turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Ceride-i Havadis Gazetesi'nin gözünden 1853-1856 Kırım savaşı

Kırım Savaşı (1853-1856) 19. yüzyılın en önemli savaşlarından biridir. Bu savaş, Osmanlı Devleti ile Rusya arasında başlamış ve Fransa, İngiltere, Sardunya'nın savaşa girmesiyle bir Avrupa savaşına dönüşmüştür. Rumeli, Kafkas, Doğu Kafkas ve Kırım olmak üzere dört cephede eş zamanlı olarak devam eden Kırım Savaşı, Sivastapol'da Rus deniz üssünün düşmesiyle sona ermiştir. 30 Mart 1856 Paris Barış Anlaşması ile Rusya'nın sıcak denizlere inme hedefi bir süreliğine ertelenmiştir. Kırım Savaşı'nın yaşandığı 1853- 1856 yılları arasında Osmanlı tarihinde ilk kez devletin yarı resmi gazetesi olan Ceride-i Havadis Gazetesi, savaş bölgesine muhabir göndermiştir. Osmanlı Devleti'nde basının gelişmesi ile halkın gazeteye olan ilgisi artmıştır. Özellikle halkın merak ettiği bir konu olan Kırım Savaşı hakkında Ceride-i Havadis Gazetesi'nde bilgi verilmesi, bu gazeteye olan ilgiyi daha çok artırmıştır. Kırım Savaşı'nı canlı olarak bölgede yaşayan muhabirlerin Ceride-i Havadis Gazetesi'ne gönderdiği haberler, savaşla ilgili Osmanlı bakış açısının halka yansıtılmasında büyük rol oynamıştır. Bölgede görevli Osmanlı komutanlarının, muharebelerin gidişatı hakkında Ceride-i Havadis Gazetesi'ne gönderdiği tahriratlar, Kırım Savaşı'nın iyi anlaşılması bakımından gazetenin önemi artırmıştır. Kırım Savaşı hakkında bilgi edinmek isteyen halkın bu gazeteye olan ilgisi, Ceride-i Havadis Gazetesi'nin satışlarında artışa neden olmuştur. Ceride-i Havadis Gazetesi'nin Kırım Savaşı'nda üstlendiği bir diğer rol ise halkı Osmanlı Devleti'nin savaşı kazanacağı konusunda inandırmaktır. Bu görevi layıkıyla yerine getiren Ceride-i Havadis Gazetesi, her bölgede gerçekleşen eş zamanlı muharebeleri sade ancak heyecan verici bir dille okuyucusuna aktarmıştır.
206 numaralı Urfa Şer'iyye sicili'nin (H.1282-1287 /M.1865-1870) 187-366. sayfaları transkripsiyon ve değerlendirmesi

Şer'iyye Sicilleri Osmanlı'da kaza kadılarının her türlü davalarda verdikleri kararları ve merkezden gelen emirleri kaydettirdikleri mahkeme kayıtlarıdır. Bu kayıtların özellikle de kaza merkezlerinde kaydedilmiş olması, onları yerel tarih araştırmaları açısından çok önemli kaynak haline getirmektedir. Bundan dolayı bir şehrin Osmanlı dönemindeki sosyal, ekonomik, iktisadi, içtimai, askeri ve kültürel mazisini daha iyi derk etmek ve bir kanaate varmak için o şehre ait şer'iyye sicillerine başvurmak büyük önem arz etmektedir. Bu çalışmanın birinci bölümünde Urfa'nın tarihi, coğrafi konumu, adının kaynağı ie alakalı genel bilgilere yer verilirken ikinci bölümde şer'iyye mahkemelerinin tarihçesi, işleyiş tarzı ve mahkeme görevlileri hakkında bilgi verilmiştir. Çalışmamızın son bölümünde ise 216 numaralı Urfa şer'iyye sicilinin 187- 366. Sayfalarının transkripsiyonu ve değerlendirmesi yapılmıştır. 206 Numaralı defterden yararlanılarak Urfa'nın sosyal, kültürel, ekonomik, hukuki ve siyasi hayatı hakkında bilgi sahibi olabiliriz.
67 A 90 nolu ve 1017-1022 (1608?1613) tarihli Kırım Hanlığı Kadıasker Defteri

