turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Tarihsel perspektiften dünya ekonomisinde borçlanma dalgaları ve ekonomi politik dinamikleri

1820'lerden günümüze finans sermayesinin gelişimi, merkezden çevreye dönük geniş çaplı sermaye hareketlerinin önünü açmıştır. Bu sermaye girişleri, çevre ülkelerde büyümenin finansmanı açısından önemli bir kaynak teşkil etmekle birlikte, zamanla dış borçlara bağımlı hale gelen ekonomiler sermaye hareketlerinin yön değiştirmesi sonucu birbiri ardına krize sürüklenmişler, kimi durumlarda büyük ekonomik ve sosyal yıkımla karşı karşıya kalmışlardır. Borç krizleri sonrasında devreye sokulan yaptırım mekanizmaları ise merkezin çevre üzerindeki hegemonyasının tesisinde ve küresel ekonominin merkezin çıkarları çerçevesinde yeniden şekillendirilmesinde önemli bir rol oynamıştır. Dış borçlanmanın çevre ülkeler üzerindeki çarpıcı etkileri ışığında; bu çalışmada, tarihsel perspektiften dış borçlanma dalgaları ve bu dalgaların ekonomi politik dinamikleri incelenmektedir. Bu analizde merkez ülkelerdeki faiz oranları, borçlanma dalgalarının zirve yaptığı yüksek borçlanma ve ardından gelen borç krizi evrelerinde ana belirleyici etken olarak ön plana çıkmaktadır. Ampirik bulgular ise faiz oranlarının etkisini doğrularken, doğrudan yabancı yatırımlar/GSYH, GSYH büyümesi, kısa vadeli borçların rezervler içindeki oranı ve yüksek enflasyon gibi kimi makroekonomik değişkenlerin de borç krizi evresini tetikleyen etkenler arasında yer aldığını göstermektedir. Ekonomik dinamiklerin yanı sıra dünya sahnesinde hegemonik bir gücün varlığı ise borç dalgasının seyrini belirleyen ana politik etken olarak karşımıza çıkmaktadır. Böylesi bir gücün varlığında, alacaklılar kendi aralarında daha iyi organize olmakta ve borçlu ülkelere ağır yaptırımlar uygulamaktadırlar. Dolayısıyla, dalganın üçüncü evresi olan borçların yeniden yapılandırma safhası bu koşullar çerçevesinde oldukça kısa sürmektedir.
Türkiye'de ihracatı destekleme mekanizmaları kapsamında dahilde işleme rejimi: Kimya sektörü üzerine bir uygulama

Günümüzün ekonomik koşulları içinde istikrarlı bir şekilde büyüme ve gelişime ayak uydurmak, dış politikalarla uyumlu bir ihracat yapısı ve uluslararası alanda belirlenmiş standartlar ile başarılabilmektedir. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde, ihracatta devlet yardımları, şirketleri daha iyi seviyelere getirerek ülke ekonomisine ve kalkınmasına önemli katkıda bulunmaktadır. Türkiye'de Ticaret Bakanlığı'nca sağlanan ihracatı destekleme ve teşvik mekanizmaları, ekonomik büyümeyle gelişen ve ekonomik gelişmeye katkı sağlayan önemli etkenler arasındadır. Bu mekanizmalardan en önemlisi Gümrük Birliğiyle birlikte uygulamaya konulan ve önemini her geçen gün artıran Dahilde İşleme Rejimidir. Bu rejim temelde, dış ticaretle ilişkili olan firmalara vergi muafiyet ve istisnaları ile çeşitli gümrük kolaylıkları sağlamak amacıyla tasarlanmıştır. Bu çalışmada; ihracata yönelik devlet yardımlarında genel tanımlamalar yapılarak başlıca desteklemelerin neler olduğu ve işleyiş süreçleri incelenmiştir. Türkiye'deki Dahilde İşleme Rejimi uygulaması etraflıca ele alınarak, Kimya Sektörü özelinde, gerçekleştirilen ihracat ile Dahilde İşleme Rejimi kapsamında yapılan ihracat ve ithalat arasındaki ilişki ekonometrik analiz yöntemiyle araştırılmıştır.
The impact of uncertainty on investment: Overview

