turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Zooarchaeological analysis on faunal remains from Salat Tepe, South-Eastern Turkey

Bu tez çalışmasının kapsamını Salat Tepe arkeolojik yerleşiminden ele gecen faunal kalıntılar oluşturmaktadır. Küçük bir höyük olan Salat Tepe, Güneydoğu Anadolu'da, Batman il sınırında ve Ilısu Baraj projesi kapsamında yer almaktadır. Salat Tepe Kalkolitik dönemden Helenistik döneme kadar birçok evreye ev sahipliği yapmıştır. Bu doktora tez çalışmasında,2000, 2001, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009 ve 2010 yıllarını kapsayan dokuz kazı sezonundan ele gecen malzeme çalışılmıştır. Toplamda 4938 hayvan kemiği tur, cins ve aile bazında tanımlanmıştır. Bu çalışmanın esas amacı, yerleşimdeki sosyal ve ekonomik organizasyonu faunal kanıtlar kullanarak açıklamaktır. Tüm dönemlerde sıklıkla ele gecen evcil hayvanlar; koyun, keçi, domuz ve sığır olarak tespit edilmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda, faunal yapının dönemler arasında değişiklik göstermediğini söyleyebiliriz. Evcil hayvanların yani sıra, yaban hayvanları özellikle kızıl geyik de fauna da tanımlanmıştır, ancak yaban hayvanlar evcil hayvanlar kadar besin ekonomisinde önemli yer tutmamışlardır. Ayrıca, bu çalışmada sürü hayvanlarının hangi amaçla kullanıldıkları, dönem içinde herhangi bir değişim olup olmadığı da yer almaktadır. Değişik konteks ve dönemlerden ele gecen hayvan kemikleri bölgede çeşitli amaçlarla hayvan yetiştiriciliği olduğunu işaret etmiştir. Salat Tepe'de Tunç Çağın'da koyun ve keçi, ikincil üretim için yetiştirilirken, sığırın ise çoğunlukla tarım aktivitesi için kullanıldığı gözlenmiştir. Evcil ve yaban hayvanlarının varlığı özellikle Tunç Çağın'da Salat Tepe'de farklı kaynak kullanımını işaret etmektedir. Bu araştırmada Tunç Çağın'da kendi kendine yetebilen küçük bir tarım yerleşkesi özelliği gösteren Salat Tepe, Demir Cağına gelindiğinde basit çukur evlerin varlığı ile konar-göçer veya yarı-konargöçer toplumların varlığını işaret etmektedir. Bu tez çalışması küçük yerleşimlerin faunal yapısını ve hayvan yetiştiricilik karakterlerini ortaya çıkarması açısından oldukça önem taşımaktadır.
Antik Dönemde tıp ve bitkisel tedavi

Bu çalışmada antik dönemdeki tıp uygulamaları ile birlikte o dönem içerisinde yaşamış önemli tıp kişilerinin hayatları ve yaptıkları çalışmalara özellikle yer verilmiştir. Bununla birlikte tez konusunun diğer önem verilen kısmı antik dönemde kullanılan bitkisel ilaçlardır. Tez konusunun içeriğini antik Yunan ve Roma uygarlığı kapsamasına rağmen bir temel yapı oluşturabilmek amacıyla prehistorik, Eski Mezopotamya, Eski Mısır ve Hitit medeniyetlerine de yer verilmiştir. Antik tıp yazarlarının, ansiklopedistlerin ve hekimlerinin konu ile ilgili günümüze ulaşan yazıları incelenmiş ve bitkilerle tedavi konusu da göz önüne alınarak yorumlanmaya çalışılmıştır. Tezle ilgili olarak antik Yunan dünyasının önemli bir sağlık merkezi olan Bergama'daki Asklepieion'a bir inceleme gezisi yapılmış ve elde edilen fotoğraflar tezde kullanılmıştır. Bunun yanı sıra İstanbul Arkeoloji Müzeleri, İzmir Arkeoloji Müzesi, Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi, Bergama Arkeoloji Müzesi tez kapsamında inceleme ve fotoğraflama amacıyla gezilmiştir. Tüm bunların ışığında Antik Yunan ve Roma tıbbının daha önceki dönemlerle ve Mısır ve Mezopotamya tıbbi ile ilişkileri ve farkları ile günümüze olan etkileri tezde incelenmeye çalışılmıştır.
Neolitik Dönem Çatal Höyük damga mühürleri ve benzeri buluntular

