turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Financial dollarization, monetary policy stance and institutional structure: The experience of Latin America and Turkey

oz FİNANSAL POLARİZASYON, PARA POLİTİKASI TUTUMU ve KURUMSAL YAPI: LATİN AMERİKA ve TÜRKİYE DENEYİMİ Uzun, Arzu Yüksek Lisans, iktisat Bölümü Tez Yöneticisi: Doç. Dr. Erdal Özmen Kasım 2005, 78 sayfa Ekonomideki belli başlı sektörlerin bilançolarının büyük bir bölümünün yabancı para cinsinden varlık ve yükümlülüklerden meydana gelmesi olarak tanımlanan finansal dolarizasyon, gelişmekte olan ülkelerde özellikle de Latin Amerika ve Türkiye'de çok yaygın bir olgudur. Finansal kırılganlığa yol açtığı ve para politikasının etkinliğini sınırlandırdığı için finansal dolarizasyonun neden ve sonuçları ve dedolarizasyon politikaları özellikle gelişmekte olan ülkelerde politika tartışmalarının ön sıralarında yer almaktadır. Bu çalışmanın amacı, 1990- 2001 dönemi itibariyle on Latin Amerika ülkesi ve Türkiye'deki şirketler kesimi varlık ve yükümlülük dolarizasyonunun belirleyicilerini araştırmaktır. Bu amaçla, çalışmada para politikası tutumunun, kurumsal yapının ve makroekonomik göstergelerin finansal dolarizasyon üzerindeki etkisi incelenmektedir. Panel veri tahminlerine dayanan sonuçlar, yüksek ve oynak enflasyon oranlarının ve yerel paranın değer kaybetmesinin firma varlık ve yükümlülüklerinin yabancı paraya kaymasına sebep olduğunu göstermektedir. Ayrıca, döviz kuru esnekliğinin, yükümlülük dolarizasyonunu azaltırken varlık dolarizasyonu teşvik ettiği görülmektedir. Son olarak da, yapılan ampirik çalışma finansal dolarizasyonun azaltılmasında enflasyon vıhedeflemesi uygulanmasının ve kurumsal yapının güçlendirilmesinin. önemli olduğu yönündeki hipotezi desteklemektedir.
Konjonktür teorileri ışığında Türkiye'de iş çevrimleri ve uygulanan ekonomi politikaları

Bu çalışmada global konjonktürel dalgalanmalar ve gelişmekte olan ülkelerdeki son zamanlarda meydana gelen başlıca konjonktürel dalgalanmalar teorik ve deneysel bir bakış açısı ile incelenmiştir. Türkiye'de son zamanlarda meydana gelen yerel ekonomik krizleri incelenmiştir. Bu bağlamda yerel krizlerle diğerlerinin benzerliklerini bulmaya ve Türkiye'de uygulanan ekonomi politikalarını açıklamaya çalıştım.
Avrasya Birliği'nin Türkiye için alternatif bir entegrasyon olabilirliğinin etüdü

Uluslararası iktisat literatüründe yer alan Gümrük Birliği ve Ekonomik Entegrasyon teorileri ülkelerin birbirleriyle olan ticaretinin sebebini ve etkilerini incelemektedir. Jacob Viner'in 1950'lerde öne çıkardığı Gümrük Birliği Teorisi iki ülke arasında ticaret yapılmasını inceleyen bir teoridir. Ülkeler arasında ekonomik birleşmelerin temeli de ilk bu teoriye dayanmaktadır. Türkiye bulunduğu konum itibariyle Avrupa Birliği, İslam İşbirliği Teşkilatı ve Ekonomik İşbirliği Örgütü gibi ekonomik entegrasyonlar da çeşitli girişimler içerisindedir. 2015 yılı itibariyle ekonomik entegrasyon teorisinin uygulamada en başarılı olduğu ileri sürülen Avrupa Birliği'nin hem kendi içerisindeki çıkmazları hem de Türkiye ile arasındaki tarihsel gelişim sonrası gelinen duraklama süreci araştırmacıları alternatif entegrasyon oluşumlarının gözlemlenmesi gerekliliğini öne çıkarmıştır. Bu bağlamda Avrasya Ekonomik Birliği oluşumunun fikirsel ve tarihsel gelişimi baz alınarak, tez kapsamında bu entegrasyonun Türkiye açısından ne derece uygulanabilir olduğu açıklanmıştır.
Gıda perakende sektöründe yoğunlaşmanın gıda sanayi firmalarına etkileri: Yeni kurumsal iktisat yaklaşımı

