turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen Arap öğrencilerin Türkçeyi öğrenme durumları ve karşılaştıkları sorunlar

Türkçenin yabancı dil olarak önemi dünya genelinde her geçen gün artmaktadır. Özellikle son otuz yıldır Türkçenin yabancılara öğretimi için yapılan çalışmalar hız kazanmıştır. Yapılan çalışmalarda, yabancıların Türkçeyi öğrenirken çeşitli sorunlar ve zorluklar yaşadıkları ifade edilmektedir. Bu sorunları yaşayanlara Arap öğrenciler de dahildir. Yaşanan bu durumun çeşitli sebepleri olsa da en önemli problemin, öğrencilerin ana dili Arapça ile Türkçenin birçok açıdan farklı özelliklere sahip olmasından kaynaklandığı düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı, Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen Arap kökenli öğrencilerin Türkçeyi öğrenme-kullanabilme durumlarını belirlemek, Türkçe öğrenirken yaşadıkları zorlukları ve sıkıntıları ortaya çıkarmaktır. Ortaya çıkan veriler ışığında öğreticilerehangi konularda zorluk yaşandığı, en çok nelerde/nerelerde hata yapıldığı ve bu yanlışların önlenmesi, düzeltilmesi hususunda neler yapılabileceğinin ortaya konması amaçlanmaktadır. Çalışmada elde edilen verilere göre; Arap öğrencilerin Türkçe öğrenirken yaşadıkları sorunların büyük oranda konuşma ve yazma becerileri ile dilbilgisinde olduğu, bunun da genel olarak ana dilleri Arapça ile Türkçe arasındaki birtakım farklılıklardan kaynaklandığı saptanmıştır. Ayrıca, öğrencilerin ana dillerinin ve önceden öğrenmiş oldukları bir yabancı dilin Türkçe öğrenmelerine olumlu ve olumsuz etkilerinin olduğu görülmüştür. Ana dilleri ve bildikleri yabancı dilin kelime öğrenmelerinde olumlu; telaffuz, yazma ve dil bilgisi konularında olumsuz etkilerinin olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen bir başka önemli bulgu ise; öğrencilerin Türkçedekiekleri öğrenme ve kullanma, yazım-imla kurallarına uygun yazma konusunda da zorluk yaşadıklarıdır.
Uluslararası öğrencilerin akademik Türkçe ihtiyaçları

Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de lisans ve lisansüstü öğrenim gören uluslararası öğrencilerin akademik Türkçe ihtiyaçlarının araştırılması ve akademik Türkçe kullanırken karşılaştıkları sorunların tespit edilmesidir. Araştırmada karma bir desen uygulanarak öğrenci ve öğretim elemanı anketleri yoluyla nicel veriler, yarı yapılandırılmış öğrenci görüşmeleri yoluyla da nitel veriler elde edilmiştir. Çalışmanın örneklemini Türkiye'deki 54 farklı üniversitede lisans ve lisansüstü öğrenim görmekte olan 697 uluslararası öğrenci ile 15 farklı üniversitede uluslararası öğrencilere lisans ve lisansüstü eğitimi vermekte olan 203 öğretim elemanı oluşturmuştur. Çalışmada toplam 900 örneklem yer almıştır. Çalışma sonucunda elde edilen nicel veriler Sosyal Bilimler İstatistik Programı (IBM SPSS 20) ile nitel veriler ise betimsel ve içerik analizi teknikleri ile analiz edilmiştir. Çalışmada şu sonuçlara ulaşılmıştır: Öğrenciler bölüm derslerinde en sık dinleme becerisini kullanmaktadır. Öğrencilerin başarı için önemli gördüğü etkinlikler özellikle anlamaya dayalı becerilerin yoğun olarak kullanıldığı etkinliklerdir. Uluslararası öğrenciler dört beceri içerisinde en çok yazma becerisinin kullanımında zorlanmaktadır. Öğrenciler akademik okumada en çok metinlerdeki bölümleriyle ilgili terimleri anlamakta, akademik yazmada akademik dil kullanarak yazabilmekte, akademik konuşmada telaffuz hatası yapmadan konuşabilmekte, akademik dinlemede ise en çok standart Türkçenin dışındaki aksanlı konuşmaları anlayabilmekte zorlanmaktadırlar. Lisansüstü öğrencileri, yazma, konuşma ve dinleme becerilerinin kullanımında lisans öğrencilerine göre daha fazla güçlük çekmektedir. Konuşma becerisinin kullanımında, Fen Bilimlerinde okuyan uluslararası öğrenciler Sosyal Bilimlerdeki öğrencilere göre daha çok zorlanmaktadır. Diğer dillere mensup öğrenciler dört becerinin kullanımında da Türk dillerine mensup öğrencilere göre daha çok zorlanmaktadır ve