Bu çalışmanın konusunu ' Neolitik Dönem Çatal Höyük Damga Mühürleri ve Benzeri Buluntular'' oluşturmaktadır. Günümüz mühürlerinin atası sayılabilecek damga mühürler gelişen üretim ekonomisinin sonucunda, mülkiyet belirtmek amacıyla kullanılmışlardır. Çatal Höyük'ün VII. ve II. tabakaları arasında bulunan ve M. Ö VLbinin ilk yansına tarihlenen damga mühürler ve benzeri buluntuların, form ve motif tipleri tipolojik olarak ayrılarak, her tipin kronolojik gelişimi irdelenmiştir. Neolitik dönem Çatal Höyük damga mühürlerinin önasya ve Balkanlar gibi komşu bölgelerdeki örnekleri ile yapılan kronolojik ve tipolojik karşılaştırmaları sonucunda, bunların Balkan damga mühürlerinin gelişiminin de önemli bir yere sahip olduğu saptanmıştır. Çalışmanın önemli sonuçlarından biri, bazı eserlerin özellikle etiketleme amaçlı kullanılan mühür kullanımının ötesinde, farklı, amaçlar için kullanılabileceği anlaşılmıştır. Olasılıkla, bunlar Neolitik Çağ da boyama damgalan, ekmek damgalan adı verilen damgalar olarak kullanılmışlardır.
Hatay Müzesi Roma İmparatorluk Dönemi lahitleri

Ölüyü defnetmek amacıyla kullanılan, farklı nitelikteki malzemelerden yapılmış, küvet ya da sandık formunda ve bazen bir kapağa da sahip olan lahitler, dönemler boyunca kültürlerin sosyo-ekonomik durumları, beslenme alışkanlıkları, inanışları, ölü gömme ritüelleri gibi bilgileri günümüze ulaştırması bakımından arkeoloji ve birçok bilim dalı açısından önemli muhafazalardır. Antik çağlardan beri var olan lahitler, Roma İmparatorluk Dönemi'nde Augustus Dönemi'nden itibaren kullanılmaya başlanmış ve popülerliği artarak önemli bir mezar geleneği olmuştur. İnsanlık tarihinden bu yana birçok medeniyete ev sahipliği yapmış Antakya, stratejik konumu ile Roma Dönemi'nde dört büyük kentten biri olarak çok güçlü bir merkez haline gelmiştir. Konumu dolayısıyla bölgede ortaya çıkarılan lahitler Roma Dönemi'ne ışık tutmak açısından önem kazanmıştır. Bu çalışma, antik çağlardan itibaren Roma İmparatorluk Dönemi boyunca lahit kullanımını, Roma Dönemi ölü kültü geleneklerini ve üretim merkezlerini inceleyerek Hatay Müzesi'nde bulunan lahitleri stil, teknik ve kronolojik açıdan değerlendirilmesi amacıyla oluşturulmuştur. Bu doğrultuda, Hatay Müzesine bulunan Roma İmparatorluk Dönemi'ne ait 17 lahit ile 9 lahit parçasından oluşan 26 eser incelenmiş ve bir katalog çalışması yapılmıştır. Çalışılan lahitler ve lahit parçalarının 9 tanesinin kireçtaşından, 17 tanesinin de mermer malzemeden yapıldığı tespit edilmiştir. Kireçtaşı malzemenin yerel kireçtaşı ocaklardan çıkarıldığı ve bölgedeki ustalarca yapıldığı düşünülmektedir. Mermer malzemeli lahitler ise bölgede bir mermer ocağı olmadığı için Atina, Marmara Adası ve Dokimeion'dan ithal edilmiştir. Eserlerin, tipolojik olarak 10 girlandlı, 3 levhalı, 1 frizli, 1 sütunlu ile 1 frizli-girlandlı ve 1 sütunlu -girlandlı lahit; 6 girlandlı, 3 frizli parçasıolduğu belirlenmiştir. Uzun yüzlerinde iki girlandı bulunan lahitler Attika lahitleri ile uyumlu, üç girlanda sahip lahitler Küçük Asya özellikleri taşımaktadır. Levhalı lahitler yerel karaktere sahiptir. Frizli lahit Atina'dan ithal edilmiş, sütunlu lahit Dokimeion kökenli olmaktadır. Değerlendirilen lahitlerden en erken örneklerin İ. S. 160 yıllarında, en geç örneklerin ise İ. S. 265/ 270 yıllarında yapılmış olduğu anlaşılmaktadır. Atina'dan ithal edilen ve yerel atölyelerce işlenen Hatay Müzesi'nde yer alan Roma İmparatorluk Dönemi lahitlerinin, önemli ve güçlü bir konuma sahip bölge için çok belirleyici özellikler taşımadığı; ancak gelecekte yapılacak kazı çalışmalarında ortaya çıkarılacak eserlerin incelenmesi ile kesin bir kanıya varılabileceği düşünülmektedir.
Batı Anadolu bölgesi Eski Tunç Çağı boya bezemeli seramiği

