turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Tarihsel süreç içerisinde bütçe hakkının gelişimi

Bu çalışmada modern bütçenin tarihsel gelişiminin, bütçe hakkı kapsamında incelenmesi ve araştırılması amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda bütçe hakkının tarihsel gelişimi doğup geliştiği ülkeler olan İngiltere, Fransa ve ABD örneklerinde incelenmektedir. Ayrıca Türkiye'deki bütçe hakkının kapsamı ve tarihi gelişimi de araştırılıp değerlendirilmektedir. Kamu gelir ve giderlerinin türü ve miktarını belirleyip onaylama hakkı olan bütçe hakkının kapsamını esas olarak; bütçenin anayasal konumu, ülkelerin hukuk sistemleri, hükümet sistemleri, siyasal parti ve seçim sistemleri, modern ve klasik bütçe ilkeleri, yasama organının bütçede değişiklik yapma yetkisi belirlemektedir. Çalışmada bu unsurların İngiltere, Fransa, ABD ve Türkiye'de bütçe hakkını nasıl etkilediği irdelenmektedir. Parlamenter demokratik sistemlerin gelişmesiyle ortaya çıkan bütçe hakkının tarihsel gelişimi üç aşamada tamamlanmıştır. Birinci aşamada vergilerin parlamento tarafından onaylanması hakkı; ikinci aşamada kamu harcamalarının parlamento tarafından onaylanması hakkı ve üçüncü aşamada kamu gelir ve giderlerinin parlamento tarafından onaylanma işleminin her yıl tekrarlanması hakkıdır. Bütçe hakkının ilk aşaması olan vergilerin parlamento tarafından onaylanması hakkı, İngiltere'de Magna Carta'yla; ikinci ve üçüncü aşamalar olan harcamaların onaylanması ve gelir ile giderlerin her yıl onaylanması hakları ise İnsan Hakları Yasası ile gerçekleşmiştir. 14. yüzyılda Fransa'da halkın rızası olmaksızın vergi alınamaz ilkesi bulunmasına rağmen; bu ilkeye 1789 Fransız İhtilali'ne kadar uyulmamıştır. Fransız İhtilali ile birlikte kamu gelirlerinin parlamento tarafından onaylanması hakkı elde edilmiştir. Kamu harcamalarının parlamento tarafından onaylanması hakkı 1791 ve 1793 Anayasaları; gelir ve giderlerin yıllık olarak onaylanması hakkı ise 1814 Anayasası ile kazanılmıştır. ABD'nin bağımsızlığını kazanmasının temelinde de vergi ve bütçe hakkı yatmaktadır. 1776 yılında kabul edilen Bağımsızlık Bildirgesi ile vergi hakkı elde edilmiştir. Modern anlamda bütçe hakkının elde edilmesi açısından Türkiye, geç kalmış bir ülkedir. Bütçe hakkının parlamentonun yetkisine geçmesi büyük zorluklar sonucu 19. yüzyılda gerçekleşebilmiştir. Bütçe hakkı 1876 Anayasası ile kazanılmış ve anayasada vergilerin kanuniliği, vergilerin ve bütçelerin yıllık olması, gelir ve giderlerin bölümler halinde onaylanması ilkeleri ve kesin hesap kanunu ile Sayıştay denetimi düzenlenmiştir. 1921, 1924, 1961 ve 1982 Anayasaları ile bütçe hakkı Türkiye'de tam anlamıyla yerleşmiştir.
Kayıt dışı istihdam nasıl azaltılabilir

