII. yüzyılın ilk yarısında Mora Yarımadası

Mora Yarımadası, verimli topraklara sahip olmasının yanında kıyılarında bulunan doğal limanları sayesinde stratejik bir konuma sahiptir. Bu özelliğinden ötürü Mora Yarımadası farklı zamanlarda Makedon, Roma, Bizans, Got, Slav, Arap ve Latinler gibi pek çok devletin, krallığın ve ulusun saldırı ve istilalarına hedef olmuştur. Mora Yarımadası'na I. Murad (1362-1389) saltanatının sonlarında başlayan Osmanlı ilgisi, 1460 yılında II. Mehmed tarafından yarımadanın fethiyle sonuca ulaşmıştır. Fethin ardından yarımada, bir bölgenin Osmanlı idari sistemine katıldığını gösteren en önemli unsur olan tahrire tabi tutulmuştur. II. Mehmed'in ardından II. Bayezid (1481-1512) ve I. Süleyman (1520-1566) devirlerinde yapılan seferlerle Venedik kontrolündeki son kaleler de Osmanlı topraklarına katılmış ve Mora'da tam Osmanlı hakimiyeti sağlanmıştır. Mora'da 1460 yılındaki fetihten sonra başlayan Osmanlı egemenliği, yarımadanın peyderpey Venedik hakimiyetine girmeye başladığı 1685 yılına kadar devam etmiştir. 1715 yılına kadar Venedik hakimiyetinde kalan Mora, Şehid Ali Paşa'nın serdarlığındaki seferle tekrar Osmanlı topraklarına katılmış ve 'İkinci Tourkokratia' olarak adlandırılan dönem başlamıştır. Mora'nın tekrar fethinin ardından yarımadada 1715 yılında son defa tahrir uygulaması yapılmış ve bölgedeki gelir kaynakları tespit edilmiştir. Tahririn ardından Venedik hakimiyetinde bölgeden ayrılan Müslüman nüfusun tekrar bölgeye iskanına çalışılmıştır. Bunun yanında Osmanlı hakimiyetinin temel göstergelerinden olan dini kurumlar ihya edilmiş ve buralara görevli tayinleri de yapılmıştır. Tahrir defterlerine istinaden icmal defterleri de hazırlanmış ve Mora kalelerinde mevcut muhafız askerlere dirlik dağıtma işlemi yapılmıştır. Böylece Mora'daki Osmanlı hakimiyeti bütün unsurlarıyla tesis edilmiştir. Bu çalışma ile 18. yüzyıl başlarında Osmanlıların yeniden fethettiği Mora'da teşkil edilen idari yapı ile 18. yüzyılın ilk yarısında bölgedeki iktisadi yapı Osmanlı arşiv belgeleri kullanılarak mukataalar, tarımsal üretim, hayvancılık, ticaret gibi bütün unsurlarıyla ele alınmıştır. Bunun ardından Mora'da Müslüman, Hıristiyan ve az sayıdaki Yahudi'den oluşan demografik yapının değişimi incelenmiştir.
66 numaralı (H.997/998-M.1589/1590) Mühimme Defteri

66 numaralı Mühimme Defteri Sultan III. Murad'ın (1574-1595) saltanatı döneminde tutulmuş olup hicri Zilkade 997 Şaban 998 / Eylül 1589 Haziran 1590 tarihleri arasında Divan'dan çıkartılan hükümleri içermektedir. Defterde Osmanlı-İran Savaşı, Kazak saldırıları, Osmanlı'nın Lehistan, Avusturya ve Venedik ile münasebetleri, Habeş Eyaleti'nin muhafazası, Trablusgarp'ta Mehdi isyanı, İstanbul'un iaşe ve malzeme temini, vergi, vakıf, tayin, tevcih, inşaat ve eşkıyalıkla ilgili hükümler bulunmaktadır. Defterin transkripsiyon, özet, tasnif ve tahlili yapılarak hükümler Osmanlı alfabesinden Latin alfabesine çevrilip günümüz Türkçesiyle özetlendi. Tahlil kısmı şekil ve muhteva yönünden ikiye ayrılıp şekil bölümünde defterin fiziki durumu, yazı, dil ve üslubu; muhteva bölümünde ise defterdeki hükümler konularına göre ayrılarak başlıklar altında değerlendirildi.
Forces of liberalism and conservatism in the nineteenth century: A comparative study on the Italian peninsula and the Ottoman Empire