zorluk derecesi anlatmaya dayalı becerilerde anlamaya dayalı becerilere göre daha yüksektir. Öğrenciler bir üst sınıfa geçtikçe dinlediğini anlama becerisinde kendilerini geliştirmektedir. Son olarak, öğrenciler ile öğretim elemanlarının anket sorularına verdikleri cevaplar arasında büyük oranda bir örtüşmenin olduğu tespit edilmiştir. Buna karşın, öğretim elemanları dil becerilerini kullanırken uluslararası öğrencilerin kendi beyanlarından daha fazla güçlük çektiğini ifade etmektedir. Türkiye'de lisans ve lisansüstü öğrenim gören uluslararası öğrencilerin akademik Türkçe ihtiyaçlarının konu edildiği mevcut araştırmanın sonuçlarının malzeme geliştirme ve program geliştirmeye katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin yazma kaygılarının değerlendirilmesi

Yazma önceden üzerinde fikir birliği sağlanmış bir takım işaretlerin kullanılarak belli kurallar çerçevesinde ve bir plan dahilinde fikirlerin, hayallerin veya dileklerin kalıcılığını ve aktarımını sağlayan dil becerisidir. Yazma zihinsel faaliyetlerin üst düzeyde kullanıldığı bir beceri olduğu kadar kalıcı olması ve diğer becerilere göre daha zor olması sebebiyle de yazan kişilerde baskı oluşturup kaygı hissetmeye neden olan bir beceridir. Bu araştırmanın amacı yabancı uyruklu öğrencilerin Türkçe yazma kaygılarını çeşitli değişkenler ışığında dikkate alarak belirlemektir. Araştırmanın evrenini 2018- 1019 eğitim öğretim yılında Türkiye'de öğrenim gören yabancı uyruklu öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırma evrenini temsil edecek özellikte örneklem ise tesadüfi örnekleme yöntemi ile tespit edilmiştir. Örneklem 2018- 2019 eğitim öğretim yılında Gazi Üniversitesi, Fırat Üniversitesi ve Gaziosmanpaşa Üniversitesi Türkçe Öğretim Merkezinde öğrenim görmekte olan ve araştırmanın uygulanacağı gün derse gelen 200 yabancı uyruklu öğrencidir. Veriler gönüllü öğrencilere Aytan ve Tunçel (2015)'in hazırladığı 'Yabancı Dil Olarak Yazma Kaygısı Ölçeği' ile araştırmacının hazırladığı 'Kişisel Bilgi Formu' uygulanarak elde edilmiştir. 'Yabancı Dil Olarak Yazma Kaygısı Ölçeği' 35 maddelik 5'li likert türünde bir ölçektir. Araştırmacılar tarafından alan yazın incelendikten sonra oluşturulan 'Kişisel Bilgi Formu'nda ise öğrencilere ait bilgilerden öğrenim gördükleri üniversite, anadilleri yazılırken kullanılan alfabe, yaş, cinsiyet, Türkçe dışında bilinen yabancı dil sayısı, daha önce Türkçe dersi alıp almama durumu ile Türkçe öğrenme sürelerine ait bilgiler toplanmış ve değişken olarak ele alınmıştır. Verilerin analizinde IBM SPSS 22 istatistik paket programı kullanılmıştır. Araştırmada veriler frekans analizi, betimleyici istatistikler, normal dağılım analizi, Mann-Whitney U testi, Kruskall-Wallis H testi ve alt boyutlar arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla Spearman-rho korelasyon katsayısı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada nicel araştırma yaklaşımına dayalı betimsel tarama yöntemi kullanılarak yapılmış ve bulgular alan yazından hareketle yorumlanmıştır. Araştırmanın sonucunda bireylerin yabancı dil olarak Türkçe yazma kaygısı düzeyleri incelendiğinde dil bilgisi ve yazma algısı (X = 2 ,72), yazmaya yönelik tutum (X = 2 ,86), sınıf içi aktiviteler (X = 2 ,71), yazma öz yeterlilik (X = 2 ,59), genel yabancı dil olarak Türkçe yazma kaygısı düzeyleri (X = 2 ,72) orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Araştırmaya katılan bireylerin öz yeterlik algılarına göre üniversiteler Fırat Üniversitesi, Gazi Üniversitesi ve Gaziosmanpaşa Üniversitesi olarak sıralanmıştır. Yabancı dil olarak Türkçe öğrenen katılımcılarda yeni bir alfabe öğrenme, cinsiyet, yaş ve Türkçe öğrenme süreleri ile yabancı dil olarak Türkçe yazma arasında anlamlı bir farklılık tespit edilememişken daha önce Türkçe dersi almaları yabancı dil olarak Türkçe yazma kaygılarını düşürmüş, bilinen yabancı dil sayısı ile Türkçe yazma kaygısı arasındaki farklılık ters orantı ile ifade edilmiştir.