Kayıt dışı istihdam, genel olarak kamu otoritesinin, özel olarak da vergi idaresinin ve sosyal güvenlik kurumlarının bilgisi ve denetimi dışında kalan ve bu nedenle çalışma koşullarını düzenleyen standartlara ve iş mevzuatına uymadan gerçekleştirilen istihdam türü şeklinde tanımlanabilir. Günümüzde gelişmişlik düzeyi ne olursa olsun her ülkede az ya da çok karşılaşılan sorunlardan birisi olan kayıt dışı istihdamın son yıllara kadar ekonomik krizler yaşayan ve yüksek enflasyonla yaşamak zorunda kalan ülkemizde de önemli bir hacime ulaştığı tahmin edilmektedir. Türkiye'de kayıt dışı istihdamın hacminin ölçülmesiyle ilgili yapılmış birçok araştırma bulunmakla birlikte bu faaliyetlerin gizlilik içinde yürütülmesi, tüm boyutları ile tespit edilmesini güçleştirmektedir. Zaten kayıt dışı istihdamın boyutlarını tam anlamıyla tespit etmekten ziyade, kayıt dışı istihdamın gelişimini etkileyen faktörleri belirlemek ve bu faktörlerin etkilerini azaltacak çözümler geliştirmek daha anlamlı görünmektedir. Kayıt dışı istihdama neden olan faktörleri ortaya koymak, kayıt dışı istihdamın önlenmesi için öneriler getirmek amacı taşıyan bu çalışmada önce kayıt dışı ekonomi kavramı ayrıntılı olarak açıklanmaya çalışılmış, kayıt dışı ekonominin genel özelliklerinden kısaca bahsedilmiş, kayıt dışı ekonomiye neden olan faktörler açıklanmaya çalışılmıştır. Kayıt dışı istihdamın nitelikleri, kayıtlı istihdam şekilleri ve kayıt dışı istihdamın olumlu ve olumsuz etkileri ayrıntılı olarak işlendikten sonra kayıt dışı istihdama neden olan faktörler ele alınmış, işveren ve işçileri kayıt dışı çalışmaya yönelten sebepleri tespit etmek amacıyla İkitelli Semti'nde faaliyette bulunan 61 konfeksiyon işvereni ve 160 konfeksiyon işçisi ile yapılan mülakat ve anket sonuçlarına yer verilmiştir. Çalışmanın son bölümünde kayıt dışı istihdamın azaltılması için faydalı olabilecek çözüm önerileri getirilmeye çalışılmıştır. Ampirik bulgularımıza göre; nüfus artışının kontrol altına alınması, iç göçün önlenmesi, yabancı kaçak işçi ve çocuk istihdamının önlenmesi, işsizlikle mücadele edilmesi, emeğin maliyetinin düşürülmesi, denetimlerin etkinliğinin artırılması, cezaların caydırıcılığının artırılması, kamu harcamalarına duyulan güvenin ve vergi bilincinin artırılması, bürokratik işlemlerin azaltılması ve yeşil kartla ilgili mevzuatın gözden geçirilmesi kayıt dışı istihdamın azaltılmasında etkili olabilir.
Küreselleşme, yoksulluk ve Türkiye

Bu çalışmamızda kapitalizmin yeni evresi olan neo-liberalizmle birlikte dönüştüğü küreselleşme süreci ele alınırken, bu sürecin yarattığı olumsuzluklardan biri olan yoksulluk olgusu açıklanmaya çalışılmıştır. Özellikle son 30 yılda küresel sermayenin giderek güçlenmesi ve finansal yapıda meydana getirdiği değişimler ile iktisadi yapıları etkilediği bu dönemde, yoksulluk ulusal ve uluslararası düzeyde iktisat yazınında sıkça yer almıştır. Yoksulluğun iktisadi yazında ele alınış biçimi, yoksulluk kavramına bakış açısını ortaya koymaktadır. Uluslararası kuruluşların yoksulluğu ele alırken kullandığı tanımlar, ölçüm yöntemleri, çözüm önerileri yoksulluğa kavramsal bakışı ortaya koymaktadır. Bu bakış yoksulluğu söylem haline getirmekte ve çözümü için uyguladığı politikalar, neo-liberalizme çıkış yolunu göstermektedir. IMF ve DB'nın yoksul ülkelere yazdıkları reçetelerde; iktisadi, siyasi ve sosyal yapıların dönüştürülmesi gerektiği yazılıdır. Ancak sunulan bu reçetelerin, her ülke için benzer olması yoksulluğu çözememiş ve derinleştirmiştir. Çalışmamızda bu durum ortaya konulmaya çalışılmıştır. Türkiye'nin küreselleşmeye eklemlenmesini 1980'lere tarihlemek, Türkiye'de bu yıllarda meydana gelen iktisadi ve siyasi yapıların kırılma noktalarının yaşanmasından kaynaklanmaktadır. 1980 yılından başlayarak Türkiye bir dönüşüm sürecine girmiştir. Bu dönüşüm geri dönülmesi mümkün olmayan bir takım sorunları da beraberinde getirmiştir. Yıllarca krizlerle boğuşan Türkiye, IMF'nin ve DB'nın güdümünde uygulamak zorunda kaldığı istikrar programları nedeniyle enflasyon, işsizlik, sosyal yapının bozulması ile mücadele etmiştir. Tüm süreçte Türkiye'de yoksulluk iyice derinleşmiştir. Yoksulluğun çözümü için uygulanan maliye politikaları ise yoksulluğu ortadan kaldırmak yerine yoksulluğu yerleşik bir duruma getirip, yoksulları sadaka alan topluluklar haline getirmiştir.
Türkiye'de Özel Tüketim Vergilerinin Avrupa Birliğine uyumu ve 4760 sayılı ÖTV yasasının bu açıdan değerlendirilmesi

