turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Osmanlı mimarisinde tabhane mekanı ve yapılarının tarihsel gelişim süreci: Fatih Külliyesi Tabhanesi örneğinde koruma sorunları ve restorasyonu üzerine bir değerlendirme

Tabhane terim anlamıyla din adamları, derviş ve gezginlerin konaklamak ve barınmak amacıyla kullanılmış olduğu mekan ve yapılardır. Tabhane terimi ilk olarak Osmanlı döneminde ibadetin yanı sıra farklı işlevleri de mimari yapısından barındıran cami tiplerini tanımlamak amacıyla kullanılmıştır. Tabhaneli cami, ters T planlı cami, kanatlı cami, imaret gibi terimler aynı plan tipini tarif eden fakat terminolojik anlamda farklılaşan ifadelerdir. Tabhaneli camilerin ortaya çıkışı ve tarihsel süreç içerisindeki gelişim ve değişimleri irdelenerek bu terminolojik karışıklığa çözüm getirilmeye çalışılmıştır. Tez toplamda altı bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde çalışmanın alt yapısını oluşturmak amacıyla amaç, kapsam ve yöntem belirlenmiştir. İkinci bölümde tabhane teriminin tanımları yapılarak 13. ve 14. Yüzyıl Osmanlı ve Selçuklu toplum yapısı ve bunun mimariye etkileri araştırılmıştır. Tabhane mimarisinin kökeni ve gelişim süreci incelenmiştir. Üçüncü bölümde bir tipoloji oluşturabilmek adına günümüze ulaşmış tabhaneli camilerin planları derlenmiş ve bu tipoloji çalışması üzerinden analizler yapılmıştır. Dördüncü bölümde külliye ve külliyeyi oluşturan yapı türleri tanımlanmış, hangi külliyelerde tabhane yapılarının olduğu tespit edilmiştir. Tespiti yapılmış ve günümüze ulaşmış olan tabhane yapıları ayrıntılı şekilde tanıtılmıştır. Bu yapılar üzerinden karşılaştırmalı analizler yapılmıştır. Beşinci bölümde tarihi yapıların koruma sorunları ve bunlara yönelik müdahale yöntemleri hakkında çözüm ve öneriler geliştirilmiştir. Fatih Külliyesi Tabhanesi'nin son dönem restorasyon çalışmaları irdelenerek sorunlar, çözüm ve öneriler örneklendirilmiştir. Altıncı bölümünde ise tüm bu araştırma ve çalışmalar üzerinden değerlendirmeler yapılarak sonuç çıkarılmış ve tez çalışması tamamlanmıştır. Tabhaneli camilerin yapılış amaçlarını sorgulayabilmek için Selçuklu ve Osmanlı dini, sosyal, kültürel ve siyasi yapısını iyi anlamak ve analiz etmek önemlidir. Bu analizlerin neticesindeki bulgular ile tabhaneli camilerin Osmanlı mimarisindeki cami planlaması ve tasarımı üzerinde yarattığı etkiler gözlemlenebilmektedir. Bir yapı türü olarak camiden bağımsız tasarlanan tabhanelerin konumlanışlarının, mimari üsluplarının ve plan tasarımlarının incelenip detaylı şekilde irdelenmesi, bu yapıların tipolojisini tanımlamak adına önem arz etmektedir. Günümüzde işlevini yitirmiş olan tabhane mekan ve yapılarının koruma sorunları ve bu sorunlara getirilecek çözüm önerileri tespit edilmiş, tabhane yapılarının gelecek nesillere aktarılarak varlığını sürdürebilmesi amaçlanmıştır. Fatih Külliyesi Tabhanesi örneği üzerinden anıtlardaki bozulma ve hasarların sebepleri araştırılmış ve bu sebeplere yönelik müdahale yöntemleri, tabhanenin son dönem restorasyon çalışmaları kapsamında detaylı olarak irdelenmiştir. Tabhanelere verilecek olan yeni işlevler için dikkat edilmesi gereken hususlar belirlenmiştir.
