Dini motifli ayrılıkçı hareketler ve terörizm: Filipinler örneği

Modern dönemde terör olarak nitelendirilen şiddet eylemlerinin geçmişşi ilk çağlara kadar dayanmaktadır. Öyle ki Sicariiler, Thuglar ve Haşhaşiler tarafından sergilenen şiddet aktiviteleri terör tarihinin en eski örnekleri olarak değerlendirilmektedir. İlerleyen dönemlerde ise devletlerin faaliyetlerinden doğan devlet terörü, anarşizm akımının etkisiyle ortaya çıkan anarşist terör ve ideolojilerin kavgasının doğurduğu sol, sağ, ayrılıkçı ve dini motifli terörle karşı karşıya kalınmıştır. Son dönemde en fazla ön plana çıkan terör örgütleriyse dini motifli ve ayrılıkçı nitelikteki örgütler olmuştur. Özellikle 20. Yüzyılın sonlarına doğru sayılarında önemli bir artış görülen dini motifli gruplar gerçekleştirdikleri saldırıların ölümcüllüğü ile de dikkat çekmektedirler. Bunun yanında dini motifli terör örgütlerini tanımlanırken yapılan yanlışlıklar da bu gruplarla mücadeleyi önemli ölçüde zorlaştırmaktadır. Bu bakımdan, herhangi bir dini, milliyeti ya da cinsiyeti olmayan terörün kullanımına dikkat edilmeli ve 'İslami terör, İslamcı terörizm, Cihadçı terörist' gibi kavramların kullanımından imtina edilmelidir. Zira 'Gush Emunim ve Kach Hareketleri', 'Hristiyan Kimliği Hareketi' ile 'Aum Shinrikyo' ve 'El Kaide' örgütlerinin faaliyetleri terörizmin tek bir dine ya da inanca hasredilemeyeceğini göstermektedir. Ülkesindeki Müslümanlarla uzun soluklu bir probleme sahip olan Filipinler, dini motifli ayrılıkçı hareketler ve terörizm konusunda önemli bir tecrübeye sahiptir. Zira ülkedeki Müslümanların İspanyol sömürgeciliği döneminden bu yana maruz kaldığı haksız uygulamalara bir tepki olarak ortaya çıkan Moro grupları ile güvenlik güçleri arasında büyük zararlar veren çatışmalar yaşanagelmiştir. Bu gruplar arasında 1970'li yıllarda kurulan MNLF, 1977 yılında kurulan MILF ve 1991 yılında ortaya çıkan Ebu Seyyaf örgütleri en fazla dikkat çeken örgütlerdir. Benzer amaçlara sahip olmalarına rağmen, bu üç örgüt nitelik ve yapıları itibariyle birbirlerinden ayrılmaktadırlar. Uzun yıllardır bu örgütlerle mücadele eden Filipinler Devleti, geçmişşten bu yana askeri tedbirler ve baskıcı yöntemlerden diplomasi ve bölgesel yatırımlara kadar değişen stratejiler uygulamıştır. Neticede, MNLF ve MILF ile barış görüşmeleri başlatmış ve nihai barış anlaşmalarına imza atmış, Ebu Seyyaf'a karşıysa güvenlik tedbirlerini ön planda tutmuştur. Filipinler örneği, şiddet ve terörizmin temelinde ayrımcılık, adaletsizlik, eşitsizlik gibi haksız uygulamaların bulunduğunu bir kez daha göstermektedir. Bunun yanında, dini motifli ayrılıkçı grupların aynı bölgede faaliyet göstermelerine rağmen farklı nitelik ve yapılara sahip olabileceklerini, terörizm kavramı ile kullanımındaki muğlaklığın dini motifli ayrılıkçı hareketler ve terörle mücadeleyi zorlaştırdığını, dini motifli ayrılıkçı gruplar içerisindeki liderlik tartışmaları ile memnuniyetsiz üyelerin yeni oluşumlara sebep olabileceğini, devletler ile örgütler arasındaki barış görüşmelerinin sabır ve kararlılık gerektiren uzun süreli süreçler olabileceğini, nihai barış anlaşmalarının çatışmaların sona erdirilmesi için tek başlarına yeterli olmadığını ve dini motifli ayrılıkçı hareketler ve terörle mücadelede salt sert tedbirlerin sonuç vermediğini gözler önüne sermektedir.