turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Çanakkale'nin H. 1239 - 1243 (M. 1823 - 1827) tarihli Şer'iye Sicili: Transkripsiyon ve değerlendirme

Bu araştırma H. 1239 - 1243 (M. 1823 - 1827) yıllarına ait Kal'a-i Sultaniye Şer'iyye Sicili'nin transkripsiyon ve değerlendirmesidir. Defter Kal'a-i Sultaniye Mahkemesi'nde görülen davaları, tereke kayıtlarını, vasi tespitlerini ve merkezden gönderilen ferman, berat ve buyruldu suretlerini içermektedir. Ayrıca, tahsis edilen vergiler, kazaya ait 6 ya da 8 aylık masraf defterleri, vakıf ve mürasele kayıtları da sicilde nicelik bakımından önemli bir yer kaplar. II. Mahmut'un saltanat yıllarına denk gelen bu sicil pek çok önemli belgeyi de bulundurmaktadır. Özellikle Mora İsyanı sırasında Çanakkale'ye gönderilen emirler dönemin havasını yansıtması açısından önemlidir. Çalışmada 1823 ve 1827 yıllarında Osmanlı Devleti'nin iç ve dış meseleleri hakkında verilen bilgilerin yanı sıra defterdeki görevlilerin tespitine ve kayıtların konularına göre tasnifine de yer verilmiştir.
XIX. Yüzyıl ortasında Uluborlu kazasının nüfus yapısı

Devletler için önem arz eden insan kaynakları ve mali kaynaklar büyük önem taşımaktadır. Osmanlı devleti de bu kaynakların sayım ve kayıtlarına büyük önem vermiştir. Bu kaynaklardan azami ölçüde yararlanmak amacıyla nüfus, arazi ve vergi tahrirleri yapmıştır. Devletin kuruluş yıllarından itibaren başlayan kayıt düzeni zaman içinde gelişerek tafsilatlı bir hal almıştır. XIX. yüzyılda devletin askeri yapısındaki büyük değişim nedeni başta olmak üzere merkezileşme, ekonomik ve insan kaynaklarının tespiti gibi nedenlerle ilki 1830 tarihli birkaç nüfus sayımı yapılmıştır. Bu sayımlar demografik yapı hakkında da önemli bilgiler içermektedir. Tezimizin konusu 1830 ve 1841 yıllarında yapılan iki sayımda Konya Eyaleti'ne bağlı Hamid Sancağı dahilindeki Uluborlu Kazasının nüfus yapısını analiz etmektir. Bu çerçevede öncelikle 3236, 3242 ve 3269 gömlek numaralı nüfus defterleri müracaat kaynağımız olmuştur. Defterlerden elde edilen bilgilere göre toplam nüfus, hane sayıları, kayıtlı insanların fiziki özellikleri, yaşları, kullandıkları isimler, meslekleri, lakapları özür ve askerlik durumları tespit edilmiştir. Buna ek olarak reaya nüfus defterinde bulunan Rum mahallesinin cizye vergi oranı belirlenmiştir. Yapılan her iki sayımda da askerlik ve vergiden muaf olması nedeniyle kadınların nüfus sayımı yapılmamıştır. Uluborlu kazası sayım sırasında kendisine bağlı olan kasaba ve köyler nedeniyle bugün ki durumundan daha büyük bir idari yapıya sahiptir. Çocuk nüfusun sayısı beklendiği gibi yüksek olup yaş arttıkça sayı azalmaktadır. Müslüman ahali daha çok tarım, hayvancılık ve dokumacılık alanlarında çalışırken gayrimüslimler ticarete yönelmiştir.
10 no'lu Amasya Şer'iyye Siciline göre Amasya'nın iki yılı: 1652 - 1654 yılları arasında Amasya'nın sosyal ve ekonomik tarihi

