turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Çin Halk Cumhuriyeti ekonomisinin sosyal piyasa ekonomisine geçişinin nedenleri ve sonuçları

bu araştırma, 1992 yılında Sosyal Piyasa Ekonomisine geçen Çin Ekonomisindeki değişimleri içermektedir. Bu araştırmada, Çin ekonomisi'nin 1992'den günümüze kadarki yapısı ekonomik yöntemler açısından çözümlenmiş ve değerlendirilmiştir. bu araştırmada ana amaç, Çin'nin 1992 yılından beri uyguladığı ekonomi yönteminin, ekonomisini hangi yönde etkilediğini ortaya koymaktır. Ayrıca geçmişşten günümüze uygulanan ekonomi yöntemlerinin içerisinde hangisinin insanlığa ve çevreye daha duyarlı olduğu incelenmiş ve sunulmuştur. Başta Çin olmak üzere, bu süreçte bütün ülkelerin yaptıkları ve yapması gerekenler üzerine değerlendirilmeler de bulunulmuştur. Kısacası bu araştırma, yüzyılımızın süper gücü olma yolunda ilerleyen Çin'in bunu nasıl başardığına yönelik çözümlemeleri ve değerlemelerini içermektedir.
Türkiye'de kamu özel işbirliği yatırımlarının ekonomik büyümeye etkileri (1986-2018)

Kamu özel işbirliği modelinin ilk örnekleri Roma dönemine kadar uzansa da İngiltere'de gerçekleşen uygulamalarının ardından dünya genelinde yaygınlaşmıştır. Kamu özel işbirliğinin en önemli özelliklerinden birisi de, kamu hizmetlerinde yaşanan finansman sorununa çözüm sunmasıdır. Bu tezin amacı, kamu özel işbirliği projeleri ile ekonomik büyüme arasında doğru yönlü bir ilişkinin mevcut olup olmadığını, var ise büyümeyi ne derece etkilediğini tespit etmektir. Bu bağlamda, kamu özel işbirliği modelinin ülkemizde uygulanmaya başlandığı 1986 yılından 2018 yılına kadar geçen süre içerisinde yapılan yatırımlar ele alınmıştır. Bu doğrultuda, değişkenler arasındaki ilişkiyi tespit edebilmek için söz konusu yatırımların ekonomik büyüme ile ilişkisi GSYH oranlarındaki değişiklikler ile karşılaştırmaya tabi tutulmuştur. Karşılaştırma sonucunda kriz dönemleri ve takip eden yıllarda bu yatırımların düştüğü ve yatırımların yüksek olduğu yıllarda ekonomik büyümede pozitif bir büyüme gerçekleştiği görülmüştür. Kamu özel işbirliği yatırımları ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki literatürde sıklıkla tartışılan bir konu değildir. Literatürde kamu özel işbirliğinin tanımı ve uygulanabilirliği ile ilgili çalışmalar mevcut olmakla birlikte, kamu özel işbirliği yatırımlarının ekonomik büyümeye yapmış olduğu etkilere yönelik çalışmalar ülkemizde yeterli düzeyde değildir. Dolayısıyla çalışmanın bu yönüyle literatüre katkı sunması beklenmektedir.
Financial institutions, financial fragility and crises

