turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Türkiye'de büyüme-odaklı ve yenilikçi bir girişimcilik politika çerçevesi geliştirme ve politika açıklarının belirlenmesi

Günümüz dünyası ticaretin küreselleştiği, teknolojinin baş döndürücü bir hızla ilerlediği, rekabetin arttığı, verimliliğin önem kazandığı ve bilgiye dayalı ekonomilerin dünyayı şekillendirdiği bir arenada haline gelmiştir. Böyle bir global ekonomik ortamda ülkelerin rekabetçi olarak yer tutabilmeleri yenilikçi faaliyetlerde bulunmaksızın mümkün olamamaktadır. Dolayısıyla, bu yeni ekonomik ortam içerisinde, yenilikçi girişimcilik aktivitelerini özendirmek hükümetleri için olmaza olmaz bir politika aracı haline gelmiş bulunmaktadır. Yenilikçi girişimcilik faaliyetleri gösteremeyen ekonomiler diğer ülkelerden geri kalacak ve bulunduğu yeri de kaybedecektir. Bu tez çalışmasında, girişimcilik politikalarını girişimcilik eğitimi, girişimciliğin teşviki, yeni girişimler için ortam sağlanması, yeni girişim ve tohum sermaye sağlanması, yeni girişimcilere iş destek yöntemleri şeklindeki var olan sınıflandırma kullanılarak, Türkiye'nin küresel dünyada büyüme odaklı ve yenilikçi bir girişimcilik politikasına sahip olması için izlemesi gereken yol haritasının belirlenmesi amaçlanmaktadır. Bu çerçevede girişimcilik faaliyetlerini artırmak için hükümetlerce nasıl bir girişimcilik politikası çerçevesinin oluşturulması gerektiği sorusuna cevap aranmaktadır. İlk olarak, girişimcilikle ilgili temel kavramlar, girişimciliğin önemi ele alınmaktadır. Daha sonra girişimciliğin teşvik edilebilmesi için hükümetlerce uygulanması gereken girişimcilik politikalarına ilişkin teorik literatür tartışılmaktadır. Ayrıca, girişimcilik literatürüne katkı sağlayan girişimcilik ve girişimcilik politikalarıyla ilgili ampirik akademik bulgularına yer verilmektedir ve küresel ölçekte girişimcilik alanında çalışmalar yapmakta olan GEM ve OECD gibi kuruluşların bulgularından yararlanılmaktadır. Çalışmanın sonucunda, Türkiye'nin girişimcilik politikası alanında birçok açıklarının olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak, özellikle girişimcilik politikalarının finansman ve vergileme konularındaki zorlukların giderilmesi, girişimciliği destekleyen daha uygun çevre şartlarının oluşturulması ve geliştirilmesi, girişimcilik eğitim programlarının geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması, bazı özel nüfus gruplarının teşvik edilmesi ve büyüme odaklı ve yenilikçi girişimciliğin oluşabilmesi için ülkede araştırma geliştirme ve yenilikçi girişimci aktiviteyi destekleyen politikaların oluşturulması gerektiği gözlemlenmiştir.
Dış ticarette riskler korunma teknikleri ve ihracat kredi sigortası

'Dış Ticarette Riskler, Korunma Teknikleri, İhracat Kredi Sigortası isimli çalışmamızda, asıl araştırma konusu olarak İhracat Kredi Sigortası ve Türkiyedeki Uygulaması seçilmiştir. ihracat Kredi Sigortasının, Dış Ticaretle ihracatının alacağını tahsil edememe riskine karşı korumak için uygulanan, ihracatı dolaylı teşvik aracı olması nedeniyle, tezimizin birinci bölümünde, ana hatlarıyla öncelikle dış ticarette tarafların karşılaştıkları risklere, bu risklerden korunmak için geliştirilen dış ticarette ödeme ve teslim şekillerine değinecektir. Birinci bölümde anlatılan konularının tek başlarına araştırma konusu olabileceği de göz önünde tutularak riskler ve teknikler konumuzla ilgileri ölçüsünde ithalatçı açısından da değerlendirilecektir. ihracata Kredi Sigortası pek çok ülkede uzun yıllar başarıyla uygulanan ihracatı teşvik eden bir tekniktir. Tezimizin ikinci bölümünde İhracat Kredi Sigortasının tanımına kapsamına avantaj ve dezavantajlanna uygulanan poliçe türlerine ve çalışma yöntemlerine değinilecek, tarihi gelişimine ve uygulandığı çeşitli ülkelerden örnekler verilecektir. Tezimizin üçüncü bölümünde, ihracat Kredi Sigortası ve Türkiye Uygulamalanna değinilecektir. Bu amaçla, Türkiye'de ihracat Kredi Sigortası sistemin geliştirilmesi İçin yasal çalışmalara karşılaştırmalı olarak değinilecektir. TurkEximbank'in kurulmasıyla faaliyete geçen programlara, Sigorta Programında uygulanan poliçe türlerine ve ihracat Kredi Sigorta uygulamalannın rakamsal olarak yıllara göre dağılımı gösterdiği gelişim değinilecektir.
