turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
2008 krizinin Türk dış ticaretine etkisi

2007 yılının ikinci yarısında ABD konut piyasasında başlayan ciddi sorunlar sonucunda gelişmiş ülke piyasalarında varlık fiyatlarındaki düşüş, hane halklarının servetlerinin azalmasına ve dolayısıyla iç talepte daralmaya neden olmuş, büyük yatırım bankalarının bilançolarında ciddi bozulmalara yol açmıştır. Küresel ekonomik ve finansal entegrasyonun yüksek düzeylere ulaştığı bir dönemde, bu gelişmeler 2008 yılından itibaren tüm dünya ekonomilerini hızla etkilemeye başlamıştır. Gelişmiş ülkelerdeki finans piyasalarında ortaya çıkan ve zamanla gelişmekte olan ülkelere yayılan istikrarsızlık, 2008 yılının ikinci yarısından itibaren çok ciddi boyutlara ulaşmış ve 1929 buhranından sonra yaşanan en yaygın ekonomik krize dönüşmüştür. 2008 sonbaharından itibaren çok sayıda gelişmiş ülkenin ekonomisi daralma sürecine girmiş ve pek çok gelişmekte olan ülkede büyüme hızı yavaşlamaya başlamıştır. Küresel kriz Türkiye ekonomisini ticaret, finansman ve beklenti kanallarından etkilemiştir. Kriz, cari işlemler dengesi, enflasyon ve toplam dış borç stoku üzerinde bazı olumlu gelişmelere de yol açmıştır. Küresel krizin Türkiye ekonomisi ve Türk dış ticareti üzerindeki olumsuz etkilerini sınırlandırmak amacıyla 2008 yılı ortalarından itibaren bir dizi harcama ve gelir tedbiri uygulamaya konmuştur.
Verimlilik artışının ekonomik büyümeye etkisi

Materyal verimliliği temelinde incelenen yakınsamanın varlığı literatürde yok denecek kadar azdır. Bu çalışma ülkeler arası yakınsamanın olup olmadığını ülkelerin materyal verimlilikleri açısından inceleyerek literatüre katkı yapmaktadır. Yakınsama hipotezi, gelişmiş ekonomiler ile gelişmemiş ekonomiler arasındaki farkın zamanla kapanacağını varsaymaktadır. Az gelişmiş ekonomilerin geri kalmanın avantajından yararlanarak gelişmiş ekonomilere üretimde teknik bilgi ve teknolojiyi artırarak girdi miktarında daha fazla çıktı yaratma becerisini elde edebileceklerdir. Materyal verimliliği, ülkelerin doğadan ve ithalat yoluyla üretim sürecine dahil olan tüm materyallere ilişkin verimliliği incelemektedir. Materyal verimliliği dikkate alınmasının nedeni artan nüfus ve sürdürülebilirlik projeksiyonları ülkelerin materyal verimlilikleri konusunda önemle üzerinde durmaları gerektiğini vurgulamaktadır. Bu çalışmanın ana amacı materyal verimliliği yakınsamasını analiz etmektir. Analize konu olan 100 ülkenin yakınsayıp yakınsamadığı araştırılmıştır. Bu ülkeler düşük, düşük-orta, yüksek-orta ve yüksek gelir düzeyi olmak üzere 4 gruba ayrılmıştır. Gruplar, her grubun kendi materyal verimliliği ortalamasına yakınsaması ve her grubun yüksek gelirli grubun materyal verimliliği ortalamasına yakınsaması şeklinde iki formda incelenmiştir. Sonuçlara göre düşük-orta gelir grubunda yer alan ülkelerin hem grup içi materyal verimliliği ortalamasına hem de yüksek gelirli ülkelerin materyal verimliliği ortalamasına yakınsadığı gözlemlenmiştir.
Investigation of the relationship between profitability and financial ratios according to selected sectors: An application in Borsa İstanbul

