turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Osmanlılık fikri ve Genç Osmanlılar Cemiyeti

Osmanlılık, Osmanlı Imparatoriuğu'nu teşkil eden bütün kavim, cemaat ve milletlerin; din, mezhep, ırk, milliyet farkı gözetilmeden; adalet, hürriyet, eşitlik ortamında bir arada yaşamalarını temin etmek isteyen anlayıştır. Osmanlı Devleti'nin kuruluşundan itibaren fiili olarak var olan Osmanlılık fikri, 19. yüzyılın ikinci yansından itibaren siyasi bir ideoloji olarak ortaya çıkmıştır. Osmanlılık fikri, Tanzimat bürokratlarının ve Genç Osmanlıların amaç ve faaliyetlerini teşkil eder. Genç Osmanlılar, Osmanlı Devleti'nin kurtuluşu ve Osmanlı siyasi birliğinin sağlanması için gerek siyasi bir teşkilat içinde gerekse kişisel çabalarıyla faaliyet göstermişlerdir. 'Osmanlı Devleti nasıl kurtarılmalıdır? sorusuyla meydana çıkan ilk siyasi ideoloji olması ve kendisinden sonra gelen siyasi akımlara zemin teşkil etmesi bakımından Osmanlılık; Osmanlı siyasi ve fikir hayatında önemli bir yer tutar. Tezimizde Osmanlılık fikri tarihsel gelişiminde kazandığı anlam göz önüne alınarak iki boyutta ele alınmıştır. Osmanlı Devleti'nin kuruluşunda ve şekillenmesindeki yeri, Fransız ihtilalinin estirdiği milliyetçilik akımının Osmanlı siyasi birliğine olumsuz etkisine karşı Osmanlı bürokrat ve aydınının şekillendirdiği Osmanlılık ideolojisi. Giriş ve Sonuç dışında tezimiz; Tanzimat Dönemi Osmanlılık Fikri başlıklı Birinci Bölüm, Tanzimat'a Tepkiler ve Genç Osmanlılar Cemiyeti başlıklı İkinci Bölüm, Birinci Meşrutiyet Dönemi Genç Osmanlılar ve Osmanlılık Fikri başlıklı Üçüncü Bölüm, II. Meşrutiyet ve Sonrasında Osmanlılık Fikri başlıklı Dördüncü Bölümden meydana gelmiştir.
İzmir-kasaba ve uzantısı demiryolu hatları (1863-1897)

Demiryollarının dünyada ortaya çıkmasından kısa bir süre sonra Osmanlı Devleti'nde de yapılmaya başladı. Çalışmamıza konu olan İzmir-Kasaba Demiryolu ve uzantıları da Osmanlı Devleti sınırları içinde imtiyazı verilen hatlar arasında beşinci, Anadolu'da ikinci sırayı alıyordu. Her ne kadar Kasaba Demiryolu için 1856 yılından itibaren çeşitli kişi ve gruplar tarafından girişimler olmuşsa da imtiyaz, 4 Temmuz 1863'te Edward Price'a verildi ve demiryolunun inşa ve işletmesini İngilizler üstlendi. 19 Nisan 1864'te yapımına başlanan demiryolu inşaatı çok hızlı bir şekilde devam etti ve 23 Ocak 1866 tarihinde resmi açılış yapıldı. Böylelikle 19 Nisan 1864 tarihinde inşasına başlanan ve dört yılda bitirilmesi için müddet verilen İzmir-Turgutlu arasındaki demiryolu, belirtilen süreden çok daha önce tamamlandı. Bu aynı zamanda Osmanlı Devleti'nin Anadolu topraklarında işletmeye açılan ilk demiryolu hattı idi. Bundan çok daha önce, yani 1856 yılında imtiyazı verilen İzmir-Aydın hattı bu tarihte henüz tamamlanamamıştı. Turgutlu-Alaşehir arasındaki demiryolu inşaatına 8 Haziran 1867'de başlandı. Ancak mali yetersizlikler sonucu ara verilen inşaata 1872'de tekrar başlandı ve Mart 1875'te bitirilerek hizmete açıldı. İzmir-Kasaba Demiryolu ile birlikte 175 kilometreye ulaşan bu hat o zamana kadar Anadolu'da yapılan demiryolları içerisinde en uzun demiryolu olma unvanını elde ediyordu. Kasaba Demiryolu Şirketi, 9 Mayıs 1888'de, Manisa-Soma demiryolu inşa imtiyazını da elde etti. 23 Kasım 1888 tarihinde inşasına başlanan ve yaklaşık 17 ay gibi kısa bir sürede tamamlanan 92 kilometrelik Manisa-Soma şubesi, 1890 Mart'ında tamamen bitirildi ve 1 Mayıs 1890 tarihinden itibaren de işletmeye açıldı. Hat, 1893'te, bir taraftan Bandırma'ya, diğer taraftan Afyonkarahisar'a kadar uzatılmak şartıyla Belçikalı George Nagelmackers'e satıldı. Nagelmackers imtiyazı aldıktan sonra sahip olduğu haklarını bir Fransız şirketine devrederek, Kasaba Demiryolu'nun İngilizlerden Fransızlara geçmesini sağladı. 18 Ekim 1895 tarihinde başlanan Alaşehir-Afyon hattı da kısa sürede tamamlanarak 20 Ekim 1897 tarihinde işletmeye açıldı. Son olarak şirket, 17 Temmuz 1910'da imtiyazını aldığı Soma-Bandırma demiryolunu Aralık 1912'de tamamlayarak hizmete açtı. Böylelikle İzmir-Kasaba hattının toplam uzunluğu, uzantılarıyla birlikte 702 kilometreye ulaşmış oldu.
Osmanlı Devleti ve kapitülasyonlar

