turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Türkiye'de tüketicinin korunması, AB ve ABD'de bu konudaki düzenlemeler, uygulamalar-yasalar, yönetmelikler, görüşler ve öneriler

Tüketicinin korunması kavramı; Tüketicinin mal ve hizmet alımında seçimini rasyonel yapabilmesi için bilgilendirilmesi, hileli, bozuk, sağlığa zararlı malların alımına karşı korunması ve tüketicinin de sorumlu olduğu bilincinin yerleştirilmesi şeklinde tanımlanabilir. Sosyal, ekonomik ve teknolojik gelişmelere paralel olarak giderek çeşitlenen ve sayısı artan mal ve hizmetler karşısında, tüketicinin kendi iradesi ile sağlıklı bir tercih yapmasının ne denli güç olduğu bilinen bir gerçektir. Önceleri ihtiyaç olarak benimsenmeyen mal ve hizmetler, örneğin çamaşır makinası, elektrikli süpürge, televizyon vb. zamanla tüketicinin yaşantısının bir parçası olmuş ve bu mallara olan talep artmıştır. Tüketicinin isabetli bir seçim yapabilmesi, kendisine sunulan mal ve hizmetin niteliği, fiyatı ve kalitesi hakkında bilgi sahibi olmasıyla mümkündür. Ancak, bir tüketicinin her mal ve hizmet hakkında ayrıntılı bilgiye sahip olamayacağı açıkça ortadadır. Tüketici bir mal veya hizmetin son alıcısı durumundaki kişi olduğu ve toplumun her ferdinin mal ve hizmet üreticisi olsa dahi bir tüketici olduğu dikkate alınırsa, tüketicinin korunması konusu belirli bir kesimin sorunu değil, tüm ülkenin genel sorunu olarak karşımıza çıkmaktadır. Tüketicinin korunması; başta tüketicinin eğitimi olmak üzere, yasal düzenlemeler ve örgütlenme ile gerçekleştirilebilir. Bugün ABD ve Avrupa ülkelerinde tüketicinin korunması kavramının yarleştiği ve belirli yasalar çerçevesinde uygulamaların sürdürüldüğü bilinmektedir. Bu ülkelerde bir taraftan devlet yasal önlemlerle tüketiciyi korumaya çalışırken, diğer yandan tüketiciler kendilerinin kurduğu örgütler aracılığı ile haklarını savunmaktadır. Gerek ABD ve gerekse Avrupa ülkelerinde; devlet, özel sektör ve tüketiciler bünyesinde kurulmuş olan örgütlerle, tüketiciyi koruma alanındaki faaliyetler yürütülmektedir. Ülkemizde de, diğer batı ülkelerinde olduğu gibi, sanayinin ve serbest rekabet ortamının gelişmesiyle birlikte tüketicinin korunması konusu giderek önem kazanmaktadır. Nitekim, 1982 Anayasasında ve hükümet programlarında bu konuya ayrı bir yer verilmiştir. VII
Türkiye'de cari açık ve kısa süreli sermaye hareketleri

