turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Küçük Asya sikkelerinde grifon tasvirleri

İKüçük Asya Sikkelerinde Grifon Tasvirleri? adını taşıyan bu tezde İ. Ö. 6. yüzyılın başından İ. S. 3. yüzyıla kadar uzayan dokuz asırlık süreçte Küçük Asya nümismatiğinde karşımıza çıkan Grifon betimlemeleri ikonografik ve dinsel anlamları açısından ele alınmıştır. İ. Ö. 4. bin yıldan itibaren Ön Asya tasvir sanatlarında görmeye başladığımız arslan vücutlu, kanatlı, arslan veya kuş başlı fantastik bir yaratık olan Grifon, aynı coğrafyada karşılıklı etkileşimlerin ve uyarlamaların ağında binlerce yıl mitolojik ve sanatsal gelişimini sürdürdükten sonra İ. Ö. 8. yüzyılda, aynı kültürel ilişkilere bağlı olarak, Hellen sanatına aktarılmıştır. Doğulu özelliklerinin bağlamından kopmadan farklı ve zengin içerikli uygulamalarda yüzlerce yıl daha popülerliğini koruyup kullanılmış; taşa, pişmiş toprağa, madeni eserlere, anlamsal içeriği güçlü ikonografik detaylarla işlenmiş; antik literatürde, şairlerin, coğrafyacıların, filozofların eserlerinde kendisine dair pek çok iz bırakmıştır. Grifon figürleri sikkenin icad edildiği dönemleri takiben, İ. Ö. 7. yüzyılın sonları veya 6. yüzyılın başlarından itibaren Batı Anadolu kentlerinin sikkelerinde temel bir tip olarak görünmüş, kimi kentlerde yüzlerce yıl, kimi kentlerde belirli dönemlerde sürekli kullanılmıştır. Bu kullanımın salt dekoratif amaçlarla değil, belli kültlerle anlamlı ilişkiler içerisinde ortaya konulduğu anlaşılmaktadır. Çalışma kapsamında figürün en eski kaynaklarına göndermeler taşıyan bu durumu, sikkelerin çeşitliliği içerisinde antik kaynaklara, mimariye veya eskiçağ bilimlerinin sunduğu diğer kanıtlara dayanarak ortaya koymaya çalıştık. Her ne kadar Akdeniz havzasında pek çok yerde karşımıza çıksa da heykel, mühür veya vazo resimlerinde olduğu gibi nümismatik kaynaklar itibariyle de en erken örnekleri ve en büyük çeşitliliği Küçük Asya coğrafyası içermektedir. Bu sebeple, Batı ve Güney Anadolu'nun kıyı kentlerinden Phrygia ve Kappadokia gibi iç bölgelere değin pek çok kentin Arkaik Çağdan Roma İmparatorluk Çağına dek uzayan darp tarihi içinde en anlamlı resimlerden biri, şüphesiz bu karışık yaratığa aittir.
Klazomenai HBP sektörü M. Ö.4. yüzyıl tabakalarının değerlendirilmesi

