turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Uluslararası mali kuruluşların Türkiye'nin tarım politikasına etkileri

Tarım, gerek besin ihtiyacını karşılaması gerekse de ekonomiye önemli düzeyde katkı sağlaması bakımından Türkiye için oldukça stratejik bir konuma sahiptir. Türkiye'de tarım sektörü 2010 yılı itibariyle milli gelir içerisinde % 8, toplam istihdamda % 25 düzeylerinde temsil edilmektedir. Bundan dolayı tarım sektörü, kırsal kesimin gelir seviyesinin yükseltilmesi, tarımsal fiyatların istikrarının sağlanması ve diğer politik amaçlarında gerçekleştirilmesi için devlet tarafından desteklenmektedir. Bu çalışmanın amacı, 2000 yılından sonra IMF, Dünya Bankası ve Dünya Ticaret Örgütü'nün de katkı ve yönlendirmelerinin eşliğinde Türkiye'de tarım sektöründe yaşanan yeniden yapılanma sürecinin ayrıntılarını ve sonucunu tespit etmektir. Tezin önemi ise Türkiye'nin tarım politikasında önemli ölçüde belirleyici etkisi olan uluslararası mali kuruluşların düzenlemelerinin, diğer akademik çalışmaların aksine bir bütün olarak değerlendirilmesinden kaynaklanmaktadır. 9 Aralık 1999 tarihinde Uluslararası Para Fonu ile imzalanan 17. stand-by düzenlemesiyle başlatılan ve tarım sektöründe reformu amaçlayan düzenlemeler sonunda, tarımsal destekleme politikalarının amaç ve araçlarında radikal değişiklikler yaşanmış ve sektör yasal ve idari anlamda yeniden dizayn edilmiştir. Dünya Bankası ile imzalanan kredi anlaşmaları ve Dünya Ticaret Örgütü ile yapılan tarım müzakereleri de IMF ile imzalanan stand-by düzenlemelerine paralel hükümler taşımakta tarım sektörünü serbest piyasa ekonomisinin kuralları doğrultusunda yeniden şekillendirmektedir. Sektörde yaşanan bu değişim sürecinin sonuçlarını 2000- 2010 dönemine ait tarımsal üretim, istihdam ve destekleme rakamlarında görebilmekteyiz. Tarımsal reform süreci sonunda Türkiye'de tarımsal milli gelir ve istihdam düşmüş, girdi ve tarım ürünlerinin fiyatları yükselmiştir.
Blok seçim probleminin finansal piyasalar üzerine etkisi

Finans piyasası için vazgeçilmez bir etken olan riskin son yıllarda daha da önemli bir hal almasıyla beraber, farklı risk analiz yöntemlerine ihtiyaç duyulmuştur. Her işletmenin zaman zaman karşılaştığı riskler vardır ve şirketler kendilerini tehdit eden bu riskleri devamlılıklarını sağlayabilmek için doğru bir şekilde yönetmek ve ortaya çıkabilecek olumsuzluklara karşı gerekli tedbirleri almak durumundadırlar. Kurumların; küresel rekabet içinde gelişebilmek ya da büyüyebilmek için, risk yönetimine oldukça önem verdikleri bilinmektedir. Bu çalışmada riski iyi anlayabilmek ve yönetebilmek adına rastlanma ihtimali az fakat etkisi büyük olan, bir başka ifade ile uç olayların meydana gelme ihtimalinin tahmininde en fazla kullanılan tekniklerden biri olan uç değerler teorisi ile gelecekte yaşanacak bir zararın hangi olasılıklarla ortaya çıkabileceği hesaplanmaya ve en doğru tahmine ulaşılmaya çalışılmıştır. Daha önce yapılan çalışmalarda yapılan tahminlerin blok boyutu seçiminin herhangi bir varsayıma dayanmadan rastlantısal olarak kullanıldığı gözlemlenmiş ve uygulamalarda neden belli bir blok boyutunun bulunup hepsi için kullanılabilecek bir yöntemin olup olamayacağı ihtiyacını ortaya çıkarmıştır. Literatürde yapılan çalışmalar incelenerek uç değerler teorisi yardımı ile blok boyutu seçiminin rastlantısal olmayacağı ve önerilen yöntemle her defasında minimum ve/veya maksimum değerlerin hesaplanmasında aynı blok boyutu seçilerek en iyi tahmine ulaşma imkanı sağlanmıştır. Bu çalışma yardımıyla kurumlar da karşılaşabilecekleri olası zarar risklerini dikkate alarak bunlarla hangi şartlarda nasıl ve ne tür bir yolla başa çıkabileceklerinin öngörüsünde bulunabileceklerdir. Bu çalışmada uç değerler teorisinin önemli bir yaklaşımı olan blok maksima yöntemindeki blok seçim problemine değinilmiştir. Uç değer teorisi ve bu teorinin uygulama alanları hakkında bilgi verilmiş, kullanılan parametre tahmin teknikleri açıklanmıştır. Uygulama olarak farklı piyasalarda yöntemin uyumluluğunu görebilmek adına İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (BIST100), Dünya Borsa piyasasında en çok işlem gören NIKKE, DOW, SOXX endekslerinin verileri kullanılmıştır.
Türkiye'de tarımsal üretim ve dış ticaret bağlamında tarımsal ürün ve gıda ürünlerinde endüstri içi ticaretin önemi: 1980-2010 dönemi analizi