Türkiye'nin cari işlemler açığı ve bu açığın sürdürülebilirliği problemi son yıllarda ekonomi gündeminin değişmez maddesi haline gelmiştir. Cari açığın ortaya çıkışı konusunda genel anlamda iki görüş bulunmaktadır. İlk görüşe göre cari açığın nedeni ekonomik büyümeden kaynaklanan talep artışıdır. Bu görüşe göre cari açık 2001 krizi sonrası yaşanan ekonomik iyileşmenin doğal bir sonucudur. Ekonomideki bu hızlı hareketlilik yavaşlayacak ve doğal hızına geri dönerek dış açık sorunu kendiliğinden çözülme sürecine girecektir. Alternatif bir görüşe göre, mevcut cari hesap gerçekten kısa vadeli spekülatif sermaye akışını tetikleyen daha yüksek faiz oranlarının desteği ile aşırı değerlenmiş yerli paradan kaynaklanmaktadır. Öte yandan, cari hesap açığı genel olarak milli tasarruf ve yatırımlar arasındaki olumsuz fark olarak tanımlanmakta ve yetersiz iç tasarrufların dolayı yatırımın dış borçlanma ile finanse edilmesi gereksiniminden dolayı meydana gelmektedir. Türkiye'nin yakın tarihte yaşadığı krizlerin ödemeler bilançosu kaynaklı olması ve krizler öncesi cari işlemler hesabına yönelik göstergelerin giderek bozulması, benzer bir kriz endişesini gündeme getirmektedir. Bu tezde, Türkiye'de özellikle 1990'lı yıllarda gerçekleşen liberalizasyon politikaları ile birlikte cari işlemler dengesini etkileyen makroekonomik göstergelerin gelişimi kısa süreli sermaye hareketleri ve sürdürülebilirlik çerçevesinde incelenmiştir. Bu bağlamda, cari işlemler açığının kısa süreli sermaye ile finansmanının sağlanması uzun vadede başarılı sonuçlar vermemiş ve bu şekilde finansman ile cari açık sürdürülememiş ve nihayetinde finansal krizlerle son bulmuştur. Ancak son dönemde cari açığın finansmanında sıcak para olarak nitelenen kısa süreli sermaye hareketlerinin yerini uzun vadeli yatırımlara bırakması olumlu bir gelişme olarak değerlendirilmektedir. Reel kur değerlenmesi, yatırımların kompozisyonu, cari işlemler dengesinin kompozisyonu olumsuz sinyaller verirken, kamu kesimi açığındaki azalma, milli gelirdeki büyüme, doğrudan yabancı sermaye yatırımlarındaki artışlar sürdürülebilirlik açısından yaşanan olumlu gelişmelerdir.
Uluslararası havayolu taşımacılığının Türkiye ekonomisindeki yeri

Uluslararası ticaret, uluslararası ekonominin en önemli unsurlarından birisidir. Uluslararası ticaret, birçok ürünün ve hizmetin ülkeden ülkeye dolaşması ve malların üretildikleri yerin dışında da kullanımını sağlar. Günümüzde ekonomik, sosyal, kültürel ve coğrafi bakımdan birbirinden büyük farklılıklar gösteren iki yüzden fazla ülke bulunmaktadır. Dış ticaret içinde taşımacılık, özellikle havayolu taşımacılığı, en önemli bölümdür. Havayollarının 200 milyar dolar gibi bir rakamla, dünya ekonomisine verdiği destek, havayollarını, ticaretin en büyük bileşeni haline getirmiştir. Havayollarında yaşanan bu global değişim, Türkiye'de her geçen gün artarak gelişen, havayolu taşımacılığını etkilemiştir. Havayolu taşımacılığının, Türkiye ekonomisine verdiği destek, 2 milyar dolar civarındadır. Bu araştırmanın birinci amacı, uluslararası havayolu taşımacılığının Türkiye ekonomisindeki yerini analiz etmektir. Araştırma üç bölümde izlenecektir; 1) Uluslararası Ticaret Kavramı 2) Uluslararası Ticaretin, gelişmiş ülkelerin ekonomilerinde ve ülkelerin havayolu taşımacılığı içinde değerlendirilmesi 3) Uluslararası havayolu taşımacılığında Türkiye'nin yeri ve uluslararası havayolu taşımacılığının bölgesel gelişime etkisi Son bölümde, Türkiye'de havayolu taşımacılığına ilişkin, istatiksel analizlere yer verilecektir.
Empirical essays on stock market linkages

