turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
İslam ülkeleri ve siyasal kültür ekseninde Türkiye'de başkanlık sisteminin değerlendirilmesi

Bu çalışmada, başkanlık sistemi ve Türkiye'de bu sistemin uygulanabilirliği incelenmektedir. Çalışmanın ilk bölümünde genel olarak hükümet sistemleri incelenmekte, daha sonra ise başkanlık sistemi ve başkanlık sistemiyle ilgili çeşitli yaklaşımlar üzerinde durulmaktadır. İkinci bölümde, demokrasinin sürdürülebilirliğinde önemli bir unsur olan siyasal kültürün tanımı yapılmış, siyasal kültürün demokrasi ve dinle bağlantısı üzerinde durulmuştur, Türkiye'nin siyasal kültürü incelenmiştir. Üçüncü bölümde; Türkiye ile benzer şekilde, İslami kültür etkisi altında olan ülkelerde başkanlık sistemine sahip ülkelerin, Türkiye ile durumları karşılaştırılmıştır. Son bölümde ise İslami kültür etkisi altında olan ülkelerin, dünya ülkeleri içindeki durumunun görülebilmesi açısından, Systemic Peace Polity 4 2014 ve Freedom House 2016 Raporlarından yararlanılarak, bütün ülkelerin demokrasi ve özgürlük statüleri incelenmiştir. Çalışmada, literatür taraması ve karşılaştırma tekniklerinden yararlanılmıştır. Konu ile ilgili; çeşitli araştırmacılar ve akademisyenler tarafından yapılan incelemeler, çeşitli makale, kitap, gazeteler ve resmi araştırma verileri kaynak olarak kullanılmıştır.
Explaining duration of leadership change in arab uprisings throughperceived political opportunity structures: Comparing Egypt and Syria

Mısır Cumhurbaşkanı Mübarek 2011 yılında 18 gün süren protestolar neticesinde görevini bırakmak zorunda kalırken Suriye'de halen bambaşka bir sürece şahitlik ediyoruz. Bu mukayeseli çalışma, Arap Baharı ülkeleri arasında önemli konumda olan Mısır ve Suriye'de iç politikada yaşanan siyasi değişim dinamiklerini açıklama gayretidir. Çalışmanın temel sorusu: Arap dünyasında yaşanan son ayaklanmalar sürecinde mevcut liderlerin koltuğundan edilme ihtimali Mısır ile kıyaslandığında Suriye'de neden daha düşüktür? Bu araştırmanın amacı iki aşamalıdır. İlk olarak her iki devletin tarihi gelişimlerinin siyasi anlamda açık veya kapalı olmaları ve farklı özellikleri haiz kurumlara sahip olup olmamaları noktasında önemli bir fark ortaya koyup koymadığı incelenmektedir. İkinci olarak da ayaklanmalar esnasında rejimlerin uyguladıkları stratejilerin muhalif grupların hak talep etme kapasitelerine ve toplumsal ve siyasal düzlemdeki elitler arası ittifak yapısına ne dereceye kadar etki ettiğini analiz etmektedir. Bu çalışma esas itibariyle sosyal hareketler literatüründe aktörlerin varlık gösterdiği bir siyasi ve kurumsal yapının mevcut ve algılanan fırsatlarını ve kısıtlamalarını tanımlayan 'siyasal süreç' ve 'çerçeveleme' yaklaşımlarını teorik olarak takip etmektedir. Bu teorik çerçevenin yanı sıra Victor Turner'ın 'Sosyal Drama' kavramı da incelenen mevcut siyasi süreç dinamiklerini daha anlaşılır kılabilmek için uygun bir şablon olarak kullanılmıştır. 60'dan fazla yerel aktörle yapılmış derinlemesine mülakatlardan elde edilen bulgular daha sağlam ve doğru çıkarımlarda bulunabilmek amacıyla son dönem çalışmaların da dahil olduğu ikincil literatür taraması ile desteklenmiştir. Bu çalışmayla amaçlanan mukayeseli bir yaklaşımla teorik olarak derinlemesine incelenmiş vaka çalışmaları ile belli bir bölgeyi daha iyi anlayabilmektir.
Çevreci ideolojinin liberal perspektiften eleştirel bir değerlendirmesi