Osmanlı Devleti'nin egemenliğini sınırlayan ve zamanla Osmanlı ekonomisinin gelişmesini köstekleyen kapitülasyonların olumsuz sonuçları ilk veriliş yıllarında fazla hissedilmezken XIX. yy'da daha belirgin hale geldi. Yerli sanayi dalları kapitülasyonların korunması altında ülkeye giren yabancı mallarla rekabet edemeyerek çökme noktasına kadar vardı. Eşit olmayan gümrük ve vergilendirme koşullan, yerli girişimcilerin büyük zarar görmesine yol açtı. Kapitülasyonlara bağlı olarak Osmanlı topraklarındaki yabancı uyruklar insan hakları ve bireysel özgürlükler bakımından üstün ve ayrıcalıklı bir konum kazandılar. Kapitülasyonların getirdiği ağır koşullardan rahatsızlık duyan Osmanlı yöneticileri XIX. yüzyılın ikinci yarısında ayrıcalıklara son verme çabasına girdiler. Ve bunun neticesinde kapitülasyonlardan kurtulma süreci oldukça uzun ve sıkıntılı olmuştur. Ama Osmanlı Devleti aldığı bu kararın arkasında sonuna kadar durmuş ve bunun sonucunu da Lozan Barış Konferansında alarak yüzyıllar boyunca sırtında büyük bir kambur olarak taşıdığı sosyal, ekonomik ve de siyasi yükten kurtulmayı başarmıştır.
Osmanlı-İran sınırında toplum ve siyaset: Caf aşireti ve Nasturİ cemaati (1839-1914)