Hisse senedi piyasaları arasındaki ilişkilerin dinamiklerini anlamak küresel yatırımcılar, portföy yöneticileri ve politika yapıcılar açısından büyük önem taşımaktadır. Bu doktora tezinin temel amacı, uluslararası hisse senedi piyasaları arasındaki zamanla değişen birlikte hareket dinamiklerini analiz etmektir. Bu tez dört bağımsız bölümden oluşmaktadır. İlk bölüm, etkileri günümüzde hala devam etmekte olan finansal ve borç krizleri çerçevesinde, gelişmiş ve gelişmekte olan hisse senedi piyasaları arasındaki dinamik korelasyonları araştırmaktadır. Sonuçlar, korelasyon seviyelerinin kriz dönemlerinde önemli ölçüde arttığını ve bu krizlerin bulaşma etkilerini beraberinde getirdiğini göstermektedir. İkinci bölüm, asimetrik fiyat aralıklarını kullanarak yönlü oynaklık geçişkenliği modeli geliştirilmesi üzerine odaklanmaktadır. İlgili ampirik bulgular aşağı yönlü risklerin yukarı yönlü risklere kıyasla daha fazla piyasalar arası geçişkenliğe neden olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca asimetrik geçişkenliğin epizodik olduğu ve asimetrilerin hacimlerinin 2008 küresel krizinden sonra kriz öncesi döneme kıyasla düştüğü görülmüştür. Üçüncü bölüm bölgesel seviyede hisse senedi piyasa entegrasyonunu incelemekte olup bir eş-korelasyon ölçüm modeli uygulamaktadır. Altı bölgeye odaklanan bu bölümde, sonuçlar artan bölge içi hisse senedi piyasası ilişkilerinin kanıtlarını sunmaktadır. Ayrıca şartlı portföy çeşitlendirme yararları incelenmiş olup bu yararların, özellikle gelişmekte olan bölgeler için son yıllarda önemli ölçüde azalmış olduğu görülmüştür. Son bölüm, G7 ekonomileri arasındaki hisse senedi piyasa senkronizasyonunun makroekonomik, kültürel ve coğrafi belirleyicilerine odaklanmaktadır. Sonuçlar makroekonomik yakınsama, küresel şoklar ve coğrafi yakınlığın hisse senedi getiri ilişkilerini belirlemede küresel yakınlıktan daha önemli olduğunu ortaya koymaktadır.
Afganistan ekonomisinde özel sektörün rolü

Afganistan 35 yıl İç çatışmalarından dolayı, coğrafi ve stratejik konumuyla uzun tarih boyunca, sömürgeci ve emperyalist devletlerin hedefi haline gelmiştir. Afganistan milleti, büyük maddi ve manevi zararlara maruz kalmıştır. Doğal olarak, 1979 öncesinde devletin özel sektöre sağladığı bazı imkanlar ekonomik düzen içinde ortadan kalkmıştır. Ülke ekonomisinin en önemli kaynaklarını tarım, hayvancılık, ticaret, endüstri ve el sanatları oluşturmaktadır. Çatışmalardan dolayı büyük ölçüde, Gayri Safi Milli Hasılası ve sosyal ekonomik yapısı tahrip olmuştur. 2001'den sonra iktidara gelen Afganistan İslam Cumhuriyeti Hükümeti, ülke ekonomisine sermaye girişi konusunda yatırımcıların güvenini kazanmaya özen göstermiştir. Güven ortamı, Afganistan'daki bazı sektörlerin işgücünü geliştirmiş, bu durum bir harekete geçiren görevi üstlenerek, diğer sektörlerin de gelişmesine neden olmuştur. Afganistan 35 yılda işgal, İç çatışma ve Taliban yönetimi gibi büyük trajediler görmüş bir ülke, 2001 sonrası yeniden inşasında NATO bünyesinde görev alan ülkelerden birisi de Türkiye olmuştur. 2001 sonrası süreçte ise nüfusunun çoğunluğu Müslüman olan tek NATO üyesi konumunda bulunan Türkiye'nin Afganistan'daki varlığı ayrı bir önem arz ediyordıyor. 2001 sonrası dönemlerde Afganistan'ın Türkiye Cumhuriyeti tarihi boyunca en yüksek miktarda resmi kalkınma yardımında bulunduğu ülke konumuna gelmiş olması bu durumu açıklayan ögelerden sadece birazıdır.
Empirical analysis of agricultural commodity prices

Son on yılda, Türkiye ortalamada pamuk ithalatının yüzde 60'nı Amerika Birleşik Devletleri'nden gerçekleştirdi. Bu yüzden, Türkiye'deki pamuk fiyatı ile Amerika'daki pamuk fiyatı arasındaki ilişki çok önemlidir. Tezimin ilk bölümünde, Amerika'daki pamuk fiyatı ile Türkiye'deki pamuk fiyatı arasında tek fiyat kanunu geçerli mi diye test ettim. Sadece tek fiyat kanunun olması önemli değil, bu iki piyasa arasında asimetrik ilişkinin olup olmaması da önemlidir. Bunun için Eşik otoregresyon modelini Ivmeli eşik otoregresyon modelini ve Tutarlı tahminli ivme eşik otoregresyon modelini kullandım. Bu iki piyasa arasında negatif asimetri olduğunu doğruladım. Bir başka deyişle, Türkiye'deki pamuk fiyatları Amerika'daki pamuk fiyatlarındaki düşüşe, yükselişten daha fazla tepki veriyor. Tarımsal ekonomi literatüründe petrol fiyatları ile emtia fiyatları arasındaki ilişki çok önemlidir. Tezimin ikinci bölümünde, petrol fiyatı, mısır fiyatı, buğday fiyatı ve pamuk fiyatı arasındaki ilişkiyi araştırdım. Petrol fiyatı ile buğday fiyatı arasında eşbütünleşme ilişkisi buldum. Ayrıca, mısır fiyatı ile pamuk fiyatı arasında, mısır fiyatı ile buğday fiyatı arasında ve pamuk fiyatı ile buğday fiyatı arasında rejim değişikliğine uğramış eşbütünleşme ilişkisi buldum. Rejim değişikliklerinin zamanlaması da beklendiği gibi çıktı. Bu da son finansal krizin emtia fiyatları arasındaki ilişkiyi değiştirmesine sebep olduğu sonucunu çıkartmamıza neden oldu.
The bilateral j-curve of Turkey for consumption, capital and intermediate goods

