turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Türkiye'de vergi reformu

oz Kamu harcamalarının sağlam kaynaklardan ve optimal ölçüde finansmanı devletimizin son 200 yılda yaşadığı sorunların en önemlileri arasında yer almıştır. Kamu açıkları son yıllarda da ekonominin en önemli sorunlarından birisi olmaya devam emiştir. Kamu açıklarının sebeplerinden birisi şüphesiz kamu kaynaklarının verimsiz şekilde ve müsrifçe kullanılması ve hatta yağmalanmasıdır. Açıkların diğer sebebi ise adil bir yük dağılımıyla yeterli düzeyde vergi toplanamamasıdır. Bu çalışmada kamu harcamalarının verimli ve tutumlu kullanılmasını sağlayacak ve kamu kaynaklarının yağmalanmasını önleyecek bir kamu harcama reformu ön şart kabul edilerek, nasıl bir vergi sistemi kurulması gerektiği üzerinde durulmuştur. Bugüne dair vergi reformu arayışları geçmişşten kopuk olamayacağından, 1789'dan sonraki reform çabalarına kısaca göz atılmıştır. Ayrıca, vergi reformunda siyasi ve iktisadi zamanlamanın önemi vurgulanmış ve zamanlama yanlışlıklarının başlangıçta hedeflenenin tam tersi sonuçlar doğurabileceği 1998 reformu ele alınarak gösterilmiştir. İlaveten, verginin sosyolojik ve psikolojik boyutlarına dikkat çekilmeye çalışılmıştır. Düşünülen vergi sistemi tanımlanırken önce vergi sisteminin kompozisyonu ve vergilerin nispi ağırlıkları üzerinde durulmuş, daha sonra gelir, tüketim ve servet vergilemesinin belli başlı konuları ele alınmıştır. Vergi idaresindeki ve denetimindeki etkinsizlikler tartışılarak, etkinliğin nasıl arttırılabileceği konusundaki görüşlerimiz belirtilmiştir. m
Giresun Üniversitesi öğrencilerinin tüketim eğilimlerinin araştırılması

Bu araştırma ile ekonomik göstergelerle Giresun Üniversitesindeki öğrencilerin bölge ekonomisine olan etkilerinin ortaya konulması ve üniversite öğrencilerinin tüketim harcamalarının analizinin yapılması amaçlanmıştır. Tüketicilerin tüketim alışkanlıkları ve kararları çeşitli faktörler tarafından etkilenmektedir. Bu faktörler tüketici profiline göre değişiklik gösterebilmektedir. Yapılan araştırma ile birlikte Giresun Üniversitesi'nde okuyan öğrencilerin tüketim tercihlerini ne şekilde gerçekleştirdikleri incelenmiştir. Yaş, cinsiyet, okuduğu bölümde yer, ailenin yaşadığı bölge ve gelir düzeyi belirlenmiştir. Bu faktörlerinin serbest piyasa koşullarında öğrencilerin tüketim eğilimini ne şekilde etkilediği incelenmiştir. Tüketim tercihlerinde nelere dikkat ettikleri, tüketici sepetindeki gruplar örnek alınarak hazırlanan anket sorularına verilen cevaplar ile belirlenmiştir. Böylelikle öğrencilerin bölge ekonomisi için önemi araştırılmıştır. Yapılan değerlendirmeler neticesinde ailelerin gelir durumları öğrencilerin tüketim harcamalarını doğrudan etkilediği tespit edilmiştir. Ailelerin gelir düzeyi ile öğrencilerin barınma için yaptıkları harcamalar arasında pozitif yönde anlamlı bir doğrusal ilişki mevcuttur. Aile gelir düzeyi ile öğrencinin son bir yılda bir işte çalışma durumu arasında pozitif yönde anlamlı bir doğrusal ilişki mevcuttur. Öğrenci ailesinin gelir düzeyi ile öğrencilerin aylık bireysel harcamaları arasında pozitif yönde anlamlı bir doğrusal ilişki mevcuttur. Öğrencilerin geldikleri bölge ve Giresun'daki konaklamaları arasında nasıl bir ilişki olduğu incelendiğinde negatif yönlü bir bağlantı olduğu görülmektedir. Buna bağlı olarak aynı Bölgede okusalar da farklı illerde olmasından ötürü sonuçnegatif yönlü çıkmıştır. Öğrencilerim tüketim harcamalarında öncelikleri barınma ile gıda ve içecek olarak görülmektedir.
Açık ekonomi makro ekonomi modellerinde beklenti ve spekülatif köpük kavramlarının analizi