Batı Anadolu Bölgesi Eski Tunç Çağı Boya Bezemeli Seramiği başlığı altında sunulan bu çalışmada, Batı Anadolu'nun kuzey, orta ve güney'indeki merkezlerden ele geçen boya bezemeli seramik incelenmiştir. Batı Anadolu'nun genelinde E. T. Ç I - II döneminde yaygın olarak görülen beyaz boya bezemeler genelde çizgisel bir teknikte yapılmıştır. Beyaz renk seramik boyama geleneği Batı Anadolu için Geç Kalkolitik Dönemin bir devamı olarak görülmektedir. Motifler kapların iç ve dış yüzeylerine uygulanabilmektedir. E. T. Ç IIFte ise daha çok Troya'nın V. tabakasında görülen kırmızı haç motifi boya bezemenin gelişim sürecinde önemli bir noktayı ifade etmektedir. Çalışma kapsamında incelenen seramik, genelde oha niteliklidir. İnce nitelikli örnekler azdır. Boya bezemenin en sık uygulandığı kap tipleri ; kaseler, çanaklar, testiler ve çömleklerdir. Bunun yanında ; birleşik kaplar, vazolar üzerinde de boya bezeme görülmektedir. Eski Tunç Çağı'nda kültürel etkileşimi iyi bir şekilde yansıtan boya bezemeli seramik ; Batı Anadolu'nun, Anadolu'nun diğer bölgeleri, Ege Adaları ve Kıta Yunanistan ile olan bağlantılarında da önemli bir yere sahiptir.
Kibyra kandilleri

