Avrupa Topluluğu yumurta pazarlama sisteminin organizasyonlarının, Türkiye ile karşılaştırılması ve uyumun sağlanması üzerine bir araştırma

VE SONUÇ Genelde pazarlama çağın bir sorunu olmaktadır. Tarımda ise özellikle gelişmekte olan ülkeler açısından bu sorunun boyutları daha büyüktür. Buna göre tarımda, üretimden tüketime kadar uzanan pazarlama zincirinin halkalarının kopmaması ayrı bir önem taşımaktadır. Aksi halde bu aşamalarda ürünlerde hem miktar hem de kalite yönünden kayıplar olmakta ve bu da ürün arzında dengesizliklere, dolayısıyla fiyat artışlarına yol açmaktadır. Pazarlama ile ilgili sorunların en aza indirilmesi için çeşitli toplumlarda öncelikle dengeli ve sağlıklı beslenmede, sahip olduğu özelliklerden dolayı bir takım tarım ürünlerinin pazar organizasyonlarına büyük önem verilmiştir. Bu ürünler içinde yer alan yumurta AT ve Topluluğa girme çabasında olan Türkiye'de ayrı bir öneme sahip bulunmaktadır. Bu çalışmada; Önce AT ve Türkiye ekonomisinde yumurtanın genel durumu incelenmiştir. Daha sonra AT'da ve Türkiye'de yumurta pazarlama sistemi ve organizasyonu, konuyla ilgili ortaya çıkan sorunlar her iki taraf içinde ayrı ayrı ele alınmıştır. AT ve Türkiye'nin pazarlama sistemi ve organizasyonunun benzerlik ve farklılık gösteren yanlarının daha iyi anlaşılması amacıyla karşılıklı olarak değerlendirme yoluna gidilmiş ve Topluluğa uyumun sağlanması açısından öneriler sunulmuştur. 163 Yapılan karşılaştırmalar sonunda, Türkiye ve Al yumurta sektöründe genel durum itibarıyla bir takım konularda benzerlikler saptanmış olmakla beraber, özellikle yumurta pazarlama sistemi işleyişi ve pazar organizasyonlarında önemli farklılıklar olduğu ifade edilebilir. AT' da destekleme kapsamına alınmış ürünlerle ilgili pazar organizasyonları ayrı olarak saptanmış ve kararnamelerle belirtilmiştir. 1967 yılından beri yumurta ortak piyasa düzenine dahil edilmiş, iç piyasaya müdahalede bulunulmamıştır. Türkiye'de ise uygulanmakta olan tarım politikasının üretim artışını esas olarak aldığı, pazarın düzenlenmesine, üretimin istikrarlı bir şekilde pazar isteklerine göre yönlendirilmesine yeterince önem vermediği, belirtilebilir. Türkiye'de de ortak piyasa düzeninde olduğu gibi yumurta fiyatlarına devlet tarafından müdahale söz konusu değildir. Yumurta sektörünün genel durumuyla ilgili yapılan değerlendirmeler sonucunda; Türkiye'nin tavuk sayısı, üretim miktarı ve ticari işletmelerin çok geride kalmadığı ancak hala köy tavukçuluğunun ağırlıkta olması nedeni ile tavuk başına yumurta verim düzeyinin Topluluğa oranla çok düşük düzeyde kaldığı, kişi başına yumurta tüketiminde de önemli derecede farklılıklar olduğu tesbit edilmiştir. Pazarlama sistemi, işleyişi ve organizasyonu açısından yapılan değerlendirmeler sonucunda; Topluluk ülkelerinin Üreticilerini koruyan, bir araya toplayan ve pazarlama faaliyetlerini 164 koordine eden kurumlar kurarak yumurta pazarlama siteminin etkin işlemesine neden oldukları belirtilebilir. Pazar organizasyonlarına Toplulukta zorunlu olarak uyulması sonucu kaliteli ürün bugün Topluluk pazarlarına yerleşmiştir. Türkiye'de ise devlet, özel sektör ve kooperatiflerin birbirlerinden kopuk çalıştığı, üreticilerin yeterince örgütlenemediği dikkati çekmektedir. Ayrıca üretim planlamasının ideal anlamda gerçekleştirilmemesi, arz-talep dengesinin kurulamaması, pazar alt yatırımlarının eksikliği ve fiyatlarda istikrar sağlanamaması, üreticilerin devlet tarafından gerektiği gibi desteklenmemesi sonucu Türkiye'de yumurta ile ilgili pazarlama sistemi ve organizasyonunun etkin işleyemediği burda önemle ifade edilebilir. Bu nedenle Topluluğa bu sektör ve konu itibarıyla uyumun sağlanması açısından karşılaşılan sorunların çözümü için öncelikle tasarı halinde olan, Tavuk Eti, Yumurta ve Civciv Pazarlama Bordu'nun uygulamaya konulması daha sonra da çalışmada belirtilen önerilerin dikkate alınması, yapılan değerlendirmeler sonucunda gerekli görülmektedir.