turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Antik çağda Batı Anadolu'da zeytin ve zeytincilik

Bu çalışmada bilgi ve belgeler ışığında Batı Anadolu'da zeytin ve zeytinciliğin kökeni, üretiminin geçirdiği evreler ele alınmış ve ayrıca bu bölgedeki tarımsal üretim buluntuları ve üretim donanımı ile ilgili buluntular, benzerleri ile karşılaştırılarak ortaya konulmuştur. Bu çalışmada öncelikle geniş bir literatür taraması yapılmıştır. Zeytin üretim tekniğinin en ilkel aşamadan, en modern tekniğe gelişindeki tarihsel süreç ele alınmıştır. Zeytinyağı üretiminin aşamaları örnek ve resimlerle anlatılmaya çalışılmıştır. Hangi yerleşimde ne tür teknikler kullanıldığı, kentler ve bölgeler arasında zeytinyağı üretim sistemi konusunda benzerlikler ve ilişkiler ele alınırken, Batı Anadolu bölgesindeki önemli antik zeytinyağı işlikleri ayrıntılı işlenmiştir. Kilikya Bölgesindeki zeytinyağı üretimi ile ilgili bazı önemli buluntular ile Anadolu'daki zeytinyağı işlikleri veya üretim donanımları karşılaştırılıp aralarındaki ilişki ve benzerlikler vurgulanmıştır. Çalışmanın sonucunda varılan yargı; zeytin üretim ve donanım sistemlerinin arkeoloji bilimine ve bilim tarihine ışık tutması açısından bu yöndeki kazı ve araştırmalara her zaman önem verip destek çıkmak gerektiği vurgulanmıştır. Arkeolojik verilerin daha sağlam belgelere dayandırmak için daha fazla buluntu ele geçmesi gerektiği ve bunun için de zeytinyağı üretim ve donanım alanlarında arkeolojik kazı çalışmalarına büyük önem verilmesi gerektiği anlatılmıştır.
Dağlık Kilikia Bölgesi kültleri

Bu çalışmanın amacı Hellenistik ve Roma İmparatorluk Dönemleri'nde Dağlık Kilikia Bölgesi epigrafik açıdan incelemektir. Bununla birlikte antik kaynaklar ve sikkeler de bölgenin kültlerine ilişkin önemli bilgiler sağladığından konunun kapsamına dahil edilmişlerdir. Böylece kültlerin değerlendirilmesi hususunda bir bütünlüğe ulaşılmaya çalışılmıştır. 'Kentler, Yerleşmeler ve Yazıtları' adlı birinci bölümünde, konuya giriş oluşturabilmek amacıyla bölgedeki antik kentlerin kısa tarihçeleri ve yazıtlarının durumu incelenmiştir. Çalışmanın ana bölümünü oluşturan ve yazıtların epigrafik olarak incelenmesini kapsayan ikinci bölümde, bölgede tapınım gören tanrılar alfabetik olarak sıralanmıştır. Aynı zamanda bu bölümde yazıtların altında her tanrıyla/tanrıçayla ilgili ayrı bir değerlendirme bölümü hazırlanmıştır. Üçüncü bölümde Roma İmparatorluk Dönemi'nde önem kazanan imparator kültünün bölgedeki durumu incelenmeye çalışılmıştır. Bölgenin kültlerle ilgili yazıtları incelendiğinde, kült görevlilerinin de yazıtlarda yer aldığı görülmektedir. Bu nedenle dördüncü bölüm bölgenin yazıtlarında geçen kült görevlilerine ayrılmıştır. Çalışmanın sonunda bölgedeki tanrı kültlerine ilişkin tüm sikkeleri kapsayan bir Appendix eklenmiştir (Appendix 1: Sikkeler).
Propontis'in güneydoğusunda M. Ö. 1. Binyıl yerleşmeleri ve mezar tipleri (M. Ö. 8-4. yüzyıllar)