Finansal istikrar ve makroekonomik performans ilişkisi: Karşılaştırmalı bir analiz

1980'li yıllardan günümüze dünyada giderek artan bir finansal gelişme ve entegrasyon durumu yaşanmaktadır. Özellikle 2008 finansal krizi sonrasında finansal piyasaların istikrarı meselesi politika yapıcıların odak noktalarından biri haline gelmiştir. Küresel finansal krizin en önemli nedeninin kuralsız bir finansal sistemin, reel sektör ile arasındaki eşgüdümün bozulmasına yol açarak birbirlerini olumsuz etkileyen kümülatif tahribatlar meydana getirmesi olduğu ifade edilmektedir. Finansal istikrar ve ekonomik büyüme değişkenlerini konu alan literatürde söz konusu göstergeler arasındaki ilişki ülke örneklemi, metodoloji ve finansal istikrar için kullanılan değişkenlere göre farklılıklar göstermektedir. Bu çalışma önceki çalışmalardan farklı olarak analize konu ülke yapılarındaki farklılıkları ve ilişkilerin finansal göstergelerdeki çeşitliliğe duyarlılığını göz önüne almaktadır. Bu amaç doğrultusunda 2 farklı ülke grubunda 9 farklı finansal istikrar göstergesi kullanılarak finansal istikrar ve makroekonomik performans ilişkisine yönelik kapsamlı bir değerlendirme sunmayı amaçlamaktadır. Bu kapsamda çalışmanın birinci bölümünde kavramların tanıtımı, ikinci bölümünde ilgili literatür taraması, üçüncü bölümünde iki ayrı ülke grubu için betimsel ve ekonometrik analizler sunulmuştur. Kırılgan Beşli ve G7 ülkeleri için oluşturulan iki ayrı panel veri seti için Konya bootstrap panel nedensellik analizi gerçekleştirilmiştir. Bulgular şu şekilde özetlenebilir: Bankacılık piyasasına ilişkin finansal istikrar göstergeleri, hisse senedi piyasasına ilişkin göstergelere göre ekonomik büyüme ile çok daha fazla nedensellik ilişkisi içermektedir. Z-skoru ve Takibe düşen kredilere ayrılan karşılıklar ekonomik büyüme ile en fazla nedensellik ilişkisi tespit edilen iki değişkendir. Kırılgan beşli (F5) ülkelerinde Kredi oranı, Sermayenin risk ağırlıklı varlıklara oranı ve Hisse senedi fiyat oynaklığı, G7 ülkelerinde ise Takipteki krediler, Toplam işlem hacmi ve Hisse senedi fiyat oynaklığı için en az sayıda ekonomik büyüme ile nedensellik ilişkisi söz konusudur. F5 ülkeleri için ekonomik büyümeden finansal istikrara doğru çoğunlukla bankacılık piyasası göstergelerinden nedensellik ilişkisi tespit edilmektedir. Ekonomik büyümeden finansal istikrara incelenen ilişkide İngiltere ve Kanada'da hiçbir gösterge için nedensellik ilişkisi tespit edilemezken, ABD'de ise yalnızca toplam işlem hacmi için nedensellik söz konusudur.