Bu çalışmanın temel amacı; finansal oranların farklı sektörde faaliyet gösteren firmaların kar-zarar durumları üzerindeki etkisini ölçmek, en çok hangi rasyoların firmaların kar-zarar durumlarını etkilediği analiz etmek ve finansal oranlar ile firmaların karlılık durumu arasında herhangi bir ilişki olup olmadığı incelemektir. Finansal oranlarda sektörlere göre anlamlı bir farklılığın olup olmadığı tespit edilmiş ve sektörlere göre finansal oranların firmaların kar-zarar durumları üzerindeki etkileri lojistik regresyon analizi ile incelenmiştir. Çalışmada sektörlere göre cari oranı, nakit oranı, işletme sermayesi devir hızı oranı, aktif devir hızı oranı, özvarlık kazanma gücü oranı, aktif kazanma gücü oranı ve ekonomik rantabilite oranı açısından bir farklılık bulunmazken, diğer tüm oranlar arasında anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Lojistik regresyon sonuçlarına göre firmaların kar-zarar durumları üzerinde en etkili değişkenler özvarlık kazanma gücü oranı, ekonomik rantabilite oranı, aktif devir hızı oranı ve borç/özkaynak oranıdır. Ayrıca, nakit oranı, borç/özkaynak oranı, varlık devir oranı, faaliyet karlılığı oranı ve özvarlık kazanma gücü oranları ile karlılık arasında pozitif ilişki, kısa vadeli borçlar / toplam borçlar oranı, uzun vadeli borçlar / toplam borçlar oranı, işletme sermayesi devir hızı oranı ve sabit aktif devir hızı oranları ile karlılık arasında negatif ilişki tespit edilmiştir. Diğer taraftan, sonuçlar incelendiğinde likidite oranlarının, firmaların kar / zarar durumları üzerinde diğer oranlara göre daha az etkili olduğu tespit edilmiştir.
Cross country evidence on financial development- income inequality link

Bu çalışma 60 gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeden oluşan panel veri kullanarak 2000- 2010 yılları arasında finansal gelişmişlik ve gelir eşitsizliği arasındaki ilişkiyi analiz etmektedir. Finansal gelişmişlik ve gelir eşitsizliği arasında negatif doğrusal bir ilişki bulunmuştur, bu finansal gelişmişliğin gelir eşitsiziğini azalttığını göstermektedir. Ayrıca, gelişmiş ülkeler hariç, Kuznets'in kalkınma-gelir eşitsizliği arasındaki ters u-şeklindeki ilişkiyi savunan hipotezine dair kanıt bulunmuştur. Gelişmiş ülkelerde u-şeklindeki ilişkiye dair kanıt bulunmuştur. Panelin birim kök olmaksızın durağan olduğu ve bunun da gelir eşitsizliği üzerindeki şokların kalıcı olmadığına işaret ettiği görülmüştür.
Doğrudan yabancı yatırımların ekonomik büyümeye etkileri: Hindistan ekonomisi üzerine ampirik bir inceleme

