G. Kore ve Türkiye'de askerlerin siyasete müdahalelerinin karşılaştırılması (1960-1980)

'daki askeri darbe ise başkan Junghee PARK' m öldürülmesinden bir ay sonra meydana gelmiştir. Başkan PARK, G. Kore'yi 18 yıl boyunca diktatörlükle yönetmiştir. 1961 yılında askeri darbe ile iktidarı elde etmiş olan PARK ekonomik kalkınma politikası ile halktan destek sağlama ya çalıştı. Onun ekonomik kalkınma politikası yabancı sermaye getirip işgücüne dayanan, ihracata yönelik hafif sanayiyi geliştirmekti. Ülke kalkınması bu şekilde planlanmıştı. Bağımsız bir ekonomik kalkınma programı izlerken PARK hükümeti hem ordu, hem de Kore Merkezi Haberalma Teşkilatı mensupları tarafından işçilerin yaygın grevlerini uzun süre bastırdı. PARK iktidarı döneminde ekonomik büyüme adı altında devamlı ezilen grup işçi sınıfıydı. PARK' m rejimine muhalif olan her hareket K. Kore'den gelen komünist hareketler olarak nitelen dirilip, acımasız şekilde baskıya uğramışlardır. Ayrıca, K. Kore'den bir saldırı gelmesi ihtimaline karşı PARK, ordu ile sıkı bir ilişki içinde idi. Ordu içinde bulunan 2005'e yakın subaydan oluşan Birlik Derneği, Başkan PARK ile özel bir ilişkiye sahipti. PARK iktidarı altında hakkını alamayacağını anlayan sanayi işçilerinin hareketi, başkan PARK' m öldürülmesiyle sonuçlanmıştır. Başkanın ölümünden hemen sonra PARK ile yakın ilişkide bulunan Birlik Derneği üyeleri askeri darbe yapıp iktidarı ele geçirmişlerdir. 3. Bölümde Türkiye'de askeri darbelerin doğuş nedenlerini inceledik. Tarihçiler, Türk milletinde ordunun büyük önem taşıdığından birleşilmektedir. Asya toplumlarından beri ordu ve merkezi devlet siyasal sistemin temel yapısını oluşturmuştur. Osmanlı imparatorluğunun kuruluşundan sonra 600 yıldan fazla süren yönetim, halkın zihninde askerin üstün olduğu fikrini kabul ettirmiştir. Yani askerler yöneten sınıf siviller ise yönetilenler olarak kabul edilmiştir. Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan sonra askerler yine devletin en iyi koruyucusu olduklarını göstermişlerdir. Askerler, M. Kemal'in modernleşme yolunda başlattığı önemli reformları tam olarak desteklemişlerdir. Bu reformlarla din ve geleneklere dayalı Osmanlı zihniyeti a- rasında bir uzlaşmazlık meydana gelmiştir. I960' da askerlerin siyasete ilk müdahalelerinin sebeplerini şöyle özetleyebiliriz: Çok partili dönemden önce CHP, ordunun maddi-manevi gereksinimlerini karşılarken ordu da CHP iktidarının korunması modernleşme reformlarının gerçekleştirilmesi konusunda CHP'ye tam destek vermişti. Fakat Demokrat Parti'nin iktidara gelmesi, CHP ile özdeşleşmiş olan orduyu muhalefet pozisyonuna düşürmüştür. Ordu DP döneminde CHP dönemindeki kadar maddi manevi destek alamamıştır. Toplumsal itibar da azalmıştı. Ekonomik kriz nedeniyle subayların gelir kaybına uğraması subaylar arasında huzursuzluk yaratmıştır. Askerlerin hassas oldukları din konusunda DP çeşitli ödünler vermiş ve dini siyasal bir sermaye olarak kullanmıştır. Bu ortamda dincilerin faaliyetlerinin de artması orduyu iyice tedirgin etmiştir. Ayrıca, MENDERES' in antidemokratik bazı uygulamaları da orduyu rahatsız etmiştir. 1971'de askerlerin siyasete müdahale nedenleri şöyledir: Milli Birlik Komitesi tarafından hazırlanan anayasa anti-demokratik rejimin gelmemesi için geniş bir düşünce ve örgütlenme hürriyeti tanımıştır. Bir yandan bu özgürlükler tanınırken, aynı zamanda hükümetin güçsüz kalması, toplumda tehlikeli bir ideolojik kutuplaşmaya yol açmıştır, islamı savunan partiler ile sol ideolojiyi savunan partiler arasında yaşanan ideolojik gerginlik ve çatışmalar, toplumsal bunalıma yol açmıştır. Terörün ve şiddet olaylarının hükümet tarafından önlenememesi kamuoyunda olduğu kadar, orduda da rahatsızlık uyandırmıştır. Ayrıca ekonomik problemler de toplumsal bunalımı körüklemiştir. Askerler bu bunalımın baş gösterdiği durumda yönetime geçici olarak el koymuştur. Çünkü siyasetçilere karşı güvensizlik vardı. 