Bu çalışmada, gıda perakende sektöründe yoğunlaşmanın gıda sanayi firmalarına etkileri, yeni kurumsal iktisat yaklaşımı çerçevesinde incelenmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde, yeni kurumsal iktisat konularından, işlem maliyetleri, sözleşme teorisi, mülkiyet hakları ve asil-vekil teorisinden bahsedilmiştir. İkinci bölümde, Türkiye'de gıda perakende sektöründe yeniden yapılanma süreci ve sektörle ilgili yasal düzenleme tartışmalarına ve Dünya'da gıda perakende sektörünün güncel yapısına yer verilmiştir. Son bölümde ise, gıda perakende sektöründe yoğunlaşma etkilerini görebilmek açısından, Antalya, Afyon ve Mersin illerinde zincir marketlere ürün satışı yapan bazı gıda sanayi firmaları ile yapılan anket çalışmasından elde edilen bulgulara yer verilmiştir. Aynı zamanda perakendeci-sanayici ilişkisi YKİ açısından tartışılmıştır. Son olarak, gıda perakende sektöründe büyük market zincirlerinin yoğunlaşma oranının artmasının ve yüksek işlem maliyetleri nedeniyle artan dikey entegrasyonun, KOBİ'leri ve tedarikçileri olumsuz etkileyeceği sonucu ortaya çıkmıştır.
Essays on applied macroeconomics

Bu çalışma, FED müdahalesi ve gelişmekte olan ülkeler arasındaki ilişkiyi, S&P500getirisinin İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'na etkisini ve Türkiye'deki endüstriyel üretimbüyümesi ile Beşiktaş arasındaki bağlantıyı inceleyen üç çalışmadan oluşmaktadır. İkinci bölümde olay inceleme analizi kullanılarak FED müdahalesinin gelişmekte olan ülkelere etkisi incelenmektedir. Gelişmekte olan piyasalar endeksi göz önünde bulundurularakFED müdahalesi beş kategori altında gösterilmiştir. Üçüncü bölümde S&P 500 getirisininİstanbul Menkul Kıymetler Borsası'na etkisini aktif çatı altında incelenmektedir. Etkiyiyakalamak için blok özyineli VAR modeli kullanılmış, böylelikle S&P 500 endeksinin cari ve önceki değerlerinin İMKB getirisine etkisi incelenmiş ve İMKB getirisinin S&P500endeksine etkisi engellenmiştir. Günlük veri kullanılarak S&P500'e gelen pozitif bir şokunİMKB getirisini pozitif olarak 4 güne kadar etkilediği görülmüştür. Son bölümde Türkiye'deki endüstriyel üretim büyümesi ile popüler futbol Türk takımı Beşiktaş arasındaki bağlantı irdelenmiştir. Ampirik gözlem yapılarak Beşiktaş'ın Avrupa Kupalarındakibaşarısının endüstriyel üretim büyümesini arttırdığı görülmüştür. Bununla beraberdeplasmanda kazanılan maç, evde kazanılan maça göre endüstriyel üretimi daha çok arttırmaktadır. Öte yandan Türkiye liginde oynanan maçların endüstriyel üretime etkisi istatiksel bir kesinlik içermemektedir.
İnsani kalkınma ve ekonomik büyüme ilişkisi: Türkiye örneği

