turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
III. Selim (1789-1807): Mısır

Nil Nehri'nin hayat verdiği Mısır toprakları, ilk çağlardan bu yana ekonomik, kültürel ve üç kıtayı birbirine bağlayan ticaret yolları üzerindeki stratejik konumundan dolayı buralarda hakimiyet kurmak isteyen devletlerin mücadelesine sahne olmuştu. Firavunlar Dönemi'nden itibaren sırasıyla Persler, daha sonra Roma-Bizans hakimiyetine giren Mısır, ardından İslam Devletlerine ev sahipliği yapmıştır. Mısır, Sultan I. Selim döneminde 1517'de Osmanlı Devleti'nin hakimiyetine girmiş ve bu yüzyıldan itibaren devletin en önemli eyaletlerinden biri haline gelmiştir. Mısır, ayrıca Osmanlı Devleti'nin ilk salyaneli eyaleti de olmuştur. Ancak bu eyalet merkezi otoriteden uzak olduğu için, eyaletin idaresi hususunda bazı güçlüklerle karşılaşılmıştı. Osmanlı Devleti, geleneklerine göre fethettiği ülkelerin eski nizamını gerekli düzenlemeleri yaptıktan sonra devam ettirmekteydi. Mısır için de aynı düzenlemeyi yapan Osmanlı, bunun yanında buranın uzaklığını da göz önüne alarak eski nizamını devam ettirmiştir. Osmanlı Devleti, Mısır'ı fethettikten sonra buraya İstanbul'dan valiler göndermiş; gerektiğinde kanunnameler de çıkarılarak Mısır'ı idare etmiştir. Osmanlı'dan önce buraya hakim olan Memlükler, Osmanlının zayıf düştüğü dönemlerde kuvvet sahibi olup eski etkinliklerini tekrar ele geçirmişlerdir. Bununla beraber Mısır, III. Selim döneminde 1798'de Fransızlar ve ardından 1802'de İngilizlerin saldırılarına uğramıştır. 1805'te bölgeye vali olarak gönderilen Kavalalı Mehmed Ali Paşa, burada yönetimi ele geçirmiş ve Mısır onun yönetimi altında uzun süre kalmıştır.
Milli Mücadele'de Magrip'in yeri (1919-1922)

Libya, Tunus, Cezayir, Fas ve Moritanya'nın bulunduğu Kuzey Afrika coğrafyasına atfen Magrip tanımı kullanılmaktadır. Bu coğrafyada yaşayan ulusların Osmanlı yönetimine girmeleri, nüfuzundan çıkmaları ve sonra Anadolu'da gelişen Milli Mücadele'ye yaklaşımları ele alınmıştır. Bu ülkelerden Libya ve Fas; Anadolu'da, 1918 yılının sonlarına doğru başlayan Milli Mücadele ile aynı dönemde emperyalist güçlere karşı mücadele vermekte, kendi ulusal direnişlerini yer yer ve aralıklarla sürdürmekteydiler. Cezayir, Moritanya ve Tunus ise o dönemde, Fransa'nın himaye ve sömürge yönetimleri altındaydılar. Söz konusu bütün bu coğrafyada özellikle İtalya ve Fransa'nın nüfuzuna karşı direnme arzuları devam ederken; o ülkeler halklarının kısmen İtalyan ordusunda, önemli bir miktarda ise Fransız ordusunda asker olarak görev yapmaları nasıl mümkün olmuş ve Türk Milli Mücadelesi'ne nasıl bir etkisi olmuş, gibi hususlar çalışmada analiz edilmiştir.
Tarih araştırmalarına kaynak olarak Osmanlı basınında İttihad ve Terakki gazetesinin transkripsiyonu ve değerlendirmesi (sayı 1-40)