Klazomenai Hamdi Balaban Presi Alanı'ndaki Klasik Dönem yerleşmesinin üç farklı evresi bulunmaktadır. M. ö. 420/ 410 yıllarına tarihlenen ilk evre, olasılıkla antik yazarlardan Thukydides'in hakkında bilgi verdiği Polikhne'dir. Çok dar bir alanda tespit edilen ikinci evre ise M. ö. 5. Yüzyılın sonlan - M. ö. 4. Yüzyılın ilk çeyreğine aittir. Alanın geniş çaplı iskanı üçüncü evreyi temsil etmektedir ve M. ö. 4. Yüzyılın ikinci çeyreğinde, basileia tarafından gerçekleştirilmiştir. Doğuya bakan bir teras duvarının batısında inşa edilen yapı doğu-batı istikametinde yerleştirilen üç adet prostaslı evden oluşmaktadır. Basielaia tek bir mimari proje kapsamında inşa edilmiş ve inşaat faaliyetleri sırasında HBP Alanı' nm tamamı yeniden organize edilmiştir. Yapının mekanlarında kullanılan tesviye dolguları içerisinde ele geçen seramik buluntular, yapının M. ö. 4. Yüzyılın ikinci çeyreğinde inşa edildiğini göstermektedir. HBP Alanı'ndaki iskan M. ö. 4. Yüzyılın ortalarında sona ermiştir. Klazomenai'deki diğer sektörlerde karşımıza çıkan eşitlikçi şehir planını bozan basileia Aineias Taktikos'un hakkında bilgi verdiği Tyran Python'a ait olabilir. Basileianın inşa edildiği M. ö. 4. Yüzyılın ikinci çeyreği satrap isyanlarının gerçekleştiği bir dönemdir. Bu karışıklık ortamından faydalanan Python kentte yönetimi ele geçirmiş ve basileiayı inşa ettirmiş olmalıdır. Yapının kısa ömürlü olması ve ağır biçimde tahribata uğrayarak son bulması ayrıca Python'un hakimiyetinin de kısa ömürlü olduğunu göstermektedir.
Van-Yoncatepe Kalesi ve Nekropolü'nde ortaya çıkarılan Erken Demir Çağı çanak çömleği

oz Urartu Krallığı'nın Arkaik çağını oluşturan M. O. XIII. ve IX. yüzyıllar arasında Assur yazılı kaynaklan Uruadri ve Nairi Halklarından bahsetmişler, ancak bu döneme ait yeterli arkeolojik veriler bulunamamıştır. Erken Demir Çağı kültürü daha çok Nekropol alanlarından ortaya çıkan malzemelerle tanınmaktadır. Yoncatepe Kalesi ve Nekropolü'nde yapılan kazılarda Erken Demir Çağı ile ilgili veriler elde edilmiştir. Yoncatepe'de ortaya çıkartılan çanak çömleklerin Erken Demir Çağı ile ilgili bilgiler vereceği düşünülmektedir. Çalışmamızın konusunu oluşturan keramikler incelenip çizimleri ve tanımları yapılmıştır. Çizimler 1/4 oranında küçültülerek levhalar hazırlanmıştır. Keramiklere toplandıkları yıllara göre envanter, etütlük ve kazı numaralan verilmiştir. Katalogta kullanılan renk tanımlamaları için ortak bir renk. terminolojisinin oluşturulması için Munsell Renk Katalogu kullanılmıştır. Tezin konusunu oluşturan keramiklerde katkı maddesi olarak kum, mika ve kireç kullanılmıştır. Bu maddeler boyutlarına göre ince, orta ve iri olarak isimlendirilmişlerdir. Keramikler, gruplanırken kronolojiyi sağlıklı izleyebilmek amacıyla buluntu yerlerine göre değerlendirilmiştir. Kapların gruplandırılmasında çıktığı yerin ilk iki ya da üç harfi ve kap tipini belirten kısaltmadan oluşan bir kod verilmiştir. Daha sonra kabın ağız kenarı ve profiline göre ana gruplar belirlenmiş ve bunlar Arap rakamları ile belirtilmiştir. Her grubun alt grubu oluşturularak bunlar da küçük harf ile gösterilmiştir. Alt grupların kendi içindeki sınıflandırılması ise Romen rakamları ile yapılmıştır.
Kuzey Pisidia Bölgesi'nde askeri yerleşime bir örnek: Kapıkaya