Ekonomik kalkınma yazımlarında insan merkezli kalkınma ve insani kalkınma giderek artan bir biçimde önemi artan ve gerek ekonomik gerekse siyasi çevrelerce çokca tartışılan ve önemsenen bir konu olarak görülmektedir. Bu nedenle çalışmada, insani kankınma endeksi, insani kalkınma endeksinin alt bileşenleri ve insani kalkınmanın kavramsal çerçevesi incelenmiştir. Özellikle, Türkiye'de HDI ve O'nun alt bileşenleri ele alınmıştır. Diğer yandan, Türkiye'de 1998- 2014 dönemi için insani kalkınma ve ekonomik büyüme ilişkisi test edilmiştir. Söz konusu analiz En Küçük Kareler Yöntemi kullanılarak yapılmıştır. Analiz sonucuna göre, Türkiye'de insani kalkınma ve ekonomik büyüme arasında istatiksel olarak anlamlı ve pozitif bir ilişki saptanmıştır. Bu çalışma, üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, insani kalkınma ve kavramsal çerçevesi üzerinde durulmuştur. Bu kapsamda, insani kalkınma kavramı ve insani kalkınmanın önemi, insani kalkınmanın tarihsel gelişimi, insani kalkınma endeksi ve söz konusu endeksin temel boyutları ile bunların hesaplama yöntemleri üzerinde durulmuştur. Bu bölümün son kısmında, teorik olarak insani kalkınma ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkiden bahsedilecektir. İkinci bölümde, Türkiye'de insani kalkınma konusu ele alınmıştır. Bu kapsamda, ilk olarak, Türkiye'de insani kalkınmanın tarihsel gelişimi ve aynı zamanda Türkiye'nin insani kalkınma seviyesinin genel durumu incelenmiştir. Bu bölümde, son olarak Türkiye'de insani kalkınma kapsamında istatistiki verilerden yararlanmak suretiyle bir değerlendirme yapılmıştır. Üçüncü ve son bölümde, Türkiye'de insani kalkınma ve ekonomik büyüme ilişkisi ekonometrik bir model çerçevesinde ampirik olarak incelenmiş ve çalışmanın sonucuna göre öneri sunulmuştur.
Türk endüstri ilişkileri sisteminde grevler ve ekonomik etkileri: Karşılaştırmalı bir yaklaşım

1980 sonrası dönemde işçi sendikalarının grev uygulamalarının ekonomik değişkenler ve ülke ekonomisinin genel performansı üzerindeki etkileri birçok araştırmacının ilgisini çekmiştir. Bu alandaki araştırmalar genellikle gelişmiş Batılı ülkelerde başlatılmış olmakla birlikte, 1980 sonrası Türkiye'sinde sendikal grevlerin etkisini incelemeye yönelik araştırmalara ilgi artmıştır. Günümüzde Türk endüstri ilişkileri sistemi ve işçi sendikacılığı yeni bir döneme girmiştir. 1980 sonrası ortaya çıkan ekonomik gelişmeler endüstri ilişkileri sistemine, işçi sendikacılığına ve grev uygulamalarına yeni bir boyut kazandırmıştır. Bu çalışmanın birinci bölümünde Türk endüstri ilişkileri sisteminin genel yapısı incelendikten sonra, Türk endüstri ilişkileri sistemini oluşturan ve etkileyen faktörler ele alınmıştır. Bu bölümde Türk endüstri ilişkileri sistemini etkileyen faktörlerin sosyo-ekonomik ve yasal unsurlardan oluşan karmaşık bir yapı sergilediği ortaya konmuştur. İkinci bölümde, endüstri ilişkileri sistemi ve işçi sendikaları arasındaki ilişki incelenmiştir. Bu çerçeve içerisinde, Türk işçi sendikacılığının yapısı ve sendikalaşmış işgücünün değişik kriterler yönünden değerlendirmesi yapılmıştır. Üçüncü bölümde, Türkiye'deki işçi grevleri kamu ve özel sektör ayırımı çerçevesinde ilgili kavram ve kriterlerin esas alınmasıyla ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir. Bu bölümün amacı, 1980 öncesi dönemin yanı sıra, esasen 1980 sonrası dönemde kamu ve özel sektör ayırımında farklı iş kollarında, farklı dönemlerde yapılan grevlerin karşılaştırmalı bir şekilde incelenmesini sağlamaktır. Dördüncü bölümde, Türkiye ve veri temin edilebilen OECD ülkelerinde grev uygulamalarının analizi ve karşılaştırması yapılmıştır. Beşinci bölümde uygulanan ekonometrik tekniklerle Türk endüstri ilişkileri sisteminde grevlerin ekonomik değişkenler üzerindeki etkileri ve grev uygulamalarım etkileyen değişkenler belirlenmiştir. Son olarak, altıncı bölümde varılan sonuçların genel değerlendirmesi yapılmış ve önümüzdeki yıllarda grev uygulamaları karşısında alınabilecek önlemler ve izlenecek stratejiler hususunda bazı tavsiyelerde bulunulmuştur. Bu araştırma da varılan temel sonuçlar aşağıdaki gibi özetlenebilir: Öncelikle, sosyo-ekonomik açıdan işçi sendikalarının önemli kuruluşlar olduğu kabul edilmekle birlikte, sendikal grevlerin Türk ekonomisinin genel performansı üzerinde olumsuz etkilere neden olduğu sonucuna varılmıştır. Bu sonuca, elde edilen verilerin doğruluğuna ve uygulanan analiz sonuçlarına bağlı olarak ulaşılmıştır. Grev uygulamalarının minimuma indirilebilmesi amacıyla işçi sendikaları ile işverenler arasında karşılıklı anlayış içinde işbirliğinin ve uygun makroekonomik politikalarla genel ekonomik dengenin kurulması gerektiği sonucuna varılmıştır. VII
Küreselleşmenin kalkınma açısından yoksulluğa etkisi: Yükselen ekonomiler ve Türkiye örneği

