turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
1840-1844/45 yılı Temettuat Defterleri ışığında Kalkan kazasının sosyo-ekomomik ve demografik yapısı

Temettuat defterlerinin Osmanlı tarihi çalışmaları içerisindeki yeri şüphesiz yadsınamayacak derecede önemlidir. Bu kapsamda Kalkan kazası temettuat defterleri kullanılarak hazırlanan çalışmanın özgün olmasının yanında yöre tarihine ışık tutması da beklenmektedir. Temettuat defterleri ilk defa 12 Ocak 1840 tarihli bir talimatname ile, muhassıl nezaretinde tutulmaya başlanmıştır. Temettuat defterleri kazanın demografik yapısı, etnik yapısı, fertlerin menkul ve gayr-ı menkul kaynakları, yıllık kazancı, vergi yükü ve mesleği hakkında bilgi vermektedir. Ayrıca yetiştirilen tarımsal ürün ve beslenen hayvanlar hakkında da bu defterlerden bilgi edinmek mümkündür. Çalışmanın konusu olan Kalkan Kazası, bu dönemde Konya Eyaleti'nin Teke Sancağı'na bağlı olup farklı yıllarda kayıt altına alınmış iki temettuat defterine sahiptir. Bu defterlerden ilki ML. VRD. TMT. d. kodu ile 1840, ikinci ise 1844/ 45 yıllarına aittir. Her iki defterin çeviri yazısı yapılarak hazırlanan çalışma, giriş bölümü de dahil olmak üzere toplam dört bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde daha çok temettuat kelimesinin anlamı, kapsamı ve uygulanması gibi konulardan bahsedilirken Osmanlı Devleti'nin daha önce uyguladığı vergi sistemine de kısaca değinilmiştir. Ek olarak kazanın coğrafi yapısı, fiziki durumu ve tarihinden de bu bölümde bahsedilmiştir. Birinci bölümde kazanın idari durumundan ve köylerin sosyal-demografik yapısından bahsedilmiştir. İkinci bölümde ekonomik yapısından ve geçim kaynaklarından, üçüncü bölümde ise kaza genelinden toplanan vergi çeşitlerinden bahsedilmiştir. Transkribe edilen defterlerdeki veriler değerlendirilirken ayrıntılı bir şekilde karşılaştırılmıştır. Yapılan karşılaştırma, kaza genelindeki her köyün yıllara göre gösterdiği değişimleri, istatistiksel olarak yansıtmamızı da kolaylaştırılmıştır. Ayrıca kazanın iki farklı deftere sahip olması çalışmamızı tablo ve grafik bakımından zenginleştirmemize de olanak sağlamıştır.
Balkan Savaşları öncesinde yapılan gizli ittifak anlaşmaları

Osmanlı Devleti 500 yıl boyunca hüküm sürdüğü Balkan Yarımadası'nda merkeziyetçi yapılanmasının teşkilini bunun tam tersi olan adem-i merkeziyetçilik politikası ile sağlayabilmiştir. Bu politika ile yarımadada bulunan hiçbir unsuru ötekileştirmeyerek, milli kimliklerinin de korunmasına imkan sağlamıştır.19. yüzyıl ile birlikte milliyetçi söylem ve düşüncelerin bölge üzerinde farklı dinamiklerle hakim bir konuma gelmesi ile birlikte, Balkan milletleri bu 500 yıllık huzuru temelden sarsmaya başlarken bundan sonra hiçbir sistematiğe bağlanamayan kaotik olaylar sarmalı da yarımadayı sarmış bulunuyordu. Milliyetçilik akımının etkileri, Batılı devletler ve Rusya'nın kışkırtmaları ve bunun yanında Osmanlı Devleti'nin içinde barındırdığı zaaflardan dolayı başlayan çete ve isyan faaliyetleri önüne geçilemeyecek büyük bir savaşın da habercisiydi. Balkan Yarımadası'nda yaklaşan kıyametin ayak sesleri ise I. Balkan Savaşı'nda Osmanlı Devleti'nin karşısında yer alan Yunanistan, Bulgaristan, Sırbistan ve Karadağ'a aittir. Savaş patlak vermeden kısa bir süre önce bu dört devletin vücuda getirmiş olduğu ittifaklar aslında Osmanlı Devleti'nin yarımadaya hakim olduğu andan itibaren meydana getirilen olağan birleşmelerden farksızdı. Nitekim Balkan Devletleri aralarında var olan birçok anlaşmazlık ve kavgayı iş, Osmanlı Devleti'ni Balkan Yarımadası'ndan atmak olunca askıya alıyorlardı. Fakat bu defa oluşturulan ittifak Batı ve Hristiyan aleminin Osmanlı Devleti'ne karşı beslediği kinin en açık bir şekilde dışavurumunu temsil ediyordu. Birçok faktörün sebebiyet verdiği gizli ittifak anlaşmaları sonucunda, Osmanlı Devleti tarihinde daha önce tanık olmadığı bir mağlubiyet alırken devletin kalbi olan Rumeli topraklarının neredeyse tamamını kaybediyor ve devamında da bölge üzerinde Türk ve Müslüman ahaliye karşı bilinçli bir soykırım başlatılıyordu.
Osmanlı-Avusturya savaşı (1787-1791)