Bu çalışma Türkiye'nin Almanya, A. B. D. ve İtalya ile iki taraflı tüketim, yatırım ve ara malı ticaretindeki J-eğrisi etkisini incelemektedir. Ticaret dengesi, reel döviz kuru, yurtiçi reel gelir ve yabancı reel gelir arasındaki eşbütünleşme sınır testi yöntemiyle incelenmiştir. Sonuçlar döviz kurunun kısa dönemde ticaretin belirleyicilerinden biri olmadığını göstermektedir. Uzun dönemde ise döviz kuru yalnızca A. B. D. ile tüketim malları ticaretinde etkilidir. Ayrıca Türkiye'nin Almanya, A. B. D. ve İtalya ile iki taraflı tüketim, yatırım ve ara malı ticaretinde J-eğrisi etkisi bulunmamaktadır. Sonuçlar hem kısa dönemde, hem de uzun dönemde iki taraflı ticaret dengesi ve yurtiçi reel gelir arasında bir ilişki olduğunu desteklemektedir.
Konsolide bütçe açıklarının finansmanında emisyon: Emisyon-enflasyon ilişkileri üzerine bir analiz (Türkiye örneği: 1980?2004 dönemi)

Bütçe açıkları gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler açısından önemini koruyan bir konudur. Günümüzde değişen iktisadi koşullar çerçevesinde devletten beklenen hizmetlerinde gelişmesi doğaldır. Devletin gelişen bu hizmetleri verebilmesi geliri ile doğru orantılıdır. Hizmet alanını geliştiren kamu aynı oranda gelirini arttıramadığı durumlarda bütçe açıkları kaçınılmazdır. Siyasi hükümetler bu açıkları kapatmak için değişik politikalar ve finansman yöntemleri kullanmaktadır. Kullanılan bu yöntemlerin piyasalar, kurumlar ve halk üzerinde değişik etkileri vardır. Klasik İktisatçıları bütçe ile ilgili görüşleri, denk bütçe taraftarıdır. Devletin ekonomi içinde olmaması gerektiğini savunurlar. Devlete verilen görevleri ise iç ve dış güvenlik ile özel sektörün harcama yapmayacağı yatırımlar olarak tanımlarlar. Devletin geliri kadar bir harcama yapması gerektiği ve bu harcamaları yaparken tarafsız olması gerektiğini belirtirler. Devlet bütçesini bir aile bütçesine benzeterek dönem sonunda dek olması gerektiğini belirtirler. Bütçenin açık vermesi durumunda ekonominin etkileneceğini ileri sürmüşlerdir. Keynes ekonominin kabul gördüğü yıllarda hükümetler bütçe açıklarını ekonomiye müdahale ve piyasayı kontrol mekanizması olarak kullanmaya başlamışlardır. Hükümetler hızlı büyümeyi gerçekleştirebilmek için kamu açıklarını bir araç olarak kullanmışlardır. Bu açıkların finansmanı ise ekonomik göstergeler üzerinde olumsuz etkiler göstermeye başlaması, borçlanılan paraların geri ödeme dönemlerinde kendisini fazlası ile hissettirmiştir. Bu çalışmada bütçe açıkları ve bu açıkların emisyon ile finansmanının etkilerini incelenip veriler ekonometrik olarak incelenmiştir.
2007-2008 küresel ekonomik kriz sonrası türev araçların analizi

