turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
The development of a listening test for learners of Turkish as a foreign language

Bu araştırmanın amacı, Türkçe'yi yabancı dil olarak öğrenen kişilerin dinleme becerilerini ölçen bir testin geliştirme ve geçerlilik çalışması sürecini rapor etmektir. Bu çalışma için geliştirilen sınav görevleri, Diller ic in Avrupa Ortak O neriler C erc evesi (Common European Framework of Reference for Languages, Avrupa Konseyi, 2001) referans alınarak A1 seviyesinden B2 seviyesine kadar değişiklik göstermiştir ve hazırlanan sınav iki pilot deneme halinde Boğaziçi Üniversitesi'nde Türkçe öğrenen yabancı öğrencilere uygulanmıştır. Bu çalışmada esas olarak alınan iki kuramsal çerçeve, Weir'ın (2005) dil sınavlarının geçerliliğini ölçen sosyo-bilişsel çerçevesi ve Field'ın (2013) dinleme algılama modelidir. Geçerlilik araştırması için, sınav görevleri ve sınav katılımcılarının bunlara cevapları, Weir'ın sosyo-bilişsel geçerlilik çerçevesinin üç önemli öğesi- kuram-bazlı geçerlilik, bağlamsal geçerlilik ve puanlama geçerliliği- açısından analiz edilmiştir. Kuram-bazlı geçerlilik, Field'ın dinleme modelinde ve CEFR'daki dinleme becerisi tanımlayıcılarında belirtilen bilişsel istemlere göre incelenmiştir. Test görevlerinin bağlamsal özellikleri, Weir tarafından belirtilen bağlamsal unsurlara göre ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir. Katılımcıların verdikleri cevapların puanlama geçerlilik çalışmasında, klasik madde analizi yöntemleri- genel eğilim ölçümleri, güvenilirlik ve madde analizi- yoluyla yapılmıştır. Tüm bu analizlere ek olarak, katılımcılara her görev için verilen görev değerlendirme anketleri de kuram-bazlı, bağlamsal ve puanlama geçerlilikleri açısından değerli nicel veri sağlamıştır. Çalışma boyunca nicel ve nitel veriler baz alınarak yapılan tartışmaların ışığında, testin gelecek versiyonları ve gelecek araştırmalar için önerilerden de bahsedilmiştir.
Ortaokul öğrencilerinin yazılı üretimlerinde yer alan söz varlığı üzerine bir inceleme

Söz varlığının genişliği dikkate alındığında Türkçe, dünyadaki diller arasında ilk sıralarda yer almaktadır. Bu kadar zengin bir dilin kullanılan kelime sıklığının ne olduğu başka bir ifadeyle kelime hazinesi her dönemde merak edilen bir soru olagelmiştir. Kelime hazinesinin sistemli bir şekilde gelişimi okul yıllarında olduğu için öğrencilerin kullandıkları kelimelerin tespiti önemli görülmektedir. Bu çalışmada Van merkezde bulunan ortaokul öğrencilerinin sahip olduğu söz varlığı, kendilerinin yazılı üretimleri doğrultusunda incelenmiştir. Bu amaçla Van merkezde bulunan çeşitli okulların 5. sınıflarında okuyan öğrencilerin yazılı üretimleri incelenerek söz varlıkları tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın yapılacağı okullar, Van Rehberlik Araştırma Merkezi, okul rehber öğretmenleri ve okul idarelerinin görüşlerine göre belirlenmiştir. Bu görüş alışverişleri doğrultusunda, sosyoekonomik ve eğitim durumları bakımından farklı öğrenci ve veli potansiyeline sahip okulların seçilmesine gayret gösterilmiştir. Bu doğrultuda Van merkezde eğitim-öğretimin gerçekleştirildiği 24 okul belirlenmiş ve her bir okuldan da 21 öğrenciden yazılı anlatım örneği alınmıştır. Her okulun öğrencileri kendi aralarında yedişerli gruplar halinde ekonomik durumlarına göre ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Toplamda 504 öğrencinin yazılı anlatımı incelenmiş ve bu yazılarda 90.181 adet kelime, 186 adet ikileme, 77 adet deyim, 51 adet atasözü ve 7724 adet de fiilimsi kullandıkları tespit edilmiştir. Araştırma sürecinde öğrencilerden alınan ve incelenen yazılı üretimlerdeki kelime sayılarının birbirinden çok farklılık göstermesinden öğrencilerin sahip oldukları söz varlığının yeterli düzeyde olmadığı söylenebilir. Yine bu çalışma sonucunda kelime hazinesini geliştirmek için yapılan ders içi uygulamaların yeterli olmadığı bu nedenle ek etkinliklerin düzenlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulguların; benzer içerikli çalışmaların bulguları için kullanılabileceği, öğretmen-öğrenci etkileşimini desteklemeye zemin hazırlayacağı, öğrencilerin eksikliklerinin belirlenmesini sağlayacağı, ders kitabı ve program hazırlayanlara veri sunacağı düşünülmektedir.
Televizyon haber spikerliğinde etik