Gazete içeriğinde bulunan sayfaların A3 ebatında oluşturulmuş olması ve yazıların küçük puntolarla yazılması nedeni ile, İttihad ve Terakki gazetesinin transkripsiyonu yoğun bir içeriğe sahiptir. Bu nedenle tezimizde, 84 sayıdan ve her sayısı 4 sayfadan oluşan bu gazetenin ilk 40 sayısını transkribe ettik. Tez haricinde kalan 44 sayının da transkribine devam edilmektedir. Bu çalışmamızda Osmanlı'da, İttihad ve Terakki gazetesinin ilk çıkışına kadar olan basın durumu daha sonra ise İttihad ve Terakki basın yayın organları ve Osmanlı Devleti'nin o dönemdeki siyasi yapısı anlatılarak, transkipsiyondan önce gazetede yayınlanan haberler genel hatları ile değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Yazılan haberler, ilanlar ve duyurular konularına göre tasnif edilmiş ve bu tasnifler, belgelerin yazım tarihleri ile birlikte tezimizde sunulmuştur.
Armenians in the Ottoman Empire according to İkdam 1914-1918

oz İKDAAfAGÖRE OSMANLI İMPARATORLUĞUNDA ERMENİLER 1914- 1918 Güneş Eroğlu, Münevver Yüksek Lisans, Tarih Bölümü Tez Yöneticisi: Doç. Dr. Ömer Turan Eylül 2003, 177 sayfa Bu çalışma Osmanlı İmparatorluğu'nda Ermeniler 1914- 1918 arasında İkdam' m haberlerine dayanarak verecektir. Birinci Dünya Savaş'ı sırasında Ermeniler'in sosyal, ekonomik, dini, politik, kültürel ve eğitim hayadan yine İkdam' m haberlerine dayandırılarak verilecektir. Ermeniler'in Milliyetçilik hareketlerinden nasıl etkilendiği ve Ermeniler arasında bu hareketin doğmasına neden olan etkenler de verilecektir. Milliyetçiliğin Ermeniler üzerindeki etkisi ve 19. yüzyıl'ın son çeyreğinde ve 20. yüzyılda 191 8'e kadar olan dönemde Ermeniler ve Osmanlı İmparatorluğu arasındaki çekişmelerde anlatılacaktır, ikdam' m haberleri ışığında yer değiştirme işlemine giden yol, yer değiştirme işlemi ve sonuçlan da anlatılmaya çalışılacaktır.
Reassessing the Timar system: The case study of Vidin (1455-1693)

Timar sisteminin doğası ve değişimini Vidin örneğinde tekrar ele alan bu çalışma mikro tarih analizlerinden de yararlanmakla birlikte uzun dönem yaklaşımını temel almaktadır. 'Timar takibi' olarak adlandırılan, mufassal, icmal, ruznamçe, cebe, tahvil ve yoklama defterlerinin sistematik bir analizini öneren ve bu kaynakların güvenilirliklerinin daha iyi bir şekilde değerlendirilmesini ve konuya daha geniş bir çerçeveden bakmayı sağlayan, bir yöntem sunmaktadır. Bu çalışmanın belli başlı hedeflerinden birisi on altıncı yüzyıl terminolojisi üzerine kurulmuş timar sistemine dair geleneksel algının sorgulanmasıdır. Burada önerilen düşünce timar sistemin klişeleşmiş formuna ancak 1530'lardan sonra evrimleştiğidir. Bu değişim esas olarak timar sisteminin iki katmanlı yapısının klasikleşmiş üç katmanlı yapısına evrilmesi olarak betimlenmiştir. Bunun yanında, timar sisteminin dönüşümü, aynı zamanda çözülüşü, sistemin kendi paradokslarının birer meselesi olarak ele alınmıştır. Buradaki argüman sistemin gelişiminin aynı zamanda sistemin kendi çözülmesine yol açtığıdır. Bu bağlamda, devletin/sultanın arazilerinin genişlemesi anlamında haslaşmanın timar sisteminin gelişmesinde rol oynamasının yanında onun çözülmesinde de rol oynadığı vurgulanmakladır. Benzer bir şekilde, merkezileşme politikaları sonucunda timar sistemi büyük bir oranda merkezi devletin kontrolüne girerken; aynı zamanda bu politikalar devletin bu kontrolü yitirmesine de neden olmuştur. Bu çelişkili dönüşümünün bir kavramsallaştırması olan timarın soyutlaşması bu süreci anlatmaktadır. Son olarak, bu çalışmada timar sistemi genel bir Osmanlı sisteminin ya da kompleksinin bir parçası olarak ele alınmaktadır. Askeri alan olarak adlandırılan yapı timar sisteminin üzerinde yükseldiği alanı ifade etmektedir. Bu alanın organizasyonun üç aşaması detaylı bir şekilde irdelenmekte, bu alanın Osmanlıdaki diğer alanlarla olan ilişkisi tartışılmaktadır. Bu tartışmadan hareketle varılan sonuç bu askeri alanın haslaşma ve özelleşme süreçlerinin sonunda diğer alanlara dahil olduğudur.
Mühimme Defterlerine göre Güney Adriyatik kıyılarında Osmanlı idaresi