Liberalizm ve çevreci ideoloji çevreyle ilgilenen ve çevre sorunlarına çözüm arayan iki farklı ideolojidir. Çevreci ideoloji çevre ve insan ilişkilerine, insan ile diğer çevresel unsurlar arasındaki hiyerarşiyi reddeden çevre merkezci bir çevresel etikle yaklaşır. Çevreci ideoloji çevre sorunlarının çözümü konusunda çevresel vergiler ve teşvikler gibi düzeltimci politikalarla birlikte büyümenin sınırlandırılması, bireysel özgürlüklerin kısıtlanması gibi bir takım siyasi otorite destekli politikalar da kullanır. Çevreci ideolojini çevresel vergiler ve teşvikler gibi düzeltimci politikaları liberalizmle uyumludur. Fakat çevre-merkezci çevresel etiği liberalizmin insanı önceleyen insan-merkezci çevresel etiğiyle uyumsuzdur. Diğer taraftan çevreci ideolojinin bireysel özgürlüğü kısıtlayabilecek siyasal otorite destekli büyümeyi ve ekonomik aktiviteleri kısıtlayıcı politikaları liberalizmle uyumsuzdur.
Halil Menteşe'nin hayatı ve siyasi faaliyetleri

Bu tez II. Meşrutiyet döneminde Dahiliye, Hariciye, Adliye nazırlıkları görevlerinde bulunmuş; ayrıca üç dönem Meclis-i Mebusan reisliği yapmış olan Halil Menteşe'nin hayatını ele almakta ve yaşadığı döneme etkisini değerlendirmeye çalışmaktadır. II. Meşrutiyet devri Osmanlı İmparatorluğu'nun nasıl dağılmaya doğru gittiğini yakından görmek açısından önemlidir. Bu dönemin devlet adamlarının bu gidişatta önemli etkileri olmuştur. Tezde Halil Menteşe'nin bu dönemdeki etkisi ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu nedenle de tezde hem Halil Menteşe'nin hayatı hem de döneme etkisi ele alınmıştır. Bu tez sadece bireyin tarihe nasıl etki edebileceğine yönelik bir katkı sunma çabasıdır. Araştırma sonucunda Halil Menteşe'nin dönemin siyasi, kültürel vb. hayatını; siyasi faaliyetleri çerçevesinde, özellikle de parlamenter kişiliği ön planda olmak üzere tasvir ettiği ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Namık Kemal'de ideal devlet görüşü: İbret ve Hürriyet gazetelerindeki yazıların değerlendirilmesi

Mehmed Namık Kemal, hem Türk edebiyatı tarihi hem de Türk siyasal tarihinde kendine yer edinmeyi başarmış önemli bir şahsiyettir. Her ne kadar 'vatan şairi' ve 'Vatan yahud Silistre'nin yazarı' olarak bilinse de, esasında bu vasıfların çok ötesinde bir konuma sahiptir. O, elbette bir vatan şairidir, ünlü Vatan yahud Silistre piyesinin müellifidir ve vatan kavramına yeni bir boyut kazandırmıştır; ama o, aynı zamanda, anayasa ile parlamentoyu da savunan bir gazetecidir. Bu çalışmanın amacı ise, Namık Kemal'in bu gazeteci yönü üzerinden, onun, vatan, hürriyet ve Osmanlı'da inşa edilmesi gereken ideal yönetim şekli konusundaki fikirlerini ele almaktır. Nerede olsa Namık Kemal, gazeteciliği süresince, nüfustan ekonomiye, idareden eğitime kadar pek çok konuda doygun gazete yazıları kaleme almıştır. Daha net bir tablo ortaya koyulması için, bu çalışmada, yazarın bahsi geçen konulardaki düşüncelerine odaklanılacaktır. Osmanlı'ya uygulanmak istenen meşruti monarşi, tabii olarak, salt Namık Kemal'in fikri faaliyetiyle gerçekleşmemiştir. Kah Yeni Osmanlılar Cemiyeti'yle bir araya gelen pek çok isim, kah bürokraside yer alan başka isimler, anayasal parlamentoyu savunmuştur. Bizim odak ismimizse Namık Kemal olduğundan, bu çalışmada, Namık Kemal ile diğer Tanzimat düşünürleri veya bürokratlar arasında herhangi bir mukayeseye gidilmemiş, salt Namık Kemal'e değinilmiş ve onun da sadece ideal devlet yönetimiyle ilgili düşünceleri değerlendirilmeye çalışılmıştır.
Politika ve performans: Jacques Ranciére'de sanat, tiyatro ve kamusal olan