Hacettepe ve Bilkent Üniversitelerinin mütercim tercümanlık bölümü öğrencilerinin cümle düzeyinde anlambilimsel çeviri hataları, nedenleri ve çözüm önerileri

Teknolojik gelişmeler sayesinde küçük bir köye dönen dünyamızda iletişimin ve çevirinin önemi oldukça büyüktür. Doğru çeviri yapabilmek için, meslekleri gereği, dili en ince ayrıntılarına kadar bilmeleri gereken tercümanlar; 'dilin uzmanları' sayılırlar. İki dili çok iyi bilmenin yanında, tercümanlar, çeviri tekniğini de çok iyi bilmeleri gerekmektedir. Çeviri tekniğinin içerisinde, kelime bilgisi ne kadar önemliyse, kalıpların ve cümlelerin çevirisi de o kadar önemlidir. Burada, 'cümle çeşitleri nelerdir? 'Cümle çeşitlerine göre çeviri yöntemi geliştirilebilir mi? gibi sorular karşımıza çıkmaktadır. Bir diğer ifadeyle, 'cümle çeşitlerine göre çeviri' mantığı geliştirip yerleştirilebilir mi ? sorusuna cevap aramak için bu çalışmaya başlanılmıştır. Bu çalışmamız dört bölümden oluşmaktadır. I. Bölümde; Sorun, Amaç, Önem, Varsayım, Yöntem, Sınırlılık, Tanım verilmiştir. II. Bölümde; Anlambilimin tanımı ve içeriği verilmiştir. III. Bölümde; öğrencilere verilen cümle türleri tek tek ele alınıp değerlendirilmiştir. IV. Bölümde; çeviri yönüyle değerlendirme, cümle türlerine göre değerlendirme, iki üniversitenin bu her iki kriterde karşılaştırmalı değerlendirmeleri, genel değerlendirme ve öneriler şeklinde ele alınmıştır. Bu çalışmamızda, total evren olarak 'Hacettepe ve Bilkent Üniversiteleri Fransızca Mütercim-Tercümanlık Bölüm öğrencileri' seçilmiştir. Bu öğrencilerin cümle düzeyinde anlambilimsel çeviri hataları, nedenleri ve konuyla ilgili çözüm önerileri için; çeşitli cümle türlerine göre özenle hazırlanmış 21 adet Türkçe'den 113 Fransızca'ya ve 21 adet Fransızca'dan Türkçe'ye çeviri cümleleri verilmiştir. Elde edilen neticeler, gerek her cümle sonunda, gerekse cümle türleri sonunda; gerek çeviri yönüyle, gerekse üniversitelerin karşılaştırmalı olarak, oransal ve sayısal tablolara ve grafiklere yansıtılmış, bunlar üzerinden objektif değerlendirmeler yapılmıştır. Bu çalışmamızın ortaya çıkmasında emekleri geçen, başta değerli tez danışman hocam Prof. Dr. Zeynel KIRAN'a, Hacettepe ve Bilkent Üniversitelerin değerli öğretim üyelerine ve tüm bölüm öğrencilerine teşekkür ediyor, çalışmamızın çeviri ve bilim çevrelerine faydalı olması temennisindeyiz. Sinan DARCAN 114
Dijital öykü yazarlığının çeşitli değişkenlere göre incelenmesi

Öykü geçmişşten günümüze kadar insanların duygu ve düşüncelerini aktarmada önemli bir rol oynamaktadır. Eğitim alanında ise öykünün yerine bakacak olursak öykü yazma eylemi bazı öğrenciler tarafından istekle yapılırken bazı öğrenciler tarafından ise isteksiz bir şekilde yapılmaktadır. Günümüzde ise eğitimde teknolojinin etkisinin giderek artmasıyla birlikte öyküler dijital ortamlarda oluşturularak öykü yazma öğrenciler için daha eğlenceli bir hale getirilmiştir. Bu çalışmanın amacı ortaokul 6. sınıf öğrencilerinin dijital öykü yazarlığının yazma kaygısına, yazma öz yeterliğine ve yazma duyarlılığına etkisini incelemektir. Araştırmanın modeli olarak yarı deneysel desenlerden ön test-son test eşleştirilmiş kontrol gruplu desen kullanılmıştır. Araştırma 2018- 2019 eğitim-öğretim yılının