Bu tez Osmanlı İmparatorluğu ve Italya yarımadasının 19. yy boyunca uluslararası senaryo içerisindeki konumlarını analiz etmektedir. Bu çalışma Osmanlı Imparatorluğu'nda Tanzimat ve Italya yarımadasında Risorgimento döneminden Kırım Savaşı'na kadar olan zaman dilimi içindeki gelişmeleri ve Avrupa güc dengesi için sonuçları değerlendirmektedir. Bu gelişmelere Avrupa'nın muhafazakar ve liberal devletlere bölündüğü bir dönemde yer almaktadır. Muhafazakar devletler Rusya ve Habsburg Imparatorluğu ile temsil edilirken liberal devletler Büyük Britanya ve Fransa tarafından temsil edilmektedir. Bu tez 19. Yüzyılın ilk yarısı boyunca Osmanlı İmparatorluğu ve Italya yarımadasına etkide bulunan büyük güçlerin oynadıkları role odaklanırken aynı zamanda Kırım Savaşı'nın bağ göstermesi ile uluslararası gelişmeleri de gözonünde bulundurmaktadır. Kırım Savaşı'nda Osmanlı İmparatorluğu ve Sardunya Krallığı'nın liberal güçlerle ittifak olduğu görülmektedir. Bu seçim ilerleyen zamanın zorluklarını karşılamak için bu iki devlet tarafından yapılan iç reformları meydana getiren politik yol ile uyumlu olmaktadır.
Hurufat Defterleri'ne göre Seferihisar-ı Günyüzü kazası

Bu çalışma Osmanlı döneminde bir kaza merkezi olan Seferihisar-ı Günyüzü'nün 17. ve 18. yüzyıllarda eğitim ve sosyal kurumlarının vakıf kayıtları özellikle Hurufat Defterleri çerçevesinde incelenmesini içermektedir. Sivrihisar'da birçok yer isminin günümüzde de değişmeden varlığını sürdürmesi dikkati çekmektedir. Sivrihisar'a bağlı köylerin pek çoğu bugün de aynı isimle anılmaktadır. Mesela İlyaspaşa, İlören, Babadat, Dutlu, Koçaş, Memik, Demirci bunlardan birkaçıdır. Osmanlı döneminde halkın eğitiminde önemli bir paya sahip olan tekke ve zaviyelerin başta Sivrihisar kasabasının merkezinde olmak üzere hemen her köyde bulunduğu tespit edilmiştir. Sivrihisar'da bulunduğu değişik çalışmalarda ileri sürülen Yunus Emre'nin mezarının zaviyesi ile birlikte Seferihisar-ı Günyüzü Kazası'na bağlı Sarıköy'de olduğu belirlenmiştir. Ayrıca ünlü Türk mutasavvıfı Karaca Ahmed Türbesi'nin de Seferihisar-ı Günyüzü Kazası'na bağlı Kubbebük köyünde olduğu görülmektedir. Bunlar Sivrihisar ve çevresinin Osmanlı döneminde önemli bir tasavvuf merkezi olduğuna işaret etmektedir. Sivrihisar, medreseleri ile de ünlü idi. Küçük bir kasaba olmasına rağmen dört adet medrese bulunuyordu. Kültürün temelinde kütüphanenin önemi göz ardı edilemez. Sivrihisar'ın merkezinde üç adet kütüphanenin mevcudiyeti kültürel etkinliğin yoğunluğuna işaret etmektedir. Ayrıca birçok su ile ilgili tesis mevcut idi. Sivrihisar'da dört adet hamam, dört adet çeşme ve bir adet sebil hizmet veriyordu. Bir yerleşim biriminde alışveriş merkezlerinin çokluğu kent olmasının temel öğelerinden biridir. Sivrihisar han, araste, debbağhane, pazar yerleri ve çarşıları ile bir Anadolu kenti özelliği taşımaktadır. Sivrihisar, cami ve mescitleri ile de dikkat çekmektedir. Bazıları mektep ve medrese gibi de kullanılan cami ve mescitlerin birçoğu günümüzde de kullanılmaktadır. Sonuç olarak Sivrihisar Kazası'nın Osmanlı döneminde sosyal yapıları ve eğitim kurumları ile birlikte gelişmiş klasik bir Anadolu kenti olduğu görülmektedir. Bu çevre Osmanlı kültür ve uygarlığının tüm elemanları ile tarihte yerini almıştır.
67 A 90 numaralı, 1061- 1062 tarihli Kadıasker Defteri'ne göre Kırım'da sosyal ve ekonomik hayat