OSMANLI-AVUSTURYA SAVAŞI (1787-1791)Kanuni Sultan Süleyman'ın 1526'da Mohaç Meydan Muharebesi sonucu Macaristan'ı ele geçirmesi ile başlayan Osmanlı-Avusturya ilişkileri, 17. yüzyıl sonlarına kadar Osmanlı Devleti'nin üstünlüğü ile devam etti. 18. yüzyılda ise Osmanlı-Avusturya ilişkileri Avusturya'nın lehine gelişti. Osmanlı Devleti, Küçük Kaynarca Antlaşması ile kaybettiği toprakları kazanmak amacıyla 1787 yılında Rusya'ya savaş ilan etti. Ancak Rusya'nın müttefiki Avusturya Osmanlı Devletine karşı savaşa dahil oldu. Bu savaşta Osmanlı ordusunun büyük bir bölümü Avusturya ile mücadele etti. Savaşın başlarında Avusturya karşısında başarılı olan Osmanlı Devleti, iki cepheli savaşı uzun süre üstün konumda devam ettiremedi. Osmanlı Devleti İsveç ve Prusya ile ittifak yaptıysa da mağlup olmaktan kurtulamadı. Savaş 1791'de Osmanlı Devleti ile Avusturya arasında imzalanan Ziştovi Antlaşması ile son buldu. Bu çalışmada Osmanlı-Avusturya ilişkilerinin küçük bir kesiti olan 1787- 1791 Osmanlı-Avusturya Savaşı ele alınmıştır.
Polonezköy yerleşiklerinin sosyo-kültürel açıdan incelenmesi

Bu tez çalışmasın da Lehistan'ın parçalanması sebebiyle ülkelerini terk edip Osmanlı'ya sığınana Polonyalıların sosyo-kültürel yaşamları incelenmiştir. İnsan ve onun yarattığı kültürün bilimi olarak tanımlanan antropoloji birey, topluluk ve toplum içinde, insanların yaşam biçimlerini ve sosyal çevre ile olan ilişkilerini inceler. Bu bağlamda geniş bir araştırma çevresine sahip olan sosyal antropolojinin en çok ilgilendiği alanlardan biri de planlı ve plansız kültür değişmeleridir. Araştırmamızın evrenini oluşturan Polonezköylüler de ülkelerinin düşmanları tarafından paylaşılarak haritadan silinmesi sonucu Osmanlı Devleti başta olmak üzere diğer ülkelere göç etmek zorunda kalmışlardır. Yeniden yurt edinme esnasında ve sonrasında ortaya çıkan sosyo-kültürel durum sosyal antropolojik açıdan incelenmeyi gerektiren bir durumdur.
2136 Numaralı Safranbolu Şer'iyye Sicil Defterinin transkripsiyonu (1-60 sayfalar arası)

