Bir iletişim ortamı olarak kent: İletişim aktivitesi olarak bienal ve İstanbul örneği

Bu çalışmada, bir 'iletişim' ortamı olarak kent ve kentteki iletişim biçimleri incelenmiştir. Oldukça karmaşık bir organizma olan kenti bir 'iletişim' ortamı olarak incelemek, kapsamlı ve çok yönlü açılımlara gidebilir. Bu çalışmada konunun ele alınış biçimi iletişim elemanlarının ve 'aktiviteleri'nin taşıdığı iletişim dizgelerinin açılımlarının incelenmesi şeklinde olmuştur. Konu, sanatsal&kültürel iletişim aktivitelerinden olan İstanbul Bienalleri kapsamında daraltılmıştır, İstanbul Bienalleri'nin kentle kurduğu iletişim biçimleri ve kent algısını ne yönde etkilediği; gerçekleştirildiği mekanla kurduğu iletişim biçimleri, bu mekanların seçilme nedenleri ve mimarlığa katkıları; kentli/insan ile kurduğu iletişim biçimleri ve insana/kentliye katkıları incelenmiştir. Bu bağlamda, İstanbul Bienalleri'nin kenti, mimarlığı ve kentliyi ne yönde dönüştürebildiği tartışılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde, sonraki bölümlere ışık tutacak kuramsal çerçeveyi oluşturan temel kavramlar incelenmiştir. Bu anlamda; konu 'algılama kavramı ve çevresel algı', kent ve kentsel mekan olguları' ve 'iletişim' üst başlıkları altında ele alınmıştır. Tüm bu başlıklarda, merkezi konumda insanın/bireyin/kentlinin varlığı söz konusudur, insanın bulunduğu çevreyi ne şekilde algıladığı ve değerlendirdiği incelenmiştir. Bu süreçler insanın fizyolojik, biyolojik, psikolojik ve sosyo-kültürel açıdan karmaşıklığı dolayısıyla; oldukça karmaşık bir yapı göstermektedir. Bu kompleks yapının daha iyi anlaşılabilmesi için; kentbilimciler, toplumbilimciler vb. den yararlanılarak kent tanımları incelenmiştir. Kent, sadece istatistik açıdan büyüklüğü ile değil; içerdiği çeşitli iletişim biçimleriyle, sosyal ve fiziksel yapısıyla kenttir denilebilir. Bu noktada, konunun çıkış noktası olan kentteki 'iletişim' kavramına varılmaktadır. Üçüncü bölümde; kentteki çeşitli iletişim elemanlarının ve çeşitli sanatsal&kültürel, politik ve mimari kurgu ve aktivitelerin taşıdığı iletişim xudizgelerinin açılımları incelenmeye çalışılmıştır. Bu açılımlar, kentlerin, özellikle metropollerin kendi heterojen yapısıyla birlikte, dünyadaki değişim ve dönüşümleri de içermesi bakımından oldukça önemlidir. Şöyle ki, kentteki iletişim biçimleri yeni dünya koşullarından direk etkilenmektedir. Ve bu koşullara göre kentler de kendi iletişim ortamlarını biçimlendirmektedir. Bu iletişim aktiviteleri gündelik hayatın estetikleştirilmesi ile de ilgili olabilmektedir. Gündelik hayatın estetikleştirilmesi, gösteri toplumu ve tüketimin çeşitlenip yaygınlaştırılması ile ilgilidir. Bu anlamda sanatsal&kültürel etkinliklerden olan sergiler, festivaller, kutlamalar vb. ile mimari kurgular ve aktiviteler kentin 'markalaştırılmasına' yönelik aktivitelerden öte açılımlar sunabilir mi? Kentteki iletişim biçimleri, insanların bulundukları kenti tanıyabilmeleri, çevreden yüksek derecede faydalanabilmeleri ve çevreyi benimseyebilmeleri için son derece önemlidir. Bu bağlamda, doğru mesaj veren, iletişimi yüksek kentsel mekanlar toplumun eğitilmesi konusunda hizmet verebilir. Bireylerin topluma ve kültüre entegre olmasını sağlarken, bir diğer yandan da mevcut kültürel değerlerin yükseltilmesinde rol oynar. Bu anlamda, dördüncü bölümde, çalışmanın çıkış noktası olan, bir 'iletişim' platformu olan İstanbul Bienalleri'nin kent, mimarlık ve insan/kentli ile kurduğu iletişim biçimleri incelenmiştir. İstanbul Bienalleri, düzenlenen kurum, bu kurumun seçtiği 'yıldız' küratör ve bu küratörün seçtiği sanatçılar ve sanat yapıtları dolayısıyla tartışmalar yaratmaktadır. Bu tartışmalardan öte; bu çalışmada, bir bienalin ekonomik ve politik yönleri; kente, mimarlığa ve kentliye neler sunduğu incelenmiştir.