1980'deki müdahalenin sebeplerine gelince : 12 Mart muhtırasının verilmesinden sonra kurulan partiler üstü hükümetlerin döneminde özellikle solcu ideolojiye karşı yürütülen bastırma hareketine rağmen toplumsal olaylar tamamen önlenememiştir. 1973'ten itibaren 1980 yılında darbenin yapıldığı zamana kadar Türkiye hep koalisyon hükümetleri tarafından yönetildi. Laikliğin bir savunucusu olan CHP, üç ay tek başına hükümet kuramadıktan sonra radikal dinci Milli Selamet Partisi ile ortak sivil koalisyon hükümeti kurmuştu. Milli Selamet Partisi yeni bir meşruiyet kazanmakla birlikte, Cumhuriyetin temel ilkelerinden biri olan laikliğe aykırı davranması orduda tedirginlik yarattı. Ayrıca, güçsüz koalisyon hükümeti sırasında radikal solcu ve radikal sağcılar arasında ideolojik gerginlik ve çatışmalar daha da artarak toplumsal bunalım ve anarşiye yol açmıştı. 1970'li yıllarda yaşanan petrol krizi Türkiye'de ekonomik bunalıma yol açmıştı. Ekonomik durumun kötüye gitmesine de engel olamayan sivil koalisyon hükümeti döneminde partiler arasındaki uzlaşmaz tutumun artmasıyla parlamento da işlemiyordu. Türkiye'deki ideolojik gerginlik ve toplumsal bunalımın derinleşmesi, ekonomik krizin çözülememesi, güçsüz sivil yönetim, etnik ve dini çatışmalar bir sivil savaş havası estiriyordu. Ayrıca radikal dinci kanadı, ordunun en hassas olduğu Atatürk'e, laikliğe yönelik saldırılar askerlerin siyasete müdahale etmeye yöneltti. Son olarak, farklı siyasal kültürlere sahip iki ülke olan G. Kore ve Türkiye'deki askerlerin siyasete müdahalelerini doğuran çeşitli nedenlerin benzerlik ve farklılıklarını değerlendirdik. Siyasal kültüre baktığımız zaman G. Kore'de siviller yöneten, askerler ise yönetilenler olmuştur. Ancak Kore savaşından sonra ulusal güvenliğin önemi artmakla beraber, askerler yöneten seçkinler arasına girmiştir. Türkiye'de ise geleneksel olarak askerler yöneten, siviller ise yönetilenler olmuştur. Askerler Türkiye Cumhuriyetinin modernleşme ve laikliğin koruyucusu ve uygulayıcısı olmuştur. G. Kore'deki askerler, hem K. Kore'deki komünist yönetime hem de ülke içindeki komünist hareketlere karşı ulusal güvenlik sorunları sebebiyle çok hassas davrandı. Ama Türkiye'deki askerler Cumhuriyetin temel ilkesi olan laikliğe ve Atatürkçülüğe karşı olan dinci hareketler konusunda çok hassas olmuştur. Toplumsal bunalıma baktığımız zaman G. Kore'de komünist ve demokrasi ideolojileri arasında çatışmalar meydana gelirken Türkiye'de dine dayalı radikal sağcılar ile radikal solcular arasında ideolojik gerginlik ve çatışmalar meydana gelmiştir. Her iki ülkede de ekonomik kriz yüzünden işçi hareketlerinin yoğunlaştığını görüyoruz. Devletçe ekonomik bunalım söz konusu olmadığı halde, işçilerin kendi hakkını alamadığı zaman yoğun greve başvurmaları ülkede bir bunalıma yol açtı. iki ülkedeki askerlerin şikayetlerinin ortak noktasına baktığımız zaman, askerlerin sosyo-ekonomik pozisyonunun bozulması askerler arasında huzursuzluk yarattığını görüyoruz. Bu durumda, askerlerin sosyo-ekonomik durumlarını, hak ve çıkarlarını korumak için siyasete müdahale isteklerinin arttığını görüyoruz. Türkiye'deki askerlerin siyasete müdahaleleriyle, G. Kore' dekileri birbirinden ayıran bir başka özellik ise, darbeden sonra meydana gelmektedir. Türkiye'de askerler demokrasiyi, laikliği, ekonomiyi düzeltmek için müdahale etmişlerdir, bu durumları kısmen veya tamamen düzelttikten sonra askerler yönetimi sivillere devretmişlerdir. G. Kore'de ise askerler toplumsal ve ekonomik bunalımı çözmek için yönetime müdahale etmişlerdir. Ama sorunlar çözüldüğü halde iktidardan çekilme mişlerdir.