Osmanlı Devletinde şer'i mahkemelerin verdiği kararlar devletin karakteristik özelliğini yansıtan önemli kaynaklardandır. Çeşitli konularda verilen kararlar toplumun iktisadi, hukuki ve sosyal tarihi açısından önemini ortaya koyan önemli kaynaklardır. Safranbolu ve çevresine bir katkı sağlamak amacıyla tez konusu olarak seçtiğimiz 2136 numaralı Şer'iye Sicilinin(1- 60 Sayfa aralığı) olmak üzere, 296 davayı gözden geçirme imkanımız oldu. Bu davalar genellikle alacak-verecek, miras paylaşımı, boşanma, nafaka bağlanması gibi hususlarda olduğunu saptadık. Üç bölümden oluşan bu tezimizin ilk bölümü Safranbolulu'nun kısa tarihiyle alakalı olup, ikinci bölümünde araştırmacıya kolaylık olması açısından dava özetlerini, üçüncü bölümde ise 2136 Nolu Şeriye Sicilinin trankripsiyonu yer almaktadır.
26 numaralı Atik Şikayet Defteri (1108-1109 / 1697)

Osmanlı Bürokrasisi'nde daha önce Mühimme defterleri ile kayda alınan şikayetler, 17. yüzyılın ortalarından itibaren tutulmaya başlanan Şikayet Defterleri ile bir araya getirilmeye başlanmıştır. Şikayet defterleri yapısı itibarı ile toplumsal problemleri ortaya koyduğu gibi Osmanlı Devleti'nin bu problemlere karşı hukuki yaklaşımı ve çözümleri konusunda da değerli bilgileri araştırmacılara sunmaktadır. Yapılan bu çalışma ile H.1108- 1109 / M.1697 tarihine ait 26 Numaralı Atik Şikayet Defteri incelenmiş ve transkripsiyonu yapılmış olup dönemin siyasi, idari, askeri, ekonomik ve sosyal yapısı hakkında bilgiye ulaşmak amaçlanmıştır.
Continuity and change in the culinary culture of the Ottoman place in the 19 th century

Özge Samancının ' 19. Yüzyıl Osmanlı Saray Mutfağında Süregelen ve Değişen Tüketim Alışkanlıkları ' Bu tez Osmanlı yemek kültürü konusunda yapılmış ilk çalışmalardan biridir. Esas-olarak, 19. Yüzyıl Osmanlı sarayı yemek kültüründe meydana gelen değişimler ve süregelen alışkanlıklar ele alınmıştır. Aynı zamanda, 18. yüzyıl sonuna kadar Osmanlı saray mutfağının genel nitelikleri de anlatılmıştır. Osmanlı sarayının tüketim alışkanlıklarının yanı sıra masa adabı ve yemek törenleri bu çalışmanın yoğunlaştığı ana temalardır. Arşiv belgeleri birincil kaynak olarak kullanılmıştır. Osmanlı sarayına ait yemek tariflerine ulaşılamadığından dolayı, Başbakanlık Arşivi'nde bulunan Osmanlı saray mutfak defterlerinden elde edilen bilgiler, saray mutfağını tanımlamakta kullanılmıştır. 19. yüzyılın ilk yarısına ait olan bu defterlerin, saraya sağlanan çeşitli yiyecek maddeleri, servis takımları ve mutfak aletleri hakkında detaylı bilgi vermesi Osmanlı sarayının tüketim alışkanlıklarını belirlemekte önemli rol oynamışdır. Seyahatnameler, anılar ve 19. yüzyılda basılmış olan yemek kitapları diğer birincil kaynaklar arasındadır. Saray mutfağı veya İstanbul mutfağı olarak tanımlanan klasik Osmanlı mutfağı uzun bir geçmişşe sahiptir. Orta Asya göçebe geçmişşinden imparatorluğun son yıllarına kadar, Osmanlı yemek geleneği, adabıyla, mutfağıyla ve simgeleriyle sürekli değişerek ve zenginleşerek rafine bir kimliğe bürünmüştür. Fakat geleneksel nitelikler, yenilerine rağmen, devam etmiştir. 19. yüzyılda Osmanlı Mutfağı yeni bir çehreye kavuşmuştur. 'Modernleşme' düşüncesi, hayatin başka alanlarında olduğu gibi, Osmanlı yemek kültüründe de izlerini bırakmıştır. Geleneksel {alaturka) ve modern yeme-içme alışkanlıklarının birbirinin yanı sıra var olması elit tabakada, ve hatta toplum genelinde bir ikilem yaratmıştır.
İdrİs-i Bidlİsİ Heşt Behişt Orhan Gazi Dönemi