Son yıllarda küreselleşme yoksulluk ilişkisi iktisat yazınında oldukça tartışılan ve görüş birliğine varılamamış, gündemden düşmeyen konulardandır. Bu çalışmanın amacı; öncelikle küreselleşme ve yoksulluk kavramlarını irdeleyerek Türkiye'nin de içinde yer aldığı, literatürde Yükselen Ekonomiler olarak geçen, iktisadi yapıları birbirine benzeyen ülkeler üzerinde küreselleşmenin yoksulluk üzerindeki etkilerini; panel veri tekniğiyle analiz edip; küreselleşme sürecinde Türkiye'deki yoksulluğu veriler eşliğinde incelemektir. 24 Yükselen Piyasa Ekonomisine uygulanan panel veri analizi sonucunda; analizde kullanılan yoksulluk göstergelerinden sağlık, eğitim harcamaları ve yoksulluk sınırı olarak analize dahil edilen milli gelirle küreselleşmenin negatif korelasyon içinde olduğu görülmüştür. Ayrıca çok boyutlu yoksulluk endeksi olarak analizde kullanılan İnsani Gelişme Endeksi ile küreselleşme arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. 1970'li yıllarda gelişmiş ülkelerde pazarların doyuma ulaşmasıyla durgunluğa giren gelişmiş ülke ekonomileri ve sonrasında petrol şoklarıyla başlayan ekonomik krizin küresel niteliğe dönüşmesine karşın Refah Devleti uygulamalarının krizlere reçete olamamasıyla, önce gelişmiş ülkelerde sonra da gelişmekte olan ülkelerde neo-liberal ekonomi politikaları uygulanmaya başlamıştır. Türkiye ekonomisinde; 24 Ocak 1980'de alınan 24 Ocak 'İstikrar Kararları' paketiyle ekonomisini dış pazarlara açarak, ithal ikameci sanayileşme politikalarından ihracata dayalı sanayileşme politikalarına geçmişştir. Türkiye; 1980 sonrası uluslararası piyasalara entegre olma sürecinde; ekonomisinde pek çok yapısall değişikliğe gitmiş; kamu sektöründe özelleştirme, işgücü piyasalarında esnek istihdam uygulamaya başlanmış ve dalgalı bir seyir izleyen ekonomik büyüme ve artan bir eğilim çizen işsizlikle karşılaşılmıştır.
Türkiye'de cari açık ve finansmanın kalitesi (2002-2016)

Günümüzde Türkiye ekonomisinin en önemli sorunlarından biri yüksek cari işlemler açığıdır. Cari açık, Türkiye'de 2000'li yıllarda büyük artış göstermiştir. Bu noktada yurtiçi tasarrufların yetersizliği, üretim ve ihracatın ithalata bağlılığı, enerji kaynaklarında dışa bağımlılık, değerli reel kur, dış ticaret hadleri, finansal piyasaların genişlemesi ve rekabet gücünün düşüklüğü cari açığın derinleşmesinde önemli rol oynamıştır. Özellikle 2002 sonrası cari açıktaki aşırı yükselişler; bu dönemde açığın nedenlerinin, finansman kalitesinin ve sürdürülebilirliğinin incelenmesini gerekli kılmaktadır. Bu bağlamda, çalışmanın amacı 2002- 2016 arasında Türkiye'de cari açığın nedenlerini ve gelişimini analiz etmek ve finansmanın kalitesini göstermektir.
Bölgesel kalkınmada kalkınma ajanslarının rolü: Marka örneği