Osmanlı madenlerinde Fransız sermayesi ve Galata bankerleri ortaklığı: Balya-Karaaydın, Kesendire ve Karasu şirketleri

Osmanlı madenlerindeki yabancı sermayenin durumu ve şirketleşme gibi konular hakkında yapılan değerlendirmeler, genelde Zonguldak kömür havzasındaki yabancı sermaye işletmeleri üzerinden yapılmaktadır. Fakat sermaye bakımından en büyük şirketlerden olan Balya-Karaaydın, Kesendire ve Karasu şirketleri hakkında ayrıntılı bir çalışma yapılmamıştır. Bu çalışma, Balya-Karaaydın, Kesendire ve Karasu şirketlerinin detaylı olarak araştırılıp analiz edilerek, son dönem Osmanlı madenciliğindeki yabancı sermaye üzerine yapılan çalışmalara yeni verileri sunmayı hedeflemiştir. Bu doğrultuda, şirketlerin kuruluşlarından faaliyetlerini durdurmak zorunda kaldıkları 1914 yılına kadar olan süreçteki ortaklık yapısı, yönetim metotları, maden işletme prosedürleri, bürokrat ve yerel halkla ilişkileri, işçilere yaklaşımları kronolojik olarak incelenip değerlendirilmiştir. Balya-Karaaydın, Kesendire ve Karasu şirketleri Galata Bankerlerince Fransız sermayesinin desteğiyle kurulmuştur. Anonim şirket vasfında olmaları hasebiyle hisse senetleri ve tahvilleri Paris borsasında işlem görmüş, sonuç itibariyle Fransız sermayeli şirketlere evirilmişlerdir. Üç şirket arasında bilanço büyüklüğü ve karlılık olarak en başarılı şirket Balya-Karaaydın'dır. 1890'ların başından 1914'e kadar olan süreçte büyük karlar elde edilirken şartnameler ve mukaveleler gereği kazancın küçük bir kısmı Osmanlı hazinesine gitmiştir. Fakat şirketlerin faaliyet ve cevher işleme yöntemleri incelendiğinde, Osmanlı Devleti'nin sermayesi ve teknik birikimi yeterli olmadığından yabancı sermayeye ihtiyaç duyduğu anlaşılmaktadır. Elde edilen karın büyük bir kısmı Fransa'ya transfer edilmiş, yalnızca küçük bir bölümü üretimi arttırmak ve karlılığı devam ettirmek amacıyla maden sahalarında yatırıma dönüştürülmüştür. Yönetim kurullarının ekseriyetle Galata Bankerlerinden oluşması sayesinde mezkur şirketlerin Osmanlı bürokratlarıyla olan ilişkisi, 1908'den sonra kısmi değişmeler olmakla birlikte, genel itibariyle olumlu seyretmiştir. Keza şirket yöneticileri de bu ilişkilerin korunmasına çok dikkat etmişler, hükumetin avans, ek vergi gibi maddi taleplerini her zaman olumlu karşılamışlardır. Valilik, mutasarrıflık, kaymakamlık gibi yerel idarelerin şirketlerle olan ilişkilerinde bir takım sorunlar yaşanmış ise de merkezi hükumetin desteğiyle çözülmüştür. Şirketlerin işçilerle olan ilişkileri genel itibariyle sakin olmakla birlikte Balya-Karaaydın'da, 1908 ve devam eden süreçte, pek çok grev hareketi görülmüş, grevler esnasında Osmanlı makamları şirket lehine tavır takınmıştır. Bu çalışma neticesinde ulaşılan bulgular, Osmanlı madenlerinde yabancı sermaye hakkında yapılacak değerlendirmelere yeni bakış açıları sunmuştur.