İstanbul'un fethiyle birlikte imparatorluğa evrilen Osmanlı Devleti'nin bu gelişmeye paralel olarak tarih yazım tarzı değişime uğramıştır. 16. yüzyıldan itibaren İran tarih ve edebiyatının etkisi altında sanatkarane bir dille eserler kaleme alınmıştır. Babasından büyük bir imparatorluk devralan II. Bayezid, bir cihan padişahı imgesi yaratmak için Timur'un azametinin sergilendiği eserlerin inşa tarzında hanedan tarihleri yazdırmak istemiştir. Akkoyunlu sarayında Sultan Yakub'a hizmet etmiş olan İdris-i Bidlisi, bölgedeki siyasi çalkantılar sebebiyle Osmanlı Devleti'ne iltica edince Osmanlı hanedanının tarihini kaleme aldığı Heşt Behişt'in Cüveyni, Vassaf ve Yezdi'nin tarih kitaplarına eşdeğer olmasını hedeflemiştir. Bir geç Timuri tarih yazım geleneğinin takipçisi olan Bidlisi, Timuri tarih yazımı pratiklerini eserine başarılı bir şekilde uygulamıştır. Heşt Behişt bir mukaddime, eserin ana bölümlerini teşkil eden sekiz ketibe ve bir hatimeden oluşmaktadır. Sekiz ketibenin her biri, bir Osmanlı sultanının dönemini konu almaktadır. Eserin dili Farsça olup söz sanatları ustalıkla kullanılmıştır. Edebi nesirle inşa edilip metinde akıcılık ve ahenk sağlanmıştır. Bu çalışmada Heşt Behişt'in Orhan Gazi dönemini ihtiva eden ikinci ketibenin tercümesi takdim edilmiştir. Öncelikle Bidlisi ve Heşt Behişt tanıtılıp eserin Osmanlı tarih yazımına katkısından kısaca bahsedilmiştir. I. Mahmud döneminde Abdülbaki Sadi'nin çevirdiği Terceme-i Heşt Behişt ile Heşt Behişt'in ikinci ketibesi mukayese edilerek Abdülbaki Sadi'nin eseri değerlendirilmiştir. Bidlisi'nin eseri yazarken yararlandığı ve eserinin tesir ettiği kaynaklar Orhan Gazi dönemi hadiseleri üzerinden karşılaştırma yapılarak incelenmiştir. Tezin son bölümünde Heşt Behişt'in ikinci ketibesi, Bidlisi'nin üslubundan ödün verilmeden kullandığı her kelime mümkün olduğunca çevrilerek metnin ahengi korunmaya çalışılıp tercüme edilmiştir.
Osmanlı siyasal ve sosyal hayatın tanziminde geleneksel eğitim kurumlarının rolü

Geleneksel eğitim kurumları ile Osmanlı siyasal ve sosyal iradeleri arasındaki karşılıklı etkiyi konu alan bu çalışma, her ne kadar Osmanlı ıslahat asrının öncesini ve esnasını araştırmayı hedeflemiş olsa da konunun daha anlaşılır olması için Osmanlı'nın kuruluşundan hatta mirasçısı olduğu dünyadan da alıntılar yapılarak hazırlanmıştır. Osmanlı'nın kuruluşundan itibaren aktif rol alan geleneksel eğitim kurumları, hem muhatap kitlesinin hem de müfredatlarının belirli oranlarda farklı olmasından dolayı mektep/medrese, saray okulu ve tarikatlar şeklinde sınıflandırılmışlardır. Saray okulu doğrudan doğruya devletin yönetim tabakasını dikkate almış, mektepler ile medreseler siyasal ve sosyal hayata teorik plan üzerinden katkı sunmuş, tarikatlar ise bu planı yaşanılır kılmak üzere faaliyette bulunmuştur.
18. yy'ın ilk yarısında Üsküdar'da Müslim-gayrimüslim ilişkileri: Şeriyye sicilleri ve müdevvel kaynaklar ışığında