Antik Dönem'deki adı bilinmeyen Kapıkaya yerleşmesi Isparta İli'nin güneydoğusunda, Güneyce Köyü'nün 3 km. güneybatısında yer alır. Kapıkaya, Hellenistik Dönem'de Pisidia'da kurulmuş önemli askeri yerleşmelerden biridir. Bu çalışmada Kapıkaya'nın konumu, yerleşmenin savunmaya yönelik özellikleri, Hellenistik Dönem'in bu bölgede siyasi ve askeri gelişmeleri bağlamında ele alınmıştır. Kapıkaya Pisidia bölgesinde tek başına bir askeri yerleşme olmayıp, güneyden kuzeye uzanan, birbiriyle bağlantılı ve bölgenin genel savunmasını sağlayan bir dizi askeri yerleşmeden biridir. Bu olgudan yola çıkılarak Kapıkaya'nın savunma sistemi incelenirken Pisidia bölgesinde bulunan Sandalion, Prostanna, Mallos gibi Hellenistik Dönem'de yakın çevresinde kurulmuş diğer askeri yerleşmelerin savunma sistemleri de ele alınmıştır. Kapıkaya, savunma amaçlı kurulmuş diğer Hellenistik askeri yerleşmeler gibi Roma İmparatorluk Dönemi'nde önemini yitirmiş, ancak Geç Antik Dönem'den itibaren yeniden önem kazanmıştır. Kapıkaya'nın savunması büyük oranda fiziki coğrafyasının sunduğu olanaklarla sağlanmıştır. Yerleşmede doğal savunma olanakları yanında kentin savunma açısından zayıf bölgeleri de göz önünde bulundurularak buralarda ne türden savunma önlemleri alındığı tespit edilmiştir. Bu bağlamda kentte savunması zayıf noktalarda hangi savunma yapıları olduğu incelenmiş, izleri zor tespit edilen veya edilemeyen yapıların da ne şekilde olması gerektiği konusunda önerilerde bulunulmuştur. Kapıkaya çevresinde yaşayanların bilgisinden yararlanılarak Kapıkaya coğrafyasında yer alan tepeler, boğazlar ve tarım arazileri adlandırılarak bu sahanın topografik tanımlanması kolaylaştırılmıştır.
Integration of archaeological sites with urban life in the metropolitan city centres: the case of agora of Smyrna/İzmir

Bu tez, metropol kent merkezlerindeki arkeolojik alanların kent yaşamı ile bütünleşmesine yönelik parametreleri belirlemeyi amaçlamaktadır. Örnek olarak Smyrna Agorası seçilmiştir. Tezin yöntemi beş aşamadan oluşmaktadır: Literatür taraması, arşiv araştırması, fiziksel ve sosyal araştırma, Delphi çalışması ve istatistiksel değerlendirme. Delphi çalışması, bütünleşme kriterlerini ve ağırlıklarını tanımlamak için kullanılmıştır. Kentlilerin alan ile bütünleşme kapsamını ve bütünleşme seviyesini belirlemek amacı ile korelasyon ve regresyon analizi yapılmıştır. Bütünleşme kriterlerinin literatür, sosyal araştırma ve Delphi çalışması gibi farklı kaynaklardan gelen bilgilerle sıralı şekilde uyumlandırılması bu çalışmayı önceki çalışmalardan ayırmaktadır. Yapılandırılmış iletişim tekniği ile kriter ağırlıklarının belirlenmesi, bütünleşmenin öne çıkan yönlerine önem atfetmeyi mümkün kılmıştır. Bütünleşme kavramlarını tanımlamak için her bir kriterin göstergeleri netleştirilmiş ve bütünleşme kriterleri sınıflandırılmıştır. Bu şekilde hiyerarşik bir yapıya sahip bütünleşme çerçevesi geliştirilmiştir. 'Fiziksel erişime sahip olmak', 'Sosyal kullanımlara sahip olmak', 'İyi sunulan bir arkeolojik alan olmak', 'İyi yönetilen bir arkeolojik alan olmak' ve 'Arkeolojik alanın korunmasına yönelik kamuoyu ilgisinin olması' önemli bütünleşme kavramları olarak belirlenmiştir. Alanın 'Çevresine fayda sağlaması', 'Nitelikli bir kentsel alanla çevrili olması' ve 'Alan çevresi hakkında farkındalık ve olumlu algılar' gibi yeni bütünleşme kavramları belirlenmiştir. Agora örneğinde 'Arkeolojik alanın korunmasına yönelik kamuoyu ilgisinin olması' en önemli bütünleşme kavramı iken 'Çevresine fayda sağlaması' en az önemli bütünleşme kavramıdır. Agora'nın kent yaşamıyla bütünleşme düzeyi ve kentlilerin siteyle bütünleşme düzeyi orta düzeyde bulunmuştur.
M. Ö. II. binyıl'da Doğu Anadolu boyalı seramik kültürü ve çevre bölgelerle ilişkileri

