turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Türkiye'de 1980 sonrası iktisat politikaları ışığında finansal kesim ile reel kesim arasındaki etkileşimin imalat sanayiindeki firmalar özelinde bir analizi

1970'li yılların sonlarından itibaren hakim iktisadi büyüme ve kalkınma politikalarına bakış açısı teorik düzeyde önemli değişmelere tanık olmuştur. Piyasa merkezli kaynak dağıtım sisteminin ve buna bağlı olarak reel faiz politikalarının ülkelerin kalkınmasında daha başarılı sonuçlar vereceği temel önermesi üzerine kurulan yeni yaklaşıma paralel olarak gelişmekte olan ülkeler de 1980'li yıllarda iktisat politikalarında önemli değişimleri hayata geçirmeye başladılar. Diğer taraftan, ilgili teorik literatürde söz konusu yaklaşımı çeşitli açılardan eleştiren görüşlerin de giderek güçlendiği görülmektedir. Bu noktada, önemli bir tartışma konusu piyasa ekonomisine dayalı politikalara geçiş ve uygulama sürecinde özel sektörün ne tür davranış kalıpları gösterdiği, uygulanan politikaların bu firmalar üzerinde ne tür etkiler yarattığı olmaktadır. Finans teorisinde genel kabul gören, firmaların reel kararlarının finansal kararlardan bağımsız olmadığı tezi dikkate alındığında, başta finans piyasaları olmak ekonominin serbestleştirilmesine yönelik politikaların özel sektör firmalarının yalnızca finansal yapılarında değil üretim ve yatırım gibi reel kararlarında da önemli etkiler yaratacağı hususu çok çeşitli ampirik araştırmalarla da ortaya konulmaya çalışılmaktadır. Türkiye ekonomisinde 1980'li yıllardan bu yana izlenen serbestleşme politikalarının kamu sektörü finans dengeleri ile birlikte özel sektör firmalarının finansal yapılarında, üretim ve yatırım davranışlarında yarattığı etkiler, şirket bazında örnek bir kütlenin mali tablolarının analizi yoluyla görülebilmektedir. İncelenen 1990- 1995 dönemi itibariyle, şirketler kesiminde firma içi kaynakların ve ticari kredilerin önem kazandığı, özkaynak kompozisyonunda karların önemli oranda arttığı, toplam karların içinde ise faaliyet dışı gelir ve karların yüksek bir orana tekabül ettiği izlenmektedir.
Finansal risk yönetimi banka ve sigorta şirketlerinde

Bu çalışmada finansal riskler ve bu risklerin banka ve sigorta şirketleri üzerindeki etkileri üzerinde durulmaktadır. Uluslararası piyasaların bütünleşmeye başlaması ve mali küreselleşme gibi gelişmeler belirsizliği arttırmıştır. Bu gelişmelerle birlikte, yaşanan krizler sadece finans sektörünü değil reel sektörü dolayısıyla ekonominin genelini olumsuz yönde etkilemektedir. Bu nedenden dolayı, risk yönetiminin tüm ekonomi üzerindeki önemi artmaktadır. Risk yönetiminin hızlı kararlar ve faaliyetlerle sürekli olarak risklerin belirlendiği, hangi risklerin öncelikle çözümlenmesi gerektiğinin değerlendirildiği, risklerle başa çıkmak için stratejiler ve planların geliştirilerek uygulandığı bir sistematik yapı veya belirsizlikleri ve belirsizliğin yaratacağı olumsuz etkileri daha kabul edilebilir düzeye indirgemeyi hedefleyen bir disiplin olduğunu söyleyebiliriz.
Keynesyen iktisadının mikro ekonomik temelleri: Yeni Keynesyen iktisat