Bilindiği gibi Türkiye de 01.08. 2002 de ÖTV yasası yürürlüğe girmiş bulunmaktadır. Şüphesiz bu olay Türkiye ekonomisini etkileyecektir. Bu çalışma, Türkiye'nin AB'ye uyum sürecinde vergiler alanında ne derece uyumlu olduğunu, aksayan yönlerini ve yapılması gereken değişiklikleri ortaya koymaktadır. İnceleme sonunda, Türkiye'nin AB'ye tam üye olmasında önemli engeller olmadığı görülmüştür. Avrupa Birliğinin kurulmasından beri tam üye politikasını sürdüren Türkiye'nin vergi düzenlemelerinde Avrupa Birliğini referans almış olmasının etkisi büyüktür. Çalışmanın birinci bölümünde; özel tüketim vergisi ile ilgili kavramsal ve kuramsal konulara değinilmiştir. İkinci bölümde; Avrupa Birliğinde ÖTV'nin uyumlaştırılması konusu işlenmiştir. Üçüncü bölümde; Türkiye'de ÖTV'nin Avrupa Birliğine uyumu ve 4760 sayılı ÖTV yasasının bu açıdan değerlendirilmesi bulunmaktadır.
Analyses of factors of market microstructure: Price impact, liquidity, and volatility

Bu tezin ilk bölümünde, fiyat etkisini modellemeye çalışılmıştır. Yeni denge fiyatına ulaşılması zaman aldığında pazarın tam etkin olmadığı varsayılmaktadır. Bu nedenle, fiyat etkisini modellemek için, iki yeni kavram olan piyasa esnekliği ve fiyatın bilgilendiriciliği kavramları tanımlanmıştır. Sonuç olarak, fiyatın bilgilendiriciliği arttıkça piyasa esnekliği ve fiyat etkisinin artma eğilimi göstermiştir. İkinci bölümde finansal riskin ihmal edilen boyutu olarak kabul edilen likiditenin önemi vurgulanmaya çalışılmaktadır. Bunun için, Likidite Etkili Zıplamalı Stokastik Volatilite Modeli modeli tanıtılmış ve stabilite ve performans açısından Zıplamalı Stokastik Volatilite Modeli modeli ile karşılaştırılmıştır. Simülasyon sonuçları, LASVJ modelinin düşük sapma ve kök ortalama kare hatasına sahip olduğu için SVJ modelinden daha iyi performans gösterdiğini ortaya koymuştur. Kalibrasyon bölümünde Dow-Jones 30 da listelenen on şirket kullanılmıştır ve LASVJ modeliyle tahmini temerrüt ve kredi marjı olasılığının SVJ modeline göre daha yüksek olduğu bulunmuştur. Üçüncü bölümde, oynaklık tahmin yöntemi geliştirilerek Riske Maruz Değer gibi finansal risk araçlarının daha etkin bir şekilde kullanılması amaçlanmaktadır. İyi performans gösteren bir oynaklık tahmini finansal piyasadaki belirsizliğe ışık tuttuğu için bunu modellemek önemli bir görevdir. Bu amaçla oynaklığı modellemek için GARCH tipi modeller ve bir Makine Öğrenmesi modeli olan SVR-GARCH modeli kullanılmıştır. Bulgular, SVR-GARCH oynaklığı tahmin etmede geleneksel modellerden daha iyi performans gösterdiğini ve ayrıca POF ve Basel Trafik Işığı Geri Test yaklaşımlarına dayanan VaR tahmininde daha güvenilir sonuç verdiğini göstermektedir.
Dış borçlanma, borç krizleri ve Türkıye

