turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Metinsel aşkınlık ilişkileri kuramına göre düzenlenen metin işleme süreçlerinin okuduğunu anlama becerisine ve okuma tutumuna etkisi

Araştırmanın amacı, 7. sınıf öğrencilerinin Metinsel Aşkınlık İlişkileri Kuramı'na göre düzenlenen metin işleme süreçleri aracılığıyla okuduğunu anlama düzeylerinde ve okumaya yönelik tutumlarında bir değişiklik olup olmadığını ortaya çıkarmaktır. Çalışmada nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin bir arada kullanıldığı karma yöntemlerin Açıklayıcı Sıralı Deseni kullanılmıştır. Bir kontrol (26) ve bir deney (28) grubunda bulunan toplam 54 öğrencinin katılımıyla gerçekleştirilen araştırmanın yarı deneysel boyutu 15 haftada gerçekleştirilmiştir. Deney grubunun Türkçe dersleri ise Metinsel Aşkınlık İlişkileri Kuramı'na göre kontrol grubunun Türkçe dersleri ise İlköğretim Türkçe Dersi (6, 7, 8. Sınıflar) Öğretim Programına (2006) göre gerçekleştirilmiştir. Çalışmada 'Okuduğunu Anlama Başarı Testi' ve 'Okumaya Yönelik Tutum Ölçeği' ön test ve son test olarak uygulanmış, süreç değerlendirme testleri kullanılmış, deney grubundaki öğrenciler için hazırlanmış yarı yapılandırılmış görüşme formu ile bireysel görüşme yapılmıştır. Nicel olarak elde edilen verilerin analizi; SPSS 23.0 paket programıyla, görüşmeler ise içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma sonucuna göre öğrencilerin Okuduğunu Anlama Başarı Testi son test puanları, deney grubu lehine anlamlı bir farklılık göstermektedir. Süreç değerlendirme testlerinin üçünün analiz sonuçları, deney grubu lehine anlamlı iken diğer üçünün sonucunun istatistiksel açıdan anlamlı olmadığı görülmüştür. Okumaya Yönelik Tutum Ölçeği, ön test-son test puanları istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık göstermemektedir. Araştırma bulgularına göre 'cinsiyet', 'anaokulunda eğitim', 'anne mesleği', 'baba mesleği', 'ailenin aylık geliri', 'evde kitap okuma saati düzenlenmesi' ve 'hoşlanılan metin türü' değişkenlerinin; okuduğunu anlama becerisi ve okumaya yönelik tutum üzerinde istatistiksel olarak anlamlı etkisi olan birer bağımsız değişken olmadığı görülmüştür. Ancak 'evde kitaplık olması', okuduğunu anlama becerisi üzerinde istatistiksel olarak anlamlı etkisi olan bir bağımsız değişkendir. Araştırmanın nitel boyutundan elde edilen veriler, deney grubu öğrencilerinin Türkçe derslerinde Metinsel Aşkınlık İlişkileri Kuramı'na göre düzenlenen etkinliklerden genel anlamda memnun olduklarını göstermiştir. Deney grubu öğrencileri; metinlerarasılık, ana metinsellik, yan metinsellik, üst metinsellik ve yorumsal üst metinsellik etkinlikleri hakkında genel olarak olumlu görüş bildirmişlerdir. Bu durum, gerçekleştirlen uygulamaların öğrenciler üzerinde olumlu iz bıraktığı düşüncesini uyandırmaktadır. Deney grubundaki öğrencilerin en çok sevdiği etkinliklerin 'ana metinsellik', en çok zorlandıkları etkinliklerin ise 'üst metinsellik' etkinlikleri olduğu anlaşılmaktadır.
Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin iletişim kurma istekliliklerinin incelenmesi

