Bankacılık uygulamalarında iş analizi uygulama teknikleri

Kredi skorlama sistemi, bankaların ve diğer finansal kuruluşların kredi risklerini konsolide etmek ve müşterisine kredi vermek için doğru karara ulaşabilmek adına ihtiyaç duyulmaktadır. Finansal kuruluşların sahadaki kazanımı, hem zaman tasarrufu bakımından hem de ekonomik açıdan artı yönde ilerlemesi, kredi skorlama sistemlerinin geçirdiği aşamalar ve süreçlerden doğrudan etkilenmektedir. Kredi başvurusu yapan müşteri için finansal kuruluşların aldıkları karar ve yöntemler, skor puan hesabı için kullanılan değerlendirme kriterlerine yön vermektedir. Bir fonksiyonun bağımsız değişkenlerine karşılık gelen kredi değerlendirme kriterleri üzerinde yapılan değişiklik, değişkenlerden oluşan fonksiyonun sonucunu etkilemekle birlikte bu sonuç karar destek topolojisine ışık tutmaktadır. Kredi değerlendirmede kullandığımız değişkenlerden bazıları; müşterinin sahip olduğu menkuller, yaş, meslek grubu, cinsiyet, müşterinin aylık net geliri, mesleği, öğrenim durumu, kredi kartlarının varlığı, düzensiz ödemeleri, kanuni takip durumu gibi kredi verirken dikkate alınan kredi değerlendirme kriterleridir. Kredi değerlendirme için kullanılan değişkenlerden bazıları ise sadece belli bir müşteri grubunu etkilemektedir. Müşteri grubu özelinde farklılaşan bu kriterler hem karar vericinin hem de müşterinin sistemden sağlayacağı faydayı ve sistemin de nasıl cevap vereceğini belirlemiş olacaktır. Bu çalışmada mühendislik yaklaşımı olan modelleme üzerinden, sistemin nasıl çalıştığı ve nasıl davrandığının yol haritası çizilecektir. Çalışmanın amacı iş analizi teknikleri olarak analiz deseni, alan deseni ve tasarım desenleri üzerinden sistemin anlatılmasıdır. Kullanılan veri seti değişkeni, bireysel segmentli olan belirli bir müşteri tipi için uygulanacak ve kredi skoru hesabında kullanılan kriterlerin kredi sürecindeki rolünü belirleyecektir. Veri akışı içerisindeki etkisini modelleyebilmek adına analiz deseni yöntemlerine başvurulacaktır. Sistemin fonksiyonel spesifikasyon sürecine hazırlanması için, kredi skor puanlama sürecinde kullanılan modellemelerin oluşması önem teşkil etmektedir. Uygulama kısmında ise; kredi skor puanı oluşumunda kullanılan değişkenlerin tanımının yapıldığı, revize edildiği, simüle edilerek rapor sonucunun izlendiği prototip tasarımının hazırlanarak arayüzlerin oluşturulduğu süreç ve analiz-tasarım deseni ile yazılan kodun eski kod ile karşılaştırarak performans ölçümü analiz edilecektir. Başarılı analiz/tasarım süreci ile ortaya konulan tüm çalışmalar en az hata ile kodlama yapılmasına imkan verecektir. Skorlama sisteminde kullanılan birçok modelleme bulunmakla birlikte bu çalışma kapsamında sistemin davranışını belirleyen modellemeler üzerinden sınırlandırılma yapılacaktır. Finansal bir kuruluş olan bankanın bireysel müşteri segmentine sahip müşteri datası üzerinden geçmişş dönem kredi başvurularına ait skor puanı hesaplanmasında kullanılan kriterler üzerinden yapılan değişikliklerin simüle edilmesi ve sonucunda kredinin red ya da kabul edilme kararının verilmesine yönelik skorlama sistemininin iş analizi teknikleri açısından geçirdiği aşamalar anlatılmaya çalışılmıştır. Karar vericinin doğru ve anlamlandırılmış bilgiye sadece önseziyle ulaşması yerine bankanın gerçek verisi üzerinden simüle edilmesi bankanın en az risk ile karar vermesinin yanında kendi iş kurallarının da iyileşmesine olanak vermiştir. Böylelikle finansal kuruluşların doğru karar vermesinin yanında kredi riskini tahminlemesi ile kar oranının olumlu yönde artışı sağlanacaktır. Ele alınan bir diğer husus ise; bu analiz teknikleri ile yazılan kodun esnekliği, yeni isteklere hızlı adapte olması, sistemin modellenmeden önceki performans metrikleri ile sonraki performans metriklerinin ölçüm analizi, yazılım kalitesini arttırmada model kullanımın önemi uygulamalar kullanılarak aktarılmaya çalışılacaktır.