67 A 90 No'lu ve 1017- 1022 (1608-1613) Tarihli Kırım Hanlığı Kadıasker Defteri'nin transkribe ettiğimiz çalışmamızda 190 sayfa (95 varak) incelenmiştir. Defterde, Han yönetiminden gelen ferman, hüküm, talimatlar, terekeler, kamu görevlileri ile özel kişiler tarafından kamu için tahsis edilmiş vakıflar, vakıf ve mütevelli heyetlerinin devir teslim işleri ile birlikte çoğunluğunu alacak-verecek, boşanma, miras, yaralama, cinayet, hürriyetin ispatı gibi ceza davaları yer almaktadır.
9. Niğde şer'iyye sicil defteri transkripsiyon ve değerlendirme (185-233 sayfalar) (H. 1308/M. 1891)

9 Numaralı Niğde Şer'iyye Sicil Defteri'nin Transkripsiyonunu yaptığımız kısım H. 1308 -1309 (M. 1891 -1892) tarihleri arasını kapsamaktadır. Bu tarihler arası Niğde Sancağı'nın Şer'i Mahkemesine intikal eden çeşitli davalarla ilgili olarak Kadı'nın kararları, herhangi bir hadisenin, şehadetin, bir ikrarın, bir hibenin, resmiyete bağlanması istenen bir hususun müracaat üzerine Kadı tarafından yapılan kayıtlan ihtiva eden i 'lam ve hüccetlerden meydana gelmektedir. 9 Numaralı Niğde Şer'iyye Sicil Defterinde incelediğimiz toplam belge sayısı 98'dir. Bu davaların tasnifleri ise şu şekildedir; etnik yapıya göre tasnifi, Türklerle ilgili dava sayısı 27, Ermenilerle ilgili dava sayısı 1, Çerkez ahalisi ile ilgili dava sayısı 2, dini yapıya göre tasnifi ; Müslümanlarla ilgili dava syısı 29, Hristiyanlarla ilgili dava sayısı 69'dur. Gayrimüslimlerin dava sayılan Müslümanlara oranla daha fazladır. Bu gayrimüslim tebaa içinde ise en fazla dava sayısı Rum milletine aittir. Konu itibariyle ise ağırlıkta olan davalar, miras paylaşımı ile vekalettir.
Kudüs'te Osmanlı idaresi (1808-1874)