Bu çalışmada XVIII. yüzyılın ilk yarısı içerisinde İstanbul'un üç büyük kazasından biri olan Üsküdar'da yaşamış müslüman ve gayrimüslim tebaa arasında münasebetler ele alınmıştır. Tezin ana kaynağını incelenen döneme ait Üsküdar Şer'iyye Sicilleri oluşturmuş, bunun yanında Başbakanlık Osmanlı Arşivi, fetva mecmuaları seyahatnameler ve diğer araştırmalardan istifade edilmiştir. Tez, giriş ve üç ana bölümden oluşmuştur. Giriş kısmında müslüman-gayrimüslim ilişkilerinin tarihsel arka planı, Üsküdar'ın tarihi coğrafyası ve incelediğimiz döneme kadar Üsküdar'da yaşayan gayrimüslimler hakkında özet bilgi verilmiştir. Birinci bölümde öncelikle ilişkilerin varlığına sebep olan hukuki zemin, Üsküdar mahkemesi, gayrimüslimlerin kadı mahkemelerini ne sıklıkta kullandıkları ve bu manada cemaat mahkemeleriyle ilgili değerlendirmeler ve Müslümanlarla olan ilişkilerinde hangi hukuki enstrümanları kullandıkları ve ne tür davaların cereyan ettiği açıklanmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde ise, iktisadi hayatın unsurları olan alım-satım, kredi ve borç ilişkileri, esnaf ve üretim ilişkileri değerlendirilmiştir. Son bölümde Müslümanlar ile gayrimüslimler arasındaki sosyal ilişkiler üzerinde durulmuş, bir arada yaşamaya örnek teşkil edebilecek münasebetler ve Müslümanlar ile gayrimüslimler arasındaki sosyal farklılıklar bütüncül bir bakış açısıyla ele alınmıştır. Netice olarak yapılan çalışma sonucunda ana kaynağımız olan kadı sicillerinden hareketle Osmanlı Hukuk sistemi uygulama alanı içerisinde alternatif cemaat mahkemelerinin olmadığı saptanmıştır. Üsküdar kadısının İslam hukukuna uygun verdiği kararlar doğrultusunda, Müslümanlar ile gayrimüslimler arasında cereyan eden davaların, herhangi bir toplumda görülebilecek sıradan adi vakıalar olduğu gözlemlenmiştir. Münasebetlerin en yoğun olduğu ekonomik alanda ise, gayrimüslimlere getirilen bazı kısıtlamaların dönemsel olduğu vurgulanmıştır. Sosyal hayatta dini ve örfi sebeplerden dolayı bazı farklılıkların olduğu ancak insani olan hususlarda bu farklılıklarla birlikte bir arada yaşmaya dair örneklerin bulunduğu tespit edilmiştir.
I numaralı Maraş Ahkam Defterinde Malatya'ya gönderilen hükümlerin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi

Osmanlı Devleti'nde önemli konular divan-ı hümayunda görüşülerek karara bağlanılırdı. Divan-ı hümayunda görüşülen konular arasında halkın şikayetleri de yer almaktaydı. Halkın şikayetlerinin devletin gelişmesi sonucu ayrı defterlerde yer alması ile ahkam defterleri oluşmaya başlamıştır. Ahkam defterlerinde beylerbeyliklerden, sancaklardan, kazalardan gelen arzlara merkezden yazılan cevapları içeren bu defterler her eyalet için ayrı ayrı düzenlenmiştir. Bu defterlerden birisi de Maraş Ahkam Defteridir. 1742- 1878 yılları arasında Maraş'a ait 6 tane Ahkam Defteri bulunmaktadır. Bu çalışmada 1742- 1751 yılları arasında I numaralı Maraş Ahkam Defterinde kayıtlı olan ve Malatya'ya gönderilen hükümler yer almaktadır. Bu yıllar arasında Malatya'ya gönderilen hükümler arasında alacak verecek davaları, veraset, tımar, eşkıyalık, hudut anlaşmazlıkları gibi konular bulunmaktadır.
Boğazlar üzerindeki Osmanlı-Rus mücadelesi

