Türkiye'de ve gelişmiş ülkelerde sermaye piyasalarını düzenleyici ve denetleyici kuruluşlar

m SEC'ın her biri kendi alanında ihtisaslaşmış beş bölümü bulunmaktadır. Bunlar;şirket düzenlemeleri, şirket finansmanı, yatırım yönetimi, denetleme ve piyasa düzenlemeleri bölümleridir. Bu bölümler içerisinde en önemlisi Denetleme Bölümü' dür. Denetleme Dairesi;incelemeler, dava işleri, ve yerel büro yöneticiliği üzerinde yoğunlaşır. Komisyon denetim programı ile kişisel yatırımcıları koruyabilmek için sınırlı kaynaklardan maksimum ölçüde yarar elde etmeyi amaçlamaktadır. Ayrıca mevcut suistimalleri bertaraf ederek, finans piyasasında yönetim standartmı yükseltmek, böylece yanılmaların güvenini sağlamak diğer amaçlar olarak ortaya çıkmaktadır. Bununla birlikte, devlet müdahalesinin sermaye birikimini etkileyebileceğinin, modern ekonomik doktrinin, şeffaflık ilkesini anlamsız kıldığının iddia edilmesi gibi eleştiriler düzenleyici kuruluşların varlığının sorgulanabilir hale getirilmesini sağlamaktadır. Sermaye Piyasası Kurulu'nun görev ve yetkilerinden anlaşılacağı üzere;Kurul'un faaliyetleri içinde, izin verme yasaklama gibi fonksiyonlar ağır basmaktadır. Bu yüzden SEC ile SPK'nu amaçlar açısından karşılaştırdığımızda önemli farklılıklar gözükmekledir SEC için asıl önemli hedef, halkın aydınlatılması ilkesinin uygulanmasını sağlamak olmaktadır. Bununla birlikte Avrupa Birlik'inin 17 Man 1980 Tarihli Direktifi ile Sermaye Piyasası Kanunu'inuz karşılaştırıldığında ise çok büyük farklılıklar ortaya çıkmamaktadır. Ancak Direktifin kotasyon sırasında menkul kıymet ihraççısının kamuya açıklamakla yükümlü tuttuğu bilgiler, mevzuatımızda halka arz izni sırasında istenmektedir. Bu da halkı erken aydınlatma açısından Mevzuatımızın bir eksiği olduğu kanısındayız. Sonuç olarak denilebilir ki; 1981 Sermaye Piyasası Mevzuatı Avrupa Birliği ile finansal entegrasyonda oldukça önemli bir adım olarak görülmelidir. Bununla birlikte,. Son yıllarda yaşanan aracı kurum iflasları ve mağdur duruma düşen yatırımcılar göstermektedir ki;SPK'nun bir izin verme müessesesi halinden çıkıp, halkın en doğru ve en güvenilir şekilde bilgiye ulaşabilecek bir ortam hazırlaması gereken bir kuruluş olmalıdır. Aksi takdirde geçmişşte yaşanan olumsuzlukların etkisi geleceğe sarkacak, belki de İstanbul'un bir finans merkezi olma şansı tehlikeye düşecektir. n Sermaye Piyasası Kurulu, 1981 tarihli Sermaye Piyasası Kanunu ile kurulmuştur. Kurulun görevleri başlıca üç alanda yoğunlaşmaktadır. Bunlar. Kurulun düzenleyici, idari ve denetleme görevleridir. Kurul'un esas faaliyet alanını teşkil eden İstanbul Menkul Kıymetler Borsası son yıllar içerisinde gerçekleştirilen köklü değişikliklerle Türk ekonomisinin geleceğine yön vermeye başlamıştır. Bütün uluslararası kriterlere göre İstanbul Borsası seksen gelişmekte olan borsa içinde saygın bir konuma gelmiştir. Kot Dışı şirketlerin işlem gördüğü Bölgesel Pazarlar, Toptan Satışlar Pazarı, kredili menkul kıymet ve açığa satış düzenlemeleri, aracı kurumların TC Merkez Bankası işlemlerine katılabilmesi gibi yeni düzenlemeler de piyasaya olan güveni artırmıştır. Avrupa Birliği Ülkeleri 1 ndeki düzenleyici otoritelere bakıldığında ise ;halen bu ülkelerdeki farklı yasal uygulamaların menkul değerler piyasalarında faaliyet gösteren kuruluşların diğer üye ülkelerde işlemlerde bulunmalarını zorlaştırdığı görülmektedir. Kamu otoriteleri