Bu tezde Doğu Anadolu, Kuzeybatı ve Kuzey Merkezi İran, Nahçıvan, Gürcistan, Ermenistan ve Azerbaycan yaygınlaşan boya bezemeli seramik incelenmiştir. Söz konusu seramik, M. Ö. III. Binyıl'ın sonları ve M. Ö. II. Binyıl'da yukarıda adı geçen bölgelerde yaygınlaşmıştır. Bu bölgeler genelde dağlık iklimine sahipler ve buradaki çoğu yerleşimler mezarlıklardan oluşmaktadır. Ancak daha güney bölgelerde özellikle Urmiye ve Aras kıyıları, daha sıcak hava koşullarına sahipler. Bu bölgelerde yerleşim yerlerine de sıkça rastlanır. Bu seramik geleneğinin kronolojisi tam olarak belirlenmemiştir. Ancak 'Kura-Aras' ve 'Erken Demir Devri' kültürleri arasındaki dilimde yerleştiği bellidir. Bu tezde, OTÇ 1, OTÇ 2 ve GTÇ evreleri altında, bu konu incelenmiştir. Orta Tunç Çağı 1: Bu evremin tarihi M. Ö. 2200- 2000 yılları arasındadır. Bu evrede boya bezemeli seramik az bulunur. Boyalılar ise monokrom olarak, Dark on Buff biçiminde yapılmışlar. Orta Tunç Çağı 2: Bu evremin tarihi M. Ö. 2200- 1550 yılları arasındadır. Bu evrede monokrom ve polikrom boya bezemeli seramikler yaygındır. Geç Tunç Çağı: Bu evre, önceki evrenin devamıdır. Bu evrede insan ve hayvan figürleri real biçiminde yaygınlaşmıştır. Bu tezde söz konusu olan seramik kültürü, beş alt seramik gelenek bölgesinde incelenmiştir. Bunlar: 'Van-Urmiye alt seramik gelenek bölgesi', 'Tazekand alt seramik gelenek bölgesi', 'Sevan-Uzerliktepe alt seramik gelenek bölgesi', 'Trialeti alt seramik gelenek bölgesi' ve 'Sagzabad alt seramik gelenek bölgesi'.
Smyrna agorasında ele geçen Terra sigillata ve geç Roma seramiği

Smyrna Agorasında 2000- 2005 yılları arasında yapılan çalışmalarda bulunmuş olan terra sigillata ve geç roma kırmızı astarlı seramikleri çalışma konusu kapsamındadır. Çalışma içerisinde 643 parça değerlendirilmiştir. Terra sigillata seramikleri İÖ. ikinci yüzyılın ortalarından itibaren K. Suriye ve Doğu Akdeniz çevrelerinde üretilmeye başlanmış bir seramik grubudur. Terra sigillataların üretimi İS.3. yüzyılın ortalarına kadar devam etmiştir. Terra Sigilata seramik grubu Doğu ve Batı olmak üzere iki ana gruba ayrılmaktadır. Doğu sigillataları, A, B ve C olarak üç türe ayrılmaktadır. Batı sigillataları ise İtalyan ve Gaul olmak üzere başlıca iki türe ayrılmaktadır. Smyrna'da yapılan çalışmalarda bu türlerin dışında Smyrna üretimi sigillataların da var olduğu görülmüştür. Smyrna kenti terra sigillata buluntuları içerisinde en yoğun grubun DSC grubuna ait olduğu görülmektedir. Sigillataların en yoğun tarihlendikleri dönem, İS.2. yüzyıldır. Geç roma kırmızı astarlı seramikleri ilk olarak K. Afrika'da terra sigillata seramiklerine alternatif olarak İS.1. yüzyılda üretilmeye başlamıştır. İS.4. yüzyılın sonlarında Batı Anadolu'da Phokaia kentinde bu grup dahilinde seramikler üretilmeye başlamıştır. Geç roma kırmızı astarlı seramiklerinin İS.7. yüzyılın ilk yarısına kadar üretimleri devam etmiştir.
Trade relations of ancient Burgaz from Archaic to mid of 4th centuries: The amphorae evidence within the domestic contexts

