turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Osmanlı Devleti'nde 19. yüzyılın ikinci yarısında evliliğe tahdit tedbirleri: İranlılarla evlilik yasağı

Osmanlı Devleti 19. yüzyıl başından itibaren, vatandaşlık politikası çerçevesinde bir takım evlilik tahditlerini uygulanmıştır. Bu sınırlamalardan biri de 1874 tarihli İranlılarla evliliği yasaklayan nizamnameydi. Söz konusu düzenleme; İranlılarla evliliği yasaklamanın yanında yasağa rağmen nikah kıyanları mesul tutmakta, İranlılarla evlenen kadınları ve onların çocuklarını Osmanlı vatandaşı olarak kabul etmekteydi. Ayrıca bu evlilikten doğan çocuklara askerlik mükellefiyeti getirmekteydi. Bu çalışma, yasağı ortaya çıkaran şartları ve yasağın kapsamını tespit ile uygulama sürecinin aydınlatılmasını amaçlamaktadır. Çalışmamızda, yasak düzenlemesinin daha önceki ve diğer evlilik tahditleri ile farklılık ve benzerlikleri ortaya konulmuştur. Osmanlı Devleti'nin Türkiye Cumhuriyeti'ne dönüşümü; yeni bir kimlik tanımı ve milli devlet inşa süreci, bu dönüşümün merkezinde yer alan tabiiyet, askerlik ve evlilik meseleleri üzerinden mütalaa edilmiştir. Çalışmada temel kaynak olarak Osmanlı Arşivi belgeleri kullanılmıştır. 52 yıl yürürlükte kaldıktan sonra milli devlete dönüşümün akabinde, 1926'da kaldırılan İranlılarla evlilik yasağının, Osmanlı arşiv belgeleri aynasındaki yansıması ortaya konulmuştur. Yasağın ana nedeninin Osmanlı Devleti'nin nevi şahsına münhasır olarak inşa ettiği millet sistemindeki bozulma olduğu tespit edilmiştir. Yasağın teşekkül sürecinin nirengi noktasında; modern-merkezi devlet inşası, kaybedilen topraklar sonucu demografik yapıdaki değişim ve zorunlu askerlik düzenlemelerinin bulunduğu sonucuna varılmıştır. Meselenin temel coğrafi eksenin ise Osmanlı ve İran devletleri arasındaki nüfuz mücadelesinin odağında yer alan Irak bölgesi olduğu görülmüştür.
19. yy ortalarında Bayındır kazasının sosyal ve ekonomik yapısı

İzmir iline bağlı Bayındır ilçesinin tarihi 13. yy. a kadar uzanmaktadır. Fatih döneminde Bayındır köy haline gelmiştir. 17. yy. da ise kaza olduğu görülür. Bayındır'a ait incelediğimiz 1844 (1260) yılma ait temettuat defterlerinde Bayındır 10 müslüman mahalleye sahiptir. Bu yerleşim yerlerinde nüfusun yarısı tarımdan geçimini sağlamaktadır. Zeytin, dan, arpa, üzüm. buğday, yonca, incir, ceviz. kestane, keten gibi ürünler yetiştirilmektedir. Tarımla uğraşanların yanında esnaf ve tüccar ile devlet görevlileri toplumun diğer kesimlerini oluşturmaktadır. Hayvancılık çok önemli bir faaliyet değildir. Küçükbaş hayvancılığa öner, i verilmediği dikkatimizi çekmiştir.
Şah İsmail ve Osmanlı ile ilişkileri