Konya- Derebucak kırsal konut mimarisi: Pınarbaşı Köyü örneği

Geleneksel evler, kültürümüzü ve tarihimizi yansıtan, geleceğe aktarılmasına yardımcı olan önemli kültür varlıklarıdır. Köy ve kasaba gibi kırsal yerleşmelerde, doğa ve iklime uyumlu geleneksel konut örnekleri oldukça fazladır. Konya'ya 140 km uzaklıkta olan Derebucak'ın Pınarbaşı Mahallesinde özgün mimari karaktere sahip birçok geleneksel konut bulunmaktadır. Bu evlerin mimari ve estetik özelliklerini kaybetmeden tespitlerinin yapılması gerekmektedir. Bu çalışmada, her geçen gün değişmekte ve kaybolmakta olan Pınarbaşı evlerinin mimari özelliklerini tespit etmek ve literatüre kazandırarak kalıcılığını sağlamak amaçlanmıştır. Tez kapsamında giriş bölümünde çalışmanın amacı, kapsamı ve yöntemi açıklanmıştır. İkinci bölümde Türk evi, üçüncü bölümde ise kırsal mimari genel hatlarıyla anlatılmıştır. Dördüncü bölümde Derebucak ilçesinin tarihçesi, coğrafi ve yerleşim özellikleri yer almaktadır. Beşinci bölümde yedi örnek yapı teknik yönden incelenmiş, fotoğraf ve rölöve çizimleriyle detaylandırılmıştır. Altıncı bölümde, köyde tespit edilen sivil mimarlık örneklerine yer verilmiştir. Yedinci bölümde Pınarbaşı evleri mimari özellikleri ve yapım tekniği açısından değerlendirilmiş ve Türk evi içindeki yeri aranmıştır. Son bölümde ise değerlendirmeler ışığında sonuç ve öneriler sunulmuştur. Konu ile ilgili Pınarbaşı'ndaki evlerin tamamı incelenmiş, özgünlüğünü koruyan geleneksel konutlar tespit edilmiştir. İncelenen evlerin çoğunluğunun iç sofalı, bir kısmının ise dış sofalı olarak yapıldığı belirlenmiştir. Evlerin mimari özelliklerinin benzerliği dikkat çekicidir. Bu sebeple Geleneksel Pınarbaşı evleri diye adlandırabileceğimiz bir yapı grubundan bahsetmek mümkündür. Bu evlerin mimari değerlerinin korunması ve geleceğe aktarılması önem arz etmektedir. Kaybettikleri kimlikleri geri kazandırılarak, bölge turizminin gelişmesine katkı sağlaması hedeflenmiştir.
Beyoğlu Ahududu Sokağı ve sokakta yer alan 31 no'lu Arapoğlu evinin korunması için öneriler

Bu tezin amacı, Beyoğlu'nun günümüzde en canlı noktası olan istiklal Caddesi'ni dik kesen Ahududu Sokağı ve sokaktaki bir 19, yy. konutu olan Arapoğlu Evi'nin korunmasıyla ilgili koruma önerileri geliştirmektir. Giriş bölümünde, çalışma kapsamı, izlenen yöntem ve elde edilen bulgular hakkında bilgiler verilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde; Beyoğlu semtinin tarih boyunca geçirdiği evrelere ve sosyal açıdan doruk noktasını ulaştığı 19. yüzyıldaki yaşam tarzı ver önemli sosyal olaylarına değinilmiştir. Semtin mimari oluşumunda Osmanlı İmpatatörluğu'hun içinde bulunduğu batılılaşma hareketi ve başkentte artan nüfusun etkileri irdelenmeye çalışılmıştır. Daha sonraki bölümde; Ahududu Sokağı ile ilgili toplanan bilgiler değerlendirilip, sokağın günümüzdeki durumu İle ilgili analiz çalışmaları yapılmıştır. Sokağın 1/200 silueti çıkarılarak cephelerin mimari rehabilitasyonu için Öneriler getirilmiştir. Sokağın mimari zenginliğinin yitip gitmemesi, mevcut yapıların yeniden değerlendirilmesi için nasıl bir yöntem izlenmesi gerektiği tartışılmıştır. Ahududu Sokağı 31 numarada yer alan Arapoğlu Evi, 19. yüzyılın ilk yarısında inşa edilmiş olmalıdır. Yapı, günümüzde herhangi bir onarımdan geçmediği için oldukça yıpranmış ve bakımsız durumdadır. Hem planlama, hem de dekorasyon özellikleri açısından yapıldığı dönemin mimari anlayışına ışık tutan Arapoğlu