Yaratım süreci içerisinde sanat mekanın ve zamanın ötesine taşar. Üretim süreci açısındanperformatif bir sanatsal etkinlik olan tiyatro da sanat ve politika ilişkisinin üzerinden okunabileceği bir söylemsel çerçeve sunar. Kuşkusuz tiyatro icraya ve de bir devinime, dinamizme sahip olması yönüyle; resim, heykel ya da yazın gibi diğer sanat dallarındanayrılmaktadır. Bu çalışma sanat ve politika teorisi arasındaki ilişkiyi, Fransız filozof JacquesRanciere'nin tiyatroya ve tiyatronun potansiyel imkanlarına dair yaklaşımı üzerinden ele almayı amaçlamaktadır. Ranciere'nin tiyatro hakkındaki görüşleri genel olarak kendisinden önce gelen klasik tiyatroakımlarının eleştirisini barındırır. Çalışmada Ranciere'nin kamusallık ve tiyatro arasındaki ilişkiye dair yaklaşımı, çağdaş politik teoride öne çıkan temsil, faillik, katılım ve iktidartartışmaları çerçevesinde ele alınmıştır. Bu bağlamda çalışmada Ranciere'nin düşüncesinden hareketle, teatral temsil ve kolektiflik ilişkisi ile bir arada yaşam ve performans ilişkisinin anlaşılmasına özgün bir katkı sağlanması amaçlanmıştır.
Rights-based civil society organizations and democratization in Turkey

Bu tez hak temelli sivil toplum örgütlerinin Türkiye'deki demokratikleşmeye sunduğu katkıyı incelemektedir. Tezde hak temelli sivil toplum örgütleri, özgürlükleri savunarak demokratik ilkeleri başlattıkları, korudukları ve ileri taşıdıkları için demokratikleşmenin ana aktörleri olarak değerlendirilmiştir. Osmanlı döneminden 1980'lere kadar, sivil toplumun zayıf olduğu, hak temelli sivil toplum örgütlerinin ise var olmadığı göze çarpmaktadır. Fakat 1980'lerden itibaren, bu girişimler farklı hak temaları çerçevesinde örgütlenmeye başlamışlardır. Tez, Türkiye siyaseti ve sivil toplumu hakkında yazılmış literatürlerden faydalanarak, hak temelli sivil toplum örgütlerinin nasıl toplumdaki başlıca aktörler haline geldiklerini anlatmakta ve 1980'lerden itibaren Türk siyaseti üzerindeki etkilerini tartışmaktadır. Bu bağlamda, demokratikleşme çabasıyla çeşitli hak temaları üzerinde çalışmakta olan hak temelli sivil toplum örgütlerinden örnekler verilmektedir. Bu örgütler hem siyasal hem de finansal olarak Avrupa Birliği'nden destek görmüş ve bu sayede kendi demokratik görüşlerini duyurmuşlardır. Demokratik fikirleri savunan hak temelli sivil toplum örgütlerinin bu nedenle, Avrupa Birliği'yle müzakerelerin başladığı tarihten itibaren olumlu bir yükseliş gösterdiği söylenebilir. Tez ayrıca hak temelli sivil toplum örgütlerinin siyasal zeminde demokratikleşmeyi nasıl zenginleştirdiğine değinmekte ve siyasi partiler, bakanlıklar ve belediyeler üzerindeki etkisinden bahsetmektedir. Tez, ayrıca, hak temelli sivil toplum örgütlerinin özellikle 2013'teki Gezi Parkı eylemlerinden sonra demokratikleşme mücadelesinde kilit rol oynadığını belirtmektedir.
Neoliberalizm, AKP ve kamu alımları düzeni: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve değişiklikleri üzerine bir inceleme

