turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Kapadokya bölgesi Bizans Dönemi duvar resmi sıvalarının korunmasında kullanılan enjeksiyon harçlarının araştırılması ve geliştirilmesi

Bu çalışma; geçmişş dönemde Kapadokya bölgesinde, Bizans Dönemi duvar resimlerinin korunmasında kullanılan enjeksiyon harçlarının, laboratuar ortamında gerçekleştirilen analiz ve testlerle kimyasal, fiziksel özellikleri ile performanslarının araştırılması ve şu ana dek, Kapadokya Bölgesi'nde koruması yapılmamış Ihlara Vadisi Bizans Dönemi Kiliseleri'nde bulunan kireç bağlayıcılı duvar resimlerinin sağlamlaştırılmasında kullanılabilecek ideal enjeksiyon harçlarının laboratuar ortamında üretilerek, performanslarının laboratuar ortamında yapılan testlerle değerlendirilmesini esasına dayanmaktadır. Bu projenin koruma bilimi ve Kapadokya bölgesi duvar resimlerinin korunması açısından önemi şöyledir; Kireç bağlayıcılı enjeksiyon harçları ile yapılan uygulama geri dönüşümsüzdür. Bu sebeple kullanılan harcın kimyasal, fiziksel özellikleri, orijinal malzemeyle uyumu ve performansı önem arz etmektedir. Günümüze dek duvar resimlerinin korunmasında kullanılan, ticari ve ticari olmayan enjeksiyon harçlarının, özellik ve performans açısından dezavantajları bulunmaktadır. Kapadokya bölgesinde 1973 yılından günümüze dek, duvar resmi koruma çalışmaları devam etmekte; birçok ticari ve şantiyede hazırlanan enjeksiyon harcı kullanılmış ve kullanılmaktadır. Bu enjeksiyon harçlarının dezavantajları asgari düzeye indirilerek; duvar resimlerinin yapım tekniği, yapımında kullanılan malzemeler, bozunmuşluk durumu ve mekanik özellikleri göz önüne alınarak, spesifik olarak bölgedeki duvar resmi yapım teknolojisi ve bozulmuşluk durumuna uygun, 8 adet kireç bağlayıcılı enjeksiyon harcı üretilmiştir. Bu çalışmanın ardından Peristrema enjeksiyon harçları Ihlara Vadisi kireç bağlayıcılı duvar resimlerinin konsolidasyonunda kullanılabilir. Bu proje, disiplinler arası bir çalışma olması dolayısıyla birçok bilim dalı için faydalı veriler sağlayacaktır. Kapadokya Bölgesi'nde maalesef günümüze dek korunma açısından göz ardı edilmiş Ihlara Vadisi'nde yer alan duvar resimlerinin, bilimsel metotlarda tam donanımlı bir çalışma ile gizli kalmış bilimsel donelerinin açığa çıkartılması ile kültürel mirasa kazandırılması amaçlanmıştır.
Sürmecik Paleolitik açıkhava yerleşimi iki yüzeyli alet tekno-tipolojisi

Sürmecik Paleolitik açık hava yerleşiminden ele geçen toplam 312 adet iki yüzeyli alet teknolojik açıdan analiz edilmiştir. İki yüzeyli aletler, kalın (%58,27) el baltaları, yassı/düz (%4,89) el baltaları, nacaklar (%6,12) ve kazmalar (%0,72) şeklinde gruplandırılarak tip listeleri oluşturulmuştur. Kalın el baltaları içerisinde %53, 70 oranıyla Badem biçimliler baskın tip olarak karşımıza çıkmaktadır. Yassı/düz el baltaları içerisinde ise %34, 02 oranıyla Yürek biçimliler ön sırada yer almaktadır. Yonga ve blok üzerine üretilen nacaklar ile birlikte oldukça düşük oranda temsil edilen kazmalar, farklı biçimlendirme tekniklerinin uygulanmış olmasına yönelik kanıt oluşturmaktadır. Acheuleen tekno-kültürün fosil direktörü olarak bilinen iki yüzeyli aletler, Sürmecik'te baskın bir şekilde Mousterien kültürün Acheuleen gelenekli Mousterien evresine ait iki yüzeyli alet teknolojisi ile karakterizedir. Bu çalışma Uşak Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimince Desteklenmiştir. Proje Numarası: 2018/TP 012
Kremna Antik Kenti mimari bezemeleri