Endüstri devrimiyle başlayan makineleşme süreci, dünya üzerinde belirli bölgelerde yoğunlaşmaya ve o bölgelerin diğer bölgelere kıyasla daha fazla gelişmesine sebep olmuştur. 1900'lerin başında ciddi boyutlara ulaşan farklılıklar, günümüzde de ülkelerin büyüme ve kalkınmasını yavaşlatan bir sorun haline gelmiştir. 1933 yılında Amerika'da kurulan TennesseValleyAuthority bölgeler arasında meydana gelen farklılıkları azaltmak için yapılan ilk çalışma olmuştur. Daha sonralarda İkinci Dünya Savaşı'nın olumsuz etkilerini yok etmek için yeniden yapılanma faaliyetleri sonucu Avrupa'nın birçok bölgesinde politika üreten oluşumlar ortaya çıkmıştır. Bilhassa 1950'li yıllarda kendini göstermeye başlayan küresel rekabetçi ekonomiler, yerel ölçekte işbirliğini gerekli kılan bazı oluşumları hemen hemen zorunlu hale getirmiştir. Bölgesel Kalkınma Ajansları da bu oluşumlar içerisinde bölgeler arası farklılıkları azaltmada dikkat çekici bir formül olmuştur. Türkiye'de bölgesel kalkınma ajansları, 2000'li yıllarında başında AB'ye üyelik sürecinin hızlanmasıyla eşanlı bir ivme kazanmıştır. Konu kapsamında hazırlanan çalışma, Türkiye'de Bölgesel Kalkınma Ajanslarının ulusal kalkınma planları çerçevesinde belirlediği stratejilere dayanılarak yapılan planların, bölge üzerindeki etkisini inceleme amacıyla ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada, Türkiye'de bölgesel kalkınma ajanslarının gelişimi ve uygulanması hakkında bilgiler verilerek 26 ajanstan biri olan, Doğu Marmara Kalkınma Ajansı'nın yapısı ve faaliyetleri değerlendirilmiş, bölge kalkınması olan etkileri incelenmiştir. Ajansın 2010 ve 2016 yılları arasında yapmış olduğu Proje Destekleme faaliyetlerinin bölge kalkınması üzerine etkisi; İthalat, İhracat ve Gayri Safi Yurt İçi Hasıla gibi göstergeler ışığında Granger Nedensellik Testi ve En Küçük Kareler Yöntemi analiz edilmiştir. Yapılan değerlendirmeler neticesinde, ajansın bölgesel kalkınma üzerine olumlu etkileri ekonometrik analizlerle desteklenmiştir. Kısa dönemde bölge içerisinde ortaya çıkan olumlu tablo, ajansın bölge gelişiminde kilit bir rol oynadığını göstermektedir. Uzun dönemde sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin gerçekleşmesi için itici bir güç olacağı düşünülmektedir.
Türkiye'de ulusal planlama anlayışında dönüşüm:1980 sonrası sürecin dinamikleri üzerine bir değerlendirme

1980 yılı Türkiye için pek çok açıdan dönüm noktasıdır. Başlangıçta bir istikrar programı gibi görünen 24 Ocak Kararları bir dönemin bittiğinin, yeni bir dönemin ve önceki dönemden oldukça farklı politikaların başlangıcının habercisi olmuştur. Sanayileşerek kalkınmaya odaklanmış ithal ikameci süreç, yerini dışa açık ve serbest pazar ekonomisini öngören politikalara bırakmıştır. Bu amaçla sosyo-ekonomik yapı siyasi ve hukuki olarak değişime uğramaya başlamıştır ve AB güdümlü politikalar 1980'lerden günümüze etkinliğini devam ettirmektedir. Neo-liberal politikaların uygulanmaya başlandığı 1980 sonrası süreç ve bu dönemin gelişmeleri çalışmanın temelini oluşturmaktadır. Sanayi planlarıyla yola çıkan ve son dönem planlarını AB mali yardımlarına göre yapan Türkiye, ulusal dinamiklerini bir tarafa bırakarak, tamamen dış kaynaklı iktisat politikalarıyla kalkınma trenine yetişmeye çalışmaktadır.
Küreselleşme ve yeni-sağ politikalar ekseninde Türkiye'de tarım sektörünün dönüşümü

