Belediye hizmetlerinde kaynak kullanımının etkinliğinde beşeri sermayenin rolü

Ekonomik gelişim süreciyle birlikte insan ilişkilerine ağırlık verilmesi ve çalışanlardan optimal bir biçimde yararlanılması gereği ortaya çıkmıştır. Bunun sonucu olarak özellikle 1920'lerden itibaren modern personel yönetimi zorunlu hale gelmiştir. Beşeri sermaye olarak ifade edilen eğitilmiş insanın hizmetlerin görülmesinde seçimi, ücretlendirme gibi sınırlı sayıda fonksiyon içeren personel yönetimi alanı, ilerleyen yıllarda yapılan araştırma ve meydana gelen gelişmelerin sonucu değişim göstermeye ve genişlemeye devam etmiştir. Bununla birlikte, değişen ekonomik koşullar ve yasal düzenlemelerle birlikte teknolojik ve sosyal gelişmeler insanların içerisinde çalıştıkları örgütsel çevre ve personelin yönetimi üzerinde önemli etkiye sahip olmuştur. Yeni gelişmelerin muhtemelen en önemlisi de, işverenler arasında, sosyal sorumluluklarını ve yükümlülüklerini kabul etme ve böyle yükümlülükleri yerine getirmelerini mümkün kılacak bir tarzda personel programlarım yönetme eğiliminin gittikçe artmasıdır. Son olarak, işlerin beşeri ihtiyaçlara ve yeteneklere daha iyi bir biçimde uyarlanmasını sağlamak üzere yeniden tasarımının önemi gittikçe gelişmektedir. Personel yönetimi, yönetimin beşeri yönünü oluşturmaktadır. Dairelerde hazırlanan plan, emir, program, bütçe ve diğer büro işleri hep memurlarla ilgili işlerdir. Bunları yürüten, yapan memurlardır. İdarenin başarısı, örgütün başarısı ve başarısızlığı personele bağlıdır. İşte personel yönetimi personelin bir örgüt içerisinde işbirliği halinde çalışması ve en iyi biçimde hizmet etmek için iyi elemanların sağlanması konusu ile uğraşmaktadır. Yerel yönetim personelinin genel olarak bilgilendirilmesi, hizmet etkinliğinin arttırılması, verimliliğin sağlanması için yeterli olmamaktadır. Yerel yönetimde insan gücü kaynağının geliştirilmesinin en önemli mekanizmalarının başında, personel eğitimi gelmektedir. Eğitim, personele, hizmetlerin gerektirdiği bilgi ve becerileri kazandırmakla kalmayarak, kendisini geliştirme ve kurum içerisinde daha iyi konuma yükselme olanakları da sağlamaktadır. Yerel yönetimlerde insan kaynağı planlaması sınırlı olmakla beraber önemli bir role sahiptir. Ancak, konu son yıllarda neredeyse bir sanayi haline geldiğinden, işi bir anlamda anlaşılmaz kılabilen karmaşıkkavramlardan kaçınmak gerekmektedir. Çünkü konu karmaşık hale getirildiği ölçüde organizasyon üzerindeki etkisi azalacaktır. Türkiye'de personel planlaması, işe alma ve seçme konusundaki uygulamalar, yoğun bir yasa ve kurallar silsilesinin varlığına karşın, çok farklı gelenek ve süreçlerin gündemde olduğunu göstermektedir. Bu durum özellikle, doğru insanın doğru zamanda ve doğru görevde olmasının, personel edinme işlemlerinde diğer tüm unsurlardan önemli olduğu işe alma ve seçme süreçlerinde yaşanmaktadır. Gerçeklerin dünyasında kurallar değil, yerel yöneticinin tanıdığı ya da bir tanıdığının tavsiye ettiği elemanlar baskın durumdadırlar. Aslında bu kadar cömertçe kullanılan işe alma ve seçme süreçleri yerel yönetimlerin gelecekteki gelişmeleri, özerklik kazanmaları ve saygınlıkları için can alıcı önem taşımaktadırlar. Yerel yönetimler yapılacak hizmetler için bulabilecekleri en iyi elemanları edinmek zorundadırlar. Bu da, işe alma ve seçme süreçlerinde, bugün yürürlükteki uygulamalar yerine, daha sistematik ve bilimsel yaklaşımlar benimsemeleri zorunluluğunu gerektirmektedir. Bu, kimin işe daha uygun olduğunu söyleyen ve kişisel değer yargılarına yer vermeyen mekanik bir sistemin var olduğu anlamına gelmez. Ancak, yerel yöneticilere bugün seçilen elemanların yarının yerel yönetimlerini yaratacakları gerçeğini gözden kaçırmamaları ve akılcı seçim yapmalarının önemi konusunda bir uyarı niteliğindedir. VI