Tarihsel olarak yatırımı, ekonomik büyüme ve gelişme prosedür de önemli rol oynadığı için büyüme ve gelişmenin motoru tanımlanır. Son zamanlarda özellikle yetmişli yılından bu yana doğru dünya ekonomisinin bir önemli olan özelliği de doğrudan yabancı yatırımların akışının gelişmesidir. Yetmişli yılından günümüze doğru belirgin bir artış göstermiş olan doğrudan yabancı yatırımların akışı, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin büyüme ve gelişme stratejilerinde önemli bir yer edinebilmesine olanak sağlanmıştır. Diğer yandan sermaye sıkıntısı çeken gelişmekte olan ülkeler bağlamında doğrudan yabancı yatırımlar da sermayenin yanında yeni teknoloji ve bilgi transferini sağlaması, ev sahibi ülkenin ekonomik büyümesine, uluslararası ticaretine ve beşeri sermayesine katkıda bulmuşken, ekonomik büyüme literatürüne göre, ülkelerin ekonomik büyüme oranları ve gelişmişlik düzeylerin artmasının önemli olan faktörü da doğrudan yabancı yatırımların akışı dir. Çin ve Hindistan Asya'daki dünya ekonomiye karşı çıkmış olan iki ekonomik kaplan bu ideanın örneği olarak çoğu ekonomik çalışmalarda yer almaktadır. Kısacası doğrudan yabancı yatırımlar ekonomik büyüme ve kalkınmayı; üretim ve istihdamı arttırarak, yeni teknolojileri ve yeni yönetimsel bilgileri transfer ederek, uluslararası ilişkilerde ve ödemeler dengesinde iyileştirmeleri sağlayarak pozitif yönde etkilemektedir. Bu gerçekten yola çıkarak hazırlanan çalışmada,1970- 2013 döneminde yıllık veri seti kullanarak ekonomik büyümenin temel göstergesi kabul edilen gayri safı yurt içi hasılat ile doğrudan yabancı yatırımlar değişkeni üzerine basit bir doğrusal regresyon yaparak doğrudan yabancı yatırımların akışı ekonomik büyümeye etkileyip etkilemediğini Hindistan ekonomisi üzerini ampirik bir inceleme amaçlanmıştır. Bu tezde zaman serisi analizi yöntemiyle OLS regresyonu kullanılarak Hindistan'daki DYY'lerin akışı ekonomik büyümesi üzerinde anlamlı bir etkiye sahip oldukları tespit edilmiştir, analize göre Hindistan ekonomisi ilk ekonomik reformdan bu yıla kadar doğrudan yabancı yatırımları çekmek amacıyla uygulanmış olan politikalar sonucunda ekonomik büyümelerine olumlu bir katkısı olduğunu ortaya konulmaktadır.
Monetary policy and income inequality in Ghana

Eşitsizliğin yükselişi özellikle son zamanlarda gelir eşitsizlik, politika yapıcılar ve sivil toplum örgütleri de dahil olmak üzere tüm paydaşları endişelendiriyor. Bu, ekonomik eşitsizliğin çeşitli nedenleri ve bunun nasıl engellenebileceği konusunda ilgi artışına neden oldu. Para politikası, nedensellik yönüne ilişkin asgari ve belirsiz olsa bile, özellikle gelişmiş ülkelerde ekonomik eşitsizliğin sebeplerinden biri olarak belirlenmiştir. Bu çalışma, finansal olarak gelişmemiş ve gelişmekte olan bir ülke olan Gana'da para politikasının gelir eşitsizliği üzerindeki etkisini araştırmak. Bu çalışmada, 2002 yılının ilk çeyreğinden 2013 yılının 4. çeyreğine ait Gelir Gini Endeksi ve aynı dönemde para politikası oranı kullanılmıştır. Ayrıca, enflasyon oranı, döviz kuru, finansal kalkınma endeksi ve GSYİH büyümesi, para politikasına atfedilebilecek eşitsizlik üzerindeki etkilerini kontrol etmek için kullanılmaktadır. Para politikasının gelir eşitsizlik üzerindeki etkisine ilişkin iki tahmin yürütülmektedir. Bunlar temel tahmin ve sağlamlık kontrol tahminidir. temel tahmininde Vektör Hata Düzeltme Metodolojisi kullanılmıştır. Sağlamlık kontrolü tahmini, modelin yanlış tanımlanmasına karşı dirençli plan yerel projeksiyonlar yoluyla doğrudan Darbe Yanıt Fonksiyonlarını kullanıldı. Yerel projeksiyonlar tarafından IRF'lerden daralma para politikasının marjinal olarak Gana'da harcanabilir gelir eşitsizliğinde bir artışa yol açtığı sonucuna varıldı.
İktisadİ hesaplama tartışması ve Hayek

