turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Endüstri-içi ticaret ve ihracata dayalı sektörler arasından Türkiye uygulaması

Aynı endüstri grubu içinde tanımlanan malların bir ülke tarafından eşanlı olarak ihraç ve ithal edilmesi şeklinde tanımlanan endüstri-içi ticaret, son yıllarda iktisat literatüründe geniş bir yer kaplamaktadır. Faktör Donanımı Teorisinin ihmal ettiği ürün farklılaşması, ölçek ekonomileri gibi faktörleri uluslararası iktisat literatürüne kazandıran endüstri-içi ticaret kavramı, Türkiye'de ise henüz yeterince ilgi çekmemiştir. Bu çalışmanın amacı, endüstri-içi ticarete ilişkin kuramsal ve ampirik yaklaşımları incelemek ve ampirik olarak Türkiye dış ticaretinde endüstri-içi ticaretin konumunu ortaya koymaktır. Bu amacın gerçekleştirilebilmesi için çalışmanın ilk bölümünde endüstri-içi ticaretin ortaya çıkmasında rol oynayan faktörler ve bu konudaki kurumsal yaklaşımlar üzerinde durulmuştur. Çalışmanın ikinci bölümü ise, endüstri-içi ticareti ölçme yöntemlerine ve ampirik olarak endüstri-içi ticaretin ölçüldüğü çalışmaların özetlenmesine ayrılmıştır. Çalışmanın üçüncü ve son bölümünde, Türkiye'de endüstri-içi ticaret oranının ölçüldüğü ve bu oranın hangi faktörler tarafından belirlendiğinin araştırıldığı bir uygulamaya yer verilmiştir. Çalışmada, 1999 yılı dış ticaret verileri kullanılarak SITC 3 basamak seviyesinde farklı endüstri ve ülke grupları için endüstri-içi ticaret oranları hesaplanmıştır. Grubel-Lloyd Endeksi kullanılarak yapılan hesaplamalar, endüstriler ve ülkeler arasında farklılık gösteriyor olsa da, Türkiye'nin toplam dış ticaretinde endüstri-içi ticaretin oranının ortalama olarak yüzde 35 olduğu bulunmuştur. Bu oranın, ürün farklılaşmasının ve uzmanlaşmanın fazla olduğu endüstrilerde ve Türkiye'nin gelişmiş ülkelerle olan ticaretinde daha yüksek değerler aldığı gözlemlenmiştir. Ayrıca, endüstri-içi ticaretin belirleyenlerinin de endüstri gruplarına göre değişiklik gösterdiği dikkatleri çekmektedir. Yatay endüstri-içi ticaretin daha çok endüstrilere özgü faktörlerden etkilenirken, dikey endüstri-içi ticaretin ülkelere özgü faktörlerden etkilendiği çalışmada elde edilen bir diğer bulgudur.