Özellikle gelismekte olan ülkeler, ekonomik kalkinmalarini tamamlamak ve kamu açiklarinin finanse etmek için dis borçlanmaya basvurmaktadirlar. Disborçlanma ülkeler arasi olduğu gibi uluslararasi kurumlar araciligiyla dagerçeklesmektedir. Iç tasarruf yetersizligi, döviz ihtiyaci ve kamu kesimi finansman açiklarigelismekte olan ülkelerin dis borçlanma ihtiyacini artiran nedenlerin basindagelmektedir. Alinan borçlarin ödenme asamasinda yasanilan sikintilar, dis borçstoklarin artmasina neden olmaktadir. Bu durum ülkeleri dis borç krizine dogrusürüklemektedir. Bu çalismada dis borçlanmanin teorik çerçevesi çizildikten sonra, dis borçlanmanin tarihi gelisimi incelenecektir. Dis borç krizleri örnek ülkelerbazinda ele alinacak, krizi hazirlayan nedenler ve kriz sonrasi uygulanan politikalar irdelenecektir. Dis borç krizi yasamis ülkelerin geçirdigi süreçler ortaya konulduktan sonra, Türkiye ekonomisinde dis borçlanmanin gelisimiortaya konulacaktir. Türkiye'nin, dis borç sorununa ne sekilde yaklasmasigerektigi açiklanmaya çalisilacaktir.
Do FED's unconventional monetary policy and CBRT's ROM facility affect Turkish banks' external borrowing?

2008 sonunda, FED, ev piyasası çöküşüne bir yanıt olarak para politikası faiz oranlarını sıfıra yakın seviyeye düşürmek zorunda kaldı. Bu politika cevabı yeterli bulunmadığı için, FED, bilançolarını 4,5 trilyon ABD Doları'na çıkararak kağıt satın almaya başladı. Büyük ölçekli varlık alımları ile FED, kalan menkul kıymetlerin fiyatını artırmak ve nihayet yatırımları, dayanıklı tüketim malları ve daha riskli varlıkların fiyatlarını artırmak amacıyla, uzun vadeli menkul kıymetlerdeki getirileri düşürmeyi hedeflemiştir. FED'in geleneksel olmayan politikasının, o dönemde ucuz ve bol likiditeye sahip olan gelişmekte olan piyasalar üzerinde bazı yayılma etkileri oldu. Aynı dönemde, TCMB, bankaların Türk lirası zorunlu karşılıklarına yönelik döviz kullanabildikleri ROM imkanını uygulamaya koymuştur. Bu çalışmanın amacı, FED'in geleneksel olmayan para politikası ve TCMB'nin ROM uygulamasının, Olay İncelemesi, Regresyon Analizi ve VAR kullanarak Türk bankalarının dış borçlarını etkileyip etkilemediğini göstermektir. Olay çalışması, FED'in para politikasının dış borçlanma üzerinde önemli etkiye sahip olmasına rağmen, ikinci aşamada daha fazla etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Regresyon analizi ise FED ve TCMB politikalarının bankaların dış borçlanmalarını etkilediğine işaret etmektedir. Son olarak, VAR sistemi, hem FED'nin hem de TCMB'nin politikalarının bankaların yurt dışından borçlanmaları üzerinde etkili olabileceğini, ancak TCMB'nin etkisinin FED'le kıyaslandığında daha uzun sürdüğünü göstermektedir. Sonuç olarak, hem FED'in geleneksel olmayan para politikası hem de TCMB'nin ROM tesisi ile Türk bankalarının yurt dışından borçlanmaları arasında istatistiki bir ilişki olduğu ortaya konulmaktadır. Takip eden bir çalışmada, FED'in geleneksel olmayan para politikasının etkileri ve gelişmekte olan ülkeler üzerindeki etkileri, panel veri seti kullanılarak incelenecektir.
Türkiye'de savunma harcamalarının dış borçlanma üzerindeki etkisinin ARDL modeli ile analizi