Evi'ni daha iyi tarayabilmek amacıyla, bilimsel ölçme ve belgeleme yöntemleri kullanılarak hazırlanan mevcut durum analizi tezin dördüncü bölümünde yer alır. Beşinci bölümde, yapının mevcut durumunun yorumlanması sonüciü hazırlanan restitüsyon projesi yer alır. Restitüsyon projesi, Arapoğlu Evi ile aynı dönemde Beyoğlu'nda inşa edilmiş yapıların incelenmesi ve eski ev ve sokak sakMerinin anlattıkları çerçevesinde hazırlanmıştır. Bu bölütnün arkasından, yapı için yeni bir işlev önerilmiş ve restorasyon projesi hazırlanmıştır. Yaprya olabildiğince az müdahale edilmesi öngörülmüştür. Arapoğlu Evi, 19. yy.'ın sivil mimarlığına Örnek oluşturan önemli bir yapıdır. Döneminin mimari Mmüğinin üç boyutlu olarak gelecek nesillere aktarılması için koruninası gereklidir. Ahududu Sokağı'nda bu ve bundan sonra yapılacak benzer çalışmalar, semtin sosyal ve kültürel anlamda canlanmasına katkıda bulunacaktır.
Tarihi kentlerde koruma kavramının mekan-dizim yöntemi üzerinden araştırılması-Bergama örneği.

Bu tez genel kentsel planlama kavramlarıyla planlanan kentlere uymayan Anadolu kentlerinin karmaşıklığını anlamak, mekansal sürdürülebilirliği sağlamak, koruma sürecinde alınan yapılandırma kararlarını tartışmak, bu tartışmaları faydalı bilgi ve analizlerle desteklemeğe yönelik çalışmalara odaklanmıştır. Dolayısıyla tezin kapsamı, doğal yolla oluşan mekanların bir araya geldiği organik dokuları ile kendi kendine örgütlenen Anadolu kentleri olarak tanımlanabilir. Burada sözü edilen kendi kendine örgütlenen kent kavramı, farklı etnik ve dini özellikler üzerinden, belirli bir yaptırım olmaksızın, ekonomik şartlar, alışkanlıklar ve yaşam kültürlerine bağlı olarak farklı dönemlerin izlerini taşıyarak, mekansal devamlılığın sağlandığı kentler için kullanılmıştır. Bu kentlerden biri olduğu düşünülen Bergama örneğini araştırmak, tezin kapsamı içindedir. Bergama kentinin morfolojisini oluşturan sürecin araştırılması tezin gelişiminde önemlidir. Yerleşimin morfolojik araştırmasının değerlendirilebileceği yöntemler ve bu bağlamda kent analizleri ile ilgilenen disiplinler araştırılmıştır. Kentin ana yapısının anatomisi olan sokak dokusu üzerine odaklanılarak, mekansal formlar arasındaki ilişkileri araştıran Mekan Dizim yöntemi, çalışmanın çerçevesine katkıda bulunacağı düşüncesiyle uygun bulunmuştur. Sonraki aşamada yöntem detaylı olarak açıklanmış ve tezdeki amaca uygunluğu gösterilmiştir. Bu yöntemin, Bergama örneği üzerinden değerlendirilmesi, iki aşama üzerinden gerçekleşmiştir. Günümüzde halen koruma kararları ile kesin olarak çerçevesi çizilmiş eski kent merkezi etüt edilmiştir. Kentsel sit sınırları ile aynı bölgeleri kapsayan ovada gelişen 1904 Bergama haritası üzerinden bu tarihte kullanılan aksların etüdü yapılmıştır. Çalışmanın sonunda, sokak dokusu üzerinden analiz edilen Bergama'nın günümüzde halen kent sakinleri tarafından sosyal yaşam tercihlerinin aynı yönde kullanılmaya devam ettiği açıklanmıştır. Bu analizlerin, gerçek istatistikler ve rakamlarla desteklenmesi, kent gelişiminde dikkate alınması gerektiği açıklanmıştır. Bu tür çalışmaların koruma kararları için önemli bir zemin oluşturduğu, organik gelişen kentlerin sürdürülebilirlik etkisine doğrudan sahip olduğu vurgulanmıştır. Çalışmada sistemin yapısına ait detayların belirlenmesi önemsenmiş, koruma ve sürdürülebilirlik tartışmalarının ancak, sosyal yapıyı içine alan bir yaklaşım içinde yapılması gerektiği vurgulanmıştır.