Bir şehrin tarihi incelenirken akla ilk gelen kaynaklardan biri, Osmanlı mahkemesinde kadılar tarafından tutulan ve birinci elden kaynaklar olma özelliği taşıyan Şer'iyye Sicilleri'dir. Şer'iyye Sicilleri XV. yüzyılın ikinci yarısından itibaren, XX. yüzyılın ilk çeyreğine kadar tutulmuş olup birçoğu günümüze kadar ulaşmıştır. Amasya Şehri'nin 1652- 1654 yılları arasındaki sosyal ve ekonomik yapısını incelediğimiz bu çalışma, 10 No'lu Amasya Şer'iyye Sicili temel alınarak hazırlanmıştır. Nitekim sicilde yer alan kişiler arası anlaşmazlıklar, alacak - verecek ilişkileri, miras ve tereke kayıtları, alım - satım işlemleri, kişiler arası ilişkiler, fiyat tespiti ve daha birçok hukuki konu incelenerek, söz konusu yıllarda Amasya'nın sosyal ve ekonomik yapısı ortaya koyulmaktadır. Sicilde yer alan kayıtlardan yola çıkılarak 1652- 1654 yılları arasında Amasya'da mevcut olan sosyal ve ekonomik yaşama dair bilgilerin yansıtılmaya çalışıldığı bu çalışmada, 1650'li yılların başında Amasya'da yaşam sürdüren insanların hayat tarzı ve yaşam standartları, kişiler arasında yaşanan olumlu ve olumsuz ilişkiler ile hukuki yükümlülüklerin ayrıntılı şekilde yansıtılması amaçlanmaktadır. Çalışmanın Giriş Bölümünde; Amasya'nın tarihi arka planı ve Osmanlı dönemi Amasya'sının genel durumu, Osmanlı mahkemesi ve mahkeme görevlileri ile sicilde yer alan belge türleri hakkında bilgiler verilmektedir. Birinci Bölümde; 1652- 1654 yıllarında Amasya şehrinin sosyal yapısına, şehrin idari birimleri olan mahalle ve köy yaşantısına, kent ve kırsal arasındaki ilişkilere, aile yapısı ve adli konulara yer verilmektedir. İkinci Bölümde; incelenen dönemde mevcut olan ekonomik yapı kapsamında alım-satım işlemleri, borç-alacak ilişkileri, miras ve hibe işlemleri, yiyecek ve eşya fiyatları ile fiyatlar arasında meydana gelen dalgalanmalara yer verilmektedir.
71 Numaralı Amasya Şer'iyye Sicili H. 1234 - 1236 / M. 1818 - 1821

Tezimiz 71 Numaralı Amasya Şer'iyye Sicilidir. Sicil, Hicri 1234- 1236 / Miladi 1818- 1821 yılları arasını kapsamaktadır. Bu dönemde Amasya, Sivas Eyaleti'ne bağlı Sancak merkezi idi. Bu çalışmada öncelikle, Osmanlı Devleti'nde mahkeme ve kadı hakkında bazı bilgiler verdik. Sonra sicil içindeki belgeleri tasnif ettik ve belgelerin özetleri ile transkripsiyonunu verdik. Son olarak da konuların kısa bir değerlendirmesini yaptık. Amasya Kazası, Amasya Sancağı'nın merkezi idi ve o dönemde 4 nahiye ile şehir merkezine bağlı 109 köyü vardı. Kadı kazadaki en yetkili devlet görevlisiydi. Aynı zamanda Yeniçeri Serdarı, Müftü ve A'yan gibi diğer görevliler de bulunuyordu. Şehir merkezindeki halk genellikle ticaretle uğraşırlardı. Köylüler de geçimlerini çiftçilikle kazanırlardı. Amasya önemli yollar üzerindeydi ve şehirde canlı bir ticari yapı vardı. Bu etkenler sayesinde Amasya önemli bir şehir haline gelmiştir. O dönemde Amasya'da yaklaşık olarak 25.000 kişi olan nüfusun, 5.000 kadarı gayr-ı müslimdi. Halk, sosyal yaşantıda birbirine karşı hoşgörülüydü. İktisadi yapının gelir gider dengelerine göre vergilerin toplanması ve Sancak masraflarının kayıtları düzenli bir şekilde yapılmıştır.
Cash waqfs as financial institutions: Analysis of cash waqfs in Western Thrace at the Ottoman period

Para vakıfları Osmanlı İmparatorluğu'nda özellikle de Balkanlarda yaygın bir şekilde uygulanmıştır. Bu çalışmada Batı Trakya'daki para vakıfları finansal kurumlar olarak incelenecektir. Para vakıflarının ekonomik ve sosyal katkıları soruşturulacaktır. İslami finans yöntemleri ayrıca tanımlanacak ve günümüzdeki uygulamalarından bahsedilecektir.
101 no'lu Mühimme Defteri'nin transkripsiyonu ve değerlendirmesi