Araştırmanın amacı, yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin motivasyonlarının, kaygılarının, kişilik tiplerinin, öz güvenlerinin, beklentilerinin, dil becerilerinin, dil öğrenme istekliliklerinin; ölçme değerlendirme uygulamalarının, öğretim stratejilerinin, öğretim yöntem ve tekniklerinin ve Türk kültürünün iletişim kurma istekliliğine etkisini incelemektir. Bu amaç çerçevesinde öğrenci ve okutmanlarla görüşmeler yapılmış öğrencilere ölçek ve anketler uygulanmıştır. İstanbul Üniversitesi Dil Eğitimi ve Araştırma Merkezinde gerçekleştirilen çalışma, Türkçe öğrenen B1, B2 ve C1 düzeyinde öğrenim gören 319 yabancı öğrenci ve bu öğrencilere Türkçe öğreten 8 okutmanla yürütülmüştür. Çalışmada araştırmacı tarafından geliştirilen yabancı öğrenciler için yarı yapılandırılmış 'İletişim Kurma İstekliliği Öğrenci Görüşme Formu', okutmanlar için yarı yapılandırılmış 'İletişim Kurma İstekliliği Okutman Görüşme Formu', öğrencilerin iletişim kurma istekliliklerini belirlemek için 'Türkçe İletişim Kurma İstekliliği Ölçeği', öğrencilerin iletişim kaygılarını belirlemek için 'Türkçe İletişim Kaygı Anketi', öğrencilerin iletişim öz güvenlerini belirlemek için 'Türkçe İletişim Öz Güven Anketi' uygulanmış ve öğrencilerin kişilik tiplerini belirlemek için araştırmacı tarafından uyarlanması yapılan 'Kişilik Ölçeği' kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğrencilerin Türkçe iletişim kurma istekliliklerinin yüksek olduğu, Türkçe ve Türk kültürüne karşı olumlu tutuma sahip oldukları, okutmanların ise öğrencilerin Türkçe iletişim kurma istekliliklerini artırmak istedikleri; fakat Türkçe özel alan yeterliliklerine yeterince sahip olmadıkları tespit edilmiştir.
Türkçe konuşan sağlıklı yetişkin popülasyonda sesin akustik ve aerodinamik özellikleri norm çalışması

Bu araştırmada, Fonatauar Aerodinamik Sistem ses değerlendirme aracı kullanılarak Türkçe konuşan sağlıklı yetişkin popülasyonda sesin akustik ve aerodinamik özelliklerine dair normatif veri oluşturmak ve elde edilen ölçümler üzerinde yaş ve cinsiyetin etkisini incelemek amaçlanmıştır. Araştırma deseni, gruplar arası karşılaştırma yapan prospektif araştırma modelidir. Araştırmaya katılımcı olarak yaşları 18-87 arasında değişen 206 sağlıklı yetişkin (106 kadın, 100 erkek) dahil edilmiş ve bu katılımcılar üç yaş grubuna ayrılmıştır (18-39, 40 -59, 60+). Katılımcılara PAS protokollerinden, Vital kapasite, Maksimum sürdürülen fonasyon, Rahat sürdürülen fonasyon, Ses basınç düzeyi değişiklikleri ve Sesleme yeterliliği protokolleri 3 er kez uygulanmış ve elde edilen verilerin ortalaması alınarak 45 fonatuar aerodinamik ve akustik ölçüm için normatif veri elde edilerek istatistiksel analiz yapılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre 30 ölçüm üzerinde cinsiyet değişkeninin, 19 ölçüm üzerinde yaş değişkeninin ve 6 ölçüm üzerinde yaş cinsiyet etkileşiminin istatistiksel olarak anlamlı etkisi bulunurken; 10 ölçüm üzerinde yaş ve cinsiyet değişkenlerinin anlamlı etkisi bulunmamıştır. Sonuç olarak çalışmada 35 fonotuar aerodinamik ve akustik ölçüm üzerinde yaş ve cinsiyet değişkeninin anlamlı etkisi bulunmuştur. Dolayısıyla PAS kullanılarak yapılan ses değerlendirmelerinde yaş ve cinsiyet değişkenlerinin etkisi dikkate alınmalıdır.
Gürültü maruziyeti olan bireylerde Türkçe matrix test bulgularının değerlendirilmesi