İktisat teorisi ve iktisat politikalarında küçük ve orta boy işletmeler

'iktisat Teorisi ve iktisat Politikalarında Küçük ve Orta Boy işletmeler' başlıklı tez çalışmamızda Küçük ve Orta Boy işletmeler mikro ekonomik açıdan gösterdikleri özellikler ve makro değişkenlerle etkileşimi açısından incelenmiştir. Bu çalışmada KOBİ'ler bireysel girişimci tarafından yönlendirilen ve endüstriyel yapı içerisinde yer alan 'temel üretim birimi ' olarak ele alınmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde KOBİ'lerin mikro iktisat teorisi çerçevesinde özelliklerinin belirlenmesine çalışılmıştır. Bu bölümde KOBİ'ler üzerindeki tartışmaların ağırlığını oluşturan ölçek ekonomileri üzerinde durulmuştur. Böylece KOBl'lerin ölçek ekonomilerinden yararlanamadığı ve kaynakları etkin kullanamadığı şeklindeki yaygın görüş irdelenmiştir. Ulaştığımız sonuç, KOBl'lerin analizinde ölçek ekonomilerinin tek başına açıklayıcılık gücünün yetersiz olduğu şeklindedir. Soyut firma varsayımı terk edildiğinde KOBl'lerin dışsal ekonomileri içselleştirme eğilimlerinin ve kapasitelerinin yüksek olduğu gözlenmektedir. Tüm bu nedenlerle gerçek ekonomik hayat dikkate alındığında KOBl'lerin 'teknik optimum ölçek' yerine 'ekonomik optimum ölçek' açısından değerlendirilmesi daha doğru bir yaklaşım olmaktadır. Bu açıdan bakıldığında KOBİ'ler ekonomik optimum firma ölçeğinden uzak değildir. Bu çalışmanın ikinci bölümünde, endüstriyel gelişme sürecinde bir iktisadi olgu olarak ortaya çıkan KOBİ'lerin, ekonomik iklimin bir ürünü olduğu hipotezi savunulmuştur. Buradan hareketle KOBİ'lerin gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerdeki fonksiyonları ve gelişme dinamikleri karşılaştırılarak benzerlik ve farklılıklar belirlenmeye çalışılmıştır. Böylece gelişmekte olan ülkelerde girişimcinin üstlendiği sorumluluk ve risklerin daha büyük olduğu görülmüştür. Ayrıca gelişmekte olan ülkelerde KOBİ'lerin teknoloji tercihi ve teknoloji edinim yollarının da kalkınmaya ve endüstriyel rekabet edebilirlik gücüne etkileri belirlenmeye çalışılmıştır. Bir bütün olarak KOBİ'lerin ülkelerin endüstriyel rekabet edebilirlik gücünü olumlu yönde etkilediği şeklinde bir eğilim belirlenmiştir. Üçüncü bölümde, KOBl'Iere yönelik devlet desteğinin mantığı ve yönteminin ne olması gerektiğini üzerinde durulmuştur, istihdama, iç rekabete, bölgesel kalkınmaya, endüstriyel rekabet edebilirlik gücüne kalktıkları KOBİ'lerin ekonomik yaşamda çok boyutlu etkiler yarattığını göstermektedir. Bu nedenle devlet desteğinin makroekonomik çevrenin KOBİ'lerin gelişimine uygun hale getirilmesi çerçevesinde ele alınması gerekmektedir. Sınırlı bir sübvansiyon ve danışmanlık desteği KOBİ'lerin gelişme dinamiklerini istenilen ölçüde harekete geçirmekten uzaktır. Ulaştığımız bu sonuç, KOBİ'lerin ekonomik iklimin bir ürünü olduğu hipotazemizle de uyum halindedir.
Türk basınının gelişiminde basında ekonomi ve ekonomi basını: Kavram ve kapsam açısından uygulamalı bir çalışma

TÜRK BASINININ GELİŞİMİNDE BASINDA EKONOMİ VE EKONOMİ BASINI: Kavram ve Kapsam Açısından Uygulamalı Bir Çalışma Alanında atılmış bir 'ilk adım' niteliği taşıyan bu çalışma, kuramsal boyutta; 'iletişim ve kitle iletişimi', 'bir kitle iletişim aracı olarak Dünya'da ve Türkiye'de basın; gelişimi-gazete/cilik yapısı', 'ekonomi ve Türkiye ekonomisine genel bir bakış' ve 'basın-ekonomi ilişkileri ve basında ekonominden ekonomi basınına', bölümlerinden oluşmaktadır. Çalışmanın uygulama bölümünde ise, ekonomi basını ve ekonomi haberi kavramının 'zihinlerdeki' anlamını bulmaya yönelik anket uygulaması ve 'belli başlı' gazeteler üzerinde de hem tarihsel gelişimi ortaya koymaya hem de ekonomi basının içeriğini tespit etmeye yönelik olarak içerik analizi uygulaması gerçekleştirilmiş, bütün bu bulgular yorumlanırken konunun 'uygulamanın içindeki uzmanları' ile yapılan görüşmeler değerlendirmeye dahil edilmiştir. Elde edilen bulgular ekonomi basının bugününe ilişkin 'önemli' veriler sağlarken, geleceğe yönelik de 'umutlu' ama 'zahmetli' bir yolun kapılarının aralandığını göstermiştir.