Bu çalışmanın konusunu Kibyra kazılarında gün yüzüne çıkarılan Helenistik Dönemden Erken Doğu Roma Dönemine kadar yayılım gösteren zengin form çeşitliliğine sahip kandiller oluşturmaktadır. Çalışma kapsamındaki bu kandiller form özelliklerine göre yirmi altı ayrı tipte sınıflandırmaya ayrılmıştır. Tipolojide daha çok kandillerin burun formları dikkate alınmıştır. Ancak bozuk üretimli bazı örnekler omuz, kulp ve diskus işlenişlerine göre en yakın tipe dahil edilmiştir. Kandillerin büyük bir bölümü Ephesos, Miletos, Pergamon, Sardes, Tralleis, Kyzikos, Aphrodisias, Atina Agorası, Korinth İsthmia, Argos, Samos, Mısır İskenderiye, Kıbrıs Salamis gibi geniş bir alana yayılan buluntularla benzerlik göstermektedir. Bunun yanı sıra benzer örneği bulunamayan yeni formlar da tespit edilmiştir. Kandil buluntularının Kibyra'da üretildiği ya da başka kentlerden ithal edildiği hususunda kesin çizgilerimizi Odeon/Bouleuterion seramik çöplüğü atıkları oluşturmuştur. Buradaki tabakadan hareketle söz konusu yere yakın bir yerde kandil atölyelerin konumlamış olabileceği yorumu yapılmıştır. Tabakada bulunan kandil kalıpları da bu görüşümüzü doğrulamıştır. Diğer çıkış noktalarımız ise değerlendirilen eserlerin % 18'lik oranda bozuk formlu olmalarıdır. Bilindiği gibi hatalı ürünlerin ithal olma olasılıkları çok düşüktür ve bu doğrudan yerel üretime işaret eder. Bu çalışmayla Kibyra antik kentinin kandil repertuarı çıkarılmış ve kandil üretiminde en az çağdaşları kadar yaratıcı oldukları sonucuna varılmıştır
Teos Hellenistik dönem savunma sistemi

Ionia Bölgesi'nin önemli bir kenti olan Teos Kenti, İzmir ili Seferihisar İlçesi Sığacık Mahallesi'nde yer almaktadır. Bu çalışmada, Teos Hellenistik Dönem Savunma Sistemi ele alınmıştır. Kentin savunma sistemleri, sur duvarları, kapılar ve kuleleri ayrı başlıklar altında, plan ve mimari özellikleri bakımından incelenmiştir. Ayrıca, kazılarda bulunan arkeolojik veriler, epigrafik buluntular ile birlikte değerlendirilmiş, Teos'un Hellenistik Dönem savunma sisteminin incelenmesi jeofizik ve arkeometrik yöntemlerle de desteklenmiştir. Yapılan çalışmalarda kent surunun birbirini dik açılarla kesen dirseklerle güçlendirildiği, 4 km uzunluğunda olduğu ve yaklaşık olarak 65 hektarlık bir alanı kapladığı belirlenmiştir. Kulelerle desteklenen sur hattında üç kapının varlığı da kazı çalışmaları ile belirlenmiştir. Sur duvarlarının tarihlendirilmesinde, duvar örgü teknikleri, işçilik özellikleri, kentte bulunan sur inşa yazıtları ve arkeolojik buluntulardan faydalanılmıştır. Ayrıca tarihlendirmede özellikle Ionia Bölgesi kentleri başta olmak üzere çevre kültürlerin tarihlendirilmiş kent surları ile de analojiler yoluyla tarihlendirme önerileri getirilmiştir. Bu tarihlendirme önerilerine göre; Teos Kenti Hellenistik Dönem surlarının iki evreli olduğu sonucu çıkmaktadır. Buna göre surların ilk evresi, MÖ 4. yy'ın son çeyreğinden MÖ 3. yy ortalarına, ikinci evresi ise MÖ 3. yy ortası-MÖ 2. yy başlarına tarihlenmelidir.
Roma Dönemi'nde Hadrianopolis kent surları