Ticari amphoralar bir merkezden diğerine tarımsal artı ürünlerin taşınmasını sağlayan büyük boyutlu kaplardır. Bu yüzden, ticari amphoralar antik çağ ekonomisini yorumlamada önemli bir kaynaktır. Bilindiği gibi, Datça Yarımadası'ndaki Knidos, İ. Ö. 4. yy'dan itibaren önemli bir şarap üretim ve ihracat merkezi olagelmiştir. Burgaz'da devam eden kazılarda Knidos amphoralarının erken tipleri ile şarap ve zeytinyağı ticareti ile uğraşan diğer merkezlerden gelen amphoralar yoğun olarak ele geçmişştir. Bu çalışmanın amacı Burgaz'ın diğer merkezlerle olan ticari bağlarını ortaya koymak kadar Kinidos amphoralarının erken tiplerini de tanıtmaktır. Bu amaçları gerçekleştirmek için, Burgaz'da, 1993- 2009 yılları arasında kazılmış olan konut alanlarından ele geçirilen amphora parçaları kullanılmıştır. Amphoraların tipolojik olarak çalışılmasının yanı sıra değişen ticari ilişkileri göstermesi için istatiksel olarak da değerlendirilmesi yapılmıştır. Elde edilen verilerinden, Burgaz'da; Korinth, Milet, Samos ve Kıbrıs amphoralarının İ. Ö. 7. yy'dan, Chios ve Thasos amphoralarının İ. Ö. 6. yy'dan, Kos ve Rhodos amphoralarının İ. Ö. 4. yy'dan itibaren ithal edildiği sonucuna varılmıştır. Burgaz İ. Ö. 7. yy'da itibaren ithalat merkezi iken İ. Ö. 4. yy'dan itibaren önemli bir ihracat merkezine dönüşmüştür. Knidos'un İ. Ö. 4. yy'dan itibaren Kos ve Rhodos gibi önemli bir üretici merkez konumuna gelmesi ürettiği ucuz şaraptan kaynaklanmaktadır.
Hellenistik ve Roma kültürünün Suriye'nin kuzey ve orta bölgesi'ndeki kutsal alanlarla olan etkileşimi

''Hellenistik ve Roma kültürünün Suriye'nin Kuzey ve Orta Bölgesi'ndeki kutsal alanlarla olan etkileşimi'' ele alınmıştır. M. Ö. 323 yılından itibaren Yunan ve Hellenistik uygarlığının başlamasıyla Suriye toprakları bu medeniyetin etkisinde kalmıştır ve bu dönem boyunca bir yandan Yunan kültürü yayılırken, diğer yandan Yunan halkı diğer halklarla birliktelik kurmuş, Yunanlar ve Doğulu değerler ve kültürler iç içe geçmişştir. Bununla birlikte bu dönemde yerel dille Yunan dili etkileşmiş, mimarlık ve sanat alanına da kültürel hayatın bütün yönleri nüfuz etmiştir. M. Ö. 64 yılından itibaren, Suriye, Roma egemenliğine girmiş ve bu kültürel miras Roma egemenliğinde devam etmiştir. Bu aşama sırasında Suriye yeni rönesanstan birçok yönden etkilenmiş, özellikle mimari yapı ve dini tesisler yeniden kurulmuştur. Ayrıca çoğu tapınaklar ve kült alanları birden fazla mimari aşama içerir ve her aşamada farklı özelliklere sahiptir. Bu nedenle bu aşamaların uğradığı değişimi bilmek için gerek yerel tanrıların ve tapınakların gerekse Yunan ve Roma tapınakların mimari özelliklerine göre incelemiştir. Bu araştırma beş ana bölüme ayrılmıştır. Birinci bölümde; konu, kapsam, amaç, önem ve yöntem ele alınmıştır. İkinci bölümde; kısaca Suriye tarihinden bahsedilmiştir. Eski Çağlardan Roma Dönemi sonuna kadar tarihe genel bakış ele alınmıştır. Üçüncü bölümde; Suriye'nin Kuzey ve Orta bölgelerinde bulunan kentlerin kutsal alanlarının standartları, Eski Doğu'daki Kutsal alanlara genel bakış, Suriye'nin Kuzey ve Orta bölgesi'ndeki hem Eski Doğu ve Arkaik hem de Hellenistik ve Roma Dönemlerinde kutsal alanları hakkında bilgi verilmiştir. Dördüncü bölümde; tezin konusu olan Hellenistik ve Roma Dönemi, Suriye'nin Kuzey ve Orta Suriye bölgelerinde bulunan şehirlerdeki tapınak ve kutsal alan planları çizilmiş, mimari özellikleri ve bezemelerinden bahsedilmiştir. Son bölümde analiz, değerlendirme, sonuç, görüşler ve araştırma ile ilgili tablolar ve kaynakçalar gösterilmiştir.
Olba geç Roma Dönemi seramik buluntuları

