Tip ilkokul dersliklerinin gün ışığından etkin yararlanması açısından tasarlanmasına yönelik bir çalışma

Artan ihtiyaçlar karşısında hızlı ve kolay üretim imkanı sağlayan tip proje kavramı çağın ihtiyaçlarına cevap vermekten uzak, standart projeler üretilmesine sebep olmaktadır. Gelecek kuşakların yetiştirildiği sosyal mekanlar olan eğitim yapılarında öğrenmeye teşvik edici, hoş mekanların yaratılması sadece estetik değil aynı zamanda fiziksel koşulların sağlanması açısından teknik yaklaşım gerektirmektedir. Eğitim-öğretim faaliyetlerinin gerçekleştiği ilkokul yapılarında tip projelerebaşvurulması, öğrencilerin beklenti ve ihtiyaçlarını karşılamaktan uzak mekanlarınyaratılmasına sebep olmaktadır. Gün boyu kullanılan dersliklerde öğrencilerin okuma ve yazma gibi aktiviteleri zorlanmadan gerçekleştirebilmesi doğru aydınlatma stratejisinin izlenmesi ile mümkündür. Dersliklerde gün ışığından optimum şekilde yararlanılmasıgörsel konfor, sağlık koşulları ve enerji tasarrufunun sağlanması nedeni ile önemlidir. Bu çalışmanın amacı tip ilkokul dersliklerinin gün ışığından etkin yararlanmasıaçısından tasarlanmasına ilişkin tasarım alternatifleri geliştirerek, kullanıcıların görselaktiviteleri zorlanmadan yerine getirebilmeleri için uygun çözümlerin belirlenmesidir. Bu çalışma kapsamında ilkokul dersliklerinin gün ışığından etkin yararlanılmasına yönelik tasarım kriterleri ve gün ışığının mekan içerisine alınmasında yararlanılan yöntemler incelenmiş, tip ilkokul dersliği tasarlanarak tip okul projelerinde gün ışığından etkin yararlanılmasına yönelik tasarım alternatifleri geliştirilmiştir. Çalışma sonucunda bu alternatifler gün ışığı performansı açısından karşılaştırma yapılarak en uygun çözümler belirlenmiştir. Çalışma 6 bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde çalışmanın amacı, hedefi, kapsamı ve yöntemi hakkında bilgi verilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde eğitim ve okul kavramlarının önemi belirtilmiş, ilköğretimkavramı tarihsel süreci içinde incelenmiştir. Bu bölümde ülkemizde sıkça başvurulan tip okul kavramı açıklanmıştır. Eğitim yapılarında tip projelere başvurulmasının yarattığı problemler ana hatları ile ortaya konmuş ve Türkiye'de tip okul kavramının tarihçesiözetlenmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde aydınlatma ve görsel konfor kavramları ele alınmıştır. Bu bölümde görsel konfor koşullarının sağlanması için gerekli parametreler tanımlanmış ve bu parametreler için EN 12464- 1 standardında istenen değerler ilgili tablolarda verilmiştir. Çalışmanın dördüncü bölümünde eğitim yapılarının gün ışığından etkin yararlanmasını etkileyen tasarım parametreleri incelenmiş, bu yapılarda gün ışığının hacim içerisinealınmasında yararlanılan yöntemler açıklanmış ve örneklendirilmiştir. Çalışmanın beşinci bölümünde Milli Eğitim Bakanlığı tarafından hazırlanan kılavuzdoğrultusunda tip ilkokul dersliği tasarlanmış ve bu dersliğin doğal aydınlatma performansı uluslararası standartlarda belirtilen kriterler doğrultusunda incelenmiştir. Tasarlanan dersliğin gün ışığından etkin yararlanılmasına yönelik tasarım alternatiflerisunulmuş ve geliştirilen alternatifler standartlar doğrultusunda değerlendirilerek uygun çözümler belirlenmiştir. Çalışmanın altıncı bölümünde çalışmanın sonucu, çalışmanın önemi ve ileride yapılacak çalışmalarda incelenebilecek konular hakkında bilgi verilmiştir.