Bir sınır şehri konumundaki Edirne'nin ilk yerleşim alanını konu eden tezimde, günümüze değin parça parça da olsa korunmuş Hadrianopolis kenti surları incelenmiştir. Çalışmanın ilk bölümünde antik Trakya Bölgesinin coğrafi sınırları çizilmiş, bölgede yaşamış olan Trak kabilelerinin yerleşim alanları ile ilgili bilgiler verilirken, kültür ve yaşamlarından anektodlar sunulmuştur. Farklı imparatorlukların sınırları içerisinde kalmasının ardından bir Roma eyaletine nasıl dönüştüğü anlatılmıştır. İkinci bölümde Edirne tarihi irdelenmiş olup, şehrin farklı zamanlarda farklı isimlerle anıldığı anlatılmış, özellikle Antik Çağ kaynaklarında şehrin anlatıldığı bölümler kronolojik şekilde nakledilmiştir. Üçüncü bölümde Osmanlı Devleti tarafından feth edilişinden başlanmış olup, seyyahlar ve kent tarihçilerinin Hadrianopolis kalesi surları hakkında vermiş oldukları bilgiler aktarılmıştır. Surlardan günümüze kadar varlığı devam etmiş olan alanların fotoğrafları ve bilgileri aktarılmış, kale ve yakın çevresinde yapılmış olan sondaj ve kurtarma kazıları sonucu açığa çıkartılmış olan sur kalıntıları incelenmiştir. Sonuç bölümünde Hadrianopolis kentinin benzeri olan castrumlardan örnekler verilmiş, sondaj ve kurtarma kazısı alanları harita üzerinde işaretlenmiş, ortaya çıkartılmış olan sur kalıntıları değerlendirilmiş, surlara ait bir öneri çizimi gerçekleştirilmiştir. Kente girişi sağlayan kapılar ile ilgili öneriler sunulmuştur.
Trakya ve Marmara Projesi Menekşe Çatağı Kazısı Prehistorik Dönem çanak çömlek buluntuları

Tekirdağ merkeze 12 km uzaklıktaki Menekşe Çatağı yerleşmesi yoğun yazlık iskanı yerleşmesinin tehditi altında bulunmaktadır. Trakya'nın yalnızca birkaç tane kalmış yerleşmelerinden biri olan tepe, Kalkolitik-Tunç Çağ buluntularına ek olarak Demir Çağ buluntularını da vermiştir. Anadolu Trakyasına ilişkin sayıları oldukça az. olan araştırmalar, bölgenin çevresi ile olan ilişkilerindeki bilgi boşluklarını doldurmaya yetmemektedir. Menekşe yerleşmesi, Orta Kalkolitik Dönemi temsil eden Toptepe yerleşmesi, Tunç Çağlan için ise, Anadolu'nun batı kesiminde dağılım gösteren Troya grubu Ç. Ç ile yakın benzerlikler taşımasının yanmda Ege adaları ile bağlantıları da taşımaktadır. Bu sonuçlar ışığında geniş alanlı Anadolu -Balkan Kültür Kompleksinin içinde yer aldığı düşünülmektedir. Tez konusu yerleşmenin Trakya'nın kıyı ve iç kesimleri arasındaki bağlantıları ortaya çıkaracak verileri taşıdığı ve gelecek senelerde de, devam edecek olan Doğu Çatağı kazdan sonuçlarına ışık tutacağı sanılmaktadır.
Arkeolojik alanlarda koruma çatıları ve gezi platformlarının düzenlenmesi: Apollon Klarios Bilicilik Merkezi örneği

Bu çalışmanın amacı, arkeolojik alanlarda yer alan kültürel değerlerin korunması ve sergilenmesinde kullanılan mimari yöntemlerin irdelenmesi sonucunda elde edilen bilgiler doğrultusunda Apollon Klarios Bilicilik Merkezi için korunması ve sergilenmesine yönelik model önerisinin hazırlanmasıdır. Tezin araştırma aşamasında, koruma çatıları ve gezi platformlarının tasarım ve uygulama süreci, uygulanmış yapı örnekleri üzerinden incelenmiştir. Arkeolojik alanlarda koruma çatıları ve gezi platformlarına duyulan ihtiyaç, mimari yapıların tasarım ve uygulama süreçleri, koruma ve sergileme işlevindeki işlevselliği irdelenmiştir. Çalışmada strüktürlerin incelenmesinin yanı sıra elde edilen verilerle Apollon Klarios Bilicilik Merkezi için model önerisi hazırlanmıştır. Koruma ve sergileme amaçlı hazırlanan model önerisi, kutsal alan geneline yönelik düzenlemeleri ve pilot uygulama alanı üzerinde gerçekleştirilen kapsamlı restorasyon çalışmalarını içermektedir. Hazırlanan model önerisi, alan genelindeki sergileme ve pilot uygulama alanındaki koruma problemine yönelik düzenlenmiştir.
Roma İmparatorluk Dönemi mozaik sanatında okeanos ve tethys betimlemelerinin tipolojik ve ikonografik açıdan değerlendirilmesi

