Türk endüstrisinin Avrupa Topluluğu karşısındaki rekabet gücü: Tekstil ve konfeksiyon sektörü açısından yaklaşım

İki kesimden oluşan bu çalışmanın kavramsal çerçevesini oluşturan Birinci Kesiminde, 'Türk Endüstrisinin AT Karşısındaki Rekabet Gücü' ele alınmaktadır. Bu doğrultuda, Birinci Bölümde rekabet kavramına genel bir bakış yapılarak, rekabet ve rekabetçi üstünlüklere ilişkin faktörler, stratejiler ve bu stratejilerin oluşum süreçleri; rekabetin çeşitleri ve fonksiyonları üzerinde durulmaktadır. İkinci Bölümde, rekabet teorisinin temellerine değinilerek, uluslararası rekabet üstünlüklerini açıklamaya yönelik modern yaklaşımlar ağırlıklı bir çerçevede, uluslararası rekabet teorisi ve rekabet gücünün bilimsel analizi ele alınmaktadır. Üçüncü Bölümde ise, AB'nin ve Türkiye'nin rekabet gücü analizlerine yönelik çalışmaların genel bir değerlendirmesi yapılmakta ve bu çalışmalarda rekabet gücünü ölçmeye yönelik olarak kullanılan çeşitli kriterler çerçevesinde, AB ve Türk endüstrilerinin rekabet gücüne genel bir bakış sağlanmaktadır. İkinci Kesimde, Birinci Kesimde ortaya konulan kavramsal çerçeve doğrultusunda, Türk endüstrisinin AB karşısındaki rekabet gücüne, tekstil ve konfeksiyon sektörü açısından bir yaklaşımda bulunulmaya çalışılmaktadır. İkinci Kesimde sektörel bazda oluşturulan karşılaştırmalar ve analizler, Birinci Kesimde ele alman uluslararası rekabet ve rekabetçi üstünlükler teorilerinin ışığında değerlendirilmekte ve yorumlanmaktadır. İkinci Kesimin Birinci Bölümünde, bu sektörün günümüze kadar nasıl ve hangi aşamaları kat ederek geldiğini irdeleyen tarihçesine ve tarihsel gelişimine genel hatlarıyla değinilmektedir. İkinci Bölümde, tekstil ve konfeksiyon sektörünün talep yapısı, üretim yeterliliği, dışalım-dışsatım performansı ve kapasite kullanım oranlan, seçilmiş yıllar bazında incelenmekte ve Türk tekstil ve konfeksiyon sektörünün yapısı genel hatlarıyla ortaya konulmaktadır. Üçüncü Bölümde, Türkiye'nin tekstil ve konfeksiyon ticaretinde AB'nin payı, AB tekstil ve konfeksiyon ticaretinin yapısı verileriyle desteklenerek sunulmakta ve bu doğrultuda, AB'nin tekstil ve konfeksiyon ticaretinde Türkiye'nin payı ve rekabet gücü değerlendirmesi yapılmaktadır. Dördüncü Bölümde ise, dünyadaki gelişimler ve değişimler ışığında sektörün günümüzde yakın gelecek olarak değerlendirilebilecek 2000'li yıllardaki performansı konusunda çeşitli projeksiyonlar yapılmakta; sektörün uluslararası rekabet avantajlarım koruyabilmesi ve iyileştirebilmesi için yapılması gerekenlere yönelik genel bir değerlendirme ve öneriler dizisi sunulmakta ve Türk tekstil ve konfeksiyon sektörünün tarihsel ve geleneksel önemi doğrultusunda, dünyada oluşan yeni düzen çerçevesinde, alması gereken yer ve üstlenmesi gereken rol üzerinde durulmaktadır. Bu çalışma sonucunda; Türkiye'nin genel makroekonomik dengelerine ve toplam imalat sanayiinin yapısına bakıldığında, tekstil ve konfeksiyon sektörünün göreli rekabet gücüne sahip ve hatta lokomotif rolünü üstlenmiş gibi görünmekle beraber, kendi içinde önemli sorunları barındırmakta olduğu belirlenmiştir. Sektörün uluslararası pazarlardaki rekabet gücünü sürdürebilmesi ve yeni rekabet üstünlükleri kazanabilmesi için, bu sorunların yapısall tedbirler alınarak çözümlenmesi gerekmektedir. Bu çalışmanın çeşitli bölümlerinde elde edilen sonuçlara dayanılarak; Türkiye'de, sektörün hammadde, pazar, dışsatım, maliyet, kalite, yatırım, finansman ve eğitim gibi sorunları yaşamakta olduğu değerlendirilmiştir. Bu tarz sorunların çözümlerine yönelik olarak öncelikle tekstil ve konfeksiyon sektörümüzün bugünkü durumunun ortaya konabilmesi ve gelişiminin uygun biçimde planlanabilmesi için, üretim, yatırım, finansman, iç ve dış pazarlama, dağıtım, fiyat, ücret, istihdam gibi çeşitli konularda güvenilir, iyi derlenmiş ve değerlendirilmiş çeşitli istatistiksel bilgilere ihtiyaç olduğu değerlendirilmiş ve sektörel bir bilgi bankası oluşturulması önerilmiştir. Ayrıca, sektöre ilişkin yapısall çözümler kapsamında, dışsatım, yatırım, finansman, teknoloji ve eğitim politikalarında acil olarak radikal düzenlemelere gidilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Bu bağlamda; tekstil ve konfeksiyon dışsatımım geliştirmek için yüksek kaliteyi en düşük maliyetlerle elde edecek bir teknoloji düzeyine gelmek, teknoloji transferini sağlayacak tedbirleri almak ve bunun için de uygun yatırım, eğitim ve araştırma politikalarım oluşturmak gerekmektedir. Ayrıca, Türk tekstil ve konfeksiyon sektörünün, kendi makinelerini ve teknolojilerini de üretmesi ve böylece, gelecekte uluslararası rekabet üstünlüklerini koruyabilmek yolunda gerekli altyapı kazanımlarını elde etmesi gerekliliği belirlenmiştir. Bu doğrultuda, sektör altyapısını geliştirecek, zenginleştirecek ve teknolojik anlamda çağdaş boyutlara çekecek yatırımların desteklenmesi ve işletmelerin eğitim ve araştırma kurumları, mesleki birlikler ve profesyonel eğitim kurumlarıyla işbirliği yaparak eğitim imkanlarını geliştirmeleri sağlanmalıdır. Bir ülkenin uluslararası alanda rekabet üstünlükleri elde edebilme yeteneği ve kapasitesi, teknolojiye ve eğitime yaptığı yatırımlarla doğru orantılıdır.