Bu çalışmanın amacı, Boğazlar üzerindeki Osmanlı ? Rus mücadelesini araştırmaktır. Bu çalışmanın verileri, konu ile ilgili yayınlanmış kitap ve makaleler, Başbakanlık Devlet Arşivleri Osmanlı Arşivindeki konu ile ilgili orijinal kaynaklar kullanılarak elde edilmiştir. Coğrafi konumu nedeniyle stratejik bir öneme sahip olan Boğazlar İlk çağlardan beri birçok devletin mücadele alanı olmuştur. Çarlık Rusya'nın Karadeniz ve Boğazlar üzerindeki siyaseti sonucu bu mesele başta Osmanlı Devleti olmak üzere tüm Avrupa'yı etkilemiş ve milletlerarası bir mesele haline gelmiştir. Boğazlar meselesi devletlerin dış siyasetlerinde bir denge unsuru olarak kullanılmaya başlanmıştır. Osmanlı Devleti ve Çarlık Rusya arasında meydana gelen bütün savaşların sebebi Rusya'nın Boğazlar üzerindeki üstünlük kurma mücadelesinden kaynaklanmıştır. Zaman zaman Rusya istediğini elde etmiş görünse de asıl hedefine ulaşamamıştır. I. Dünya Savaşı sırasında müttefiklerinin Çanakkale Boğazı'nı geçememesi ve kendisine gereken yardımı yapamaması ve Bolşevik İhtilalinin çıkması üzerine savaştan çekilmiş, Boğazlar üzerindeki siyasetinden de vazgeçmişştir. Bundan sonra da Boğazlar Türk dış politikasında sorun olmuş, 24 Temmuz 1923 tarihinde imzalanan Lozan Antlaşması ile Boğazlar ve yakın çevresinde Türkiye'nin yetkileri sınırlandırılmıştı. 20 Temmuz 1936 tarihinde imzalanan Montrö Antlaşması ile Türkiye, Boğazlar üzerindeki egemenlik haklarını istediği gibi kullanma hakkına tekrar sahip olmuştur.
Osmanlı Devleti'nin Lezgilerle ilişkileri (1700-1732)

Lezgiler Kafkasya'nın en kadim halklarından birisidir. Dağıstan'ın güneyi ile Azerbaycan'ın kuzeyinde yerleşik bir halde olan Lezgiler, VIII. Yüzyılda Arapların Kafkasya'ya gelmesiyle birlikte Müslüman oldular. Sünni bir topluluk olan Lezgiler XVI. Yüzyıla kadar Şirvanşahlar'ın yönetimi altında yaşadılar. Daha sonra Şii Safevi Devleti'nin hakimiyeti altına girdiler. 1578- 1590 yılları arasında geçici bir Osmanlı tabiiyetinden sonra tekrar İran'ın hakimiyetine girdiler. 1700 yılından itibaren Hacı Davud önderliğinde birleşerek Safevilere karşı isyan hareketi başlatan Lezgiler, Şirvan'da bağımsız bir Lezgistan devleti kurmaya teşebbüs ettiler. Bu isyan sırasında Hacı Davud'un Şamahı'da bulunan Rus tüccarlarını öldürmesi, I. Petro'nun Lezgiler üzerine yürümesine neden oldu. Ancak Osmanlı Devleti'nin müdahale ederek Hacı Davud'u himaye etmesiyle birlikte, I. Petro Lezgiler üzerine yaptığı seferi durdurmak zorunda kaldı. Lezgi isyanları ve Afgan istilası sebebiyle Safevi Devleti'nin çökmesi üzerine, Osmanlı Devleti ve Rusya aralarında anlaşarak Safevilerin elinde bulunan Kafkasya'yı paylaştılar. Bu olaylar sırasında iki devlet arasındaki görüşmeleri yürüten elçilerin faaliyetleri ve Lezgilerin bağımsız bir devlet kurma yolunda Babıali'yle olan ilişkileri çalışmanın muhtevasını oluşturmaktadır. Ayrıca Lezgi adının etimolojisi ve bu ismin hangi toplulukları kapsadığı, Lezgilerin yaşadıkları bölgeler, nüfusları, dilleri ve ekonomileri de çalışmada ele alınan konular arasındadır. Öte yandan Lezgilerin Türklükle herhangi bir münasebetlerinin olup olmadığı ve Osmanlı Devleti'nin Gürcistan hakimiyeti döneminde (1723-1732) gerçekleşen Lezgi saldırıları da incelenmiştir.
1 numaralı ve 1155-1162/1742-1749 tarihli Erzurum Ahkam Defteri'nin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi (sayfa 1?65)