Bu tez çalışmasında, Türkiye tarım sektöründe 1980'li yıllarla birlikte başlayan dönüşüm incelenmiştir. Çalışmanın odaklandığı temel sorunsal, 1980'lerden itibaren artarak süregelen, Küreselleşme olgusu ve Yeni-Sağ politikaların, Türkiye'de tarım sektöründe nasıl bir yapısall dönüşüm yarattığı, olmuştur. Bu amaçla tarihsel bir süreç içerisinde birinci bölümde, tarım sektörünün niteliği ve dünyadaki gelişimi incelenmiştir. İkinci bölümde küreselleşme, yeni-sağ politikalar ve bu yaklaşımın tarım sektörüne ilişkin müdahaleleri incelenmiştir. Üçüncü bölümde, Türkiye tarım tarihi, Osmanlı ve Türkiye tarımı ve politikaları, dördüncü ve son bölümde ise, 1980 yılından itibaren tarım politikalarındaki ve tarımsal yapıdaki dönüşüm incelenmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgular, 1980 sonrasında girilen sürecin, tarım sektörü açısından bir çöküş yarattığı yönünde olmuştur. Özellikle Küreselleşmenin yaşandığı ve yeni-sağ politikaların uygulandığı bu dönemde, Türkiye'nin gerçek ve etkin bir tarım politikasının olmadığı sonucuna varılmıştır. Bu çöküşün durdurulması, kendine yeterliliğin sağlanması ve gıda güvenliği için, yeniden ve etkin bir kamusal üretim/müdahale ile ulusal bir tarım politikası oluşturulması gerekliliği ortaya çıkmıştır. Bu çerçevede, yeni bir tarım politikası oluşturulurken, küreselleşme sürecinin ülkeyi net ithalatçı pozisyonuna sokan yapılanmalarının ve yeni-sağ politikaların sorgulanması ve bu politikaların terk edilmesinin gerektiği sonucuna varılmıştır.
Küresel finansal kriz ortamında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası para politikası

Sermaye hareketlerinin serbestleşmesi ve ekonomik küreselleşmenin tüm dünya ekonomilerini kapsayacak şekilde artması, bir ekonomide yaşanan sorunların tüm dünya ekonomilerine yayılmasını mümkün kılmaktadır. 2007 yılında ABD'de başlayıp kısa sürede başta gelişmiş ülkeler olmak üzere tüm dünyayı etkileyen ve etkilerinin uzun süre devam etmesi beklenen küresel finansal kriz, beklendiği üzere Türkiye ekonomisinde de finans piyasalarından başlamak üzere etkisini göstermiştir. Gelişmiş ve gelişmekte olan her ülkede olduğu gibi Türkiye'de de krizin ortaya çıkardığı hasarları onarma ve yeni bir krize yol açabilecek riskleri sınırlandırma gerekliliği ortaya çıkmıştır. Çalışmada, bu kapsamda ortaya çıkan gereklilik üzerine TCMB'nin kriz ortamında verdiği politika tepkileri, diğer kamu kuruluşlarının aldığı tedbirler ve uluslararası girişimlerle birlikte değerlendirilmektedir.
2000'li yıllarda Afganistan'ın dış ticaret stratejisi

Bu araştırmada Afganistan'ın 2000 yıllarındaki dış ticaret stratejisi incelenmeye çalışılmıştır. Bu amaçla birkaç kriter kullanılarak Afganistan'ın dış ticaret performansı, çalışmaları ve politikaları incelenmiş ve bu stratejiler sınıflandırılarak gelecekte daha iyi bir planlama yapılması için zemin oluşturulmaya çalışılmıştır. Bu çalışmanın sonuçları geçmişş 15 yıllık dönemde Afganistan'ın Net İhracat Geliştirme Stratejisi ve daha sonra Korumalı İhracat Geliştirme stratejisini kullandığını göstermektedir. Afganistan 2003- 2011 yılları arasında, serbest ithalat politikası uygulamış ve aynı zamanda ihracatı teşvik etmiştir. 2012- 2017 yılları arasında, Afganistan bebek sanayisinin korunmasına ve ihracatın teşvik edilmesi ve artmasına odaklanmıştır. Aslında iç piyasada yerli firmalar üretim için koruma altında alınmakta ve ihracat ile global rekabete teşvik edilmektedir. Ayrıca yerli ve yabancı yatırımlar, ithalat ve ihracat bileşenleri, iktisadi kriterler ve tarifeli ve tarifesiz engeller incelendiğinde; Afganistan Devleti'nin bu stratejileri uygulamakta başarılı olmadığını göstermektedir.
Ortak para biriminin dış ticaret üzerindeki etkisi:Türkiye - Avrupa Birliği örneği