Kremna, Burdur İli, Bucak İlçesi'ne bağlı Çamlık Beldesi, Hacıbağ Mahallesi'nin doğusunda konumlanmaktadır. Üç tarafı uçurum, batısı sur duvarıyla çevrili kent, ızgara planlıdır. Roma Dönemi'nde en görkemli ve parlak bir dönem yaşamış Pisidia Bölgesi kentidir. Doğu-batı uzantılı kentte, Sütunlu Cadde, iki Propylaion, Forum-Bazilika, Agora, iki Tiyatro, Hamam/Kütüphane, altı Tapınak, Anıt Mezar; sarnıç, mezar, villa, depo bulunmaktadır. Kremna, Burdur İli, Bucak İlçesi'ne bağlı Çamlık Beldesi, Hacıbağ Mahallesi'nin doğusunda konumlanmaktadır. Üç tarafı uçurum, batısı sur duvarıyla çevrili kent, ızgara planlıdır. Roma Dönemi'nde en görkemli ve parlak bir dönem yaşamış Pisidia Bölgesi kentidir. Doğu-batı uzantılı kentte, Sütunlu Cadde, iki Propylaion, Forum-Bazilika, Agora, iki Tiyatro, Hamam/Kütüphane, altı Tapınak, Anıt Mezar; sarnıç, mezar, villa, depo bulunmaktadır. Kremna, pek çok gezgin ve araştırmacıya kapısını açmıştır. 1970- 1972 yıllarında J. İnan tarafından Hamam/Kütüphane yapısında ilk resmi kazı yapılmıştır. 1985- 1987 yıllarında S. Mitchell çalışmalar yürütmüştür. 2012 yılından beri H. Metin ve ekibi 'Kremna ve Çevresi Yüzey Araştırmaları' adlı proje kapsamında araştırmalarını devam ettirmektedir. Mimari bezemeler, kesin tarihlenen yapılara ait bezemeler ile karşılaştırılmış ve bezemeler gelişim safhasına göre değerlendirilmiş, böylelikle güvenilir bir tarihlendirme yapılmaya çalışılmıştır. Bu aşamada bezemeler gruplara ayrılmıştır; üç adet alınlık, altı adet sütun başlığı, yirmi üç adet lento-friz, sekiz adet kaset, üç adet kemer, üç adet korniş, on bir adet soffit ve dört adet altlık ile toplam 60 adet eser üzerindeki bezeme incelenmiştir. Kremna mimari bezemeleri analojik, tipolojik ve stilistik bakımdan Hellenistik ve Roma Dönemleri'ne ait mimari yapılardaki bezemeler ile değerlendirilmiş, Augustus'dan Erken Severuslar'a kadar tarihlendirme yapılmıştır.
Çanak çömleksiz Neolitik Dönemde Yukarı Mezopotamya'da küçük taş eserler

Bu çalışmada, son yıllarda yapılan kazılar sonucunda Yukarı Mezopotamya'da ortaya çıkarılan Çanak Çömleksiz Neolitik dönem yerleşmeleri ve bu yerleşmelerde ortaya çıkarılan küçük taş eserler ele alınmıştır. İlk önce Çanak Çömleksiz dönem hakkında bilgi verilmiştir. Daha sonra öncelikle Türkiye sınırları içinde yer alan Çanak Çömleksiz Neolitik yerleşmelerinin kazı tarihçeleri, kronolojileri ve diğer belirleyici özellikleri hakkında bilgi verilmiştir. Yine Türkiye sınırları dışında yer alan Kuzey Suriye ve Kuzey Irak'taki önemli PPN yerleşmeleri de ele alınmıştır. Ardından küçük taş eserler hakkında bilgiler verilmiştir. Taş kaplar, taş tabletler, taş süs eşyaları ve taş heykelcikler ayrı ayrı başlıklar altında ele alınmıştır. Bu eserler hakkında katalogla ayrıntılı bilgiler verilmiş, levhalarla da bu bilgiler görsel olarak sunulmuştur. Değerlendirme ve sonuç kısmında bu dönemin insanlığın gelişiminde önemi ele alınmıştır. Ortaya çıkan taş eserler ışığında o dönem insanının ekonomik, sosyal ve düşünsel düzeyi hakkında bir değerlendirmeye ulaşılmaya çalışılmıştır.
Panaztepe Akropolü Orta Tunç Çağı seramiği