Şah İsmail, Safevi Tarikatı'nın yıllar süren çabalarını sonuçlandırarak, Akkoyunlu Devleti'ni bertaraf ettikten sonra, Safevi Devletini kurdu. Şah İsmail Şii mezhebini resmi mezhep ilan ederek yıllardan beri Sünni olan İran halkını bu mezhebi kabul etmeye mecbur bıraktı. Devletin genişleme faaliyetlerinin akabinde İran coğrafyasında bir birlik kurup ve farklı bölgelere seferler düzenleyerek, kendisine başkaldıran emirleri mağlup etti. Kısa zamanda devletinin sınırlarını genişleten Şah İsmail, iki güçlü rakiple karşı karşıya geldi. Bunlar doğuda Özbekler, batıda Osmanlılar idi. Özbekleri bertaraf ettikten sonra, Osmanlı Devleti'ni yıkmak için Anadolu'yu karıştırmayı başladı. Nur Ali Halife ve Şahkulu gibi isyanlarla hedefine vardı. Osmanlı Sultanı II. Bayezid'in olumlu ve yumuşak politikası sebebiyle amacına daha rahat vardı. Bu gelişmeler sırasında, çocukluğundan beri hep yanında olan ve onu himaye eden Kızılbaşlar ona destek verdi. Osmanlı Sultanı Yavuz Sultan Selim tahta geçince, ilk olarak Anadolu'daki Şah İsmail taraftarlarına karşı harekete geçti. Anadolu'daki Şah İsmail taraftarlarını ortadan kaldıran Yavuz Sultan Selim, savaş için İran'a doğru yola çıktı. Yavuz Sultan Selim ve İsmail arasında gerçekleşen Çarlıdan Savaşı'nda Şah İsmail yenildi. Bunun nedeni ordusunun ateşli silahların ordusunda kullanılmamasıydı. Bu yenilgiden sonra eski cesaretini kaybeden Şah İsmail, ılımlı politikalarla devletini ayakta tutmaya devam etti. Şah İsmail 1524'te vefat ettikten sonra Erdebil'de gömüldü.
9 Cumadelula 1332 - 5 Cumadelahıre 1340 (5 Nisan1914 - 2 Şubat 1922) tarihli Şer'iyye Sicili Defterine göre Erzincan'da sosyo-kültürel hayat

Osmanlı Devleti'nin en önemli yargı organı Şer'i Mahkemelerdir. Devletin muhtelif devirlerdeki hukuki, iktisadi, dini, askeri ve idari müesseseleri hakkında çok değerli bilgiler bu mahkemelerin defterlerinde bulunmaktadır. Bu belgeler din, dil, renk farkı gözetmeksizin bütün teb'a ile ilgili olayları ve bu olayları ilgilendiren mahkeme kararlarını ve idari düzenlemeleri ihtiva etmektedir. Bu siciller aynı zamanda XV. Yüzyılın yarısından başlayarak XX. Yüzyılın ilk çeyreğine kadarki yaklaşık 472 yıllık Türk kültür ve tarihinin temel kaynaklarının başında gelmektedir.20. yüzyılın başında Osmanlı toplumunun içinde bulunduğu sosyal durumuöğrenmeye yönelik bir katkı sağlaması amacıyla yapılan bu çalışmada H. 1332 (M. 1914 )tarihli Erzincan Şer'iyye Sicili incelenmiştir. Çalışmamızın temel kaynağını oluşturan busicil, toplam 107 varak ve 214 sahifeden oluşmaktadır. Bu çalışmamızda ilgili sicilin ilk yarısını (1914-1922) oluşturan 99 sahifenin transkripsiyonu yapılmıştır. Bu bölümde toplam 215 dava tespit edilmiştir. Erzincan'daki sosyo-kültürel hayat açısından değerlendirdiğimiz bu sicil, Osmanlıhayat tarzına yönelik çok önemli bilgiler ihtiva etmektedir. Özellikle veraset, mehir, nafaka, vesayet, vekalet v. b. konuları içermekle birlikte dönemin idari, iktisadi ve dini hayatı hakkında mühim bilgilere kaynaklık etmektedir.
Osmanlı coğrafyasında Farsça öğretimiyle meşgul olan şahsiyetler -XIX. ve XX. yüzyıl-