Çalışmamızın konusunu Dağlık Cilicia kentlerinden biri olan Olba'da tiyatro ve manastır yapılarında 2010- 2018 yılları arasında açığa çıkarılan seramiklerin özellikleri oluşturmaktadır. Bu kapsamda dijital yöntemler ile çizilen ve kataloğa alınan seramikler birçok yayın çalışması kullanılarak sınıflandırılıp tanımlanmış ve tarihleme yapılmıştır. Çalışmamızda iç kesimde kırsal bir merkez olarak tanımlanabilecek kentin seramik geleneği ile sosyal ve ekonomik yapısı hakkında bir takım öncü önermeler/değerlendirmeler yapmak ve sonuçlara ulaşmak amaçlanmaktadır. Seramikler aynı zamanda kentin önemli siyasal, kültürel ve dinsel süreçten geçtiğini gösteren Geç Roma Dönemi yerleşim tarihine ışık tutmasının yanı sıra, tiyatro ve manastır yapılarının kullanım süreleri ve geçirdikleri evrelerin tespit edilmesine de kaynak oluşturmaktadır. Çalışma sonucunda Akdeniz havzasında bilinen ve popüler olan Geç Roma seramiklerinin Olba'da ortaya çıkardığı genel tablo ile kırsal bir kentin yeme-içme alışkanlığı, sözü edilen tabloyu etkileyen unsurlar göz önünde bulundurularak değerlendirilmektedir. Olba'da ele geçen ithal seramikler ve amphoralar, kentte özellikle MS 6. yüzyıl ile 7. yüzyılın başlarına kadar devam eden ekonomik canlılığın anlaşılması bağlamında önem taşımaktadır. Sözü geçen yüzyıl bölgede ekonomik canlılığın devam ettiği dönemi yansıtmakta olup Olba'nın sahip olduğu yol ağıyla birlikte kıyı kentleriyle iletişimde olduğunu ve güçlü ticari bağlara sahip olduğunu göstermektedir. Kaba seramikler de genel olarak bölgedeki seramik geleneğiyle benzer özelliklere sahiptir.
Sualtı Kültür Mirası'nın belgelenmesinde güncel fotogrametri yöntemleri