'101 No'lu Mühimme Defterinin Transkripsiyonu ve Değerlendirilmesi' başlığını taşıyan yüksek lisans tezi, II. Süleyman'nın saltanatı (1687-1691) yılları içinde yer alan, 1690- 1691 yıllarında tutulmuş olan mühimme defterinin, transkripsiyonu, değerlendirilmesi ve tasnifini ihtiva etmektedir. Çalışılmış olan defterin, 'Giriş' kısmında defterin kapsadığı yılları içine alan, II. Süleyman'ın saltanatı yıllarından, Osmanlı Tarihi ve Dünya Tarihi için önemli bir dönüm noktası olan Karlofça Antlaşması'na kadar geçen süredeki olaylardan bahsedilmiştir. Bunun ardından genel olarak mühimme defterlerinin özelliklerinden söz edilmiştir. Defter, birinci bölümde, 'Değerlendirme' genel başlığı altında ve iki kısımda incelenmiştir. Bunlardan ilki şekil özellikleri kısmı olup, defter fiziki yönüyle ele alınmış; muhteva özellikleri kısmında ise içerdiği hükümlerin konuları ve içerik olarak değerlendirilmesi ele alınmıştır. Defter; 1690- 1691 Osmanlı Tarihinin genel profiline uygun olarak, Belgrad, Vidin, Avlonya gibi Balkanlarda yüzyıl içinde Avusturya ile mücadeleye sebeb olan beldelerin, savunulması, bu savunmalar için gerekli olan mühimmat ve askerin tedariki, bunlarla ilgili, Osmanlı'nın kendi kuvvetlerine, ya da ona tabi olan Erdel kralı, Eflak voyvodası, Boğdan voyvodası ve Kırım hanlarına gönderilen hükümleri içermektedir. Buna ek olarak bu dönemde oldukça yaygın olan eşkıyalık faaliyetleri, devlet görevlilerinin müsbet ya da menfi çeşitli faaliyetleri, kilise tamirleri, halkın korunması, görev tevcihi, asker kaçakları ve halka yaptıkları vs. gibi birçok konu defterde bulunmaktadır. İkinci bölümde ise, hükümlerdeki konuların özeti niteliğinde olan hüküm özetleri yer almıştır. Üçüncü bölümde, genelden özele gidecek şekilde hükümler konularına göre tasnif edilmiştir ve dördüncü ve son bölümde de metnin transkripsiyonu yer almıştır. 1699 Karlofça Antlaşması gibi, Osmanlı Devleti'nin gerilemesinin belgesi olarak adlandırılabilecek bir olayın, arka planını oluşturan yıllara mercek tutmamızı sağlaması ve bu dönemin askeri, siyasi, toplumsal, ekonomik durumu hakkında önemli bilgiler içermesi açısından, defterin mühim bir belge niteliği taşıdığını söylememiz mümkündür. Defterin bu yönleri nedeniyle de, çalışmamızın, XVII. yüzyıl Osmanlı Tarihinin 1690- 1691 yıllarına ışık tutmasını umut ederek, çalışmanın bu anlamda faydalı olacağı kanaatini paylaşıyoruz.
Spor Alemi (1919-1929): A Turkish sports magazine in the transition period from the Ottoman Empire to the Turkish Republic

Bu tezde, Spor Alemi (1919-1929) dergisi çerçevesinde Osmanlı İmparatorluğu'nun son yılları ile Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş yıllarında, Türkiye'de sporun; özellikle de futbolun gelişim evreleri incelenmiştir. Bu amaçla derginin ulaşılabilen tüm sayıları taranmış, gözden geçirilerek, dizilmiştir. Derginin güncel spor tartışmaları ile ilgili olarak aldığı tutumlar irdelenmiş ve boks, kürek, bilardo gibi çeşitli spor dallarına yaklaşımları mercek altına alınmıştır. Tezde esas olarak futbol üzerinde durulmuş; resmi futbol politikasının uygulanış koşullarına da ışık tutulmaya çalışılmıştır. Bu çerçevede futbol üzerine dergide yayınlanan haber ve makaleler incelenmiş, İstanbul'dan, Batı'dan ve Anadolu'dan verilen futbol haberleri örneklendirilmiştir. Bu bağlamda bu çalışma Spor Alemi (1919-1929) dergisine olduğu kadar Türk futbolunun bizatihi kendi tarihine de ışık tutma amacını taşımaktadır.
Rum vilayetinde yerleşim düzeninde değişimler (Alaca, Mecitözü ve Almus örneklerinde bir tarihsel coğrafya araştırması 1455-1839)