ÖZET Bu tezde fmansal liberalizasyon, fmansal kırılganlık ve fmansal krizler arasındaki ilişki incelenmiştir. Finansal liberalizasyonun Türkiye ekonomisinde yaşanan finansal kırılıganlık üzerindeki etkisi araştirilmistir. Özellikle üc piyasa üstünde durulmuştur: bankacılık sistemi, menkul kıymetler borsasi ve döviz piyasaları. Bu ilişki tesbit edildikten sonra yaşanan kırılganlık ve fmansal kriz olasılığı arasindaki ilişkiye bakilmiştir. Veri olarak 1970- 2002 yılları için önemli makroekonomik indikatörler kullanilmistir. Türkiye dünyadaki gelişmekte olan ülkeler arasmdadir ve 1980 sonrasinda hızlı bir liberalizasyon sürecine girmiştir. Ancak, son 15 yılda yaşanan ciddi fmansal krizler fmansal liberalizasyonun sonuçlarını mercek altına almistir. Yaşanan rejim değişikliği kullanılan kukla değişkenlerle analiz edilmiştir. Taban dönem 1970- 1980 dönemi olarak belirlenmiş, ilk kukla değişkeni 1980- 1988 yılları için kısmi liberalizasyonu temsil etmektedir. İkinci kukla değişkeni 1989- 2002 yılları için tam liberalizasyon dönemi için kullanılmıştır. Sonuçlar her iki liberalizasyon döneminde de büyümenin taban yıllarina göre negatif etkilendiği yönündedir. Bunun yanı sıra tamamen libarelleşmiş dönemde Türkiye ekonomisinde kriz yaşanma olasılığı artmıştır. Bu sonuçlardan yola çıkarak varılabilecek sonuç Türkiye ve Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeler liberalizasyon sürecine hizli ve hazirliksiz girmemelidirler. Geçiş süreci daha dengeli olmalidir. Ancak böylelikle sermaye hareketlerinin yarattigi kirilganlikla baş edilebilir. 52
Do inflation targeting regimes reduce inflation uncertainty? Evidence from five industrialized and five emerging countries

Bu tezde, zaman içinde değişen parametre modeli ve GARCH çerçevesinde, beş sanayileşmiş ve beş gelişen ülke ekonomisinin, enflasyon hedeflemesi rejimine geçtikten sonra, enflasyon beklentilerinde ve çeşitli enflasyon belirsizliklerinde yapısall bir değişim yaşanıp yaşanmadığı incelenmiştir. Birçok ülke, enflasyon hedeflemesi rejiminin getirdiği parasal disiplinin yardımıyla fiyat seviyesini sabitlemeye çalışmıştır. Enflasyon hedeflemesi rejiminin enflasyon dinamiklerinden doğan belirsizlikleri azalttığı düşünülmektedir. Bu sunulan yöntem iki çeşit enflasyon belirsizliğini ayrıştırmakta ve enflasyon hedeflemesinin bu belirsizlikleri azalttığını iddia etmektedir. Bu iddiayı araştırmak üzere iki çeşit test uygulanmıştır. Parametrik olmayan test yardımı ile beklenen enflasyonun ve enflasyon belirsizliklerinin varyansında ve ortalamasında olan değişimler; parametrik test yardımı ile de bu serilerin ortalama değerleri ve eğilimlerinde yapısall bir kırılma olup olmadığı araştırılmıştır. Parametrik ve parametrik olmayan testlerin sonuçlanna gore, enflasyon hedeflemesinin beklenen enflasyonu düşürdüğü kesin olarak söylenmesine rağmen, enflasyon belirsizliğini düşürdüğüne ilişkin yeterli kanıt bulunamamıştır.
Political economy of oil production in Iraq during 2006-2016

Bu çalışmanın temel amacı, 2006- 2016 yılları arasında Irak'taki petrol üretiminin ekonomi politiğini incelemektir. Irak'ta petrol üretiminin artması konusundaki zorluklar geniş ölçüde devam ederken, Irak'ın son on yılda önemli bir ilerleme kaydettiği görülmektedir. Bununla birlikte, 2018 seçimlerinin ardından Irak ve KBY'deki yeni hükümet ve liderlik için çözülmesi gereken gereken güçlükler hala ortadadır. Çalışmada, Irak'ın petrol üretim eğrisinin son yıllarda, daha önce tahmin edilen seviyelerde olmamasına karşın ve daha olumlu tahminlerle rağmen önemini korumaktadır. Irak, dünyanın dördüncü büyük petrol ihracatçısı konumundadır. Irak, ayrıca OPEC organizasyonundaki ikinci büyük üretici olarak, 2015 yılında ilk kez 4,1 milyon bpd'nin üzerinde üretim gerçekleştirmiştir. Bu dönemde üretilen miktarın yaklaşık %3,5 milyonunu Güney Irak'ta Bağdat'ta merkezi hükümet tarafından üretilmiştir. Tüm zorluklara karşın, uygun bir şekilde yönetildiği takdirde petrol ve doğal gaz üretimi artmaya devam edebilir, bu durum Irak'ın ekonomik kalkınması ve gelir elde etmesi için önemli fırsatlar yaratacaktır. Irak'ta hükümetler uzun vadeli ekonomik kalkınma hedeflerine ulaşmak için petrolle ilgili projelere de yatırım yapmalıdır.
Tekirdağ ilinde faaliyette bulunan çeşitli gıda sanayi işletmelerinin ekonomik yapıları ve karşılaştırmalı finansal analizleri