Bu çalışmada Türkiye'de neoliberal kamu alımları düzeninin ana çerçevesini oluşturan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve kamu alımları düzeninde değişiklik getiren diğer düzenlemeler, toplumsal dinamikleriyle birlikte ele alınmaktadır. Söz konusu düzenlemeler, temel dinamikleri ve yönelimleri açısından birbirinden ayrışan iki evre olarak incelenmektedir. Birinci evre, neoliberal kamu alımları reformunu oluşturan 4734 sayılı kanun ve daha kanun yürürlüğe girmeden kabul edilerek 4734 sayılı kanunda değişiklik yapan 4761 sayılı kanundan oluşmaktadır. İkinci evre ise AKP döneminde yapılan ve özellikle neoliberal kamu alımları düzeninin kapsamının daraltılmasını, böylece siyasal iktidarın kaynak dağıtımındaki kontrolünün belirli sermaye kesimleri leyhine arttırılmasını hedefleyen değişikliklerden oluşmaktadır. Çalışma, esas olarak reform sürecinin ve ardından yapılan değişikliklerin tarihsel koşullarının, yasa yapım süreçlerinin ve yasal metinlerin analizine dayanmaktadır. Bu şekilde yasaların inşa edildiği tarihsel düzlem ve bu düzlem içerisinde hareket eden toplumsal aktörler ile bu aktörlerin düzenlemeye konu olan söylemleri, bu söylemlerin arkasında yer alan çıkarlar ve bu çıkarların yasa metinlerine ne düzeyde yansıdığı belirlenmeye çalışılmaktadır.
Why do political parties split? Understanding party splits and formation of splinter parties in Turkey

Parti bölünmeleri ve bölünerek oluşan partiler üzerine fazla çalışma bulunmamaktadır. Bu durum parti içi dinamikleri çalışmanın zorluğundan ve bölünerek oluşan partilerin çoğunlukla tercih edilir partilere dönüşmemiş olmasından kaynaklanmaktadır. Bu çalışma aktör odaklı bir yaklaşım izleyerek ana partilerde bölünmelerin ve bölünerek parti oluşumlarının altında yatan sebeplere değinmektedir. Diğer bir deyişle Türkiye'de yaşanmış parti bölünmelerini açıklamaya yönelik teorik bir model ortaya koymaktadır. Çalışmada temel olarak parti bölünmesinin lideri destekleyen hizip ile muhalif hizip arasındaki çatışmada izlenebilecek yollardan birisi olduğu ortaya koyulmaktadır. Bu yolun tercih edilmesi üç aşamalı bir süreç sonunda gerçekleşmektedir: rahatsızlık, parti içi çatışma ve ayrılık. Muhalif hizip ve parti lideri tarafından tercih edilen stratejiler parti içi ve parti dışı faktörler tarafından belirlenmektedir. Parti içi faktörler anlaşmazlığın niteliği, çatışan hiziplerin partinin değişik katmanlarındaki gücü ve lider otonomisinden oluşmakta iken parti dışı faktörler ise yeni parti kurma maliyeti ve yeni partiye olan ihtiyaç algısından oluşmaktadır. Yazar tarafından sunulan model 1946'da demokrasiye geçişten bu yana yaşanmış beş örnek olay üzerinde karşılaştırılmalı olarak uygulanmıştır. Çalışma kapsamında incelenen partiler Demokrat Parti, Cumhuriyet Halk Partisi, Adalet Partisi, Doğru Yol Partisi ve Demokratik Sol Partiden oluşmaktadır. Parti dışı faktörlerin zaman içinde değişmiş olmasından kaynaklı olarak incelenen zaman dilimi üç parçaya bölünmüştür. Bahsi geçen parti bölünmelerinin incelenmesi sonucunda parti içi faktörlerin parti dışı faktörlere kıyasla parti bölünmelerinde daha belirleyici olduğu bulunmuştur. Ayrıca muhalif hizbe mensup üyelerin parti içinde rahatsızlıklarını dile getirme imkanı olmadığı durumlarda partiden direk ayrılmayı tercih ettikleri gözlemlenmiştir.
Social capital formation and disposition of the hometown associations in Turkish politics: The Ankara case