Farsça, Anadolu Selçukluları zamanında yazışma dili olarak kullanılmış; Osmanlılar zamanında da edebiyat dili olarak her zaman büyük ilgi görmüştür. Başta Osmanlı sultanları ve şehzadeleri olmak üzere dönemin ünlü şair ve yazarları, çeşitli alanlarda Farsça eserler vermişlerdir. Gerek Türk tarihinin gerek klasik Türk edebiyatının bazı önemli kaynakları da Farsça yazılmıştır. Bu çalışmada Osmanlı döneminde XIX. ve XX. Yüzyılda Farsça öğretimiyle meşgul olan şahsiyetlerin hayatları ve eserleri ayrıntılı bir şekilde incelenerek bir araya getirilmesi hedeflenmiştir. Çalışma giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde Osmanlı'daki eğitim kurumlarına değinilerek bu kurumlarda Farsçaya verilen önemden bahsedilmiştir. Birinci bölümde, XIX. yüzyılda Osmanlı'da Farsça öğretimiyle meşgul olan şahsiyetlere değinilmiş; Farsça öğretimine dair verdikleri eserlerden bahsedilmiştir. İkinci bölümde de XX. yüzyılda Osmanlı'da Farsça öğretimiyle meşgul olan şahsiyetlere değinilerek, Farsça öğretimine dair vermiş oldukları eserlerden bahsedilmiştir.
H. 1284 / M. 1867-1868 (35 nolu) Antakya Şer'iyye Sicili

35 No lu Şer iyye Sicili 1867- 1868 (25 Rebi ü l-evvel- 2 Zi l-kade 1284) tarihleri arasında Antakya Kazası mahkemesinde görülen davaları, alınan kararları ve başka makamlardan gönderilen kararları içermektedir. Osmanlıca rik a el yazısı ile tutulan sicil 137 sahifeden oluşmaktadır. Çalışmada 35 No lu Antakya Şer iyye Sicili nin Transkripsiyonu ve Değerlendirmesi yapılmıştır. Ayrıca Osmanlı hukuk anlayışı, Şer iye Sicilleri nin genel özellikleri, bu sicillerin tarih bilimi ile Osmanlı Devleti ve Antakya için taşıdığı öneme değinilmiştir. Şer iyye Sicili nden elde edilen veriler doğrultusunda Antakya nın idari, sosyal, iktisadi ve hukuki yapısı hakkında bilgi verilmeye çalışılmıştır. Transkripsiyon yapılırken belgelerin aslına sadık kalınmış ve yazıldığı dönemdeki telaffuzlarının aynen kullanılmasına özen gösterilmiştir. Elde edilen veriler özetlenmiş ve tablolaştırılmıştır. Bu çalışmada, Antakya hakkında yapılacak araştırmalara katkı sağlanması amaçlanmıştır..
Osmanlı taşra teşkilatında reform (1864-1913)

XVII. Yüzyıldan itibaren dünya güç dengesinin Osmanlı aleyhinde bozulmasıyla birlikte devlet bürokrasisi, kurumlardaki çözülmeyi önlemek için birçok alanda olduğu gibi, taşra idaresinde de reforma gitmiştir. Bu reformun önemli uygulamalarının başında ise Tanzimat gelir. Tanzimat ile başlayan modernleşme süreci 1864 Vilayet Nizamnamesi ile doruğa ulaşmıştır. Bu nizamname ile taşra idaresinde, klasik dönemin eyalet sistemini değiştirilerek, vilayet sistemine geçilmiştir. İlk olarak da Tuna Vilayeti'nde uygulanan nizamname, 1867 tarihinden itibaren tüm ülkede geçerli bir hale getirilmiştir. Reform süreci, 1871'de yeniden gözden geçirilmiş, hazırlanan
II. Meşrutiyet döneminde Ermenilerde devlet toplum ve kimlik tartışmaları (1908-1914)