Çalışmada dünyada küresel çapta likidite bolluğunun hakim olduğu süreçte, finansal varlıkları spekülatif olarak değerlenen, özel sektörünün yatırımlarını dış borçlanmayla finanse ettiği, enflasyon hedeflemesi ve yönetilen dalgalı döviz kuru rejimi uygulayan küçük bir ülkenin ekonomisi modellenerek, konjonktüre bağlı olarak değişen beklentilerin neden olacağı sonuçlar incelenmiştir. Likidite bolluğu sürecinin, spekülatif köpükleri destekleyen yapısı ve neden olduğu kırılganlık da ele alınmış ve bu sürecin sürdürülebilirliği sorgulanmıştır. Buna benzer dönemlerin dünyada daha önce de yaşanmış ve iktisatçılar tarafından tartışılmış olması, bu tartışmaların da bir teorik arka plan olarak değerlendirilmesini gerekli kılmıştır. Bu alanda iktisat literatürünün göz kamaştırıcı zenginliğine de dikkat çekilmiştir. Likidite bolluğu sürecinin altında yatan aşırı arz / eksik tüketim dinamiklerinin beslediği kapitalizmin finansallaşması olgusuna da dikkat çekilmiş, Marx'tan, Fisher, Kalecki, Schumpeter, Mises, Hayek, Keynes ve Minsky'e bir dizi iktisatçının görüşlerine yer verilmiştir. Açık ekonomi makroekonomi modellerinin öncülüğünü yapan Mundell ? Fleming ve Dornbusch teorilerinin çerçevesinde geliştirilen modellerin çözümleri için diferansiyel denklem sistemleri kullanılırken, beklentilerin spekülatif yapısına, ekonomik birimlerin asimetrik davranışlarına vurgu yapılmıştır. Dördüncü bölümde belirsizlikler Poisson şokları kullanılarak modellere dahil edilmiş ve stokastik diferansiyel denklemlerle çalışılmış, modellerin istikrarlı olup olmadıkları faz diyagramları aracılığıyla incelenmiştir..
The relationship between poverty and economic growth in the least developed countries

Fakirlik, hala Afrika ve Asya ülkelerinde dünyanın birçok yerinde varlığını sürdürüyor. Bu çalışma fakirlik ve gelişmenin ilişkisi bide fakir bir ülkenin özelliklerin asil ekonomik büyümesinde en gellenilir incelemektedir. Daha once yapılan çalışmalar bu konulara değinmiştir ancak bu çalışmadaki asıl odak noktamız düşük gelirli ülkeler veya aşırı fakirliktan muzdarip olan ülkeler olduğu için en az gelişmiş ülkeler olacaktır. Bu çalışma, okuma yazma bilmeme, yatırım eksikliği, sermaye ve teknoloji, yüksek nüfus artışı, siyasi istikrarsızlık, devlet desteğinin olmayışı, fakirliktaki kadınlar, iklim ve hava durumu, işsizlik, yetersiz gelir dağılımı ve eşitsizlik gibi çeşitli faktörleri nana engeller olduğunu düşünüyor, bu düşük gelirli ülkelerin büyümesine ve halklarının on yıllardan on yıllara kadar fakirliktan muzdarip olma nedenleri. Bu araştırmadan elde edilen kanıtlar, bu ülkelerin yaşamlarının farklı yönlerinden yoksunluğa yol açtığından yoksun olduklarını, ancak çalışmaların insanların yaşamlarını iyileştirmek ve eğitim, istihdam olanakları, ticaret açıklığı, iyi kurum ve nüfus kontrolü.
Türkiye'de konut sektörü