'Panaztepe Akropolü Orta Tunç Çağı Seramiği ' adlı tez çalışmasında; Batı Anadolu Coğrafyası'nda yer alan, Panaztepe'nin Akropol'deki Orta Tunç Çağı seramik buluntuları değerlendirilmektedir. 2012- 2015 yılları arasındaki kazı çalışmaları sırasında ele geçen söz konusu bu seramiklerin, tipolojisi ve mal grupları oluşturularak, seramikler hakkında incelemelerde bulunulmuştur. Bu tez ile Panaztepe Akropol'ün Orta Tunç Çağı'nda seramikler üzerinden, sosyal ve ekonomik düzeyi anlaşılmaya çalışılmıştır. Bunun yanı sıra Akropol'de ele geçen bu seramikler incelenerek, Panaztepe'nin hem Atölyeler Mahallesi hem de Limankent yerleşimindeki Orta Tunç Çağı malzemesiyle karşılaştırılmıştır. Böylelikle Panaztepe Akropol'ünde ele geçen bu seramiklerin diğer yerleşim alanlarındaki benzerlik ve farklılıkları izlenmiştir. Buna ek olarak ele geçen örnekler, başta Batı Anadolu'daki çeşitli merkezlerin seramikleri ile eşleştirilmiştir. Ayrıca Batı Anadolu'nun komşu bölgeleri olan Ege ve Orta Anadolu Bölgesi'ndeki merkezlerin malzemeleri, Panaztepe'dekiler ile karşılaştırılmıştır. Böylece Panaztepe kazısının seramik parçaları üzerinden henüz bu dönemde yazılı tarihe geçmemiş Batı Anadolu Orta Tunç Çağı merkezleri arasında denizsel ya da karasal kültürel etkileşiminin ortaya çıkartılması amaçlanmıştır.
Hellenistik ve Roma dönemleri Sinop unguentariumları

Günümüzde olduğu gibi Antik Çağ toplumlarında da bir yerleşim yerinin veya bir bölgenin ekonomik, kültürel ve sosyal yapısını anlamak açısından o topluluğun üretim faaliyetlerinin bilinmesi büyük önem taşımaktadır. Toplumun her sınıfında, farklı işlevler doğrultusunda kullanılan seramiklerin, sayısal yoğunluğu, hamur-astar kalitesi, tipoloji farklılıkları, dönemin iktisadi ve sosyolojik değişimlerini ortaya koymaktadır. Çalışmamızın konusunu, Sinop Müzesi'ne çeşitli yıllarda satın alma yolu ile kazandırılmış Hellenistik ve Roma Dönemi'ne ait bir grup pişmiş toprak unguentarium oluşturmaktadır. Toplamda 75 adet malzemeyi çalıştık. Bu kaplar, temel olarak parfüm ürünleri, yağlar, kremler ve kozmetik maddelerini muhafaza etmek için kullanılmıştır. Kaplar, farklı alanlarda bulunabilmektedirler. Örneğin, halkın yasam alanlarında, tapınak alanlarında; çoğunlukla nekropol alanlarında bulunmuşlardır. Biz, çalışma konumuz içerisinde bulunan bu kapların mezar buluntuları olduklarını düşünüyoruz. İlk olarak nerede üretildiler? Açıkçası bilmiyoruz, Hellenistik Dönem'den Erken Bizans Dönemi'ne kadar kullanıldılar. Çalışmamız genel olarak unguentariumların tipolojisi ve alt tipolojisi, göreceli kronolojisi, işlevleri ve bu kapların belli karakteristik özelliklerini içerir.
Tripolis antik kenti kuzey territoriumu: Arkeolojik veriler ışığında iskan süreci ve kültürel gelişimi