İRoma İmparatorluk Dönemi Mozaik Sanatında Okeanos ve Tethys Betimlemelerinin Tipolojik ve İkonografik Açıdan Değerlendirilmesi? başlıklı bu doktora tezi çalışmasındaki amaç; Roma İmparatorluğu'nun hüküm sürdüğü Asya, Avrupa ve Kuzey Afrika coğrafyalarında bulunan mozaikler üzerinde betimlenen Okeanos ve Tethys figürlerinin birbirleriyle olan etkileşimini ve gelişimini saptamaktır. Bu konuyla ilgili mozaiklerin tespiti için öncelikle yapılan kütüphane çalışmasında mevcut Okeanos ve Tethys betimli mozaikler ile Türkiye'deki ve Tunus'daki mozaik müzelerinde teşhir edilen Okeanos ve Tethys betimli mozaikler bir araya getirilerek katalog oluşturulmuştur. Çalışmalar neticesinde konuyla ilgili 70 adet mozaik saptanmış olup bu figürlerin M. S. 2. yüzyıldan başlayarak M. S. 6. yüzyıla kadar varlıklarını sürdürdüğü belirlenmiştir. Ayrıca araştırmalar yapılırken Roma'nın egemen olduğu coğrafyalardaki mozaikler üzerinde betimlenen Okeanos ve Tethys figürlerinin farklı sanatlarda yer alan prototipleri belirlenerek tipolojik ve ikonografik gelişimleri değerlendirilmiştir.
Kazakistan ve çevresindeki İskit ve Sarmat silahları

İKazakistan ve Çevresindeki İskit ve Sarmat Silahları? konulu bu tez çalışmamızda İskit ve Sarmat kavimlerinin tarih sahnesine çıkışları, kökenleri, siyasi tarihleri, sanatı, kurgan yapıları ve esas olarak kullandıkları silah tipleri ele alınmıştır. Çalışmamız kapsamında ele alınan silahların kendi arasında stil kritiği ve teknik özellikleri göz önünde tutularak bir tipolojik dizi içinde ele alınmıştır. Her tip içinde yer alan buluntuların hangi kurganlardan çıkartıldığı ve tarihlendirmeleri ele alınmıştır. Bu çalışmanın kapsamında kazısı yapılmış ve yayınlanmış Kazakistan ve çevresindeki İskit ve Sarmat kurganlarından ele geçen buluntular oluşmaktadır. İskit ve Sarmat kavimlerinin kendi silah tipleri ile dışarıdan gelen tipler değerlendirilmeye çalışılmıştır. Bunun yanı sıra, İskit ve Sarmat coğrafyasındaki çeşitli bölgelerde kullanılan karakteristik silah tipleri saptanmıştır.
Antik Çağ'da Elaiussa Sebaste'nin amphora üretimi ve ticari ilişkileri