Türkiye'ye yönelik iç ve dış tehdit unsurlarının çokluğu savunma harcamalarının yüksek seviyede tutulmasına neden olmaktadır. Savunma harcamalarının makro-ekonomik değişkenlerle ilişkisi birçok çalışmaya konu olmuştur. Buna karşın savunma harcamalarının dış borçlanma üzerindeki etkisi konusunda ortak bir kanı bulunmamaktadır. Bu çalışmanın amacı Türkiye'de savunma harcamalarının dış borçlanma üzerindeki etkisini Pesaran ve Shin (1999) ile Pesaran, Shin ve Smith (2001) tarafından geliştirilen Otoregresif Dağıtılmış Gecikme modelini kullanarak Sheikh, Chaudhry ve Farıdı'nın (2013) çalışmasında yer alan savunma-borçlanma modeli çerçevesinde aynı değişkenlerle 1980- 2018 dönemini kapsayacak şekilde araştırmaktır. Analizde 1980- 2018 dönemine ait yıllık reel dış borçlanma, reel savunma harcamaları, reel gayri safi yurtiçi hasıla, reel ihracat ve reel döviz rezervi verileri kullanılmıştır. Analizin sonucunda savunma harcamalarındaki %1'lik artışın dış borçlanmayı kısa dönemde %0.48 ve uzun dönemde %0.98 artırdığı görülmüştür. Elde edilen bulgulara göre savunma harcamalarının dış borçlanma üzerinde hem kısa hem de uzun dönemde anlamlı pozitif etkisi vardır. Ayrıca Vektör Otoregresif Granger nedensellik testinde Toda-Yamamoto yaklaşımı kullanılmış ve savunma harcamalarından dış borçlanmaya doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi belirlenmiştir.
Yatırım teşvik politikaları: Türkiye açısından etkinliklerinin çok kriterli karar verme yöntemleri ile değerlendirilmesi

Bölgeler arasındaki gelişmişlik farkını ortadan kaldırmak için kullanılan temel araçlardan biri yatırım teşvik politikalarıdır. Türkiye'de de geri kalmış bölgelerin kalkındırılmasını sağlamak amacıyla, her bölgenin gelişmişlik düzeyine göre farklı şekillerde yatırım teşvik politikaları uygulanmaktadır. Bu tez çalışmasının amacı, Türkiye'de uygulanmakta olan yatırım teşvik politikalarının 2010 - 2018 yılları kapsamında 81 il için performans sıralamasını yapmaktır. Çalışmada yöntem olarak çok kriterli karar verme yöntemlerinden yararlanılmıştır. Öncelikle Entropi yöntemi ile kriter ağırlıklandırılması yapılmıştır. Ardından TOPSİS, VİKOR ve MOORA yöntemleri ile illerin performans sıralaması yapılmıştır. Son olarak tek bir sıralama elde etmemizi sağlayacak Borda sayım yöntemi kullanılmıştır. Analizde kullanmak için toplam yatırım teşvik belge adedi, toplam sabit yatırım, toplam istihdam, GSYH, kişi kaşına GSYH, genel bütçe vergi gelirleri ve kredi dağılımları olmak üzere 7 adet kriter belirlenmiştir. Sonuç olarak, analizin kapsadığı dokuz yıl boyunca en önemli kriterin genel bütçe vergi gelirleri olduğu belirlenmiştir. Ayrıca elde edilen sonuçlara göre 2010 - 2018 yılları arasında yatırım teşviklerinin en çok ve en az etkiyi gösterdiği illerin benzerlik gösterdiği saptanmıştır. Bu doğrultuda en iyi performansı gösteren illerin İstanbul, Ankara, Kocaeli, İzmir ve Bursa gibi gelişmiş iller olduğu bulunmuş; öte yandan en kötü performansı gösteren iller ise Bayburt, Hakkari, Ardahan, Tunceli ve Gümüşhane gibi geri kalmış iller olmuştur.
Mali yerelleşme ve yatay eşitsizlik sorunu: Türkiye örneği