Tez çalışmamızın ana teması 1545- 1574 yılları arasında Osmanlı Devleti'nin Güney Adriyatik bölgesindeki idaresidir. Bu çerçevede Adriyatik sahillerinin kıyı şeridinde bulunan Avlonya, İşkodra, İlbasan, Delvine sancakları ve Draç kazası ele alınmıştır. Çalışmamızın ana kaynağı ise Mühimme Defterleri'dir. Bu hususta Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı tarafından yayımlanan 3, 5, 6, 7, 12 numaralı Mühimme Defterleri ve Topkapı Sarayı Arşivi H. 951- 952 Tarihli ve E-1231 numaralı Mühimme Defteri kullanılmıştır. Mühimme Defterleri Divan-ı Hümayun toplantılarında müzakere edilen dahili ve harici meselelere ait siyasi, sosyal, askeri ve daha pek çok alanda alınan kararların yazıldığı defterlerdir. Devlet merkezinden beylerbeylerine, sancakbeylerine, kadılara, azep ağalarına, tahrir işleminde görevlendirilen katiplere ve daha birçok devlet görevlisine gönderilen kararları içeren bu defterler ilk elden yazılmış olmanın verdiği orijinallikle araştırmacılara idari, iktisadi, sosyal, askeri pek çok alanda devlet yapısını öğrenme şansı vermektedir. Tez giriş bölümü ve onu takip eden dört bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında kısaca bölgenin Osmanlı Devleti'nden önceki yapısına değinilmiştir. Daha sonra Osmanlı Devleti'nin Adriyatik kıyılarına hakim oluşu ele alınmıştır. Osmanlı Devleti'nin Venedik Cumhuriyetiyle olan ilişkisine hükümler çerçevesinden değinildikten sonra tezin oluşmasını sağlayan hükümleri ihtiva eden Mühimme Defterleri tanıtılıp giriş kısmı tamamlanmıştır. Devamında birinci bölümde Güney Adriyatik kıyılarında yönetim merkezleri olan sancakların tarihçeleri, ikinci bölümde Osmanlı Devleti'nin idari yapısı, üçüncü bölümde sosyal yapısı ve son olarak dördüncü bölümde askeri yapısı 350'nin üzerinde Mühimme hükmüne dayanarak incelenmiştir.
1823-1908 yılları arasında Osmanlı-İran ilişkileri (44/2 numaralı Düvel-i Ecnebiye Defterine göre)

Osmanlı-İran ilişkileri uzun soluklu mücadeleler ve merhaleler geçirmiştir. Bu mücadelenin temelinde İslam dünyasının liderliği meselesi yatmaktadır. İki devlet arasındaki ilk ciddi gerginlik ve savaşın Yavuz Sultan Selim ile Safevi hükümdarı Şah İsmail arasında meydana gelmiştir. Çaldıran Savaşı ile Osmanlılar tarafından elde edilen bu ilk zafer tarihi bir dönüm noktası olarak kabul edilmiş, 1514 tarihi her iki taraf için de uzun ve yorucu bir mücadelenin de başlangıcı olmuştur. 1823 Erzurum Antlaşması sonrası ise çağa ayak uyduran bir Osmanlı ve İran, aralarındaki meseleyi devletlerarası hukuk bağlamında diplomatik temaslar yoluyla çözümlemek istemiş ancak bu hususta da özellikle sınır kavgaları anlaşmazlıkların çözümlenmesinde engel teşkil etmiştir. Ayrıca bu dönemde ele alınan konular içerisinde İran Devleti'nin Osmanlı'dan yana en önemli beklentisinin de kutsal mekanların ziyareti sırasında İranlı ziyaretçilere karşı gösterilecek muameleler, ticari ve umumi konularda İran tebasının işlerini yürütücek konsolos vekilleri meselesi olduğu da anlaşılmıştır. Nitekim konu ile alakalı hükümlere de tezimizde pek çok yerde rastlanmıştır.
Osmanlı Devleti taşra idaresindeki dönüşümün valilik kurumu üzerindeki yansımaları (Hudavendigar Eyaleti örneği, 1839-1908)