Friedrich von Hayek 20. yüzyıldaki ana akım politik sağın en etkili düşünürlerinden biriydi. Teknik iktisat alanındaki çalışmaları Hayek'e 1974'te bir Nobel kazandırmıştı. Hayek'in daha geniş ölçüde tanınan ve kabul gören fikirlerini savunması, dostu ve akıl hocası Ludwig von Mises'le birlikte sosyalist bir iktisadi düzene yönelik olarak ileri sürdüğü eleştirel argümanlarından itibaren başlamıştır. Hayek'in bu konudaki çalışmaları onu sonraları iktisat biliminden liberal kapitalist toplumu ve karmaşık nitelikli doğal yapıları incelediği araştırmalara yöneltecekti. Bunun sonucu da iktisat, siyaset, hukuk ve genel felsefe gibi alanları kapsayan geniş bir düşünce sistemi olacaktı. Hesaplama Tartışması Avusturya İktisadı'nın 20. yüzyılda kendisini Neo-Klasik gelenekten tamamıyla ayırmasında ve Hayek'in görüşlerini geliştirmesinde bir başlangıç noktası teşkil ettiğinden, öncelikle tartışmayı ele aldık. Tartışmanın ana hatlarıyla özetini vermeden önce hem sosyalist görüşlerin hem de Avusturya İktisadı'nın doğuşuna ilişkin bir giriş yapmayı uygun gördük. Tartışmaya katılan tüm kişilerin görüşlerine tezde yer vermedik. Bunun nedeni, tartışmanın gidişatında liberal görüşler arasında Mises ve Hayek'in, sosyalist iktisatçılar arasında da Taylor ve Lange'nin görüşlerinin belirleyici ve önemli olduğunu düşünmemizdir. Özeti izleyen iki bölümde Hayek'in fikirlerinin gelişimini inceleyip eleştirisini yaptık. Hayek'in fikirlerinin tamamını bir bölümde incelemek yerine, bunların bir kısmını eleştiri yaptığımız bölümde ele aldık. Son bölümde Avusturya İktisadı'nın günümüzde vardığı noktayı ve Hayek'in 80'li yıllarda siyasetle ilişkisini ortaya koyduk, ardından Hayek'in eleştirisinden hareketle onun liberalizmine alternatif bir yaklaşımı John Gray'in görüşlerine dayanarak özetledik.
Goodwin iş çevrimi modeli ve Türkiye üzerine ampirik bir uygulaması

İş Çevrimleri literatüründe göze çarpan en belirgin ikilem, çevrimlerin doğasına ilişkindir. Çevrimlerin içsel ya da dışsal olduğunun önkabulü bu alandaki en keskin ayrışmayı oluşturur. Literatürde hakim olan görüş, piyasaların kendi kendilerine dengeye ulaşacakları ve piyasaların doğası gereği istikrarlı oldukları, sürekli dışsal şoklar olmadığı sürece kararlı dengeye yakınsayacağıdır. Son zamanlarda, genel iktisadi faaliyetlerde görülen dalgalanmaların rastlantısal şoklar olmadan da, içsel bir olgu olarak açıklanabileceğine dair bir ilgi açığa çıkmıştır. Bu bağlamda, tezin ana amacı, Türkiye ekonomisinde 1992:3-2010: 1 içine alan dönemde R. M. Goodwin'in büyüme çevrimleri modelini temel alan içsel bir yapıda genel iktisadi faaliyetlerdeki dalgalanmaları açıklamaktır. Analiz, değişkenler arasındaki dinamik etkileşimleri açıklayan Yapısal Vektör Otoregresif metodolojisi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular, ele alınan dönemde Goodwin modelini destekler nitelikte olup, büyüme rejiminin kar-çekişli bir nitelik taşıdığını göstermektedir.
Karşılaştırmalı üstünlükler kuramı çerçevesinde Türkiye'nin ECO pazarındaki rekabet gücünün analizi