Lykos Vadisi bereketli topraklara ve korunaklı dağlara sahiptir. Konumuitibarı ile çağlar boyunca birçok yerleşime sahne olmuş ve önemli medeniyetlere ev sahipliği yapmıştır. Özellikle ticaret yollarının üzerinde yer alması ve zengin yeraltı ve yer üstü kaynaklarına sahip olması her dönemde insanlar tarafından yerleşim için tercih edilmesini sağlamıştır. Bu çalışma Lykos Vadisi'nde yer alanTripolis Antik Kenti'nin Kuzey Territorium'unda yer alan yerleşimlerinbelgelenmesi, iskan süreci ve kültürel gelişimleri hakkında veriler içermektedir. Ayrıca çalışma alanının daha iyi anlaşılması amacıyla, Batı Anadolu'daki önemli bazı kentler ile Lykos Vadisi'ndeki yerleşimlerle ilgili araştırmalar incelenerek söz konusu alanın iskan süreci ile kültürel gelişimi daha iyi anlatılmaya çalışılmıştır. Hem çalışma alanı, hem de komşu kentlerin territoriumları hakkında detaylı bilgiler toplanarak, kentlerin yayılım ve egemenlik alanları kronolojik olarak anlatılmıştır. Bu bağlamda Tripolis Antik Kenti'nin Kuzey Territoriumu'ndayerleşimin Geç Neolitik Çağlarda başlayıp, Doğu Roma Çağı'nın sonuna kadar devam etmiş olduğu ve bölgenin birçok medeniyete ev sahipliği yaptığı anlaşılmıştır.
Edirne gümrük kapılarında ele geçen arkeolojik eserler

Edirne İli, Yunanistan ve Bulgaristan ile sınır komşusu olup 4 Kara Sınır Kapısı ve 2 Gar Gümrük Müdürlüğü olmak üzere toplam 6 yurt dışına çıkış bağlantı noktası barındırır. Edirne Müze Müdürlüğü arkeoloji envanterine kayıtlı eserlerin 1 /5'ini zor alım eserler oluşturur. Bu zor alım eserler 911 adet olup, 754 adeti Edirne sınır kapıları ve gar gümrük müdürlüklerinden yurt dışına kaçırılmak istenirken ele geçirilen arkeolojik eserleridir. Edirne Müzesi arkeoloji envanterinde kayıtlı tez konusu eserler, Edirne sınır kapılarından yurt dışına kaçırılmaya çalışılırken ele geçirilen zor alım eserlerdir. Eserler, sınır kapıları üzerinden gerçekleştikleri yıllara göre adli vaka olarak sınıflandırılmışlardır. Yıllar içinde değişen ve gelişen eser yasaları ile birlikte vakalar istatistik oluşturacak şekilde incelenmiş, uluslararası eski eser kaçakçılığına, Edirne'de bulunan sınır kapıları üzerinden bir değerlendirme yapılmıştır.
İskenderiye kazılarında ele geçen amphoralar ışığında kentin Roma Dönemi şarap, zeytinyağı, salamura balık ve sos ticareti