19. yüzyıl, Osmanlı Devleti için zorunlu bir reform çağıydı. Batılılar karşısında varlığını koruma adına gittiği paradigma değişikliği, devletin ve toplumun tüm katmanlarında bir etki yarattı. Burada Osmanlı Devleti'nin temel hedefi, toplumla arasındaki mesafeyi kendi lehine kısaltmaktı. Öyle ki, daha önce aracı kişi ve kurumlarla yönettiği sınır bölgeleri de bu amaç kapsamındaydı. Dolayısıyla, Osmanlı-İran sınırında yaşayan Hristiyan Nasturi cemaati ile Müslüman/Kürt Caf aşireti, devletin yeni düzendeki yeni muhataplarıydı. Bu tezde, Osmanlı modernleşmesi ve dünyadaki gelişmeler bağlamında sınırdaki iki grubun değişen sosyo-politik yapısını karşılaştırmalı olarak incelenecektir. Bu bağlamda, tez iki amaç etrafında şekillenmektedir. Birincisi Osmanlı modernleşmesinin teorik çerçevesi ile sınır bölgesinde pratikteki karşılığı arasında farklar olduğunu ortaya koymaktır. Böyle bir sonucun doğmasında Batılı güçler ve İran'ın bölgedeki varlıkları ile yerel güçlerin sosyo-politik tutumları önemli birer faktördü. İkinci amaç ise sınır bölgesinde yaşayan Caf aşireti ile Nasturi cemaatinin üst otoritelerle ilişkilerinde birer pasif uygulayıcıdan ziyade ilişkiye yön veren etkili birer aktif aktör olduklarını vurgulamaktır. Bu aşamada sınır olgusunun ise hem devletlerin hem her iki topluluğun sosyo-politik karar ve tercihlerindeki rolü ayrıca ortaya konmaya çalışılmaktadır.
Osmanlı devletinde Tanzimat Döneminde sadakat ve liyakat kavramlarının toplumsal tezahürü 1839-1876

Sadakat ve liyakat kavramları tarih boyunca her kültürde önem arz etmiştir. Bu kavramlar toplumsal hafızada yer edinecek güçte işlevleri hem teolojik hem de seküler alana sirayet eden yapılandırıcı misyonları ile felsefi, siyasi ve akademik çalışmaların konusunu teşkil etmiştir. Bu çalışmada sadakat ve liyakat kavramlarının Tanzimat dönemindeki toplumsal tezahürü irdelenmeye çalışılmıştır. Bu kavramların günümüz anlamları ile Tanzimat dönemindeki anlamları karşılaştırılmış hangi kelimelerle zikredildikleri ve hangi alanlarda varlık gösterdikleri incelenmiştir. Devlet merkezli bakış açısının zamana ve şartlara göre sadakati oluşturma ve liyakati sağlama hususundaki politikaları ve bu politikaların asker-sivil bürokrasi ve halk üzerinde yansımaları incelenmiştir. Sadakat ve liyakat kavramlarının bulduğu karşılık özellikle devlet memurluğu üzerinden ele alınmıştır. Devlet görevlilerinin şahsi menfaat elde etme çabaları sadakat ve dolayısıyla liyakat ilkelerine ters düşmesi bakımından adam kayırma, rüşvet-zimmet gibi yolsuzluklar üzerinden örneklendirilmiştir. Ayrıca halkın dönem itibarıyla devlet tarafından vatan borcu olarak tanımlanan askerlik hizmetine tepkisi de bu çerçevede ele alınmıştır. Tanzimat'ın kurumsallaşma idealinin yeni prensipleri beraber getirmesi, eski gelenek ve düşünce biçimleri ekseninde yeni bir devlet memuru modeli yaratma sorunsalı bahsi geçen kavramlar perspektifinden incelenmiştir.
Sicill-i Ahval defterlerine göre Osmanlı bürokrasisinde İstanbul doğumlu Yahudi ve Rum devlet adamları

Devletlerin otoritelerini memleketin en uzak noktalarına kadar ulaştırmalarında kurmuş oldukları bürokratik yapılar çok önemlidir. Osmanlı Devleti de geniş bir alanda hakimiyetini sürdürebilmek için sağlam bir bürokratik yapı oluşturmuştur. Tanzimat Fermanı'nın ilanından sonra bu yapıda önemli değişiklikler olmuştur. Bu yeniliklerden biri de gayrimüslimlerin devlet memurluklarında istihdam edilmeleridir. Gayrimüslimlerin istihdamında ortaya çıkan sorunları çözmek ve başkaca maslahatlar için II. Abdülhamit tarafından Sicill-i Ahval Komisyonu kurulmuştur. Bu komisyon devlet hizmetinde bulunanların kayıtlarını tutmuş ve muhafaza eylemiştir. Çok uluslu bir yapıya sahip olan Osmanlı Devleti'nin başşehri olan İstanbul da aynı karaktere sahipti. İstanbul'da yaşayan Musevi ve Rumlar, devlet hizmetinde önemli işlevler görmüşlerdir. Bu çalışmamızda 34 Musevi ve 45 Rum memurun kayıtları incelenmiştir. Bu inceleme neticesinde memurların çalıştıkları yerler, meslekleri, aldıkları ödül ve cezalar gibi önemli bilgilere ulaşılarak aktarılmıştır.
XIX. yüzyılın ilk yarısında Kırkkilise kazası'nın müslim nüfusu