Çalışma 1908- 1914 yıllarını kapsamaktadır. Çalışmada II. Meşrutiyet Dönemi'nde Ermenilerin devlet yönetimi, toplum ve kimlikle ilgili konularda düşüncelerine yer verilmiştir. Üç bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde II. Meşrutiyet'in ilan edilmesi üzerine Ermenilerin tepkileri, anayasaya bakışları, ideolojik düşünceleri, iktidarla ilişkileri, yönetime katılmaları ve Mebusan Meclisi hakkında düşüncelerine yer verilmiştir. İkinci bölümde toplumu ilgilendiren, işçiler, işçi hakları memurlar, kadın hakları, toplumsal hak ve sorumluluklar, eğitim, askerlik gibi konularda Ermenilerin düşünceleri ele alınmıştır. Üçüncü bölümde Ermenilerin kimlik alanında dil, din, mezhep ve vatandaşlık konularında düşüncelerine yer verilmiştir. Çalışmada incelenen dönemde Ermeniler tarafından çıkarılan bazı yayın organları, Ermeni mebusların mecliste yaptıkları konuşmalar, Ermeni yazarların döneme ait eserleri, Ermeni partilerin tüzükleri, Adana olaylarıyla ilgili raporlar esas alınmış; dönemi inceleyen tetkik eserlerle çalışma desteklenmiştir.
Temettuat Defterlerine göre Babaeski

Bu tez çalışmasında, H. 1260 (M.1844) yılında Edirne Eyaleti, Babaeski Kazası'na bağlı olan Dindoru ve El-Hac Hasan Mahalleleri ile Cehillü, Cengerli, Çiftlikler, Doğanca-i Sağir, Dokuzöyük, Göçoba ve Çergenişin Kıptiyan Taifesi, Graba, İmampazarı, Karahalil, Karamesudlu, Kumrular, Natırlı, Oruçlu, Sarıcaali ve Yeniköy köylerine ait temettüat defterlerinden yararlanılarak, müslüman ve gayrimüslim ahalinin sosyal ve ekonomik yapısı ortaya konmaya çalışılmıştır. İncelenen mahalle ve köylerdeki halk geçimlerini genellikle tarım ve hayvancılıktan sağlamaktadır. Ziraati yapılan ürünlerin başlıcaları: buğday, çavdar, arpa, üzüm, susamdır. Büyükbaş, küçükbaş ve yük hayvanı olarak ise: inek, öküz, koyun, keçi, beygir, katır v. b. yetiştirmekte olup, bazı köylerde ise: arıcılık da yapmaktadırlar. Ayrıca birbirinden farklı, çok sayıda meslek kolu vardır. Çiftçilik, çobanlık, demircilik, terzilik, berberlik, bakkallık ve değirmencilik en başta gelen mesleklerdendir. Son olarak çalışmamızda bütün hane reislerinin tarım, hayvancılık ve meslek gelirleri hesaplanmış, ödemiş oldukları vergi-i mahsusa, aşar, cizye v. b. vergiler tablo ve grafiklerle ifade edilmiştir.
İmparatorluktan ulusal devlete Türkiye'de tarih anlayışı (1908-1937)

Tarih anlayışı, bir ülkenin kültür ve düşünce hayatının önemli konularından birisidir. Türkiye'de tarih anlayışı, 20. yüzyılın başlarından itibaren modern bir gelişim sürecine girmiştir. Bu süreçte, resmi kurum ve kurullar ile düşünce adamlarının önemli işlevleri olmuştur. Ülkemizde modern tarih anlayışının ve tarih yazımının oluşumunda II. Meşrutiyet döneminde dikkate değer gelişmeler olmakla birlikte, modern tarihçiliğin gelişimi ve yerleşmesi açısından temel atılımlar Atatürk Türkiyesi'nde gerçekleşmiştir. Ülkemizde tarih anlayışında değişimler, dönüşümler ve yönelimler ümmetten millete geçiş süreciyle etkileşim içinde incelenmiştir. Tezimizde, Batılı Türkologların eserlerinin Türk tarihçileri üzerindeki etkilerinin yanı sıra Avrupa'da ve Türkiye'de tarihsel düşüncenin gelişim evreleri de incelenerek temel özellikleri açıklanmıştır. Türkiye'de tarih anlayışı, Batıdaki gibi felsefi nitelikli tarih ekolleri çerçevesinde bir gelişim göstermemiştir. Bu nedenle, Türkiye'de tarih anlayışı, çoğunlukla resmi kurum ve kurulların bünyesinde ve düşünce adamlarının çalışmaları çerçevesinde incelenebilir. Ülkemizde tarihçiliğin genel eğilimlerini de bu yaklaşımın yanı sıra modernleşme hareketleriyle ilişkili şekilde belirlemek mümkündür. Bu araştırmada, yukarıda açıklanan yaklaşım çerçevesinde, II. Meşrutiyet, Kurtuluş Savaşı ve Cumhuriyet dönemlerinde tarih yazımıyla ilgilenen Tarih-i Osmani Encümeni ve Türk Tarih Kurumu gibi kurum ve kurulların tarih anlayışı ile Ahmet Refik Altınay, Mehmet Fuat Köprülü gibi tarihçilerin tarih görüşleri genel tarih anlayışı çerçevesinde analiz edilmeye çalışılmıştır. Bunun yanı sıra, tarih yazımı ve tarih anlayışı ile ilişkili olarak, arşiv belgelerinin tasnifi, tanzimi ve yayını gibi konular da incelenmiştir. Bu tezimizde, Türkiye'de tarih anlayışının ders kitaplarına yansıması ve tarih öğretimi üzerindeki etkileri de irdelenmiştir. VI
214 nolu Urfa Şer'iyye sicilinin (H.1287-h.1288/ m.1870-1871) 1-163. sayfaları arası transkripsiyon ve değerlendirilmesi