Dünyada ve Türkiye'de özelleştirme deneyimi

Ekonomik yaşamda kamu ve özel sektör arasındaki denge, uygulanan ekonomi politikalarına bağlı olarak değişmektedir. 1929 Dünya bunalımı öncesi, devletin ekonomiye müdahalesi iç ve dış güvenlik, adalet işlevleri ile sınırlı olmasına karşılık, bunalım sonrasında denge kamu kesimi lehine değişmeye başlamıştır. Bu değişimde en önemli etken, piyasa ekonomisinin ortaya çıkan dengesizlikleri, müdahale olmaksızın giderememiş olmasıdır. Kamu kesiminin genişlemesinde etkili olan diğer bir olay ikinci Dünya savaşı olmuştur. Savaş sonrası dönemde, kamu iktisadi teşebbüslerinin faaliyet alanı, devletin yeni işletmeler kurması ve var olan işletmeleri millileştirmesi yoluyla genişlemiştir. Bu dönemde kamu girişimciliğinin niteliksel olarak da değiştiği görülmektedir. 1970'li yıllarda yaşanmaya başlanan ekonomik bunal imin geleneksel politikalar ile gideri lememesi, serbest piyasa ekonomisine yönelik eğilimlerin güçlenmesine neden olmuştur. özelleştirme, bu yeni anlayışa bağlı olarak ortaya çıkmış bir uygulama aracıdır. Bu uygulama sonucu, ekonomide özel sektörün payı artacak, yani kamu-özel sektör dengesi, ikincisi lehine değişecektir. KİT'lerin ortaya çıkışında, dünyadaki gel i şmelerin ya- nısıra, ülkelerin kendilerine özgü koşulları da etkili olmuştur. Bu nedenle, özelleştirme uygulamasının değerlendirilmesinde de bu koşulların göz önünde bulundurulması gerekmektedir. Bu konuda ülkeler arasında, gelişmişlik düzeylerine bağlı olarak bir gruplamaya gitmek doğru olacaktır. Gelişmiş ülkelerde gerçekleştirilmiş özelleştirme uygulamalarının sonuçları, gelişmekte olan ülkeler önünde bir örnek oluşturmakta- dır. Bununla birlikte, gelişmekte olan ülkelerde özelleştirmenin başarısı, ülke koşullarının gerçekçi olarak değerlen - dirilmesini gerektirmektedir. özelleştirme uygulamasının istenilen sonuçları yaratabilmesi, makroekonomik politikalar ile uyumlu amaçların belirlenmesine, özelleştirme yöntemlerinin bu amaçlara uygun seçilmesine, ortaya çıkabilecek sorunların önceden saptanarak, bu sorunları ortadan kaldıracak önlemlerin alınmasına bağlıdır. Ancak, gelişmekte olan ülkelerde sorunların yapısall bir nitelik taşıması, özelleştirmenin uygulanması ve başarısı önünde ciddi bir engel oluşturmaktadır.
İzmir ilinde süt sığırcılığı yapan işletmelerin ekonomik analizi ve sütün pazar arzı

Süt, insan vücudu için gerekli olan önemli besin ürünlerinden birisidir. Süt üretiminde en önemli hayvancılık faaliyeti süt sığırcılığıdır. Bu çalışmanın amacı, Ege Bölgesi'nin süt üretiminde önemli paya sahip olan İzmir ilinde bulunan süt sığırcılığı işletmelerinin sosyo-ekonomik ve üretim yapısı ile sütün pazara arzını ortaya koymaktır. Araştırmanın materyalini; 2014 yılında İzmir İlinde Tabakalı Tesadüfi örnekleme yöntemi ile seçilen 102 üreticiden anket yoluyla elde edilen veriler oluşturmaktadır. İşletmelerde aile birey sayısının ortalama 4,09 olduğu tespit edilmiştir. İşletmecilerin ortalama 23,1 yıldır süt sığırcılığı ile uğraştığı belirlenmiştir. İşletme başına ortalama süt sığırı sayısı 25,7 baş olup, inek başına günlük süt veriminin 21,4 kg, bir laktasyon döneminde elde edilen süt miktarının 5711, 8 kg/baş, ortalama sağım süresinin 266, 9 gün olduğu belirlenmiştir. İşletmecilerin %96,4'ü Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliğine üye olduğu belirlenmiştir. Süt sığırcılığı sektöründe üreticilerin en büyük sorununun yem fiyatlarının yüksek olması (%52,9) olduğu tespit edilmiştir. Üreticilerin %39,4'ünün sütü toplayıcılara sattığı belirlenmiştir.