Bir mimari tasarım sürecinin aktör ağ teorisi ile okunması

'Bir Mimari Tasarım Sürecinin Aktör Ağ Teorisi ile Okunması' başlığını taşıyan bu tez çalışmasında, modern felsefenin nesnel/öznel, olgu/değer, maddesel/zihinsel ve işlev/anlam gibi konularında oluşturulan ayrımlarını aşmaya yönelik Aktör Ağ Teorisi kavramsal çerçevesi ile bir mimari ürün üzerinden okuma yapılması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, Tasarım çalışmalarında 'insan-özneyi her şeyin merkezi ve ölçüsü haline getiren', paradigmanın aksine, insanlar ile insan-olmayanlar arasında yapılan ayrımın sorguya açılarak tasarım kavrayışımıza ilişkin farklı bir bakış açısının olanaklılığı Aktör Ağ Teorisi kavramları üzerinden tartışmaya açılmıştır. Tez çalışmasının 'Aktör Ağ Teorisi' başlığını taşıyan ikinci bölümü, Fransız sosyolog ve kuramcı Bruno Latour'un 'ikili'ya da 'çatallı' işleyişini tanımlamak için söz / dünya kavramlarını ele alır. Aktör-Ağ Teorisi bağlamında geliştirilen 'aktör' / 'aktant' , Aracılar/Arabulucular, Çeviriler ve Kara kutu kavramları ikinci bölüm de irdelenmeye çalışılmıştır. Bu bölüm, her ne kadar yeni bir söz söylemese de, Aktör Ağ Teorisi ortaya koyduğu kavramın anlaşılması açısından önemlidir. Tez çalışmasının 'AAT Tasarım Etkinliği Yaklaşımı' başlığını taşıyan üçüncü bölüm Aktör Ağ Teorisi tasarım kavramı bağlamında işlev/anlam ve özne/nesne ayrımlarının nasıl minimize edilebileceğini ve nasıl farklı bir bakış açısını geliştirdiğini anlamaya odaklanmıştır. Aktör Ağ Teorisi tasarım perspektifi ile işlev/anlam ayrımı ve özne/nesne ayrımı üzerinden tartışmaya yeniden ele alınmıştır. Bolümün sonunda ise, AAT'nin tasarım çalışmalarındaki avantajları irdelenmiştir. Bu bölümde, Aktör Ağ Teorisinin 'tasarım yaklaşımı' anlam/işlev ayrımını aşmaya yönelik geliştirdiği kavramsal çerçevesi ile mimarlığın bitmiş bir ürünü olan 'yapı' üzerinden bir okuma yapılacaktır. Dakar Kongre Merkezi projesinin örnek olarak seçilmesinde uluslararası bir proje olması, tasarım sürecinin çok aktörlü olması ve yapım sürecinin dinamik aşamalara sahip olması etkili olmuştur. Birinci bölümde Dakar kongre merkezi projesinin tasarım kararları sürecinin genel bir okuması yapılacak, ikinci bölümde projenin İmalat Süreci incelenecek ve son bölümünde ise yapı bileşenleri üzerinde tasarım ofisinin malzeme seçim süreci ele alınacaktır. Tez çalışmasının 'AAT Kavramlarını Proje Kapsamında Okuması' başlığını taşıyan beşinci ve son bölümünde ise, projenin AAT'nın Aktant'lar, aracılar/arabulucular ve çeviriciler kavramları bağlamında yapım süreci ele alınır. AAT kavramıyla proje yapım sürecinde yer alan insan olan ve insan-olamayan Aktör/Aktant'ları irdelenmiştir. Aktörler/Aktant'ların arasındaki ilişkiselliği arabulucu/aracı ve çevirici kavramları bağlamında okuma yapılmıştır. Bu bölümde ikinci alt başlığında ise, proje tasarım sürecinde sembolik ve işlevsel yaklaşımların tasarım kararlarındaki belirleyici yönlerini anlamak için tasarım ekibinin rolü Latour'un 'kara kutu' kavramı bağlamında İncelenmiştir. Sonuç bölümünde, Mimar söylem üzerinden projeyi anlamaya çalışan yaklaşımlar ile AAT geliştirdiği 'inimari söylem' ile birlikte 'yapım süreci ' okuması önerisi tartışılmıştır.