Teslimi ileri bir tarihte yapılan fakat alışı ve satışı bugünden gerçekleşebilen finansal türev araçlar, futures, forward, opsiyon ve swap işlemlerinin Bretton Woods anlaşmasının çökmesinden sonraki tarihsel süreci ve 1970'li yıllardan itibaren günden güne büyüyerek ve gelişerek günümüzde daha da yaygın kullanılabilir hale gelmiştir. Çalışmada 2007- 2008 krizine neden olan subprime mortgage kredileri ve türev finansal araçların bu krizde nasıl bir derinlik açtığı, ABD başta olmak üzere dünyaya nasıl yaygınlaştığı, ülkelerin bundan nasıl etkilendiği ve gelecekte bir daha böyle derin bir kriz yaşanmaması açısından ne gibi önlemler alındığı incelenmiştir. Kriz dönemi ve krizden sonraki dönemde dünyada, özellikle de Türkiye ve ABD'de türev piyasalar ile ilgili araştırmalar sonucunda elde edilen sonuçlar ile krizin nasıl bir ekonomik çöküntü meydana getirdiği saptanmış ve verilerle sunulmuştur. Bu çalışmada türev piyasalar ile ilgili kavramsal çerçeve sunulmuş, 2007- 2008 küresel sermaye krizinin nasıl gerçekleştiği ve küresel finans krizinden sonra türev piyasalarda ne gibi durumlar oluştuğuna ilişkin verilerle inceleme yapılmıştır.
The Demand for international reserves and exchange rate arrangements in Turkey 1981-1989

TÜRKİYE'DE ULUSLARARASI REZERVLERE TALEP ve KUR AYARLAMALARI 1981- 1989 Bu tezin amacı, Türkiye'de uluslararası rezervlere olan talebi ve resmi ve piyasa döviz kurları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışma altı bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, ödemeler bilançosuna 'Parasalcı' yaklaşım özetlenmiş, ikinci bölümde uluslararası rezervlere olan talep ve Türkiye için söz konusu olan dönemde gerekli olan rezerv miktarı hesaplanmıştır. Üçüncü ve dördüncü bölümlerde karaborsa döviz kuru ile Türkiye'deki döviz kuru ayarlamaları özetlenmiştir. Beşinci bölümde, model çözülmüş son bölümde ise ampirik bulgulara yer verilmiştir.
Monetarist yaklaşım çerçevesinde parasal genişleme ve enflasyon: Türkiye için bir uygulama (1970-1990)

Parasal genişleme ve enflasyon ilişkisinin incelendiği bu çalışmada, önce para arzı kapsamı konusunda literatürdeki temel yaklaşımlar incelenmiş, bu temel yaklaşımlardan hareket ederek Türkiye'de geçerli olabilecek para arzı tanımına ulaşılmıştır. Para arzının belirlenmesinde en önemli unsur olan baz para kavramı açıklanarak Türkiye için baz para, bilanço analizi yöntemine dayanılarak, kaynak ve kullanıma göre ayrı ayrı hesaplanmıştır. Ele aldığımız dönem boyunca kamu kesiminin Merkez Bankası'ndan borçlanmasının disiplin altına alınamaması, parasal genişlemenin en önemli unsuru olmuştur. İncelenen dönemde baz para sürekli artma yönünde değişmiş ve bu artışa en önemli katkı kamu kesimi kredilerinden, özellikle hazine kısa vadeli avanslarından gelmiştir. Diğer taraftan Türkiye'de para arzı ile baz para arasında para çarpanı aracılığı ile kurulan ilişkiden hareket ederek, söz konusu ilişkiyi kuran faktörlerin ele alınan dönemde para arzına katkıları incelenmiştir. Türkiye'de 1970- 1990 döneminde ekonomide görülen parasal genişlemeyi belirleyen temel unsur baz para olurken, para çarpanının bu genişlemeye katkısının sınırlı kaldığı tespit edilmiştir. Hızlı parasal genişlemenin enflasyonist süreç üzerindeki etkisini tespit edebilmek amacıyla çalışmamızın üçüncü bölümünde monetarist yaklaşıma dayanan bir makroekonometrik model geliştirilmiştir. Geliştirilen bu modelin temel özelliği para arzını dışsal bir değişken olarak değil kamu kesimi borçlanma gereğinin de açıklayıcı değişkenler arasında yer aldığı bir fonksiyon olarak modelde yer almasıdır. Geliştirilen bu model 1970- 1990 döneminde Türkiye uygulamasında elde edilen yıllık veriler kullanılarak tahmin edilmiştir. Tahmin sonuçları Türkiye örneğinde enflasyonun monetarist açıklama biçiminin geçerliliğini ortaya koymuştur. Diğer yandan gerçekleştirilen nedensellik testleri sonucunda para arzı ve fiyatlar arasındaki etkileşimin çift yönlü olarak çalıştığı tespit edilmiştir.
Türk tarımının OECD ülkeleri karşısındaki rekabet gücü: Endüstriyel verimlilik analizi