birinci döneminde Şırnak ili Uludere İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı bir okulda 6. sınıf öğrencileri ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma sekiz hafta sürmüştür. Verileri toplamada yazma öz yeterliliği, yazma kaygısı ve yazma duyarlılığı olmak üzere üç farklı ölçek kullanılmıştır. Bu ölçekler ön test ve son test olarak uygulanmış ve veriler SPSS paket programı kullanılarak analiz edilerek uygulanan ön test ve son testler arasındaki farka bakılmıştır. Araştırmanın sonucunda deney grubuna uygulanan tüm testlerin ön test ve son test puanları arasında anlamlı bir farklılık görülmüştür. Kontrol grubunda ise yazma kaygısı ve yazma duyarlığı testlerinin ön test ve son test puanları arasında fark görülürken yazma öz yeterliği ve yazma öz yeterliğinin dört alt boyutunun ön test son test puanları arasında fark bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Yabancı dil olarak Türkçenin öğretiminde sözcük bilgisi öğretiminin anlam ve gösterge paralelliğinden hareketle kültürel aktarıma etkisi

Bu çalışma, sözcük öğretimine yönelik kavram alanları ve kültürel bellek sürecini ele alarak yabancılara Türkçe öğretiminde uygulanan sözcük öğretimi yöntemlerine farklı bir bakış açısı kazandırmayı hedeflenmiştir. Bu amaç doğrultusunda yabancılara Türkçe öğretimi alanında sözcük öğretimi ile ilgili yapılan çalışmalar incelenmiş, bellek çalışmaları ele alınmış ve sözcüğün bellekte kalıcılığının sağlanması için görsel-işitsel araçların kullanıldığı bir çalışma örneğine yer verilmiştir. Yabancılara Türkçe öğretiminde sözcüğün öğrenci tarafından daha iyi kavranması ve kullanılabilmesi için yapılabilecek çalışmaların gözden geçirildiği bu çalışmada, kültürel bellek odaklı öğretim yöntemi çerçevesinde sözcüğün bellekte nasıl yer edeceğine yönelik bilgilere yer verilmiştir. Anlambilimsel ve göstergebilimsel olguların sözcük öğretimi alanında nasıl daha etkin yer alabileceği bu çalışmada ele alınmıştır. Çalışmamız, Türkiye'de bazı kaynak kitaplarda genel bir biçimde ele alınmakla yetinilen sözcük öğretimi konusunda, bu alandaki boşluğu dolduracak farklı çalışmaların yapılabileceğine de dikkat çekmek istemektedir.
Comparaison des suffixes et des brefixes dans la language Turque et Française

Altı bölümden oluşan bu çalışma ile, Türk dili ile Fransız dilinin ön ek ve soneklerinin incelenmesi yapılmıştır. Öğretim metodlarından başlayarak konuya giriş yapılmıştır. Bu metodların zamanla farklı amaçlara hizmet ettiği tespit edilmiştir. Fransızca ve Türkçenin yapılarından kaynaklanan farklılıklar ve öğretiminde kaşılaşılan zorluklar ortaya konmuştur. Diller arasında mukayese yapılarak, eklemeli dillerin başlıca özellikleri saptanmıştır. Mukayesede, Türkçe kelimelerin mozaik gibi, birbirleriyle kolayca birleştirilip ekler zinciri oluşturulabileceği saptanmıştır. Eklemeli dil yapısında, kelimeler parçalara ayrılabilmekte olup, dağılma özellikleri doğrultusunda anlamlarının da değiştiği gösterilmiştir. Oysa Fransızca'da, kelimelerin tamamen farklı olup, ayrılmaz veya çözülmez şekilde kurulmuş bir organizmaya benzetilebileceği saptanmıştır. Bu çalışma ile iki dilin ön ek ve sonekleri bakımından farklılıkları örneklerle gösterilmeye çalışılmıştır.
Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin dil öğrenme stratejilerini kullanma düzeyleri

Bu çalışmanın amacı yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin kullandıkları dil öğrenme stratejilerini belirlemek ve yaş, cinsiyet, anadili, eğitim durumu, kur düzeyi, Türkçe dışında bilinen yabancı dil sayısı, Türkçe öğrenme süresi, Türkçe öğrenilen kurum, Türkçe öğrenme yeri ile soy gibi değişkenlerle, kullanılan stratejiler arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmaya, 7'si YETKM ve 3'ü TÖMER olmak üzere toplam 10 ayrı dil merkezinde Türkçe öğrenen 395 öğrenci katılmıştır. Araştırmada, Oxford (1990) tarafından geliştirilen 'Dil Öğrenme Stratejileri Envanteri' kullanılmıştır. Bu envanter, araştırmacı tarafından Türkçeye uyarlanmış ve yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılmak üzere 594 öğrencinin katılımıyla geçerlik-güvenirlik çalışması yapılmıştır. Öğrencilerin kişisel bilgileri ise yine araştırmacı tarafından hazırlanan 'Kişisel Bilgi Formu' ile toplanmıştır. Verilerin analizinde T-Testi, ANOVA ve Scheffe testlerinden den yararlanılmıştır. Araştırmaya katılan toplam 395 öğrencinin dil öğrenme stratejileri ölçeğinin altı boyutundan aldıkları puanların ortalama ve standart sapma değerlerine bakıldığında öğrencilerin ortalama puanlarının 3.22 ila 3.75 arasında değiştiği görülmektedir. Tüm kategorilerin ortalaması 2 .40'ın üzerinde olduğundan çalışmaya katılan öğrenciler tarafından hiçbir dil öğrenme stratejisinin düşük oranda kullanılmadığı tespit edilmiştir. Stratejilerin kullanılma düzeyleri ise 3.75 ortalama ile üstbiliş stratejiler en fazla, 3.22 ortalama ile duyuşsal stratejilerin ise en az kullanılan stratejiler olduğu görülmüştür. Araştırmada erkek öğrencilerin genel olarak bayan öğrencilere göre daha fazla dil öğrenme stratejilerini kullandıkları gözlemlenmiştir. Farklı yaş gruplarındaki öğrencilerin dil stratejilerini kullanma durumları ise sadece bellek stratejilerinin kullanımında anlamlı bir farklılık gösterniştir. Öğrencilerin öğrenim durumları ile strateji kullanma durumları ve bildikleri yabancı dil sayısı arasında anlamlı bir farklılığa rastlanılamazken, Türkçeyi yurt dışında ve Türkiye'de öğrenme durumları arasında bilişsel ve sosyal stratejilerin kullanımında anlamlı bir farklılık saptanmıştır. Öğrencilerin ana dilleri ile dil öğrenme stratejilerini kullanma durumları arasında sadece bellek stratejilerinin kullanımında anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Türkçeyi öğrenme süreleriyle sosyal stratejileri kullanma durumları arasında da anlamlı bir farklılık gözlemlenmiştir. Araştırmaya katılan yabancı ve Türk soylu öğrencilerin strateji kullanma durumları arasında bellek ve telafi stratejilerini kullanma durumları arasında anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Türkçeyi Türkiye'de ve yurt dışında öğrenenlerin kullandıkları dil öğrenme stratejilerine bakıldığında, TÖMER'lerde Türkçe öğrenenlerin lehine, bellek ve telafi stratejilerinin kullanımında anlamlı bir farklılığın olduğu saptanmıştır.