Bu doktora tezinde Anadolu'nun kuzeybatısındaki Propontis, modern adıyla Marmara Denizi'nin güneydoğusunda kalan, Kios ve Kyzikos arasındaki sahil ve bu sahil hattı boyunca Kuzeybatı Anadolu'nun dağlık kesimlerine kadar ulaşan iç bölgenin, M. Ö. 8-4. yüzyıllardaki yerleşmelerin ve kültürlerin yeniden değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Bölge antik kaynaklarda Mysia, Bithynia ya da Hellespontos Phrygiası olarak bilinir. Bu süreçte, bölgenin politik durumu, sahil şeridindeki bağımsız Hellen koloni kentleri ile önce Lydia, ardından Akhaimenid hakimiyetindeki iç bölge ile karakterize edilmektedir. Tez kapsamında yapılan değerlendirmeler; yayınlanmış sonuçlar, müzelerin yayınlanmamış raporları, tekil eserler ve tez kapsamındaki yüzey araştırmalarından gelmekte ve bölgedeki tüm yerleşmelerin belirlenmesini sağlamaktadır. Sonuç olarak gerek literatür gerekse arazi ve arşiv çalışmaları ışığında bölgenin çok kültürlü bir yapısı olduğu, farklı siyasi ve kültürel kimlikleri aynı anda barındırdığı ancak Anadolu'daki komşu bölgelerle karşılaştırıldığında pek çok yönden benzerlikleri olduğu tespit edilmiştir.
Prehistorik Gülpınar yerleşimi sürtme taş alet ve objeler: Tipolojik, teknolojik ve fonksiyonel bir yaklaşım

Bu doktora tezi Kuzeybatı Anadolu Biga Yarımadası güneybatı ucunda bulunan Apollon Smintheus Kutsal Alanı kazıları sırasında ortaya çıkan Erken Kalkolitik 2 ve Orta Kalkolitik dönem yerleşimleri buluntusu sürtme taş alet ve objeleri sistematik olarak inceler. Erken Kalkolitik 2 dönemine ait Gülpınar II yerleşimi radyokarbon tarihlemesine göre M. Ö. 5320- 4940 tarihlerine sahipken bunun üzerine kurulan Orta Kalkolitik dönemine ait Gülpınar III yerleşimi M. Ö. 4930 ve 4450 arası radyokarbon tarihlerine sahiptir. Bu çalışma da analiz edilen Erken Kalkolitik 2 ve Orta Kalkolitik döneme ait diyagnostik 453 adet sürtme taş alet ve obje Gülpınar'da 2004 ve 2014 yılları arasında gerçekleştirilen 11 yıllık kazı sezonunda gün ışığına çıkarılmıştır. Gülpınar buluntusu sürtme taş alet ve objeler tipolojik açıdan oldukça çeşitlilik gösterir. Sözü edilen 453 adet diyagnostik sürtme taş alet ve obje arasından 345 tanesi bu doktora tez çalışması kapsamında kataloglanarak tipolojik, teknolojik ve fonksiyonel analize tabi tutulmuştur. Erken Kalkolitik 2 ve Orta Kalkolitik döneme ait Gülpınar II ve Gülpınar II buluntusu sürtme taş alet ve obje topluluğu bugüne kadar Batı Anadolu yerleşimlerinde ele geçen en zengin grup olması açısından da dikkat çeker. Yöntemsel açıdan bu çalışma aynı zamanda sürtme taş alet ve objelerin mekansal dağılımını göze alarak günlük yaşam faaliyetleri içindeki rollerini ortaya koymayı da amaçlar. Sürtme taş alet ve objelerle ilgili kontekst mimari buluntu veren Orta Kalkolitik döneme ait Batı Anadolu yerleşimlerinin yokluğu göz önüne alındığında bu çalışmanın bölgenin kültürel ve ekonomik öğelerini anlama konusunda önemli katkılar yapacağı söylenebilir.
Küçükasya'nın Batı Karadeniz kıyısında bir antik kent: Tios