Ahkam Defterleri, halkın veya yöneticilerin herhangi bir sorunla ilgili yerinde halledilemeyen şikayetlerinin devletin merkezine gönderildiği ve yapılan bu şikayetlere çözümler üretilip, çıkan kararın kayıt edildiği defterlerdir. Osmanlı Devletinde Divan-ı Hümayunda tutulan Ahkam Defterleri'nden, çalışması yapılan bölgenin ekonomik, sosyal ve siyasi yapısıyla ilgili çok önemli bilgilere ulaşılabilir. 1 Numaralı Erzurum Ahkam Defterinin 1 -65. sayfalarının transkripsiyonu ve değerlendirmesinin yapıldığı bu çalışma ile Erzurum Eyaleti'nin XVIII. yüzyıldaki ekonomik ve sosyal yapısıyla ilgili verilerin gün ışığına çıkarılması amaçlanmıştır.
Yedi numaralı Kilise Defteri'nin transkripsiyon ve değerlendirmesi

Osmanlı Devleti, sınırlarının genişlemesiyle birlikte farklı milletleri de bünyesinde barındırmaya başlamıştır. Bu milletlerin dini inançları, gelenek ve görenekleri farklılık içermektedir ve bu farklılıklar devlet kanunlarıyla koruma altına alınmıştır. Devlet gayrimüslim tebaanın dini inançlarını örf ve adetlerini yaşamalarında onlara özgürlük sağlamıştır. Ancak bazen de kısıtlamalara gidilmiştir. Gayrimüslimler ile ilgili her türlü konu kayıt altına alınmıştır. Bu kayıtlardan biri Kilise Defterleri'dir. Kilise Defterleri, Osmanlı Devleti'nde yaşayan gayrimüslim tebaaya ait olan ibadethane, hastahane, okul, nüfus ve çeşitli kurumlar hakkında bilgi veren defterlerdir. Çalışmamız Kilise Defterleri arasında 7 Numara ile kayıtlı olan defteri kapsamaktadır. 7 Numaralı Kilise Defteri'nin transkripsiyon ve değerlendirilmesi yapılmıştır. Şimdiye kadar 10 adet kayıtlı olan Kilise Defterleri'nden sadece bazı kısımlar çevrilerek çeşitli yayınlarda kullanılmıştır. Bizim çalışmamızın amacı gayrimüslimlerle ilgili olan bu önemli defterin transkribini yapmak ve bu alandaki boşluğu doldurmaktadır.
Terekelerin ışığında Uşak ve Çanakkale'nin sosyo-ekonomik yapısı ve sosyo-ekonomik hareketliliğinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi (1246-1286/1830-1870)