Yenilenen Türkçe öğretim programına göre hazırlanan (2018) ortaokul 5. sınıf Türkçe ders kitabındaki metinlerin/ etkinliklerin duygusal ve sosyal zeka açısından incelenmesi

Kişinin kendini tanıması, kendi düşüncelerinin, duygularının, güdülerinin farkında olması ve başkalarının duygu, düşünce, bakış açısını anlayabilmesi duygusal ve sosyal zeka kavramının temelini oluşturmaktadır. Duygusal ve sosyal zeka Gardner' in çoklu zeka kuramından doğan bir kavramdır. Gardner, zekanın sekiz ana formu üzerinde durmuştur. Bunlardan kişiler arası zeka ve kişisel zekanın birleşimine duygusal ve sosyal zeka adı verilmektedir. Duygusal ve sosyal zekası gelişmiş bireylerin özellikleri incelenecek olursa, özelliklerin çoğunun Türkçe dersinin temel amaçları ile örtüştüğü görülmektedir. 2018 yılında hazırlanan Türkçe Öğretim Programında, kendini ifade eden, kendi ilgi alanlarının farkında olan, işbirliği yapan, girişimcilik ve sorun çözme kapasitesi gelişmiş, özgüveni yüksek, çevresi ile uyumlu, etkili iletişim becerilerine sahip bireyler yetiştirmek Türkçe eğitiminin temel amaçları arasında yer almaktadır. Bu beceriler aynı zamanda duygusal ve sosyal zekası yüksek olan bireylerde öne çıkmaktadır. Türkçe öğretiminde öğrencilerin duygusal ve sosyal zeka kapasitesini artırmak mümkündür. Bu çalışmada 2018 yılında yenilenen Türkçe Öğretim Programına uygun olarak hazırlanan 5. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki metinler ve etkinlikler duygusal ve sosyal zekayı geliştirmeleri açısından incelenmiştir. Metinlerde ve etkinliklerde, duygusal ve sosyal zeka alanlarına ne oranda yer verildiği saptanıp bu zeka alanlarını geliştirebilecek unsurlara yer verilip verilmediği araştırılmıştır. Çalışma iki bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde duygusal ve sosyal zeka ele alınmıştır. İkinci bölümde ise kitaptaki metinler ve etkinlikler incelenmiştir.
Türk üniversiteleri için Türk dili dersi program modeli

YÜKSEK LİSANS TEZ ÖZÜ TÜRK ÜNİVERSİTELERİ İÇİN TÜRK DİLİ DERSİ PROGRAM MODELİ Zakine Çelik Öztiirk Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Nisan 1999 Danışman: Prof. Dr. Şefik Yaşar Bu araştırmanın amacı üniversitelerdeki Türk Dili dersi öğretim elemanları ile Türk Dili dersi okuyan üniversite öğrencilerinin görüşlerine dayalı olarak Türk üniversitelerinde uygulanabilecek bir Türk Dili dersi program modeli geliştirmektir. Bu görüş ve beklentiler doğrultusunda Türk Dili dersi programının ilkeleri, amaçlan, içeriği, öğretim süreçleri ve öğrenci başarısını değerlendirme biçimi belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırma tarama modeli ile yapılmıştır. Araştırmanın örneklemi Anadolu, Ankara, Boğaziçi, Çukurova, Dokuz Eylül, Dumlupınar, Erciyes, Fırat, Gazi, Hacettepe, İnönü, Kırıkkale, Kocaeli, Kocatepe, Niğde, 19 Mayıs, Osman Gazi, Selçuk, Süleyman Demirel, Uludağ üniversitelerinde 1997 - 1998 öğretim yılında YÖK zorunlu Türk Dili dersi okutmakla görevli 94 öğretim elemanı ve Anadolu, Boğaziçi, Hacettepe, Selçuk, Uludağ üniversitelerinin eğitim fakültelerinin İngilizce bölümlerine dil, edebiyat fakültelerinin sosyoloji bölümlerine Türkçe-sosyal, tarih bölümlerine sosyal, fen fakültelerinin matematik bölümlerine Türkçe-matematik, kimya bölümlerine fen, iktisadi ve idari bilimler fakültelerinin iktisat bölümlerine matematik puan türüne göre yerleştirilmiş 508 öğrenciden oluşmuştur. Veriler iki gruba da anket uygulanarak toplanmıştır. Öğretim elemanlarına ve öğrencilere uygulanan anket araştırmacı tarafından geliştirilmiştir. Anketler iki bölümden oluşmuştur. Birinci bölümde öğretim elemanları ve öğrencilerin kişisel bilgileri, ikinci bölümde ise konuyla ilgili görüşlerini öğrenmeye yönelik sorular yer