Büyük kentler Cumhuriyet'in kuruluşundan bu yana siyasal alanın merkezinde olmuştur. Ancak 1950'li yıllardan başlayarak büyük kentlerin siyasal dinamikleri önemli ölçüde değişmiştir. Bu değişimin önemli kaynaklarından biri kır kökenli göç olurken, çok kısa sürede büyük kentlerin yarı nüfusu bu kesim tarafından oluşturulmuştur. Yarışmacı siyasal bir ortamda siyasal partiler göçmen nüfusla patron-adamı ilişkilerince nitelenen dinamik bir ilişkiye girmiştir. Diğer yandan aynı dönemin büyük kent siyaseti dikkate değer bir radikalleşmeye de konu olmuştur. 1970'li yıllarda patronaj ilişkileri ile radikal siyaset arasında oluşan hassas denge oluşmuştur. Bu denge 1980 darbesi sonrasında sınıf ilişkilerinin gerilemesinin bir sonucu olarak kimlik siyasetinin öne çıkması ile patronaj ilişkileri lehine değişmiştir. Hemşerilik ilişkileri ve dernekleri kimlik siyasetinin parçası olarak öne çıkarken, bu örgüt ve yapılar siyasal alanda yükselmenin atlama taşları haline gelmiştir. Bu tür bir stratejinin ortaya çıkışı daha gerilere gitmesine karşın, 1980 sonrasında çok daha etkin hale gelmiştir. Tez çerçevesinde yürütülen alan çalışması hemşehrilik siyatinin yükselişine işaret etmekle birlikte, toplumsal alanla siyasal alan arasında hemşehrilik dernekleri aracılığıyla kurulan ilişki toplumsal tabanda bu yapıların ve bu yapıları kullananların meşruiyet zeminini zayıflatmaktadır.
Enerji ve Kalkınma İlişkisi: Türkiye Örneği

Medeniyetler tarihi boyunca temel ihtiyaçların giderilmesinde enerji kaynakları daima önemli olmuştur. Ancak sanayileşme süreci ile birlikte üretim ve tüketim kalıplarındaki köklü değişim toplumların enerji ihtiyacını yeniden şekillendirmiştir. Toplumların kalkınması uzun yıllar sanayileşme dolayımıyla gerçekleşecek ekonomik büyümeye bağlanmıştır. Bu durum yoğun fosil enerji kaynakları kullanımına dayanan bir sistemin dünya genelinde yaygınlaşmasına neden olmuştur. Dolayısıyla enerji ve kalkınma kavramları biri olmadan diğerinin tartışılamayacağı ölçüde ilişkilenmiştir. Ancak 1970'lerdeki enerji krizleri ve çevre hareketinin etkisi ile bu sistemin sürdürülebilirliği tartışılmaya başlanmıştır. Bir taraftan krizin etkisiyle devletler enerji güvenliğini sağlamak için fosil yakıtlara alternatif kaynaklar geliştirme çabasına girmiştir. Öte yandan yoğun fosil enerji kullanımının insan ve çevre üzerindeki etkileri küresel ısınma ve iklim değişikliği üzerinden ciddi ölçüde tartışılmaya başlanmıştır. Söz konusu süreçle birlikte kalkınma ve enerji kavramları arasındaki ilişkiye bir üçüncü kavram olarak çevre eklenmiştir. Bu süreçten sonra enerji politikası yapım sürecinde çevre bahsi bir şekilde denklemin içinde yer almıştır. Özellikle yenilenebilir enerji kaynaklarının tartışılmaya başlandığı bu süreçte ülkeler sürdürülebilir bir kalkınma sürecini sağlama motivasyonuyla ve/veya enerji güvenliğini sağlamanın bir yolu olarak yenilenebilir enerji kaynaklarını enerji politikalarına dahil etmeye başlamıştır. Bu çalışmada, Türkiye'de enerji ve kalkınma ilişkisinin nasıl şekillendiği ele alınmıştır. Sanayileşmiş Batı deneyiminin bir kalkınma yolu olarak benimsendiği Türkiye'de dönemler itibariyle seçilen kalkınma stratejilerinin enerji kaynak seçimi ve dolayısıyla enerji politikaları üzerindeki etkisi incelenmiştir. Bu bağlamda birinci bölümde enerji kavramı ve enerji kaynaklarının Dünya ve Türkiye'deki durumu; ikinci bölümde bir politika alanı olarak enerji politikasının kapsamı ve içeriği; üçüncü bölümde zaman içerisinde kalkınma anlayışındaki değişim ve dördüncü bölümde enerji ve kalkınma ilişkisinin Cumhuriyet tarihi boyunca görünümü ele alınmıştır. Son olarak çalışmada Türkiye enerji politikalarının geleceğine ilişkin öneriler sunulmuştur.
Ulus-devlet anlayışı karşısında toplumsal hafızanın direnişi: Rembetiko örnek olayı