Klasik Teori'nin Büyük Bunalım'ı açıklamakta yetersiz kalması sonucunda Keynesyen Makro İktisat ortaya çıkmıştır. 1930'lardan 1970'li yılların başına kadar iktisat teorisine hakim olan Keynesyen İktisat, 1970'li yılların başı ile birlikte gerek teorik, gerekse ampirik açıdan eleştirilere uğramıştı. Teorik neden, makro bazlı bir teori olarak mikro temellerini analiz dışında bırakmasıydı. Ampirik neden ise 1970'li yılların başı ile tanık olunan stagflasyon olgusu ve Phillips Eğrisi'nin önemini kaybetmeye başlamasıydı. Keynesyen iktisadın eleştirilere uğraması, iktisatçıları yeni oluşumlara sevk etmiştir. Bir grup iktisatçı rasyonel beklentilere dayalı Yeni Klasik modelleri kullanarak mikro iktisada makro bir çerçeve oluşturma çabasındayken, diğer bir grup iktisatçı da Keynesyen Makro Teori'ye tutarlı mikro temeller oluşturma arayışına yönelmiştir. Çalışmanın amacı, Keynesyen makro iktisadın açıklama getirmediği makroekonomik sorunların mikro temellerini irdelemek, bu amaçla hareket eden Yeni Keynesyen iktisadın teorik açıdan incelenmesi ve Yeni Keynesyen iktisatçılar' m emek piyasasındaki temel yaklaşımlarından birisi olan etkin ücret teorilerinin geçerliliğinin Türk İmalat Sanayii açısından ampirik olarak test edilmesidir.
Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde gelir belirsizliğinin tüketim harcamaları üzerindeki etkisi

Gelir belirsizliğinin, hanehalkının tüketim ve yatırım gibi iktisadi kararları üzerinde etkili olduğu düşünülmektedir. Bu etkiye ilişkin olarak literatürde birçok teorik model bulunmaktadır. Bu modellerden biri olan ihtiyati tasarruf modeline göre gelir belirsizliği ile gelecek dönem tüketim harcamaları arasında pozitif yönlü bir ilişkinin vardır. Çalışmada, gelişmiş ve gelişmekte olan ülke grupları için 1985: 2015 dönemini kapsayan tüketim büyümesi, gelir belirsizliği, gelir büyümesi, enflasyon oranı ve nüfus artış oranı değişkenleri kullanılarak bu pozitif yönlü ilişkinin varlığı panel VAR yöntemi yardımıyla analiz edilmiştir. Bu çalışmada gelir belirsizliği olarak, literatürdeki temel eğilimler dikkate alınarak GARCH yöntemi yardımıyla elde edilen koşullu gelir beklentisi tahminleri kullanılmıştır. Çalışma sonucu elde edilen bulgular ihtiyati tasarruf hipotezini desteklemektedir. Buna ilave olarak gelir belirsizliğinin tüketim harcamaları üzerindeki etkisinin gelişmiş ülkelere göre gelişmekte olan ülkelerde daha fazla olduğu görülmektedir. Ayrıca gelir belirsizliğinin tüketim harcamaları üzerindeki etkisinin kalıcılığı gelişmekte olan ülkelere göre gelişmiş ülkelerde daha fazla olduğu analiz bulgularında görülmektedir. Bir diğer analiz bulgusuna göre, modele dahil edilen enflasyon oranı gelişmiş ülkelerde tüketimin gelir belirsizliğine duyarlılığını artırırken, gelişmekte olan ülkelerde ise azaltmaktadır. Son olarak modele dahil edilen nüfus artış oranı gelişmiş ülkelerde tüketimin gelir belirsizliğine duyarlılığını artırırken, gelişmekte olan ülkelerde ise herhangi bir değişikliğe neden olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde gelir eşitsizliğinin panel veri analizi

Gelir dağılımı ve gelir eşitsizliği konusu özellikle son yıllarda üzerinde çok durulan ve tartışılan konulardan biridir. Bu tezde öncelikle gelir dağılımı teorileri üzerinde durulmakta ve bu teoriler iktisadi okullar bağlamında açıklanmaya çalışılmaktadır. Ülkelerin gelir eşitsizliği trendleri incelendiğinde, gelişmiş ülkeler ve gelişmekte olan ülkeler arasında gelir eşitsizliğinde yakınsama konusu gündeme gelmektedir. Ampirik analizde, gelir eşitsizliğinde yakınsama konusu üzerinde durulmakta ve son ekonometrik yöntemlerle hipotez test edilmektedir. Ekonomik teoriler ışığında yönlenen ampirik analiz kısmı da tezde savunulan hipotezi desteklemektedir. Ulaşılan sonuçlar ile birlikte, gelişmekte olan ekonomiler ve gelişmiş ekonomiler arasında gelir eşitsizliğinde yakınsama doğrulanmaktadır. İncelenen dönem için ampirik sonuçlar eşliğinde ülkelere özgü sonuçlara da yer verilmektedir.
Kalkınma ajansının kalkınmaya katkısı: Kastamonu örneği