Hızlı Nüfus artışı, tarımdaki yapısall değişim, sosyal ve kültürel gelişmeler ve kırdan kente göç sonucu ortaya çıkan konut ihtiyacı konut sektörüne ayrı bir önem kazandırmıştır. Türkiye'de II. Dünya savaşı sonrası girilen hızlı kentleşme süreci özellikle büyük kentlerde konut ihtiyacının artmasına neden olmuştur. Konut arzı ile konut talebi arasındaki ilişki büyük ölçüde bozulmuştur. Dar ve orta gelirli ailelerin konut edinmelerinin sağlanması ve kentleşme sürecinde ortaya çıkan düşük standartlı yaşam çevrelerinin düzeltilmesi amacıyla politikalar ve programlar geliştirilmesi zorunlu olmuştur. Konutun başka bir nesneyle ikame edilememesi, konut piyasasma diğer piyasalardan farklı bir nitelik kazandırmakta ve devletin bu piyasaya müdahale etmesini gerekli kılmaktadır. Uygulanan politikaların başarısı ise ülkenin sosyo-ekonomik koşullarına bağlı bulunmaktadır. Konut yalnızca bir barınak değil, aym zamanda, dayamklı bir tüketim malı, aileler ve kişiler için bir güvence kaynağı, bir yatırım aracı, emeğin yeniden üretildiği yer ve yaşam çevresinin oluşumunda yapı taşıdır. Bu işlevlerinden dolayı konut, sosyo-ekonomik bir nitelik arz etmektedir. Bu çalışmada konut sektörünü, ekonomik yönden incelenmeye çalışılmıştır. Konut sektörünün ekonomik önemi, GSMH ve yatırımlar içindeki yeri, istihdam, işgücü, ekonomik konjonktür ve diğer sektörler açısından önemi, konut talebi, konut arzı, konut arz ve talebini belirleyen etmenler ele alınmıştır. Cumhuriyetin ilanından günümüze kadar uygulanmış olan konut politikaları, konut sektörünün en önemli sorunlarından finansman, uygun konut üretim teknolojisinin belirlenmesi, arsa spekülasyonu ve gecekondulaşma, kayıt dışı ekonominin yaygınlığı, kiracılık ve kiralık konut sorunları üzerinde durularak bu soruların çözümüne yönelik öneriler getirilmeye çalışılmıştır.
Döviz kuru oynaklığının Türkiye'nin tarımsal dış ticaretine etkisi

Bu çalışmada reel efektif döviz kurunun ve reel efektif döviz kur oynaklığının Türkiye'nin tarımsal dış ticareti üzerine etkisi araştırılmıştır. Çalışmada, Türkiye'nin tarımsal dış ticaretindeki 25 önemli ülke ile 1990- 2012 periyodunda panel veri analizleri kullanılmıştır. RDKU'yu elde etmek için IGARCH modeli uygulanmıştır. Bu çalışmada RDK ve RDKU Türkiye'nin tarımsal dış ticaretine etkisi, hem ülke bazında hem de panel olarak incelenmiştir. Araştırmada ayrıca tarımsal dış ticarete yönelik sektörel problemleri belirleyebilmek için Türkiye İhracatçılar Meclisi ve bazı ihracatçı birlikleri ile görüşmeler yapılmıştır. Yapılan görüşme sonuçlarına göre; pestisit kalıntısı, ihracat işlemleri sırasında kontrol sürelerinin uzun olması, pazarın talebine uygun olmayan ürün, bürokratik işlemlerin uzun olması, enerji ve finansman maliyetlerinin yüksek olması ve döviz kuru oynaklığı Türkiye'nin tarımsal dış ticaretinde karşılaştığı sorunlardan bazılarıdır. Panel veri analiz sonuçlarına göre; Türkiye'nin tarımsal ihracatı ve tarımsal ithalatı ile reel efektif döviz kuru arasında kısa dönemde tek yönlü, uzun dönemde iki yönlü bir nedensellik ilişkisi bulunmuştur. RDK'nın %1 artması durumunda Türkiye'nin tarımsal ithalatı %7,61, tarımsal ihracatın ise %2.24 artış gösterdiği tespit edilmiştir. RDKU'nun %1 artması durumunda, tarımsal ithalatın %18, 83 azaldığı belirlenmiştir. Öte yandan tarımsal ihracat ve reel efektif döviz kur oynaklığı arasında anlamlı bir ilişkiye rastlanılmamıştır. Sonuç itibariyle mevcut sektörel problemler ve reel efektif döviz kuru ve oynaklığının Türkiye'nin tarımsal dış ticaretinde dengesizliğe yol açtığı söylenebilir. Tarımsal üreticiler ve sanayiciler döviz kuru oynaklığından çoğu zaman olumsuz etkilenmektedirler. Bu sebeplerden dolayı, tarımsal türetici ve sanayiciler için koruyucu tedbirlerin alınması önem arz etmektedir.
1990 sonrası dönemde yaşanan finansal krizlerin Türkiye'nin makroekonomik dengeleri üzerindeki etkileri