Antik Çağ'da Billaios Irmağı'nın denize döküldüğü deltanın batısında kurulan ve Bithynia ile Paphlagonia bölgeleri arasındaki geçiş noktalarından biri kabul edilen Tios / Tieion Antik Kenti; bugün Batı Karadeniz Bölgesi, Zonguldak İli, Çaycuma İlçesi, Filyos Beldesi'nde yer almaktadır. Antik kaynaklarda kentin adı Hellence Tieion, Tion, Teion, Tios, Latince olarak ise Tieium, Tium ve Tios olarak anılmaktadır. Antik yazarlar tarafından Tios'un bulunduğu alanın, Hellen kolonizasyonu kapsamında, M. Ö. VII. yüzyılın ikinci yarısında, Tios adında bir rahibin liderliğinde, Miletoslularca kolonize edildiği anlatılmaktadır. Hellenistik Devir boyunca çeşitli bölge krallıklarına bağlı kalan kent, M. Ö. 70'te Romalılar'ın hakimiyetine girmiştir. Yazıtlardan ve sikkelerden Roma İmparatorluk Devri'nde, Roma imparatorları ile valilerinin kentin kalkınmasına önem verdikleri anlaşılmaktadır. Kent, Bizans Devri'nde ise piskoposluk merkezi haline gelmiştir; zira Tioslu piskoposların isimlerini kurşun mühürler üzerinde ve konsil listelerinde görebilmekteyiz. Prof. Dr. Sümer Atasoy başkanlığında, 2007- 2012 yılları arasında yapılan arkeolojik kazılar yüzey araştırmaları ve müze çalışmaları sonucunda, kentten yeni epigrafik malzemeler tespit edilmiştir. Roma ve Bizans çağlarına tarihlenen bu yazıtlar, imparatorlar ve memurlar için onurlandırma kararnameleri, miltaşları, tanrı/tanrıça adakları, ağırlıklar, amphora kulpları ve mezar taşlarından oluşmaktadır. Kentin yazıt kataloğunun oluşturulduğu çalışmalar sonucunda kentin siyasi, sosyo-ekonomik ve sosyo-kültürel tarihine ilişkin yeni bilgiler elde edilmiştir.
Mezopotamya bölgesinde tarihi çağlarda görülen konut mimarisi tipolojisi

Tarihi Çağlar Mezopotamya Konutu'nda temel öğe, aile yaşamının odak noktası olan üzeri açık 'Avlu'dur. Genel karakteri ile ise dışa kapalı, içe açık bir formda olan konutlar, bu avlunun etrafında bulunan ve avluya açılan kapıları olan odalardan oluşur. Geç dönemlerdeki bazı örneklerde ikinci bir katın da olabileceği düşünülen Mezopotamya konutunda tipoloji yapılırken, avlunun bir, iki, üç ve dört yanından odalarla çevrilmiş olması esas alınmıştır. Avlunun bir ve iki yanından odalarla çevrildiği, ev planı, oda sayısının en az sayıda olduğu küçük evler olup, fakir insanların evleridir. Oda sayısının çoğaltılabildiği üç ve dört yanından odalarla çevrili avlu planında ise avlu merkezi bir karakter aldığı gibi evler de büyümüştür. Küçük evlerde avlu evin aynı zamanda hem vestibülü, hem de ana odası görevinde iken, büyük evlere gelindiğinde evlere giriş için bir vestibülün kullanıldığı ve avlunun genellikle güneyinde ana oda denilen kapısı geniş bir odanın varlığı görülür. Günümüzdeki anlamı ile misafir odası olan bu oda, enine dikdörtgen şeklinde olup, kısa kenarlarından biri boyunca bir yan oda uzanır.
İsa'dan sonra 4. yüzyıla ait bir sikke definesi