Tarım; insanların gıda gereksinimlerinin karşılanması temel amacı için yapılan bir sosyo-ekonomik faaliyet olup sonuçların da ekonominin ilgi alanına giren gıda arzı ve gıda talebinin karşılanması, gıda fiyatlarının etkilenmesi gibi birçok ekonomik kavramın yanı sıra emek arzı gizli işsizlik gibi kavramları da barındırması açısından önemlidir. Tarımın ve tarımsal üretimin toplumlar ve toplumların oluşturduğu ülkeler için tarihi önemi büyüktür. Ülkelerin tarih öncesi yıllardan günümüze kadar olan süreçte tarım politikalarına büyük önem verdikleri görülmektedir. İnsanların refahının gıda gereksinimlerini karşılayabilmekle paralel olduğunu, medeniyetlerin tarımsal üretimin daha kolay yapılabildiği coğrafyalarda daha fazla geliştiğini, insanların bilgi ve teknolojideki gelişmeleri, tarımsal üretimi arttırmak için kullandığını toplumların ve toplum içerisindeki bireylerin değerinin tarımsal üretim konusundaki becerilerine bağlı olduğu gibi birçok etken düşünüldüğünde tarım olgusunun önemini daha iyi anlamak mümkün olacaktır. Tarih öncesi devirlerden günümüze kadar insan davranışlarındaki önemli eğilimlerden bir tanesi de tarımsal üretim sonucunda elde ettikleri ürünleri daha uzun süre saklayabilmek ve bu ürünleri daha ileri aşamalarda işlenmiş ürün haline getirebilme çabasıdır. İnsandaki bu çabanın doğal bir sonucu olarak tarımda teknoloji ve tarımsal üretime dayalı sanayi kavramlarının doğduğuna şahit olmaktayız. İnsanlık tarihi boyunca tarım temelinde yaşanan bu gelişmeler bizleri tarım ürünlerinde ticaret olgusuna götürmektedir. Tarım ürünlerindeki miktar artışları ve tarımsal üretim tekniklerinde gelişmeler sonucunda endüstri içi ticaret tarımda endüstri içi ticaret hem genel anlamda dünya genelinde hem de 1980 yılından sonra Türkiye için önemli bir olgudur. Tarım ürünlerinin ticaretinin endüstri içi ticaret mi yoksa endüstriler arası ticaret mi olacağının belirlenmesinde ise bir takım endekslerden ve formüllerden yararlanılmaktadır.
Productivity and openness in Turkish economy

1968- 1997 yıllan arasında Türk ekonomisinin gelişimini değerlendirmek için büyüme muhasebesi ve ekonometrik methodlar kullanıldı. Büyüme muhasebesi sonuçlan gösteriyor ki 1968- 1997 yıllan arasında toplam faktör üretkenliğinin GSYİH'daki büyümeye katkısı yüzde 20 dolaylannda gerçekleşmiş ve ticaret serbestleştirilmesi döneminde en üst noktaya ulaşmıştır. Sonuçlar gösteriyor ki, ticaret serbestleştirilmesinin üretkenlik üzerindeki etkisi finansal serbestleştirilmeye kıyasla daha iyi düzeydedir. Parametrik olmayan çalışmanın sonuçlanna göre dışa açılmanın üretkenlik üzerinde olumlu bir etkisi vardır.
Ekonomik krizler ve istikrar paketleri Türkiye uygulaması (1980-2002)