Sualtı kültür mirasını arkeolojik, tarihi ve kültürel varlıklar oluşturmaktadır. Su altında kalan bu varlıkların muhafaza edilmesi toprak altında kalan eserlere oranla daha zor ve hassastır. Özellikle arkeolojik nitelikteki varlıklar içerdiği bilgi ile birlikte çok kolay bir şekilde yok olabilmektedir. Bu yüzden bilgilerin elde edilmesi, yönetilmesi ve gelecek nesillere aktarılması için görüntüleme ve belgeleme çalışmaları oldukça önemlidir. Bu çalışma birçok alanda kullanımı tercih edilen Fotogrametri'nin Sualtı Kültür Mirası'nda kullanımını ve güncel yöntemlerle birlikte nasıl ana belgeleme yöntemi olduğunu ortaya koymaktadır. Bu çalışma ile hedeflenen günümüzde Türk Sualtı Kültür Mirası Literatüründe eksikliği görülen Sualtı Fotogrametrisi'nin potansiyelini göstermek ve kullanılan belgeleme yöntemlerini kazandırmaktır. Bu yöntemler ile elde edilen veriler 1:1 ölçekli ve coğrafi referanslı olmasının yanı sıra üç boyutlu (3B) modellemeler ve rekonstrüksiyonlar farklı yazılımlara aktarılarak sanal müzeler ve sergiler ile koruma ve yönetim planlarının oluşturulmasında kullanılabilmektedir. Dijitalleşen dünyamızda bu yöntemlerle çağa ayak uydurmak teknoloji ile iç içe olan Sualtı Kültür Mirası ve su altı disiplinlerinde oldukça önemli ve gereklidir. Çalışmanın Birinci Bölümünde Fotogrametri'nin tanımı, tarihsel gelişimi ve değerlendirme yöntemleri açıklanmıştır. İkinci bölümde; Sualtı Fotogrametrisi ve su altında Fotogrametri'yi etkileyen faktörler hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde ise kullanılan metotlar, yazılım ve veri işleme aşamaları açıklanmıştır. Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Videogrametri'ye de kısaca değinilmiştir. Tezin Saha Çalışmaları bölümünde, örnekler üzerinde Direct Survey Method, eşellerle birlikte kullanılmıştır. Bu yöntem Kaş İnce Burun Fener Bölgesi, Kekova Karaada ve Gelidonya Fener Bölgesi'nde uygulanarak test edilmiştir.
Kent arkeolojisi yöntemiyle mimarlıkta zamankavramının okunması: Galata surları örneği

Tarihi kent merkezlerinde, kentin geçmişş dönemlerine ait izlerin bulunması, kenteçok katmanlılık özelliği katsa da bu katmanlar, modern kent hareketleri önünde engel olarak görülmektedir. Kent arkeolojisi yöntemi, kentlerin modern yaşamın gerektirdiğidonatılara sahip olmasının yanında tarihsel katmanlarının korunması, belgelenmesi ve kentliye sunulmasını önermektedir. Kent arkeolojisi, II. Dünya Savaşı sonrasında Avrupa'da ortaya çıkmış bir kavramdır. Ancak ülkemizde bir uygulama alanı olarak yeterince yer bulamamıştır. Bu sebeple ülkemizde pek çok tarihsel katman zarar görmüştür. Galata Surları, kentin tahrip olmuş önemli tarihi ve mimari belgeleridir. Tez kapsamında Galata Surları'nın tarihi belge niteliğini koruyarak kentle bütünleşmesi için kent arkeolojisi bir yöntem olarak önerilmektedir.
Arkeolojik ve epigrafik bulgular ışığında Nikaia'da Romalılaşma

'Arkeolojik ve Epigrafik Bulgular Işığında Nikaia'da Romalılaşma' isimli tez çalışmasının konusunu Nikaia kentinin Romalılaşma sürecinin, antik kaynaklar ve arkeolojik buluntular ele alınarak yorumlanması oluşturmaktadır. Bu çalışma içerisinde Nikaia kentinin Romalılaşmasını yorumlamak adına, Nikaia Roma döneminde sosyal gelişmelere dair ipuçları veren mezar yapıları, mimari yapılar, sikkeler, yazıtlar ve antik kaynaklar rehberliğinde, Romalılaşmaya işaret edebilecek Roma isimlerinin kullanımı, imparator kültü ve Latin dilinin kullanımı gibi öğelerin incelenmesi yer almaktadır. Çalışmanın amacı tüm arkeolojik buluntular ve antik kaynaklar incelendikten sonra, Romalılaştırma ve Romalılaşma kavramlarını, Küçük Asya'da Romalılaşmanın nasıl gerçekleştiğini, Nikaia halkının Romalılaşma sürecini nasıl gerçekleştiğini, bölge halkının Roma kültürünü ne kadar benimsediğini ve Nikaia'nın Roma İmparatorluğu döneminde ne gibi sosyo-kültürel değişimler yaşadığını anlamaktır.
Pers Kral Yolu'nun Anadolu güzergahları