Çalışmada İzmir Arkeoloji Müzesi'ne kayıtlı bulunan bir define incelenmiştir. Defineye ait 597 adet sikkeden 385 adedi tanımlanabilmiştir. 212 adedi ise düşük kondisyonlarından dolayı tanımlanamamıştır. Tanımlanabilen 385 sikkenin 1 adedi İ. S. 2. yüzyıla, 42 adedi İ. S. 3. yüzyıla, 321 adedi İ. S. 4. yüzyıla, 21 adedi İ. S. 5. yüzyıla tarihlenmiştir. Definenin dönemlere göre dağılımında İ. S. 4. yüzyıl darp edilen sikkeler yoğunluk göstermektedir. İmparator II. Constantius, I. Constantinus, Arcadius, Honorius ve I. Theodosius dönemlerinde darp edilen sikkelerin en yüksek orana sahip olduğu görülmektedir. Darphane olarak da Kyzikos darphanesinin en yüksek orana sahip olduğu görülmektedir.
Çayönü çanak çömleksiz neolitik yerleşmesinde kızıl geyik kemiklerinin incelenmesi

Çanak Çömleksiz Neolitik Yerleşmesinde Kızıl Geyik Kemiklerinin İncelenmesiÇayönü Yerleşmesi Diyarbakır İli Ergani İlçesi'nde yer alan ve uzun tabakalanması ile bölgenin önemli Neolitik dönem yerleşmelerinden biridir. Burada yerleşim Çanak Çömleksiz Neolitiğin en eski dönemi olan Çanak Çömleksiz Neolitik A'dan Çanak Çömlekli Neolitik döneme kadar kesintisiz olarak devam etmiştir. Çayönü'nde hayvan evcilleştirmesinin kanallı yapılar evresinden itibaren başlamış olduğu düşünülmektedir fakat avcılık, yerleşmede Geçiş dönemine kadar önemini azalarak da olsa devam ettirmiştir. Özellikle evcilleştirmenin erken evrelerinin tespit edildiği dönemlerde, avcılığın yoğun olarak ekonomide halen önemli bir girdi olduğu görülmektedir. Bu sebeple av hayvanları içinde önemli bir yeri olan Kızıl geyiklerin, yerleşme ekonomisindeki yerini belirlemek için çalışmalar yürütülmüştür. Kızıl geyiklerin boyutları üzerindeki çalışmalar kızıl geyik boyutlarında dönemler arasında bir fark görülmediğini izlenmiştir. Bu da bu bölgede Neolitik dönemler içinde büyük iklimsel değişikliklerin olmadığını göstermektedir.
Arkeolojik alanlarda bir sunum yöntemi olarak arkeoparklar

Arkeolojik miras alanları, geçmişş uygarlıkların yaşam biçimi, sosyo-kültürel ve ekonomik hayatı, mimarlık ve sanat anlayışı gibi pek çok veriyi günümüze taşımakta, günümüz toplumunun geçmişşi anlamasına olanak sağlamaktadır. Bu nedenlerden ötürü arkeolojik alanların muhafaza edilerek sürdürülebilirliğinin sağlanması gerekmektedir. Ancak bu alanların sürdürülebilirliğinin sağlanması adına fiziksel koruma önlemlerinin alınması tek başına yeterli olamamaktadır. Arkeolojik alanların korunarak gelecek nesillere aktarılması ancak ve ancak kamunun bu alanlara karşı farkındalık düzeyinin artması ile mümkün olabilmektedir. Dolayısıyla arkeolojik alanlarda yapılan araştırma ve koruma çalışmalarının yanında bu alanların topluma sunulması, çağdaş dünyada bir gerekliliğe dönüşmüştür. Tarihi dokuyu çeşitli mimari düzenlemeler ile kamuya açmak ve bu alanlardaki bilimsel verileri çağdaş sunum teknikleri ile ziyaretçilere aktarmak, toplumların arkeoloji bilimine ve geçmişş uygarlıklara karşı farkındalığını ve ilgisini arttırmaktadır. Bu bağlamda bilginin aktarım yolunu belirlemek, ziyaretçilerin araştırmalara dayalı verileri anlayabileceği şekle dönüştürmek ve bu çerçevede alan üzerinde mimari düzenlemeler yapmak günümüzde çok önemli bir konuya dönüşmüştür. Tez kapsamında arkeolojik mirasın bizlere sunduğu bu tarihi bilgi birikiminin çağdaş bir aktarım yöntemi olan 'arkeopark' kavramı üzerine bir okuma yapılmış, sonrasında yurt içinden ve yurt dışından belirlenen arkeolojik alan örnekleri karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Bu inceleme dışında, toplanan veriler ışığında geçmişş uygarlıkların gündelik yaşantılarını aktarabilmeyi amaçlayan bir deneysel arkeoloji alanı, İzmir Torbalı Metropolis Ören Yeri'nde hazırlanan bir çevre düzenleme projesiyle detaylandırılarak sunulmuştur.
Karain Mağarası doğu profili arkeostratigrafisi