Kuzey-Orta Anadolu havzası; Anadolu'nun fethinde ikinci kuşak serhat hattında yer alan, imparatorluğunkuruluşunda etkin rol oynayan Türkmenlerin öbeklendiği bir bölgeydi. Ayrıca XVI. yüzyılda siyasi, itikadi temelli Osmanlı-Safevi çekişmesi ile pek çok yönü bulunan Celali İsyanlarının bu bölgede etkin olduğu malumdur. Bugün Alaca, Mecitözü ve Almus olarak isimlendirilen ve bu havzada yer alankazaların geçmişşlerinin irdelenmesi bu bakımdan önemlidir. Alaca, Anadolu'da ilk medeniyeti tesis edenHititlere ait önemli bir iskan bölgesiydi. Burası iskana uygun özellikleri nedeniyle asırlar sonra Osmanlı nüfus ve iskan faaliyetlerine de konu olmuştur. Bu bakımdan imparatorluğun ilk döneminde yerleşik, hareketli konar-göçer aşiretlerin ön plana çıktığı hareketli bir coğrafyadır. Sivas, Tokat ve Samsun arayolu bağlantısını sağlayan Mecitözü, Alaca'ya nispetle XV. yüzyılda daha sönük bir sahadır. Bizans Osmanlı çekişmesinin uzun sürdüğü ve Tokat ile Sivas'ı kavuşturan yolun merkezindeki Kafirni ise Müslim-gayrimüslim varlığının ön plana çıktığı bir bölgedir. Her üç bölgede, XVI. yüzyıl sonlarındaiskan mahallerinin sayısında belirgin bir artış gözlenmiştir. Öte yandan bu bölgelerde, kriz ve dönüşümünişareti olan XVII. yüzyıldan XVIII. yüzyıla uzanan dönemde, eskiyi aratır derecede sönük ve flu bir geçiş dönemi yaşanmıştır. Çok net göremesek de Mecitözü ve Hüseyinabad, yaşanan gelişmelerden dolayı ıssızlaşmış, pek çok köyü hali ve harap duruma düşmüştür. Kafirni, dağlık ve ormanlık sahalarınedeniyle bölge ve yöre insanına adeta doğal bir barınma alanı olmuştur. Üretim, tüketim, ticari tarım ve ulaşım faaliyetleri döngüsünün yeniden inşa ettiği XIX. yüzyıl Anadolu kent tarihinden söz konusu üçkaza da nasibini almıştır. Nitekim XVII. yüzyılda bir derbent olan Alaca, zamanla geçiş yollarıistikametinde bir kavşak bölge halini almıştır. Mecitözü, Milli ve Kavilli aşiretleri vesilesiyle ilk dönemin aksine çok daha hareketli bir dönem yaşamıştır. Tokat-Sivas hattındaki Kafirni'de ise Celali hışmındanyerle bir olmuş iskan mahalleri, XIX. yüzyıla gelindiğinde tekrar canlanmaya başlamıştır. Sonuç olarak;incelediğimiz üç kazanın XV. yüzyılda temelleri atılmış, XVI. yüzyılda en parlak dönemlerini yaşamış, XVII. ve XVIII. yüzyılların kendine has gizemli dünyasında zaman zaman öne çıkmış veya gerilemiş ve nihayet XIX. yüzyılda ise yeniden canlanıp günümüzdeki iskan özellikleri ile sosyo-kültürel yapılarınakavuşmuş oldukları söylenebilir.
1768-1774 Osmanlı-Rus Harbi'nde Navarin Kalesi