Ülkelerin kalkınma ihtiyaçları ekonomik yapılarının yanı sıra sosyo-kültürel yapılarının da iyileştirilip geliştirilmesini de kapsamaktadır. Ülke içinde bölgeler arasındaki gelişmişlik farklılıklarının olması ve ülkelerin kalkınmışlık düzeylerini arttırmak için kullanabilecekleri bütçenin kısıtlı olması bölgesel kalkınma politikalarını gerekli kılmıştır. Bölgesel kalkınma politikaları kuruluşundan bu yana tabandan tavana uygulanan politikalar olup bütün yerel aktörlerin ulusal kalkınma çabasına dahil edilmesini amaçlamaktadır. Bölgesel kalkınma politikalarının hangi bölgede ne şekilde uygulanacağı konusunda bölgesel kalkınma ajansları önemli rol oynamaktadır. Bölgesel kalkınma ajanslarının temel amacı bölgenin potansiyelini keşfederek bu potansiyeli ulusal kalkınma politikalarının hedeflerine uygun politikalar kullanarak değere dönüştürmektir. Ülkemizde bölgesel kalkınma ajansları 2006 yılında çıkarılan bir kanun ile Düzey II olarak tanımlanan 26 bölge esas alınarak kurulmuştur. Bu ajanslardan biri de TR82 Bölgesi'nde faaliyet gösteren Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansıdır. Çalışmanın birinci bölümünde kalkınma ve bölgesel kalkınma kavramları ele alınmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde bölgesel kalkınma ajanslarının tarihsel gelişimine, amaçlarına, görevlerine ve Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansına değinilmektedir. Çalışmanın son bölümünde Kastamonu Bölgesi'nde toplanan veriler analiz edilmiş, hipotezlerin test edilmesinde Ki-Kare, Man Whitney-U ve Kruskal Walis testleri kullanılmıştır. Yapılan testlerde, Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı'nın Kastamonu Bölgesi'nde gerçekleştirdiği faaliyetlere katılanların memnuniyet düzeylerinin tespit edilmesi, ajansın faaliyetlerine katılmayı düşünenlerin ajansa ulaşılabilirlik düzeylerinin tespit edilmesi, ajansın faaliyetlerinin halkın beklentisi ile paralellik ilişkisinin tespit edilmesi gibi hususlar belirlenmeye çalışılmış ve bölge kalkınmasındaki önemine vurgu yapılmıştır.
Teknolojik gelişme dinamikleri ve ihracatın niteliği: Panel veri analizi