1990'lı yılların başında, uluslararası sermayenin spekülatif amaçlara yönelik olarak dünya çapında serbest dolaşım imkanını bulması ve ülkeden ülkeye hızla yer değiştirebilmesi, özellikle gelişmekte olan ülke ekonomileri açısından ciddi bir istikrarsızlık kaynağı olmaktadır. Nitekim çok sayıda gelişmekte olan ülkenin, gerekli yapısall reformları gerçekleştirmeksizin, hızlı bir biçimde uluslararası finansal piyasalara eklemlenmesi, peş peşe ağır finansal krizler yaşanmasına neden olmuştur. Bu nedenle finansal krizler, üzerinde sıklıkla durulan konulardan birisi olmuştur. Türkiye'nin finansal serbestleşme politikasına geçişini mümkün kılan 1989 Dönüşümü'nün ardından 1994, 2000 ve 2001 yıllarında maruz kaldığı krizler de bu bağlam içinde değerlendirilmektedir. Nitekim bu çalışmanın amacı da, yaşanan bu krizlerin genel bir değerlendirmesini yapmak ve son olarak ülkenin 2008 Küresel Finans Krizi'nden hangi ölçüde etkilendiğini ortaya koymaktır. Öncelikle ekonomik kriz kavramı tanımlanmıştır. Bu çerçeve içinde geliştirilmiş teorik yaklaşımlar, ekonomik kriz çeşitleri ve finansal kriz modelleri incelenmiştir. Daha sonra Türkiye Ekonomisi üzerinde derin izler bırakmış olan 1994, 2000 ve 2001 krizlerinin nedenleri, sonuçları ve kriz sonrası yaşanan gelişmeler, seçilmiş bazı temel makroekonomik göstergeler çerçevesinde analiz edilmiştir. Son olarak da bütün dünyayı etkisi altına alan 2008 Finans Krizi'nin genel bir değerlendirmesi yapılmış ve Türkiye'ye yansımaları incelenmiştir.
Kamu harcama yönetiminde performans değerlemesi: Sağlık harcamaları ve devlet hastaneleri uygulaması

Kamu harcama yönetimi, ülkelerin bütçe süreçlerinde hem yukarıya doğru hem de aşağıya doğru yasal ve örgütsel çerçeve ve düzenlemeleri kapsayan tüm unsurları içerir. Kamu kurumları hesap verme, şeffaflık, etkinlik gibi fonksiyonları en iyi şekilde performans ölçümü ve değerlemesi yaparak yerine getirebileceği için öncelikle kurumların performanslarını ölçme kapasitelerini arttırmaya yönelmesi gerekmektedir. Bu çalışma ile dünyada uygulaması ön plana çıkan ve Türkiye'de 5018 sayılı kanunla uygulanma aşamasında olan kamu harcama yönetiminde performans değerlemesinin amaçları, metotları ve uygulanabilirliği incelemiştir. Konu önce teorik olarak incelendikten sonra bir uygulama çalışması yapılmıştır. Bu bağlamda Türkiye'deki sağlık harcamalarının(2000- 2004 ve Sağlık Bakanlığına bağlı Devlet Hastanelerinin performans değerlemesi(2003-2005) Veri Zarflama Analizi tekniği kullanılarak yapılmıştır. VZA'nın sunduğu imkanlar çerçevesinde ayrı ayrı modeller kullanılarak ölçeğe göre sabit ve değişken getiri durumlarına göre sağlık harcamaları yıllara, devlet hastaneleri yıllar ve iller bazında değerlendirilmiştir. Analiz sonrasında etkin olan ve etkin olmayan yıllar ve hastaneler tespit edilmiştir. Etkin olmayanlar için potansiyel iyileştirme önerileri geliştirilmiştir.
Karşılaştırmalı kurumsal üstünlükler bakımından türkiye'nin avrupa birliği karşısında rekabet gücü