Osmanlı Devleti'nde modern anlamda ilk nüfus sayımları XIX. yüzyılın ilk yarısında gerçekleştirilmiştir. Bu sayımların bir mahsulü olan nüfus defterleri bize siyasi, sosyo-ekonomik ve kültürel alanlarda zengin bilgiler sunmaktadır. Yerleşim yerlerinin isimleri, erkek nüfusun sayısı ve askere alınma durumları, vergi mükellefleri, idari yapılanma, meslekler, isimler ve lakaplar, nüfus hareketleri gibi bilgiler söz konusu defterler sayesinde elde edilebilmektedir. Tezimizin kaynağını oluşturan defterlerden 4322 numaralı Kırkkilise Kazası Müslim nüfus defteri, sayımın gerçekleştirildiği 1832 yılından 1840 yılına kadar olan süre zarfındaki nüfus istatistiklerini içermektedir. İkinci defter ise 1845 yılından 1857 yılına kadarki kayıtları içermektedir. Bu defterlerde elde edilen bilgiler, yukarıda sayılan konular çerçevesinde başlıklar halinde incelenmiştir. Defterdeki bilgilerin daha rahat okunup anlaşılabilmesi maksadıyla çok sayıda tablo, şekil, harita ve resim kullanılmıştır.
XVII. yüzyılda Mora'da isyan ve eşkıyalık

Osmanlı İmparatorluğu Mora Yarımadasının büyük bir bölümünü Fatih Sultan Mehmet'in (1451-1481) saltanatı sırasında ele geçirmiş, II. Bayezid (1481-1512) ve Kanuni Sultan Süleyman (1520-1566) dönemindeki Venedik Savaşlarıyla Mora'nın liman şehirlerinde hakimiyet kurmayı başarmıştır. II. Selim dönemindeki Kıbrıs Savaşı sırasında Mora'nın kadim Rum topluluğu olan Manyotlarla ilk ciddi çatışmalar başlamış ve bu çatışmalar XVII. yüzyılda birer isyan hareketine dönüşmüştür. XVII. yüzyılın ilk çeyreğinde Manyotlar İspanyolların Sicilya valisi Pedro-Tellez Giron ve Mantua Dükü Charles Gonzaga gibi Avrupalı asilzadeler ile Osmanlılara karşı ayaklanmak için ikili ilişkiler kurmuştur. Girit Savaşları sırasında ortaya çıkan Manyot isyanları Köprülüzade Fazıl Ahmed Paşa'nın Manya bölgesini bir Manyot korsanı olan Limberaki Gerakari'in eliyle yönetmesine neden olmuş, ancak bu durum kalıcı bir çözüm sunamamıştır. 1683'teki Viyana Bozgunu sonrası Girit'in intikamını almak için bir fırsat ele geçiren Venedikliler hedef olarak Mora'yı seçmiş ve Manyotları yeniden kendi safına çekmeyi başarmıştır. Bu araştırma Manyotların XVII. yüzyıldaki isyanlarına, uluslararası bağlantılarına, Osmanlılarla olan ilişkilerine odaklanmakla birlikte söz konusu yüzyılın ilk yarısında yarımadada ortaya çıkan eşkıyalık faaliyetlerini konu edinmektedir. Araştırmanın büyük bir bölümünde XVII. yüzyıldaki Mühimme ve Mühimme Zeyli Deterleri'nden, Türkçe ve İtalyanca kroniklerden istifade edilmiştir.
The Ottoman Empire as reflected to the relazione of the Bailo Giorgio Giustinian: 1620-1627