Girişimciler tarafından kurulan tüm ticari işletmelerin temel amacı kar elde etmektir. Kazanç elde edildiği sürece firmalar hayatlarını ve faaliyetlerini sürdürebilmektedirler. İşletmelerin ilk kurulma aşamasından, gelişip, olgunlaşmaya kadarki tüm hayat evrelerinde en önemli sorunlarından biri finansman kaynağı yaratma olabilmektedir. işletmeler bu finansman sıkıntılarını ya kendi öz kaynaklarıyla veya faaliyetlerinden yarattıkları kaynaklarla gidermeye çalışmaktadırlar. Fakat, aynı sektörde birden fazla firma olması, rekabet koşullarını ve ekonomik şartları ağırlaştırmakta ve firmaların faaliyetlerinden sağladıkları bu kaynakların yetersiz kalmasına neden olabilmektedir.. Bu yüzden firmalar farklı kaynak arayışları içerisine girmek zorunda kalabilmektedirler. Ülkemizde özellikle kredi veren kurumlardan alınan krediler bu yabancı kaynakların başında gelmektedir. Firmalar kredi verenlerden özellikle bankalardan nakit veya diğer ihtiyaçları için kredi kullanmaktadırlar. Burada önemli olan kredi başvurusunda bulunanların kredi kurumlarınca değerlendirilen kredibiliteleridir. Kredi kurumları da kendilerini garanti altına almak kredileri verecekleri firmaları tanımak, geri ödeme alıp alamayacaklarını tespit etmek isterler. Bunun için de firmaları tanıtan bazı bilgiler gerekmektedir, bunlar; mali bilgilerden firma ortaklık durumuna kadar tüm bilgileri içermektedir. Mali anlamda bilgi sahibi olabilmenin tek yolu ise, temel mali tablolar olarak adlandırılan bilanço ve gelir tablosu bilgileridir. Burada araştırmanın amacını oluşturan, bu mali tabloların analizleri, analizlerin yorumlanması ve yorumlara göre finansal durum hakkında kararlar verilmesi konuları gündeme gelmektedir. Araştırmanın konusunu oluşturan mali tablolar un, yem ve yağ sektöründe faaliyet gösteren üç gıda firmasından seçilmiştir. Bu üç gıda firması ile ilgili olarak, ekonomik faaliyet sonuçları ve muhasebe süreçleri sonucunda oluşturulan temel mali tabloları verilmiştir. Temel mali tablolar olan bilanço ve gelir tablolarının finansal analizleri yapılmış ve firmaların ileride yaşayabileceği sıkıntılar belirlenerek ve çözüm önerilerinin sunulmuştur.
Alo kapitalizm: Turkish telecommunications policy in the context of an outward-oriented development strategy

Bu tez, 1980 sonrası dönemde, dışa dönük kalkınma stratejisi bağlamında, Türkiye'de telekomünikasyon sektörü üzerine ekonomi-politik bir analiz sunar. Tez, orta-gelirli çevre ülkelerde uluslararası finansal krizler ve dalgalanmalar bağlamında politika oluşumunu daha iyi kavramak ve sermaye hareketlerinin aktüel biçimlenişini aydınlatmak maksadıyla, telekomünikasyon politikaları akademik literatürünün bulgularıyla küresel kapitalizme ilişkin yapısall bir analizi kaynaştırır. Tez, 1980 sonrası Türkiye telekomünikasyon politikalarını iki dönem halinde ele almayı önerir. Birinci dönem 1980- 1994 arasında kamu telekomünikasyon atılımının gerçekleştirildiği, karar vericilerin sektörün kullanım değerine öncelik verdiği bir dönemdir. İkinci dönem, 1994 sonrasında, azami gelir amacına odaklanmış özelleştirme politikalarının hayata geçirildiği, karar vericilerin sektörün değişim değerini ön plana çıkardıkları bir dönemdir. Tez, örnek olay incelemesi olarak, 1994 senesinde özel sermayenin mobil telefon alanına sokulmasını, yabancı sermayenin 2000 senesinde yeni bir mobil operatör ve 2005 senesinde Türk Telekom özelleştirmesi üzerinden sektöre girmesini inceler. Tezin odak noktası, merkez ekonomilerden çevre ekonomilere yönelen sermaye hareketlerinin politik olarak dolayımlanması, merkez hükümetlerin lobiciliği ve anlaşmazlık çözümünde yürütme organının öne çıkması üzerindedir.
Türkiye'de e-ticaretin hukuksal boyutunun yenilikçilik bağlamında analizi