Ekonomik İşbirliği Teşkilatı, 1965 yılında Türkiye, İran ve Pakistan arasında kurulan Kalkınma için Bölgesel İşbirliği adlı bölgesel işbirliği projesine dayanmaktadır. 1985 yılında üye ülkeler, RCD'nin örgütsel yapısını yeniden şekillendirmek ve örgütün adını ECO olarak değiştirmek suretiyle işbirliği yoluna gitmişlerdir. Bunun yanı sıra Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla Orta Asya ve Kafkasya'da ortaya çıkan yeni bağımsız devletler, Türkiye, İran ve Pakistan'la olan dini ve kültürel ortak bağlantının da etkisiyle ECO'ya katılmışlardır. Tarihi, kültürel ve dini yakınlık, coğrafi açıdan birbirini tamamlayan ülkelerden oluşma, zengin hammadde kaynaklarına ve geniş bir pazara sahip olma ile birlikte politik çıkarların öne çıkması bu ülkelerin ECO altında birleşmelerinde etkili olmuştur. 1992 yılında yeni üyelerin katılımyla yeniden bir canlanma dönemine giren ECO, 400 milyonluk nüfusa, 8 milyon kilometre karelik bir alana sahiptir. Bu çalışmada, açıklanmış karşılaştırmalı üstünlükler endeksleri kullanılarak endüstri bazında Türkiye'nin ECO pazarındaki rekabet gücü analizi yapılmakta ve gelişmeler değerlendirilmektedir. Çalışmada açıklanmış karşılaştırmalı üsütünlüğü ölçmeye yönelik geleneksel Balassa endeksi ile vollrath endeksleri hesaplanarak, bu endekslerin tutarlılığı ve istikrarlılığı test edilmektedir.
Network formation with systemic risk and default insurance

Bu araştırmada, riskten kaçınan yatırımcılar birbirleriyle ortaklaşa yatırım yapmak için bir ağ oluşumu oyunu oynadığında dengede ortaya çıkan ağları çalışıyoruz. Projelerin neticeleri rastsal olduğu için, gerçekleşen şoklara bağlı olarak, yatırımcılar iflas etmeyi seçebilir. Ancak, projelerdeki ortakların iflas etmesi yatırımcılar için zararlıdır ve yatırımcıların bu zarara karşı iflas sigortası alma seçeneği vardır. Biz bu modelde, denge ağların o belli bir büyüklükteki tam bileşenlerden oluştuklarını ve bu büyüklüğün de bir bileşenin içindeki yatırımcıların beklenen faydalarını ençoklaştıracak şekilde olduğunu gösterdik. Geniş bir parametre çeşitliliği için, görünen odur ki yatırımcılar dengede sigorta almamayı tercih etmektedir.
Türkiye'de vergi aflarının makro iktisadi değişkenlerle ilişkisinin analizi