Bu çalışmada OECD ülkelerindeki tarımsal etkinlik düzeylerinin belirlenmesi, etkinlik farklılıklarının araştırılması ve bu farklılığa yol açan temel faktörlerin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Tarımsal ürünlere yönelik sürekli artan talebin düzenli olarak karşılanabilmesi için tarım sektörünün istikrarlı bir yapıya kavuşturulması ve sürdürülebilir büyümenin sağlanması gerekmektedir. Bu nedenle tarım sektöründe gerçekleştirilecek etkinlik-verimlilik artışları önem kazanmaktadır. Tarımsal etkinliğin istikrarlı bir şekilde arttırılması ise uzun dönemli bilgilere ve destekleyici olarak politika tedbirlerine ihtiyaç duymaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde, OECD ülkelerindeki tarım sektörünün ekonomi içindeki ağırlığı ve özellikleri ile tarım politikaları karşılaştırmalı olarak betimsel analiz kullanılarak incelenmiştir. İkinci bölümde etkinlik ölçümünde kullanılan parametrik ve parametrik olmayan yaklaşımlar teorik olarak incelenmiştir. Çalışma esas olarak Veri Zarflama Analizi yaklaşımına dayanmaktadır ve OECD ülkelerinin tarımsal etkinliğinin analiz edilmesi için bu yaklaşımın literatüre yeni girmiş iki farklı biçimi kullanılmıştır. Üçüncü bölümde kullanılan Dinamik Veri Zarflama Analizi, tarımsal etkinlik ölçümünde dönemler arası firma davranışlarının modellenmesine olanak sağlamaktadır. Böylelikle OECD ülkelerindeki dönemler arası kaynak kullanım etkinliği analiz edilerek, uzun dönem etkinlik skorları hesaplanmıştır. Analiz sonuçları genel etkinsizliğin temel kaynağı olarak dinamik etkinsizliğin ön plana çıktığını göstermektedir. Dördüncü bölümde tarımsal etkinlik düzeyleri Metafrontier yaklaşımı kullanılarak hesaplanmıştır. Bu yaklaşım, örneklemi oluşturan ülkelerin homojen bir yapıya sahip olmadığı bir başka deyişle farklı üretim olanakları kümesi altında çalıştıkları varsayımına dayanmaktadır. Analiz sonuçları global teknoloji seviyesini yüksek ve orta gelirli ülkeler grubunun belirlediğini göstermektedir. Bunun yanında yüksek ve orta gelirli ülkeler grubunda yer alan ülkelerde daha yüksek toplam faktör verimliliği artışları olduğu görülmüştür. Türkiye dışında kalan bütün düşük gelirli ülkeler ise global teknoloji seviyesini yakalama konusunda başarı göstermiştir. Çalışmanın son bölümünde tarımsal etkinlik farklılıklarının temel belirleyicileri tesadüfi etkili tobit modeli kullanılarak araştırılmıştır. Tarımsal etkinlik skorlarının bağımlı değişken olarak alındığı modelde kullanılan açıklayıcı değişkenler ise temel olarak i) demografik ve coğrafi değişkenler, ii) beşeri sermaye ve teknoloji değişkenleri ve iii) makroekonomik değişkenler ve politika değişkenleri olarak üç ana grup altında toplanmıştır. Elde edilen ampirik sonuçlar literatürü destekler niteliktedir.
Global krizlern özelleştirmeye etkisi