Ekonomik politika belirsizliği ve politik istikrarsızlığın makroekonomik değişkenler üzerine etkisi

İktisat biliminde belirsizlik, teorik olarak gerçekleşen onca gelişmelere rağmen hala üzerinde tartışılan bir kavram olarak yerini korumaktadır. Belirsizliğin bu kadar çok tartışılmasının arkasında yatan unsur ise belirsizlik kavramının soyut iktisadi düşüncede sahip olduğu anlamsal ölçütlerin kavramsallaştırılamaması değil, belirsizlik kavramı ile ilgili bir fikir birliğinin oluşturulamamasından kaynaklanmaktadır. Belirsizlikle ilgili bir fikir birliğinin olmayışı ise bu kavramla ilgi farklı yaklaşımların ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu çalışmada diğer belirsizlik indeksleri ile karşılaştırıldığında daha güçlü ve politik unsurları da içermesi nedeniyle Baker, Bloom ve Davis (2015)'in Amerika Birleşik Devletleri için geliştirmiş oldukları ekonomik politika belirsizliği indeksi kullanılmaktadır. ABD'deki EPB'nin yanında gelişmekte olan ülkelerdeki politik istikrarsızlık göstergeleri de dikkate alınmaktadır. Çalışmada Keşfedici Faktör Analizi'yle 17 politik istikrarsızlık göstergesi kullanılarak politik istikrarsızlığın üç farklı boyutu ortaya çıkarılmıştır. Bu boyutlar şiddet ve gerilim, hükümet karşıtlığı ve protesto ve rejim içi istikrarsızlıktır. Dinamik Panel Sistem Genelleştirilmiş Momentler Metodu kullanılarak gelişmekte olan ülkelerdeki politik istikrarsızlığın ve ABD'deki EPB'nin gelişmekte olan ülkelerdeki makroekonomik değişkenler üzerine etkisi incelenmektedir. Çalışmanın bulguları ABD'deki EPB'nin ve gelişmekte olan ülkelerdeki politik istikrarsızlığın üç farklı boyutunun enflasyon oranı ve doğrudan yabancı yatırımlar üzerinde farklı etkileri olduğunu ortaya koyarken bu değişkenlerin gelişmekte olan ülkelerdeki büyüme oranı üzerinde güçlü ve negatif bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir.
Manager & politician interaction

Bu çalışmada politik etkinin uluslararası rekabet üzerindeki etkileri incelenmektedir. Firmaları sınıflandırmak için literatürde sıkça kullanılmış olan kontrol hakkı ve nakit akış hakkı kullanılmıştır. Bu iki hak üzerinden kurmuş olduğumuz model ile tekel ve uluslararası duopol piyasalarını politik baskının olduğu ve olmadığı durumlarda incelenmektedir. Bu piyasaları inceleyerek hangi durumlarda politikacıların farklı firma yönetim türleri seçtiğini anlamaya çalışmıştır.
Mali suçlar ile mücadele mevzuatının değerlendirilmesi ve diğer ülkeler uygulaması

Kayıt dışı ekonomi ülkemizde gittikçe daha önemli bir hale gelmektedir. Birçok mevzuatın bir araya gelmesinden oluşan Mali Suçlar Mevzuatı özellikle 4208 Sayılı Karaparanın Aklanmasının Önlenmesine Dair Kanun ile birlikte daha da önemli duruma gelmiştir. Uluslararası anlaşmaların bağlayıcı olması nedeni ile Türkiye kayıt dışı ekonomi ile mücadele etmek zorundadır. Bu nedenle ülkemiz Karaparanın Aklanmasının Önlenmesine Dair Kanunu 1996 yılında yürürlüğe koymak durumunda kalmıştır. Yine bu kanunun gereği olarak Mali Suçlan Araştırma Kurulu Başkanlığı kurulmuştur. Yapılan bu düzenlemeler 1996 yılından sonra yeni bir başlangıca yol açmıştır. Bu çalışmanın amacı kayıt dışı ekonomi, mali suçlar ve karaparanın aklanmasına yönelik eylemlerin tanımlanması ve çözümlenmesidir. Ayrıca çalışmamızda; Türkiye'deki düzenlemeler ile Avrupa Birliği ve Amerika Birleşik Devletleri'ndeki düzenlemeler karşılaştınlmıştır. Türkiye'de karaparanın aklanması, kuramsal bakımdan tartışmak için oldukça yeni bir konudur. Bu nedenle bu konuda bir araştırma yapmak oldukça sınırlıdır. Çalışmamızda; karapara aklama sürecinin önemi bilimsel bağlamda tartışmaya açılmıştır. Ülkemizde karapara aklama suçlarının tanımlanması ve karaparanın aklanmasına dair kanunun yürürlüğe konulması, diğer ülkelerde bu konunun uygulamaları ile karşılaştırıldığında oldukça geç olmuştur. Diğer yandan diğer konularda da karapara aklamasına yönelik suçlar ile ilgili olarak yeni düzenlemelerin yapılması gerekmektedir. Ayrıca mali suçlar konusunda uluslararası anlaşmalar ile daha neler yapılabileceği, karaparanın aklanmasına yönelik eylemlerin nasıl tanımlanabileceği ve Mali Suçlan Araştırma Kurulu'nun nasıl örgütlenebileceği konulan da tartışılmıştır.