Tezimizin amacı ulus-devlet uygulamalarının toplumları ve bireyleri nasıl etkilediğinin gözler önüne serilmesidir. Bireyin korunma ve güvenlik gibi en temel ihtiyaçlarını gidermek adına icat ettiği 'devlet aygıtı' zaman zaman bu amaçtan çok uzaklaşarak birçok trajedinin yaşanmasına yol açmıştır. Tezimizde Türk-Yunan Zorunlu Mübadelesi'nin iki milyon insanın yaşamını kökünden değiştirmesiyle birlikte yaşananlar ulus-devlet politikaları çerçevesinde anlatılmış ve bu politikaların insani yönüne dikkat çekilmeye çalışılmıştır. Mübadiller evlerinden koparılmanın ve yakınlarını kaybetmenin acısını söyledikleri şarkılarla dile getirmişler, müziği aynı zamanda geçmişşteki yaşamlarını devam ettirmenin bir yolu olarak da kullanmışlardır. Bu tezde mübadele döneminin popüler müziği rembetiko, uluslaştırma çabalarına bir direniş olarak ele alınmış, buradan hareketle ulus-devlet uygulamaları karşısında bireylerin kendilerini korumaya çalışması ele alınmıştır.
II. Meşrutiyet'in ilanı ve 31 Mart olayı

ÖXIX. yüzyılda fikri alanda yaşanan gelişmelerin olgunluk aşamasına ulaştığı süreci I. Meşrutiyet'in ilanıyla başlatmak mümkündür. Ancak I. Meşrutiyet uzun ömürlü olmamış, 1878 tarihinde yürürlükten kaldırılması, daha güçlü bir muhalefet zümresinin oluşumunu beraberinde getirmişti. I. Meşrutiyet ile tecrübe kazanan muhalif kesim, sistemli bir proje ile II. Meşrutiyet'i tesis etmişti. Ancak, özgürlük iddiasıyla her kesimin desteğini kazanarak iktidarı ele geçiren İttihat ve Terakki Cemiyeti, eleştiriye kapalı ve tekelci uygulamaları neticesinde kısa sürede gözden düşmüş, 31 Mart Vakası ile de tam bir karmaşa ve kaos ortamı oluşmuştu. Günümüze kadar siyasi, iktisadi ve fikri yönden neticeleri olan bu olaylar zincirinin tahlili, tezin konusunu teşkil etmektedir.
La direction des affaires religieuses est-elle une Institution de Tutelle Religieuse?