Akdeniz'de, Hellenistik Dönem boyunca önderlik etmiş İskenderiye kentinin Romalılaştırılması sürecinde geçirdiği siyasal ve sosyal gelişiminin ekonomiye yansıması sonucu oluşan refah ortamının izlenmesinde, antik yazarların ve epigrafik kanıtların yanında amphoralar gibi arkeolojik kanıtların da önemli yer tutuğu bilinmektedir. 180 yıldır, çeşitli dönemlerde sürdürülen kazıların sonuçlarının istatistiksel veriler sunulmadan yayınlanması, kentin ekonomisinin önemli bölümünü kapsayan şarap, zeytinyağı, salamura balık ve sos ticaretinin ilk kez ele alınmasına neden olmuştur. Akdeniz'de bulunan önemli merkezlerin aksine İskenderiye kentinde ele geçen amphoralann üretim bölgeleri göz önüne alınarak oluşturulmuş istatistiksel dağılım tablolarının bilinmemesi, Akdeniz ticaretinin önemli bir eksiği olarak dikkati çekmektedir. İskenderiye ve civarında gerçekleştirilen tarımsal üretimin kanıtı olan amphora atölyeleri kentin güneyinde bulunan Mareotis Gölü kıyısında yoğunlaşmaktadır. Bu atölyelerde ve Mısır'ın diğer bölgelerinde üretilen amphoralar da taşman ürünler Roma Dönemi'nde Akdeniz'in birçok merkezinde alıcı bulmuşlardır. Bu çalışmanın bir amacı da, kentin satın aldığı ürünlerin yanında, ardalanında gelişen önemli tarımsal ürünlerin Mısır'ın ihracatında oynadığı rolünün belirlenmesidir. İskenderiye kentinin Hellenistik Dönem'de başlayan İtalya Yarımadası ile ticari ilişkilerinin Roma İmparatorluk Dönemi'nden sonra da artarak Arap akınlarına kadar devam ettiği görülmektedir. Bu tezde, kazılarda ele geçen amphoralar yardımıyla kentin gelişim sürecinde ticaretini hangi merkezlerle yoğunlaştırdığı, hangi bölgelerle bu ilişkinin zayıfladığını siyasal olaylar çerçevesinde değerlendirip, İskenderiye'nin Roma Dönemi'ndeki ticari etkinliğinin profili çizilmeye çalışılmıştır.
Demir çağda kutsal fahişe figürü: Kökeni, ikonografisi ve yayılımı

Çağdaş zihinlerimize göre, ''kutsal'' ve ''fahişe'' sözcükleri birbiriyle çelişkili kavramlardır. ''Kutsal'' sözcüğü, ilahi bir ruha kendini adamayı akla getirirken, ''fahişe'' ise, insan bedeninin kirletilmesini düşündürmektedir. Tarihsel süreç içerisinde Tanrıça: Sümer'de İnanna, Akad'larda İştar, Fenikeli'lerde Astarte, Yunanistan'da Aphrodite, Roma'da Venüs adını taşıyarak yüzyıllar boyu çeşitli toplumların efsanelerinde yaşamıştır. Sümerlilerin yaratmış olduğu tanrıça kendinden sonraki birçok toplumun panteonunda kendine yer bulmuş ve varlığını devam ettirmiştir. Toplumlar kadınlarda görmek istedikleri bütün nitelikleri, tanrıçanın şahsında toplamışlar, onu yüceltmiş, ona tapmış ve hakkında yığınlarla şiir, hikaye yazarak ölümsüzleştirmişlerdir. O, güzelliğin, çekiciliğin, şefkatin, hırsın, kavganın, önderliğin, kurnazlığın ve en önemlisi bereketin ve çoğalmanın sembolü olmuştur. Aşkı ve seksiyle, insanlara, doğaya yenilenme, çoğalma gücü vermiş, adına yapılan tapınaklarda, onun yerine seks görevi yapmak için toplumların en saygın kadınları yarışmıştır. Demir Çağ'da; Anadolu-Kıbrıs arasında, bütün Levant ve Batı Akdeniz boyunca yayılmış olan 'Astarte-Aphrodite Kültü'nün seramikler üzerindeki yansıması olarak karşılaştığımız 'Kutsal Fahişe Figürü' bu tezin konusunu oluşturmaktadır. Demir Çağ ve öncesinde 'Kutsal Fahişe Figürü'nün kökenini oluşturan tanrıçalara ait kültler tanıtılmış ve bu kültlere ait yazılı ve arkeolojik kanıtlar ayrıntılı olarak incelenmiştir. İncelenen kültürlerdeki arkeolojik malzemelerin ikonografileri ele alınarak geçiş bölgeleri tespit edilmiştir. 'Lotus' ve 'Kutsal Fahişe Figürü' ilişkisi arkeolojik buluntularla ortaya konmuştur.
Metropolis'in plastik sanatlarında tanrı ve tanrıça figürleri