Osmanlı Dönemiyle ilgili yapılan araştırmalara baktığımızda yerli ve yabancı araştırmacılarımızın daha çok Osmanlı Tarihinin askeri ve siyasi alanlardaki faaliyetlerine yoğunlaştıklarını görmekteyiz. Ayrıca son zamanlarda Osmanlı Devleti'nin sosyo-ekonomik tarih araştırmalarının sayısının gittikçe artış göstermesine rağmen henüz istenilen düzeye ulaşılamamıştır. Oysaki Osmanlı Devleti'nin sosyo-ekomonik tarihi büyük bir öneme haizdir. Bu yüzden Osmanlı Devleti'nin sosyal ve ekonomik tarihi incelenmek istenmiştir. Sosyo-ekonomik alanda çalışmamıza birinci dereceden kaynak olacağı düşünülen ve Osmanlı arşiv kaynaklarından ilk akla gelen şer'iyye sicillerinde bulunan tereke kayıtları incelenmiştir. Ait olduğu dönemle ilgili çok önemli veriler sunmasından dolayı şer'iyye sicilleri içerisinde bulunan tereke kayıtları incelenerek 1830- 1870 yılları arasında Uşak ve Çanakkale şehirleriyle ilgili önemli verilere ulaşılmaya çalışılmıştır. Bu çalışma yapılırken arşiv kaynaklarından sadece terekelerden faydalanılmıştır. Terekelerden yola çıkarak bu iki Anadolu kentinden önce coğrafi bakımdan İç Anadolu'ya yakın olan Uşak şehrinin, daha sonra ise bir kıyı şehri olan Çanakkale şehrinin sosyal, kültürel ve ekonomik yönleri incelenmiştir. Ayrıca bu çalışmada da sosyo-ekonomik yapının temelinde rol oynayan ''aile'' değişik açılardan ele alınarak değerlendirilmiştir. Son olarak da iki şehir kıyaslanarak; iki şehir arasındaki benzerlikler ve farklılıklar ifade edilmiş ve böylece her iki şehrin sosyo-ekonomik durumu hakkında çıkarımlar yapılmaya çalışılmıştır. Bunu yaparken de cinsi, dini ve etnik farklılıkları dikkate alınmıştır. Çalışmamıza baktığımızda; her iki şehre ait yakın tarihli tereke kayıtlarının olması, farklı coğrafyalarda bulunmaları ve elde edilen veriler çalışmamızın bir diğer özelliğidir.
An ottoman historian's burden: Ziver's history of Cyprus

Okumakta olduğunuz bu tez, geç dönem Osmanlı tarih yazıcılığının gelişimini erken dönem tarih yazımı mirası, Avrupa ile artan karşılıklı entellektüel etkileşim ve Osmanlı devletinin meşrulaştırılması ve politik temsilinden oluşan üç ayaklı bir bağlama oturtarak yorumlama girişimidir. Ziver'e ait Kıbrıs Tarihi isimli eserin temel kaynağını oluşturduğu tezin birinci bölümünde, tarihyazımıyla ilgilenen literatürün genel ve Kıbrıs özelinde bir eleştirisi yer almaktadır. Ziver'in metniyle bir karşılaştırmaya temel oluşturması açısından ikinci bölümde 16 .-18. yüzyıllar arasında üretilmiş tarih eserlerinin Kıbrıs'ın fethine olan bakışları analitik ve çoğulculuğa izin veren bir tarzda incelenmiştir. Ziver ve eserini tarihsel bağlamlarına yerleştiren üçüncü bölüm, erken dönem eserlere kıyasla ortaya çıkan entellektüel kopuşu Osmanlı modernleşmesi ve dönüşen devlet-toplum ilişkileri bağlamında tartışmaktadır. Dördüncü bölümde, Ziver ve genel olarak son dönem Osmanlı tarihçileri için olmazsa olmaz bir referans noktası haline gelen Avrupa tarih yazımı ve buna karşı yükselen Osmanlı itirazı ele alınacaktır. Son bölümde ise, Osmanlı Devleti'ni hedef alan kolonyal müdahale ve söylem karşısında Osmanlı tarihçiliğinin geçmişşi yeniden yorumlayarak ürettiği ilerleme/medeniyet söylemi ve daha önemlisi bu söylemin 1878'de geçici bir süreliğine İngiliz kolonyalizmine 'kaptırılan' Kıbrıs'taki Osmanlı vatandaşı Rumlar karşısında Osmanlı hakimiyetini nasıl aklamaya çalıştığı tartışılacaktır.