Kudüs, çağlar boyunca korumayı başardığı çok kültürlü, birden fazla ırk ve din içeren kimliği nedeniyle uluslararası jeopolitikte seçkin bir konuma sahiptir. Geçmişi incelemenin asıl amacı dünü ve bugünü doğru anlamaktır, 19. yüzyıl Kudüs'ün bugünkü durumunu belir-leyen en etkili dönemlerden biridir. Bu doğrultuda söz konusu dönemin incelenmesi önem arz etmektedir. İlgili zaman diliminin kapsamlı ve bütünleşik bir resmini çizmek için çeşitli birincil ve ikincil kaynaklara dayalı bilimsel bir çalışma hazırlamak tarafımızca uygun görülmüştür. Kudüs, Osmanlı egemenliğinde daha önce yaşamadığı bir istikrar dönemine tanık olmuştur. Kent ve çevresi dini ve siyasi bakımlardan Osmanlı padişahlarının dikkatini çekmiş-tir. Genel olarak Osmanlı İmparatorluğu özel olarak Kudüs tarihinin en hassas dönemlerinden birini ele alan çalışmamızın sınırlarını şu şekilde ifade etmek mümkündür: Çalışmamız Sultan II. Mahmut'un Osmanlı tahtına geçtiği, Kudüs'te Kıyamet Kilisesi'ndeki yangın ve Yeniçeri isyanı gibi büyük olayların yaşandığı 1808 yılıyla başlamaktadır. Kudüs Livası'nın Kudüs Mutasarrıflığına dönüştürüldüğü 1874 yılında bitmektedir. Bu iki tarih arasında farklı özellikleri sahip 3 tarihsel dönem vardır. 1808- 1831 arası dönem Kudüs'te geleneksel yönetim aşaması anlamındayken, 1831- 1840 arasındaki Mehmet Ali Paşa'nın egemenliği dönemi, merkezileşmeye yönelik tedbirlerle bir geçiş evresini temsil etmiştir. Onun ardından Ku-düs'ün modern temeller üzerine inşa edildiği, her alanda bir kalkınmaya tanık olunan, yöne-timi ve prosedürleri açısından bambaşka bir dönem olan Tanzimat dönemi ortaya çıkmıştır. Bu çalışma, söz konusu üç aşamada devlet idaresinin politikalarını ve topluma etkile-rini karşılaştırarak, idari, sosyal, ekonomik ve bilimsel sonuçlar üzerinden üç dönemde mey-dana gelen değişimleri ve olayları değerlendirme gayesine yönelik olarak hazırlanmıştır.
68 numaralı Atik Şikayet Defteri (1127 / 1715)

Şikayet Defterleri, 17. yüzyıl ortalarından itibaren Mühimme defterlerinden ayrı olarak tutulmaya başlanan şikayet hükümlerinin kaydedildiği defterlerdir. Bu defterlerden Osmanlı Devleti'nin siyasi, sosyal ve ekonomik yapısı hakkında bilgilere ulaşılmaktadır. Bu çalışmada '68 Numaralı Atik Şikayet Defteri'nin inceleme ve transkripsiyonu yapılmıştır. Bu defter H.1127 / M.1715 tarihine aittir. Daha çok Rumeli sancaklarıyla ilgili hükümlerin yer aldığı bu defterde miras, alacak-verecek davaları, ahali arasındaki anlaşmazlıklar, timar, vergi, vakıf meseleleri, idareciler ile ilgili problemler ve eşkıyalık faaliyetlerinden söz edilmektedir.
Osmanlılarda XVIII. yüzyılda balistik çalışmaları

1950'lerde tarihçiler, Erken Modern Dönem olarak adlandırılan tarihsel su reçte askeri strateji ve teknolojilerde gerçekleşen dönu şu mleri açıklamak için askeridevrim kuramını ortaya atmışlardır. O gu nden beri su ren tartışmalar bu teze katkı ve eleştirilerle devam etmiştir. Tarihçilerin eksik bıraktığı bir nokta olan kuramsal fizik veatematikteki gelişmeleri kuramın içine yerleştirme görevi bilim tarihçilerinedu şmu ştu r. Bu sahada yapılan çalışmalar sonucunda balistik alanındaki gelişmelerin askeri devrim tezine yerleştirilmesi gerektiğini bildiren göru şler ortaya atılmıştır. Balistik devriminin gerçekleştiği XVIII. yu zyıl, Osmanlılarda dönu şu mu nbaşladığı su reç olarak karşımıza çıkmaktadır. Savaşlardaki yenilgilerin sonucunda Osmanlı du şu nu rleri ve bu rokratları, Avrupa'da gerçekleşen askeri gelişmelerintakibinde öncu olmuşlardır. Batı'da gerçekleşen bilimsel devrimin önemli bir ayağı olanGalileocu hareket kuramları ilk olarak bu bu rokratlar aracılığıyla Osmanlılaratanıtılmıştır. Bunun sonucu olarak geometrik ispatlar, logaritma gibi mu hendislerin ve askerlerin sahada kullanabilecekleri matematiksel araçlar tanıtılmaya çalışılmıştır. Bununla beraber deneyin de önemi fark edilmiştir. Yine bu yu zyılda Avrupa tarzı eğitim kurumları olan Mu hendishaneler açılarak ordunun mu hendis ihtiyacı giderilmeye çalışılmıştır. Bu dönem bir 'bocalama dönemi' olarak daha fazla dikkat edilmesi gereken bir dönemdir. Bu dönemde bu rokratlar yaptıkları çalışmalar sonucunda medreseliulemanın yerine geçmeye başlamıştır.
H. 1315 /M. 1897-1898 tarihli Bahriye Salnamesinin transkripsiyon ve değerlendirmesi

Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde gerek Osmanlı denizciliği ve donanmaya ait bilgilerin öğrenilmesine; gerekse teşkilat konusuna katkıda bulunmak ve detaylı bilgiye sahip olmak adına bu salname İstanbul Taksim'deki Atatürk Kitaplığı'ndan temin edilerek tamamen günümüz harflerine çevrilmiştir. Bahriye Salnameleri, Osmanlı donanmasına ilişkin kaynaklar arasında önemli bir yer teşkil etmektedir. Donanmanın ne zaman kurulduğu, yaptığı görevler, buralarda bulunan malzemeler ve donanmada görevli kadro ve kişiler hakkında geniş bilgiler vermekte, bu kişilerin hangi görevlerde bulundukları, aldıkları madalyalar ve bu madalyaları nerede aldıkları hususunda ayrıntılı bilgilere ulaşılmasını sağlamaktadır. Aynı zamanda sadece Osmanlı donanması hakkında değil; Osmanlı devlet yönetimi, devlet ve donanma içinde hiyerarşik yapı hakkında da başvurulacak kaynaklar arasında yer almaktadır. 19. yüzyılın sonu ile 20. yüzyılın ilk çeyreği arasında yayınlanan Bahriye Salnameleri, Osmanlı Devleti denizcilik ve donanma tarihine ait detaylı bilgiler vermektedir. Bu dönemin daha iyi anlaşılması ve araştırmacılara yardımcı olunabilmesi adına incelenmesi yapılmaktadır.
Papalığın Osmanlılara karşı faaliyetleri ile Osmanlı kaynaklarında papalık (1302-1622)

Papalık kurumunun Osmanlı devletinin kuruluş ve genişlemesine tepkiselliği, içerisinde bulunduğu durumdan ayrı olarak yeterince anlaşılamayacağı gibi bu yönünden azade anlatım da tarihsel durumu yeterince anlatamayacak ve bu yönüyle tarihte ne olduğunu tam olarak göstermek bakımından noksanlık taşıyacaktır. Bu çalışma söz konusu bağlamı ile Osmanlı klasik döneminde Osmanlı hakimiyetine karşı Papalığın tutumunu ele almaya çalışmıştır. Araştırma neticesinde Papalık faaliyetlerinin sadece Haçlı Seferi arayışı cihetinde olmadığı bulgulanmıştır. Bunun yanında Osmanlı faaliyetlerinin Papalığın siyasal durumu açısından oldukça mühim olduğu da diğer bulgulardandır. Bu araştırmada mevcut anlatımların birçok bakımdan noksanlık arz ettiği ortaya koyularak tarihsel durum ve olgular yerli yerine oturtularak bütüncül bir anlatım ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Bu maksada yeterince hasıl olmak Osmanlı kaynaklarının kullanımından geçmekte olup bu vaziyete uygun olarak söz konusu kaynaklardan da faydalanılmış ve bu da tarihsel durumu ve Osmanlı algılayışını göstermek bakımından oldukça faydalı olmuştur.
Ramazanoğulları-Memlukler Devleti ilişkileri