Osmanlılar tarafından kesin olarak 1501'de fethedilen Navarin, Mora Yarımadası'nın ve hatta tüm Doğu Akdeniz'in stratejik önemi haiz yerlerinden biri idi. Osmanlı idaresinde ve askeri organizasyonu içinde sürekli bir gelişme gösterecek olan bölgeye, sahip olduğulimanın da güvenliğini sağlamak amacıyla modern tarzda yeni bir kale inşa edildi. Söz konusu kale, II. Viyana Kuşatması sonrası başlayanOsmanlı-Kutsal İttifak Savaşları sürecinde 1686'da Venedikliler tarafından elegeçirilmişse de 1715'te Mora üzerine düzenlenen sefer neticesinde tekrar fethedilmiş ve onarımı için çalışma başlatılmıştır. İlerleyen yıllarda özellikle XVIII. yüzyılın ikinci yarısı itibarıyla artan Rus tehdidi, 1768 yılında yerini savaşa bırakmış ve Osmanlı ile Rusya arasındaki harp hali aralıklı bir şekilde Temmuz 1774'te imzalanan Küçük Kaynarca Antlaşması'na değin yaklaşık altı yıl devam etmiştir. Bununla birlikteOsmanlıların ağır yenilgisiyle sonuçlanan bu savaşın cephelerinden birisi de Mora Yarımadası olmuştu. 1770 yılında Rusların tahrikiyle yarımadada bir Rum isyanı patlak vermiş ve kısa sürede büyümüştü. Bu esnada kuşatılan Navarin, bir müddet Rus işgali altında kalmışsa da kale yeniden ele geçirilmiş ve isyanın dönüm noktasını teşkil eden bu olaydan kısa bir süre sonra da ayaklanma tamamen bastırılmıştır. Ancak yine de teyakkuzhali savaş boyunca devam etmiş ve zapt edilmesi sonrası kalenin onarımı için hareketegeçildiği gibi garnizonun mevcudu arttırılarak iaşesine gayret edilmiştir. Nihayetindeçalışmamızın ana konusu, 1768- 1774 yılları arasında gerçekleşen Osmanlı-Rus savaşındaNavarin Kalesi'nin ne şekilde tahkim ve teçhiz edildiğini irdelemek olmuştur.
75 numaralı Konya şer'iye sicilinin transkripsiyonu ve değerlendirmesi

Osmanlı Devleti arşiv çalışmalarına büyük önem vermiştir. Devlet içerisindeki her konu kayıt altına alınmıştır. Şer'iye sicilleri de bu arşiv belgeleri içerisinde önemli bir yer tutmaktadır. Kadıların verdiği hükümlerle devlet merkezinden gelen fermanlar beratlar buyruldular ve diğer hüküm çeşitlerinin yazıldığı defterlere Şer'iye sicili denmektedir. Şer'iye sicilleri içinde sosyal, hukuki ve iktisadi açıdan önemli bilgiler bulunmaktadır. Bu anlamda Osmanlı Devleti'nde sosyal yaşama ilişkin bir çalışma yapmak isteyenler için şeriyye sicilleri birinci elden vazgeçilmez kaynaklardır. Bu nedenle biz de araştırma konumuz olan 1837- 1839 tarihlerinde Konya'nın sosyal ve ekonomik durumunu incelerken temel kaynak olarak şeriye sicillerini seçtik. Hicri 1253- 1255 (M.1837-1839) yıllarını kapsayan söz konusu 75 numaralı Konya Şer'iye sicilinde 355 adet belge bulunmaktadır. Transkript yapılırken okunamayan bölümler orjinalinden alınarak teze eklenmiştir. İncelenen defterden Konya'da dönemin sosyal yaşantısı ile izleri sürmek mümkün olmuştur. Sadece Müslümanlar değil gayr-i Müslimlerin de yaşam tarazlarına ilişkin bilgiler içeren defter incelendiğinde özellikle çağdaş toplumlarda büyük bir ayrışımın yaşandığı günümüzde bu defterde dikkatimizi çeken bir konu gayrimüslimlerle Müslümanların aynı mahallelerde yaşadığı olmuştur. Bu hal böyle olunca gayrimüslimlerin yaşam tarzı da bu defterde görülmektedir. Defterdeki kayıtlar tamamiyle tereke kayıtlarından oluşmaktadır. Tereke ölünün bıraktığı mal yerine kullanılan bir tabirdir. Bu belgelerden ölenlerin sosyal statüleri medeni halleri, eş sayıları, aile üyelerinin sayıları, kullandığı eşyalar ve miktarları sahip oldukları zenginlikler anlaşılabilmektedir. Kayıtlardan o dönemde kullanılan kişi ve yer isimleri, mehir miktarları, müslim ve gayrimüslimlerin sosyal hayattaki durumları, meslekler, mahalle isimleri, görevliler, kurumlar, eşya fiyatları, canlı hayvan fiyatları hakkındaki bilgilere ulaşılmaktadır. Bu bilgiler Osmanlı sosyal tarihine ışık tutacak niteliktedir.
Tanzimat Döneminde Eflak ve Boğdan'daki entelektüel hareketlerin Romanya'nın bağımsızlığına katkısı (1831-1878)