Türkiye Cumhuriyeti'nde var olan kamu yönetimi yaklaşımlarını ve kurumları daha iyi anlayabilmek ve geliştirilebilmek için, Osmanlı Devleti'nin on dokuzuncu yüzyılda yaşadığı modernleşme sürecini iyi tahlil etmek gerekir. Bu modernleşme süreci devlet yönetiminin her alanında gerçekleşmiştir. Kurumlar sadece kendileri değişmekle kalmamış, diğer kurumların değişimlerini de etkilemişlerdir. Bu bağlamda bu çalışmanın konusu, Osmanlı Devleti taşra idaresindeki dönüşümün nasıl gerçekleştiği ve bu dönüşümden valilik kurumunun nasıl etkilendiğidir. Kurum olarak valiliğin seçilmesinin nedeni, taşra idaresi denilince zihinlerde canlanan ilk figürün vali figürü olması ve meydana gelen bir değişimden en çok onun uygulayıcısının etkileneceğinin düşünülmesidir. İnceleme bölgesi olarak Hudavendigar Eyaleti'nin seçilmesinin nedeni ise, eyaletin başkente coğrafi yakınlığı sebebiyle merkezin daha kolay kontrol edebildiği bir yer olmasıdır. Tanzimat öncesi ve sonrasına ait kurumsal yapıların karşılaştırılmasına imkan tanıyacak verilere sahip olması da bir diğer etkendir. Çalışma bu konu çerçevesinde üç bölüme ayrılmıştır. Birinci bölümde kuruluştan II. Meşrutiyet'e kadar Osmanlı Devleti'nde taşra idaresinin seyri incelenmiştir. Bu bölümde ikincil kaynaklardan yararlanılarak genel bir bilgilendirme yapılmıştır. İkinci bölümde taşra idaresindeki bu dönüşümün valilik kurumu üzerindeki etkileri, döneme ait resmi belgelerde yer alan kanun ve nizamnameler rehberliğinde ortaya konulmuştur. Üçüncü ve son bölümde ise; Hudavendigar Eyaleti/Vilayeti özelinde teorinin pratiğe nasıl yansıdığı analiz edilmiştir. Bu bölümde tarihsel araştırma yöntemi uygulanmış, başta Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nden edinilen belgeler olmak üzere, döneme ait belgeler, gazeteler ve anılardan faydalanılmıştır. Bu çerçevede, modernleşme sürecinde taşra idaresinde meydana gelen değişikliklerin valilik kurumunu doğrudan etkilediği ve bu etkinin Hudavendigar Eyaleti'nde net bir şekilde gözlenebildiği sonucuna ulaşılmıştır.
14 no'lu Antalya Şer'iyye Sicili defterine göre 1865-1866 yılları arasında Antalya şehrinin idari ve sosyo-ekonomik durumu

Antalya'nın 1865- 1866 yılları arasında idari, ekonomik ve sosyo-kültürel durumunu incelediğimiz bu tezde temel kaynak XIV. Antalya şer'iyye sicili defteri olmuştur. Osmanlı yargı sistemi ve işleyişi hakkında önemli bir kaynak olan Şer'iyye sicilleri, Osmanlı toplumunun şehir yaşantısı ve düzeni, hakkında bilgiler vermektedir. XIX. yüzyılda değişen dünya düzenine karşı, her alanda büyük bir gerileme yaşayan Osmanlı İmparatorluğu içinde bulunduğu bu kötü durum ve koşulları düzeltmek adına bazı yeniliklere başvurmuştur. Şehircilik tarihinde önemli bir yeri olan şer'iyye sicilleri, XIX. yüzyılda değişen Osmanlı siyaseti ile birlikte Antalya'nın bundan nasıl etkilendiğini de ortaya koymaktadır. O dönemde kullanılan paralar, eşyalar, yerleşim yerleri ve kayda geçen her şey bu değişim sürecine örnek teşkil etmektedir. İktisadi hayatın bundan ne ölçüde etkilendiğini sicil kayıtlarındaki fiyatlardan anlamaktayız.
Osmanlı İmparatorluğu'nda miri arazi rejimi ile ticaret politikasının toplumsal ve ekonomik sonuçları