Memluk Devleti'ne bağlı olarak teşekkül eden Ramazanoğulları Beyliği 1353'de Çukurova'da kuruldu. Memluk Devleti'nin onayı ile kurulduğu için kuruluşunu tamamlayana kadar Memluk Devleti'ne bağlı idi. 14. ve 15. yüzyılda Dulkadiroğulları, Karamanoğulları ve Memluk valileri arasındaki ilişkiler, ilişkilerin olumlu ya da olumsuz istikametini belirlemiştir. Bu durum Osmanlı Devleti'nin 16. Yüzyılda bölgeye gelmesine kadar sürmüştür. Osmanlı nüfuzunun artması ile beylik, Osmanlı hakimiyetine girmiştir. Bu yüzden Ramazanoğulları Beyliği hiçbir zaman tam bağımsız olamamıştır.
598 nolu şer'iyye siciline göre Karahisar-ı Sahib'in sosyo-ekonomik yapısı (1868-1869)

Danışman: Doç. Dr. Mustafa TURAN Bu çalışma ile H.(1285-1286), M.(1868-1869) yıllan arasını ihtiva eden 598 numaralı Karahisar-ı Sahib Şer'iyye sicili incelenmiştir. İncelediğimiz sicil defteri Karahisar-ı Sahib'e ait olmakla birlikte içerik bakımından, şehir olarak sicilin tutulduğu yer olan Karahisar'ı, dönem olarak Tanzimat Dönemi'ni, genel olarak Osmanlı Devleti'nin idari, adli, sosyal ve ekonomik yapısını yansıtması bakımından önemlidir. 598 no'lu Şer'iyye sicili Osmanlıca metninin günümüz alfabesine çevrilmesinde metne sadık kaimmiş, kelimeler değiştirilmeksizin ve cümle kuruluşları da aslına uygun şekilde verilmiştir. Ana metin, basit transkribe tekniği ile latin alfabesine çevrilmiştir. Defterde bulunan 272 belgenin transkribesi yapılarak değerlendirilmiştir. Buna göre tezimiz dört ana bölümden oluşmuştur. Giriş bölümünde Karahisar-ı Sahib'in fiziki ve coğrafi yapısı ile birlikte siyasi tarihi değerlendirilmiş, Şer'iyye sicilleri hakkında genel bilgiler verilmiştir. I. Bölüm'de Şer'iyye sicilleri ve tarihi öneminin yanı sıra 598 no'l'j. defterin tanıtımı ve defterde bulunan belge çeşitleri örneklerle izah edilmiştir. II. Bölüm'de Karahisar-ı Sahib'in fiziki ve idari yapısı adı altında önce fiziki yapı daha sonra da Karahisar-ı Sahib'de bulunan idareciler tesbit edilib idari yapı değerlendirilmiştir. III. Bölüm'de Karahisar-ı Sahib'in sosyal ve ekonomik yapısı ile alakalı belgeler incelemeye alınmış, sosyal yapı ile alakalı bilgiler sosyal ve hukuki yapı, ekonomik meseleler ise iktisadi yapı başlığı altında değerlendirilmiştir. IV. ve son bölümde 598 no'lu Şer'iyye sicili defterinde bulunan belgelerin özetleri ve metin transkripsiyonu verilmiştir. Sonuç kısmında ise çalışmadan ortaya çıkarılan neticeler genel olarak belirtilmiştir.
Karahisar-ı Sahib'in 564 numaralı Şer'iyye Sicili,1837?1839