Bu tez çalışması Ionia Bölgesi'ndeki önemli kentlerden olan Metropolis'den bulunmuş taş heykeller ve pişmiş toprak figürinlerin incelemelerini içermektedir. Çalışmanın amacı, incelenen eserlerin mitolojik ve ikonografik anlamları ve kentin inanç sistemi hakkında bilgi edinmektir. Metropolis antik kenti İzmir ili, Torbalı ilçesinin 5 km. güneybatısında Yeniköy ve Özbey köyleri arasında ovaya hakim bir tepe üzerinde yer alır. Klasik çağlarda ise İonia bölgesine dahil olan Metropolis, bölgenin iki önemli kenti Ephesos ve Smyrna yolu üzerinde bir durak niteliği taşıyan önemli bir ticaret merkezidir. Bu çalışmada Metropolis'den bulunmuş, Hellenistik ve Roma dönemlerine tarihlenen, tanrı veya tanrıçaları betimleyen 62 adet plastik eser incelenmiştir. Çalışmada, ilk önce Metropolis antik kenti hakkında genel bilgiler verilmiştir daha sonra buluntuların tarihlendirilmesi ve ikonografik anlamları üzerinde durulmuştur. Sonraki bölümde, katalogda yer alan eserler tipolojik olarak ayrılmış ve alt başlıklar halinde incelenmiştir.
Dağlık Kilikia'da antik dönemde Kent-Khora ilişkisi: Seleukeia Kalykadnos örneği

Seleukeia Kalykadnos kenti Dağlık Kilikia'da önemli kentler arasında yer alır. Hellenistik Dönemde I. Seleukos Nikator tarafından MÖ 295- 294 yılında civardaki kentler bir araya getirilerek kurulmuştur. Kalykadnos nehrinin yanında yer alması jeostratejik ve politik bakımdan önemli bir kent olmasını sağlamıştır. MS 1. Yüzyılda Kilikia'ya Roma hakimiyeti gelmesiyle birlikte oldukça önemli kentler arasında yer almış büyük bir metropol haline gelmiştir. Kentteki kalıntılar olan Tapınak/Kilise, Kale, Sarnıç, Köprü, Tiyatro, Stadion, Nekropolis, Aquaductuslar, Meryemlik ve Kiliseleri, Yazıtlar ve Sikkeler kentin görkemini göstermektedirler. Bununla birlikte bu kadar büyük bir kentin kendisini besleyen bir khora'ya da sahip olması gereklidir. Öyle ki Seleukeia Kalykadnos'un çevresinde birçok kırsal yerleşim tespit edilmiştir. Bu yerleşimler çeşitli özellikler barındırmakla birlikte Seleukeia Kalykadnos'a bağlanan vadiler ve yollar üzerinde tepelik alanda kurulmuşlardır. Bu yerleşimlerde tespit edilen arkeolojik verilerle Seleukeia Kalykadnos'la ilişkili oldukları dönemler içinde gelişip büyüdüklerini göstermektedir. Roma Döneminden sonra Geç Antik Dönemle birlikte yeni kurulan Isauria eyaletinin başkenti haline gelen Seleukeia Kalykadnos'un bu dönemde kırsalının da paralel olarak geliştiği görülmüştür. Tarımsal üretim ticaret bir hayli artmıştır. Yerleşimlerin dönüşümleri başlamış Kiliselerle birlikte tarım üretime işaret eden donanımların arttığı görülmüştür. Bu çalışmada ise, Seleukeia Kaykadnos kenti ve khorasındaki yerleşimler incelenerek Hellenistik, Roma ve Geç Antik Dönemde kent ve khorasının nasıl bir ilişkiye sahip olduğu saptanmaya çalışılmıştır. Bu amaçla gerek Seleukeia Kalykadnos kentini gerekse de kentin khorasındaki Seleukeia Kalykadnos'a bağlı olan ve olduğu düşünülen yerleşimler ayrıntılı olarak incelenmiş, tarihsel süreçle bağlantıları irdelenmiştir. Böylece, gerek kentin gerekse de çevresindeki kırsal yerleşimlerin karakteri tanımlanmaya çalışılmış ve süreç içerisinde khoranın nasıl bir gelişin gösterdiği, bu sürecin merkez ve çevresi arasında ne şekilde gelişip ilerlediğini görülmesi amaçlanmıştır. Bununla birlikte Seleukeia Kalykadnos kentini incelemenin yanında khora ile ilgili teorik bilgilere yer verilerek, Akdeniz coğrafyasından bazı kırsal yerleşimler incelerek örnek oluşturulmaya çalışılmıştır.
Yeni Asur Dönemi'nde Asur Devleti'nin kuzey yayılımı ve bu yayılımın siyasi ve ekonomik nedenleri