YATIRIMLAR ÜZERİNE ETKİSİ:GENEL BİR BAKIŞYılmaz, ERDALYüksek Lisans, Ekonomi Bölümü Tez Yöneticisi: Yrd. Doç. Dr. Taner YiğitEylül 2009 Reel opsiyon yazınında genel kabul görmüş görüşlerden biri, yatırımlarla belirsizlik arasında ters yönlü ilişki olduğudur. Belirsizlikteki artışın opsiyonun bekleme değerini artırarak yatırımlar üzerinde azaltıcı etkiye yol açtığı, bu duruma getirilen açıklamalardan biridir. Var olan yazının aksine, Sarkar (2000) ve Gryglewicz vd (2006) belirsizlik ve yatırımlar arasındaki negatif ilişkinin her zaman doğru olmadığını bulgulamışlardır. Birinci çalışma bazı koşullar altında aslında belirsiziliklerin yatırm yapma olasılığını hızlandırdığını göstermiştir. Sermayenin marjinal hasılasının dışbükey olmaksızın bile belirsizliklerin yatırımları hızlandırabileceği bulgusu ikinci çalışmayı yatırım ve belirsizlik yazınında benzersiz kılmaktadır. Bu tezde, bu iki çalışmanın sonuçları karşılaştırılmakta ve birbirlerini destekleyip desteklemediği reel opsiyon çerçevesinde araştırılmaktadır. Belirsizlikle birlikte diğer değişkenlerin yatırım üzerine etkisini daha iyi anlayabilmek için çalışma bazı simülasyonlarla desteklenmiştir.
Vadeli işlem piyasalarının gelişme dinamikleri ve Türkiye

Ekonomik karar birimlerinin karar alma sürecinde bilmek istedikleri konuların başında fiyatların gelecekte ne olacağı gelmektedir. Piyasa mekanizması bugünkü fiyatları belirlemede başarılı olurken, gelecekte fiyatların ne olacağı sorusuna cevap verememektedir. Bu boşluğu gidermek amacıyla yapılan çalışmalar sonucu ortaya çıkan vadeli işlem piyasaları gelecekte fiyatların ne olacağı sorusuna cevap vermede en etkili yol olmaktadır. Geçmişi çok eskilere dayanan vadeli işlem piyasaları 1970'lerin hemen başında sabit kur sisteminden dalgalı kur sistemine geçilmesiyle birlikte mevcut belirsizliklerin artması sonucu daha çok uygulama alam bulmuştur. Mallara dayalı vadeli işlem uygulamalarına finansal vadeli işlem uygulamaların da katılması risklerin ortadan kaldırılmasında vadeli işlem piyasalarım en çok kullanılan türev araç haline getirmiştir. Bu çalışmada amaç belirsizliklerin ortadan kaldırılmasında başarısını kanıtlamış ve bütün dünyada uygulama alam bulan, ancak henüz Türkiye'de pek tanınmayan vadeli işlem piyasaları ile ilgili bilgiler sunmaktır. Vadeli işlem piyasaları konusu ele alınırken bu piyasalar hakkında genel bilgiler ortaya konduktan sonra piyasaların çeşitleri tanıtılmaya çalışılmıştır. Çalışmada vadeli işlem piyasalarının çeşitleri olan forward, futures ve options piyasalar mümkün olan en geniş şekliyle anlatılmaya çalışılmaktadır. Çalışmanın ilerleyen bölümlerinde vadeli işlem piyasalarının gelişmekte olan ülkelerdeki ve gelişmiş ülkelerdeki örneklerine değinilmektedir. Bu ülkelerdeki vadeli işlem uygulamaların hangi boyutta olduğu gözler önüne serilmeye çalışılacaktır. Merkezi planlama ekonomi uygulamalarına son verip piyasa mekanizması uygulamalarına geçen ülkelerde bile vadeli işlem
Dilek Yarımadası-Büyük Menderes Deltası milli parkının rekreasyon amacıyla kullanımının ekonomik değerinin saptanması: bir seyahat maliyeti yöntemi uygulaması

Bu çalışma Dilek Yarımadası Büyük Menderes Deltası MilliParkının rekreasyonel kullanım değerinin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu amacı gerçekleştirmek için 2006 yılı eylülekimaylarında bir anket çalışması yapılmıştır. Milli Parkınrekreasyonel kullanım değeri seyahat maliyeti yöntemi ile belirlenmiştir. Yıllık ziyaret sayısı, bağımlı değişken; ziyaretçilerinsosyo-ekonomik özellikleri ve seyahatleri hakkındaki bazı bilgiler, bağımsız değişkenler olarak kullanılmıştır. Tüketici rantınınhesaplanmasında poisson regresyon model kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda, bir kişi için gezi başına tüketici rantı 83.98 YTL olarak tespit edilmiştir. Milli Parkın rekreasyonel kullanım değeri ise41.990. 000 YTL olarak belirlenmiştir. Çalışmayla Milli Parkınsonbahar ziyaretçileri hakkında bazı sosyo-ekonomik bulgular da elde edilmiştir.
Türkiye'de ihracat, ekonomik büyüme ve yapısal değişim