MÖ 559 yılında Kurucu Kral II. Kyros'un Pers tahtına çıkmasından sonra tarih sahnesinde önemli bir yer edenin Persler, Lydia Krallığı'nın başkenti Sardeis'in ele geçirilmesiyle de MÖ 547/ 334 yılları arasında Anadolu'da varlıklarına uzun bir süre şahit olmamıza neden olmuştur. İki yüzyılı aşkın bir süre Anadolu'da ikamet eden Pers İmparatorluğu, bu süreç içerisinde birçok değişimin gerçekleşmesinde önemli adımlar atmıştır. Söz konusu bu değişimler idari, ekonomik, askeri ve haberleşme gibi alanlarda gerçekleşmiştir. Tüm bu alanları kapsayan ve bu alanların gelişmesine neden olan, literatürde de Pers Kral Yolu olarak bilinen antik yoldur. Anadolu'nun batısında Lydia Krallığı'nın yaptığı bu yolları, Mezopotamya coğrafyasında Asurluların yaptığını görmekteyiz. Pers coğrafyasının kraliyet merkezi Sousa'dan başlayan yol, Anadolu'nun batısı Sardeis ve Ephesos'a kadar uzanmaktadır. Böylesine uzun bir yolun geçtiği merkezlerin kazandığı arkeolojik ve ticari değer diğer merkezlere nazaran önemli olarak görülmektedir. Çalışmamızda, Kral Yolu'nun Anadolu'daki rotaları tespit edilerek geçmişş olduğu güzergah belirlenmeye çalışılmıştır. Güzergah üzerinde yer alan merkezler incelenerek yapılan arkeolojik çalışmalar ışığında tespitler yapılmıştır. Yapılan arkeolojik çalışmalarda ele geçirilen ve haberleşme ağı için önemli görülen bullaların varlığı güzergah tespitinde değerli görülmektedir. Çalışmamızın temelini oluşturan Kral Yolu'nun geçmişş olduğu yerlere kattığı kültürel değer dışında, Anadolu'ya taşıdığı Pers misyonu açısından da irdelenmiştir. Pers Kralları'nın birçok amaç için kullanmış olduğu söz konusu yolun yönetimsel değeri de görülmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda Pers Kral Yolu'nun siyasi, sosyal, askeri, ekonomik ve haberleşme açısından önemi anlatılmıştır. Bu yol aracılığıyla, Anadolu'dan İran coğrafyasına ve Pers topraklarından Anadolu'ya taşınan kültür etkileşimi irdelenmiştir.
Yenikapı 12 batığı: Yapım tekniği ve rekonstrüksiyon önerisi

Yenikapı 12 teknesi kıyı denizciliği yapan latin yelkenli, tek direkli bir yük gemisidir. Eğri sistemi, döşeklerin uzun ve kısa kollarının dönüşümlü olarak dizilmesiyle oluşturulmuştur. Kıç kısmında kaptanın özel eşyalarını koyduğu bir bölüm vardır. İskele ve sancak tarafındaki dış kaplama tahtalarının simetrisi kabuk-temelli yapım yönteminin karakteristik bir özelliğidir. Tüm dış kaplama tahtaları birbirine kavelalarla bağlanmıştır. Belirlenen verilere göre tekne kabuk-temelli konstrüksiyonla inşa edilmiştir. Yenikapı 12 batığının belgelenmesi ve yapım tekniklerinin belirlenmesinin ardından restitüsyon ve rekonstrüksiyon çalışmalarına başlanmıştır. Orijinal veriler ve paralel kaynaklarla yapılan karşılaştırmalı değerlendirmeler sonucu teknenin restitüsyon önerisi verilmiştir.