Geleneksel kent dokusunda çevresel verilerin sayısal araçlarla yorumu ve hesaplamalı bir tasarım modeli

Geleneksel kentlerin karmaşık yapısı içinde birçok parametre ve form birbirini gelişigüzel etkiler ve geleneksel kentlerin organik olarak tanımladığımız özgün dokusunu oluşturur. Günümüzde kontrol edilemeyen kentleşme, bu organik yapılı strüktürlerin bütünlüklerine kalıcı hasarlar vermektedir. Organik doku, kentsel verilerin derinlemesine analizine dayanmayan yukarıdan aşağı planlama kararları ile şekillenmekte ve yerel kimlik özünü kaybetmektedir. Bu bağlamda bu tez, kentleri büyük bilginin depolandığı veri kaynakları olarak görerek, üretken bir tasarım modeli önermeyi ve geleneksel dokuda yeni yapı tasarımına hesaplamalı tasarım alanından bir çözüm aramayı amaçlamaktadır. Önerilen model üç aşamalıdır. İlk aşamada Coğrafi Bilgi Sistemi ile geleneksel kente ait özniteliklerin depolandığı bir veri tabanı oluşturulmuştur. İkinci aşamada toplanan veriler Veri Madenciliği yöntemleri ile analiz edilerek yorumlanmış, kentsel doku içerisinde sıklıkla birlikte geçen öznitelikler ve yapı kümeleri bulunmaya çalışılmıştır. Sık örüntü madenciliği, birliktelik kuralları üretilmesini sağlayarak kentsel özniteliklerin birliktelik durumları üzerine önermeler oluşturmaktadır. Kümeleme algoritması ise kentsel öznitelikleri benzer olan yapıları gruplamaya çalışmaktadır. Hesaplamalı tasarım modelinin üçüncü aşaması olan Hücresel Özdevinim yöntemi ile üretken tasarım aşamasında, Veri Madenciliği analizi sonuçları, geleneksel kentin fiziksel karakteri üzerinden yorumlanmış ve organik dokunun biçimlenme kuralları oluşturulmuştur. Analiz sonuçlarının görselleştirilmesi, kentsel örüntülerin anlaşılmasını ve dokuya uyumlu yapı tasarımları üretecek biçimlenme kurallarının belirlenmesini kolaylaştırmaktadır. Hücresel Özdevinim yöntemi geleneksel dokuya özgü mekansal organizasyonlar üretirken, ikili hücre durumları farklı hücre karakterlerinin temsil etmektedir. Hesaplamalı tasarım modeli belirli bir yerleşmenin yayılması, yerleşmedeki boş parsellere eklenme ve yeni yapıların plan şeması çözümü aşamalarında soyut, kütlesel üretimler yapmaktadır. Bu şekilde önerilen modelin, dokunun yerel dilini zenginleştirmesi ve geleneksel dokuda yeni yapı tasarımı sürecinde tasarımcılara yardımcı hesaplamalı bir tasarım modeline dönüşmesi amaçlanmıştır. Sonuç olarak bu tez, sayısal araçlara dayalı bir analiz yöntemi üzerinden kentsel özniteliklerin birbirleri ile olan ilişkilerini ortaya çıkararak geleneksel dokuya ait biçimlenme kuralları oluşturmuştur. Hesaplamalı tasarım modeli, tasarımcılara mevcut dokuya uyumlu, soyut ve kütlesel yeni yapı tasarımı önerileri geliştirerek tasarımcıları yönlendirilebilecek ve kent dokusunda sürekliliğin sağlanmasına yardımcı olacaktır. Çalışmanın uygulama alanı olarak Amasya, Hatuniye Mahallesi seçilmiştir. Hatuniye Mahallesi kentin ilk zamanlarından itibaren varlığını sürdürmüş, farklı medeniyetlerin izlerinin üst üste katmanlaştığı, geleneksel dokuya sahip, önemli bir tarihi alandır. Model, bu mahalle kapsamında uygulanarak modelin katkıları ve gelecek çalışmalar tartışılmıştır.