Çalışma, 21. yüzyılın trendi olan ve kamu sektörünün etkinsizliğine çare olarak gösterilen mali yerelleşmeyi ve önünde engel olan yatay eşitsizlik sorununu Türkiye örneği üzerinden açıklamaktadır. Çalışmanın amacı, Türkiye'de mali yerelleşmenin emarelerini ortaya çıkarmak; insanların mali düşüncelerle göç edip etmediğini ortaya koyarak yerel yönetimler maliyesi literatürüne katkıda bulunmaktır. Çalışmanın temel hipotezi, Türkiye'de insanların mali düşüncelerle göç edip etmediği konusudur. Çalışmanın yöntemi, Türkiye'de 2007- 2010 dönemini kapsayan yıllık verilere dayalı panel veri teknikleriyle, yatay eşitsizlik sorununu temel alan bir bakış açısı kullanarak, mali düşüncelerin varlığını analiz etmektir. Çalışmada, mali düşüncelerin varlığının test edilmesi amacıyla rassal etkiler modeli kullanılmıştır. Türkiye'de mali düşünceler yurtiçi göçün belirleyicileri arasındadır ve buna bağlı olarak Türkiye'de kamu ekonomisinde rekabet ortamının varlığından söz edilebilir ve kamu ekonomisinin mali yerelleşme emareleri gösterdiği sonucu ortaya çıkar. İnsanlar yerel harcama motifini dikkate alarak daha fazla yerel harcama yapan yerel birime ve yerel vergileme motifini dikkate alarak daha fazla yerel vergileme yapan yerel birime göçme eğilimindedirler. Bu nedenle, Türkiye'de Tiebout hipotezini destekleyen bir bulgunun varlığından söz edilebilir. Bir diğer hipotez, Türkiye'de yerel kamusal mal üretiminde yatay eşitsizliğin var olup olmadığı sorusuna yanıt aramaktır. Yatay eşitsizliğin varlığı, kamu ekonomisinde rekabet ortamının çarpıklığına işaret eder. Yatay eşitsizliğe sahip iller yatay rekabette dezavantaja sahiptirler. Türkiye'de yerel birimler arası yatay eşitliğin kurgulanmasına yönelik tedaviler gerekmektedir.
Yerel yönetimlerde performans esaslı bütçe uygulaması - Ankara Büyükşehir Belediyesi örneği (2011-2018)

İkinci Dünya Savaşından sonra bütün dünyada sosyal devlet anlayışına yönelik araştırmalar ve çalışmalar yapılmaya başlanmıştır. Kamu hizmetlerinin bütün vatandaşlara en hızlı şekilde ulaştırılabilmesi, kamu kaynaklarının daha etkin kullanımının sağlanması, yerel halka sosyal destek ve hizmetlerin götürülmesi, özellikle de demokrasi kültürünün ülke geneline yayılması gibi gereklilikler, yerel yönetimlerin önemini artırmıştır. Bu bağlamda belediyeler daha önemli duruma gelmiş; görev, yetki ve sorumluluklarının kapsamı da genişlemiştir. Kamu hizmetlerinin yerine getirilebilmesi için gereken gelir ve giderlerin yapılacak faaliyetler bazında planlanması, gereksinimlerin önceden belirlenmesi bütçeleme sisteminin en iyi şekilde kurulması ile verimli olabilecektir. Bu çalışmada, performans esaslı bütçeleme sistemi incelenmektedir. Bütçe sistemleri arasında en modern ve gelişmiş sistemlerden biri olan performans esaslı bütçeleme, kamu ile vatandaş arasındaki ilişkilerin olumlu yönde ilerlemesi adına gerekli yapıların geliştirilmesi amacını taşımaktadır. Bu çalışmada, araştırmacının aktif olarak görev yaptığı, bundan dolayı verilerine en hızlı şekilde ulaşabildiği Ankara Büyükşehir Belediyesi özelinde performans esaslı bütçe uygulamalarının büyükşehir belediyelerindeki karşılığının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında Ankara Büyükşehir Belediyesinin 2011- 2018 yılları arası performans bütçe raporları incelenmiştir. Sonuç olarak Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından performans esaslı bütçe uygulamasıyla daha şeffaf, planlı ve katılımcı belediyecilik adına önemli adımların atıldığı tespit edilmiştir
Türkiye'de performans esaslı bütçeleme uygulamasının etkinleştirilmesi: Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü örneği