Şer'iyye Sicilleri ihtiva ettikleri konular itibarıyla hem ulusal hem de yerel tarih araştırmaları için önemli kaynaklardır. Genel anlamda ülkenin siyasi, sosyal ve ekonomik durumunu anlamamıza yardımcı olurken; yerel anlamda ise ait olduğu şehrin ve ona bağlı olan yerleşim birimlerinin idari yapısı, sosyo-ekonomik durumu ve folklorik özelliklerini tanımamıza imkan sağlar. Bu amaçla, Osmanlı Devletinde önemli ıslahatların yapıldığı Tanzimat Dönemi hemen öncesine rastlayan dönemde Karahisar-ı Sahib'e ait 564 Numaralı Şer'iyye Sicili Defteri çalışma konusu olarak seçilmiştir. Defter, 1837- 1839 yılları arasını kapsamaktadır. Bu çalışmada, 1837- 1839 yılları arası Karahisar-ı Sahib Sancağı'nın idari, sosyal, ekonomik yapısı incelenmiş ve defterin transkripsiyonu yapılmıştır.
The rise of Ottoman iİzmir as a commercial center

Bu tez, İzmir'in 17. yüzyıldan itibaren, Osmanlı İmparatorluğu'nun en önemli ticaret kentlerinden biri olmasında etkili olan iç ve dış etkenleri incelemeyi amaçlar. Bu çalışmada, Osmanlı İmparatorluğu'nda meydana gelen siyasi ve ekonomik değişikliklerin yanında, dünya ekonomisindeki dönüşümlerin de İzmir limanının yükselişinde etkili olduğu savunulur.
Osmanlı arşiv vesikalarına göre Osmanlı-İran ilişkileri (1914-1918)

Osmanlı arşiv vesikalarına dayanılarak hazırlanan bu tezde, Birinci Dünya Savaşı yıllarında Osmanlı Devleti ile İran arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Birinci Dünya Savaşı yıllarında İran, güneyden İngilizlerin, kuzeyden Rusların işgaline uğramıştır. İran devletinin içinde bulunduğu askeri, siyasi ve toplumsal vaziyet, bu işgalin gerçekleşebilmesinin en önemli sebebidir. İran'ın işgal edilmesi Osmanlı Devleti açısından büyük bir askeri tehdit oluşturmaktadır. Bu sebeple söz konusu dönemde Osmanlı Devleti, İran'la yakından ilgilenen bir siyaset izlemiştir. Osmanlı Devleti'nin İran'a yönelik bu siyaseti, sadece askeri kaygılardan ibaret olmamıştır. Halifeliğin nüfuzunu kullanarak önce İran'ın, sonra da İran üzerinden Afganistan ve Hindistan'ın savaşa katılması için çalışılmıştır. Ne var ki Almanların da büyük umutlarla desteklediği bu proje gerçekleşememiştir. Başarısızlığın arkasındaki en önemli sebep, yapılan planlarla eldeki mevcut imkanların dengesizliği olmuştur.
Osmanlı ordu teşkilatında akıncı ocağı

Akıncılık, Osmanlı Devletinin ilk zamanlarında kurulan ve ' bu devletin kullandığı, bir çeşit hafif süvarilere verilen bir isimdir. Akmalara, hareket ve manevra kabiliyeti çok yüksek olduğu için bu ad verilmiştir. Akıncılar genellikle sınırlara yakın bölgelerde bulunur, yapılacak savaştan önce devletin isteğiyle düşman topraklarına hücum ederek bol miktarda ganimet ve esir elde ederlerdi. Düşmanlara ait yol, köprü, araziler ve onların askeri güçleri gibi hususlarda devlet için lazım olan bilgileri toplayıp devlete haber vererek istihbarat görevi yaparlardı. Böylece akıncılar, öncü birlikler olup, savaşta asıl ordudan dört beş gün önde giderek keşif hizmeti de görürlerdi. Akıncı dediğimiz bu Osmanlı süvarileri, Osman Gazinin yakın silah arkadaşları olan ünlü kumandanların neslinden devam etmiştir. Akıncılık, babadan oğula geçen bir meslek olduğu için bu ocağa akıncı sülalesinden olmayan kimseler belirli şartlara göre dahil edilirdi. Akıncılar sınır boylarında ve stratejik açıdan önem taşıyan belirli noktalardaki şehirlerde bulunurlardı. Her bir akıncı beyinin karargahı önemli şehirler olmuştur. Akıncıların sayılan zaman azman ihtiyaca göre değişmiştir. Önceleri yüz bin kadar mevcudu bulunan akıncılar, 1595 yılında uğramış oldukları talihsiz bir yenilgi üzerine tamamen erimişler ve bundan sonra eski önemlerini kaybederek yerlerim sınır bölgelerindeki serhat kulu askerlerine terk etmişlerdir. Bu tarihten sonra ise akın hizmetleri Kırım Tatarlarına verilmiştir. Gün geçtikçe sayılan azalan akıncılar ismen bir süre daha devam etmiştir. Bir müddet devam eden Akıncı Teşkilatı, 1826 senesine gelindiğinde tamamen kapatılmıştır.
Somali'de sömürgecelik ve İslamcılıcık (1840-1960)

