Depresyon ve mesleki doyumun işten ayrılma niyetine etkisi: Turist rehberleri üzerine bir araştırma

Turizm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de önemli bir sektördür. Türkiye kültürel ve doğal güzellikleri ile birçok turizm çeşidini bünyesinde barındırmaktadır. Sahip olduğu potansiyel nedeniyle de birçok turistin dikkatini çekmektedir. Farklı turizm çeşitlerinin bulunması turist profilini de çeşitlendirmektedir. Turist profilinin çeşitlenmesi farklı niteliklere sahip turist rehberlerine olan ihtiyacı artırmaktadır. Turist rehberleri turist tarafından ziyaret edilecek destinasyon ile ilgili tercih edilen lisanda bilgi aktarımı sağlamaktadır. Karşılamadan uğurlamaya kadar süren uzun süreçte aktif rol oynayan turist rehberleri turistlerin zihinlerindeki ilk algıyı yaratmaktadır. Bu sebeple hizmet veren turist rehberlerinin icra ettikleri mesleği severek ve isteyerek yapan mutlu işgörenler olması, turizm sektörü için hayati önem taşımaktadır. Bu doğrultuda bu çalışmanın amacını turist rehberlerinin depresyon ve mesleki doyumlarının işten ayrılma niyetine etkisinin belirlenmesi oluşturmaktadır. Bu araştırma beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde araştırmaya yönelik problem, amaç, önem, varsayım, sınırlılık ve tanım bulunmaktadır. İkinci bölümde ise kuramsal çerçeve ve ilgili araştırmalar olmak üzere iki kısımdan oluşan alan yazın yer almaktadır. Alan yazının ilk kısmı olan kuramsal çerçevenin alt bölümleri depresyon, mesleki doyum, işten ayrılma niyeti ve turist rehberliği kavramlarından oluşmaktadır. İkinci kısım olan ilgili araştırmalar bölümünde depresyon, mesleki doyum, işten ayrılma niyeti ve turist rehberliğine yönelik yapılmış çalışmalar yer almaktadır. Araştırmanın üçüncü bölümünde araştırmanın yöntemi açıklanmıştır. Dördüncü bölüm bulguları, son bölüm ise sonuçları ve sonuçlara yönelik önerileri kapsamaktadır. Turist rehberlerinin depresyon düzeyleri, mesleki doyumları ve işten ayrılma niyetleri anket tekniğiyle ölçülmüştür. Elde edilen veriler IBM SPSS 21.0 istatistik programında analiz edilmiştir. Anketi cevaplandıran eylemli turist rehberi sayısı 308'dir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular, katılımcıların çoğunluğunun depresyon puanlarının normal aralıkta olduğunu göstermektedir. Katılımcıların depresyon puanları ile cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, turizm eğitimi, kokart alımı, çalışma şekli, iş tecrübesi, günlük ortalama çalışma saati ve ek iş değişkenleri arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Fakat katılımcıların depresyon puanları ile yaş, aylık gelir, mesleki memnuniyet düzeyi arasında anlamlı bir fark saptanmıştır. Çalışmada katılımcıların mesleki doyum düzeylerinin yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Mesleki doyumun faktörlerinden biri olan niteliklere uygunluk ile katılımcıların yaşları arasında anlamlı bir fark saptanmıştır. Aynı zamanda niteliklere uygunluk faktörü ve gelişme isteği faktörü ile katılımcıların mesleki memnuniyetleri arasında da anlamlı bir fark saptanmıştır. İşten ayrılma niyetlerinin düşük olduğu tespit edilen turist rehberlerinin yaş, günlük ortalama çalışma saati, aylık gelir ve mesleki memnuniyet değişkenleri ile işten ayrılma niyetleri arasında anlamlı farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, araştırmada yapılan Basit Doğrusal Regresyon Analizleri sonucunda, depresyon düzeyinin mesleki doyumu negatif yönde etkilerken, işten ayrılma niyetini pozitif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Diğer bir ifade ile depresyon düzeyi arttıkça mesleki doyum azalmakta ve işten ayrılma niyeti artmaktadır.