Sosyal Tarih çalışmalarının başvurulacak en önemli kaynaklardan biri Şeriyye Sicilleridir. Kadılar tarafından tutulan bu kayıtlar konu çeşitliliği bakımından oldukça zengindir. Şeriyye Sicilleri tutulduğu bölgede yaşayan halkın gündelik hayatını, evlerini, yiyecek giyecek fiyatlarını, mesleki hayatlarını, cemaat ve aşiret yapılarını, bölgenin yer adlarını tespit etmemizi sağlar. Osmanlı Devleti'nin kuzey politikasının temel dayanağını oluşturan Kırım'ın siyasi, sosyal, ekonomik ve kültürel tarihinin aydınlatılması günümüz açısından önem taşımaktadır. Kırım-Tatar halkları ile sağlıklı bir iletişimin kurulabilmesi ancak bu alanla ilgili kültür mirasının ortaya çıkarılmasıyla mümkün olabilir. Bu amaçla 67 A 90 Numaralı H 1061- 1062 / M. 1651- 1652 tarihli Kırım Kadıasker Defteri Latin harflerine aktarılarak söz konusu deftere göre Kırım'ın sosyal, ekonomik ve kültürel tarihi analiz edilmiştir. Kırım coğrafyasında yer alan kaza, köy, mahalle, sokak ve coğrafi yer isimleri tespit edilmiştir. 1651- 1652 yıllarında Kırım Yarımadası'nda yaşamış olan nüfusun etnik, dini, kültürel yapısının aydınlatılması temel amaçlar arasındadır. Bu çerçevede, Kırım nüfusunun dayandığı kabile ve cemaat yapıları, isimleri, lakabları, kurum, müessese ve meslekleri, para birimleri, miras ve aile hukuku gibi yapıların değerlendirmesi yapılmıştır.
II. Abdülhamid Dönemi kara harp sanayii (1876-1908)

19. yüzyılın ortalarından itibaren ateşli silahlar teknolojisindeki global dönüşüm, savaş organizasyonu ve harp sanayi sektöründeki imalat yapısını değişmeye zorlamış ve pek çok ülke bu yeni silah teknolojisi ve üretim modeline ayak uydurmak zorunda kalmıştı. Osmanlı Devleti de gerek düzenli bir istihbarat ağı ile son teknik gelişmelerden haberdar olma ve gerek teknoloji transferi ile yeni silahları yerli işletmelerde üretebilmek için bu değişimlere intibak etmeye çalıştı. Bu doktora tezi bütün dünyanın etkilendiği bu teknolojik dalganın nelerden ibaret olduğu ve Osmanlı Devleti'nin yeni üretim tekniklerine adaptasyon sürecini anlamaya yöneliktir. Cihan Harbi'nin yarım yüzyıl öncesinden başlayarak büyük savaşa gelinceye kadar Osmanlı Devleti'nin bu konuda ne gibi bir hazırlık içerisinde olduğu ve en nihayetinde I. Dünya Savaşı'na hangi teknolojik seviyede girdiği meselesi bu araştırmanın esas konusunu oluşturmaktadır.
Tabhane ile Takvimhane'nin birleşmesi ve basılan eserler: 1824-1840