Tüm dünyada yaşanan ekonomik krizler, kamu harcamalarındaki artışların önemli boyutlara ulaşması ve bunlardan vatandaşların duyduğu huzursuzluğun artması, mevcut sistemlerin artık işlemez hale gelmesi, ülkeleri kamu mali yönetiminde şeffaflığı, hesapverebilirliği, amaç ve plana dayalı harcama yapılmasını ve nihayetinde kamu hizmetlerinde performansın ölçülmesini içeren reformlara itmiştir. Ülkemizde de söz konusu sebeplerden ötürü 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile kamu mali yönetiminde değişiklikler yapılmıştır. Kanunla, performans esaslı bütçelemeye geçiş yapılmıştır. Çalışmada, ülkemizde performans esaslı bütçeleme uygulamasının etkinliği konusunda, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten günümüze kadar olan sürece ilişkin değerlendirme yapılmıştır. Ayrıca, iyi uygulama örneği olarak değerlendirilen ülke uygulamalarına yer verilmiştir. Ülkemizde Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü ile Amerika Birleşik Devletleri Federal Havacılık İdaresi performans esaslı bütçeleme uygulamaları karşılaştırılmış ve ülkemiz için sistemin daha iyi işleyebilmesine yönelik çıkarımlar yapılmış ve bu çerçevede öneriler sunulmaya çalışılmıştır. Çalışma sonucunda ülkemizde performans esaslı bütçelemenin etkin bir şekilde uygulanmasının önünde teknik engeller bulunduğu, mevcut araçların bu eksikliği gidermede yetersiz kalacağı ve gelişmiş ülkelerde uygulanan program yapısının ülkemizde sisteme entegre edilmesinin etkinliği artıracağı tespit edilmiştir.
Early warning on stock market bubbles via ellipsoidal clustering and inverse problems

Bir finansal balon patladığında, toplumdaki pek çok kişiye doğrudan zarar verdiği gibi, aynı zamanda, bu durum tüm ekonomik yapıları da etkiler. Bu nedenle, matematik destekli araçlar kullanarak balonların saptanmasını amaçlayan bir erken uyarı yaklaşımı geliştirmek önemlidir. Balon kavramına, elipsoitlerin belirlenmesi ve değerlendirilmesi ile geometrik olarak yaklaşan yeni bir yöntem getiriyoruz. Minimum hacim kaplayan elipsoit kümeleme yöntemi ile hacim-tabanlı bir endeks oluşturuyor ve bu elipsoitleri görselleştirmek için, ters problemler teorisinden Radon dönüsümü'nden, figürler şeklinde, yararlanıyoruz. Analizler, ABD, Japonya ve Çin hisse senedi piyasaları için yapılmıştır. Çalışmamızda, balonun patlama zamanı yaklaştığında elipsoitlerin hacimlerinin giderek küçüldüğü ve buna paralel olarak Radon dönüşümü'nden elde edilen figürlerin daha 'parlak', yani daha güçlü bir uyarı, haline geldiği gözlemlenmiştir. Tez, sonuç ve gelecekte yapılacak araştırmalara bir bakış açısı ile sona ermektedir.