Sanayi-ötesi iktisadi yapılara yönelim, dünya ticaretinin niteliğinde değişim ve ticaret hadlerinin seyri, teknolojiyi üreten ve kullanan ekonomileri küresel gelir/refah dağılımında avantajlı kılmaktadır. Teknolojinin ihracat ve rekabetçilik üzerindeki etkileri yeni dış ticaret ve büyüme teorileriyle birlikte iktisat literatüründe teorik ve ampirik olarak sıkça tartışılan konulardan biri olmuştur. Farklı gelişme düzeyine sahip ülkelerde yüksek ve orta-yüksek teknolojili imalat sanayi ihracatı üzerinde, başta araştırma ve geliştirme harcamaları olmak üzere, teknolojik gelişme göstergelerinin etkisini, 1996- 2012 dönemi için panel veri analiziyle araştırmayı amaçlayan bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, teknoloji ve rekabete ilişkin kavramsal ve kuramsal çerçeve ele alınmakta; ikinci bölümde dünyada ve Türkiye'de teknoloji politikaları ve ihracat kabiliyeti tartışılmakta; üçüncü ve son bölümde teknolojik gelişme dinamiklerinin ihracat üzerindeki etkileri, ekonometrik olarak ortaya konmaktadır. Analiz için kurgulanan modellerde, bağımlı değişken olarak, yüksek ve orta-yüksek teknoloji ihracatı verileri kullanılmış; teknoloji geliştirme yeteneği ise ar-ge harcamaları, araştırmacı sayıları ve patent sayıları şeklinde üç farklı değişkenle ölçülmüş ve bu değişkenleri içeren üç ayrı model sınanmıştır. HTEX'i açıklamak üzere, yurtiçi fiziki sermaye stoğu ve doğrudan yabancı sermaye akımlarından da yararlanılmıştır. Tahmin sonuçları, her iki ülke grubunda da RD, RP ve PAT'ın HTEX'in en önemli belirleyicisi olduğunu göstermiştir. Ayrıca, tahmin sonuçları, HTEX'in RD'ye elastikiyetinin gelişmekte olan ülkelerde gelişmiş ülkelerden daha yüksek olduğunu ortaya koymuştur. Bununla birlikte, panel vektör hata düzeltme modeli tahmin sonuçlarına göre, RD, RP ve PAT'dan HTEX'e kısa dönem nedensellik gözlenmezken GFC ve FDI'dan HTEX'e kısa dönem nedensellik olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Ayrıca, her üç model için de hata düzeltme katsayısının işaretinin anlamlı ve negatif çıkması hata düzeltme mekanizmasının işlediğini, kısa dönemde ortaya çıkacak dengesizliklerin uzun dönemde giderildiğini göstermektedir. Bu bulgular ışığında, GÜ'lerle aralarında önemli teknoloji açığı bulunan GOÜ'lerin, katma değeri yüksek ve sürdürülebilir bir ihracat artışı yakalamak için, bilimsel ve teknolojik altyapıyı ve ar-ge faaliyetlerini destekleyerek üretim ve ihracat yapısını düşük teknolojili imalat sanayi ürünlerinden yüksek teknolojili ürünlere doğru dönüştürecek politikalar uygulaması önerilmeye değer görülmektedir.
Current account adjustment in Turkey 1923-2002

Bu tezde, 1923- 2002 döneminde Türkiye'de ödemeler dengesi ve cari işlemler dengesi gelişmeleri incelenmektedir. Çalışmanın amaçlarından biri, ödemeler dengesinin farklı dönemlerde nasıl şekillendiğini ve makroekonomik politikalarla ilişkisini göstermektir. Çalışmada büyüme ve ödemeler dengesi arasında gerek 1980 öncesinde gerekse 1980 sonrasında yakın bir ilişki olduğuna dikkat çekilmektedir. Bu tezin amaçlarından bir diğeri cari işlemler dengesini belirleyen faktörleri amprik olarak incelemektir. Cari işlemler dengesi için biri yıllık, diğeri çeyrekler bazında olmak üzere sıradan en küçük kareler yöntemiyle indirgenmiş iki denklem hesaplanmaktadır. Bir sonraki aşamada, bu denklemlerde yapısall bir kırılma olup olmadığı istatistiksel yöntemlerle araştırılmaktır. Ayrıca, cari işlemler dengesi ile ekonomik büyüme arasında birleşik ilişkisi olup olmadığı sorulmaktadır. Çalışmanın son bölümünde ise, model parametrelerinin zaman içinde istikrarlı ya da dalgalı bir seyir izleyip izlemediği hareketli regresyonlar yöntemiyle incelenmektedir. Sonuç olarak, Türkiye'de cari işlemler dengesi GSYİH büyümesi, dış pazar talebindeki büyüme, dış ticaret haddi ve döviz kuru oynaklığı tarafından belirlenmektedir. Bu faktörler arasında en güçlü etkenin GSYİH büyümesi olduğu saptanmıştır. İstatistiksel yöntemler, yapısall bir kırılma ya da birleşik ilişkisi göstermemekle birlikte, hareketli regresyonlar yöntemi, Türkiye'de cari işlemler dengesinin dinamiği üzerine önemli sonuçlara işaret etmektedir. Bu analiz, tahmin edilen cari işlemler modelinde kırılma olduğunu desteklemektedir. Buna göre, GSYİH'nın cari işlemler dengesi üzerindeki etkisi 1995- 2002 döneminde zayıflamıştır. Bu sonuç, 1994 sonrasında ekonomik dengesizliklerin artması ile büyümenin sürdürülebilir olmaktan çıktığı bir dönemde, ekonomik büyüme olduğunda harcamalardaki artışın sınırlı kaldığı; başka bir deyişle, büyümenin çok dalgalı bir seyir izlediği 1990'lann ikinci yansı ve 2000'lerin başında, ekonomik birimlerin büyüme olduğu zaman tasarruflarım azaltmada daha az istekli olduğu şeklinde yorumlanabilir.
Türkiye'de uygulanan teşvik politikaları ve Denizli örneği