Eflak ve Boğdan, Balkanlarda önemli stratejik konuma sahip olmakla birlikte, tarih boyunca farklı devletlerin hakimiyeti altına girmiş ve bağımsızlığını elde edene kadar birçok mücadele vermiştir. Rekabet halinde olan dış güçlerin otoritelerini meşrulaştırma çabaları, Eflak ve Boğdan topraklarını mücadele alanına çevirmiştir. Bu rekabetten yıpranan yerli halk, topraklarının refahını sağlayabilmek için çeşitli faaliyetlere girişmiştir. Fransız İhtilali'nin getirdiği düşünce akımlarıyla entelektüel gruplar ortaya çıkmış ve milli kimlik bilincinin etkisiyle reform hareketlerine girişmişlerdir. İlk olarak prensliklerin birleşmesiyle büyük bir adım atacak olan ihtilalciler, 1878 yılında bağımsızlığın kazanılmasını sağlamışlardır. Bu çalışmanın amacı, Eflak ve Boğdan'daki entelektüel hareketlerin Romanya'nın bağımsızlığını kazanmasına katkısını incelemektir. Bu aşamada Eflak ve Boğdan'ı etkileyen Fransız İhtilali, Fenerli ailelerin reform girişimleri ve Transilvanya Birleşik Kilisesi'nin faaliyetleri ele alınmıştır. Özellikle Eflak ve Boğdanlı ihtilalcilerin yapmış olduğu modernleşme çalışmalarının ve dış güçlerle olan ilişkilerinin ortaya konulması, bağımsızlık sürecini görmek açısından önemli olmuştur. Entelektüellerin ulusal kimlik inşa etme çabasında dil, din ve tarih gibi kültürel öğelere başvurmaları, çalışmada Eflak ve Boğdan halkının coğrafi, tarihi menşei ve sosyo-kültürel yapısından bahsedilmesini gerekli kılmıştır. Ayrıca Eflak ve Boğdan'da ortaya çıkan ihtilal girişimleri üzerinde dış güçlerin müdahalesiyle yıpranmış olan halkın gösterdiği tepkilerin etkili olması, Osmanlı Devleti ve Avrupalı Devletler ile Memleketeyn arasında yürütülen diplomatik ilişkilerin değerlendirilmesi gerekliliğini ortaya çıkarmıştır. Çalışmada Eflak ve Boğdan'daki entelektüel hareketlerin Romanya'nın bağımsızlığına olan etkisi Türkçe, İngilizce ve Rumence kaynaklar ışığında incelenmiştir. Buna göre, Romanya'nın bağımsızlığını kazanmasında yalnızca siyasi gelişmelerin değil, özellikle ulusal devlet kurma aşamasında rehberlik edecek olan entelektüel grupların sosyo-kültürel faaliyetlerinin de önemli derecede katkı sağladığı sonucuna varılmıştır.
Osmanlı Mısır'ında bir yerel hazine örneği 'Keşufiyye' (1711-1795)

