Ak Parti üyelerinin parti bağlılıklarının nöropolitik analizi

Siyasi partiler açısından parti bağlılığı kavramı bugün çok güncel ve önemli bir yerdedir. Değişen dünyanın insanlara sunduğu farklı düşünce kalıpları ve içine girilen hızlı değişim süreçleri, siyaseti yönetmeye çalışan gurupları çok daha pragmatik ve hızlı olmaya itmektedir. Bu durumun doğal sonuçlarından biri ise 2019 yılında gerçekleşen Yerel Yönetim Seçimlerinde ortaya çıkmıştır. Siyasi partilerin seçim çalışmalarının çok önemli kısmını oluşturan kamuoyu yoklamaları, anket şirketleri tarafından yapılmakta ve bu çalışmaların sonuçlarına göre siyasi partiler seçim stratejilerini kurgulayıp uygulamaktadır. Ancak son seçimde yapılan en büyük eleştirilerden biri de anket şirketlerinin seçim anketi sonuçlarının doğruluk paylarının düşük olduğu yönünde olmuştur. Önceden değindiğimiz değişim metaforunun doğal sonucu da seçmenin parti bağlılığının nasıl değiştiği ve hangi şekilde oluştuğunu sağlıklı bir şekilde öngörebilmenin zorluğudur. Bu noktada siyasi parti ve kitle arasında oluşan bağın niteliği ile ilgili yapılan araştırmaların mikro bağlamda daha derinden yapılması ihtiyaç haline gelmektedir. Siyaset bilimi, son yıllarda gelişen nörobilim yöntemlerini kullanarak mevcut eksikliği gidermek amacıyla disiplinler arası yeni bir yaklaşım benimsemeye başlamıştır. En genel ifade ile kişilerin siyasi davranışlarını daha derinden anlayabilmek ve yeni yorumlar getirmek için kullanılan bu disiplinler arası yöntem 'nöropolitika' adıyla literatüre girmiştir. Bu açıdan klasik araştırma yöntemlerinin dışına çıkılmış ve nörobilimin sunduğu teknolojik ekipmanlar kullanılarak kişilerin siyasi davranışları ile ilgili saha araştırmaları yapılmıştır. Bu çalışmada ise parti bağlılığı kavramı, siyasi parti ve Duverger'in militan olarak adlandırdığı partiye en yakın kitleyi temsil eden parti üyeleri arasındaki kavramlar bağlamında ele alınmıştır. Araştırma evreni, Türkiye'nin en çok parti üyesine sahip ve en uzun iktidarda kalan partisi olan Adalet Ve Kalkınma Partisi üyelerinden seçilmiştir. Nörogörüntüleme yöntemleri olan EEG ve eye tracker, verilerin sağlandığı ana yöntemler, nitel gözlem ve yapılandırılmış görüşme kılavuzu ise yardımcı yöntem olarak değerlendirilmiştir. Buna göre araştırmada en genel hatlarıyla elde edilen sonuçlar, liderlik kavramı altında din ve ekonomi kavramlarının parti bağlılığına konjonktürel olarak negatif etki yaptığını, yönetim kavramının ise bu kavramlardan etkilenerek baskılandığını göstermektedir. Beka sorunu kavramı altında olan dış politika ve milli güvenlik kavramları pozitif etki, siyasal istikrar kavramı ise zayıf bir etki oluşturmuştur. Doğrudan beka sorunu kavramı ile muhatap olunduğunda parti üyelerinin çok güçlü reaksiyon geliştirmediği görülmüştür. Başka siyasi partide var olamama kavramı altında olan alternatifsizlik kavramı pozitif etki, diğer siyasi partilere tepki kavramı zayıf, maddi gerekçeler kavramı ise pozitif etki oluşturmuştur. Özetle Adalet ve Kalkınma Partisi üyelerinin hala partiye bağlı oldukları ancak dini, ekonomik konularda eleştirel tutum sergiledikleri söylenebilir. Dış politika ve milli güvenlik-savunma sanayi konularında beklentinin karşılandığı, başka siyasi partide var olamama konusunda alternatifsiz kalındığı görüşünün kısmen oluştuğu söylenebilir. Sonuç itibariyle oluşan genel kanaat, Ak Parti'nin parti üyelerinin parti bağlılıklarının zayıf olmadığı ancak geleceğe dönük tedbirlerin oluşturulması gerektiği yönündedir.