Geçmişten günümüze, hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkeler vergi aflarına mali bir politika aracı olarak başvurmuşlardır. Uygulamaya konulan vergi aflarının etkilerinin olumlu olup olmadığı ise tartışmalıdır. Örneğin, vergi afları vergi kaçakçılarını yeniden vergiye uyumlu bir vergi mükellefi yapacak ve böylelikle vergi gelirleri artabilecektir. Ayrıca vergi afları, vergi mükelleflerinin geçmişş vergi yükümlülüklerini azaltmalarını, yeni yatırımlar yapmalarını ve işgücü talebini artırmalarını sağlayabilecektir. Bunun aksine vergi aflarına, eşitlik ve adalet ilkelerini sarsacağı ve vergisini zamanında ödeyen dürüst mükelleflere ceza mahiyetinde olacağı yönünde eleştiriler de getirmek mümkün olabilir. Bu çalışmada öncelikle, vergi afları uygulamaların ne olduğuna cevap aradığımız teorik bölüme yer verilmiştir. Ardından birkaç değişik açıdan vergi aflarının tanımı yapılmış ve uygulama nedenleri ortaya konulmuştur. Daha sonra Türkiye'de 1980 - 2017 döneminde uygulamaya konulan vergi af kanunları hakkında bilgiler verilmiştir. Ardından vergilendirme ile işsizlik ve bütçe açığı ilişkisi ortaya konulmaya çalışılmıştır. Uygulama aşamasında, Türkiye'de vergi aflarının makro iktisadi değişkenler ile ilişkisi 1980 - 2017 dönemine ait vergi gelirleri/GDP, büyüme oranı, işsizlik oranı ve vergi affı verileri kullanılarak oluşturulan Vektör Otoregresif Model ile analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, vergi aflarının vergi gelirleri/GDP değişkeni üzerinde negatif etkisinin olduğu ve dolayısıyla bütçe dengesizliğini giderme konusunda pozitif bir etkisinin olmadığı ortaya çıkmıştır. Benzer şekilde, çalışma sonucu af uygulamalarının ekonomik büyüme üzerinde negatif bir etki oluşturduğunu ortaya koymuştur. Çalışmanın bir başka sonucu da vergi affının işsizlik oranı üzerinde artırıcı bir etkiye sahip olmasıdır.
1980 sonrası Türkiye'deki bütçe açıklarının ekonomik etkileri

PİŞKİN, Burcu. Türkiye'de 1980 Sonrası Bütçe Açıklarının Ekonomik Etkileri, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2005. Bütçe açıklan, kamu gelirleri ile giderleri arasında kamu giderleri lehine oluşan farktır. Bütçe açıklan toplumun bütün kesimlerini ilgilendiren bir kavramdır. Çünkü bu açıklar ekonomik parametreler vasıtasıyla ekonomik dengeleri ve toplumsal refahı olumsuz yönde etkileyebilme gücüne sahiptir. Ülkelerin ekonomik ve mali politikalarına ve yapısall özelliklerine bağlı olarak bu olumsuz etki farklı boyutlarda ortaya çıkabilmektedir. Bu durumdan kaçınmak ve bu açıkların olumsuz etkilerini en aza indirmek amacıyla uygulanan istikrar programlarının temelinde bütçe açıklarının kontrol altına alınması yatmaktadır. Bütçe açıklarının makroekonomik etkileri, bütçe açıklarının finansman kaynağına ve ekonominin yapısall özelliklerine bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Örneğin borçlanmanın faizler üzerindeki baskısı, finansal piyasaları gelişmiş ekonomilerde yatırım üzerinde önemli bir dışlamaya sebep olmazken, derin finansal piyasalara sahip olmayan gelişmekte olan ülkelerde yatırım için özel sektörün kaynaklarının önemli ölçüde azalmasına yol açabilmektedir. Bütçe açıklarının ekonomik etkilerine yönelik yapılan birçok ampirik çalışma bulunmaktadır. Bu tezin amacı, bütçe açıklarını ekonomik etkilerine yönelik gerek uluslararası literatür gerekse Türkiye üzerine yapılan çalışmaları ve konunun teorik kısmını bir bütün halinde sunarak 1980 sonrası Türkiye'deki bütçe açıklarının iktisadi etkilerini tespit etmektir.
Gıda sanayiinde ambalajın ekonomik yeri ve önemi