Son yıllarda dünyada hızlı bir değişim yaşanmaktadır. 1990'lı yıllardan itibaren birçok ülke dışa açılma sürecini tamamlamasıyla küreselleşme ve globalleşme olgusu gündeme gelmiştir. 1980'li yıllardan itibaren dünyadaki küresel değişim dalgası çerçevesinde Türkiye'de yapısall ekonomik reformlara girişilmiş, uygulanan para, kredi ve döviz politikaları değiştirilerek ithal ikamesine dayalı sanayileşme stratejisi terk edilerek yerine ihracata dönük sanayileşme stratejisi benimsenmiştir. 1980 sonrası ihracata dayalı ekonomik büyüme modelinin uygulanmaya başlanması özel sektörün desteklenmesi gerekliliğini zorunlu kılmıştır. Belirlenen hedeflere ulaşmada temel araç olarak teşvik ve özendirme araçları kullanılmıştır. 1980'li yıllarda isabetli ve bilinçli bir şekilde uygulanmaya konan teşviklerden istismar edilmeden, aslına uygun olarak yararlanan kent ekonomileri Türk ekonomisinde sanayi ve ticaret alanında önemli merkezler haline gelmişlerdir. Bu çalışmada amaç, Türkiye'deki teşvik tedbirlerinin işlevi, türleri, uygulama sonuçlarının belirtilmesi ve Denizli ilinin 1980 sonrası teşviklerden yeterli oranda yararlanıp yararlanmadığının tesbit edilmesidir. Çalışmanın üç bölümünde teşvikler kavramsal çerçevede ele alınarak, teşvik tedbirlerinin işlevi, türleri, ilgili mevzuatlar, uygulama sonuçlan çeşitli ayırımlar yapılarak değerlendirilmekte ve Avrupa Birliği'ndeki teşvikler ele alınmaktadır. Çalışmanın son bölümünde, Denizli kent ekonomisinin gelişimi ve yapısı üzerinde durularak 1980 sonrası ile verilen teşvikler teşvik belgesi, istihdam ve sektörel baz ayırımında değerlendirilmektedir. Çalışma sonucunda Denizli ilinin teşviklerden yeterli oranda yararlandığı ve alınan teşviklerin büyük miktarının yatırıma dönüştüğü tesbit edilmiştir. Bu ise yatırımalarının yapılmasının teşviklere bağlı olduğunu göstermektedir.
Export dynamics, size and productivity of firms

Bu çalışmada, ihracat dinamikleri firma düzeyinde incelenmiştir. Firmaların ömürleri için iki dönemlik bir model sunulmuştur. Firmalar üç farklı davranış sergileyebilirler herhangi bir piyasaya girmemek, sadece iç piyasada üretim yapmak hem iç piyasaya üretim yapmak hem de ihracat yapmak. Firmalar iki dönemlik süreç boyunca kararlarını sadece karlarını maksimize eden duruma göre vereceklerdir. Modeldeki firmaların farklı üretkenlik seviyelerinde oldukları varsayılmış ve buna göre bazı karşılaştırmalar yapılmıştır. Firmaların yatırım seviyelerinde, üretimdeki ihracat paylarında ve kar düzeylerinde, firma ve piyasa parametrelerine göre nasıl değişiklikler olduğu incelenmiştir. İhracatçı olan ve olmayan firmaların kar ve yatırım düzeylerinin kıyaslaması analitik ve sayısal olarak yapılmıştır. Son olarak değişik üretkenlikteki firmaların iki dönemde ortaya koydukları davranışlar bulunmuş ve bu davranışlar üzerine literatürdeki ampirik sonuçları destekleyen yönde bazı çıkarımlar yapılmıştır.
Gelişmekte olan ülkelerde ekonomik büyümenin karbon emisyonuna etkisi: Türkiye örneği