Value - at - risk applications before and after the global financial crisis of 2007

Bu araştırma, konvensiyonel ve İslami indeks serileri yardımıyla dokuz parametrik ve bir yarı-parametrik riske maruz değer modelinin performanslarını karşılaştırmaktadır. İlk olarak, Dow Jones'a ait bölgesel indeksler aracılığıyla on RMD modeli arasından en iyi performansı sergileyen modeller seçildi. İkinci kısımda, seçilen RMD modelleri Dow Jones'a ait on sektörel indeks aracılığıyla analiz edilmeye devam edildi. Üçüncü olarak, GARCH (1,1) modelinin Türk sektörel indekslerine uygunluğu ve krizin GARCH (1,1) performansına etkisini incelemek icin Türk endüstrisine ait 19 alt-sektör grubu analiz edilmiştir. Ayrıca, konvensiyonel indekslerin yanı sıra onların İslami muadillerini de analize katarak, İslami indeksler oluşturulurken kullanılan filtreleme sisteminin RMD modellerinin performansına olan etkisi de incelenmiştir. Buna ilaveten, incelenen zaman dilimi ekonomik durgunluğun başladığı tarih orta nokta olacak şekilde iki kısma bölünerek, 2007 küresel finans krizinin RMD modellerinin performansı üzerindeki etkisi incelenmiştir. Bu çalısmada, RMD modellerinin başarısını değerlendirmek için Kupiec ve Christoffersen geriye dönük testlerini kullanıyoruz. Son olarak, Dow Jones bölgesel ve endüstriyel konvensiyonel indeksler ile onların İslami muadilleri arasındaki uzun-süreli ve kısa-süreli ilişkileri tespit etmek için Johansen'in eşbütünleşme testi ve Granger nedensellik sınaması yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar gösteriyor ki, analiz için kullanılan indeks, RMD modelinin performansını önemli derecede etkilemektedir. Bölgesel indeksler ile incelenen RMD modelleri, kriz sonrasında daha iyi bir performans sergilerken, Dow Jones endüstriyel indeksleri ve Türk sektörel indeksleri ile test edilen RMD modellerinde krizin olumsuz etkisi kolay bir şekilde farkedilebiliyor. Kriz öncesi dönemde IGARCH-t modeli en iyi performansı sergilerken, kriz sonrası dönemde yarı-parametrik olan FHS modeli en iyi sonucu veriyor. Ayrıca, eşbütünleşme ve Granger nedensellik sınaması test sonuçları incelenen indeks serilerinin büyük çoğunluğunda konvensiyonel ve İslami indeksler arasında uzun ve kısa dönem ilişkilerin olduğunu tespit etmektedir.