1995 yılında kazısına başlanan Mersin/Elaiussa Sebaste Antik kenti, Anadolu'yu Suriye'ye bağlayan önemli sahil yolu üzerindeki konumu ve zengin doğal, tarımsal kaynakları ile MÖ 1. yüzyıldan MS 7. yüzyıla kadar Doğu Akdeniz'deki yoğun ticaretin aktif bir parçası olmuştur. MS 4. yüzyılın sonlarından başlayarak bir dizi ticaret yolu önem kazanarak gelişmiş, Elaiussa da bu ekonomik süreçte aydınlanma dönemi yaşamıştır. Kent merkezi ve çevresinde amphora üretimi yapan fırınlar inşa edilmiş, 'Geç Roma 1' olarak bilinen, Geç Antik Dönem'den başlayarak kentin çöküşüne dek Elaiussa endüstrisinin tipik ürünü haline gelen amphoralar üretilmiştir. MS 5. ve 7. yüzyıllar arasında, yerli ürünlerin yanında Filistin'den, Afrika'dan ve Ege'den gelen amforalar da Elaiussa'da sürekli dolaşıma girmiştir. Kentte kazı çalışması yapılan alanlarda, antik dönemde üretim yapan beş fırın ve bol miktarda amphora, çanak-çömlek tespit edilmiştir. Günümüze kadar bölge ile ilgili yapılan çalışmalarda daha çok ince-kaba seramik ve amphoraların listelenmesi üzerine yoğunlaşılmıştır. Bu çalışmamızda ise, kent kalıntılarının birbiri ile olan ilişkileri, kentin amphora üretim kapasitesi, yerel özgün formlar, ithal ve ihraç edilen amphoraların tipolojik ve hammadde açısından değerlendirilmeleri amaçlanmış, sonuçta, Sebaste antik kentinin ve Kilikia bölgesinin antik çağdaki ticari ilişkileri ortaya konularak karşılaştırmalı veri bankası oluşturmak için değerlendirmeler yapılmıştır.
Hatay ili Kuseyr yaylası kırsal yerleşimleri seramikleri

Kuseyr Yaylası, Türkiye'nin Akdeniz bölgesine bağlı Hatay ili sınırları içerisindedir. Kabaca Asi nehri ve Suriye sınırı arasında kalan bölge Antakya'nın güneyi, Yayladağı, Altınözü ve çevresini kaplamaktadır. 'Hatay İli Kuseyr Yaylası Kırsal Yerleşimleri Seramikleri' adlı tez çalışmasında yüzey araştırmalarının 2006 yılından 2012 yılına kadarki tespit edilen seramikler tezin konusunu oluşturmaktadır. Kuseyr Yaylası seramikleri daha önce çalışılmadığı için bölge tarihine ışık tutması bakımından önemlidir. Bu bağlamda kırsal yerleşimlerin dağılımı ve bu yerleşimlerin dönemleri hakkında veri sunmaktadır. Tezin birinci bölümünde Kuseyr Yaylası'nın konumu ve tarihi hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde Kuseyr Yaylası ve çevresinin araştırma tarihçesine yer verilmiştir. Yapılan yüzey araştırmaları sonucunda seramik bulunan 47 adet yerleşim değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde, Kuseyr Yaylası'ndan tespit edilen seramikler dönemsel ve işlevsel olarak katalog çalışması yapılmıştır. Bu bağlamda bölgeden tespit edilen seramik buluntuların Klasik Dönem seramiği, Hellenistik-Roma Dönemi Seramikleri, Geç Antik Çağ Seramikleri ve Orta Çağ Seramikleri olarak gruplandırılıp değerlendirilmesi yapılmıştır. Yapılan çalışmalar sonucunda bölgeden yoğun miktarda Hellenistik-Roma Dönemi'ne tarihlenen seramik tespit edilmiştir. Özellikle de siyah firnisli seramiklerin ve Doğu Sigillata A grubu seramiklerinin tespiti yayladaki yerleşim dokusunun Hellenistik Dönemden itibaren görüldüğünün bir kanıtıdır. Kuseyr Yaylası'nda tespit edilen bir diğer önemli grup kırmızı astarlı seramiklerdir. Sigillataların devamı niteliğinde olan bu grup Geç Antik Çağ'a tarihlenmektedir. Orta Çağ'a tarihlenen seramik grubunu sırlı seramikler temsil etmektedir. Kaliteli mal gruplarının yanı sıra bu dönemlere ait çok sayıda günlük kullanım seramikleri mevcuttur. Sonuç olarak Kuseyr Yaylası'nın yerleşim dokusu milattan önce 5 yüzyıldan başlayarak milattan sonra 15 yüzyıla kadar kesintisiz olarak devam etmiştir.
Aigai'deki endüstriyel üretime ait taş donanımlar