M. Ö. I. binyılda Yakındoğu'nun en büyük siyasi güçlerinden biri olan Asur Devleti, uyguladığı sistemli yayılıra politikaları ile 'devletten', 'imparatorluğa' geçişi sağlamıştır. Bulunduğu bölgede dört bir yana yönelik yayılım politikalarının esaslarına göre kendi siyasi ve ekonomik yapılanmasını biçimlendirmiştir. Yeni Asur Devleti, bulunduğu coğrafyanın zor şartlan nedeniyle kuzeyindeki dağlık fakat hammadde ve insan gücü bakımından oldukça zengin kuzey sınırlarına yönelmek zorunda kalmıştır. Devletin 'siyasi ve ekonomik etki alanı'nın kuzeyde sınırlarını, Güneydoğu Toros Dağlan ve Zagros Dağlan belirlemektedir. Bu bölge sahip olduğu çeşitli maden ve verimli tarım alanları nedeniyle Yeni Asur Devleti için yaşamsal bir önem taşımaktaydı. Ayrıca bu bölgeden birçok önemli 'ticaret yollan' geçmekteydi. Kuzeydeki yayılım alanlarının sahip olduğu bu özellikler, en erken dönemlerden itibaren bu alanların, Asur Devleti'nin en önemli yayılım hedefi olmasına neden olmuştur. M. Ö. II. bin yıldan itibaren Asur krallarının uyguladığı yayılım esasına dayalı ideolojilerinin en önemli kanıtlan onların bıraktığı yazılı kayıtlar ve görsel nitelikteki kanıtlardır. 'Yeni Asur Dönemi'nde Asur Devleti'nin Kuzey Yayılımı ve Bu Yayılımın Siyasi ve Ekonomik Nedenleri' başlıklı tezde, Asur Devleti'nin kuzeyindeki 'siyasi ve ekonomik etki alanları'ndaki varlığının yazılı kanıtlar dışında arkeolojik kanıtlarla da ortaya koymaya çalıştık. Genelde Yeni Asur Devleti'nin kuzey yayılımının üç alt bölgede yoğunlaştığı görülmektedir. Söz konusu bu üç alt bölgede Asur Devleti'nin en önemli rakipleri; Urartu Devleti, 'Büyük Hitit imparatorluğu'nun yıkılışını izleyen süreçte kurulan ve 'Geç Hitit Kent Devletleri' veya 'Kuzey Suriye Kent Devletleri' olarak bilinen güçlü bölgesel kent devletleri, Aramiler ve Kuzey İrandaki güçlü bölgesel krallıklar ve prensliklerdi. Görüldüğü gibi Yeni Asur Devleti kendi için yaşamsal öneme sahip kuzeye yönelik yayılım seferlerinde oldukça güçlü rakiplerle karşı karşıya kalmıştır.
Neapolis nekropolünden iki oda mezar ve buluntuları