Türkiye'de e-ticaret alışveriş hacmini arttırmak, e-ticaret uygulamalarının sağlamış olduğu operasyonel verimlilik ile etkin müşteri memnuniyeti sağlanarak toplumsal refahın ve hayat kalitesinin artması için daha birçok yeniliğe ihtiyaç vardır. Bu değişimlerden en önemlisi, hukuki ve yasal düzenlemeler başta olmak üzere e-ticaret sektörünün dinamik hale gelmesini sağlayacak, müşteri sadakatini ve iş potansiyelini arttıracak stratejilerin devreye girmesidir. Bu çalışmanın amacı, son yıllarda önemli hukuki gelişmeler kaydeden e-ticaret için önemli alıcı profili oluşturan, genç nüfus temsilcisi üniversite öğrencilerinin, e-müşteri potansiyeli içinde algı ve tutumlarının bir ölçek yardımıyla belirlenmesi ve bazı demografik özellikler açısından değerlendirilmesidir. Buradan hareketle, İstanbul Üniversitesi'nde farklı bölümlerde okuyan 403 öğrenciye yönelik yapılan analizlerde, güven, fayda, müşteri ilişkileri ve risk açısından katılımcıların olumlu bakış açısına sahip olmadıkları, cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim düzeyi ve internete girme sıklığı için alt boyutlara istatistik anlamlı farklı cevaplar verdikleri belirlenmiştir. Ayrıca, online alışveriş için; güven, müşteri ilişkileri ve fayda boyutlarının olumlu yöne gittikçe risk faktörünün düştüğü ve tutumların alışveriş yönüyle değiştiği belirlenmiştir.
Türkiye'de iç göçün etkileri üzerine üç deneme

İnsanlık tarihi kadar eskiye dayanan göç kavramı, insanların çeşitli nedenlerle yer değiştirme isteği sonucu ortaya çıkmıştır. Sebep ve sonuçlarıyla insanların hayatlarını etkileyen göç, kavram olarak giderek farklı nitelikleri barındırmış ve incelenmesi gereken önemli bir alan olmuştur. Ülkemizde hem iç hem de dış göçün etkileri oldukça yoğun bir şekilde hissedilmektedir. Ancak iç göç sürecinin daha aktif nitelikli olması nedeniyle bu çalışma Türkiye'deki iç göçe ilişkin olarak planlanmıştır. Nüfusun yer değiştirmesinin ülkenin bütününü birçok yönden etkilediği düşünüldüğünde bu sürecin nelere, nasıl etki ettiği önemli bir konu haline gelmektedir. Bu çalışmada yurt dışı literatürde kısıtlı sayıda çalışmada yer alan, yurt içi literatürde ise çok daha az çalışılan üç başlık üzerine odaklanılmaktadır. Böylece göç yönetim sürecinde dikkat edilmesi gereken farklı noktaların belirlenmesi hedeflenmiş, doktora tezinin bu noktaları öne çıkararak katkı yaratması amaçlanmıştır. Bu odak noktaları iç göçün sektörel ücretler üzerine, yaşam standartlarına ve tüketici fiyatlarına etkisi olarak belirlenmiştir. Çalışmada etkiler panel ekonometrik modellerle tahmin edilmiştir. Bağımlı değişkenler anılan odak noktaları ile belirlenirken, bağımsız değişkenler göçmenlerin cinsiyete göre eğitim düzeyleri, yerel nüfusun cinsiyete göre okullaşma oranları ve reel kişi başına gayri safi yurtiçi hasıla olarak ele alınmıştır. Bu değişkenler işgücü piyasasında arz ve talep tarafını temsilen kullanılmaktadır. Üç ampirik bölümden oluşan çalışmada, bağımlı değişkenlerden birisi olan hayat standartları 15 ayrı göstergenin bileşiminden oluşan bir endeks olurken, diğer bağımlı değişken tüketici fiyat endeksidir. Son bağımlı değişken ise imalat, hammadde, inşaat ve hizmetler sektörlerinde ayrı ayrı belirlenmiş reel ücret seviyesidir. Yapılan analizler neticesinde çeşitli eğitim seviyelerinde ele alınan göçmenler, okullaşma oranları ve reel gayri safi yurtiçi hasıla bağımlı değişkenleri etkilemiştir. Ancak göçmenlerin eğitim düzeylerinin sektörel ücretler üzerinde etkisinin oldukça düşük seviyede olduğu, hayat standartları ve enflasyon üzerinde etkilerinin görece yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu durum ekonomideki işsizlikle ilişkilendirilmiştir.
Kurumsal yönetimde meydana gelen gelişmelerin firma performansına etkisi, Bist 100 üzerinde uygulama

