Soğuk savaş sonrasında Batı Avrupa Birliği

Soğuk Savaş sonrasında, uluslararası ilişkilerde, güvenlik, politika, savunma ve askeri yapılarda çok sayıda önemli değişmeler ortaya çıkmıştır. 1990'larda, bu önemli değişiklikleri bağlı olarak, Avrupa entegrasyon süreci hızlanmış ve derinleşmeye başlamıştır. Kıta' da tüm yönlerden etkin bir uluslarüstü bir örgüt ortaya çıkarma arzusu taşıyan Avrupalı liderler, 1980'li yılların ortasında, bir ortak dış ve güvenlik politikası oluşturmak üzere Batı Avrupa Birliği'ni etkin hale getirme karan almışlardır. Avrupa Tek Senedi, La Haye Platformu, Maastricht ve Amsterdam Antlaşmaları, bunlara ek olarak Roma, Kirchberg, Erfurt gibi çok sayıda deklarasyon, BAB'ı güçlendirmek ve onu AB'nin ayrılmaz parçalarından biri yapma yolunun önemli kilometre taşlandır. Batı Avrupa'da bir savunma ve güvenlik kimliğinin oluşturulmasında Fransa önemli rol oynamıştır. Kıta'nın güvenlik ve savunma düzenlemelerinde, AB üyeleriyle Orta ve Doğu Avrupa Ülkeler arasında diplomatik uyum sağlama şeklinde yararlı bir fonksiyonu yerine getiren Batı Avrupa Birliği, Maasricht Zirvesi 'nd e AB'nin savunma organına dönüştürülmüştür. Körfez'de mayınların temizlenmesi, eski Yugoslavya Cumhuriyeti üzerindeki ambargonun izlenmesi ve birkaç yerde banş yapma ve/veya koruma görevlerinin verilmesiyle bağlantılı olarak, BAB'ın Avrupa entegrasyonun ortak dış, güvenlik ve savunma alanlanndaki statüsü, güçlendirilmiştir. Avrupa'nın gelecekte nasıl bir güvenlik, savunma düzenlemeleri içinde olacağı, konvanşiyonel ve nükleer silah lanmada nasıl bir yol izleyeceğine ilişkin olarak NATO'nun Atlantik kanadı ile Batı Avrupa kanadı arasında ortaya çıkan tartışmalar ve uyuşmazlıklar, bu sürece ivme kazandırmıştır. BAB'ın Atlantik İttifakı ile ilişkileri, İttifak' in Avrupa kolunu güçlendirme şeklinde düşünülmüş ve geliştirilmiştir. İttifak ile Avrupa güvenlik ve savunma kimliği arasında saydamlık ve tamamlayıcılık temelinde gerekli yakın bağlantıların gelişmesi, Atlantik Paktı içindeki B AB üyesi devletlerin rolünü güçlendirmiştir. AB üyesi devletlerin onu BAB'ın tam üyesidir. Avrupalı devletlerin diğer üçü, BAB'a ortak üyelik statüsünde girmiştir. Ayrıca, banş, savunma, güvenlik ve diğer alanlarda B AB ile AB'nin tarafsız üyeleri arasında gözlemcilik pozisyonunda ve yine BAB ile Orta ve Doğu Avrupa ülkeleri arasında ortak partnerlik statüsünde yakın bağlantılar kurulmuştur. Kıta' da bugün, Avrupa Birliği'nin savunma parçası olarak yemden aktif hale getirilmiş ve reorganize edilmiş bir BAB vardır. O, banş yapma ve koruma operasyonlar, insani yardım faaliyetleri, ekonomik, politik ve askeri kısıtlamaların izlenmesi ve kurtarma operasyonları ile kriz yönetimi türünden çok sayıda farklı yükümlülükler üstlenebilnıektedir. Türk dış politikası, 1990'lı yıllarda, Yeni Dünya Düzeni kapsamında değişmeye başlamıştır. Soğuk Savaşı'n sona ermesinden ve hızla değişen uluslararası ortamdan en çok etkilenen ülkelerden birisi durumundaki Türkiye, radikal amaçlar taşıyan, ortaya koyan veya bunlara ulaşmak için uğraşan devletler tarafından sanlmıştır, dolayısıyla da, bölgesinde güvenli bir pozisyon izlemek bunun bir sonucu olarak da, bölgesinde güvenli bir pozisyon aramaya başlamıştır. Ankara'nın yüz yüze kaldığı meydan okumalar, sanıldığından çok daha zordur. Türkiye, bu kritik durumda, Avrupa politik, güvenlik ve savunma örgütlerinde tam üyelik statüsünde girmeye zorlanmaktadır. Türkiye, merkezi bir devlet şeklinde tanımlanabilir, fakat; stratejik önemi önümüzdeki yıllarda oynayacağı role göre, özellikle de anahtar bölgelerdeki zorluklar ve fırsatlar bağlamında, yeniden tanımlanacaktır. Türkiye'nin uluslararası rolü ve Birleşik Devletler ve Avrupa ile ilişkilerinin önemi, 1990 Körfez Savaşı'ndan beri, Bosna'daki trajedi, Arnavutluk'taki kaos ve Kosova bölgesindeki ciddi gerginlik çerçevesinde değerlendirildiğinde, en aktif dönemini yaşamaktadır. Türk yetkililer, Soğuk Savaş'ın başlangıcından beri, bilhassa 1990'lı yıllarda, savunma ve güvenlik konularında karşılaştığı ciddi problemler yüzünden, Türkiye'nin Batı Avrupa- nın ekonomik, politik, güvenlik ve savunma örgütlerinin ayrılmaz bir parçası olması gerektiğini sık sık vurgulamışlardır. Avrupa entegrasyon sürecine dahil olma konusunu dış politikasının en önemli önceliği getirdiği kabul edilen Türkiye, istikrarsız bölgede kendini banş ve güvende hissedilmek ereğiyle, AB'ye paralel olarak, BAB içindeki gelişmeleri de takip etmiş ve bu iki Avrupalı örgütü tam üye olma niyetini deklare etmiştir. Ek olarak, Türkiye'yi BAB'a girmesi mecbur eden sağlam gerekçelerden biri de, Batı komşusu - Yunanistan - nun AB ve BAB'ın tam üyesi olması nedeniyledir. 21'inci yüzyılın arefesinde, Türkiye'nin BAB'a tam üyeliğinin, AB'ye tam üye olarak girmesinden daha kolay olacağını öne sürmek, yanlış olmayacaktır.