Avrupa Birli i günümüzdeki entegrasyon örnekleri içinde en gelimiolanlardan birisidir. Balangıçta gümrük birliini hedef alan Avrupa Birli i zamanlaortak politikalar geli tirmi ve uygulanmıştır. Bretton Woods Sistemi'nin sona ermesiyle Avrupa ülkeleri arasında ekonomik ve parasal birliin salanması da kaçınılmaz olmu tur. 1 Ocak 2002'de uzun bir süreç sonrasında Euro'nun dolanımagirmesi uluslararası para sistemi için ve di er ülkeler için önemli bir gelimedir. Birlik üyesi ülkelerin ulusal para birimleri tedavülden kalkmı ve yerlerini ortak para birimi Euro'ya bırakmılardır. Euro ile ba layan deiimden en çok etkilenen ülkelerden birisi de Türkiye'dir. Çünkü; Türkiye'nin dışticaretinde Avrupa Birliiüyesi ülkelerin önemli bir payı bulunmaktadır. 1 Ocak 1996 tarihinde Avrupa Birliği ile Gümrük Birli i Protokolünü balatan Türkiye'nin aday ülke süreci devam etmektedir. Ekonomik ve parasal birlik yolunda Maastricht Kriterleri'ne uyum önemtaımaktadır. 3 Ekim 2005 tarihinde üyelik için müzakerelere balanmasıyla zaman içinde ekonomik ve parasal birlie yönelik kriterlerin de uygulanması gerekmektedir. Bu çalımada Gravity Modeli yardımıyla ekonomik ve parasal birliin Türkiye ekonomisinde özellikle dışticaret üzerindeki olası etkisi ele alınmaktadır.
Ham petrol fiyatlarının enflasyona etkisi: Türkiye örneği

Ekonomi literatürün de petrol fiyatları ile ekonomi arasındaki ilişki ağırlıklı olarak 1970'li yıllarda oraya çıkan petrol krizleri sonucu incelenmeye başlanmıştır. Bu dönemde yaşanan arz şokları petrol bağımlısı ülkeleri oldukça olumsuz etkilenmiştir. Yaşanan bu olumsuzluklar araştırmacıları petrol fiyatları ve ekonomi arasındaki ilişkiyi incelemeye yöneltmiştir. Ülkemizde de petrol fiyatları ile diğer makroekonomik değişkenler arasındaki ilişkiyi inceleyen birçok çalışma yapılmıştır. Bu çalışmada, ham petrol fiyatlarının enflasyon üzerindeki etkisi incelenmeye çalışılmıştır. Çalışmada kullanılan ham petrol fiyatları verisi US Energy Information Administration'dan elde edilmiş olup brent petrol spot piyasa fiyatı kullanılmıştır. Üretici fiyat endeksi ve sanayi üretim endeksi verileri Türkiye İstatistik Kurumu ulusal hesaplardan elde edilmiştir. Bu doğrultuda ilk olarak genel petrol piyasasının genel yapısı ve petrol fiyatlarının gelişimi hakkında bilgiler verilmiş olup Türkiye'de petrol piyasası ve fiyat oluşumları üzerinde durulmuştur. Çalışmada ayrıca enflasyon ve enflasyon nedenleri üzerinde durulmuş, maliyet enflasyonu ve petrol fiyatları arasındaki ilişki açıklanmaya çalışılmıştır. Çalışmanın uygulama kısmında serilerin durağanlığını belirlemek için birim kök testleri yapılmıştır. Yapılan ADF ve PP birim kök test sonuçlarına göre serilerin I(1) düzeyinde yani birinci farkta durağan olduğu anlaşılmıştır. Daha sonra serilerin birinci fark değerleri kullanılarak yapılan VAR analizi ile nedensellik analizinde kullanılacak ideal gecikme uzunlukları belirlenmiş ve seriler arasında ikili gruplar halinde Granger nedensellik testi yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre ham petrol fiyatlarının üretici fiyat endeksi ve sanayi üretim endeksinin nedeni olduğu belirlenmiştir. Yapılan etki tepki analizi ve varyans ayrıştırma analizi sonuçları da bulguları doğrular şekilde çıkmıştır.