K KRİZLER VE ST KRAR PAKETLER TÜRKİYE UYGULAMASI(1980-2002)Emine FıratEkonomik kriz süreci, ülke ekonomileri için tehlikeli ve istikrarsız bir dönem anlamına gelmesine rağmen, ekonomik yapıda bir dönüm noktası olarak da ifade edilmektedir. Ülkelerin ekonomik göstergelerinin birinde veya hepsinde ortaya çıkabilecek dengesizlikler, hem tehlike hem de fırsat yaratacak krizlere davetiye çıkarmaktadır. Ekonomik krizler çok değişik şekillerde ortaya çıkabilmektedir. Ekonomik, siyasal, teknolojik, sosyo-kültürel, küreselleşme ve rekabet alanında, dünyada yaşanan hızlı değişimler krizlerin ortaya çıkmasına elverişli bir ortam hazırlamaktadır. Bu çalışmada ekonomik krizlerin ve istikrar politikalarının teorik olarak incelemeleri yapılmış olup, bu açıklamalar doğrultusunda Latin Amerika ve Asya Ülkelerinde yaşanan krizler değerlendirilmiştir. Çalışmanın son bölümünde Türkiye'de 1980 sonrası yaşanan krizler ve bu krizleri önlemeye yönelik uygulamaya konulan istikrar veyapısall uyum sürecini içeren istikrar paketleri sonuçlarıyla birlikte değerlendirilmiştir. Türkiye'de 1980- 2002 yılları arasında yaşanan krizlerin makroekonomik göstergeler çerçevesinde detaylı bir incelemesi ve uygulanan istikrar politikalarının başarı analizi yapılmıştır. Sonuç olarak bu çalışmada yapılan incelemeler ve değerlendirmeler ışığında, ülkemizde veya dünyada yaşanan krizleri önlemek için gerekli önlemlerin ve IMF destekli istikrar programlarının zamanında uygulamaya konması gerektiği dersi çıkarılmıştır. stikrarpolitikaları ile IMF destekli istikrar programları arasında güçlü bir ilişkinin olduğu saptanmıştır. Günümüzde Türkiye açısından kriz koşullarının hala geçerliliğini koruduğu, ancak küreselleşme sürecine uyum sağlayamaya çalışan liberal bir toplum düzeni içerisinde her alanda dengeleri sağlayacak politikalarla yeni fırsatların değerlendirilmesi ve ülke refahının sağlanması gerektiği görüşüne varılmıştır.
The Effects of electronic commerce and information technologies in OECD countries

oz ELEKTRONİK TİCARET VE BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİNİN OECD ÜLKELERİNE ETKİLERİ Ongan, Meltem Gülenay Yüksek Lisans, Bilim ve Teknoloji Politikası Çalışmaları Bölümü Tez Danışmanı: Dr. Erkan Erdil Eylül 2001, 196 Sayfa Bu çalışmanın amacı, OECD ülkelerinde bilişim teknolojilerinin verimlilik, büyüme ve istihdam gibi ekonomik değişkenlere olan etkilerini belirlemektir. Bu çerçevede çalışma iki bölümden oluşmaktadır. İlk bölüm, teknolojik değişimin ekonomik değişkenler üzerindeki etkilerini teorik olarak sunmaktadır. Çalışmanın ikinci bölümünde, elektronik ticareti temsil eden farklı değişkenler ile ekonomik büyüklükler arasındaki uzun dönemli ilişki, 1970- 1997 arasındaki veriler kullanılarak, panel data teknikleri aracılığı ile analiz edilecektir. Söz konusu ilişkiyi araştırmak amacıyla iki farklı veri seti ile iki değişik model kurulacaktır. İlk modelin sonuçları, teknolojik değişimin kalkınmış ülkelerde AR&GE harcamaları üzerine pozitif etkisi olduğunu ve gelişmekte olan ülkelerde ise buna ek olarak verimliliği de pozitif etkilediğini göstermektedir. İkinci model elektronik ticaret kullanımına ait göstergelerin, AR&GE harcamaları, yatırım, dış ticaret ve gayri safı yurtiçi hasıla gibi büyüklükleri pozitif yönde etkilediğini ama bu etkilerin bağımlı değişkenle birlikte işaret değiştirebildiğini göstermektedir.
Digital single market and digital performance of the EU