Farklı kurumsal yapılanma modellerinin ortaya çıkardıgı karsılastırmalıkurumsal üstünlükler, ülkeler arasındaki üretim sistemlerinde uzmanlasma ve ticaretkalıpları üzerinde belirleyici olmaktadır. Temel olarak iki farklı yapı, serbest piyasa ekonomileri ve yönlendirilmis piyasa ekonomileri, kapitalist iktisadi sistemin içerisinde yer alan iki kutbu olusturmaktadır. Kapitalist sistem altında islerlik gösteren kurumsal yapılanmalar, her iki kutba ait ögeleri de içerisinde barındıran karma yapılar olmakla beraber, bir kutba yakınlıklarına göre derecelendirilebilmektedirler. Böylece, ülkelerin iktisadi örgütlenme yapıları bu iki kutup arasındaki bant üzerinde farklı noktalarda yer almaktadır. Zaman ve mekan soyutlamalarıyla Klasikler ve Neo-Klasiklertarafından ihmal edilen kurumsal yapı, birbirini tamamlayıcı unsurları içerisindebarındırıgı ölçüde, iktisadi performansı ve rekabet gücünü artırmaktadır. Bu kapsamda, çalısmanın öncelikli amacı, uluslararası ticaret kalıplarının belirlenmesinde göz önünde bulundurulan karsılastırmalı üstünlükler ve rekabet gücü teorilerinin göz ardı ettikleri, kurumsal yapı değişkenlerini analize dahil ederek, incelemektir. Buradan çıkarılan genel sonuçların Türkiye için özellestirilmesi ve Avrupa Birliği ile bütünlesmesürecindeki Türkiye'nin AB karsısındaki rekabet gücünü artırmaya yönelik politika önermeleri üretebilmek bir diger amaçtır. Bu amaca yönelik olarak, çalısmanın birinci bölümünde rekabet gücü kavramıincelenmis ve rekabet gücüne kurumsalcı yaklasım ele alınmıstır. kinci bölümde.Karsılasılastırmalı Kurumsal Üstünlükler? yaklasımı kapsamında, kapitalizmin farklı kurumsal yapıları barındıran iki farklı formu ele alınmıstır. Bu çerçevede, Serbest Piyasa Ekonomilerinin ve Yönlendirilmis Piyasa ekonomilerinin kurumsal yapılarınındestekledigi yenilik ve üretim sistemleri incelenmistir. Son bölümde ise, Türkiye'nin Avrupa Birliği Karsısındaki rekabet gücü ve kurumsal yapısı çesitli yöntemlerleölçülmekte ve degerlendirilmektedir
Türkiye'de konut piyasasının talep yönlü analizi