Bu çalışmada 214 Numaralı Urfa Şer'iyye Sicili'nin bazı sayfaları ele alınarak M.1870- 1871 tarihleri arasında Urfa şehrinin sosyal, ekonomik ve kültürel hayatının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu çalışma, Müslim ve Gayri-Müslimlerin on mahallede komşu olduklarını, ticari ortaklık kurduklarını, birbirlerinden alışveriş yaptıklarını, hoşgörülü bir ortamda beraber yaşadıklarını göstermiştir. Ekonomik hayatın tarım ve hayvancılığa dayandığı, insanların hizmet sektöründe yoğunlaştığı, ticaret ile uğraşanların ise daha çok hayvansal ve tarımsal ürünleri alıp sattıkları tespit edilmiştir. O dönemdeki meydan, sokak, mahalle, cami ve medrese adlarının bir kısmının günümüze kadar geldiği, bir kısmının ise yok olduğu ya da zamanla isimlerinin değiştiği belirlenmiştir. Gündelik hayatta kullanılan eşyaların çoğunun bakır, tahta ve hayvansal ürünlerden imal edildiği görülmüştür.
112 Numaralı Foça Şer'iyye Sicili transkiripsiyonu ve değerlendirilmesi

Bu çalışmamızda H.1317- 1324 / M. 1899- 1906 yıllarına ait 112 numaralı Foça Şer'iyye Sicili incelenmiştir. Şer'iyye sicillerinin, şehir tarihi araştırmalarında önemli bir yere sahip olmasından dolayı, çalışmış olduğumuz Foça Şer'iyye Sicili transkripsiyona tabi tutularak günümüz Türkçesine çevrilmiş, bir plan dahilinde değerlendirilmiştir. Defterden günümüz İzmir iline bağlı Foça ilçesinin idari ve fiziki yapısı ile ilgili olarak belirtilen yıllara ait, merkeze bağlı kazalar ve kazalara bağlı mahalle isimleri ve dağılımını tespit etmek mümkün olmuştur. Bunun yanı sıra incelediğimiz dava kayıtlarından sosyal hayatla ilgili olarak; Türk, Musevi ve Rumlara ait şahıs isimleri, Foça ilçesine bağlı nahiyeler, karyeler ve bulunduğu mahallelere ait bilgilere de okunabildiği ölçüde ulaşılmıştır. Defter kaydının tutulduğu dönemde; Osmanlı Devleti siyasi ve ekonomik yönden sıkıntılı bir dönem içerisindedir. Belgelerin büyük kısmında siyasi sıkıntıdan kaynaklanan me'inur atamalarındaki usulsüzlük, işinin ehl-i olmayan katiplerin vazifeye getirilmesinden kaynaklanan sorunlar defterde göze çarpmaktadır. Bu durum defterde birden fazla katibin yazısının bulunmasından ve tutulan kayıtların özensiz bir yazı ile yazılmasından anlaşılmaktadır. Bu sebeple çalışmamız XX yüzyılın başlarında Foça ilçesinin siyasi ve etnik durumuna ışık tutması açısından önem taşımaktadır.
Osmanlı arşiv vesikalarına göre Trablusgarp Harbi