Küreselleşen dünyada 1990'lı yıllardan itibaren de farklı yönleriyle düzenlenen tartışılan ve araştırılan bir konu haline gelen kurumsal yönetim ilkeleri gün geçtikçe giderek önemini artırmıştır. İlk olarak OECD 1999 yılında yayınladığı kurumsal yönetim ilkelerini 2004 yılında tekrar düzenlemiştir. Türkiye'de SPK, bu ilkeler ışığında 2003 yılında kurumsal yönetim ilkelerini yayınlamıştır ve 2005 yılında bu ilkeler revize edilmiştir. Özellikle 2012 yılında yeni Türk Ticaret Kanunu'nun ve Sermaye Piyasası Kanunu'nun yürürlüğe girmesiyle ciddi değişimler yaşanmıştır. Son yıllarda birçok şirket de de yaygın olarak görülmeye başlanmış ve Şirketler ortakları bilgilendirmek adına bağımsız denetim kuruluşları ile kurumsal yönetim ilkelerini uyum derecelendirmesi yapmaya başlamış ve bu raporları halka açıklamaya başlamışlardır. Kurumsal yönetim uygulamalarının geliştirilmesindeki en önemli amaç, yatırımcıların güvenini kazanarak sermaye kazanımını artırmaktır. Bu çalışmamızda BİST kurumsal yönetim endeksinde yer alan şirketlerin kurumsal yönetim uygulamalarının firma performanslarına ne gibi etkilerinin olduğunu araştırmayı amaçlamaktadır. Bu amaçla 2015- 2018 yılları arasında Borsa İstanbul'da yer alan şirketler incelenmiştir.
Gelir dağılımı problemi açısından Türkiye'deki kişisel ve faktörel gelir dağılımının değerlendirilmesi

Toplumlarda gerek sosyal barış ve adaleti sağlamak, gerekse ulusal refah seviyesini optimum seviyeye ulaştırmak için, gelir dağılımı konusu tarihsel süreç içinde önemim korumuştur. Yirminci yüzyılın ortalarından itibaren devletin, vatandaşlarına yanlızca bireysel özgürlüklerini sağlayan bir konumda olmayacağı, artık devletin bu görevleri yanında, sosyal hukuk devleti olmasının vazgeçilmez bir görevi olarak, kişilerin her türlü sosyal durumlarıyla ilgilenen ve ürettiği politikalarla elde edilen milli gelirin dağılımında eşitsizlikleri ortadan kaldıran, halkına fırsat eşitliği ile asgari bir yaşam düzeyi sağlayabilen bir devlet görünümünde olması gerektiği düşüncesi hakimdir. Dünyada ve Türkiye'de gelir dağılımında dengesizliğin başlıca sebeplerim; servet dağılımı, eğitim ve öğretim, pazar gücünü elde tutma ve istihdam-faiz politikası oluşturmaktadır. Sosyal ve ekonomik politikalarla bu faktörlerin düzenlenmemesi sonucu olarak gelir bölüşümü adil olmamaktadır. Türkiye'de de, dünya genelinde olduğu gibi, gelir dağılımı dengesi tam olarak sağlanamamaktadır. 1963- 1987 yıllan arası, kişisel gelir dağılımı sonuçlan incelendiğinde, dağılımın ne denli bozuk olduğu görülmektedir. Ülkemizde hanehalkı gelir dağılımı diğer ülkelerle karşılaştırıldığında Türkiye'nin Hindistan, Mısır gibi gelişmekte olan ülkelere göre dağılımda daha adaletsiz, Zambia gibi ülkelerden de daha adil olduğu görülmektedir. Gelirin faktörel açıdan dağılımında ise, özellikle son otuz yılda; tarım ve ücretli sınıfın milli gelirden aldığı payın düştüğü, buna karşılık kar, faiz ve kira gelirlerinin arttığı gözlenmektedir. Dolayısıyla ülkemizde, nüfusun hemen hemen yansım oluşturan tarım sektöründeki bireylerin ve ücretli kesimin aleyhine olan bir bölüşüm görülürken; kar, faiz ve kira geliri elde edenlerin de milli gelirden aldıkları pay artmaktadır.
Türkiye'de finansal kiralama ve faaliyet kiralaması: Tarım sektörü örneği