Bu tez XVIII. yüzyıl Mısır'ının mali vaziyetini icmal defterleri, mukataa defterleri, mühimme defterleri ve dönemin Mısır kroniklerini kullanarak irsaliye hazinesi bağlamında keşufiyye vergisi örneğinden hareketle anlatmayı amaçlamaktadır. Çalışma boyunca Mısır'da sosyo-ekonomik gücü tekrar ele geçiren Memluk Beyleri ile Devlet-i Aliyye ilişkilerine değinilecektir. Bunun yanı sıra Osmanlı Devleti'nin Mısır'da kurduğu mali modelin XVIII. yüzyılın ikinci yarısıyla birlikte çökmeye başlamasıyla Memluk ümerasının iktidarı ele geçirmesi arasında organik bir bağ mevcut mudur? Mısır valisinin merkezi hükümete gönderdiği yıllık irsaliye hazinesi içerisinde yer alan keşufiyye vergisi miktarında yaşanan düşüş Devlet-i Aliyye'nin Mısır algısını nasıl etkilemiştir? Bu durumun adem-i merkeziyetçilik ile bir ilişkisi mevcut mudur? Erkan-ı Kahire olarak adlandırdığımız eyaletin yönetimindeki etkin unsurların Mısır maliyesine katkısı nedir? Bu soruların cevapları mezkur yüzyılda Devlet-i Aliyye'nin Mısır algısının yeniden ortaya koyulmasını zorunlu kılmaktadır. Mısır'da kaşif olarak görevlendirilen Memluk kökenli eyalet yöneticilerinin Devlet-i Aliyye'ye bağlılıkları fellah adı verilen köylülerden topladıkları Keşufiyye vergisi miktarı üzerinden ölçülmektedir. Toplanan vergi miktarındaki süreklilik Mısır valisi nezdinde kaşiflerin merkezi hükümet ile yapmış oldukları gayriresmi akdin bir göstergesi olarak karşımıza çıkmaktadır. Buna rağmen eyaletteki vergiler sürekli artmakla birlikte merkezi hükümete gönderilen irsaliye hazinesi miktarında yüzyılın ilk yarısında istikrar hakimken yüzyılın ikinci yarısıyla birlikte irsaliye hazindeki vergi miktarı düşmüştür. Masraflarda düzenli bir artış yaşanırken mevcut mukataalar Memluk zümreleri arasında paylaştırılmıştır. Buna bağlı olarak Mısır'da adem-i merkeziyetçilik ortaya çıkmıştır. Bu düşüş merkezi hükümetin Mısır'ın idaresi hakkındaki algısında değişiklik yapmasını zaruri kılmıştır. Devlet-i Aliyye'nin Mısır'daki yönetim anlayışını yeniden organize edebilmek için Memluk hanelerinin askeri, mali ve idari vesayetini ortadan kaldırması gerekmektedir. Fakat Bulutkapan Ali Bey'in isyanı (1768-1773) böyle bir girişimi engellemiş, adem-i merkeziyetçilik daha da derinleşmiştir. Yüzyılın sonundaki Fransızların Mısır'ı işgali (1798-1801) merkezi hükümetin Mısır'da kontrolü tamamen ele geçirmesini engellemiştir. Memluklerin Mısır siyasetinden azade edilmesi ancak Mehmed Ali Paşa'nın mutlak iktidarı zamanında 1811 yılında meydana gelmiştir.
Tanzimat Dönemi'nde bahriye alanında yapılan ıslahat hareketleri ve Bahriye Meclisi

Tanzimat'ın 3 Kasım 1839'da ilan edilmesiyle beraber yapılacak olan reform hareketleri hız kazanmıştır. Reform hareketlerinin görüldüğü bir diğer alan da deniz kuvvetleri olmuştur. Deniz kuvvetleri yalnızca devletlerin deniz savaşlarında kullanılmamakla beraber aynı zamanda ticaret güvenliğini sağlamak, savaş esnasında askerlerin sevkine yardımcı olmak ve en önemlisi jeopolitik konuma dayalı olarak toprak bütünlüğünü sağlamada önem arz etmektedirler. Osmanlı Devleti'de tüm bunları göz önünde tutarak, bahriyede eksiklik gördüğü konularda modernizasyon hareketlerini başlatmıştır. Ancak denizcilik alanında yenilik hareketlerine başlamak kolay bir hareket değildir. Yeni teknolojiye dayalı gemiler yapmak için hem yeni malzemelere hem de gelişmiş bir sanayiye ihtiyaç duyulmaktaydı. Tüm bunlar mali açıdan külfetliydi. XIX. yüzyılda yenilik girişimlerine örnek olarak tersanelere buharlı ve zırhlı gemiler girmeye başlamıştır. Devlet, deniz savaşlarında aldığı bozgunlar neticesinde donanmasını tanzim ederken yeni teknolojiyi kullanma yoluna gitmiş, bu nedenle bu tarzdaki gemileri tersanelerine getirtmiştir. Tanzimat dönemi ile beraber yapılacak olan reformların daha düzenli yapılması ve denetlenmesi açılan meclisler bahriye alanında da kendisini göstermiştir. İki defa kurulan Bahriye Meclisi, denizcilik alanında reformlara öncülük etmeye çalışıp, işlerin belirli bir düzen doğrultusunda yapılmasını amaçlamıştır. 1867 senesinde Bahriye Nezareti'nin kurulması ile beraber meclis, nezaretin bünyesinde görevlerini sürdürmeye devam etmiştir. Bu çalışma, Tanzimat Döneminde denizcilik alanında ne gibi ıslahatlar yapıldığından bahsederken, Bahriye Meclisi'nde alınan kararlar neticesinde ıslahatları gerçekleşmede başarılı olup olunamadığının yanı sıra bu meclisin Osmanlı bürokrasisinde yerinin tayin edilmesine yardımcı olmaktır.