Son yıllarda dijital ekonominin önemi giderek artmaktadır. AB'de Dijital Tek Pazarı'nı oluşturması gerektiği gerçeğini kabul etmiştir. Dijital ekonomi ülkelerin rekabet edebilirliği için önemli belirliyeciler arasında yer almaktadır. Son gelişmelere paralel olarak AB, kendisini dijital tabanlı bir ekonomiye dönüştürmektedir. Çalışmanın temel amacı, AB'de ve dünyada hızla gerçekleşen dijital dönüşümün incelenmesidir. Çalışma AB Dijital Tek Pazarı'nın gelişim sürecini ele alarak Avrupa ekonomisi için önemi ve katkılarını tartışmaktadır. Bu bağlamda dijital ekonominin temel göstergeleri dikkate alınarak AB Dijital Tek Pazarı'nın performansı karşılaştırmalı olarak ölçülmeye çalışılmıştır. Çalışmada ayrıca AB Dijital Tek Pazarı'nın faydaları ve oluşturulması önündeki mevcut engeller ele alınmıştır. AB Dijital Tek Pazarı'nın iki önemli unusuru olan e-ticaret ve e-ticaretin vergilendirilmesi incelenmiştir. Çalışmada AB tarafından hedeflere ulaşıldığının ancak mevcut engellerin ortadan kaldırılmasına yönelik dijital altyapı yatırımlarına ve AB genelinde yasaların uyumlaştırılmasına daha fazla ağırlık verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. AB Dijital Tek Pazar'ının ayrıca üye ülkeler için birçok fırsat sunması beklenmektedir.
Van ili Gevaş ilçesinde şeker pancarı yetiştiriciliği yapan işletmelerin ekonomik analizi

Bu çalışma ile Van İli Gevaş İlçesinde şeker pancarı yetiştiriciliği yapan işletmelerin ekonomik analizi yapılmıştır. İşletme başına elde edilen şeker pancarı üretim miktarı ile başlıca üretim faktörleri arasındaki ilişkiyi belirlemek için Coob-Douglas üretim fonksiyonundan yararlanılmıştır. Çalışmanın verileri 2007 üretim yılına ait olup, araştırma alanında bulunan Gevaş Merkez ilçesinde ve 5 köyde tabakalı tesadüfi örnekleme yöntemi ile belirlenen 48 adet şeker pancarı yetiştiriciliği yapan işletmeden anket yöntemi ile toplanmıştır. Şeker pancarı ekiliş alanı, dekara verim ve işletme başına düşen üretim miktarı sırasıyla 8 dekar, 3.3 ton ve 26.4 ton'dur. Şeker pancarı yetiştiriciliğinde dekar başına 61.21 saat aile işgücü, 3.77 saat yabancı işgücü kullanılmıştır. Toplam değişken masrafların (773. 88 TL) % 30 .43'ünü gübre masrafları oluşturmaktadır. Bunu % 27.54 ile yabancı işçilik masrafları izlemektedir. İşletme başına ve dekara düşen brüt kar sırasıyla 1842. 99 TL ve 230. 37 TL'dir. Çalışmanın yapıldığı 2007 yılında, araştırma alanında işletme başına brüt kar işletme büyüklüğüne paralel bir şekilde artmakta, dekara düşen brüt kar ise işletme büyüklüğü ile orantılı olarak azalmaktadır. Coob-Douglas üretim fonksiyonu işletme başına düşen şeker pancarı üretim miktarı ile kullanılan başlıca üretim faktörleri arasında pozitif ve güçlü bir ilişkinin olduğunu ( R2 =0.716) göstermiştir. Üretim elastikiyetleri toplamı 0.979 olup, bu ölçeğe göre azalan bir getiri olduğu anlamına gelmektedir.
Fikrİ mülkiyet haklarının ekonomik büyümeye etkileri: G8 ülkeleri üzerine bir uygulama

