Feodal rejim ile çağdaş hukuk devleti arasında mutlakiyetin işlevi

Tarıma dayalı ekonominin ağır bastığı ve sosyal yapı ile hukuki yapının uyum içinde olduğu Yüksek ortaçağlarda, feodal rejim gelişmiş şekline ulaşmıştır. Ortaçağın feodal rejiminde, hakimiyetin bölüştürülmesi ve kralın iktidarını feodal efendilerle paylaşması, yani değişik merkezlere dağılmış olan bir güç söz konusudur. Feodal bünyede, sınırlanmış bir üst otorite mevcuttur. Feodal rejimin hukuken dorukta olduğu Yüksek ortaçağlarda hükümdar erişilir ve sınırlanır makam sahibidir. Aynı zamanda Yüksek ortaçağlar, burjuvazinin güçlendiği ve geleceğin, ekonomik ve siyasal ağırlığı ile belirleyici bir role kavuşacak olan, üçüncü sınıfı olarak ortaya çıktığı bir devirdir. Fransa, Yüksek ortaçağlarda feodal rejimin beşik mekanı gibi görülse de, burada güçlü merkezli yapı etkili olacaktır. Yüksek orta çağlardan itibaren Fransa'da taht makamının gitgide güçlenmesi, taç vassallerinin gitgide zayıflaması söz konusudur. Nitekim, Fransa'da güçlü merkezli Roma siyasal geleneği Yeniçağda yeniden canlanmıştır. Geç ortaçağlarda ticaretin ve zanaatın canlanması sonucu feodal mükellefiyetlerin yerine para geçmişştir. Aristokrasiden burjuvaziye gücün aktarılması sonucu feodal rejimin içi boşalmıştır. Hükümdarların en büyük amacını oluşturan tek merkezden idare etme ve merkezi hakimiyeti güçlendirme çabaları ve bu amaçla şehirlerle işbirliği yapmaları neticesinde feodal rejim yıkılmıştır. Kralların merkeziyetçi eğilimleri ve bunun neticesinde meydana gelen güçlü merkezli toparlanmalar yeni bir yönetim biçimine yollan açmıştır. Klasik örnek sayılan Fransa'da 17. yüzyılda yaşatılan Mutlakiyet rejimi, daha Geç ortaçağda başlayan taç makamının güçlenmesi, aristokrasinin zayıflaması sürecinin bir sonucudur. Güçlü merkezli yapısı ile Rönesans'ın bürokratik devleti, feodalitenin çoğulculuğu ile Mutakiyet' in monolitik yapısı arasında bir geçiş dönemi oluşturmuştur. Nitekim Mutlakiyet, güçlü merkezli bürokratik devletin tek elde toparlanmasının tipik görüntüsünü oluşturmaktadır. Mutlakiyet rejiminde egemenlik devlete, yani onun temsilcisi olan hükümdara aittir. Mutlakiyet, yukarıdan aşağıya buyrukların aktığı bir yönetim biçimidir. Mutlakiyetçi yönetimin amacı, kendisini sınırlayan güçleri sindirmek ve kendi kontrolü dışında bir özerk eğilim bırakmamaktır. Mutlakiyet rejimi döneminde, Danimarka'nın dışında, feodalite hukuken varlığını sürdürmeye devam etmiştir. Fransa'da hukuken varlığını gösteren bir hiyerarşi, ama fiilen birinin diğerinden fazla sesini duyuramadığı homojen bir yapı oluşmuştur. Mutlakiyet nispeten homojenleşmiş tebayı yaratmakla şu veya bu yerel hukuk yerine hükümdar gücünü vurgulamıştır. Böylece Mutlakiyet modern devletin tek hukuklu yapısına temel hazırlamıştır. Mutlakiyet halk egemenliğine taban tabana zıt bir anlayıştır. Ancak çağdaş hukuk devleti aşamasına gelirken Mutlakiyet'in hızlandırıcı işlevleri etkili olmuştur. Hukuken eşitçi toplum yapısının, yani modem demokrasinin kuramsal temellerinde rastladığımız egemenlik ve toplumsal sözleşme, bu kavramları farklı bir mekanizmada hazırlayıp işleten Mutlakiyet'in çağdaş hukuk devletine aktardığı kavramlardır. Dolayısıyla Mutlakiyet'in dayandığı ana kavramlar geliştirilerek çağdaş hukuk devletinin kuramsal temeli atılmıştır. Aydınlanma düşüncesini de, çağdaş dünyanın alt yapısının vazgeçilmez unsurlarını ve demokratik topluma geçişi hazırlayan son evre olarak değerlendirmek gerekmektedir. Fransız Devrimi, sadece mutlak devleti değil, feodal hukuku da hedef almıştır. Fransa'da farklı hukuklara tabi sınıflar kalkmış ve egaliter topluma geçiş sağlanmıştır. Varılan bu aşamada artık yönetimin kaynağı Tanrı lütfü değil, kendini öz iradesiyle yöneten halkın egemenliği olmuştur.