Tab'hane 7 Haziran 1824'te Üsküdar'dan İstanbul'a taşınmıştı. Mayıs 1832'de Takvimhane Nezaretine ilhak edilmişti. 7 Haziran 1824'ten 1840'a kadar birçok türde kitap basımı gerçekleştirilmişti. Bu dönemdeki matbaacılık faaliyetleri, 1803'te ilk dini kitabın basılmasıyla başlayan sürecin kökleşmesi ve gelecekteki basım faaliyetlerinin ilk örneklerini içermesi açısından önem taşımaktadır. Osmanlı Devleti'nin ilk resmi gazetesinin yayını Sultan II. Mahmud döneminde Takvim-i Vekayi' ile gerçekleştirilmişti. Takvim-i Vekayi' Türkçe'nin yanında, Fransızca, Rumca, Ermenice, Arapça ve Farsça olarak da yayınlanmıştı. Tez, giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Tez çalışmamızın girişinde matbaanın icadı ve Osmanlı Devleti'ne gelişi incelenmiştir. Tezin birinci bölümünde, Tab'hane'nin Takvimhane'ye ilhakı, Takvimhane'nin kuruluşu, teknik durumu ve özellikleri, Tab'hane ve Takimhane'nin idari ve mali yapısı, nazırları, çalışanları ve bu dönemdeki gazete yayını incelendi. İkinci bölümünde, Tab'hane'nin 7 Haziran 1824'ten Takvimhane'ye ilhakına kadar olan süreçte gerçekleştirdiği kitap basım faaliyetleri ele alındı. Üçüncü bölümde ise ilhakın gerçekleştiği zamandan 1840 yılının başlarına kadar olan süreçteki basım faaliyetlerini inceledik. Her iki bölümde de kitapların niçin ve nasıl üretildiği ve kitapların piyasada ne kadar ilgi gördüğüyle ile bilgiler dönemin siyasi koşulları ile bağlantılı olarak ele alındı.
Ermeni tehciri ve Adapazarı Ermenileri

Ermeni tehciri XX. yüzyılın başından beri ülkemizde ve dünya gündeminde bir sorun haline gelmiş veya bir şekilde getirilmiştir ve Türk milletine karşı yapılan asılsız suçlamaların kaynağı olmuştur. Türkler ile Ermeniler arasındaki münasebetler Türklerin Anadolu'ya ayak basmasıyla başlamış ve XVIII. yüzyılın sonlarına doğru dostane ilişkiler içerisinde devam etmiş ve hatta Osmanlı Devleti tarafından sadık milletler sınıfına tabi tutulmuştur. Osmanlı Devleti'ndeki Ermeniler, Fransız İhtilalinin getirmiş olduğu milliyetçilik akımından etkilenmeleri ve emperyalist batılı devletlerin müdahalesi neticesinde Osmanlı Devletine karşı ayaklanmıştır. Doğu Anadolu bölgesinde bir Ermeni devleti kurmayı amaçlayan Ermeniler Osmanlı Devletinin farklı şehirlerinde isyanlar çıkarmış, bu isyanlar sonucunda yüz binlerce masum Türk hayatını kaybetmiştir. Birinci Dünya savaşı esnasında da Ermeniler boş durmamış Osmanlı Devletinin farklı bölgelerinde isyan çıkarmaya devam etmiş ve hatta işgal güçlerinin işlerini kolaylaştırmak için de Osmanlı ordusuna ve askerlerine zarar vermiştir. Bunun neticesinde Osmanlı Devleti içerisindeki Ermenilerin yapmış olduğu ayrılık hareketleri ve isyanlar sonucu Osmanlı hükümeti tehcir kanunu çıkarmıştır. Bu tehcir kanunu çerçevesinde katliam yapanlar ve onlara yardım edenler savaş bölgesi olmayan yerlere göç ettirilmiştir. Bu kanun o günkü şartlar çerçevesinde titizlikle uygulanmaya çalışılmıştır. Adapazarı Ermenileri ise bu dönemde göçe tabi tutulmuşlardır. Adapazarı Ermenilerinin hepsi olmasa da önemli bir kısmı olaylara karıştıkları tespit edilmiştir. Bu araştırmalar neticesinde vardığımız sonuç şudur. Yaklaşık yüzyıldan beri devam eden ve günümüze kadar gelen bu mesele siyasileşmiş ve içinden çıkılması güç bir duruma gelmiştir. Sonuç olarak şunu belirtmek gerekir. Bu meselenin çözümü güçlü, dirayetli, kendinden emin bir devlet olmakla ve devlet-millet el ele vererek uluslararası siyasi ve bilimsel bir kamuoyu oluşturarak bu konudaki haklılığımızı ispat etmek olacaktır.
Maliyeden Müdevver 03618 numaralı Kıbrıs Cizye Defteri: Transkripsiyon ve değerlendirme

Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nde, Maliyeden Müdevver Defter Kataloğu'nda 03618 Numarası ile kayıtlı olan Kıbrıs'a ait Cizye Defteri'nin ele alındığı bu tez çalışmasının giriş bölümünde; Kıbrıs adasının Osmanlı öncesi ve Osmanlı dönemine ilişkin siyasi tarihi irdelenmiş. Cizye defterinin yazıldığı yılları kapsayan on yedinci yüzyılın ikinci yarısı ayrı bir başlık altında ele alınmıştır. İkinci bölümde ise 03618 numaralı cizye defterinin bilimsel ve tarihsel önemini vurgulamak açısından Osmanlı dönemi cizye defterleri ve cizye sayımına ilişkin kısa bir değerlendirme yapılmış, cizye defterleri üzerine yapılan çalışmalar hakkında bilgi verilmiştir. Metin başlığı altında geçen üçüncü bölümde ise cizye defterinde geçen nahiye, mahalle, köy ve kişi isimlerinin latin harflerine çevirisi yer almaktadır. Sonuç bölümünde ise cizye defterinin okunmasıyla ortaya çıkan bilgiler irdelenmiş, defterin on yedinci yüzyılın ikinci yarısı Lefkoşa'nın mahalle örgüsünü ortaya çıkarması açısından önemi vurgulanmıştır. Ayrıca Kıbrıs Evkaf Dairesi Arşivi'nde bulunan 5 Numaralı Kadı Sicil Defteri ile tez konusu olan cizye defterindeki veriler karşılaştırılarak Lefkoşa'nın mahallelerine ilişkin tablo oluşturulmuştur.
5 numaralı Mühimme-i Mektume Defteri'nin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi

Mühimme Defterleri, Osmanlı bürokrasisi tarafından düzenlenen defter serileri arasında başı çekmektedirler. Bu defterler, en yüksek karar organı olan Osmanlı Divanından çıkan kararların birer suretlerinin bir araya getirilmesiyle oluşmuştur. Divana ulaşan pek çok meseleye dair kararları içerdiklerinden birçok araştırma konusunu ilgilendiren bilgileri bu defterlerde bulmak mümkündür. Bu yönüyle Mühimme Defterleri, farklı alanlarda çalışma yapan pek çok araştırmacının sıklıkla başvurduğu bir kaynak serisi olma özelliği kazanmıştır. Bu çalışmada, Mühimme Defterleri hakkında genel bilgiler verilmekle birlikte 5 Numaralı Mühimme-i Mektume Defteri'nin transkripsiyonu ve değerlendirmesi yapılmıştır. Ayrıca defterde geçen hükümlerin özetlerine de yer verilmiştir. 5 Numaralı Mühimme-i Mektume Defteri, 1805- 1809 yılları arasında yaşanan başta eşkıyalık olayları olmak üzere devletin güvenliğini ilgilendiren ve önemlilik arz eden diğer meselelerin çözümü hakkında ilgili devlet görevlilerine gönderilen hükümleri içermektedir.
Tanzimattan sonra Kadı ve Naip yetiştirmek amacıyla kurulan okul: Mekteb-i nüvvab

Osmanlı Devleti Tanzimat döneminde, diğer alanlarda olduğu gibi Hukuk alanında da yeniden yapılanma sürecine girmiştir. Bu süreç içerisinde Kadılık kurumunun da yeniden düzenlenmesi ve yapısall olarak değiştirilmesi zorunlu hale gelmiştir. Her ne kadar Osmanlı Sultanları Kadılık ve Naiplik için Tanzimat dönemine kadar bir dizi adaletname çıkararak bu kurumları ıslah ve düzenleme yoluna gitmişse de, yeterli eğitim almamış, ehliyetsiz kimselerin bu görevlere getirilmelerinin önüne geçememiştir. Bu sebepten dolayı, Tanzimat döneminde Kadı ve Naiplerin eğitimleri gündeme gelmiştir. Kadı ve Naip adaylarının yeniden eğitilmesi fikrini ilk gündeme getiren kişi Tanzimat dönemi Şeyhülislamlarından Hafidi Mehmed Arif Efendi'dir. Şeyhülislam Arif Efendi 1271 (1855) Tarihli Tevcihat-ı Kuzat ve Nüvvab Nizamnamelerini hazırlayarak Tanzimat Meclisine sunmuştur. Kadı ve Naip adaylarının eğitilmesi için bir okul açılma fikri ilk defa bu mecliste gündeme gelmiş ve adının Muallimhane-i Nüvvab olması kararlaştırılmıştır. Bu tasarı Sultan Abdülmecid tarafından onaylanarak, 16 Ağustos 1855 yılında eğitim hayatına başlamıştır. Ancak daha sonraki yıllarda yapılan düzenlemeler ile bu okulun adı Mekteb-i Nüvvab, Mekteb-i Kuzat ve Mederesetü'l Kuzat olarak üç defa değiştirilmiştir. 1882 yılında yapılan düzenlemeler ile eğitim programı yeniden gözden geçirilen Mekteb-i Nüvvab da, en geniş çaplı tedrisat değişikliği 3 Ocak 1914 yılında yapılmıştır. Birinci Dünya Savaş'ının başlamasıyla eğitimine ara verilen okul, savaşın sona ermesiyle tekrar açılmışsa da Cumhuriyetin ilanından sonra, 1924 yılında kapatılmıştır.
Osmanlı Devleti'nde darbeler