Çalışmanın amacı; gürültüye maruz kalan ve kalmayan bireylere Türkçe Matrix test uygulanarak gürültünün konuşmayı ayırt etme üzerine etkisini incelemektir. Çalışmaya 18-45 yaş arası normal işiten ve en az 5 yıl gürültü maruz kalan 20 birey çalışma grubu olarak, 18-45 yaş arası normal işiten ve gürültüye maruz kalmayan 20 birey kontrol grubu olarak dahil edilmiştir. Tüm bireylere saf ses odyometri, konuşma odyometrisi, 9-20 kHz yüksek frekans odyometri, timpanometri ve Türkçe Matrix test uygulanmıştır. Türkçe Matrix testin dört aşaması sabit gürültüde adaptif uyaran şiddetinde ve sessiz ortamda binaural ve monoaural uygulanmıştır. Gürültüde yapılan testlerde sinyal gürültü oranı, sessiz ortamda yapılan binaural testte konuşmayı ayırt etme skoru ve monoaural olarak yapılan testte konuşmayı alma eşiği değerlendirilmiştir. Kontrol ve çalışma grupları arasında saf ses odyometri, konuşma odyometrisi, 9-20 kHz yüksek frekans odyometri, timpanometri sonuçları arasında anlamlı bir farklılık elde edilmemiştir (p>0,05). Türkçe Matrix testin dört aşamasında kontrol ve çalışma grupları arasında anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,05). Bu çalışma ile gürültüye maruz kalan bireylerde odyolojik bulguları normal elde edilse de gürültüde konuşmayı anlama becerilerinin bozulduğu ortaya konmuştur. Sonuç olarak, bireylerin gürültüde konuşmayı ayırt etmede yaşadıkları zorluklar Türkçe Matrix test ile değerlendirilerek gürültünün odyolojik testlerde ortaya çıkmayan etkilerini ve sonuçlarını değerlendirmek için gürültüde konuşmayı anlama testlerinin standart olarak kullanılmasının etkili olacağı düşünülmektedir.
Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde geri bildirimle ilgili öğrenci görüşlerinin değerlendirilmesi

Bu çalışma Türkiye'ye Türkçe öğrenmek için gelen üniversitelerin Türkçe Öğrenme Merkezlerinde öğrenim gören yabancı uyruklu öğrencilerin, dört temel beceriden biri olan yazma becerilerini geliştirmeye yönelik geri bildirimle ilgili görüşleri değerlendirilmeye çalışılmıştır. Öğrencilerin geri bildirim aldıklarında öğrenim süreçleri içinde nasıl bir gelişim kaydettiklerini belirlemeyi amaçlayan bu çalışmada betimsel tarama yöntemi kullanılmıştır. Bu araştırmada Türkçe Öğretimi Araştırma ve Uygulama Merkezleri'nde öğrenim gören uluslararası öğrencilere geri bildirim ölçeği uygulanmıştır. Araştırmada, öğrencilerin geri bildirim ölçeğine verdikleri cevaplarla; öğrencilerin yaşı, cinsiyeti, medeni durumu, geldikleri ülkeler, mevcut Türkçe bilgileri, öğrenim gördüğü üniversiteler arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Tüm bunlara bağlı olarak öğrencilerin yazma becerilerini geliştirmelerine yönelik geri bildirimde bulunulduğunda; geri bildirimin katkısı ve geri bildirim isteyip istememeleri değerlendirilmiştir. Araştırmanın örneklemini, 2016- 2017 Bahar Dönemi Eskişehir Anadolu ve Osmangazi Üniversitesi TÖMER ile 2017- 2018 Güz Dönemi İstanbul Aydın Üniversitesi ve Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi TÖMER de B1, B2, C1 düzeylerinde öğrenim gören 200 yabancı uyruklu öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma, IBM SPSS 23.0 istatistik paket programından elde edilen verilerin analizinden yararlanılarak yapılmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde frekans, yüzde, aritmetik ortalama, t-testi, tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Araştırmanın bulguları incelendiğinde geri bildirimin öğrencilerin Türkçe yazma etkinliklerine katkı sağladığı görülmüştür. Öğrenciler, geri bildirim aldıklarında derse ilgilerinin arttığını ve motive olduklarını belirtmişlerdir.
Karşılaştırmalı bir bakış açısı ile Türkçe öğretiminde metin çalışmaları: Değerlendirmeler-öneriler

öz Anadili eğitiminin temel aracı olan Türkçe ders kitaplarının, çağın getirdiği yeniliklere açık, öğretim ortamının koşullarına uygun, yöneldiği öğrenci kitlesinin ilgi ve gereksinimlerini göz önünde tutan bir anlayışla hazırlanmadığı dikkatleri çekmektedir. Oysa ki dünyadaki hızlı değişime paralel olarak eğitimin araçları ve yöntemleri de değişiklik göstermektedir. Çağdaş yazınsal yaklaşımların, Türkçe ders kitaplarındaki metin işleme modelinde yer almaması buna karşılık Avrupa Birliği ülkelerinden Fransa'nın anadili öğretim kitaplarında kullanılan metin işleme modellerinin nerede ise son yazınsal yaklaşımlarla birebir örtüşmesi tezimizin ana çıkış noktası olmuştur. Bu noktada nesnel bir karşılaştırma yapabilmek ve öğrencilerin ilgilerinin ve gereksinimlerinin uygulamadaki ders kitaplarıyla ne denli karşılanabildiğini gösterebilmek için bir anket çalışmasından da yararlandık. Elde ettiğimiz sonuçlardan yararlanarak, tezin sonunda, anadili öğretimine örnek olabilecek uygulamalara yer verdik.
Türkçe ders içeriğiyle ilişkili ve ilişkisiz sözcük kullanımının başarı ve tutuma etkisi