20. yüzyılın son çeyreğinde iletişim ve ulaşım ağındaki hızlı gelişmelerle oluşan 'küreselleşme süreci' sermayenin, mal ve hizmetlerin uluslararası bir nitelik kazanmasına neden olmuştur. Bu süreçte iletişim ve bilgi teknolojileri de çok hızlı gelişmiştir. İletişim ve bilgi teknolojilerindeki hızlı gelişmeler beraberinde 'bilgi ekonomisi' kavramını oluşturmuştur. Bilgi ekonomisinin temelinde ise yaratıcı fikirlerin bir sonucu olan teknoloji yoğun ürünler ve AR-GE yatırımları bulunmaktadır. Günümüzde ülkeler, ekonomik büyüme sağlayabilmek için teknolojik yeniliklere ve AR-GE faaliyetlerine daha çok önem vermektedirler. Bu nedenden dolayı bilgi ekonomisinde yaratıcı fikirleri koruyarak teknolojik ilerleme sağlamanın temelinde Fikri Mülkiyet Hakları'na verilen önem yatmaktadır. Küreselleşme süreciyle beraber ülkelerin Fikri Mülkiyet Hakları'nın korunmasına verdikleri önem giderek daha da artmaktadır. Çünkü 'yaratıcı çabanın ürünü olarak gerçekleşen her türlü gayri maddi varlık' şeklinde tanımlanan 'fikri mülkiyet' ülkelerin öncelikle teknolojik ilerlemelerini, sonrasında uluslararası ticari ilişkilerini, yatırım kararlarını ve tüm bunların sonucu olan ekonomik büyümelerini etkileyen önemli bir unsurdur. Çalışmada öncelikle Fikri Mülkiyet Hakları'nın tarihsel gelişimi, tanımı, ekonomik büyüme ile ilişkisi ve bu hakları korumanın önemi belirtilmiştir. Sonrasında ise bu hakların G8 ülkelerinin ekonomik büyümeleri üzerindeki etkilerini ifade etmek amacıyla ekonometrik uygulama yapılmıştır. Uygulama sonucunda Fikri Mülkiyet Hakları korumasının ele alınan ülke grubu için ekonomik büyümeyi ve AR-GE yatırımlarını pozitif olarak etkilediği bulunmuştur.
Kalkınma ajanslarının bölgesel kalkınmadaki rolü: Ahiler Kalkınma Ajansı örneği

Küreselleşme ile birlikte sınırların ortadan kalkması bölgeselleşme ve yerelleşme kavramlarını da beraberinde getirmiştir. Nitekim dünyada büyük bunalım ve sonrasında İkinci Dünya Savaşı nedeniyle değişen yeni kamu yönetimi anlayışında kalkınma teorileri büyük önem kazanmıştır. Kalkınma ajanslarının ilk örneği 1933 yılında Amerika'da 20. yüzyılın ikinci yarısında ise Avrupa'da görülmüştür. Avrupa Birliği'nin destekleriyle geliştirilen bölgesel kalkınma ajansları, 2006 yılında Türkiye'nin kalkınma politikalarında yer almıştır. Türkiye'de ilk olarak İzmir ve Çukurova Bölgesel Kalkınma ajansları kurulmuştur. 2010 yılı itibariyle Avrupa Birliği Bölgesel İstatistik Sistemi ile karşılaştırılabilir veri tabanı oluşturarak ülke genelinde 26 adet kalkınma ajansı kurulmuştur. Bu çalışmada Türkiye'deki kalkınma politikaları kapsamında Ahiler Kalkınma Ajansı'nın kuruluşu, teşkilat yapısı, mali ve teknik destek mekanizmaları hakkında bilgi verilmiştir. Sonuç olarak Ahiler Kalkınma Ajansı kurulduğu yıldan bu yana bölge ekonomisine ve bölge halkının kalkınmasına ihtiyaçları doğrultusunda pozitif bir etkide bulunmuştur. Nitekim bölgedeki işletmelere verdiği teknik ve mali destekler ve bu destekler sonucunda alınan çıktılar Ahiler Kalkınma Ajansı'nın ne kadar etkin çalıştığının bir göstergesidir. Ancak yeni kurulan bu yapının bir takım sorunlarla karşılaştığı, söz konusu problemlerin çözüldüğü ve bazı yeni düzenlemelerin yapıldığı takdirde bölge kalkınmasında etkinliğinin artacağı sonucuna varılmıştır.
Derecelendirme kuruluşlarının çalışma ve uygulama esasları ile bankacılık sektöründe test edilmesi