İtalya, 1871'de birliğini tamamladıktan sonra büyük güçlere göre geç kaldığı sömürgecilik yarışına katılmış ve Tunus'a karşı harekete geçmişştir. Ancak Cezayir'in ardından Tunus'a yönelen Fransa, İtalya'nın bu amacına karşı çıkmıştır. Bunun üzerine İtalya, yaptığı Üçlü İttifak ve bir dizi gizli anlaşmadan sonra büyük güçlerin de desteğini sağlamıştır. Ardından Osmanlı Devleti'nin Kuzey Afrika'daki son toprağı olan Trablusgarp ve Bingazi'ye yöneldi. İtalya'nın kolonyal bir güç olma çabasının temel sebebi milli bilinci güçlendirmek ve birliğinin manevi gücünü desteklemekti. Trablusgarp'taki başarı her iki devlet için de statükoyu korumak demektir. 28 Eylül 1911'de 24 saatlik ultimatomun ardından Trablusgarp'a saldıran İtalya, gönüllü Türk subaylarının bölgedeki Arap kabileleri örgütlemesiyle büyük bir direnişle karşılaşmıştır. Kısa sürede oluşturulan bu kuvvet sayesinde Trablusgarp uzun süre savunulmuştur. İtalya bu direniş karşısında dünya kamuoyu nezdinde itibarını kaybetmiş ve Osmanlı Devleti'ni barışa zorlamak için Beyrut'u bombalamış, Boğazlara saldırmış ve On İki Ada'yı işgal etmiştir. Trablusgarp Savaşı, Balkanlarda yaşayan milletlerin bağımsızlıklarını kazanmaları için de bu milletleri cesaretlendirmiştir. Balkan Savaşı'nın başlaması üzerine Trablusgarp ve On İki Ada İtalyanlara bırakılmak zorunda kalınmıştır. Bu savaş Osmanlı İmparatorluğu'nun çöküşü ve yerine Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin kurulmasına uzanan sürecin başlangıcı olmuştur.
27 numaralı Kütahya şer'iye sicilinin transkripsiyonu ve edisyon kritiği

Seriye Sicilleri Osmanlı tarihinin aydınlatılmasında çok önemli yere sahip birinci elden kaynaklardan biridir. Bu sicillerin incelenmesi sonucunda, bunların kaleme alındığı dönemin hukuki, iktisadi, sosyal, siyasi ve askeri yapısı hakkında geniş bir bilgi düzeyine erişmek mümkündür. Aynı zamanda bu belgeler şehir tarihlerinin aydınlatılmasında yerel tarih araştırmacılarına zengin bir malzeme yığını sunmaktadır. 27 numaralı Kütahya Seriye Sicili ağırlıklı olarak H. 1266- 1267 yıllarında kaleme alınmıştır. Ancak defterde H.1265 ve 1268 yıllarına ait belgeler de mevcuttur. Söz konusu defterin kaleme alındığı bu hicri yıllar M. 1848, 1849, 1850 ve 1851 yıllarına tekabül etmektedir. Bu defter Kütahya kadıları tarafından devam ettirilen Türk-İslam hukuk geleneğinin bir ürünüdür. Her türlü hukuki muamelenin kaydedilmesi sonucu ortaya çıkmıştır. Yapılan bu çalışma ile Kütahya'nın sosyal ve iktisadi tarihi ile şehirdeki yer ve şahıs isimleri hakkında ayrıntılı bilgilere ulaşmak mümkündür. Bu belgelerin incelenmesi sonucu toplumun genel yapısı gelenekleri müslüman ve gayrimüslimlerin birbirleriyle ilişkileri, aile kurumu, miras taksimi, adalet ve eşitlik anlayışı, vesayet ve nafaka kavramları, toplumun mali durumu ile sosyal devlet anlayışının türlü yansımaları hakkında bir kanaate ulaşma imkanı mevcuttur. Bu çalışmayla Kütahya ve Osmanlı tarihi araştırmalarına katkıda bulunulması amaçlanmaktadır.
Sırbistan'ın bağımsızlığını kazanması (1830-1878)