Çalışmamızda Fransız, İngiliz ve İtalyanların Somali'deki sömürge bölgeleri ele alınmaktadır. Bu bölgelerdeki sömürgeci devletlerin yerel halkla olan sosyo-kültürel, siyasi ve ekonomik etkileşim sürecine de değinilmektedir. Seyyid Muhammed'in İngiliz sömürgeciliği karşısında yaklaşık yirmi yıl süren direnişine ayrı bir yer verilmektedir. Bu bölgelerde yaşananların Osmanlı Devleti ile olan ilişkileri ve Osmanlıların olaylar karşısındaki siyasi tavırlarına ve faaliyetlerine de değinilmektedir
XVIII. yüzyılda Osmanlılarda veba: Örnek bir çalışma olarak Gevrekzade Hafız Hasan Efendi'nin 'Micennetü't-ta'un Ve'l-Veba' ' isimli çalışması

Bu çalışmada ilk olarak; arşiv kayıtları ve kroniklerde yer alan bilgiler temel alınarak, neredeyse imparatorluğun yıkılışına kadar Osmanlı topraklarına musallat olmuş veba illetinin, XVIII. yüzyılda Osmanlı sınırları içerisinde görüldüğü bölgeler ve bu bölgelerde yol açtığı tahribatın boyutları verilmiştir. İkinci olarak; XVIII. yüzyılda Osmanlı Devleti'nde yaşamış, belli başlı hekimlerden biri olan Hekimbaşı Gevrekzade Hafız Hasan Efendi'nin taun ve veba hastalıklarını konu edinen, Micennetü't-Ta un ve'l-Veba' adlı eseri incelenmiştir. Bu incelemeyle, XVIII. yüzyılda hastalıkla mücadelenin ne seviyede olduğu, kullanılan tedavi yöntemleri ve hastalıkla mücadelede alınan tedbirlerin neler olduğu ortaya konmuştur. Bu araştırma, başlıca dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; veba hastalığının tanımı, yayılma şekilleri, tarihçesi ve vebanın XVIII. yüzyılda Osmanlı coğrafyasındaki seyri verilmiştir. İkinci bölümde; Gevrekzade Hafız Hasan Efendi'nin, ailesi, medrese hayatı, bulunduğu mevkiler, hekimbaşılık görevi ve aldığı payelerin araştırılmasının yanı sıra, tercüme ettiği veya yazdığı eserler de incelenmiş ve bu eserler hakkında bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölümde ise; Gevrekzade Hafız Hasan Efendi'nin Micennetü't-Ta un ve'l-Veba' adlı risalesinin, mahiyeti, konusu ve içerisinde yer alan tedaviler incelenmiş, risalede yer alan ilaçlar ve yardımcı tedavi yöntemleri verilmiştir. Ayrıca risalenin içerisinde yer alan şahıs isimleri, risalenin kaynakları ve hastalığın tedavisinde kullanılan droglar listelenerek risalenin genel değerlendirmesi yapılmıştır. Son olarak dördüncü bölümde ise; risalenin transkripsiyonu tıpkı metinle birlikte verilmiştir. Bu dört başlık altındaki çalışmanın genel tespiti; XVIII. yüzyıl boyunca Osmanlı topraklarında veba hastalığının dağınık bir yayılımının olduğu ve tedavisinde çok büyük gelişmeler sağlanamayıp Orta Çağ'da kullanılan usullere benzerlik gösterdiğidir.
60 numaralı (h.1265-1266/m.1848-1850) Tokat Şer'iyye Sicili'nin metni ve değerlendirilmesi