Tezin konusunu 'Karain Mağarası Doğu Profili Arkeostratigrafisi' oluşturmaktadır. Tez, Doğu profilinde yer alan endüstrilerin stratigrafik yapı içerisinde incelenmesini esas almıştır. İnceleme sonucunda Doğu profilinin üst seviyelerinden alt seviyelerine doğru inildikçe teknolojik bir değişimin meydana geldiği, tipolojik yapıda ise çok fazla değişimin olmadığı tespit edilmiştir. Profilden ele geçirilen endüstrilerin % 90'ını Orta Paleolitik tipte aletler oluşturmaktadır ve bu aletlerin büyük çoğunluğunu kenar kazıyıcılar teşkil etmektedir. Buluntu yoğunluğu açısından bu formdaki aletleri Mousterien tipte işlenmiş uçlar, d işleme I i ve çontuklu tipte aletler takip etmektedir. Genel olarak Doğu profilinden ele geçirilen endüstriler kenar kazıyıcılarla karakterize edilmektedir ve bu endüstrilerde yoğun bir Levallois tekniğinin kullanıldığı görülmektedir. 8-12 ve 20 -26. arkeolojik seviyelerin Karain - Zagros tip Mousterien'e ait oturma tabanları olduğu tespit edilmiştir. 34 -37. arkeolojik seviyeler ise Quina Tip Mousterien'e ait oturma tabanlarıdır.80- 84 arkeolojik seviyeler arasında ise Clactonien tekniğin izlerini taşıyan Tayacien buluntular ele geçirilmiştir. Genel olarak Karain mağarasından ele geçirilen endüstriler, hazırlanmış çekirdeklerden çıkarılmış klasik levallois metodunun izlerini taşıyan parçalar ile Charentien tipte endüstrilerin bir arada bulunduğu endüstri terdir. Karainde, klasik anlamda Acheulean görünümlü endüstriler Alt Paleolitiği nitelendiren seviyelerde görülmemekle beraber güneydoğuda kalan bölgelerde Levant bölgesinde ve Transkafkasya'da görülmektedir. Bu bölgeler arasında kalan Anadolu, doğusunda Afrika batısında ise Avrupa etkilerinin görüldüğü bir merkez konumundadır.
Van-Karagündüz Nekropolü Erken Demir Çağı çanak çömleği