Serbest bölge uygulamasının vergi açısından incelenmesi

Gelişmiş ve özellikle gelişmekte olan ülkelerde etkin bir uygulama alanı bulan serbest bölgeler, ihracatı artırmak ve kolaylaştırmak, yabancı sermaye yatırımı sağlamak, yeni ilişkiler kurulmasına aracı olmak, istihdamı artırmak ve teknoloji transferi sağlamak gibi amaçları gerçekleştirmeye yönelik olarak, ülkelerin ulusal egemenlik sınırları içinde bulunmakla birlikte, gümrük sınırları dışında kabul edilmektedir. Ülkede geçerli olan dış ticaret ile diğer mali ve iktisadi alanlara yönelik devlet düzenlemelerini tamamen veya kısmen ortadan kaldıran serbest bölgeler, hem gelişmiş, hem de gelişmekte olan ülkelerde yaygın bir uygulama alanı bulmuştur. Dünya'ya baktığımızda; Güneydoğu Asya'daki serbest bölgeler, en yüksek ve en uzun süreli etkiye sahip, en başardı uygulanan serbest bölgelerdir. Serbest bölgeler Taiwan, Singapur, Hong Kong, Güney Kore ve Çin'in ekonomik kalkınmasında en önemli faktör olmuştur. Serbest bölgelere olan eğilim daha sonra Kuzey Kore, Laos, Vietnam, Hindistan, Pakistan ve Sri lanka' ya sıçramış ve Asya endüstrileşme sürecine girmiştir. Serbest bölgelerde teşviklerin en önemlisi ve en yaygın olanı, devletin normalde alacağı olan vergi, resim ve harçların bir kısmını almaması halidir. Dünya çapında serbest bölge uygulamasının özü, tam veya kısmi vergisizlik esasına dayanır. Vergi muafiyeti 5 ila 20 yıl arasında değişmekte veya tam vergi muafiyeti bulunmaktadır. Biz de de uygulanan tam vergi muafiyetidir. Bu tez çalışmasında; serbest bölgede faaliyet gösteren kurumların, Türk Vergi Kanunları karşısındaki durumları ele alınarak incelenmeye çalışılmıştır.
Bireysel kredilerin tüketici fiyat endeksine etkisi: Türkiye örneği (2005-2020)

Bu çalışmanın amacı, Türkiye ekonomisinde 2005Q4-2020Q 1 dönemine ilişkin üçer aylık verileri kullanarak konut kredisi, taşıt kredisi, ihtiyaç kredisi ve bireysel kredi kartlarından oluşan bireysel krediler ile Tüketici Fiyat Endeksi arasındaki ilişkiyi Johansen Çok DeğişkenliEşbütünleşme Testi ve VAR sistemi tahmini uygulanarak incelemektir. Bu kapsamda bağımlı değişken olarak TÜFE kullanılırken, bağımsız değişken olarak konut kredisi, taşıt kredisi, ihtiyaç kredisi, bireysel kredi kartları ve toplam tüketici kredileri kullanılmıştır. Çalışmada değişkenler arasındaki ilişkinin tespit edilmesi amacıyla üç ayrı model oluşturulmuştur. Birinci modelde toplam tüketici kredilerinin TÜFE üzerindeki etkisini analiz etmek amacıyla TÜFE bağımlı, toplam bireysel krediler de bağımsız değişken olarak kullanılmıştır. İkinci modelde her bir bireysel kredi türünün enflasyon üzerindeki etkisini ayrı ayrı tespit edebilmek amacıyla TÜFE bağımlı değişkenolurken, konut kredisi, taşıt kredisi ve ihtiyaç kredisi bağımsız değişken olarak ele alınmıştır. Üçüncü modelde ise bireysel kredi kartı kullanımının TÜFE üzerindeki etkisini analiz etmek amacıyla TÜFE bağımlı ve bireysel kredi kartı kullanımı bağımsız değişken olarak kullanılmıştır. Ayrıca her bir modele kontrol değişken olarak M2 para arzı ve reel efektif döviz kuru değişkenleri de eklenmiştir. Johansen yaklaşımından elde edilen sonuçlara göre değişkenler arasında herhangi bir uzun dönem ilişkisi bulunmamaktadır. Ayrıca VAR sistemi tahmininden elde edilen varyans ayrıştırması ve etki-tepki grafikleri sonuçlarına göre ise bireysel kredi türlerinden tüketici fiyatlarına doğru herhangi bir ilişki tespit edilememiştir. Son olarak, değişkenler arasındaki nedensellik ilişkilerinin tespiti için gerçekleştirilen Granger nedensellik testi sonuçlarına göre bireysel kredi türleri ile TÜFE arasında herhangi bir nedensellik ilişkisi de mevcut değildir. Buna karşın para arzı ile TÜFE arasında karşılıklı nedensellik bulunurken, reel efektif döviz kurundan TÜFE'ye doğru tek yönlü bir nedensellik söz konusudur.