Türkçe dersinin en önemli amacı, dört temel dil becerisi kazandırmaktır. Bu beceriler dinleme/izleme, konuşma, okuma ve yazma becerileridir. Türkçe dersleri, Türkçe Öğretim Programı'nın dört ögesi olan hedef, içerik, öğrenme-öğretme durumları ve ölçme-değerlendirme kapsamında yürütülmektedir. Ancak ölçme ve değerlendirme aşamasında bazı güçlükler karşımıza çıkmaktadır. Türkçe dersinde, ölçme ve değerlendirme uygulamalarında öğretmen tarafından hazırlanan başarı testlerinde öğrencinin bilişsel şemalarının göz ardı edilebildiği görülmüştür. Bu çalışmanın amacı; Türkçe dersinde, öğretmen tarafından hazırlanan ölçme ve değerlendirme uygulamalarında yer alan soruların tema konuları ile ilişkili ve ilişkisiz sözcük içermesinin Türkçe ders başarısı ve tutuma etkisini ve cinsiyet değişkeninin bu etki üzerindeki rolünü ortaya koymaktır. Betimleyici çözümleme yöntemi kullanılarak yapılan bu çalışma, Antalya ili, Kepez ilçesinde Milli Eğitim'e bağlı olan bir ortaokulda 110 tane 6. Sınıf öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma seçkisiz olarak atanan iki grup üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmada 'Biz ve Değerlerimiz' tema konuları işlenmiş ve öğretim süreci başında ve sonunda olmak üzere 6 hafta arayla tekrarlı ölçümler yöntemi kullanılarak tutum ölçeği ve başarı testi iki gruba da uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS programı ile analiz edilmiştir. Veri analizleri sonucunda tema konuları ile ilişkili ve ilişkisiz sözcüklerin yer aldığı başarı testlerinin uygulandığı her iki grupta da başarı artarken, tema konuları ile ilişkili sözcüklerin yer aldığı grubun başarısının daha fazla arttığı, tutumlarında ise anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür. Ayrıca uygulanan başarı testinde kız öğrencilerin erkek öğrencilere oranla daha yüksek başarı gösterdiği tespit edilmiştir. Elde edilen bulgulara yönelik tartışma çalışmada yer almaktadır.
Word order variations in Turkish: Evidence from binding and scope

oz TÜRKÇE'DE SÖZCÜK SIRASI DEĞİŞİMLERİ: BAĞLANMA VE ALAN VERİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Temürcü, Ceyhan Yüksek Lisans, Bilişsel Bilim Anabilim Dalı Tez Danışmanı: Doç. Dr. H. Cem Bozşahin Ortak Tez Danışmanı: Prof. Dr. Deniz Zeyrek Kasım 2001, 186 sayfa Bu çalışma, Türkçe'de gözlemlenen sözcük sırası değişimlerinin açıklanması çabalarına katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. Bu amaca yönelik olarak, kimi sözcük sırası değişimlerini hiyerarşik yapıyla bağlantılandırırken, diğer bazılarını söyleme duyarlı 'sözdizimi dışı' düzeneklerle ilişkilendirecektir. Minimalist Program'ın (Chomsky'nin (1995) sunduğu şekliyle) ana varsayımları kabul edilmekle birlikte, bilgi yapısının fonoloji bileşenine girdi sağlayan bir sunuluş olarak öngörülmesiyle, programın teorik çerçevesine muvakkat bir ekleme yapılacaktır. Dilbilim literatüründe daha önce sıkça 'seçimlik' ya da 'stilistik' olarak sunulan taşımaların yalnızca BY farklılıkları sonucunda ortaya çıktıkları ileri sürülecektir. Türkçe'de görülen devirme ve karşıtlaştırıcı öne çekme işlemlerinin bu türden BY-güdümlü yer değişimleri olduğu savunulacaktır. Odağın yüklemin önünde olduğu formlardaki ÖNY-NÖY değişiminin hiyerarşik yapıyla ilişkili bir olgu olduğu, buna karşılık geçişli tümcelerde görülen diğer sözcük sıralarının ÖNY ya da NOY ile aynı gramer yapısına sahip ve dolayısıyla bunlardan birinin söylemsel bir varyasyonu olarak görülmesinin doğru olacağı savunulacaktır. NOY yapısının nesnenin bir ÇÖ-dışı taşıması sonucu ortaya çıktığı ileri sürülecektir. Ayrıca, NÖY'nin Türkçe'de ters çatı yapısına karşılık geldiği fikri önerilecektir. Türkçe'nin tümce yapısına ilişkin analizler Minimalist bir yaklaşımla ortaya konacak, nesne ve özne 'birleştirilmesi' olarak bilinen olgu için yapısall çözümlemeler sunulacaktır.
Okul öncesi çocuk kitaplarındaki hayvan karakterlerin geliştirilme yolları üzerine bir durum tespiti