Çalışmamız Osmanlı imparatorluğunun hakimiyeti altında bulunan toprakların bir kasımında kurmuş olduğu Miri arazi rejimi ve bu rejimle paralel olarak gelişen ticaret hayatı ve ticari anlayışının doğurduğu toplumsal sonuçlar ele alınmıştır. Osmanlı devleti oldukça müdahaleci bir üretim ve tüketim ekonomisi belirlemiş, bu amaçla uygulamış olduğu politikalar ile Osmanlı toplumsal yaşamına etki etmiştir. Özel mülke izin vermeyen ve sermaye birikimini önlemek maksadıyla çok çeşitli müdahaleci politikalar benimseyen merkezi hükümet, iktidarının zayıfladığı dönemlerde bu politikalarından taviz vermek zorunda kalmıştır. Ve gerek savaş teknolojisinde yaşanan gelişmelerden ötürü gerekse de nakit ihtiyacından dolayı kendi kurmuş olduğu yapı olan Tımar sisteminin tasfiyesine sebebiyet vererek bunları başta askeri mensuplar olmak üzere vergi ve toprakların gelirlerini özel kişilere satmıştır. Bu kişiler zamanla devletin hem en çok ihtiyaç duyacağı nakit akışının sahibi olarak bölgesel bir güç konumunda devlete karşı bir kuvvet oluşturmuş hem de reayanın ayan adı verilen bu gurup tarafından ezilmesine sebep olmuştur. Burjuva sınıfının yokluğu devleti çok önemli olacak ticari malların ucuza getirilmesi, vergi kaynaklarının sağlanması, istihdam gibi kaynaklardan mahrum bırakırken diğer taraftan halkı da devlete karşı talep edebileceği bir üçüncü güç olarak çıkamamasından dolayı demokratik gelişmelerin önünü tıkamış ve toplumsal huzursuzluklara sebebiyet vermiştir.
186 numaralı Şer'Ìyye siciline göre Hamid Sancağı'nın sosyal, kültürel ve ekonomik yapısı

Hamid Sancağı, tarih boyunca çok hareketli bir dönem geçirmiş ve birçok medeniyetlere kaynaklık etmiştir. Bölgede yapılan kazı çalışmalarında; Üst Paleolitik, Mezolitik ve Neolitik dönemlere ait olan kalıntılar çıkarılmıştır. Bölge Fenikelilerin, Lidyalılar'ın ve Persler'in hakimiyetleri altında kalmıştır. Türklerin bu bölgeye yerleşmelerinden sonra bölge tamamen Türk kültürünün ı etkisi altında kalmış ve bunun sonucu olarak Camiler, Mescitler, Kervansaraylar. Medreseler inşa edilmiştir. Osmanlı hakimiyetinden sonra bölge, Hamid Sancağı veya Hamid İli olarak isimlendirilmiştir. Osmanlı Devleti zamanında sancakta 16 kaza, 28 mahalle ve 12 köyden ibaretti. Cumhuriyet döneminde ise İsparta ismini almıştır.
Tırhala Kazası'nın sosyal ve iktisadi yapısı

Yapılan bu çalışmanın ana amacı fethinden XVI. yüzyıla kadar olan süreçte Tırhala kazasının idari, iktisadi, sosyal ve demografik yapısını ortaya koymaktır. Çalışma bir giriş ve dört bölümden oluşmakta olup, giriş kısmında incelemenin ana kaynakları anlatılmış, akabinde Tırhala şehrinin fetihten önce ve sonra geçirdiği tarihi dönem yerli-yabancı araştırma eserleri ile kronikler vasıtasıyla incelemeye yansıtılmıştır. Birinci bölümde, şehrin fiziki yapısı ve bu yapıya etki eden çeşitli etmenler üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde, şehirdeki idareci zümre ve yine sosyal hayatın destekçisi vakıflar ele alınmıştır. Üçüncü bölümde, şehir ve kazanın nüfus yapısı ve özelliği hem ayrı ayrı hem de birlikte değerlendirilmiştir. Son bölümde ise şehir ve kazanın genel iktisadi yapısı, zirai üretim ve toprak tasarruf şekilleri hakkında bilgi verilmiştir. Yapılan çalışmanın sonucunda, Tırhala şehri ve kazasının sadece Tesalya bölgesi değil, aynı zamanda diğer Balkan şehirleri arasında da coğrafi, iktisadi, sosyal ve demografik yapısıyla önemli bir konumda olduğu, zaman içinde bir Osmanlı şehri hüviyetine kavuştuğu tespit edilmiştir.
The historiography of Young Turk Revolution and the problem of bourgeois revolutions