ve öz düzenleyici kuruluşlar arasındaki sorumluluk ve yetki bölüşümündeki farklılıklar, kamu otoriteleri arasındaki sorumluluk ve yetki dağılımındaki farklılıklar ve ulusal ve yöresel düzeydeki farklılıklar uyum zorluklarını beraberinde getirmektedir. Ancak son yıllarda, Birlik üyesi tüm ülkelerin sermaye piyasalarında giriş çıkışın serbestleştirilmesi, 'Avrupa Menkul Değerler Borsası'nın' kurulması, 'Avrupa Kollektif Yatırımları'nın gerçekleştirilmesi ve menkul değerlerde ECU'nün daha geniş kullanımını sağlamak yönünde önemli önemli atılımlar yapılmaktadır. Söz konusu ülkelerde kanunlar ya da düzenlemeler, menkul kıymet ihraççılarının belli bilgileri halka tam ve açık olarak sunmasını gerektirmektedir. Tam açıklığı yansıtan bu bilgilerin ya halka arzdan önce ve / veya resmi menkul kıymetler borsasında ya da tezgah üstü piyasada alım satım görürken sunulabilmektedir. Amerikan sermaye piyasasını düzenleyen ve deneüeyen SEC, federal kuruluşlar arasında en prestijli ve etkili olanlarından biridir. Tarihi, kuruluşu, ve organizasyonu açısından dünyadaki diğer sermaye piyasası kurumlarına örnek teşkil ermiştir. m SEC'ın her biri kendi alanında ihtisaslaşmış beş bölümü bulunmaktadır. Bunlar;şirket düzenlemeleri, şirket finansmanı, yatırım yönetimi, denetleme ve piyasa düzenlemeleri bölümleridir. Bu bölümler içerisinde en önemlisi Denetleme Bölümü' dür. Denetleme Dairesi;incelemeler, dava işleri, ve yerel büro yöneticiliği üzerinde yoğunlaşır. Komisyon denetim programı ile kişisel yatırımcıları koruyabilmek için sınırlı kaynaklardan maksimum ölçüde yarar elde etmeyi amaçlamaktadır. Ayrıca mevcut suistimalleri bertaraf ederek, finans piyasasında yönetim standartmı yükseltmek, böylece yanılmaların güvenini sağlamak diğer amaçlar olarak ortaya çıkmaktadır. Bununla birlikte, devlet müdahalesinin sermaye birikimini etkileyebileceğinin, modern ekonomik doktrinin, şeffaflık ilkesini anlamsız kıldığının iddia edilmesi gibi eleştiriler düzenleyici kuruluşların varlığının sorgulanabilir hale getirilmesini sağlamaktadır. Sermaye Piyasası Kurulu'nun görev ve yetkilerinden anlaşılacağı üzere;Kurul'un faaliyetleri içinde, izin verme yasaklama gibi fonksiyonlar ağır basmaktadır. Bu yüzden SEC ile SPK'nu amaçlar açısından karşılaştırdığımızda önemli farklılıklar gözükmekledir SEC için asıl önemli hedef, halkın aydınlatılması ilkesinin uygulanmasını sağlamak olmaktadır. Bununla birlikte Avrupa Birlik'inin 17 Man 1980 Tarihli Direktifi ile Sermaye Piyasası Kanunu'inuz karşılaştırıldığında ise çok büyük farklılıklar ortaya çıkmamaktadır. Ancak Direktifin kotasyon sırasında menkul kıymet ihraççısının kamuya açıklamakla yükümlü tuttuğu bilgiler, mevzuatımızda halka arz izni sırasında istenmektedir. Bu da halkı erken aydınlatma açısından Mevzuatımızın bir eksiği olduğu kanısındayız. Sonuç olarak denilebilir ki; 1981 Sermaye Piyasası Mevzuatı Avrupa Birliği ile finansal entegrasyonda oldukça önemli bir adım olarak görülmelidir. Bununla birlikte,. Son yıllarda yaşanan aracı kurum iflasları ve mağdur duruma düşen yatırımcılar göstermektedir ki;SPK'nun bir izin verme müessesesi halinden çıkıp, halkın en doğru ve en güvenilir şekilde bilgiye ulaşabilecek bir ortam hazırlaması gereken bir kuruluş olmalıdır. Aksi takdirde geçmişşte yaşanan olumsuzlukların etkisi geleceğe sarkacak, belki de İstanbul'un bir finans merkezi olma şansı tehlikeye düşecektir.