Derecelendirme şirketleri ilk olarak 1900'lü yılların başında Amerika Birleşik Devletlerin de kurulmuştur. İlk kurulan şirket Moody's olup bugün hala en büyük derecelendirme kuruluşu olarak kabul edilmektedir. İlk derecelendirmesini 1909 yılında 250 demiryolu şirketin finansal kalitesini ölçerek yapmıştır. Derecelendirme şirketlerinin görevleri, ihraççı şirketlerin kredi değerliliğini ortaya koymaktır. Her şirket kredi değerliliğinin kalitesi ölçüsünde not alır. Böylelikle, piyasalardaki birçok yatırımcı, derecelendirme kuruluşlarının notları ile bilgilenmekte ve yatırım kararlarını bu notlar doğrultusunda almaktadır. Ayrıca, verilen notlar piyasaya sunulan finansal ürünün fiyatını belirleyici bir faktör olmaktadır. Rating notları piyasaya harfler veya rakamlar yardımıyla bildirilir. Bu harflerin veya rakamların anlamları kuruluşlar tarafından kamuoyuna açıklanır. Derecelendirme notlarının belirlenmesinde her şirketin yöntemi farklıdır. Ancak, temelde izledikleri yol aynıdır. Bütün derecelendirme şirketleri notlarını belirlerken nitel ve nicel değişkenlerden yararlanmaktadır. Fakat, analizlerinde bu değişkenlerin ağırlıkları zaman ve sektörlerin yapısall özelliklerine göre değişiklik göstermektedir. Dolayısıyla, derecelendirmede standart bir formül kullanmak imkansızdır. 133 Finans literatüründe derecelendirme kuruluşlarının verecekleri notları tahmin etmeye yönelik birçok çalışma yapılmıştır. Bu çalışmalarda genellikle ekonometrik modeller kullanılmış olup değişkenler mali oranlardan oluşmaktadır. Sonuçlar, uluslararası derecelendirme kuruluşlarının verdikleri notlara çok yakın çıkmıştır. Bu çalışmada ekonometrik modellerden faktör analizi kullanılmış olup, Türk Bankacılık Sektörü derecelendirmeye çalışılmıştır. Derecelendirme sonucunda Bankacılık Denetleme Üst Kurulu tarafından mevduat sigorta fonuna devredilmiş olan bankalar yapılan başarı sıralamasında en alt sıralarda yer almışlardır. Aynı zamanda kamu bankaları da yapılan çalışma sonucunda pek fazla başarılı bulunmamıştır.
Türk sivil hava taşımacılığı endüstrisinin mikro ekonomik bir analizi

İkinci dünya savaşından sonraki yıllarda ICAO ve IATA gibi kuruluşların kurulması ile sivil hava taşıma endüstrileri uluslararası bir nitelik kazanmış, belirli bir düzene kavuşarak dünya tüketicileri için yeni olanaklar yaratmıştır. ABD hava taşıma şirketlerinin IATA organizasyonuna katılabilmesi için, bu ülkede geçerli olan antitröst yasalarından geçici muafiyet alınmıştır. Bu durum otuz beş yıl sürdükten sonra 1978 yılında ABD hükümeti konu muafiyeti kaldırmıştır. Bunun sonucunda, önce ABD'de, daha sonraki yıllarda dünyanın birçok diğer ülkesinde sivil hava taşımacılığı piyasalarında çok radikal değişiklikler olmuş, piyasalar rekabete açılmıştır. Ülkemizde, 1983 yılında çıkarılan yeni yasayla rekabet ortamına geçmeye karar vermiştir. Günümüzde Türk sivil hava taşımacılığı piyasası yeni kurallara göre yeniden şekillenmiş ve belirli bir olgunluğa erişmiştir.
Finansal serbestleşme sürecinde uluslararası sermaye hareketleri ve makroekonomik etkileri: Türkiye örneği

