İkinci Dünya Savaşında Trakya ekonomisi

İkinci Dünya Savaşı kesintisiz olarak en uzun süre devam eden ve dünya tarihinin hiç şüphesiz en kanlı savaşıdır. Türkiye, bu savaşa doğrudan taraf olmamış ama buna rağmen, sahip olduğu stratejik konumun doğal bir sonucu olarak, bu savaştan çok ciddi bir şekilde etkilenmiştir. İkinci Dünya Savaşı'nın ülkemize yansıyan olumsuz etkilerinin en fazla hissedildiği yerler şimdiye kadar, daha çok büyükşehirler olarak düşünülmüş ve dönemle ilgili olarak yapılan çalışmalar çoğunlukla, savaş süresince büyükşehirlerimizde yaşananlara odaklanmıştır. Fakat tezimizde de ayrıntılı ve net bir şekilde ortaya konulduğu üzere İkinci Dünya Savaşı'nın olumsuz koşullarından en fazla etkilenen yurt kesimimiz hiç şüphesiz Çanakkale, Edirne, Kırklareli ve Tekirdağ'ı içine alan Trakya Umum Müfettişliği mıntıkası olmuştur. Savaş öncesinde devletimiz tarafından idari bir tasarrufla ve orijinal ifadesi ile Trakya'nın şenlendirilmesi için kurulan Trakya Umum Müfettişliği mıntıkası, özellikle 2. Umum Müfettiş Kazım Dirik'in yorulma bilmez çalışmaları ve yüksek motivasyonu ile büyük bir ekonomik ve kültürel atılım faaliyeti içine girmiş ve bu dönemde ekonominin her alanında çok hızlı bir gelişme göstermiştir. Savaş öncesi 1938 yılına gelindiğinde Trakya Umum Müfettişliği mıntıkası o günlerin Türkiye'sinde yurdumuzun en zengin ve müreffeh bölgelerinden birisi haline gelmiştir. Ne yazık ki bu kutlu yürüyüş, İkinci Dünya Savaşı'nın başlaması ve savaşın Balkanlar Ege Denizi ve Doğu Akdeniz'e taşınması, Almanya'nın komşumuz Yunanistan'ı işgal etmesi ve Bulgaristan'a da yerleşmesi üzerine kesintiye uğramıştır. Savaşın başlamasının ardından özellikle 1940 yılı sonlarına doğru ordumuzu güçlendirip, genişletmek maksadıyla asker alımına hız verilmiş, normal askerlik çağına gelenler ve muvazzaf olanlardan başka ek olarak Trakya Umum Müfettişligi mıntıkasından binlerce ihtiyat askeri de alınmıştır. Almanların iki komşu ülkeye yerleşmleri ile ordu mevcudumuzun kabaca beşte üçü yaklaşık 700 binden fazla asker savaş boyunca Trakya Umum Müfettişligi mıntıkasında mevzilenmiş ve bu askerlere ek olarak özellikle Yunanistan'dan karayolu ile kaçanlar ilk etapta Uzunköprü ve Edirne'den ülkemize sığınmışlardır. Bu sırada askeri mülahazalarla Avrupa ile olan demiryolu ve karayolu ulaşımı sekteye uğramış, Avrupa ile bağlantıyı sağlayan köprü ve yollar kullanılamaz hale getirilmiştir. İşte bu zor günlerde Trakya halkı bir yandan bölgedeki askerin beslenmesine yardımcı olmuş, öbür yandan da bölge halkı erkek nüfusunun yokluğu nedeniyle tarım ve hayvancılık faaliyetlerini yavaşlatıp, küçültmek zorunda kalmıştır. Trakya'nın büyükşehir merkezleri çok büyük sıkıntılar çekmiş, özellikle Edirne açlık ve tifüs gibi salgın hastalıkların pençesinde binlerce evladını yitirip, feda etmiştir. Trakya Umum Müfettişliği mıntıkası geneli savaştan ekonomik anlamda olumsuz etkilenmiş, özellikle bu süreçte Edirne ve Kırklareli ekonominin her alanında zarar görmüştür. Tarım, sanayi, ticaret bu yıllarda çok büyük bir gerileme yaşamış, Trakya Umum Müfettişligi mıntıkası Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarındaki tüm maddi ve manevi kazanımlarını kaybetmiştir. Yaklaşan savaş tehlikesi ile birlikte binlerce insan bölgeyi terk etmiş, seyrekleşen nüfusla birlikte Trakya'daki şehir merkezlerinin bazıları iyice küçülmüş bazıları da bayağı kan kaybetmiştir. İkinci Dünya Savaşı Trakya ekonomisini 1929 -1930'lu yıllara bölge nüfusunu da 1933 -1934'lere geri döndürmüştür.