1848- 1850 (H.1265-1266) yıllarına ait olan ? 60 Numaralı Tokat Şer'iyye Sicil Defteri? nin çevirisi yapılarak, defterde yer alan belgeler doğrultusunda söz konusu döneme ait Tokat'ın idari ve sosyo-ekonomik yapısı üzerinde durulmuştur. Üzerinde çalıştığımız tez üç bölüme ayrılmıştır. Önce giriş olarak ele aldığımız bölümde; Şer'iyye Sicilleri, Osmanlı hukukunun tarihi gelişimi, yargı sistemi ve mahkeme görevlileri hakkında bilgiler verildi. Ayrıca sicillerle ilgili daha önce yapılmış olan çalışmalara yer verilmiştir. Birinci bölümde, XIX. yüzyıl ortalarında Tokat şehri hakkında genel bilgiler verildi. Şehre ait sosyal, kültürel ve ekonomik hayat ve idari yapısı hakkında da mevcut bilgiler aktarılmıştır. İkinci bölümde, çalışma yapılırken hangi yöntem ve materyallerden yararlanıldığı üzerinde durulmuştur. Defterin değerlendirilmesi yapılarak tanıtılması ve belge çeşitleri hakkında açıklamalar yapılmıştır. Üçüncü ve son bölümde ise, 60 Numaralı Tokat Şer'iyye Sicili'nin metnine yer verildi. Defterden yararlanılarak hazırlanan bir sözlük çalışması da ilave edildi.
An Ottoman administrative response to the Macedonian question: The General Inspectorate of Rumelia (1902-1909)

Bu çalışma, Padişah II. Abdülhamid tarafından 29 Kasım 1902'de kurulan Rumeli Vilayatı Umum Müfettişliği'ni ele almaktadır. 1878 Berlin Antlaşması sonrasında Avrupalı güçler tarafından Osmanlı İmparatorluğu üstünde imparatorluğun Avrupa topraklarında reform uygulanması için devamlı bir diplomatik baskı vardı. Böylece padişah Rumeli Vilayatı Hakkında Talimatname'yi uygulamaya koydu ve başarılı devlet adamlarından Hüseyin Hilmi Paşa'yı umumi müfettiş olarak atayarak Makedonya Meselesi'ne idari bir çözüm sağlamayı amaçladı. Müfettişlik 1903 yılında, Avrupa'nın Osmanlı Makedonyası için önayak olduğu reform projeleri kapsamında temelden bir takım değişimlere uğradı ve 1909'a kadar kesintisiz olarak çalışmaya devam etti. Bu yıllar içerisinde, Avusturyalı ve Rus Sivil Ajanların tayini, Avrupalı subayların idaresindeki jandarma tensikatı ve Uluslararası Mali Komisyon'un kurulmasıyla Müfettişlik Hüseyin Hilmi Paşa idaresinde karmaşık bir uluslararası mekanizma haline geldi. Hamidiye İdaresinin Rumeli'deki en yüksek temsilcisi olarak Genel Müfettişlik, Jön Türklerin Makedonya'da yükselişi de dahil olmak üzere, bölgede meydana gelen birçok tarihsel gelişmede önemli rol oynadı. Bu çalışmanın amacı, bu Osmanlı kurumunun bir monografisini oluşturmak ve yirminci yüzyılın ilk on yılındaki tarihsel önemine dair derinlemesine bir analiz sunmaktır.