Antik çağdan günümüze gelen nekropoller ve nekropollerden çıkan ölü hediyeleri, insanların eski dönemlerdeki yaşam tarzlarını, dini inançlarını ve ölüye verdikleri değeri göstermeleri açısından oldukça büyük önem taşımaktadır. Nekropoller aynı zamanda, mezarlarda yatan kişilerin sosyal hayattaki kimliklerini, uğraştıkları meslekleri ve yaşadıkları dönemlerdeki sosyal statülerini gösteren önemli ipuçları barındırmaktadır. Günümüzde Aydın ili, Bozdoğan ilçesi, Yazıkent beldesi sınırları içerisinde yer alan, Neapolis Antik Kenti'nin nekropol alanında 28.10. 2010 tarihinde alanın tesviye çalışmaları sırasında iki adet oda mezar keşfedilmiştir. 1 Nolu mezar olarak adlandırılan mezar, bugüne değin soyulmadan oldukça sağlam olarak günümüze gelmiştir. Ön odasında sağda ve solda olmak üzere iki, mezar odasında ise, sağda, solda ve ortada olmak üzere üç adet sekiye sahip olan mezar mimarisi ve içerisinden ele geçen eserler itibariyle yapı oldukça büyük önem taşımaktadır. 2 Nolu mezar olarak adlandırılan diğer oda mezarın, tavan kısmı tonoz şeklinde olup, duvara paralel olarak yerleştirilen, uzun blok halindeki plaka taşla ön odada iki adet, mezar odasında ise üç adet lahit bulunmaktadır. Çalışmanın konusunu oluşturan buluntuların yoğun olarak ele geçtiği 1 Nolu oda mezar ve oldukça kaliteli mimari işçilik gösteren 2 Nolu oda mezardan; pişmiş toprak, cam, altın, bronz ve fayans olmak üzere çeşitli malzemelerden üretilmiş, toplamda 168 eser ele geçmişştir. Çalışma kapsamında değerlendirilen bu eserler, kendi aralarında tipolojik olarak gruplandırılmış, analojik incelemeye tabi tutulmuş, benzer örnekler yardımıyla tarihlendirilmiştir. Eserler üzerinde detaylı olarak yapılan incelemelerin ardından, 1 Nolu mezar odasının, Hellenistik Dönemden, yaklaşık olarak Roma Döneminin sonlarına kadar aynı aile fertleri için, uzun dönem boyunca kullanılan bir mezar olduğu ortaya çıkmıştır. İçerisinden ele geçen az sayıdaki eser ve kaliteli mimarisi ile 2 Nolu oda mezarın Roma Dönemi'ne ait bir yapı olduğu tespit edilmiştir.
Kent planı ve mimari yapılanması açısından Cilicia ve Iycia bölgelerindeki Roma dönemi kentlerinin karşılaştırılması

Küçük Asya'nın güney kıyılarında yer alan Cilicia ve Lycia bölgeleri Roma egemenliği ile birlikte büyük imar faaliyetlerine sahne olur. mparatorlar ve yerel seçkinlercedesteklenen mimari aktivitelerle birlikte her iki bölgede de kentsel bir dönüşüm süreciyaşanır. Klasik ve Hellenistik dönemin savunmaya dönük yerleşimleri, yerlerini kentlilerinrahatına hizmet eden kamu yapıları ve gelişkin alt yapıyla donatılmış Roma kentlerine bırakır. Ortaya çıkan kentler, gerek Roma kamusal yapı repertuarının mümkün olabildiğinceuygulanma çabasıyla gerekse belli düzenlemelerle kesinlikle Roma damgası taşırlar. Bununla beraber iki bölgenin koşullarından kaynaklı olarak özgün yapılanmalar sergilemeleriyle de dikkat çekicidirler. Mevcut şartların her iki bölgede de benzeşen ve farklılaşan yönlerin ortaya çıkışına zemin hazırladığı rahatlıkla söylenebilir. Bu çalışmada da benzeşen ve ayrılan yönleriyle Cilicia ve Lycia'daki Roma dönemi kentleri planları ve mimari yapılanmaları açısından karşılaştırmalı olarak irdelenmektedir.