Bu tez çalışmasında özelleştirme ve kriz literatürünün incelenmesi, kriz ile özelleştirmeler arasındaki ilişkinin araştırılması ve analiz edilmesi amaçlanmıştır. Kriz yıllarında bireysel davranışlarda olduğu gibi, kurumlar da satın alma isteklerini azaltmakta ve likit kalmaya çalışmaktadır. Bu nedenle incelenen örneklerde özelleştirmelerin kriz yıllarında özelleştirme gelirlerinin belirgin bir şekilde azaldığı görülmektedir. Oysa krizler kaynak arttırıcı ve borç azaltıcı çalışmaları gerektirir ve bu bağlamda özelleştirmeler kaçınılmazdır. Bu nedenle bu global kriz şartlarında çeşitli yöntemlerin ve ödeme seçeneklerinin özelleştirme uygulamalarının denenmesi gerekmektedir. Aksi takdirde, özelleştirmelerin krizde yapılamayacağı düşüncesiyle uygulamalar durdurulursa yeni bir kriz kapısı açılmış olabilir.
Reel döviz kurunun ikili dış ticarete etkileri: Türkiye örneği

Bu çalışmada; reel döviz kurlarının ikili dış ticaret üzerindeki etkileri, Türkiye ile Çin, Rusya ve Almanya'nın 2004- 2018 dönemi verileri kullanılarak incelenmiştir. Serilerin doğrusallığı HLX testiyle, durağanlığı; ADF, PP, KPSS, çoklu yapısall kırılmalı Kapetanios ve KSS doğrusal olmayan birim kök testleriyle, seriler arasındaki eşbütünleşme ilişkileri; Engle ve Granger, Johansen ve Sınır Testi yöntemleriyle incelenmiş, uzun ve kısa dönem analizleri ARDL yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. RER'deki artışların her üç ülke karşısında da Türkiye'nin ihracatını artırdığı, Çin'den ithalatı azalttığı, Çin ve Almanya karşısında Türkiye'nin dış ticaret dengesini iyileştirdiği görülmüştür. Türkiye ile Çin, Rusya ve Almanya arasındaki ikili dış ticarette Marshall-Lerner Koşulunun sağlandığı, karşı ülkelerin milli gelirinin artmasının Türkiye'nin ihracatını, Türkiye'nin milli gelirinin artmasının da Türkiye'nin bu ülkelerden gerçekleştirdiği ithalatı artırdığı belirlenmiştir. Petrol fiyatlarındaki artışlar Türkiye'nin Çin ve Rusya'ya olan ihracatını artırırken, Almanya'ya olan ihracatını azaltmıştır. Karşı ülkelerin nüfusunun artması Türkiye'nin bu ülkelere olan ihracatını artırırken, benzer şekilde Türkiye'nin nüfusunun artması da karşı ülkelerin Türkiye'ye olan ihracatlarını artırmıştır. 2008 küresel finansal krizi genel olarak Türkiye'nin ihracatını ve ithalatını azaltmış, dış ticaret dengesini olumsuz yönde etkilemiştir. Seriler arasındaki nedensellik ilişkileri; Granger, Toda-Yamamoto doğrusal ve LBGC doğrusal olmayan nedensellik testleriyle incelenmiş; Türkiye'nin Çin'e olan ihracatının, Çin'in nüfusundan, Çin'deki kişi başına düşen milli gelirden ve petrol fiyatlarından, Türkiye'nin Rusya'ya olan ihracatının; reel döviz kurundan, petrol fiyatlarından ve Rusya'daki kişi başı milli gelirden, Türkiye'nin Almanya'ya olan ihracatının ise reel döviz kurundan ve Almanya'daki kişi başı milli gelirden etkilendiği tespit edilmiştir. Türkiye'nin Çin'den gerçekleştirdiği ithalatın; reel kurdan, Türkiye'nin nüfusundan ve Türkiye'deki kişi başı milli gelirden, Türkiye'nin Rusya'dan gerçekleştirdiği ithalatın; Türkiye'nin nüfusundan ve Türkiye'deki kişi başı milli gelirden, Türkiye'nin Almanya'dan yaptığı ithalatın; Türkiye'nin nüfusundan, Türkiye'deki kişi başı milli gelirden ve petrol fiyatlarından etkilendiği bulunmuştur. Türkiye ile Çin arasındaki dış ticaret dengesinin; Çin'in ve Türkiye'nin nüfusundan, Türkiye ile Rusya arasındaki dış ticaret dengesinin; Rusya'nın nüfusundan, Türkiye ile Almanya arasındaki dış ticaret dengesinin ise Türkiye'nin nüfusundan etkilendiği bulunmuştur.