Osmanlı Devleti'nde zaman zaman askeri darbeler meydana gelmiştir. Çalışmamızda II. Osman, III. Selim ve Sultan Abdülaziz'in darbe sonucu tahttan indirilerek şehit edilmelerini ve bu sürece kimlerin nasıl müdahale ettiklerini inceledik. II. Osman genç yaşta tahta çıkmış ve yanlış yönlendirmeler sonucu devleti iyi yerlere getirecek olan reformları uygulamada halka, ulemaya ve askere oldukça sert davranmıştır. Üslubu neticesinde çevresindeki herkesi kendisine düşman edinerek malum sonu yaşamıştır. Öncelikle paşaların desteğini alan askerler tarafından tahttan indirilmiş daha sonrasında ise acımasız bir şekilde öldürülmüştür. III. Selim II. Osman'ın başlattığı reformları devam ettirme düşüncesindeydi. Ancak II. Osman'ın yaşadığı sonu yaşamamak için daha tedbirli davranıp yeniçeri ocağını kaldırmak yerine yeni bir ordu kurmayı düşünmüştür. Orduda yapılacak her ıslahatın kendileri için bir son olduğunu düşünen yeniçeri ocağı ise paşaların teşvik etmesiyle bir isyan başlatıp III. Selim'i tahttan indirmişler ve tekrar tahta çıkarılma tehlikesi olduğu için tıpkı II. Osman gibi öldürmüşlerdir. Bu darbe ve öldürme olayında yine önemli rol paşaların olmuştur. Sultan Abdülaziz geleneklerine bağlı aynı zamanda Batı'ya da sırt çevirmemiş bir padişahtı. Onun tahta çıkışı herkes tarafından memnuniyetle karşılanmıştı. Devletin düzelmesi için birçok reform çalışmaları yapan Abdülaziz'in karşısında güçlü nüfuzları olan paşalar vardı. Abdülaziz'in devletle ilgilenmediğini öne süren paşalar askeri öğrencileri kışkırtarak Sultan Abdülaziz'in tahttan inmesini istediler. Abdülaziz bu duruma çok üzülerek mücadele etmemiş ve kendi isteğiyle tahttan feragat etmiştir. Sonucunda ise faili meçhul bir şekilde öldürülmüştür. Öldürülen diğer iki padişahın aksine ölümü muamma olarak kalmıştır. Zira intihar süsü verilerek öldürülen Abdülaziz'in cinayeti bir türlü ispatlanamamıştır. Biz bu çalışmamızda muamma olarak kalmış konuları açığa kavuşturmaya çalışacağız.
İnebahtı Deniz Seferi'nin Akdeniz dünyasındaki önemi

öz Mevcut çalışma, İnebahtı Deniz Savaşı' m Osmanlı kaynaklarına yansıyan şekliyle tanımlamayı amaçlamaktadır. Şimdiye kadar bu konu üzerinde pek çok araştırma yapılmasına rağmen bunlardan yalnızca birkaçı Osmanlı belgelerinden yararlanmıştır. Bu çalışmanın bir diğer amacı da bu eksikliği gidermektir. Akdeniz dünyasını Müslüman ve Hıristiyan güçler olmak üzere iki parçaya bölen tarihi gelişmeleri kavramak için çalışmanın ilk bölümünde Osmanlı denizsel yayılmasının kısa bir tarihi anlatılmıştır. İkinci bölüm ise, temel olarak tarihi bir vakıa niteliğindeki savaşın arşiv kaynaklan ekseninde dile getirilmesini içermektedir. Tezin ana formunu oluşturan bu bölümde, belgelere göre savaşın sonuçlarının gelişimini içermenin yanında savaş öncesi Osmanlı donanmasının hazırlıkları ve mağlubiyet sonrası donanmanın genel durumunu betimleyen bir tablo çizilmiştir.
II. Abdülhamid'in modernleşme politikaları: Eleştirel bir analiz