Osmanlı Devleti ve Venedik Cumhuriyeti arasındaki münasebetler resmi olarak 1360 yılında Venedik tarafından Osmanlı'ya gönderilen ilk geçici elçi ile başladı, 17. yüzyıla doğru bu münasebetler hem ekonomik hem de politik olarak iç içe geçmişşti. 1425 yılında Venedik Senato'su tarafından konulan kanuna göre, mektupların dışında, her Venedik elçisi vazifesini tamamladıktan sonra Senato'ya yazılı ya da sözlü bir rapor sunmak zorunda idi. Venedikliler, Avrupalı devletler içerisinde daimi elçilik sistemini ilk kez başlatanlardan biridir ve İstanbul'a ilk balyos Fatih Sultan Mehmed'in 1454 yılında Venedik'e verdiği bir ahidname ile atandı. Balyos, Venedik Cumhuriyeti tarihi içinde en önemli diplomatik pozisyonlardan biridir ve raporları hem kendi çağlarındaki diplomatlar hem de bizim çağımızda tarihçiler tarafından takdir edilmiştir. Giorgio Giustinian, İngiltere, Fransa ve Avusturya saraylarında başarılı bir şekilde elçi olarak ülkesine hizmet ettikten sonra, Venedik Cumhuriyeti tarafından Osmanlı Devleti'ne balyos olarak atandı. Osmanlı Devleti'nin en karışık zamanlarından birine tanıklık yaptı. Ülkesine döndükten sonra, 1620 ve 1627 yılları arasında Osmanlı Devleti içerisinde vuku bulan neredeyse bütün önemli olayları, Osmanlı devlet yapısı ve ricali hakkında Venedik için hayati önem taşıyan bilgileri de içeren meşhur raporunu Venedik Senatosu'na sundu. Biz 1620 ve 1627 yılları arasında devletin içinde olduğu durumu, Osmanlı Devleti imajını balyos Giorgio Giustinian raporuna göre sunmaya çalıştık. Şüphesiz raporun en önemli ve en uzun kısmı II. Osman'ın bir ayaklanması ile katledilmesi vaka'sıdır.
Avarız defterlerine göre Biga Sancağı'nda iskan ve nüfus

Avarız vergisi ilk ortaya çıktığı zamanlarda sadece olağanüstü durumlarda ve ihtiyaç vuku unda toplanmaktaydı. Zamanla, siyasi sorunların beraberinde getirdiği mali bunalım, bu verginin düzenli bir şekilde her yıl toplanmasına yol açmıştır. İlk başlarda ayni olarak tahsil edilen bu vergi sonradan nakdiye dönüştürülmüştür. Aynı doğrultuda, nüzul ve sürsat adlı vergiler ihdas edilmiştir. Avarız vergisinin sürekli hale getirilmesi, halk üzerindeki ekonomik baskıyı arttırmıştır. Yerel tarih çalışmalarının ana kaynaklarından biri olan tahrir defterleri, bölgenin sosyo-ekonomik durumu, nüfusu ve idari yapısı gibi konularda önemli bilgiler içermektedir. Tımar sisteminin bozulmasıyla klasik tahrir sistemi de terk edilmiş ve bunun yerine avarız defterleri ortaya çıkmıştır. Bu defterler, tahrir defterlerinde bahsedilen konular hakkında daha kısa bilgiler vermektedir. Avarız sayımlarının yapılmasının en önemli nedeni, 16. yüzyılın sonlarından itibaren başlayan Celali İsyanları'dır. Bu isyanlar, Anadolu coğrafyasını harap hale getirmiş, büyük nüfus hareketlerine sebebiyet vermiştir. 'Büyük Kaçgun' olarak adlandırılan bu göç dalgaları Anadolu'nun demografik yapısını değiştirmiştir. Böylece, toprağını terk edenlerden vergi alınamadığı gibi, kalanlardan da vergi tahsil edilememiştir. Bundan sonra, kaynak yaratmak için avarız sayımları başlamış ve bahsini ettiğimiz avarız defterleri ortaya çıkmıştır. Bu açıdan çalışmamızda Biga Sancağına ait H. 1070/ M. 1660- H. 1117/ M.1705 yılları arasındaki avarız defterleri incelenerek sözü edilen sancağın idari yapısı, sosyo-ekonomik durumu ve nüfusu ile ilgili bilgiler ortaya konulmaya gayret edilmiştir.
Dağıstan süvari bölüğü ve Dağıstanlı Muhammed Fazıl Paşa