Bu tez Osmanlı İmparatorluğu tarihinde bir burjuva devriminin varlığını işaret etmektedir. Geçerliliğini kaybetmiş kıstasları kullanan ve 1908 ve 1923'teki momentler arasındaki ikiliğe işaret eden tarih yazımının bütün yaklaşımlarına karşıt olarak, tezde burjuva devrimleri üzerine güncel olan tezler kullanılmış ve Osmanlı İmparatorluğu'nun Temmuz 1908 Kasım 1922 arasında gerçekleşen tek bir devrimci süreçten geçtiği iddia edilmektedir. Tezde aynı zamanda bu tek devrimci sürecin bir burjuva devrimi olduğu fikri öne sürülmektedir.
760 No'lu Üsküdar Kassam Defteri'nin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi

Kassam Defterleri bize Osmanlı'nın sosyal ve iktisadi tarihi açısından birinci derecede önemli veriler sunmaktadır. Özellikle, eş ve çocuk durumu ile ailenin ekonomik durumu, geçim kaynakları, ev ve mutfak kültürü, giyim ve kuşam kültürü vb. gibi pek çok alanda bilgiler elde edilmektedir. Osmanlı Tarihi Araştırmaları için önemli bilgiler içeren kayıtları şer'iyye sicilleri'nin içerisinde yer aldığı gibi bazen de müstakil defterler halinde tutulmuşlardır. Üsküdar Mahkemesi'ne ait olan 760 numaralı bu sicil de ayrı tutulan bir Kassam Defteri'dir. Yapılan araştırma sonucunda Üsküdar Mahkemesi'ne ait olan 760 numaralı bu Kassam Defteri h. 1316- 1317 (m.1899-1900) tarihinde kaleme alınmıştır. Aynı tarihli yine Üsküdar Mahkemesi'ne ait 761 numaralı Şer'iyye Sicili de mevcuttur. İncelediğimiz iki defterden anlaşıldığı üzere bu Kassam Defteri 761 numaralı defterin bir Ek'i ve ilavesi niteliğinde diyebiliriz. Defterimiz 761 numaralı sicilden farklı olarak sadece tereke kayıtlarını içermektedir. 1899- 1900 yıllarında Üsküdar'da yaşayan şahısların miras kayıtları, terekeden yapılan zorunlu harcamaları ve devletin aldığı vergiler bize dönemin ekonomisi hakkında önemli bilgiler vermektedir. Miras bırakılan eşya dökümlerinden ise şahısların sosyo-kültürel yaşantılarına dair önemli ipuçları elde edilmektedir.
16. yüzyıl son çeyreğinde Osmanlı Devleti Gürcistan eyaletinin idari ve nüfus yapısı

İstanbul'da Başbakanlık Osmanlı Arşiv Kataloğunda Osmanlı dönemi Gürcistan Eyaletine ait Tapu Tahrir Defterleri arasında bulunan 16 yüzyıl son çeyreğinde (H.981 ) M.1573- 1574 tarihine ait TT. 0525 numaralı tek defterde yer alan bilgiler ışığında Gürcistan eyaleti yerleşimlerinin idari, sosyal ve ekonomik yapısı açıklanmaya çalışılacaktır. TT. 0525 numaralı tapu tahrir defteri Yüksek Lisans Tezimizin ana kaynağını oluşturmaktadır. Bu defter İstanbul Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nden eksiksiz olarak elde edilip transkribe edilmiştir. Bu defterde 16. Yüzyıl Osmanlı Devleti'nin Kuzey Doğu Anadolu topraklarının parçası olan Osmanlı Devleti Gürcistan Eyaletinde bulunan yerleşim birimlerinin isimleri, bu yerleşim birimlerinin barındırdığı nüfusa ait veriler, bu nüfustan alınan vergiler ve İran sınırının kuzey bölgesini oluşturan bu coğrafyadaki Osmanlı idari yapısını ortaya çıkarmak amaçlanmaktadır. Çalışmamızın ana kaynağını oluşturan T. T. 0525 numaralı Tapu tahrir defterinin daha önce transkribe edilmemiş olması tezin değerini arttıran bir durumdur, ayrıca bu coğrafya ile daha önce yapılmış çalışmalardan da yararlanılarak elde edilen bilgiler karşılaştırılacaktır.
Tarihi süreç içerisinde Umman ve Türkiye ile ekonomik ilişkileri