Siyasal modernleşmenin Osmanlı'da üç temel ayağı olan ordu, bürokrasi ve eğitim XIX. Yüzyılda önemli değişimler geçirmiştir. Sadece iktidardakilerin değil onlara muhalif olanların da bu değişim ve dönüşüme inandıkları görülmektedir. Sultan II. Abdülhamid de sanılanın aksine uygulamalarıyla modernleşmeye destek vermiştir. Fakat kendisinin selefleri konumunda olan padişahlarla Sultan II. Abdülhamid'in modernleşme perspektifi arasında farklılıklar bulunmaktadır. Bürokrasiyi adeta yok edip Yıldız Sarayı'nı devletin merkezi haline getirmesi, jurnalciliği bir mekanizma ve haber alma aygıtı haline getirmesi bu farklılıklardan birkaçıdır. Abdülhamid'in din namına uyguladığı 'devletçi' ve otoriter politikalar dönemin İslam münevverleri tarafından eleştirilmiştir. Bu münevverlerin en göze çarpanlarından biri de Said-i Nursi'dir. Abdülhamid ve Said-i Nursi arasındaki gerilim din namına devlet ve iktidarı esas alan yaklaşım ile dinin hakikati namına ferdi ve adaleti esas tutan yaklaşımın karşılaşmasıdır. Bir tarafta devletin bekası adına istibdat ve baskıya sapan bir sultan, diğer taraftan hürriyeti imanın gereği olarak gören bir Osmanlı münevveri karşı karşıyadır.
Türk İstiklal Harbi'nde askeri talimnamelerin uygulanması (1918-1923)

Bu çalışmada, askeri talimname ve nizamnamelerde belirtilen temel esasların 1918- 1923 döneminde Milli Ordu tarafından eğitim ve muharebelerde kullanılma etkinliği ortaya konmuştur. Modernleşme gayretlerine XVIII yüzyıldan sonra hız verilen Osmanlı Ordusu'nda, bir taraftan yeni harp silah ve teçhizatı alınırken diğer taraftan da eğitim ve öğretimde yapılan değişikliklerle Avrupa Ordularına ait askeri talimname ve nizamnamelerin tercümeleri yapılmıştır. Bunların arasında da, daha çok Prusya Ordusu'na ait esaslar kabul gördüğünden, askeri okullardaki eğitim ve öğretimde buna göre düzenlenmiş ve harp sahasında uygulanmıştır. Bu uygulamalar, en doğru biçimde Türk İstiklal Harbi'nde görülmektedir. Bununla birlikte, başarının asıl sahipleri, harp usul ve esaslarını doğru uygulayan üstün komuta kabiliyetine sahip komutanlar, mutlak itaat ile sonsuz azim ve cesarete sahip Türk askeri ile bu mücadeleyi destekleyen ve onu yetiştiren aziz Türk Milleti'dir.
Birinci Dünya Savaşı yıllarında Teşkilat-ı Mahsusa

'Birinci Dünya Savaşı Yıllarında Teşkilat-ı Mahsusa' isimli doktora tezinde Teşkilat-ı Mahsusa'nın kuruluşu, yapısı, Birinci Dünya Savaşı sırasındaki faaliyetleri, teşkilatın ortadan kalkması ve teşkilatın ilgasından sonra eski üyelerinin Milli Mücadele sırasındaki faaliyetleri incelenmiştir. Ayrıca teşkilatın ortaya çıkmasına yol açan koşullar, teşkilatın çekirdeğini teşkil eden kadronun oluşumu ve Teşkilat-ı Mahsusa ile İttihat ve Terakki arasındaki bağ irdelenmiştir. Tezin temel amacı Teşkilat-ı Mahsusa hakkında kapsamlı bir çalışma ortaya koyarak yeni sorulara ve yeni çalışmalara yol açmaktır.