The Criteria of translatig childrens books from English into Turkish

Çocuk yazını ve çocuk kitapları çevirisi, yazınsal dizgede çocuk yazınına verilen ikincil konumdan dolayı arka plana itilmiştir. Ancak, yine de çocuk kitapları dilden dile çevrilmekte ve farklı kültürlerce paylaşılmaktadır. Genel olarak ele alındığında, çocuk yazını eğlendirme, hoşça vakit geçirme ve yazınsal bir deneyim sunmakla kalmayıp, aynı zamanda eğitme-öğretme ve çocuğu sosyal ortama hazırlama amaçlarını da taşımaktadır. Çocuk kitaplarının satışlarındaki canlılık ve buna bağlı olarak tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de taşıdığı ticari değer, bu yazın alanının önemini bir kez daha gözler önüne sermektedir. Saydığımız bu nedenlerden ötürü, çocuk yazını şimdilerde giderek gelişen bir yazın türü olarak kabul edilmekte ve akademik çalışmalarda bugüne kadar gösterilene oranla daha fazla ilgiyi hak etmektedir. Bu çerçevede, tez, çocuk kitaplarının dilimize çevirisi konusunu modern çeviri kuramı ışığı altında incelemektedir. Çalışmada, öncelikle çocuk kitaplarının belirleyici özellikleri, belli başlı türleri, Batı dünyasında ve Türkiye'de çocuk yazınının tarihsel gelişimi hakkında da genel bir değerlendirme yapılmıştır. Araştırmada ayrıca, yazarlar, yazınsal türler, edebiyat akımları ve kaynak diller gibi, çocuk kitaplarının çevirilmesini etkileyen ve belirleyen unsurlar ortaya konulmuştur. Cumhuriyetin ilanından hemen sonra ilk dilden çevirilerin zamanın devlet politikası olarak desteklenmesi irdelenen bu çeşit etkilere örnektir. Bu bağlamda, ikinci dilden çevirilere, 1940'larda Tercüme Bürosu'nun kurulmasıyla ağırlık verilmiştir. Aynı zaman dilimi içerisinde temel amaç, Türk çocuklarına Batı kültürünü ve Batı edebiyatını tanıtmak, bunu yaparken de didaktik öğeleri korumak olmuştur. Bugün ise, çocukları eğlendirmek ve onların hoşlarına gidebilecek ürünler sunmak da önem kazanmıştır. Tezin odağını ise, Türkiye'de Cumhuriyet döneminde yapılan çocuk kitapları çevirilerinin 'kabul edilebilirlik' ve 'okunabilirlik' şeklindeki temel çeviriIll normları çerçevesinde değerlendirilmesi oluşturmaktadır. Zaman içinde çocuk kitaplarının nasıl çevrilmesi gerektiği hakkında çok farklı düşünceler ortaya atılmış olmakla birlikte, günümüzde çocuk kitapları çevirmenleri, kaynak metne bütünüyle sadık kalmak yerine, erek yazınında çocuk yazınının özelliklerine uygunluk gösterir biçimde çeviriler üretmeye başlamışlardır. Gideon Toury birbirine zıt bu iki görüşü sırasıyla 'yeterli' ve 'kabul edilebilir' çeviri olarak adlandırmıştır. Bu sınıflandırma, Finli araştırmacı Tiina Puurtinen tarafından da çeviri çocuk yazınının değerlendirildiği çalışmasında kullanılmıştır. 'Kabul edilebilirlik' normuna yatkınlık, doğal olarak çeviri metinlerin erek kültürce benimsenen ölçütler dahilinde, daha okunabilir özellikler göstermesiyle yakından ilintilidir. Yukarıda sözü edilen modern çeviri kuramı çerçevesinde, Türkçe'ye çevrilmiş çocuk kitaplarından verilen örneklerin 'kabul edilebilirlik' ve 'okunabilirlik' normlarına uyup uymadığı araştırılmıştır. Bu bağlamda, İngilizce'den Türkçe'ye çevirilen çocuk kitapları beş ana başlık altında incelenmiştir. Bunlar, çeviri yöntemleri, açık bir anlatım için yapılan dilsel düzenlemeler, biçem aktarımı, günlük dilin çeviri metinlerde korunması ve noktalama işaretleri olarak sınıflandırılmıştır. Dolayısıyla araştırmada; başlık ve özel isim çevirilerinin, yabancı adların Türkçe okunduğu şekilde yazılmasının, metinde yapılan eksiltme ve eklemelerin, dinsel terimler gibi kültürel öğelerin çevirilmesinin, eski sözcüklerin yeni Türkçeyle aktarımının, uyarlama ve özetleyerek çevirme gibi metnin bütünselliğini etkileyen uygulamaların, farklı noktalama işaretlerinin nasıl ve neden yapıldığı irdelenmiştir. Bu tez sonuç olarak, günümüzde Türkçe'ye yapılan çocuk kitapları çevirilerinin genel olarak 'kabul edilebilirlik' ve 'okunabilirlik' kıstaslarını gözetme eğilimi gösterdiğini belirlemiştir. Verilen örneklerden de anlaşılacağı gibi, Türkiye'de çocuk kitapları çevirisinde genel olarak erek-odaklı bir yol izlenmektedir.