Türkiye ve Hollanda tarım sektörleri açısından dış ticaretlerinin karşılaştırılması: Hollanda örneği

İnsanlığın temel ihtiyaçlarından biri olan besinin elde edilmesi için yapılan tarım, önemini her zaman sürdürecektir. Günümüzde iş bölümü ve uzmanlaşmayla beraber bitki ve hayvanlardan elde edilen yiyecekler, tüm dünyadaki insanlara ulaşabilmektedir. Tarımın ve mülkiyet düzeninin geçirdiği evrelerin, dünyadaki tüm ülkeler için benzer yanları olmasına karşın, günümüzün gelişmiş kapitalistülkelerinin geçirdiği evrimle, kapitalizme geçemeyen Osmanlı ve dolayısıyla Türkiye'deki evrim arasında farklar bulunmaktadır. Hollanda, yüzölçümü bakımından dünyadaki en küçük ülkelerden biri olmasına rağmen, ABD'den sonra dünyadaki en fazla tarım ürünleri ihracatını yapanülkedir. Tarım ürünleri ihracatının nasıl bu kadar fazla olduğu bu çalışmada incelenmektedir. Bununla beraber Türkiye tarımı ve tarım ürünleri dış ticaretineörnek olarak Hollanda tarım uygulamaları ele alınmıştır.
Somali'de enflasyonun belirleyici etkenleriyle ilgili ekonometrik bir analiz

Bu çalışmada, 1991- 2013 yılları arası Somali'deki enflasyonu ölçmek için temsili olarak TÜFE oranları incelenmiştir. Durağan olup olmadiğini belirlemek için hem ADF hem de Zirvot-Andrew testi kullanılmıştır. Sonuçta, serilenin çoğunlukla durağan olmadığı bulunmuştur. Değişkenler üzerinde uzun dönemde ilişkinin varlığını belirlemek için ARDL ve Bound testleri kullanılmıştır. Çalışmadaki bağımsız değişkenler şunlardır: İhracat fiyatları, İthalat fiyatları, GSYİH, para arzı (M2) ve döviz kurları. Sonuçlara göre, Somali'deki enflasyona kısa ve uzun dönemde ihracat fiyatları, ithalat fiyatları, GSYİH'nın ve para arzının, %5 istatisteki anlamlılık düzeyinde, pozitif etkisi varken, döviz kurlarının kısa dönemde etkisi yoktur. Fakat döviz kurlarının uzun dönemde negatif etkisi vardır. Modelin hata düzeltme mekanizması çalışmaktadır.