Van Gölü çevresinde Erken Demir Çağı üzerine yapılan araştırmalar, bu süreci bize tanıtmanın dışında, yeterince aydınlatıcı olamamışlardır. Karagündüz Nekropolü'nde yapılan araştırmalarla Erken Demir Çağı kültürünü yansıtan verilere ulaşılmış olması açısından önem taşımaktadır. Nekropolün Erken Demir Çağı'na özgü çanak çömleği incelenerek Karagündüz'ün Van Gölü ve çevresindeki diğer nekropollerle olan ilişkileri saptanarak, bu çağa ait karanlıkta kalan bazı noktalar aydınlatılmaya çalışılmıştır. Bu amaçla incelenen çanak çömlek, mezarların bütünlüğünü bozmamak amacıyla tek tek ele alınmış ve sistematik bir şekilde sınıflandırılmıştır. Elde edilen verilerle, bu nekropolün Erken Demir Çağın farklı aşamalarını yansıttığı ve kimi mezarların diğerlerine göre daha geç olup, merkezi Urartu Krallığı'nın otoritesi altoda toplanmadan önceki geçiş sürecini yansıttığı sonucuna ulaşılmıştır.
Tarsus-Keşbükü Hellenistik ve Roma Dönemi seramikleri

Tarsus, Dağlık ve Ovalık Kilikia'nın ayrıldığı yerde bulunmaktadır. Tarsus-Keşbükü ise Çamlıyayla karayolu üzerinde konumlanmakta olup, Tarsus'un yaklaşık 35 km kuzeyinde yer almaktadır. 2016 yılında Doç. Dr. Deniz Kaplan başkanlığında 'Tarsus Hinterlandı Arkeolojik Yüzey Araştırmaları' başlıklı yüzey araştırmaları başlamıştır. Çalışma kapsamında 2017 yılında Tarsus-Keşbükü'ne gidilmiştir. Tarsus-Keşbükü'nün batı yamacında farklı yüzyıllara ait seramik gruplarıyla karşılaşılmıştır. Bu seramikler Arkaik Dönem, Klasik Dönem, Hellenistik Dönem ve Roma Dönemi'ne ait malzemelerdir. Bu çalışmanın konusunu, Tarsus-Keşbükü Hellenistik ve Roma Dönemi seramikleri oluşturmaktadır. Yerleşimde, Hellenistik ve Roma Dönem seramikleri diğer gruplara oranla yoğunluk göstermektedir. Bunlar arasında Basit Firnis Seramiği, Batı Yamacı Seramiği, Kalıp Yapımı Kase ve Doğu Sigillata A Seramiklerine ait kaplar vardır. Ayrıca unguentariumlar, lagynoslar, Hydrialar ve Testiler önemli gruplardır. Tarsus-Keşbükü'nün Hellenistik ve Roma Dönemi seramiklerinin en erken örnekleri, MÖ geç 4. yüzyılı, en geçi ise MS 2. yüzyılın ortası göstermektedir. Tarsus-Keşbükü seramikleri, Gözlükule Höyüğü ve Cumhuriyet Alanı Hellenistik Dönem katmanlarındaki malzeme yoğunluğuyla paralel bir şekilde ilerlemiştir. Ayrıca form, bezeme ve kil özellikleriyle de Tarsus buluntularıyla örtüşmektedir.
Sikkeler ışığında deniz fenerleri

Sikkeler Işığında Deniz Fenerleri başlığı altındaki bu çalışmada; antik dönem Akdeniz havzası kıyısında yer alan, ticaret merkezleri niteliğindeki kent limanlarının mimari parçası kabul edilebilecek deniz fenerlerinin, kronolojik olarak sıraya konulmuş sikkeler üzerindeki tasvirlerine yer verilerek, bilimsel araştırma metodlarına dayalı bir sentez oluşturulmaya çalışılmıştır.
Tunç ve Demir çağında Anadolu'nun güneyinde Orthostatin mimaride kullanımı ve işlevi