almıştır. Öğretim elemanlarına 65, öğrencilere 41 soru sorulmuştur. Veriler bilgisayar ortamında çözümlenmiştir. Verilerin çözümlenmesi frekans ve yüzdeyle yapılmıştır. Öğretim elemanları ve öğrencilerin görüşlerini yansıtan araştırma bulgularının başlıcaları şunlardır: Üniversitelerde Türk Dili dersinin amaçları öğrencinin konuşma, okuma ve yazma becerilerini geliştirmesine, kendisini daha rahat anlatabilmesine yardımcı olmalıdır. Dersin içeriği bu konuları içermelidir. Uygulamada, dilbilgisi konularından çok konuşma, okuma, yazma çalışmaları ve çeşitli konularda tartışılması öğrencinin derse olan ilgisini artıracaktır. Türk Dili dersleri üniversitelerde oluşturulacak merkezi bir Türk dili eğitimi birimince planlanlanıp yürütülmelidir. Türk Dili dersi öğretim elemanları dönem başı ve sonunda bir araya gelerek görüş alışverişinde bulunmalıdırlar. Öğretim elemanları için hizmet içi eğitim kursları düzenlenmelidir. Türk Dili dersi iki yarıyıl, haftada iki saat ve zorunlu olarak okutulmalıdır. Öğrenci başarısının değerlendirilmesi için sınav yapılmalı ve not verilmelidir. Bu değerlendirme için kullanılacak en uygun test türü ise karma testlerdir. Bu bulgulara dayalı olarak Türk Dili programının etkililiğini artırmaya yönelik önerilerde bulunulmuştur. m
Ana dili Türkçe olmayan göçmen toplulukların eğitim sistemine katılımında Türkçe öğretiminin önemi

Yabancılara Türkçe öğretimi son yıllarda artarak devam eden bir talep kazanmıştır. Bu durumun oluşmasında, Yunus Emre Enstitüsü, Türk İşbirliği Koordinasyon Ajansı, Yurtdışı Türkler ve Akraba Toplulukları ve Türkiye Maarif Vakfı gibi kurumların çalışmaları etkili olmaktadır. Bu kurumların Türkiye dışında yaptığı çalışmalar hem ilgili ülkelerde hem de Türkiye'de Türkçeye olan ilgiyi artırmaktadır. Bu planlı çalışmalara ek olarak yakın zamanda komşu ülkelerde yaşanan siyasi belirsizlikler ve insani krizler sonucu ülkemize çok sayıda göçmen ve sığınmacı gelmiştir. Bu insanları yeni toplumlarına alışabilmesi ve genç yaştaki göçmen ve sığınmacıların okullaşması için Türkçe öğretimi ciddi bir önem arz etmektedir. Türkçenin yabancı dil olarak öğretilmesine ek olarak ikinci dil veya eğitim dili olarak öğretilmesi de söz konusu olmaktadır. Hedef kitlelerin Türkçe öğrenme sebepleri farklılık gösterdiği için dil öğretim amaç ve programları da farklılık yaratmaktadır. Bu sebeple mevcut dil öğretim yöntem, materyal, öğretim elemanı gibi unsurlar yetersiz görülmektedir. Bu amaçla hazırlanan bu çalışma, özellikle Avrupa ülkelerinde göçmen öğrencilere yönelik dil öğretim uygulamalarını inceleyerek Türkiye için yeni ve faydalı fikirler üretmeyi amaçlamaktadır. Bu çalışmada Avrupa'nın en çok göçmen nüfusa sahip ülkelerindeki, program uygulamaları, materyal geliştirme çalışmaları, öğretmen yetiştirme ve idari yapılanmaları gibi durumlar incelenmiştir. İncelemeler sonucunda farklı uygulamalara rastlanılmıştır. Bu farklılıkların temel sebebi, göçmen kişilerin kaynak ülkeleri, yaşları ve ev sahibi ülkeye geliş sebepleri olduğu görülmüştür. Çalışmada elde edilen bir diğer bulgu ise göçmen öğrencilerin dil öğrenim sürecinde en etkili ve verimli yöntemin, göçmen öğrencilere ayrıştırılmış sınıflarda veya okullarda dil öğretimi yerine doğrudan örgün eğitime dahil edilerek dil öğretimi yapılmasıdır. Dil öğretiminde uygulanacak öğretim programı öğrencinin yaşına ilgili sınıf kazanımlarına uygun olmalıdır. Tek bir program tüm yaş ve sınıf seviyeleri için uygun olmayacaktır. Dil öğretiminin belki en önemli unsuru öğretim elamanının yetiştirilmesidir. Öğretim elamanı sadece Türkçe bilgisi ile değil aynı zamanda farklı kültürlerden gelen öğrenciler ile çalışabilme, onları anlayabilme gibi beceriler ile de donatılmalıdır.