Tezimizin yazılış amacı, dünyada artık global bir prosedür ve otoritelerle karbon emisyonunun denetilmesi sonucunda karbon emisyonunun gelişmekte olan ülkelerdeki ekonomik büyümeye ne şekilde etkileri var, bunları saptayabilmektedir. Konu hakkında gerekli literatür çalışmalarını yaptığımızda gördük ki, karbon emisyonu hem doğa koruma bilinci için, hem de ekonomik kalkınmalar için önemli bir rol üstlenmektedir. Emisyon pazarı diğer endüstri ve hali hazırda sürdürülen diğer pazarlar gibi fiyat bakımından büyük oynamalar ve değişiklikler göstermemektedir. Hızla gelişen ekonomiler, önü alınamaz dünya nüfus kalabalığı ve enerji tüketimleri bu pazarın gelişmesi ve daha etkin, daha büyük bir pazar olabilmesi yolunda çok etkili bir yol hazırlamaktadır. Daha önce hazırlanmış benzer çalışmalar, dünya karbon emisyon verileri, gazete, dergi çalışmaları ve pek çok makale incelenerek hazırlamış olduğumuz çalışmada, karbon emisyonunun gelişmekte olan ülkelerin ekonomilerindeki etkilerini en iyi şekilde ortaya koymaya çalıştık. Çalışmamızın birinci bölümünde, genel olarak sera gazlarını, bunların emisyon faaliyetlerini, oluşturdukları piyasaları, devletlerin kendilerine has kurdukları emisyon sistemlerini araştırıp, detaylı bir şekilde incelemiş bulunmaktayız. Çalışmamızın ikinci bölümünde, konunun daha derinlerine inip, karbon emisyonlarının ekonomilerdeki rolünü, ekonomik büyümelerdeki etkilerini, fiyatlandırma çalışmalarını ve uluslararası otoritelerce hazırlanan emisyon ticaret sistemlerini detaylıca araştırıp, incelemiş bulunmaktayız. Çalışmamızın üçüncü yani son bölümünde ise internet kaynakları aracılığıyla ulusal ve uluslararası emisyon verilerine ulaşılmış, bu verilerin ekonomilerdeki yerini ve önemini saptayabilmek için gerekli analizler yapılmış, sonuçları çıkarılmıştır.
Türkiye'de bölgeler arası işgücü verimliliğinin yakınsaması: 2005-2011 arası mekansal panel veri analizi

Bu çalışmanın amacı, 2005- 2011 yılları arasını kapsayan yedi yıllık dönem için Türkiye'de 26 Düzey 2 bölgesi arasında işgücü verimliliğinin yakınsamasının sektörel ayırımlar dahilinde araştırılmasıdır. Söz konusu araştırma mekansal panel veri yardımıyla yapılacaktır. Mekansal panel veri analizi, panel veri analizi ile mekansal analizin avantajlarını bir araya getirmektedir. Böylece verilerde daha yüksek serbestlik derecesi ve daha çok değişkenlik sağlanmakta, bunun yanında daha az çoklu doğrusal bağlantı problemi ile karşılaşılarak tahmincilerin etkinliği arttırılmaktadır. Ayrıca mekansal etkileşim ve komşuluk ilişkileri de modele dahil edilelerek çok daha sağlıklı sonuçlar alınabilmektedir. Buna rağmen Türkiye'de şimdiye kadar yapılan yakınsama analizlerinde mekansal panel veri ile yapılmış bir yakınsama çalışmasına rastlanmamıştır. Bu durum Türkiye için yapılan çalışmalar açısından önemli bir eksikliktir. Bu çalışma, söz konusu eksikliği doldurması açısından literatüre katkı sağlamaktadır. Yapılan mekansal panel veri analizi sonuçlarına göre Türkiye'de 26 Düzey 2 bölgesi için tarım, sanayi, hizmetler ve tüm sektörler toplamında hem mutlak, hem de koşullu yakınsama yüksek düzeyde anlamlı sonuçlar vermektedir. Elde edilen bu sonuç çok şaşırtıcı görünmese bile, çalışma kapsamında şimdiye kadar ilgili literatürde hiç rastlanmayan sonuçlara da erişildiği ifade edilebilir. Şimdiye kadar yapılan tüm çalışmalarda yakınsama üzerinde mekansal etkilerin varlığı anlamlı bulunmuştur. Fakat bu çalışmada Türkiye'de sanayi, hizmetler ve tüm sektörler toplamı için mekansal etkilerin varlığından bahsedilebilirken, tarım sektöründe mekansal etkilerin varlığına ilişkin yeterince güçlü kanıtlar elde edilememiştir. Tarım sektörü için elde edilen söz konusu zayıf mekansal etkilerin Türkiye'de tarım sektörünün yapısall sorunları nedeniyle ortaya çıktığı düşünülmektedir.
Türkiye ekonomisinde cari işlemler açığı ve iktisadi büyüme ilişkisinin analizi