Sağlık harcaması ve gelir dağılımının sağlık statüsü üzerine etkisi: Seçilmiş OECD ülkeleri üzerine ekonometrik bir çalışma

Toplum sağlığı geçmişşten günümüze önem arz eden konuların başında gelmektedir. Bunun nedeni, toplumun refah ve gelişmişlik düzeyinin toplum sağlığı ile yakın ilişki içerisinde olmasından kaynaklanmaktadır. Dünyada gelir seviyesi yüksek olan ülkeler, gelir seviyesi düşük olan ülkelere göre sağlık için daha fazla kaynak ayırmaktadır. Fakat sağlık için ayrılan kaynak miktarının yanında kaynağın etkinliği ve verimliliği de önem arz etmektedir. Çünkü sağlık harcamalarının etkinliği ve verimliliği sağlık statüsü göstergeleri ile izlenebilmektedir. Aynı şekilde gelir dağılımının da adil bir şekilde gerçekleşmesi sağlık statüsü göstergeleri üzerinde önemli unsur olarak görülmektedir. Bu bağlamda uluslararası düzeyde sağlık harcamalarının ve gelir dağılımının sağlık statüsü göstergelerini nasıl etkileyebileceğini bulmak araştırmanın temel konusunu oluşturmaktadır. Bu tez çalışmasında seçilmiş 26 OECD ülkesinde sağlık harcamaları ve gelir dağılımının sağlık statüsü üzerindeki etkisi panel veri analizi ile incelenmiştir. Doğuştan beklenen yaşam süresi, bebek ölüm hızı ve beş yaş altı ölüm hızı modelinde 2000- 2019 dönemi, anne ölüm oranı modelinde 2000- 2017 dönemi ele alınmıştır. Elde edilen bulgulara göre, sağlık harcamalarındaki artışların doğuştan beklenen yaşam süresini artırdığı, bebek- beş yaş altı ölüm hızı ve anne ölüm oranını azalttığı yönünde sonuçlara ulaşılmıştır. Gini katsayındaki artışın ise bebek- beş yaş altı ölüm hızını artırdığı yönünde bulgular elde edilmiştir. Ancak gini katsayındaki artışın doğuştan beklenen yaşam süresi ve anne ölüm oranı üzerindeki etkisi ise anlamsız olarak tespit edilmiştir. Bu doğrultuda sağlık göstergelerinin iyileşmesinde, sağlık harcamalarının artması, etkin -verimli alanlarda kullanılması ve gelir dağılımında adaletin sağlanmasının gerektiği düşünülmelidir.
Optimal unemployment insurance in Turkey in the presence of moral hazard and liquidity constraints

Bu tez, Türkiye'de uygulanmakta olan İşsizlik Sigortası Programı'nı incelemeyi ve geliştirmeyi hedeflemektedir. Bu tür programlar dünyada da yaygın bir şekilde kullanılmakta ve işsizlere sağladığı olanaklardan dolayı çokça övülmektedirler. Öte yandan işsizlerin iş bulma davranışlarını olumsuz etkiledikleri gerekçesiyle de eleştirilerin hedefi olmaktadırlar. Bu sorun, eksik piyasalar modelinin 2004- 2008 Türkiye'sine kalibre edilmesi ile incelenmiştir. Modelde iktisadi ajanlar işsizlik maaşının yüksekliğini de dikkate alarak işe girip girmeme kararını vermektedirler. Sonuçlar, alt sınır olarak belirlediğimiz %10 ahlaki tehlike seviyesinde, optimal bir işsizlik programı kullanmanın refahı %0.15 arttıracağını göstermektedir. Daha sonra bu model işsizlik maaşı almaya hak kazanmanın olasılıksal varsayılmasıyla genişletilmiştir. Bu eklenti işsizlik maaşlarının belirli bir süre için verildiği gerçeğini modele eklememize olanak sağlamaktadır. Bu yeni durumda %10 ahlaki tehlike için refah kazanımları %0.01'e kadar düşmüştür. Ancak iki modelde de sonuçlar ahlaki tehlikenin boyutuna son derece duyarlıdır. Daha yüksek ahlaki tehlike seviyeleri için refah kazanımları %9.17'yi bulmaktadır.