T. C. NÖNÜ ÜN VERS TESSOSYAL B L MLER ENST TÜSÜKT SAT ANAB L M DALIYÜKSEK L SANS TEZTÜRK YE'DE HRACAT, EKONOM K BÜYÜME VE YAPISAL DEĞ Ş
TÜRKİYE'DE GERÇEKLEŞEN EKONOMİK KRİZLERİN İHRACAT ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: BİR TREND ANALİZİ

Kriz birçok alanda kendini gösteren aniden ortaya çıkan sebebi bilinmeyen ya da dış etkenlerin sebep olduğu ekonomide meydana gelen kötüye gidiş halidir. Krizler Para Krizi, Sistematik Finansal Krizler, Bankacılık Krizi ve Dış Kaynaklı Krizler olarak dörde ayrılmaktadır. Belirtildiği gibi kriz ekonomide aniden gelişen kötüye gidiş olarak adlandırılır ve bir önce engellenebilmesi ekonominin stabil hale geçmesi için önlemler alınması gerekir. Dünya genelinde olduğu gibi Türkiye'de birçok kriz yaşamıştır. Türkiye'nin kriz ile tanışması 1929 ekonomik buhranı olmuştur. Tüm dünyada oluşturduğu kötü etkiler henüz tarım ekonomisi olarak ilerleyen Türkiye'yi de derinden etkilemiş. Bu kriz ortamının dönüştürülmesi amacı ile önlemler alınmaya devletçi politikalar ile kriz ortamı yumuşatılmaya ve geçirilmeye çalışılmıştır. Ancak bu ve daha sonrasında gecikmiş ve yanlış politikalar ile ülke birçok krize şahit olmuştur. Son yaşamış olduğumuz kriz 2008 Küresel Krizidir. 2008 krizi daha çok finansal bir kriz ve aynı zamanda küresel bir krizdir. Ancak araştırmalar göstermektedir ki Türkiye bu krizden finansal değil reel sektörde daha çok etkilenmiştir. Tezimiz ilerleyen aşamalarında tüm bu konulara detayları ile değinilecektir. Yaşanan krizler ve ülkenin yaşamış olduğu ilk krizimiz 1929 buhranı ve son geçirmiş olduğumuz 2008 krizine kadar kriz ortamı ve bu krizler arasında ülkenin ihracat olarak hangi aşamaya geldiğini anlamak ve ihracatın krizlerden etkilenip etkilenmediğini sorgulamak amacı ile ekonometrik bir analiz gerçekleştirilmiştir.
Suriyeli göçmenlerin işgücü piyasalarına entegrasyonunda kurumların rolü