Bu tezde tek parti dönemi din politikalarının bir sonucu olarak ortaya çıkmışDiyanet İşleri Başkanlığı kurumu incelenmiştir. Osmanlı modernleşmesinin bir sonucu olarak değerlendirilen cumhuriyet devrimleri bağlamında kurumun geçirdiği yapısall ve kurumsal değişimler ele alınmıştır. Özellikle, çok partililiğe geçişten sonra Türkiye'deki siyasi atmosferin değişimiyle birlikte din alanında meydana gelen dönüşüm bu tezin ana unsurlarından biri olmuştur. İlk bölümde, tek parti döneminde, Cumhuriyet Halk Partisi'nin din yaklaşımı ve din alanının yeniden düzenlenmesine yönelik hukuki değişiklikler ele alınarak, 1961 Anayasası'na kadar dine dair hazırlanmış kanunlar incelenmiştir. Özellikle, 1924 yılında yapılan hukuki reformların Türkiye'deki din alanının yeniden tanımlaması ve dini otorite olarak görevlendirilen Diyanet İşleri Başkanlığı'nın laik devlet bünyesindeki varlığı ve işlevi siyasal açıdan önem arz etmektedir. Bütün tek parti döneminde dini muhalefetin oluşmasını engellemek için siyasal otorite tarafındanaraçsallaştırılan Diyanet İşleri Başkanlığı'nın üstlenmiş olduğu yükümlülükler, Türk siyasal yaşamında siyasal, dini hareketlerin oluşmasında ve konumlanmasında en önemli etkenlerden biri olmuştur. 1945 sonrası Türk siyasetinde ortaya çıkan siyasi partiler din alanını ve bu alandan sorumlu olan Diyanet İşleri Başkanlığı'nı siyasal çıkarları için kullanmaya çalışmışlardır. Özellikle, savaş sonrası dönemde Türkiye'nin batı bloğu içerisinde yer alması ve buna bağlı olarak sol akımlara karşı politikaların artması dinin yeniden Türk toplumunda önem kazanmasına neden olmuştur. İkinci bölümde, 1946- 1960 yılları arasında Türk siyasetinin en önemli konularından biri laiklik ve din konusu yer almıştır. Diyanet İşleri Başkanlığı bu dönemde mevcut hükümetlerin politikalarını onaylamak ve yürütmek için önemli görevler üstlenmiştir. 1950'li yıllarda imam hatip okullarının açılmasıyla birlikte devletin kendi kurduğu okullarda yetişmiş, rejimin değerleriyle temelde çatışmayandin bürokrasisi doğmaya başlamıştır. Bunun bir sonucu olarak, özellikle 1961 Anayasası sonrasında Diyanet İşleri Başkanlığı anayasal bir kimlik kazanmış ve kurumsallaşma süreci hızlanmıştır. Modern bir devlet için gerekli olan modernbürokrasi anlayışı, Türkiye'de din alanının ve Diyanet İşleri Başkanlığı'nınbürokratikleşmesine yol açmıştır. Böylelikle, Diyanet İşleri Başkanlığı din alanındansorumlu tekel bir kurum haline dönüşmüştür. Bu tez çalışmasında, 1945- 1960 yılları arasında Türk siyasi yaşamında, bürokratikleşmiş dini bir vesayet kurumu olarak Diyanet İşleri Başkanlığı'nın yapısı, yeri ve önemi incelenmiştir.
Civil society and democracy: The case of a migrant association

Sivil Toplum ve Demokrasi: Bir Hemşehri Derneği ÖrneğiBetül DemirkayaBu tez, Karadeniz Bölgesi'ndeki bir ilçeden stanbul'a gelen göçmenler tarafından kurulan bir hemşehri derneği örneğini inceleyerek sivil toplum ve demokrasi arasındaki ilişkiyi tartışmayı amaçlamaktadır. Derneğin daha geniş ve derinlemesine siyasi katılımı, medeni hakların kullanımını, sosyo-ekonomik eşitliği ve kültürel farklılıkların yaşanabilmesini nasıl ve ne ölçüde kolaylaştırdığını veya engellediğini araştırmak için derinlemesine mülakatlar yapılmıştır. Üyelik memlekete, yani doğuştan gelen bir özelliğe, bağlı olduğu halde bu dernekgeleneksel topluluklardan farklılık gösterir çünkü derneğin oluşumu ortak bir soydan gelmeyedeğil ortak kültürel unsurlara dayandırılmaktadır. Ortak bir ilçeden gelmek aynı zamanda kaynak ve güç oluşumunda bir araç olarak işlemektedir. Derneğin taleplerin ve problemlerindile getirilmesi, üyelerinin ekonomik olarak güçlenmesi, farklılıkların temsil edilmesi ve demokratik değerlerin yetiştirilmesi için sağladığı olanaklar incelenerek demokrasiye olan katkısı değerlendirilmiştir. Ayrıca üye olanlarla olmayanlar ya da üyeler arasındaki eşitsizliğin üremesi, bireysel özgürlüklerin kısıtlanması, demokratik olmayan değerlerin ortaya çıkması ve kişisel çıkara dayalı ilişkilerin kurulması gibi potansiyel sorunlar da ele alınmıştır. Bu tip sorunların ortaya çıkması ve şiddetlenmesinin üyelerin derneğe olan bağımlılık derecelerine, ve belirli konulara dayalı perspektiflerin ve kurumsallaşmış ilişkilerin gelişmemiş olmasına bağlı olduğu öne sürülmüştür.