Anadolu yarımadası, özellikle de Anadolu'nun güney kesimi ideal iklimi, zengin maden yataklarına sahip olması ve kültürel geçiş güzergahında yer alması bakımından tarih öncesi devirlerden bu yana önemini korumaktadır. Tunç ve Demir Çağı'nda da deve eden söz konusu bu popülarite, mimarinin gelişiminde de etkili olmuştur. Duvar bedenlerinin alt kısımları, dış etmenlere ve neme karşı en zayıf bölüm olması bakımından orthostatlar ile korunmaya alınmıştır. Orthostatlar hem yapının statiğinin arttırılması hem de yapıya anıtsallık-görsellik kazandırılması amacıyla kullanılmıştır. Anadolu'da Orta Tunç Çağı'ndan beri mimaride kullanılan orthostatlar Levant ve Ege grubu olmak üzere hem fonksiyonel hem de biçimsel bakımından iki farklı tipte gelişim göstermiştir. M. Ö. 13. yy.'ın sonlarında hem iklimsel değişiklik hem de deniz kavimlerinin akınları sonucu Anadolu'nun siyasi yapısı tümüyle değişerek nihayetinde Hitit İmparatorluğu da yıkılmıştır. Kuzeyden güneye adeta bir domino etkisiyle görülen kültürel göçler neticesinde Anadolu'nun güney kesiminde yeni kültür bölgelerinin şekillenmesiyle sonuçlanmıştır. Demir Çağı'nda Hitit-Assur etkisiyle şekillenen orthostatlar, Geç Hitit sanatının en önemli mimari ürünlerindendir. Ağırlıklı olarak bazalt ve kireçtaşı malzemeden yapılar orthostatlar tapınaklar, kent kapıları, saray ve hilani yapıları, mezar yapısı, anıtsal cadde duvarları ve sivil mimari yapılarında kullanım görmüştür.
Doğu ege buluntusu arkaik dönem fayansları

Tez, Arkaik Dönem'de Doğu Ege ve Mısır'da Nil Deltası'nda üretilen ve literatüre 'Doğu Yunan' veya 'Greko-Mısır' üretimleri olarak geçen; Batı Anadolu ve kıyı adalardaki; yerleşim, kutsal alan ve mezarlarda ölü hediyesi olarak bulunmuş veya çeşitli sebeplerle farklı müze ve koleksiyonlarda sergilenen fayans buluntuların genel bir değerlendirmesinden oluşur. Üretim teknolojisi, gelişimi, buluntu çeşitliliği, kullanım alanları ve buna bağlı olarak, Doğu Ege'deki yayılımı hakkında değerlendirme yapılmıştır. MÖ 7. yüzyıldan 6. yüzyılın son çeyreğine kadar, Doğu Ege'de çeşitli kazılarda ele geçen, koku ve merhem kapları, başlıca insan ve hayvan figürinleri, nazarlık, takı ve süsleme elemanı olarak karşımıza çıkan bu sırlı ürünler tipolojik ve buluntu durumlarına göre değerlendirilmiştir. Bu çalışmada değerlendirilen fayans objeler, Yunan-Mısır ilişkilerinin Arkaik dönemdeki durumunu, kültürler arası etkileşimi ve deniz aşırı ticaretin rolünü anlamamıza katkı sağlar.
Parion kültleri

Doğu ve batı arasında çok önemli geçiş noktası olan Troas Bölgesi'nde yer alan Parion, aynı zamanda kuzey ve güney kültür akışları için de önemli bir noktada ayrılmaktadır. Yerli Anadolu kültürlerinin yanında Yunanistan ve Trakya üzerinde gelen kültlerin bir arada yaşayarak ve birbirlerinden etkilenmeleri sonucu bölgede yeni kült biçimlerinin oluşmasında etkili oldukları anlaşılmaktadır. Parion'da geleneksel Anadolu ve Grek tanrı kültleri ile etkileşim sonucu yeniden şekillenen yerel kültlerin, kazılarda ortaya çıkan arkeolojik buluntular ve epigrafik veriler ışığında yeniden değerlendirilmesi üzerinde durulacaktır.
Deli Halil Amphoraları ışığında geç antik dönem Akdeniz amphoraları