Balkan Yarımadası'nın ortasında yer alan Sırbistan'a ilk yerleşenler İlliryalı ve Trakyalı çoban kavimlerdi. Bölge Roma, Got, Hun, Avar, Bulgar ve Bizans egemenliğine girmiş ve VII. yüzyılda Sırplar bu topraklara yerleşmişlerdir. XII. yüzyılda Bizans hakimiyetinden kurtulan Sırplar, bağımsız bir devlet kurmuşlardır.1459'da Osmanlı Devleti'nin Sırp Despotluğu'na son vermesiyle Osmanlı hakimiyetine giren Sırbistan, 1804 Sırp İsyanı ile Osmanlı Devleti'ne baş kaldırmıştır. 1830'da Osmanlı Devleti'ne bağlı muhtar bir knezlik olan Sırbistan'da 1878'deki bağımsızlığa kadar Miloş Obrenoviç, Mihail Obrenoviç, Aleksandr Karacorceviç ve Milan Obrenoviç başknezlik yapmışlardır. Politikacı kimliğiyle ön plana çıkan Miloş Obrenoviç döneminde Sırp Knezliği'nin sınırları genişletilmiştir. Aleksandr Karacorceviç döneminde Sırbistan, 1856 Paris Antlaşması ile Avrupa devletlerinin korumasına girmiştir. Mihail Obrenoviç döneminde Osmanlı Devleti, Sırbistan'dan 1862'de kısmen, 1867'de tamamen çekilmiştir. Milan Obrenoviç döneminde ise Sırbistan, Osmanlı Devleti'ne savaş açmış ve yenilmiştir. Daha sonra ise 1877- 1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nda Rusya tarafında yer alarak yine Osmanlı Devleti'ne savaş açmıştır.1877- 1878 Osmanlı-Rus Savaşı sonucunda imzalanan Berlin Antlaşması ile muhtariyetinden beri Osmanlı Devleti ile bağlarını tamamen koparmak ve bağımsız olmak için çabalayan Sırbistan, amacına ulaşmıştır. 13 Temmuz 1878 tarihli Berlin Antlaşması ile Sırbistan bağımsız olmuştur.
525 numaralı Afyon Şer'iyye sicilinin bugünkü alfabeye göre yazılması

Osmanlı İmparatorluğu'nun XVII. asır sonlarında Avrupa devletleri ile giriştiği uzun süreli savaşların etkisini, incelediğimiz defterde görmek mümkündür. Osmanlı İmparatorluğu bu savaşlar sonunda ilk toprak kaybına uğramış ve Duraklama döneminden Gerileme dönemine girmiştir. 525 numaralı Afyon Şer'iyye Sicili'nde Osmanlı imparatorluğu'nun çöküşünde etkili olan faktörleri görebiliriz. Defterdeki belgeleri konularına göre dört gruba ayırabiliriz; Birinci gurubu oluşturan ferman ve buyruldularda ordunun sefere çağırılması, sefere iştirak etmeyip Anadolu'da eşkiyalık yapan Sekbanların üzerine gidilmesi ve sefer masraflarının karşılanması için halktan toplanan vergiler konu edilmektedir. İkinci grubu tımar ve vakıf tevcihatına dair beratlar oluşturmaktadır. Üçüncü gurubda kadılık muamelatını içeren belgeler vardır. Dördüncü grupta müteferrik konular yer almaktadır. Belgelerden XVII. yüzyıl sonlarındaki Afyon'un idari, askeri, ekonomik, dini ve demografik durumu hakkında bilgi almak mümkündür.
Küre bakır madeni (1800-1850)