Umman, 1970 yılında kansız bir darbe ile iktidara geçen Sultan Ka-bus b. Said tarafından Monarşi ile yönetilmektedir. Coğrafi olarak bulun-duğu Ortadoğu'nun siyasi karmaşasından uzak bir şekilde yoluna devam etmektedir. Umman geçen yüzyıllarda Arabistan'ın güney kıyılarının yanı sıra Hindistan alt kıtası ve Afrika'da da ticari faaliyette bulunup koloniler kur-muş, bölgenin Avrupalıların etkisi altına girmesinden sonra uzun yıllar ka-palı ve kısmen kendisine yeterli bir ekonomi olmuştur. 1960'lı yılların ikinci yarısında bulunan petrolün 1970'lerde ihraç edilmesiyle beraber ekonomik olarak yapısall dönüşüm başlamış, petrol ekonominin temeli ve esas gelir kaynağı olmuştur. Türkiye-Umman ekonomik ilişkilerine baktığımızda ise iki ülke ara-sındaki ticaret hacmi, tarihi ve sosyal ilişkilere rağmen ihmal edilmiş ol-makla beraber son on yılda önemli bir artış ivmesi yakalamıştır. 'Tarihi Süreç İçerisinde Umman Ve Türkiye İle Ekonomik İlişkileri' konulu tez çalışmamız beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Um-man'ın coğrafi durumu ve demografik bilgileri, ikinci bölümde Umman'a İslam'ın gelişi ve İmamet müessesesi, üçüncü bölümde yakın dönem Um-man siyasi yapısının oluşumu ve Sultan Kabus Bin Said'in yönetim anlayı-şı, dördüncü bölümde Osmanlı-Umman ilişkilerinin tarihi seyri ve bu seyir-deki nirengi noktaları, son olarak beşinci bölümde ise Umman ekonomisi-nin genel durumu ve ekonomi içerisindeki başlıca sektörlerin analizi, Um-man dış ticareti, Umman-Türkiye ekonomik ilişkileri ve Umman'ın üye ol-duğu organizasyonlar incelenmeye çalışılmaktadır.
Tanzimat'tan Cumhuriyet'e Mardin Sancağı'nda ziraat

Dinamik yapısı ile ziraat, yeniliklere açık bir ekonomik faaliyettir. Osmanlı Devleti'nde pek çok yeniliklere kapı açan Tanzimat dönemi, ziraat alanında da pek çok yenilik getirmiştir. Bu çalışma kapsamında Osmanlı genelinden Mardin Sancağı özeline Tanzimat'ın ziraata olan etkileri tespit edilmeye çalışılmıştır. Tarih çalışmalarında temel kaynak olarak birincil kaynakların kullanılması esastır. Bu nedenle öncelikli olarak konu ile ilişkili resmi devlet kayıtları tetkik edilmiş ve Tanzimat Fermanı'nın ilanından Cumhuriyet'in ilan edilmesine kadar geçen dönemde Mardin Sancağı'ndaki zirai hayatın durumu elde edilen bulgular ile tahlil edilmeye çalışılmıştır. Osmanlı Devleti'nin bu dönem içerisindeki zirai durumunun bir özetini sunmak mikro düzeyde Mardin Sancağı'nın durumunu anlamak açısından son derece faydalı olacağı düşünülmüştür. Böylelikle yaşananlar daha açık bir şekilde anlaşılmış ve neden-sonuç ilişkisi daha net kurulmuş olacaktır. Salnameler, istatistikler, Şer'iye Sicilleri ve Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nde konu ile ilgili çeşitli kayıtlara ulaşılmıştır. Birinci elden kaynakların yanı sıra Mardin Sancağı tarihine ilişkin bilgilerin bulunduğu araştırma eserlerden de faydalanılmış ve burada bulunan bilgilerden, söz konusu bölgedeki zirai faaliyetlere ilişkin değerlendirmeler tespit edilmiştir. Tüm bu kaynaklardan faydalanarak Tanzimat'tan Cumhuriyet dönemine kadar olan süre içerisinde Mardin Sancağı'ndaki zirai faaliyetler tespit edilmeye çalışılmıştır.