Sultan II. Abdülhamid dönemi kurumları, olayları ve kişileriyle Osmanlı tarihinin en renkli dönemidir. Bu dönemde yaşanan olaylar, yaşayan kişiler ve oluşturulan kurumlar bugünün Türkiye'sinin temellerinin atılmasında etkili olmuştur. Nitekim söz konusu kurumların bazıları günümüze kadar varlığını devam ettirmiştir. Aynı şekilde çeşitli değişimlere uğrayan muhafız birlikleri de varlıklarını bugüne kadar korumuşlardır. Bu birlikler Sultan Abdülaziz zamanında kurulmuş ve II. Abdülhamid devrinde tam anlamıyla işlevsel bir hal almıştır. Onlardan birisi olan Dağıstan Süvari Bölüğü bu çalışmanın konusu olmuştur. Bölüğün kuruluşu, mensupları ve özellikle de kapatılma hadisesi mevcut arşiv vesikaları ile kaynak eserler ışığında ele alınmıştır. Ayrıca bölüğün ikinci kumandanı durumunda olan Dağıstanlı Muhammed Fazıl Paşa'nın hayatı ve faaliyetleri de Rusya'dan başlamak suretiyle detaylı bir şekilde incelenmiştir. Çalışmanın gerçekleştirilmesinde Başbakanlı Osmanlı Arşivinde yer alan Hazine-i Hassa Defteri, Mabeyn Erkanı ve Saray Görevlileri Arizaları ile Dahiliye İradeleri' nden birinci elden kaynak olarak istifade edilmiştir. Aynı şekilde incelenen dönem ve konuya ilişkin ana kaynak ve birinci elden kaynaklar ile araştırma ve inceleme eserlerinden de yararlanılmıştır.
İzmirli Hasan Edib'in 'Ziyaü'd-Dehr ve Cilalü'l-Asr' adlı eserinin (sayfa: 300-582) değerlendirilmesi ve edisyon kritiği

Osmanlı tarihiyle ilgili ilim alemine tanıtılmamış birçok eser kütüphane raflarında durmaktadır. Bizim çalıştığımız Hasan Edib'in Zıyaü'd-Dehr ve Cilaü'l- Asr adlı eseri şimdiye kadar üzerinde çalışılmamış bir eserdir. Yazar, eserinde, Osman Gazi'den başlayarak I. Abdülhamid dönemine kadar sultanları esas alarak Osmanlı devletinin tarihini yazmıştır. Çalışmamızı yaparken, önce eserin 300. sayfadan başlayarak sonuna kadar olan kısmını transkribe ettik. Daha sonra işlenen konulan, mevcut bir kısım Osmanlı tarihi kaynaklarıyla karşılaştırarak benzerlikleri ve farklılıkları ortaya koymaya çalıştık. Eserin içeriğinde; Osmanlı Sultanlarının tahta çıkışları, yapılan çeşitli savaşlar ve sonuçlan, devletlerle yapılan antlaşmalar, elçilerin takrirleri, cami, medrese gibi mimari eserler hakkında bilgiler, ayrıca düğün merasimleri, resmi törenler, şehzadelerin yetişmeleri için yapılanlar, zafer şenlikleri ve benzeri birçok konuda bilgiler verilmiştir. Ayrıca eserde sayfa kenarlarına konulan haşiyelerde de önemli bilgiler mevcuttur. Eserde, Osmanlı tarihi ile ilgili bazı konularda mevcut kaynaklarda rastlayamadığımız farklı bilgiler yer almaktadır. Bize göre eserin bu özelliği, onun önemini arttırmaktadır. Kitabın son tarafında, müellif hayatını anlatırken hem görev yaptığı yerler hakkında bilgiler vermekte ve hem de kendi faaliyetlerini zikretmektedir. Kitabın sonunda II. Mahmud'un yaptığı icraatlardan da bahsedilmektedir. Burada verilen bilgiler, müellifin bizzat müşahedelerini içeren bilgiler olması itibariyle önemlidir. Hasan Edib'in bu eserinin, Osmanlı tarihi hakkında yeni ortaya çıkarılmış bir kaynak niteliği taşıması dolayısıyla önem arz etmekte olup bu konuda araştırma yapanlara yardımcı olacağı kanaatindeyiz. VIII
Of disguise and provocation: the politics of clothing in the late Ottoman Empire, 1890-1910