Bu çalışmanın amacı, tarım sektöründe faaliyet gösteren bir kişi ya da firmanın, yeni bir yatırım yapmaya karar verdiğinde satın alma veya kiralama yöntemlerinden hangisinin yatırımcı açısından maliyetinin daha düşük olduğunu değerlendirmektir. Bunun için yatırımcı açısından, satın alma, banka kredisi ile satın alma, finansal kiralama yapma ve faaliyet kiralaması yapılması seçenekleri örnek bir olay üzerinde incelenmiştir. Yatırımcı için avantajlı olan seçeneği belirlemek amacıyla, belirtilen her durum için yatırımcının nakit akış tabloları oluşturulmuş ve net bugünkü değer yöntemi kullanılarak değerlendirme yapılmıştır. Çalışma sonucunda, kiralamanın satın almaya göre daha düşük maliyetli olduğu belirlenmiştir. Kiralama yöntemleri açısından bir karşılaştırma yapıldığında faaliyet kiralamasının finansal kiralamaya göre kiracı açısından daha avantajlı olduğu belirlenmiştir. Matematiksel hesaplar sonucu faaliyet kiralamasının daha avantajlı olduğu belirlenmiş olsa da, yatırımcının tek karar verme mekanizmasının matematiksel hesap olmadığı, diğer değişkenlerin de karar almada önemli rol oynadığı değerlendirilmiştir. Faaliyet kiralamasının ülkemizde uygulanabilirliğinin artması sonucunda tarım sektöründeki yatırımcıların daha düşük maliyetli fon kaynağı bulacağı ve bu durumun başta tarım sektörü olmak üzere tüm sektörlerin gelişmesine katkı sağlayacağı değerlendirilmiştir.
Employee stock ownership plan

1956 yılında Louis Kelso tarafından çalışanların içinde bulundukları kuruluşların hissedarı olmalarını sağlamak için oluşturulmuş bu sistem daha sonraları şirketlerin iflastan kurtarılması, rakip firmalar tarafından satın alma yoluyla sindirilmelerinin engellenmesi, karlı ve verimli şirketlerin oluşturulması, çalışanlara devlet tarafından sunulan sosyal haklar dışında ek emeklilik hakları sunulmasına kadar birçok farklı şekilde kullanılmıştır. Temel olarak çalışanın sisteme yatırdığı paranın karşılığını prim ya da emeklilik sırasında yine sisteme satacağı stoklar şeklinde alabildiği bu sistem yıllar içerisinde Amerika Birleşik Devletleri'nde Kabul görmüş, devlet tarafından desteklenmiş ve çıkan yasalarla çalışanların hakları devlet koruması altına alınmıştır. Bu çalışmada planın tarihçesi, oluşumu, yasalaşması, uygulama alanları, ekonomik durgunluk ve gerileme gibi zorlu durumlardaki performansı, ekonomiye olan getirileri ve uzun vadede bu planı başarıyla uygulayan firmaların karşılaşacağı sorunlar ve bunların muhtemel çözümleri detaylı olarak incelenmiştir. SWOT analizi yardımıyla güçlü ve güçsüz yanları, oluşabilecek fırsatları ve tehditleri değerlendirilmiş, potansiyel çözüm önerileri sunulmuştur.
A System dynamics approach for technology improvement policy analysis: The case of Turkey