İnsanlık tarihinin başından itibaren var olduğu bilinen göç, çoğu zaman işsizlik, doğal afetler, savaşlar gibi zorunlu bir sebebe dayalı olarak gerçekleşmektedir. İnsanlar yaşadıkları yerdeki çeşitli olumsuzluklara çözüm bulmak için farklı yerlere göç etmişlerdir. İnsanların göç etme hareketi geçmişşten günümüze bazen bireysel ama çoğu zaman kitleselleşerek gerçekleşmiştir. Ülkelerinden bireysel veya kitlesel olarak ayrılmak zorunda kalan insanlar, gittikleri yerlerde hayatlarını sürdürebilmek için işgücü piyasalarına eklenmektedirler. Göçmenlerin göç süreci sonucunda yeni yerleştikleri topluma sosyal ve ekonomik entegrasyonu hem göçü kabul eden hem de göç eden toplumlar açısından önemli sonuçlar üretmektedir. Bu entegrasyon sürecinde sosyal uyumun ortaya çıkması, ekonomik sorunların aşılabilmesine bağlıdır. Ortaya çıkması kuvvetle muhtemel olan sorunların bertaraf edilmesinde göç sürecini yöneten kurumlara büyük görevler düşmektedir. Göç alan ülkenin hem merkezi hem de yerel kurumları bu sürecin en az sorunla atlatılabilmesi için aktif pozisyon almaktadırlar. Aynı zamanda merkezi ve yerel kurumların birbirleri ile koordineli şekilde çalışmaları da süreç yönetiminde başat önemdedir. Bu tez çalışmasında Mart 2011'de kitlesel olarak Türkiye'ye sığınan Suriye'li sığınmacıların işgücü piyasalarına eklenme süreçlerinde ilgili kurumların rolü ve kurumların birbirleriyle koordineli çalışıp çalışmadıkları ele alınmıştır. Bu çerçevede; Türkiye İş Kurumu Şanlıurfa İl Müdürlüğü, Şanlıurfa Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğü, Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi Göçmen Bilgilendirme ve Koordinasyon Merkezi, Karacadağ Kalkınma Ajansı Şanlıurfa Yatırım Destek Ofisi, Rızk Ofisi Şanlıurfa Şubesi ve Şanlıurfa Ticaret ve Sanayi Odası gibi ilgili altı yerel kurumla yarı yapılandırılmış sorularla derinlemesine mülakat tekniği kullanılarak görüşmeler yapılmıştır. Görüşmelerden elde edilen bilgiler tezin üçüncü bölümünde değerlendirilmiştir. Derinlemesine mülakat sonucunda süreci yönetmede önemli görevler üstlenmiş olan ilgili kurumların sadece ihtiyaç duymaları halinde birbirleri ile iletişim kurdukları gözlenmiştir. Ancak, süreç yönetiminin daha başarılı sonuçlar üretmesi kurumların tam koordinasyonu ile gerçekleşebilecektir. Bu bağlamda yarı yapılandırılmış sorularla derinlemesine mülakat tekniği kullanılarak yapılan görüşmeler sonucunda Şanlıurfa'daki kurumlar arasındaki koordinasyonun tam gerçekleşmediği saptaması yapılmıştır.
Cari işlemler dengesinin sürdürülebilirliği

Bu çalışmada dış ticaret dengesine farklı teorik yaklaşımlar incelenmiştir. Teorik yaklaşımlar anlatıldıktan sonra, bu çalışmanın asıl konusu olan cari işlemler dengesi sürdürülebilirliği ile ilgili tartışmalara geçilmiştir. Bu çerçevede, Türkiye'de özellikle 1990'lı yıllarda gerçekleşen liberalizasyon politikaları ile birlikte cari işlemler dengesini de etkileyen makroekonomik göstergelerin gelişimi sürdürülebilirlik çerçevesinde incelenmiştir. Bunun yanı sıra, makro muhasebe yaklaşımı çerçevesinde borç ödeyebilme kriteri denklemin kullanıldığı modelden çıkan sonuca göre de, gelecek dönemde cari işlemler dengesinin sürdürülebilir olması için Türkiye'nin faiz dışı cari işlemler fazlası vermesi gerekli görünmektedir. Ancak, sürdürülebilirlik analizlerinde belirli bir oran telaffuz etmek çok doğru bir yaklaşım olmayacaktır. Bu yüzden, sürdürülebilirlik analizini makroekonomik veri analizleriyledesteklemek, daha sağlıklı yorumlar yapılmasını mümkün kılacaktır. Bu bağlamda, reel kur değerlenmesi, yatırımların kompozisyonu, cari işlemler dengesininkompozisyonu olumsuz sinyaller verirken, kamu kesimi açığındaki azalma, milli gelirdeki büyüme, doğrudan yabancı sermaye yatırımlarındaki artışlar sürdürülebilirlik açısından yaşanan olumlu gelişmelerdir.
Terörizmin Türkiye'de seçilmiş makroekonomik değişkenler üzerindeki etkileri