Günümüzde dünya ekonomisinde yaşanan en önemli olgulardan birisi, 1970'li yılların sonunda gelişmiş ülkelerde başlayan ve 1980'li yıllarla birlikte GOÜ'leri de kapsayacak biçimde yaygınlaşan finansal serbestleşme uygulamaları ve onun bir parçası olarak sermaye hareketlerinin serbestleşmesidir. Dünya genelinde yaşanan bu süreçte; GOÜ'lerin kalkınmalarını gerçekleştirebilmek için dış finansal kaynaklara duydukları gereksinim, gelişmiş ülkelerin kendi sermayelerine daha karlı yatırım olanakları yaratma istekleri ve finansal serbestleşmeye yönelik politikaların genel olarak benimsenmesi, uluslararası sermaye hareketlerinin büyük bir hız kazanarak önemli boyutlara ulaşmasına neden olmuştur. 1980'li yıllarda dünyada yaşanan finansal serbestleşme sürecine paralel olarak, Türkiye ekonomisinde de 24 Ocak 1980 Kararları ile başlayan dışa açılma ve serbestleşme süreci, 1989 yılında sermaye hareketlerinin tümüyle serbest bırakılması ile tamamlanmıştır. Sermaye hareketlerinin önündeki tüm kısıtlamaların kaldırılması, Türkiye'ye yönelik finansal sermaye hareketlerinin hacmini ve akışkanlığını önemli ölçüde arttırırken, aynı zamanda söz konusu akımların ülkenin makroekonomik göstergeleri üzerinde yarattığı olumlu ve olumsuz etkilerin de yoğun olarak tartışılmasına neden olmuştur. Bu çalışmanın amacı, 1989 yılında sermaye hareketleri üzerindeki tüm kısıtlamaları kaldırarak, uluslararası finansal sermaye akımlarına açılan Türkiye ekonomisinde, portföy yatırımları ve kısa vadeli sermaye hareketlerinin, seçilmiş makroekonomik değişkenler üzerindeki etkilerini, zaman serisi verilerine dayalı eşbütünleşme yöntemi yardımıyla analiz etmektir. Bu amaç doğrultusunda, Türkiye ekonomisine yönelen kısa vadeli sermaye hareketleri ile portföy yatırımlarının seçilmiş makroekonomik değişkenler üzerindeki etkisi, 1992- 2007 dönemine ilişkin aylık veriler kullanılarak, sınır testi ve ARDL yaklaşımı ile araştırılmıştır. Ekonometrik analiz sonucunda; Türkiye'ye yönelik kısa vadeli sermaye hareketleri ile portföy yatırımlarının uzun dönemde, ulusal paranın reel olarak değerlenmesine yol açarak cari işlemler dengesini olumsuz yönde etkilediği belirlenmiştir. Ancak, söz konusu sermaye hareketleri ile para arzı arasında uzun dönemli bir ilişkinin varlığı saptanamamıştır. Portföy yatırımları ve kısa vadeli sermaye hareketleri ile faiz oranları arasında uzun dönemli bir ilişki olduğu saptanmış ancak, sonuçlar ilişkinin niteliği hakkında kesin bir yargıya varmayı engellemiştir. Ayrıca, portföy yatırımlarının uzun dönemde, döviz rezervlerini, İMKB endeksinin getirisini ve İMKB işlem hacmini arttırdığı bulgusuna ulaşılmıştır.
The Impact of financial liberalisation on the financial structure of Turkey

oz FİNANSAL SERBESTLEŞMENİN TÜRKİYE'NİN FİNANSAL YAPISI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Bakır, Erdoğan Yüksek Lisans Tezi, İktisat Anabilim Dalı Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Oktar Türel Eylül 1998, 132 sayfa Bu çalışmada finansal serbestleşmenin, özellikle de 1989'un Ağustos ayında sermaye hareketlerinin tamamen serbestleştirilmesiyle başlayan sürecin, Türkiye'nin finansal yapısı üzerindeki etkisi incelenmiştir. Bunun için, seçilmiş bazı mali araçlara göre, Türkiye ekonomisindeki sektörler arası fon akrmlan 1988- 1995 dönerninin her yılı için hesaplanmıştır. Fon akım hesaplan, diğer bazı soruların yanında 'hangi mali araçların zaman içerisinde daha yoğun olarak kullanıldığı?, 'hangi mali araçların önemini kaybettiği?, 'hangi sektörlerin net kaynaklarının arttığı? ve 'finansal derinleşmenin gerçekleşip gerçekleşmediği? türünden sorulara da yanıt bulmamızı sağlayacaktır. Bu çalışmada ayrıca finansal serbestleşmenin bankacılık sistemi ve şirket finansmanı üzerindeki etkileri de incelenmiştir. Bankacılık sistemi incelenirken ilgimizi özellikle bankacılık sektöründeki yoğunlaşma oranlarına yönelttik. Şirket finansmanındaki gelişmeler ise farklı açılardan ele alındı. Farklı borç göstergelerini inceledikten sonra borcun belirleyenlerinin etkilerini bir ekonometrik modelde açıklamaya çalıştık.