Bu araştırmada okul öncesi dönemindeki çocuklar için hazırlanmış çocuk edebiyatı eserlerindeki kişileştirilmiş hayvan karakterlerin geliştirilme durumlarını ve karakter özelliklerini tespit etmek amaçlanmıştır. Nitel araştırma desenlerinden durum çalışması ile yürütülen araştırma, iç içe geçmişş tek durum deseni ile yapılandırılmıştır. İç içe geçmişş durumları, karakterlerin açık/kapalı olma durumu, devingen/durağan olma durumu ve karakter geliştirmenin beş yolu oluşturmaktadır. Araştırmanın inceleme nesnelerini, ölçüt örnekleme yoluyla seçilmiş okul öncesi döneme yönelik anlatı türündeki, 2014- 2018 yılları arasında ilk baskısı yapılan, yerli yazarlarca kaleme alınmış, kişileştirilmiş hayvan karakterli 33 adet çocuk kitabı oluşturmaktadır Araştırmadaki çocuk kitapları doküman olarak kabul edilmiş ve analiz süreci doküman incelemesi ile yürütülmüştür. Karakter özelliklerinin açık veya kapalı olarak belirlenmesindeki göstergeler, Sever'in (2010) belirlediği ölçütler; karakter özelliklerinin durağan veya devingen olarak belirlenmesi ve karakter geliştirme yollarına dair göstergeler, Lukens'in (2007) belirlediği ölçütler dikkate alınarak alan uzmanlarının görüşleri doğrultusunda bir form geliştirilmiş ve inceleme nesnelerinde yer alan tüm kişileştirilmiş hayvan karakterler, özellikleri ve geliştirilme yolları doğrultusunda içerik analizine tabi tutulmuştur. İçerik analizi ile kategorilendirilen veriler, betimsel analiz ile yorumlanmıştır. Araştırmanın sonucunda incelenen hayvan karakterlerin en çok konuşma yoluyla geliştirildikleri; baş kişilerin daha çok açık ve devingen, yan kişilerinse kapalı ve durağan özellik gösterdikleri tespit edilmiştir.
Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde öğrenme amaçlı mektup yazma etkinliğinin kullanılması

