Hemşirelerin öz yeterlik algısı, bireycilik ve toplumculuk değerlerinin yenilikçi davranışlarına etkisi

Huz, S. (2019). Hemşirelerin Öz Yeterlik Algısı, Bireycilik ve Toplumculuk Değerlerinin Yenilikçi Davranışlarına Etkisi. İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Hemşirelikte Yönetim ABD. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul. Bu çalışma, hemşirelerin öz yeterlik algıları ve bireycilik ve toplumculuk değerlerinin yenilikçi davranışlarına etkisini belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tasarımda gerçekleştirildi. Araştırmanın evrenini, İstanbul ili, Anadolu Yakasında kamuya bağlı beş hastanede görev yapan toplam 1658 hemşire oluşturdu (N=1658). Araştırmanın örneklemi orantılı kota yöntemi ile belirlendi, araştırma örneklemini 954 hemşire oluşturdu (n=954). Araştırmanın verileri, Hemşire Tanıtıcı Bilgi Formu, Bireycilik-Toplulukçuluk Ölçeği, Genelleştirilmiş Özyetki Beklentisi Ölçeği ve Yenilikçi Davranış Ölçeği ile toplandı. Verilerin istatistiksel analizinde, tanımlayıcı testler ile birlikte korelasyon analizi, düzenleyici ve aracı etkinin incelenmesinde ise hiyerarşik ve lineer regresyon analizi kullanıldı. Araştırma sonucunda, hemşirelerin yenilikçi davranış puan ortalaması ve öz yeterlik puan ortalaması yüksek bulundu. Hemşirelerin bireycilik ve toplumculuk puanının ortalamanın üzerinde olduğu ve bireycilik puanının toplumculuk puanından biraz daha yüksek olduğu saptandı. Hemşirelerin yenilikçi davranış puanlarının eğitim durumları ve görevlerine göre; öz yeterlik algısı puanlarının eğitim durumları, çocuk sahibi olma durumu, çalıştıkları kurum ve meslekte toplam çalışma yılına göre; bireycilik ve toplumculuk puanlarının yaş, cinsiyet, eğitim durumları, meslekte toplam çalışma yılına ve çocuk sahibi olma durumuna göre anlamlı olarak farklılaştığı belirlendi. Hemşirelerin öz yeterlik puanları ile yenilikçi davranış puanları arasında pozitif yönde, anlamlı ve orta düzeyde bir ilişki bulundu. Hemşirelerin bireycilik ve toplumculuk puanları arasında istatistiksel olarak pozitif yönde, anlamlı ve orta düzeyde ilişki bulundu. Bireycilik ve toplumculuk kültürel değerlerin öz yeterlik algısı ve yenilikçi davranışı pozitif yönde, anlamlı ve zayıf düzeyde etkilediği belirlendi. Hemşirelerin öz yeterlik algısının yenilikçi davranışları üzerindeki etkisinde bireycilik ve toplumculuk puanlarının düzenleyici ve aracı etkisinin incelenmesi amacıyla oluşturulan regresyon modelinde öz yeterlik ve bireycilik puanlarının modelde anlamlı olarak yer aldığı belirlendi. Öz yeterlik ile yenilikçi davranış arasındaki ilişkide bireycilik kültürel değerinin kısmi düzenleyici ve kısmi aracı etkisinin olduğu belirlendi. Araştırmanın bulguları, hemşirelerin öz yeterlik algısı, bireycilik ve toplumculuk kültürel değerlerinin yenilikçi davranışları ile anlamlı ilişkisini ve öz yeterlik ile yenilikçi davranış arasındaki ilişkide bireycilik kültürel boyutunun kısmi düzenleyici ve kısmi aracı etkisini ortaya koymaktadır. Hemşirelerin yenilikçi davranışlarını geliştirmek isteyen yöneticiler, hemşirelerin öz yeterliklerinin geliştirilmesine yönelik faaliyetlerin yanı sıra, yenilik sürecinin yeni fikir geliştirmesi aşamasında bireycilik ve yeniliği uygulamaya geçirmesi aşamasında toplumculuk kültürel değerlerini destekleyerek hemşirelerin yenilikçi davranışlarını geliştirebilirler.