Terörizm, ulusal ve uluslararası alanda sürekli gündemde olan ve sürekli değişen bir olgu olarak karşımıza çıkmaktadır. Terörizmin ortaya çıkışı etnik ve ideolojik gibi temellere dayanmasının yanında, günümüzde artık kimi devletlerin üzerinden vekalet savaşları yürüttükleri bir araç haline dönüştükleri de görülmektedir. Uzun yıllardır terörizmin her çeşidiyle mücadele eden Türkiye, bu mücadelesinde on binlerce insanını kaybetmiş ve ekonomik olarak büyük zararlara uğramıştır. Bu çalışmanın birinci bölümünde ilk olarak terör ve terörizm kavramları ile ilgili bilgiler verilmekte ve terörizmin özellikleri, türleri, unsurları, amaçları, nedenleri ve finansman kaynakları incelenmektedir. Daha sonra ise Türkiye'yi hedef alan terör örgütleri hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde, ilk olarak yatırım kavramı ve doğru da yabancı yatırımlar üzerinde durulmuş ve bu tür yatırımların önemi ülkeler ve yatırımcılar açısından değerlendirilmiştir. Daha sonra, doğrudan yabancı yatırımların Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerindeki tarihsel gelişimi üzerinde durulmuş ve terörizmin doğrudan yabancı yatırımlara etkileri incelenmeye çalışılmıştır. Üçüncü bölümde, istihdam ve işsizlik kavramları hakkında teorik bilgiler verilmiş, Türkiye'de istihdamın yapısı ve istihdamda uygulanan politikalar incelenmiştir. Daha sonra ise coğrafi bölgeler arasındaki gelişmişlik farkları, bölge ve illere göre işsizlik oranları, terör nedeniyle göç ve göç edilen yerlerdeki işsizlik oranları incelenerek terörizmin istihdam üzerindeki etkileri irdelenmiştir. Dördüncü bölümde, turist ve turizm kavramları hakkında teorik bilgiler verilmiş, turizm çeşitleri, turizm sektörünün ekonomik etkileri incelenmiştir. Daha sonra ise turizm sektörünün Türkiye'de gelişimi ve ekonomi açısından önemi incelenmiş ve turizme yönelik terör eylemleri neticesinde turist sayıları ve turizm gelirlerindeki meydana gelen değişimler ışığında terörizmin turizm sektörüne etkileri irdelenmiştir. Çalışmanın son bölümünde ise, terörizmin doğrudan yabancı yatırımlar ve turizm üzerindeki etkileri ekonometrik model yardımıyla incelenmiştir.
Capital account convertibility : The Turkish case

Sermaye Hesabının Konvertibilitesi globalizasyon sürecinin önemli bir sonucudur. Ekonomideki verimliliği ve tasarrufu arttırmak için istikrar ve büyümenin sağlanması, Sermaye Hesabının Konvertibilitesi, başka bir deyişle finansal liberalizasyonun ana amaçlarıydı. Finansal liberalizasyonun Türkiye ekonomisi üzerindeki etkilerinin analizi, 1990'larda ekonominin önemli miktarlarda sıcak para hareketlerine maruz kaldığım göstermektedir. Bu çalışmada kullanılan istatistiki veriler, kısa vadeli sermaye giriş ve çıkışlarımn Sermaye Hesabının Konvertibilitesi'nden sonra arttığını doğrulamaktadır. Sonuçlar, ani ve değişken sermaye hareketlerine bağlı olarak, Türkiye ekonomisinin incinebilirliğinin arttığım göstermektedir. Artan spekülatif sermaye hareketleri, portföy yatırımları, finansal krizler, beklenmedik seviyede düşük yabancı sermaye yatırımları ve istikrarsızlık arasındaki ilinti Türkiye'deki vakitsiz liberalizasyon tartışmasını desteklemektedir. Sonuç olarak, ekonomideki makroekonomik istikrarın sağlanabilmesi, yabancı sermaye yatınmlanmn ve reel büyümenin arttırılması için, ekonomik politikaların başarıyla uygulanılması ile birlikte sıcak para hareketlerinin kontrol edilmesi önerilmektedir.
Küresel rekabette inovasyon ve bilginin rolü: Kümelenme modeli ve politikaları

Çalışmada inovasyon ve bilginin şekillendirdiği küresel rekabette kümemodeli ve ülkeler bazında uygulanan kümelenme politikaları ele alınmıştır. Baştaküme modelinin teorik ve kavramsal altyapısı sunulmaktadır. Burada Michael E. Porter'ın (1990, 2000) çalışmaları temel alınmıştır. Ardından kümelerin rekabet gücü, inovasyon ve bilgi ile ilişkisi incelenmekte ve mevcut İleri Teknoloji kümeleriörneklenmektedir. Son olarak da bir politika aracı olarak kümelerin rolü, Dünya ve Türkiye'de uygulanan kümelenme politikaları ile güncel ampirik araştırmalar ışığında açıklanmaktadır.
Küresel bir sorun: Su kıtlığı ve sanal su ticareti