Türkiye ile Rusya federasyonu arasında 1990 sonrası dış ticaret ilişkileri

1990 yılı sonrasında Türkiye ve Rusya Federasyonu arasındaki dış ekonomik ilişkiler dengesi Türkiye'nin aleyhine gelişmektedir. 2000 yılında iki ülke arasındaki ticaret hacmi 4,5 milyar Dolar ile bugüne kadarki en yüksek seviyesine ulaşmakla birlikte, bu durum büyük ölçüde Türkiye'nin Rusya Federasyonu'ndan gerçekleştirdiği ithalattaki artıştan kaynaklanmaktadır. Türkiye ile Rusya arasındaki dış ticarete baktığımızda, bütün dönem boyunca Türkiye ihraç ettiğinden çok ithal etmektedir. Örneğin 2001 yılında Türkiye, 924, 1 milyon Dolarlık mal ihraç etmişken, karşılığında 3, 4 milyar Dolar hacminde mal ithal etmiştir. İki ülke arasında yapılan bavul ticareti önemli yere sahiptir. Her ne kadar 2003 yılından bavul ticareti azaltılmaya çalışılsa da, bu ticaret şekli devamlılığını korumaktadır. Türkiye'nin bavul ticaretinden sağladığı gelir, 1997 yılında en yüksek seviyeye ulaşmıştır. Aynı yıl Rusya'nın bavul ticareti yoluyla dünyadan ithalatı 18.3 milyar Dolar iken, Türkiye'nin bavul ticaretinden sağladığı gelir 5,8 milyar Dolar olmuştur. Tabii ki bu oran daha sonra, Rus hükümetinin getirdiği sınırlamalar, Türkiye'nin gönderdiği malların kalitesinin düşüklüğü, başka ülkelerle rekabet edememe gibi nedenlerden dolayı, azalmış ve 2001 yılında Türkiye'nin bavul ticaretinden elde ettiği gelir 3 milyar dolara kadar düşmüştür. Türkiye'nin Rusya Federasyonu'ndaki doğrudan yatırımlarının sektörel dağılımına baktığımızda, söz konusu yatırımların bankacılık, imalat, inşaat, ticaret ve turizm alanlarında olduğunu görürüz. Tutarının ise 1990 yılı sonrasında yaklaşık olarak 181 milyon Dolar olduğunu görmekteyiz. Bu dönem içerisinde Türkiye ile Rusya arasında tamamlayıcılık ilişkisi söz konusu olup, Türkiye Rusya'ya daha çok tüketim malları ihraç etmiş, enerji, özellikle doğal gaz ithal etmiştir. Türkiye'nin Rusya'ya ihraç ettiği mal sıralamasında ilk sıralarda demir-çelik eşya, meyveler, otomotiv ve yan sanayi ürünleri olduğunu görürüz. Türkiye'nin Rusya'dan yaptığı ithalata baktığımızda ise, ilk sıralarda mineral yakıtlar, demir-çelik, alüminyum ve alüminyum ürünleri yer almaktadır. Rusya ile ticari ilişkilerde önemli konulardan birisi de bu ülkenin Türkiye ile ticaretinde yoğunlaştığı sektörlerintespitidir. Tekstil, hazır giyim, kimyasal maddeler, ilaç ve tıbbi teçhizat, inşaat malzemeleri, otomotiv ve gıda sektörleri Türkiye için önem arz etmektedir.