Bu araştırmanın amacı, Akdeniz Üniversitesi TÖMER'de 2018- 2019 eğitim-öğretim yılında A2, B1 ve B2 seviyelerinde Özel ve YTB gruplarında yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilerin Türkiye'yi ve Türk kültürüne ait ögeleri öğrenme ve kültürlerarası etkileşim durumlarının öğrenme amaçlı mektup yazma etkinliği ile belirlenerek incelenmesidir. Araştırmanın modeli nitel araştırma desenlerinden durum çalışmasıdır. Araştırmanın çalışma grubunu Antalya ilinin Konyaaltı ilçesinde bulunan Akdeniz Üniversitesi TÖMER'de 2018- 2019 eğitim-öğretim yılında yabancı dil olarak Türkçe öğrenen 45 kadın ve 45 erkek olmak üzere toplam 90 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak öğrenci tanıma formu ve öğrenci çalışma formu kullanılmıştır. Verilerin toplanmasında doküman analizi tekniğinden yararlanılmıştır. Öğrencilerle iki ay arayla üç uygulama yapılmıştır. İlk uygulama 32 A2 Özel ve 21 A2 YTB öğrencisiyle, ikinci uygulama 27 B1 Özel ve 22 B1 YTB öğrencisiyle, üçüncü uygulama ise 20 B2 Özel ve 22 B2 YTB öğrencisiyle gerçekleştirilmiştir. Uygulama süreçlerinde öğrencilere uygulama hakkında bilgi verilmiş ve öğrencilerden sevdikleri bir arkadaşlarına Türkiye'yi ve Türk kültürünü tanıtan bir mektup yazmaları istenmiştir. Araştırmada elde edilen veriler araştırmacı tarafından toplanmış ve içerik analizi tekniği ile çözümlenmiştir. Altı grubun her birinden 15 tane olmak üzere 90 mektup seçilmiştir. Mektuplarda konuyla ilgili geçen cümleler tespit edilerek kültürel ögeler belirlenmiş ve 11 tema oluşturulmuştur. Veriler bu temalar çerçevesinde incelenmiştir. Araştırma sonucuna göre, öğrencilere bunun bir sınav olmadığının belirtilmesi ve öğrencilerin mektup yazmak için sevdikleri bir arkadaşlarını muhatap seçmesi; öğrencilerin mektuplarını yazarken samimi davranmasında, konuyla ilgili bildiklerini mektuplarında rahatça ifade etmesinde etkili olmuştur. Ayrıca tüm seviye ve gruplarda kız öğrencilerin erkek öğrencilere göre aktarımlarının daha ayrıntılı olduğu görülmüştür.
Türkçenin yabancı dil olarak öğretimine İngiliz katkısı

Türkçenin bir bilim dalı olarak incelenmesi ve öğretilmesi ile ilgili çalışmaların tarihi eskiye dayanır. Yerli ve yabancı araştırmacılar konu ile ilgili çeşitli araştırmalar yapmışlardır. Çalışmamızda, Türkçenin yabancı dil olarak öğretilmesine İngilizlerin katkıları incelenmiştir. İngilizlerin yayılmacı politikalarından dolayı kendi dillerini farklı ülkelerdeki insanlara tanıtma ve öğretme konusundaki tecrübelerini ve başarılarını göz ardı edemeyiz. Bu anlamda kendi dilleri dışındaki bir dili öğretmek için yazdıkları kitapların incelenmesinin ve kitaplarda hangi konuların, nasıl ele alındığının araştırılmasının ileride yazılacak kaynaklar açısından olumlu bir birikim oluşturacağı ve malzeme geliştirme konusunda olumlu bir katkı sağlayacağı düşünülmektedir. İngiliz yazarlar tarafından 17. yüzyıldan günümüze kadar yazılan toplam 7 kitap çalışmamızın örneklemini oluşturmuştur. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Verilere ulaşmada doküman analizi, verilerin incelenmesinde ise betimsel analiz ve içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmamız için ele alınan kitaplar hazırlamış olduğumuz kitap inceleme ölçütlerine göre incelenmiştir. Çalışmamızın sonucunda İngilizlerin Türklerle olan ilişkilerinin tarihçesinin ve niteliğinin belirlenmesinin yanı sıra İngilizlerin Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenirken ne tür amaçlar taşıdıkları ve bu amaçlardaki tarihsel değişimin saptanması öngörülmektedir. Ayrıca kitapların incelenmesiyle, Türkçenin yabancı dil olarak öğretilmesinde izlencelerin ve öğretim tekniklerin kullanımları ile ilgili verilere ulaşılmıştır. Bunun yanı sıra, kitaplarda kullanılan öğretim tekniklerinde ve izlencelerdeki değişimlerin tarihsel bir düzlemde ortaya çıkacağı varsayılmakta ve kitaplarda ele alınan konu başlıklarının ve ünitelerin hazırlanmasındaki amaçların belirlenmesinin ileride Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde hazırlanacak malzemelere farklı bir bakış açısı kazandıracağı öngörülmektedir. Kitaplar tarihsel bir süreç içinde inceleneceğinden İngilizlerin Türk algıları ve Türkçe öğrenme nedenlerindeki değişimlerin belirlenmesinin de kitaplardaki kültür aktarımına nasıl yansıdığını görebilmemiz açısından önemlidir. Kitapların incelenmesiyle Türk dilindeki ve söz varlığındaki tarihsel değişimin ve gelişmenin ortaya çıkmasının da Türk dil tarihi için iyi bir kaynak oluşturabileceği düşünülmektedir.
Yabancı dil olarak Türkçe ders kitaplarında alıştırmaların incelenmesi: A1-A2 düzeyi

