Mustafa Kemal Atatürk'ün Trakya bölgesi gezileri (1923-1938)

23 Ağustos 1928 sabahı erken saatlerde Ertuğrul Yatı ile Marmara'ya açılan Gazi, aralarında İçişleri Bakanı Şükrü Kaya, Başyaver Rusuhi, Milletvekilleri Falih Rıfkı Atay, Salih Bozok gibi tanınmış kişilerin de bulunduğu yakın çevresiyle saat 11.00 gibi Tekirdağ açıklarına geldi. Gazi ve yanındakiler halkı selamladıktan sonra hükümet binasına geçtiler. Burada bir süre başöğretmen olarak ders veren Mustafa Kemal, daha sonra belediye binasına gelerek teftişlerine burada devam etti. Şehirden ayrılmadan önce Gazi Hazretleri orduevini de gezdi. Saat 15.00 civarı buradaki temaslarını tamamlayan Paşa, Ertuğrul Yatı'na çıkarak günübirlik Tekirdağ ziyaretini tamamladı. Reis-i Cumhur'un 1923 sonrası Çanakkale seyahatleri ise toplam dört tanedir. Bunlardan ilki 1 Eylül 1928 tarihlidir. 1 Eylül 1928'de Ertuğrul Yatı ile Dolmabahçe'den ayrılan Gazi Hazretleri aynı gün Çanakkale'ye vardı. Karaya çıkınca Mustafa Kemal'in ilk işi yine valilik ve belediyeye gidip yeni harflerle memurları sınav yapmak oldu. Geceyi Ertuğrul Yatı'nda geçirdikten sonra, ertesi gün olan 2 Eylül 1928'de bir Gelibolu turu yaptı. Burada donanmanın tatbikatını izleyen Gazi, aynı gece İstanbul'a döndü. Cumhur Reisi'nin bir sonraki ziyareti1933'te oldu. 14 Temmuz 1933'te Ertuğrul Yatı ile Marmara'ya açılan Gazi Hazretleri'nin isteği üzerine yat Çanakkale'ye yöneldi. Aynı gün şehre gelen Gazi Ece Limanı'ndan karaya çıktı. Vali, belediye başkanı ve vilayetin önde gelen isimleriyle görüşen Paşa, temasları sonrası Yalova'ya gitmek üzere şehirden ayrıldı. 14 Nisan 1934'te Çanakkale'ye gelen Gazi'nin, bu üçüncü ziyareti oldu. O gün yanındaki askeri heyetle, askeri birlikleri denetledi, orduevinde düzenlenen baloya katıldı ve geceyi orada geçirdi. Ertesi gün Balıkesir'e gitmek üzere şehirden ayrıldı. 1934 Haziranı'nda İran Şahı Rıza Pehlevi Gazi Hazretleri'nin davetlisi olarak Türkiye'ye gelmişti. Gazi ve konuğu 25 Haziran 1934'te Biga üzerinden Çanakkale'ye vardılar. Mustafa Kemal o gün misafirine Çanakkale'yi gezdirdi, savaş hatıralarını anlattı. Akşam vakti geldiğinde sahile yanaşan Gülcemal Vapuru Gazi'yi ve konuğunu alıp İstanbul'a hareket etti. Kırklareli'ne Gazi Hazretleri'nin ilk ve tek gelişi ise 20 Aralık 1930'da oldu. 19 Aralık 1930 akşamı saat 21 .35'te trenle İstanbul'dan yola çıkan Paşa, sabah saatlerinde Kırklareli'ne vardı. Önce Alpullu'da bulunan Cumhuriyet döneminde kurulmuş şeker fabrikasını ziyaret etti. Sonra Kırklareli'nde belediye binasına geçen Gazi burada yerel yöneticiler ve bölgenin ileri gelenleri ile görüştü. Ardından Cumhuriyet Halk Partisi'nin vilayet merkezine geldi burada partililerle buluştu. Partideki buluşma sonrası bir de Türk Ocaklarını ziyaret eden Gazi Hazretleri, gün biterken trenine geçti ve geceyi orada geçirdi. Ertesi gün, 21 Aralık 1930'da, akşam saat 17.45 civarı Trakya turunun son durağı olan Edirne'ye geldi. Paşa gelişinin ilk gününü odasında dinlenerek geçirdi. 22 Aralık'ta öğleden sonra Halk Fırkası'nın Edirne'deki merkezine gidip görüşmeler yaptı. 23 Aralık'ta Edirne'ye gelişinin üçüncü gününde, Reis-i Cumhur köy ziyaretlerinde bulundu. Sonraki gün 24 Aralık'ta vaktini okul ziyaretlerine ayırdı. 25 Aralık 1930, Gazi'nin Edirne'deki son günüydü. Paşa sabahleyin önce Edirne Türk Ocağı'nı şereflendirdi. Ardından Edirne'nin tarihi eserleri ve Selimiye Camisi'ni gezerek ziyaretini bitirdi. Böylece 20 Aralık 1930'da Kırklareli ile başlayan, 21 Aralıktan sonra 25 Aralık'a kadar Edirne ile devam eden 1930 senesindeki Trakya gezisi sona ermiş oldu.