Ambalaj, tüketici ve işletmelere sağlamış olduğu fayda, toplumsal refahı arttırıcı etkisi nedeniyle günümüzde çok önemli bir konu ve sektör haline gelmiştir. Etkili bir ambalajlama ister taze isterse işlenmiş olsun her türlü gıda ürünü için gereklidir. Gıdamaddelerinin ambalajlanmaması halinde %30 dolayında görülen kayıp ambalajkullanımı sayesinde %2-3'lere gerileyebilmektedir. Bu çalışmanın amacı, gıda sanayinde kullanılan ambalaj türlerinideğerlendirmek, bazı gıda sanayi alt sektörlerinde kullanılan ambalaj türleriniekonomik yönden incelemektir. Ayrıca, ambalajın fonksiyonları ile tüketiciler ve işletmeler açısından önemini belirterek sektörde karşılaşılan sorunların ele alınması amaçlanmıştır. Bunun yanı sıra ambalajın geri dönüşümünün sağlanmasıyla hem ülke ekonomisine hem de üretici ve tüketiciye sağladığı faydaların değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Özellikle gıda sanayinin bir alt sektörü olan süt işleme sanayinde, sütün çabuk bozulabilen bir ürün olma özelliği nedeniyle bu ürünün muhafazası, taşınması ve korunmasında ambalaj kullanımı giderek yaygınlaşmaktadır. Süt işleme sanayindekapasite kullanımı yaklaşık %65'dir. Türkiye'de işleme sanayine giden toplam süt miktarı 17.000 ton/gün'dür. Bu miktarın 1200 tonu UHT, 350 tonu pastörize süt olarak işlenmekte ve geriye kalan süt ise diğer ürünler için kullanılmaktadır. Süt işleme kapasiteleri büyük olan firmaların kullandıklarıambalajın, %25-30'u kağıt-karton ve oluklu mukavva, %5-10'u metal, %25-30'uplastik, %30-40'ı tetrapak, %2-3'ü cam ve %3-4'ü diğerleridir. Üretim giderleri içerisindeki ambalaj maliyeti en fazla %20- 25 oran ile cam vetetrapak olmaktadır.
Yenilenebilir enerji tüketimi ve ekonomik büyüme ilişkisi: İspanya örneği

Bu çalışmada, yenilenebilir enerji tüketimi ile ekonomik büyüme arasındaki Granger nedenselliği 1980 - 2006 yılları aralığında İspanya için incelenmiştir. Enerji tüketimi ve ekonomik büyüme arasındaki nedensellik ilişkisi için ikinci bir model kurulmuş; petrol fiyatları ve karbondioksit emisyonu gibi dışsal değişkenlerin bulunduğu diğer alternatif modeller ile bu ilişkilerin nasıl değiştiği sorgulanmıştır. Model tahmini için değişkenlerin durağanlığı birim kök, değişkenler arasındaki uzun dönemli ilişkiler ise Engle-Granger ve Johansen eşbütünleşim testleri ile sınanmış; son adım olarak Vektör Ardışık Bağımlılık modelleri kurulmuştur. Yapılan analizler ile sorgulanan ilişkiler arasında Granger nedenselliği olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Dışsal değişkenlerin yer aldığı alternatif modellerde de sonuç aynıdır.
Estimation of velocity function for Turkey using engle-granger two-step method

Bu çalışmada Türkiye için 3 aylık veriler kullanılarak hız fonksiyonunun tahmin edilmesi amaçlanmaktadır. Tahminde, eşbütünleşme ve hata-düzeltme yöntemleri kullanılmıştır. Bu yöntemlerin ana özelliği uzun dönem denge yapısını saklı tutarken, kısa dönem sapmalarını açıklayabilmeleridir. Analize, kullanılan veri dizilerinin bütünleşme derecelerinin test edilmesiyle başlanmaktadır. Bundan sonra eş-bütünleşme regresyonları yapılmakta ve eş-bütün seriler değişik hata-düzeltme modellerinde denenmektedir. Başlangıçta, zengin bir gecikmeli- değişken yapısına sahip alan modeller genelden-basite yaklaşımıyla önemsiz değişkenler atılarak basitleştirilmektedir.
Unit root tests and their aplication to certain macroeconomic series of Turkey