Roma İmparatorluk Döneminde, Akdeniz Havzasında yaşanan ekonomik ve ticari canlılık Geç Antik Dönemde de devam etmiştir. Geç Antik Dönemde, rağbet gören başta şarap ve zeytinyağı olmak üzere kuru meyve, çerez, balık sosu gibi gıda ürünlerinin uzak mesafelere bozulmadan ve güvenli şekilde taşınabilmeleri için amphora üretiminde de artış yaşanmıştır. Özellikle Anadolu, Doğu Akdeniz ve Kuzey Afrika bölgelerinde bir dizi taşıma amphoraları üretilmiştir. Bu amphoralar genel olarak 'Geç Roma Amphoraları' olarak bilinirler. Günümüzde gerçekleştirilen arkeolojik kazılarda ele geçen bu taşıma amphoraları, Antik Dönemin ekonomik ve ticari yaşantısı ve kentler arası ilişkiler ile ilgili önemli bilgiler vermektedir. Bu çalışmanın kapsamında, Deli Halil antik kentinde yüzey araştırmalarında ele geçen seramik parçaları içerisinde amphora kırığı olabilecek 57 adet seramik parçası seçilmiştir. Çoğunluğu ağız kenarı olup birkaç parça da kulp kısmı bulunmaktadır. Söz konusu malzemeler kil, renk ve biçim yönünden incelenerek, olası amphora form ve tipolojileri tespit edilmeye çalışmıştır. Belirlenen amphora formlarından yola çıkarak, Deli Halil antik kentinin ticari ilişkileri ile ilgili bulgular edinilmesi hedeflenilmiştir.
Antandros Nekropolisi'nde ele geçen strigilis buluntuları

Antandros Nekropolisi'nde 2001- 2009 yılları arasında yapılan kazı çalışmalarında açığa çıkartılan 318 mezarın 23 tanesinden 31 adet strigilis ele geçmişştir. Bunların haricinde, mezar dışından gelen altı adet strigilis ile birlikte toplam strigilis sayısı 37'ye ulaşır. Bu strigilislerin sekiz tanesi bronzdan yapılırken, 29 tanesi demirden yapılmıştır. Strigilisler üzerinde yapılan incelemeler ve aynı kontekst içinde yer alan diğer malzemeler yardımıyla, strigilislerin İ. Ö. 5. Yüzyılın ilk yarısından İ. Ö. 2. Yüzyılın sonralarına kadar düzenli bir kronolojik gelişim gösterdikleri saptanmıştır. Ele geçen strigilislere bakıldığında hepsinin klasik tipteki strigilisler olduğu görülse de ayrıntılarda birbirinden farklı oldukları gözlemlenmektedir. Bu farklılıklardan hareketle üç farklı tipin olduğu görülmüştür. Bunlar: Kulp bitimindeki farklılıklara göre, kulp-kaşık birleşme yerlerindeki farklılıklara göre ve kulpun ön kısmından tepe noktasına geçişindeki farklı açılanmalara göre oluşturulan tipolojidir. Strigilis buluntulu 23 mezarın tiplerine bakıldığında, bunların 20 tanesinin taş lahit ve üç tanesinin ise kiremit mezar olduğu görülmektedir. Ayrıca, bu 23 mezardan 22 tanesi İnhumasyon gömüye sahipken yalnızca bir tanesinde kremasyon gömü saptanmıştır. Strigilis buluntulu mezarlara bakıldığında, mezar sahiplerinin cinsiyet ve yaşlarında bir düzen arz etmediği görülmektedir. Yapılan antropolojik analizler, mezarlardan dört tanesinde hem erkek hem de kadın, üç tanesinde erkek, üç tanesinde kadın ve bir tanesinde cinsiyetleri belirlenemeyen biri 3,3, diğeri 4,3 yaşlarında olan iki çocuk olduğunu ortaya koymuştur.