'Yabancı Dil Olarak Türkçe Ders Kitaplarında Alıştırmaların İncelenmesi: A1-A 2 Düzeyi' başlıklı bu tez çalışmasında ders ve çalışma kitaplarının önemli bir kısmını oluşturan alıştırmalar incelenmiştir. Öğretim programlarında belirlenen kazanımlara uygun hazırlanan öğrenme içeriği, ders kitaplarında alıştırmalar yoluyla öğrencilere kazandırılmaya çalışılır. Aslında alıştırmalar ders kitaplarının içeriği ve hangi dil becerilerine ağırlık verildiği ile ilgili olup ders kitabında öğretilmek istenenleri yansıtmaktadır. Bu amaçla öncelikli olarak yabancı dil öğretiminde alıştırmalar bağlamında alan yazın taraması yapılmış ve çalışmanın kuramsal çerçevesi oluşturulmuştur. Veri kaynağını oluşturan 'İstanbul Yabancılar İçin Türkçe', 'Yedi İklim Türkçe', 'Gazi Yabancılar İçin Türkçe' ve 'Yeni Hitit Yabancılar İçin Türkçe' adlı öğretim setlerinin temel seviyedeki (A1-A2) ders ve çalışma kitaplarından doküman analizi yoluyla veriler toplanmıştır. Toplanan verilerin içerik analizi; ünite tasarımlarında alıştırmalar, alıştırma yönergeleri, alıştırma maddeleri, alıştırma tasarımları, çalışma biçimleri, alıştırma sayıları, alıştırmaların beceri alanlarına göre dağılımı ve beceri alanlarına göre kullanılan alıştırma türleri tümevarım yoluyla incelenmiş; elde edilen veriler, tablolar ve grafikler ile sayısal olarak ifade edilmiş ve kuramsal bilgilerin ışığında yorumlanarak değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçları incelenen ders kitaplarında; alıştırma yönergelerinin yazılması, alıştırma tasarımları, maddeleri, alıştırmaların dil becerilerine göre dağılımları ve kullanılan alıştırma türleri vs. açılarından sorunlar olduğunu göstermiştir. Yabancı dil olarak Türkçe öğrenme sürecindeki önemi ve katkısı dikkate alınarak alıştırmaların ders kitaplarının tasarım sürecine dahil edilmesi öğrenme-öğretme sürecinin etkinliği artıracaktır.
İlköğretim dördüncü ve beşinci sınıf Türkçe ders kitaplarında okuma türlerinin uygulamaları

Ülkemizde öğrencilerin büyük çoğunluğunun okuduğunu anlama konusunda sorun yaşadığı tahmin edilmektedir. Bu sebeple ilköğretim birinci kademeden itibaren, Türkçeyi doğru okuma ve anlama edinimi öğrencilere kazandırılmaya çalışılmaktadır. Ancak kullanılan okuma tür, yöntem ve tekniklerinin yetersiz oluşu ve uygulamadaki eksiklikler bu sorunu gidermede yetersiz kalmaktadır. Öğrencileri gelişigüzel okumalarını engellemek, eleştirel bir gözle okuyup kısa zamanda çok şeyi özümsemelerini sağlamak amacıyla öğrencileri okuma türleri hakkında onları bilgilendirmek gerekmektedir. Bu konuda en önemli araç ise ders kitaplarıdır. Ders kitaplarında ne kadar çok çeşitli okuma türüne yer verilirse o derece anlamlı okuma ve dolayısıyla okuduğunu hayata uyarlayabilme şansı elde edilmiş olur. Bu çalışmada, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından, hazırlanıp okullara dağıtılan ilköğretim dördüncü ve beşinci sınıf ders kitaplarında ve öğretmen kılavuz kitaplarında yer alan metinler, öğrenci çalışma kitabından da yararlanılarak nitel araştırma yöntemine uygun olarak incelenmiş ve okuma türlerinin metinlere göre dağılımı tablolar halinde gösterilmiştir. Ayrıca bu kitaplarda, kendi aralarında ayrı ayrı karşılaştırılıp kullanılan okuma türleri genel bir tabloda gösterilmiş, doküman incelemesi yöntemiyle elde edilen bulgular yorumlanmıştır. Ders kitaplarındaki metinlerin işlenişi sürecinde kullanılan okuma türleri kısmen yeterli bulunmuştur.