Bu tezin amacı 1890- 1910 yılları arasında Osmanlı Devleti'nin kuzeydoğu Anadolu topraklarında Ermeni fedayilerce uygulanan kılık değiştirme pratiğini incelemektir. Esas olarak uygulamanın kendisine ve bunun arkasındaki nedene odaklanılmaktadır. Bu tez fotograflardan da faydalanarak aynı zamanda kıyafet politikalarını ve benlik algısını da inceler. Bu noktada fotoğraflara kasti olarak yerleştirilmiş olan yanıltıcı veya gerçek dışı objeler de incelenerek muhtemel fedayi kıyafeti açıklanarak analiz edilmiştir. Bu tez, Ermeni fedayilerin kılık değiştirmedeki eğilimlerini anlamak için fotografik kanıtlarla Kürt, Çerkes, Gürcü, Laz giysilerinin karmaşıklığını da incelemektedir.
Özdemiroğlu Osman Paşa ve Dönemi: 1527-1585

Osmanlı Devleti'nin en güçlü olduğu dönem olarak kabul edilen XVI. yüzyılda devlet doğudan batıya, kuzeyden güneye genişlemiştir. Sultan I. Selim döneminden itibaren doğu sınırında başlayan Osmanlı-Safevi mücadelesi Kanuni Sultan Süleyman döneminde de devam etmiş, yine bu devirde bilhassa denizlerde önemli gelişmeler yaşanmıştır. Mısır ve Arabistan'ın alınmasından itibaren Osmanlı Kızıldeniz ve Hint Okyanusu'na açılma zarureti hissetmiş ve bölgede Portekizlilerle mücadeleye başlamıştır. Bu yüzyılda yaşayan Özdemiroğlu Osman Paşa (1527-1585), Osmanlı'nın Kızıldeniz politikasının yürütülmesinde görev yapmış, idaresi altındaki vilayetlerde ve katıldığı seferlerde merkezi hükümetin ilgisini çekmeyi başarmıştır. Osman Paşa'nın siyasi kariyeri Kanuni Sultan Süleyman çağında (1522-1566) babası Özdemir Paşa'nın yanında Mısır'da başlamıştır. Henüz çocuk denecek yaşlarda küçük görevlerde bulunduktan sonra babasının 1560'da ölümüyle Habeşistan Beylerbeyliği'ne tayin edilmiş, babasının bıraktığı yerden bölgedeki fetih politikasını sürdürmüştür. II. Selim zamanında (1566-1574) patlak veren Zeydi ayaklanmasının (1567) yarattığı ortam onun Yemen Beylerbeyliği'ne getirilmesini sağlamıştır. Ayaklanmanın bastırılıp, kaybedilen yerlerin geri alınmasından sonra mazulen geldiği İstanbul'da bir yıl kaldıktan sonra, önce Lahsa (1571) ve Basra (1574) akabinde (1576) Diyarbekir beylerbeyliği yapmıştır. III. Murad döneminde (1574-1595) 1578'de başlayan Osmanlı-Safevi savaşlarında Şark Serdarı Lala Mustafa Paşa'nın yardımcısı olarak bulunmuş, Çıldır ve Koyun-geçidi savaşlarında; Tiflis ve Şirvan fetihlerinde büyük hizmetleri olmuştur. Serdar Anadolu'ya dönerken Osman Paşa vezaretle Şirvan'da kalarak Şirvan ve Dağıstan'ın idari teşkilatlanmasını sağlayıp yerel idarecileri itaat altına almayı başarmıştır. Bu 5 yıllık süreçte İranlılarla girdiği muharebeleri başarıyla yürütüp Kızılbaşları püskürtmüş ve Şirvan'daki son muharebesi olan 1583 Meşaleler Şavaşı'yla tarihe geçmişştir. Şirvan'daki görevini tamamladıktan sonra İstanbul'a gelen Osman Paşa sadrazamlığa atanmış, kısa süre sonra hem Kırım'daki şehzadeler arasındaki meseleyi halletmek hem de Şark seferi hazırlıklarını tamamlamak üzere İstanbul'dan ayrılmıştır. 1585'te başlayan Şark seferine serdar tayin edilen Sadrazam Özdemiroğlu Tebriz'i kısa sürede fethederek bir kale inşa ettirmiş, yapılan muharebelerle Safeviler Tebriz'den uzaklaştırılmıştır. Bu muharebeler sırasında hastalığı artan Osman Paşa, Tebriz muhafazasına Hadım Cafer Paşa'yı bıraktıktan sonra Anadolu'ya dönerken vefat etmiştir (1585).
3268 numaralı Karaman Konya eyaleti Hamidili Sancağı Tefenni kazası Müslim Nüfus Defterinin transkripsyon ve değerlendirmesi