Ana akım ve muhalif mimarlık bağlamında günümüz mimarlığı ve mekan kavrayışı için bir öneri

Mekan kavramı tarih boyunca, başta felsefe olmak üzere, pek çok disiplinin tartışmalarına konu olmuştur. Öyle ki, bu alandaki kırılma noktalarının düşünce tarihindeki kırılma noktaları ile örtüştüğünü söylemek mümkündür. Her bir dönemde, farklı kavramların rehberliğinde açıklanan bu kavramı dolayısıyla günümüzde, bugüne ait kavramlar ile yeniden tanımlamak gereklidir. Ne var ki, günümüzün gelip geçiciliğinin kavramlara yansıyan kayganlığı, mekana ilişkin söylemleri her zaman olduğundan çok daha çeşitli kılmakta ve bu çeşitlilik kaçınılmaz olarak mekan tartışmalarını hiç olmadığı kadar zenginleştirmektedir. Bu karmaşa ortamında, ortaklıkları ve karşıtlıkları ortaya koymak adına, kimi gruplamalar yapmak, kavramın dinamiklerini irdeleme yolunda uygun bir yöntem gibi görünmektedir. Böylelikle, kavramın sahip olduğu ve belki henüz ortaya konmamış kimi potansiyelleri keşfetmek mümkün olabilecek, bu durum da kavramın içerdiği anlamlara katkıda bulunacaktır. Günümüzde mekan kavramını ifade ederken kullanılan dil çok boyutludur, çeşitlidir ve her bir dilde mekan, o dilin kendi kabulleri üzerinde anlatılır hale gelmiştir. Bu bağlamda, geleneksel anlatılardan başlayarak, günümüze uzanan süreçte, düşünce dünyasında meydana gelen bu değişimlere paralel olarak gerçekleşen sayısız mekan anlayışından bahsetmek mümkündür. Buradan hareketle, çalışmada mekan kavramı iki ana başlıkta ele alınmıştır. İlkinde, mekan yaklaşımları 'Kabul: Ana Akım Mimarlık' ve 'İtiraz: Muhalif Mimarlık' olmak üzere, karşıt iki ana başlık altında irdelenmiştir. Burada güdülen amaç, karşılaştırmalar yapılarak kimi belirsizliklerin vurgulanması, kimilerinin ise tanımlanmasına katkıda bulunulmasıdır. İkinci bölümde ise, karşılaştırmalardan elden edilen verilere dayalı tespitler yapılmış ve çalışmanın sonuç bölümünde, iki karşıt yaklaşıma ortak hareket özgürlüğü tanıyacak bir zemin önerisi ortaya konmaya çalışılmıştır. Bu çalışmada, araştırma sürecinde karşılaşılan durumlara ilişkin özgün yöntemler üretilmeye çalışılmıştır. Her yaklaşıma ilişkin tablolar oluşturulmuş ve söz konusu tablolar, yöntemin temel bileşenlerinden biri olarak önerilmiş ve aslında çalışmanın kurgusuna dinamik bir katkıda bulunmuştur. Tablolar oluşturup bir sonraki adıma aktarmak, bu çalışmada karşılaştırmalar yapmayı daha somut bir eylem haline getirmiş ve bilginin, çalışmanın başından sonuna süzülerek ulaşmasını sağlamıştır. Mekan kavrayışına ilişkin yaklaşımları karşılaştırmalı okumayı hedeflemiş bu çalışmanın sonuçlarının günümüzden geçen kesite dair bir öneri niteliği taşıdığı belirtilmelidir. Kuşkusuz söz konusu zemin, mekanın dönüşümüyle birlikte gelişmeye, değişmeye açık olacaktır.