Enflasyon, faiz ve döviz kuru ilişkisi: Seçilmiş gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler örneği

Küreselleşme sürecinin yaygınlaştığı 1980'li yıllardan sonra, ticari serbestleşmenin arttığı, bilgi ve iletişim sektörlerinde önemli gelişmelerin yaşandığı ve sermaye akımlarının önünde bulunan kısıtlamaların önemli ölçüde azaldığı görülmektedir. Bu gelişmeler ile birlikte, çeşitli ülkelerin iktisat politikalarında da değişikliklere gidildiği gözlemlenmiştir. 1990'lı yıllarda finansal piyasalarda artan gelişmeler ile birlikte başta Yeni Zelanda olmak üzere birçok ülke enflasyon hedeflemesi rejimine geçmişştir. Sermaye hareketliliğinin yüksek olması sonucunda derinleşen finansal piyasalar, ülke ekonomilerinde ciddi rol oynamaya başlamıştır. Küresel finans sisteminin derinleştiği 2000'li yıllar ile birlikte hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülke ekonomilerinde enflasyon, faiz ve döviz kuru ilişkisinin doğru tespit edilmesi politika yapıcılar açısıdan önemli görülmektedir. Bu çalışmada 2002:Ç1-2019:Ç 2 dönemi çeyreklik veriler aracılığıyla seçilmiş gelişmiş 12 ülke ve gelişmekte olan 12 ülke ekonomisinde enflasyon-faiz-döviz kuru ilişkileri araştırma konusu yapılmıştır. Çalışmada söz konusu değişkenler arasındaki ilişkiler ikili biçimde ayrı ayrı incelenerek hipotezlerin geçerli olup olmama durumlarına göre politika önerileri sunulmaktadır. Ayrıca, nedensellik analizleri ile enflasyon faiz-döviz kuru ilişkisinin, söz konusu ülke gruplarında hangi yönlü olduğu ortaya konmaktadır. Çalışmada elde edilen bulgulara göre seçilmiş gelişmiş ülkelerde uluslararası parite koşulları geçerli iken, seçilmiş gelişmekte olan ekonomilerde bu durumun geçerli olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Beklenen ve beklenmeyen döviz kurlarının reel ekonomi üzerindeki etkileri

Bu çalışmanın amacı beklenen ve beklenmeyen döviz kurlarının reel ekonomi üzerindeki olası etkilerinin yönünü ve derecesini Türkiye ekonomisi için 1987- 2012 dönemi itibariyle belirlemektir. Ekonometrik yöntem olarak çalışmanın ampirik kısmında Mcgee ve Stasiak'ın (1985) otoregresif sistem denklemi modeli kullanılmıştır. Sistem denklemi, içinde reel ekonomiyi temsilen sanayi üretim endeksi de olan toplam dört değişken ile oluşturulmuştur. Sistemde yer alan diğer değişkenler döviz kuru, para arzı ve tüketici fiyat endeksidir. Sistem denkleminin optimal gecikmelerini belirlemek için son tahmin hata kriteri ile adımsal regresyon kriteri uygulanmıştır. Optimal gecikmeler belirlendikten sonra sistem denklemi görünürde ilişkisiz regresyonlar yöntemi ile tahmin edilmiştir. Tahmin sonuçlarına göre, beklenen döviz kurları reel ekonomiyi negatif yönde etkilemektedir. Beklenmeyen döviz kurlarının reel ekonomi üzerindeki etkileri asimetriktir. Buna ilaveten, beklenmeyen döviz kurlarının reel etkilerinin negatif olduğu elde edilen bulgulardan anlaşılmaktadır. Çalışmadan elde edilen bir diğer önemli bulgu da Türkiye ekonomisinde söz konusu dönemde rasyonel beklentiler politika etkisizliği hipotezinin para politikası açısından geçerli olmamasıdır.