Suyun, atmosfer ile yeryüzündeki yolculuğu tüm canlılara hayat vermektedir. Su döngüsü olarak ifade edilen ve yüzyıllardır devam eden bu yolculuk; endüstri devrimi ile başlayan toplumsal ve ekonomik dönüşümler sebebiyle çıkmaz bir sona doğru ilerlemektedir. Su sorunlarının temelinde, birikimli bir ilerlemenin ürünü olarak küresel ısınma ve kuraklık gibi doğal olguların yanı sıra ekonomik büyüme, tüketim alışkanlıklarının değişmesi, fosil yakıt kullanımının artması, nüfus artışı, kirlilik gibi insan faaliyetleri yer almaktadır. Bunun yanı sıra siyasi ve ekonomik kararlar ile plansız su yönetimi politikaları su sorunlarına zemin hazırlamıştır. Ekonomik ve sosyal dönüşümler en fazla sucul ekosistemlerin zarar görmesine sebep olurken, başlangıçta yerel olarak gözlemlenen etkiler, zamanla küresel bir boyut kazanmıştır. Küresel su kıtlığı tehlikesi, su kullanımı ve yönetiminde verimliliği sağlamak için bir takım alternatif yöntemlerin geliştirilmesini zorunlu kılmıştır. Sanal su ticareti kavramı alternatifler arasında en dikkat çeken yöntem olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu bağlamda sanal su ticareti; ülkelerin ticarete konu olan ürünlerin üretiminde, su kullanım yoğunluklarını dikkate alarak, su zengini ülkelerden su fakiri ülkelere doğru bir akış sağladıkları takdirde, su varlıklarını koruyabilecekleri tezine dayanmaktadır. Bu tez çalışmasında, suyun tüm canlılar için taşıdığı önemden hareketle; küresel su sorunlarının sebepleri, suyun ekonomik, stratejik, politik önemi ve su sorunlarına paralel olarak gelişme gösteren su hakkı kavramı ile uluslararası sanal su ticareti incelenecektir. Bununla birlikte Türkiye'nin hidropolitik öneminden bahsedilecek ve belirlenen ürünler üzerinden sanal su ticareti değerlendirilecektir.
Petro-kimya sanayinde verimlilik ve TÜPRAŞ Kırıkkale Rafinerisi örneği

Verimliliğin literatürde benzer birçok tanımı olduğu gibi, yaklaşımına ve bilim dalına göre de farklı tanımları yapılmıştır. İktisat ve işletme gibi bilim dallarında verimlilik, girdi ve çıktı arasında bir ilişki olarak tanımlanmıştır. Verimlilik tüketilen kaynaklarla elde edilen ürünlerdeki pozitif değişim olarak tanımlanmaktadır. Eğer herhangi bir üretim birimi o birimde kullanılan kaynakların bileşiminden daha önceki dönemlere göre daha fazla, daha iyi ürün elde etmişse verimliliği artmıştır. Diğer bir tanımda verimlilik; çıktının girdiye oranı olup, kaynakların ne ölçüde etkin ve etkili kullanıldığına ilişkin bir ölçüdür. Başka bir tanımda ise verimlilik, en az çaba ile en çok çıktıyı verebilecek bütün üretim kaynakları arasındaki dengedir. Verimlilikte önemli bir nokta dönem kavramıdır. Çünkü üretim, tüketim, yapılan bir faaliyet zaman içinde gerçekleşmektedir ve bu zaman dönemleri oluşturmaktadır. Dönem günlerle ifade edilebileceği gibi hafta, ay, yıl veya yıllar olarak ifade edilebilir. Dönemin kısa olması karşılaştırmalar açısından çok faydalı olmamaktadır, çünkü kısa dönemde değişimin gözlenmesi çok zordur veya hiç değişim olmayabilir. Asıl değişim uzun dönemde gözlenebilir. Bu da faaliyetine göre üç aylık, yıllık, 10-20 yıllık veya daha fazla yıllara göre dönemler oluşturulabilir. Verimlilik sadece dönemler arası bir analizle ortaya konulmamaktadır. İkinci bir analiz ise tek dönem için verimliliğin incelenmesidir. Bu da tek dönem için faaliyette kullanılan girdi ve çıktı arasındaki bir karşılaştırma ile olur. Üçüncü bir analiz ise, dönemler dışında aynı faaliyetleri gösteren birimler arasında yapılacak bir verimlilik analizidir. Türkiye ekonomisi içinde birçok açıdan önemli bir konuma sahip olan Petro-kimya sanayisinin verimli bir yapıda olup olmadığını çeşitli uygulama ve yöntemlerle araştırmak, Türkiye'nin Petro-Kimya sanayisinde önemli bir konuma sahip olan TÜPRAŞ Kırıkkale Rafinerisinin üretim, işgücü, finansal v. b yönlerden verimliliğini incelemek bu tezin amacını teşkil etmektedir. Bu amaçla çalışmanın ilk bölümünde, verimlilik kavramı açıklanmış, verimlilik türleri, önemi, verimliliğin tarihçesi, Türkiye de verimlilik ve verimlilikle ilgili bazı kavramlar üzerinde durulmuştur; ikinci bölümde, verimliliğin ölçülmesi, verimlilik ölçmede kullanılan teknikler ve bu teknikler arasındaki ayrım, verimlilik neden ölçülmelidir, verimlilik ölçmede kullanılacak bazı model ve endeksler, girdi-çıktı analizleri, toplam faktör ve kısmı faktör verimliliği gibi konular üzerinde durulmuş verimlilik ölçme modelleri ele alınmış; üçüncü bölümde ise, Petro-kimya sanayinde verimlilik ve TÜPRAŞ Kırıkkale Rafinerisinin verimliliği incelenmiştir.
Sentetik kontrol metotu: NAFTA Antlaşması ve meslek liselerinde katsayı uygulamasının etkileri