Türkiye ekonomisi daha hızlı kalkınabilmek ve de iç ve dış finansman ihtiyacını daha rahat karşılayabilmek için başlattığı 1980'lerdeki ticari serbestleşme ve 1990'lardaki finansal serbestleşme politikaları, Türkiye ekonomisinin sahip olduğu yapının değişmesinde, gelişmesinde ve yeni sorunlarla karşılaşmasında kilit rollere sahip olmuşlardır. Bu değişimin yol açtığı en önemli sorunlardan birisi de kronik hale gelen yurt içi tasarruf açığının, cari işlemler dengesindeki açık olarak ortaya çıkmasıdır. Bu bağlamda, Türkiye ekonomisinde istikrarlı büyümeye etki eden en önemli faktörlerin başında cari açığin sürdürülebilirliği gelmektedir. Bu çerçevede, bu tezin temel amacı Türkiye ekonomisinde cari işlemler dengesi ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkinin ekonometrik tekniklerle analiz edilmesi, analiz sonuçlarına bağlı olarak da sürdürülebilir ekonomik büyüme ve cari açık için uygun ekonomi politikaların tasarlanmasına yardımcı olmaktır. Ekonometrik analiz sonuçlarına göre uzun dönemde, cari işlemler dengesi ve ekonomik büyüme kointegredir. Kointegrasyon denklemi sonuçlarına göre, cari işlemler dengesi değişkeni GSYİH'yı ters yönde etkilemektedir. Diğer bir ifadeyle, Türkiye ekonomisinde, uzun dönemde, cari işlemler dengesi fazlası azaldıkça, ekonomik büyüme artış göstermektedir. Granger nedensellik sonuçlara göre, ekonomik büyüme kısa dönemde cari işlemler dengesi dinamiklerinden etkilenmezken, uzun dönemde etkilenmektedir. Cari işlemler dengesi ve GSYİH arasındaki etki-tepki ilişkilerinin VAR modeline göre analiz döneminde, ekonomik ve siyasi istikrarın güçlü olması sebebiyle değişkenler arasında şoklar ve etkileri sınırlı düzeyde gerçekleşmiştir. Cari işlemler dengesi ve GSYİH arasında, VAR modeline göre analiz dönemi için, GSYİH ve cari işlemler dengesi değişkenleri birbirlerinin volatilitelerini çok önemli düzeyde etkilememektedir. Sonuç olarak, Türkiye ekonomisi için cari işlemler dengesi ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkinin daha sağlıklı ve birbirlerini olumlu besleyecek şekilde gerçekleşebilmesi için kısa dönemde cari işlemler dengesi açığının sürdürülebilirliği üzerine, uzun dönemde ise cari işlemler dengesinin sürdürülebilirliği üzerine ekonomi politikaları tasarlanıp uygulanmalıdır. Türkiye ekonomisi, sahip olduğu ekonomik ve politik potansiyeli küresel rekabet koşullarına göre daha etkin iyi yönetebildikçe, başta ekonomik büyümenin ve kalkınmanın finansmanı olmak üzere tüm yapısall ve kurumsal sorunlarını çözerek, sürdürülebilir ekonomik büyümeye, yüksek bir kalkınma düzeyine ve toplumsal refaha ulaşabilecektir.