Para politikası ödemeler bilançosu ilişkisi: Türkiye örneği

Ödemeler bilançosu sorunu döviz kuru, sanayileşme, büyüme, istihdam, gelir dağılımı ve enflasyon gibi problemler yaratması nedeniyle ekonomi politikaları açısından özellikle gelişmekte olan ülkeler için önemli sorunlar arasında yer almaktadır. Ödemeler bilançosu açık veren ve bu açıkların finansmanı için sürekli kaynak arayan ülkeler ekonomisi güçsüz ve başarısız olarak nitelendirilmektedir. Uluslararası sermaye hareketliliğinin ve dış ticaretin artması, ödemeler dengesi ile para politikaları arasında sıkı bir ilişki bulunduğunu göstermektedir. Türkiye'de ödemeler dengesi sorununun uzun yıllardan beri var olmasından dolayı bu çalışmada para politikası ödemeler bilançosu ilişkisi seçilmesinin nedenini oluşturmuştur. Çalışmada, Türkiye'de para politikası ile ödemeler bilançosu arasındaki ilişki zaman serisi analizi ile incelenmiştir. 1990- 2020 dönemine ait yıllık verilerin kullanıldığı çalışmada değişkenlerin durağanlığı ADF birim kök testi ile sınanmıştır. Serilerin birinci farkları alınarak durağan hale getirildikten sonra aralarında uzun dönemli ilişkiyi saptamak için Johensen Eş Bütünleşme testi ve Vektör Hata Düzeltme Modeli uygulanmıştır. Elde edilen bulgular; bankların özel sektöre sağladığı krediler ile cari işlemler dengesi arasında pozitif bir ilişki olduğunu göstermektedir. Kredilerde meydana gelen 1 birimlik bir artış, cari açığı 0.18 birim azaltmaktadır. Ayrıca mal ve hizmet ihracatı ile cari işlemler dengesi arasında da pozitif bir ilişki bulunmuştur. Mal ve hizmet ihracatında meydana gelen 1 birimlik artış, cari açığı 0.55 birim azalttığı sonucuna ulaşılırken, değişkenler arasında uzun dönemli bir ilişkinin olduğu görülmüştür. Cari işlemler dengesinde meydana gelen şokların ise her bir yılda %71 düzeyinde azalış göstererek dengeye yöneldiği tespit edilmiştir.
Karapara aklama ile mücadele

Suç, insanlığın başlangıcından beri hemen her zaman varlığını sürdüren bir davranıştır. Suçun ortadan kaldırılması mümkün olmadığı için toplumlar bu suçlara karşı gerekli yasaları geliştirmiştir. Aslında bu hukuk dışı davranışlar, yasalarda 'suç' kavramı olarak ifade edilmektedir. Sanayi devriminden sonraki dönemden itibaren dünya genelindeki suçların boyutları ve çeşitliliği oldukça artış göstermiştir. Bu suçların en tehlikelilerinden olan uyuşturucu da 20. Yüzyılda patlak vermiştir. İnsanlığa karşı işlenen bu suçlarla mücadele etmek için dünya genelinde önemli adımlar atılmıştır. Yasadışı olan her türlü suçlardan elde edilen para veya para yerine geçen evraklara karapara, bu para ve evrakların bir para biriminden başka ülke para birimiyle ya da farklı bir mal veya para benzeri kağıtlarla değiştirme işlemine de karapara aklama denilmektedir. Karapara aklama deyiminin ünlü olmasını sağlayan süreç ise 1980 ve sonrasına dayanmaktadır. Bu dönemden sonra artan uyuşturucu faaliyetleri özellikle Güney Amerika'daki kokaini insan sağlığını büyük ölçüde etkilemesinden ardından ilgili yetkili kurum ve kuruluşların konuya daha yakından bakmasına neden oldu. Bu çalışmanın temel amacı karaparayı incelemektir. Karapara ve karaparanın aklanması kavramlarının tanımı, aklama yöntemleri, Kara para aklama üzerine akademik yayınlar, kitap, broşür, bildirim formları, Birleşmiş Milletler sözleşmeleri, Avrupa Birliği direktifleri, Avrupa konseyi düzenlemeleri, polis teşkilatlanmaları ve banka sektöründe alınmış olan tavsiyeler ve benzeri kurumların uluslararası belgeleri, diğer kuruluşların almış olduğu tavsiye ve tedbirleri, ülkemizin taraf olduğu ikili anlaşmalar ve karapara aklama ile mücadele kapsamında alınması gereken tedbirlerin neler olduğu incelemektir.