Bu çalışma, Aigai antik kentinde 2004 yılından itibaren yürütülen kazı çalışmaları ve yüzey araştırmalarında ele geçen endüstriyel üretim donanımlarıyla ilgilidir. Taş donanımlar ile sınırlı tutulan konu kapsamında, kentin akropolisini ağırlayan tepe ve eteklerindeki aşağı kent ile kuzeyindeki ovalık alanlarda yer alan buluntular incelenmiştir. Antik Çağ'daki endüstriyel üretim faaliyetlerinin arkeolojik kanıtları olarak değerlendirilen buluntular fotoğraf, çizim ve lokalizasyon bilgileri ile belgelenmiştir. Analojik karşılaştırmalar sayesinde donanımların işlevlerine yönelik tutarlı dayanak noktaları oluşturulmaya çalışılmıştır. Ayrıca, Aigai'deki kazı çalışmalarından elde edilen veriler aracılığıyla, buluntu grupları içerisindeki diyakronik gelişim süreçleri takip edilmeye çalışılmıştır. Çalışma sonucunda, değerlendirilen donanımların Antik Çağ'daki zeytinyağı, şarap ve un üretiminde kullanıldığı saptanmıştır. Her bir endüstriyel üretim kolunun çeşitli aşamalarına ait donanımlar tespit edilmiştir. Zeytinyağı üretimine ait kırma, pres ve ayrıştırma donanımları tanımlanmıştır. Bunlar arasında trapetum, mola olearia, basit manivela pres, bocurgatlı manivela pres ve vidalı manivela pres gibi üretim donanımları veya yapılanmaları bulunmaktadır. Değerlendirme esnasında, pres yapılanmalarına ait arkeolojik kanıtların şarap üretimiyle de ilişkili olabileceği her zaman göz önünde tutulmuştur. Un üretimiyle ilişkili taş donanımlar arasındaki ezgi taşı, Olynthos değirmeni, rotatif el değirmeni ve Delos değirmeni gibi farklı dönemleri ve teknolojileri temsil eden birçok örnek, çalışma kapsamında değerlendirilmiştir. Diğer donanım grubu pila ve mortarium olarak tanımlanan farklı tiplerdeki mortarlardan oluşturmaktadır. Son grup ise yüksek ayaklı teknelerden oluşmaktadır. Son iki gruptaki donanımlar çeşitli kullanım alanlarına sahiptir. Bu yüzden, söz konusu donanımları sadece bir fonksiyonla tanımlanmak mümkün değildir.
Anadolu'da M. Ö. II. binde hayvan biçimli libasyon kapları

Erken dönemlerde nadir olarak karşımıza çıkan hayvan biçimli libasyon kapları, M. Ö. II. binin başlarından itibaren büyük bir yoğunluk kazanırlar. Sonlarına doğru ise a- zalırlar. Hayvan başı, protom ve tekne biçimindeki kaplar ise ilk defa M. Ö. II. binin başlarında görülürler. Bu çalışmada M. Ö. II. binde Anadolu'da ele geçen BIBRU/ ritonlarının filolojik anlamı, teknik ve işlevsel özellikleri, yapılış amacı, hangi malzemelerden yapıldığı, içine neler konulduğu, kullanım biçimi, üzerlerinde yer alan motifler, ritonlara dayanarak hangi hayvanın, hangi tanrı ya da tanrıların kutsal hayvanı olduğu gibi sorulara yanıt- / lar bulunmaya çalışılmıştır. Hitit yazılı belgeleri dikkate alınarak incelenmiştir. Sonuçta incelenmiş olan BIBRU/ritonların libasyon kapları arasında önemli bir yeri olduğu, mabetlerin demir başları arasında bulunduğu, hatta riton bayramı olarak kutlamalar yapıldığı, hangi tanrıya sunu yapılacaksa o tanrının kutsal hayvanı biçiminde yapılmış ritonla libasyon yapıldığı anlaşılmıştır.