Bu tez çalışması üç ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, ikinci ve üçüncü bölümündeki ampirik uygulamalarda kullanılan Sentetik Kontrol Metot anlatılmış, bu metodun diğer kullanılan ekonometrik metotlardan farkı ve diğer metotlara göre üstün olan yanları vurgulanmıştır. Bölümde, Sentetik Kontrol Metot kullanılarak bir gruba yönelik yapılan politika değişikliği etkilerinin değerlendirildiği araştırmaların literatür taraması yapılmıştır. İkinci bölümde, ABD, Meksika ve Kanada arasında dört yılı aşkın görüşmeler sonucunda imzalanan ve 1994 yılında yürürlüğe giren Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması'nın üye ülkelerin ekonomileri üzerindeki etkisi Sentetik Kontrol Metot ile analiz edilmiştir. Analiz sonucunda, NAFTA'dan sonraki 20 yıllık süreçte ABD'nin dünya ülkeleri ile olan ithalat hacminde önemli düzeyde bir genişleme yaşandığı ve özellikle Meksika ve Kanada'nın ABD ile olan ihracat ve ithalat hacminde ise oldukça yüksek bir artışın gerçekleştiği sonucu elde edilmiştir. Diğer yandan, NAFTA'nın üye ülkelerin kişi başı milli gelir seviyesinde etkili olmadığı görülmüştür. Üçüncü bölümde, Türkiye'nin eğitim sisteminde uzun dönem boyunca tartışma konusu olan ve meslek liselerinin başarısı düşüren önemli bir faktör olarak görülen farklı katsayı uygulamasının kaldırılması politikasının okulların başarısı üzerinde etkili olup olmadığı Sentetik Kontrol Metot ile analiz edilmiştir. Uygulanan ampirik analiz, farklı katsayı uygulamasının kaldırılması politikasının meslek liselerinin başarısı üzerinde etkili olmadığını göstermektedir.
Dış ticaret dengesi ve rekabet etkisi bağlamında 1980 sonrası Türkiye'de uygulanan döviz kuru sistemleri

Finansal liberalizasyon ve küreselleşen ekonomiler ile birlikte dış ticaret bağlamında rekabet kavramı önem kazanmaya başlamış ve her ülke piyasalarda daha fazla söz sahibi olmak, daha fazla kazanç sağlama çabası içine girmiştir. Böylelikle uygulanan döviz kuru politikaları rekabet açısından önemli göstergelerden biri haline gelmiştir. Ancak yapılan çalışmalarda uygulanan döviz kuru sistemlerinden hangilerinin rekabet gücünü artırmada daha fazla etki yarattığı hususunda bir birlik sağlanamamıştır. Çalışmada bu konuya, özellikle Türkiye açısından dış ticarete yapmış olduğu etkiler irdelenmeye çalışılmıştır. Dış ticaret açısından rekabetin artırılması için finansal derinleşmenin sağlanması gerektiği sonucuna varılmıştır.