Osmanlı Devleti'nde modern anlamda ilk nüfus sayımı 1831 senesinde yapılmaya başlanmıştır. Bu tarihten önce farklı dönemlerde vergi ve arazi tespitine yönelik yapılan sayımlar görülmektedir. Bu sayımlar bölgenin genel yapısı hakkında detaylı bilgi vermede yetersiz kalmıştır. Ama modern anlamda yapılan nüfus sayımları sonucunda elde edilen defterler, o dönemin sosyo-ekonomik, idari ve demografik yapısı hakkında önemli bilgiler içermektedir. Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivi'nde bulunan H. 1256 / M.1840 yılına ait NFS. d kodu 3268 Numarası ile kayıtlı olan Tefenni Müslim Nüfus Defteri baz alınarak elde edilen çalışmamızda Osmanlıda nüfus ve Tefenni Kazasının kısa tarihi ele alınmış ve 3268 numaralı defterdeki veriler incelenmiştir. Buna göre defterde kayıtlı olan Müslüman erkek nüfusun isimleri, lakapları, unvanları ve meslekleri ele alınmıştır. Bunun sonucunda defterin transkripti yapılarak elde edilen sonuçlar tablo ve grafik haline dönüştürülmüştür.
II. Abdulhamid Han Dönemi şeyhülislamları

Osmanlı Devleti'nin çok sıkıntılı bir döneminde tahta geçen Sultan II. Abdulhamid devletin 34. padişahı olarak 31 Ağustos 1876 tarihinde tahta çıkışından, 27 Nisan 1909 tarihinde tahttan hal' edilişine kadar geçen 33 yıllık zaman zarfında dahili ve harici bütün zorluklara karşı koyarak devleti idare etmeye çalışmıştır. Asıl amacı devleti içinde bulunduğu zor durumlardan kurtarmak olan Sultan II. Abdulhamid bu amaç için İslam ümmetinin halifesi olarak toplumsal ve siyasal bir tehdide karşı bu manevi otoriteyi kullanmayı yani din ve siyaseti birleştirmeyi bilmiştir. Sultan II. Abdulhamid saltanatı boyunca güvendiği kişileri etrafında toplamaya çalışmış özellikle şeyhülislam atamalarında buna özen göstermiştir. Sultan II. Abdulhamid ve dönemi ile ilgili birçok çalışma yapılmıştır. Ancak Sultan II. Abdulhamid dönemi şeyhülislamlarının hayatlarını ele alan çalışmalar kısmi ve sınırlı sayıdadır. Eksiğini fark ettiğimiz bu alanda yapılan bu çalışma kapsayıcı bir bakışla o dönemin içinde bulunduğu şartları tanıyıp, şeyhülislamların nasıl bir siyasi ortamda göreve geldikleri, şahsiyetleri ve Sultan II. Abdulhamid'in saltanatına olan etkilerini araştırmayı amaçlamaktadır.