ÖZ BİRİM KOK TESTLERİ VE BU TESTLERİN TÜRKİYE'NİN BELLİ BAŞLI SERİLERİNE UYGULANMASI ÖCAL, Nadir Yüksek Lisans Tezi, iktisat Anabilim Dalı Tez Yöneticisi : Prof. Dr. Haluk ERLAT Şubat, 1992, 94 sayfa. Zaman dizilerinde birim kökün varlığının, ekonomik ve ekonometrik analizlerde doğurduğu önemli sonuçlar, çok sayıda birim kök sınamasının geliştirilmesine neden olmuştur. Pratikte bu testler, serilerin doğrusal bir trend etrafında durağan mı yoksa bir doğrusal trende dönme eğilimi göstermeyen durağan dışı r assai süreçler mi olduğunun saptanmasında kullanılmaktadır. Bu çalışma, birim kök testlerinin Türkiye'nin belli başlı yıllık ve mevsimsel serilerine uygulanarak karşılaştırılmasını amaçlamaktadır. Test istatistikleri, genelde, mevsimsel modeller ve trend ve sabit terim içeren veya içermeyen birinci ve daha yüksek dereceden otoregressive modeller kullanılarak elde edilmektedir. Bu testler, teorik çerçeveleri faklı olmasına rağmen, uygulamada pek farklı sonuçlar vermemektedirler. Yaptığımız uygulama sonucunda ele aldığımız dizilerin, deterministi k bir trende zaman içinde dönüş eğilimi göstermeyen, durağan dışı rassal süreci erce türetildiği anlaşılmaktadır.
Inflation measurement methods, criteria and consequences of incorrect indices - Turkey case

Her zaman resmi olarak açıklanan enflasyon oranları ile günlük hayatta karşılaşılan enflasyon oranları arasında neden ciddi farklılıklar olduğu merak edilir. İnsanların yemek ve yakıt gibi günlük hayatta daha çok tükettikleri ürünlerle ilgili kendi kişisel deneyimlerine göre fiyat seviyelerindeki artışlar, resmi değerlerin üzerinde gerçekleşmekte. Enflasyon oranı analizi, uzun yıllar boyunca standart bir matematiksel süreç olarak kabul edildi. Fiyat değişikliklerinin ağrılıklarına dair birçok endeks kullanıldı. Tüketici Fiyat Endeksi, bu endekslerin en popüleri olarak şehirli tüketicilerin zaman içerisinde bir tüketici ürün ve hizmet sepetinin fiyatı için yaptıkları ödemedeki değişiklikleri ölçmektedir. İlki A. B. D. İşçi İstatistikleri Bürosu tarafından yayımlanan TÜFE, tarih boyunca bir tartışma konusu olmuştur. 1995 yılında Birleşik Devletler Senatosu, TÜFE hesaplamasındaki olası sapmaları incelemek üzere başkanı M. Boskin'in adını alan bir komisyon oluşturdu. Boskin Komisyonu, sapmaların 4 kaynağının olduğunu belirledi ve A. B. D.'deki gerçek enflasyon oranının TÜFE hesaplaması nedeniyle, açıklanan değerlerin daha altında olduğu sonucuna vardı. Rapor yayınlandıktan sonra bu tez çalışmasında incelenen ve tarihsel olarak kısaca özetlenen; önceden çok fazla üretim yapılmayan bu konu ile ilgili olarak lehte veya alehte birçok makale ve yazılar çıkmaya başladı. Tüketici Fiyat Endeksi konusunda resmi veriler ve metodoloji tam olarak paylaşılmadığından araştırmanın sistematiği, toplam enflasyon oranını belirlemekte ürün ağırlıklarının öneminin altını çizmek için karşılaştırmalı simülasyonlar üzerinde durmak oldu. Simülasyon temelli içgörülerle desteklenen teorik bir analiz yanında fiyat değişiklikleri için daha doğru endekslemeye ulaşmadaki enflasyon ölçümleme teknikleri gözden geçirildi.