Finansal krizlerin öncü göstergeler ışığında öngörülebilirliği ve Türkiye örneği

1970'li yılların sonları itibariyle daha sık aralıklarla kriz dönemine giren Türkiye'nin, liberalleşen dünya piyasalarına 1980 yılında ekonomisini serbestleştirerek ayak uydurma durumunda kaldığı görülmektedir. Gelişmemiş bir finansal yapının dönemin politika koşullarından etkilenerek hızlı bir şekilde serbestleşmesi, bankacılık krizlerini ortaya çıkarmıştır. Piyasaları daha esnek hale getirmek amaç edinirken, borç verenin kendisine verilen faizi minimize edememesi ve faizlerin sürekli yükselen bir ivmede olması kredi başvurularının kalitesini düşürmüştü. Borçlunun borcunu ödeyip ödememesi konusunda kesin bir sonuca varılamayacağı için, kreditörlerin düşük ve yüksek riskli projeleri ayıramaması, yanlış seçimler yapabilmelerine neden olmuştur. 1998'de Rusya'da yaşanan kriz, Türkiye'nin ihracattaki en büyük iş ortağını kaybetmesine, 1999 yılında iki büyük deprem yaşanması can ve mal kayıplarının yanında ülkenin en önemli sanayi bölgelerinden birinin yerle bir olmasına neden olurken; 2000 yılında önce enflasyonu düşürme ile canlanılırken, sonra gelen likidite krizi ile çöküş yaşanmıştır. Tüm bu olanlar 2001 krizini olgunlaştırmıştır. 2001 yılında Türkiye Cumhuriyetinin en büyük ekonomik krizi geliyorum demişti de kısıtlayıcı önlemler bir türlü alınamamıştı. O dönemin hükümeti içinde yaşanan ciddi atışmalar ve sonucunda söylenen her bir söz piyasaların yaprak misali dalgalanmasına, Türk Lirasına karşı olan saldırılar ise zaten güçsüz ve savunmasız kalan Türkiye'nin pimini iyice çekmesine neden olmuştur. Bu çalışmanın amacı, öncü göstergeler sayesinde olası krizlerin önceden ne kadar tahmin edilebilir olabileceğinin ve bu göstergelerin krizden korunma ve krizi yönetme yollarına ne kadar ışık tutabileceğinin değerlendirilmesidir. Özellikle yükselen ve gelişmekte olan piyasa ekonomilerinde rastlanan krizlerin önüne geçilmesi tarihsel deneyimler ışığında gözden geçirilecektir; çünkü dünya piyasalarındaki önemli krizler özellikle gelişmekte olan ülkelerde görülmektedir. Bunlardan biri de Türkiye'dir. Bu bağlamda; tarihsel süreç, öncü göstergelerin krizlere çok da uzak olmayan ülkemiz için geçerli olup olmadığını anlayabilmemiz için incelenecektir. Yukarıda da görüldüğü gibi her kriz, bir olaya bağlıdır ve bunun sonucunda alınması gereken önlemlerin her birinin birer ders niteliğinde olduğu aşikardır. Krizlere sinyal veren farklı öncü göstergeler Türkiye örneği bazında, literatüre uygun çeşitli makro ve mikro ekonomik göstergeler şekil ve grafikler ile beraber incelenecek, çeşitli çözüm önerileri sunulacaktır.
Para politikasının zaman tutarsızlığı ve güvenilirlik problemi: Türkiye örneği

Ekonomide para politikasının rolü ve etkinliği konusu geleneksel yaklaşımlarda para politikasının dışsal bir süreç olarak değerlendirilmesi ile ele alınmıştır. 1970'lerin sonunda geliştirilen modern makroekonomik politika teorisinde ise, para otoritesinin ekonomideki rolü ve davranışları oyun teorisine dayalı yeni bir yaklaşımla analiz edilmektedir. Bu yaklaşımda para otoritesi, belirli amaç ve tercihleri olan ve faydasını maksimize etmeye çalışan ayrı bir karar birimi olarak alınmaktadır. Bu çerçevede, para otoritesi ekonomideki diğer karar birimleri ile stratejik etkileşim içinde olan bir oyuncu olarak değerlendirilmektedir. Burada ağırlıklı olarak işlenen konu, para politikasının zaman tutarsızlık probleminden kaynaklanan enflasyonist eğilimini ortadan kaldırmaya yönelik çözüm önerilerinin geliştirilmesi olmuştur. Çalışmanın amacı, literatürdeki oyun teorisine dayalı yeni yaklaşım çerçevesinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın para politikasının belirlenmesi ve yürütülmesindeki rolü ve etkinliğini ortaya koymaktır. Bu amaçla, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın çağdaş bir kimlik kazanmaya başladığı 1987- 1995 dönemi ele alınıp incelenmiştir. Bulunan sonuçlar, Merkez Bankası'nın döviz kuru istikrarının sağlanması yönünde sahip olduğu sınırlı rol dışında, henüz para politikasının yürütülmesinde yeterli bir etkinliğe kavuşamadığını göstermektedir.