Meaning in contemporary architecture: A study upon 2000-2016 Pritzker prize winners

Çalışma, mimaride anlamın anlamının sorgusu üzerinedir, 21. yy mimarlığında anlam çerçevesinin nasıl işlediğine odaklanır. 20. yy mimarisinin kısa özetini, anlam araştırmaları yürüten kuramcılar olan Christian Norberg-Schulz, Charles Jenks, Juhani Pallasmaa ve Paul Goldberger tarafından önerilen 'mimaride anlam' çerçevesi sunan literatür takip etmiştir. Çalışmanın önerdiği model, anlamı üç başlık altında ele alır: 1. Gerçeklik ifadesi; bir kapasite olarak biçim ve bir taşıyıcı/iletken olarak yapı, 2. Yapının amacı;yaratma, yerin duyumu, zenginleştirilmiş deneyim ve değerler atama, 3. Diğer nesnelerle bağlantı kurabilme, onları aktif hale getirme; fikirlerin görsel ifadesi olarak mimari. Önerilen model, 2000- 2016 arası 21. yy Pritzker mimarlık ödülü kazananlarıyla örneklenmiştir. Çalışma, anlam çerçevesinin çoğulcu bir kavrama dönüştüğünü, mimarinin sınırlarının salt estetik biçimler, iyi işleyen ve ekonomik olan binalar yaratmanın ötesine geçtiğini göstermiştir. 21. yy'ın yapısall talepleri mimari kavramların tekrar ele alınmasını gerekli kılmıştır, ödüllü mimarlar çağdaş gerçekliği yeni mekansal kavramlarla gözler önüne sermiştir: ödül alan mimarlar tarafından, sembolizm neredeyse kullanılmazken, açıklık, esneklik, ilişkilendirme kavramları gündeme gelmiştir. Ödüllendirilen mimarların yapıları, hoş bir çevre yaratarak, mekanı interaktif bir araç olarak önermekte ve kullanıcıların mimariye değer atamasına izin vererek psikolojik faktörleri de göz önünde bulundurmakta, bu yolla kullanıcıların deneyimlerini artırmaktadır. İstikrarlı ve gelişmiş ülkelerin ödüllü mimarları, çağdaş demokrasi ruhunun, özgürlüğün ve gelişimin ruhunu somutlaştırmaya çalışmışlardır. Doğal afetler yaşayan ülkelerin mimarları ise, eski mimari prototiplerden uzaklaşan kentsel çözümler sunmuşlardır. Bu nedenle, 2012 yılından sonraki Pritzker ödüllerinin yaşanılan toplumda meydana gelen sorunlara odaklanan mimarlara verilmeye başlandığı iddia edilebilir. Sonuç olarak, yeni mimari üretimlerde daha prestijli, yüksek maliyetli binalara mı yoksa kentsel sorunlara mı öncelik verilmesi gerektiği sorusunacevap bekleyen açık uçlu bir soru olarak önerilmiştir.
Geleneksel avlulu Türk ve Arap evinin ortak kullanım alanlarının karşılaştırılması

Toplumlar tarafından oluşturulan kültürel çevrenin bir elemanı olarak, Geleneksel Avlulu evleri pek çok yerleşimde yaygın olarak görmekteyiz. Tezin konusu Geleneksel Avlulu Türk ve Arap evlerinin sosyo-kültürel faktörlere bağlı olarak tarih içinde gelişim sürecini irdelemek ve farklı iki kültüre sahip ev plan tipinin 'Ortak Kullanım Alanlarının Karşılaştınlması'dır. Çalışmanın 1. bölümünde evin oluşum süreci ele alınmış, ikinci bölümde, Geleneksel Avlulu Ev'in tarihsel gelişimi, sosyo-kültürel faktörler başta olmak üzere Geleneksel Avlulu Ev tasarımını etkileyen temel parametreler irdelenmiştir. Üçüncü bölümde Türkiye'de ve Arap ülkelerinde Geleneksel Avlulu Ev mekanları kültürel iklime ve form'a bağlı olarak incelenmiştir. Dördüncü Bölümde Geleneksel Avlulu Türk ve Arap evinin Ortak Kullanım Alanları belirtilerek tanımlanmıştır. Beşinci Bölümde Ortak Kulanım Alanlarının Karşılaştırılması üç başlık altında yapılmıştır. Sofa, Avlu ve Harem- Selamlık olarak irdelenmiştir. Altıncı Bölümde, yapılan çalışmalar ve karşılaştırmaların sonuçlan yorumlanmıştır.