Bu tezde, Osmanlı arşiv belgelerinden faydalanılarak 19. yüzyılın ilk yarısında Küre bakır madeni hakkında değerlendirmelerde bulunulmuştur. Çalışma, Küre'nin tarihçesi, Küre bakır madeni ve arşiv belgelerinde Küre bakır madeni olmak üzere üç bölüme ayrılmıştır. İlk bölümde; Eskiçağ'dan başlamak üzere Osmanlı Devleti'ni de kapsayan döneme kadar Küre'nin tarihçesine değinilmiştir. İkinci bölümde; madencilk tarihi hakkında genel bir bilgi verildikten sonra, Osmanlı Devleti'nde madencilik, maden işletme yöntemleri, Küre bakır madeninin geliri, çalışanları ve Küre bakır sanatı hakkında değerlendirmeler yapılmıştır. Üçüncü bölümde ise; 19. yüzyılın ilk yarısında Kürebakırının nakli ve Darphane'ye teslim edilmesi, Küre bakırının saray mutfağında ve Osmanlı ordusunun ihtiyaçlarının karşılanmasında kullanılması, maden eminliğihususunda şikayet konuları, alacak-verecek davaları, işçi istihdamı, maden çalışanlarının durumları ve bağlı oldukları köyler hakkında Osmanlı arşiv belgelerinden istifade edilerek 19. yüzyılın ilk yarısında Küre-i Nühas madeniyleilgili tespitlerde bulunulmuştur.
Çanakkale muharebelerinde Osmanlı ve Alman komutanlarının askerİ planları ve alınan sonuçlar

Stratejik önemdeki Boğazlar'ı ele geçirerek, İstanbul'un kapısını açmak, böylece Osmanlıyı çökertmek, Rusya'ya silah ve mühimmat yardımı yapmak maksadıyla, İtilaf Devletleri Gelibolu Harekatı'nı başlattılar. İngiltere ve Fransa, Batı Cephesi başta olmak üzere tüm cephelerde ihtiyaç duydukları asker ve gemi ihtiyaçlarına rağmen, büyük bir donanmayı ve yaklaşık 500. 000 askeri Gelibolu Yarımadası'nda tutmak zorunda kaldı. İtilaf kuvvetlerinin Boğaz'ı sadece donanmayla geçme planı, 18 Mart 1915'te sonuçsuz kaldı ve donanma büyük bozguna uğradı. Yalnız donanmayla Boğaz'ın geçilemeyeceğini anlayan İtilaf kuvvetleri, 25 Nisan 1915'te Kara Harekatı başlattılar. Fakat hedeflerine ulaşamadan büyük bir yenilgi ile 9 Ocak 1915'te geri çekildiler. Türk savunması, başlangıçta kıyı hattını kuvvetli tutmak esasından hareketle, Türk komutanları tarafından hazırlanmıştı. Çanakkale Cephesi'nden sorumlu Ordu Komutanı Alman General Liman von Sanders, Türk komutanların hazırlamış olduğu savunma planını değiştirmiş ve savunmayı kıyıları zayıf kuvvetlerle tutma esasına dayandırarak, İtilaf kuvvetlerinin karaya çıkmasına fırsat sağlamıştır. Alman komutanların esas amacı, Almanya'yı Batı cephesinde rahatlatmak için, İtilaf kuvvetlerini mümkün olduğu kadar Çanakkale Cephesi'nde tutmaktı. Bu gerçeği anlayan Türk komutanların karşı çıkmalarına rağmen, Alman komutanların muharebelerdeki Harp Prensipleri ile çelişen uygulamaları, hem savaş süresinin uzamasına hem de aşırı zayiat verilmesine neden olmuştur. Çanakkale Muharebeleri, denizde ve karada 287 gün, karada 260 gün devam etmiş, Türk askerinin kanıyla kazandığı, harp tarihinde eşine az rastlanır bir kahramanlık destanı örneği teşkil emiştir. İtilaf Devletleri, büyük umutlarla başladıkları Gelibolu Harekatı sonunda, Seddülbahir bölgesinde sadece beş kilometre, Arıburnu bölgesinde ise 1.5 kilometre ilerleyebilmişlerdir. Türk komutanların hazırladıkları savunma planı uygulansaydı ve muharebeler Türk komutanları tarafından sevk ve idare edilseydi, Çanakkale Zaferi, çok daha kısa sürede sonuçlanabilir ve her iki tarafın kaybı da çok az olurdu.