oz TEKNOLOJİ GELİŞİMİ POLİTİKASI ANALİZİ İÇİN SİSTEM DİNAMİĞİ YAKLAŞIMI: TÜRKİYE UYARLAMASI Durgun, M. Serdar Yüksek Lisans, Bilim ve Teknoloji Politikası Çalışmaları Bölümü Tez Yöneticisi: Doç. Dr. Erol Sayın Aralık 2001, 84 Sayfa Bugüne kadar klasik iktisatçılarca ayrı bir faktör olarak kabul edilmese de Teknoloji ekonomik ve sosyal gelişimin ve evrensel boyutta rekabetin en önemli faktörlerinden biridir. Teknolojinin ulusal büyümede çok önemli bir rol oynadığı yaygın olarak kabul edilmektedir. Teknoloji çok sayıda sadece sayısal analiz araçlarla analiz edilmesi yeterli olmayan interaktif ve karşıt değişken ve parametrelere sahiptir. Karmaşık Sistem Dinamiği Analizi bu komplike konunun ele alınmasında kullanılabilecek en uygun analiz aracıdır. Bu tez çalışması, Türkiye'de teknoloji gelişimi ile ilgili politika analizi konusunda bir sistem dinamiği modelinin oluşturulması ve bazı teknoloji gelişimi politikalarının karşılaştırılması amacıyla yapılmıştır. Bu tez kapsamında, teknoloji gelişimini etkileyen elemanlar niceliksel / niteliksel methodlarla belirlendi ve analiz edildi, bu elemanlar arasındaki anahtar ilişkiler belirlenerek, etki ve sistem diyagramları çizildi ve bazı teknoloji geliştirme politikalarının karşılaştırılması için senaryo analizleri yapıldı.
Türkiye ekonomisinin küreselleşme süreci ve seçilmiş ülke grupları ile karşılaştırmalı analiz

Küreselleşme süreci Dünya ekonomisini özellikle son 30 yılda son derece etkilemiştir. Bu süreç içinde ülkeler kendilerine yer edinmeye çalışırken bazı ülkelerde bu sürecin dışında kalmışlardır. Dünya üzerinde özelikle teknolojik gelişmenin artması yeni icat ve buluşların ortaya çıkması, bilgisayar ve iletişim alanında ortaya çıkan gelişmelerle özellikle finansal sermayenin tüm dünya üzerinde çok hızlı hareket edebileceği bir ortam oluşturmuştur. Finansal sermayenin küreselleşmesi yanında üretimin küreselleşmesi de çok uluslu şirketler vasıtasıyla sağlanmıştır. Bu süreç içinde bir kısım az gelişmiş ülke kendilerine ekonomik fayda milli gelirlerinde ve kişi başına düşen gelirlerinde artışlar olmuştur. Ancak bunu yaparken bazı koşullan da yerine getirmişlerdir. Eğitime önem verilmiş, teknoloji ve AR-GE faaliyetleri desteklenmiş dışa açık bir ekonomik yapı sağlanmıştır. Özellikle bu süreç içinde Türkiye'nin geldiği ve gelmek istediği yer asıl konumuzu oluşturmaktadır. Türkiye bu döneme kadar eide ettiği verilerle küreselleşme sürecinde ekonomik gelişimini diğer birkaç gelişmekte olan ülke kadar sağlayamamıştır. Çünkü diğer ülkelerin uyguladıkları politikaları tam olarak Türk ekonomisinde uygulama imkanı olmamıştır. Son 30 yılını yüksek enflasyon içinde sınırlı büyüme ile geçirmiştir. Bu tezde dünyadaki küreselleşme süreci başlangıcı ve gelişimi incelenirken Türkiye'nin ekonomik gelişimi cumhuriyet döneminden itibaren verilmiş ve son 20 yıl içinde üç grup gelişmekte olan ülke ile karşılaştırması yapılmıştır. Son bölümde de Türkiye'nin küreselleşme sürecinde ulaşmak istediği ekonomik seviyenin hangi politikalarla sağlanabileceğine yer verilmiştir.