Development of industrial buildings

On dokuzuncu yüzyılın ikinci yansından sonra, yeni enerji kaynaklarının gelişmesi ve sanayide kullanılması, içten patlamalı motorun keşfi, Patrick GEDDES' in ' Neo Technic Era ' adını verdiği yeni bir dönemi oluşturmuştur. Bu dönemde sanayileşme olgusu çok daha farklı boyutlara ulaşmıştır. Özellikle İkinci Dünya Savaşından sonra, bugünün gelişmekte olan ülkelerinde sanayileşmenin ülke düzeyinde birçok soruna çözüm getirebileceği kanısı yaygınlaştı. Bunlar ekonomik kalkınma hızının artırılması, yaşam standartlımı yükseltilmesi, yeni iş olanaklarının sağlanması, v. b. gibi çözüm bekleyen sorunlardı. Hatta bu kanı, bazı ülke liderleri için ülke sorunlarına çözüm getirmede tek çıkış yolu olarak göründü. Ülkemizde de sanayileşme ve hızlı kentleşme olgusunu, gelişmekte olan bir ülke olarak aynı çizgide izlememiz mümkündür. Kabaca, İkinci Dünya Savaşını izleyen yıllarda, dışa açılma politikası paralelinde hızlı sanayileşmeyi görmekteyiz. 1960 sonrası, planlı kalkınma adı verilen dönem ile sanayi teşvik edilmiştir. Son on yıllık dönemde, Türkiye'nin kalkınma sorunları, daha çok üzerinde durulan konular olmuştur. Ekonomik kalkınmanın çok yönlülüğü bilinmektedir. Kalkınma toplumun refahını ve sosyal değişmesini içine almaktadır. Diğer taraftan ekonomik kalkınmada etkili faktör olan sanayileşme, bu süreçte gerek amaç gerekse araç olarak toplumun refahım ve sosyal değişmesini oluşturan bir mahiyet kazanmıştır. Sanayi Devrimi ile birlikte, üretim eylemini barındıran bir yapı türü olarak sanayi yapılarının da bir evrimi vardır. Sanayi yapılan sanayi devrimi ile birlikte, yeni bir işlev ve yeni bir toplumsal içerikle ortaya çıkmıştır. Tarihsel dönemlerin çoğunda, altyapının doğurduğu gereksinmelerin, üst yapıya yansıdığını görmekteyiz. Bunlar özümlenip, kendilerinin karşılığı olan biçimler çıkana kadar bir önceki aşamanın biçimleri kullanılır. Aslında biçimlerin tutucu yönelmeleri ile özlerin yöneltmeleri genel insan eylemidir. Sanayi yapılarında da bu görülür. Bazen yeni gereksinmeler eski biçimler ile karşılanmıştır. Sanayi devrimi yeni malzemeler sunmuştur. Bunlar sanayi yapılarında ve her alanda kullanılmıştır. Dökme demir ve cam ilk dönem malzemeleridir. İlk sanayi devriminin etkileri, yaşandığı ülkelerin dışında onlarca yıllık bir süreden sonra duyulmuştur. İkinci sanayi devriminde bu süre kısalmıştır. 1980'den sonraki yıllarda bu devrimi simgeleyen ürünler eş zamanlı olarak, endüstrileşme düzeyi ne olursa olsun her ülkede yayılmıştır. Bu ikinci akım üretimi veri olarak almamaktadır. Üretim tarzı sorunu gündemin merkezindedir. On yedinci yüzyılın ikinci yarısında başlayan sanayileşme Avrupa'da ve dünyada bir takım devrimlere sebeb olmuştur. Ancak o dönemde Osmanlı İmparatorluğu buna ayak uyduramadığı görülmektedir. Cumhuriyet döneminde ve sonrasında bir takım planlı çalışmalar yapılmıştır. Ancak sanayileşmenin yine de istenen düzeye gelmediği bilinmektedir. Bu araştırmanın amacı günümüz Türkiye'sinde sanayi yapılarını global etkiler ışığında incelemek, Osmanlı döneminde ve yalan geçmişşte sağlanamayan parelelliğin bugün olup olamayacağını saptamak olacaktır. Yeni dönemde Türkiye'nin sanayi yapılan yönünden yerini bulmak ise diğer bir amaçtır.