Bu çalışmada, Türkiye'de konut piyasasının talep yönü araştırılmıştır. 1964- 1997 dönemine ilişkin zaman serileri verileri kullanılarak ekonometrik analiz yapılmıştır. Makro boyutlu bu çalışmada kullanılan veriler, kişi başına düşen gelir, fiyatlar genel düzeyi, reel ücretler, reel konut maliyetleri, tarım, sanayi ve hizmetler sektöründe istihdam edilenler, toplam nüfus, evlenme ve boşanma sayılan ile, tamamlanmış ve tamamlanacak olan konut sayılarıdır. Çalışmada konut piyasasının özellikleri, konut talebinin belirleyicileri ve Türkiye'de konut politikaları da önemle belirtilmiştir. Konut talebini etkileyen faktörler kapsamında gelir, gelir dağılımı, fiyatlar, demografik unsurlar, göç, kentleşme, gecekondulaşma, kira denetimi, deprem, altyapı, konut kooperatifleri, arsa politikaları, faiz oranı ve alternatif yatırım araçlarının getirisi üzerinde durulmuştur. Çeşitli ülkeleri kapsayan literatürden geniş örnekler sunulmuş, yapılan çalışmalarda genellikle fiyat ve gelir değişkenleri ile hedonic unsurlara yer verildiği görülmüştür. Aynca, konut ve hane halkı niteliklerinin de birçok analize katıldığı belirlenmiştir. Ekonometrik yöntem olarak durağanlık testi ve Engle-Granger ko-entegrasyon analizi uygulanmıştır. Farklı modeller kullanılarak konut talep denklemleri tahmin edilmiştir. Özellikle gelir, fiyatlar genel düzeyi, reel konut maliyetleri, toplam nüfus ve sanayileşmenin konut talebi üzerindeki etkileri belirlenmiştir. Buna ilave olarak, konut talebinin fiyat, gelir ve maliyet elastikiyetleri hesaplanmıştır. Tahmin edilen 14 farklı regresyon denklemlerinden elde edilen sonuçlara göre, öncelikle, konut talebi ile kişi başına düşen gelir arasında pozitif ve güçlü ilişkiler ortaya çıkmıştır. Gelir elastikiyeti, 1.9 ile 3.8 arasında çeşitli değerlerde bulunmuştur. Konut maliyetleri ve fiyat değişkenleri ile konut talebi arasında ise, negatif ilişkilere ulaşılmıştır. Buna göre, konut talebinin maliyet elastikiyetleri -0.1 ile -0.5 arasında, öte yandan fiyat elastikiyeti -0.03 ile -0.10 arasında değerler almaktadır. Bütün regresyon denklemleri içinde, kişi başına düşen gelir, reel konut maliyetleri, fiyatlar ve toplam nüfus değişkenlerini içeren denklem, en yüksek açıklayıcılık gücüne sahiptir. v
Kamu harcamalarının rolü, gelişimi ve etkileşimde bulunduğu değişkenler açısından kuramsal ve ampirik bir değerlendirmesi

Devletin ülke ekonomisindeki rolü ve payı, çeşitli ekonomik yaklaşımlarda farklı olarak ele alınmaktadır. Gelişmekte olan ülke ekonomileri üzerinde yaptığı çalışmalarla, kamu harcamalarının sürekli olarak arttığını gözlemleyen Adolf Wagner, ülkenin gelişmesinin devlete yeni görev ve sorumluluklar yükleyeceğini, buna bağlı olarak da kamu harcamalarının artacağını ileri sürmüştür. Bu konuda daha sonra yapılan ampirik çalışmalardan ise, birbirinin karşıtı olabilecek sonuçlar elde edilmiştir. Türkiye'de de 1963- 1993 yılları arasını kapsayan inceleme döneminde kamu harcamalarının, nominal değerlerle ve GSMH'nın oranı olarak sürekli arttığı görülmüştür. Çalışmanın amacı, Türkiye'de kamu harcamaları ile GSMH arasındaki ilişkinin yönünü araştırmaktır. Yapılan çeşitli model sınamaları ve Grangef Nedensellik testi sonucunda,. kamu harcamalarındaki artışlara, Wagner'in ileri sürdüğü gibi, GSMH'daki artışların neden olmadığı, aksine, kamu harcamalarındaki artışın, GSMH artışlarını uyardığı ve büyüme yönlü bir etki yarattığı gösterilmiştir.
Türkiye'de sağlık hizmetlerine yapılan harcamalar ve finansmanı

Sağlık beşeri sermayenin temel unsurlarından birisidir. Toplumun sağlık düzeyi beşeri sermayenin ve dolayısıyla ekonomik ve sosyal kalkınmanın önemli belirleyicilerinden birisidir. Bu nedenle sağlık hizmetleri hem insan hem de toplum için öncelikli hizmetlerden birisini oluşturmaktadır. Sağlık ekonomisi; sağlık hizmetleri talebi, arzı, sunumu, maliyetleri ve finansmanını konu alan, sağlık hizmetlerine ayrılan kaynakların en verimli biçimde kullanım yollarını araştıran ekonominin anabilim dallarından birisini oluşturur. Bu çalışma, öncelikle sağlık hizmetlerinin talebinin ve arzının belirleyicilerinin neler olduğunu analiz etmektedir. Çalışma ayrıca sağlık hizmetleri finansmanının temel unsurlarını ve sağlık hizmetlerinin kaliteli, sürekli ve en düşük maliyetle sunulabilmesi için sağlık sisteminin nasıl örgütlenmesi gerektiği ve bu çerçevede önerilen finansman modellerini analiz etmektedir. Bu çerçevede, Türkiye'de yapılan sağlık harcamaları ve harcamaları etkileyen faktörler araştırılmakta, sağlık harcamaları seçilmiş bazı ekonomik göstergeler bağlamında incelenmekte ve sağlık harcamalarının finansmanı sağlıkta dönüşüm programı çerçevesinde değerlendirilmektedir.
Türkiye'de sağlık-gelir ilişkisi

Sağlık ve gelir değişkenleri arasındaki ilişki refah ekonomisi ve sosyal politika alanlarında artan oranda ilgi görmektedir. Ağırlıklı bir şekilde gelişmiş ülkelerde yürütülen çalışmalarda sağlık ve gelir arasında alternatif politikalar öngören mutlak gelir ve gelir eşitsizliği hipotezleri test edilmektedir. Bu çalışmanın temel amacı da bu alanda sınırlı sayıda çalışmanın bulunduğu Türkiye'de bu hipotezleri makro ve mikro analizler ile test etmektir. Bu çalışma ayrıca sağlık hizmeti kullanımı için cepten harcamalarda gelire bağlı eşitsizlikleri de incelemektedir. Makro analizler iki farklı yönteme dayanmaktadır. İlk analizde 2000 yılına ait makro veriler EKK regresyon analiz yöntemiyle alternatif ekonomik modeller bağlamında incelenmiş olup gelir eşitsizliği hipotezini destekler bulgulara ulaşılmıştır. İkinci analizde 1975- 2001 yıllarına ait bölgesel veriler panel veri analiz yöntemlerinden sabit etkili hesaplama ve birinci derece farklar hesaplaması yöntemleriyle incelenmiş ve mutlak gelir hipotezini destekler bulgulara ulaşılmıştır. Makro analizlerin sonucu sağlık ve gelir ilişkisinin hem bölgesel farklılıklarına hem de gelir ve gelir eşitsizliği arasındaki karşılıklı etkileşim ilişkisinin sağlık ve gelir değişkenleri arasındaki ilişkiyi değiştirdiğine işaret etmektedir. Mikro analizde Sağlık Bakanlığının 'Türkiye Ulusal Sağlık Hesapları Hane Halkı Sağlık Harcamaları 2002 -2003' araştırma verileri sıralı probit regresyon analiz yöntemiyle alternatif ekonomik modeller bağlamında incelenmiş olup gelir eşitsizliği hipotezini destekler güçlü bulgulara ulaşılmıştır. Çalışmanın üçüncü analizinde mikro analizde kullanılan veri seti kullanılarak sağlık hizmetleri için yapılan cepten sağlık harcamalarında dikey adaletin sağlanıp sağlanmadığı Kakwani endeksi yöntemiyle incelenmiş olup sağlık hizmetlerinin finansmanında dikey adaletin sağlanamadığını gösteren bulgulara ulaşılmıştır. Çalışmanın sonuçları gelir artırıcı ekonomik politikaların yanı sıra gelir eşitsizliğini azaltan sosyal politikaların sağlık çıktılarımızı yükseltmede oynayacağı önemli role işaret etmektedir.