İletişim teknolojisinin gelişimine bağlı olarak çeşitlenen kitle iletişim araçlarının, temel görevlerinden biri olan bilgi iletme işlevi, tarihsel açıdan oldukça geriye giden bir geçmişşe sahiptir. İnsanlığın ortaya çıkmasıyla başlayan iletişim kurma gereksinimi, öncelikle 'Dü'in doğmasını gerektirmiştir. Toplumsal ilişkilerin çeşitlenmesi ve giriftleşmeye başlamasıyla gelişen Dil, giderek Yazıya dökülmüş ve iletişim, yazıyla birlikte kayda geçer hale gelmiştir. Geniş toplulukları oluşagelen olaylardan haberdar etmek için kullanılan yazılı belgelerin yam sıra, antik dönemlerde ve özellikle Agora ya da Forum gibi toplantı yerlerinde kimi habercilerin yüksek sesle bu görevi yerine getirdikleri de anlaşılıyor. Ortaçağ boyunca feodal kent ve kasabaların merkez meydanlarında 'tellal' aracılığıyla sürdürülen toplumu haberdar etme görev ve işlevi, 19. yüzyılda yaşama geçirilmeye başlanan teknolojik yeniliklere kadar, kimi ayrıntılarda farklılıklar olsa da genel anlayış olarak sürdürülmüştür. On dokuzuncu yüzyıl, haber iletme teknolojisinde atlı haberci ya da güvercin gibi geleneksel araçların yerini telgrafın aldığı bir yüzyıldır. Bu yüzyıl aynı zamanda da büyük haber ajanslarının devreye girmeye başladığı bir yüzyıl olmuş ve habercilik, hız kavramıyla birlikte anılmaya başlanmıştır. Yirminci yüzyılda radyo ve özellikle televizyonun da devreye girmesiyle birlikte, habercilik yeni bir görünüm kazanacak ve kitlelerin bilgilendirilmesi büyük bir ticari boyut kazanacaktır. Haberin iletim sisteminde gerekli olan araç ve gereçlerin tarihsel süreç içindeki gelişimi bir yana bırakılacak olursa, ortaya çıkan görünüm; toplumu yöneten ya da yönlendirenlerin bir haber ya da bilginin topluma iletilmesi konusunda denetimi sürekli olarak ellerinde tutmak istemeleridir. Kuşkusuz ki bu bir 'etik' sorunudur ve bu açıdan bakıldığında haberi topluma okuyan spikerin kimliğiyle de çok yalandan ilgili görünmektedir.
Yedi İklim Yabancı Dil Olarak Türkçe setindeki kültürel varlığın incelemesi

Bu çalışmada Yunus Emre Enstitüsü tarafından Türkçe'nin yabancı dil olarak öğretilmesi amacıyla hazırlanan 'Yedi İklim Türkçe Öğretim Seti'ndeki kültürel varlık, araştırmacı tarafından geliştiren bir kontrol listesi ile büyük 'K' kültür ve küçük 'k' kültür temaları ve hedef kültür, uluslararası kültür ve kültürel tarafsızlık kategorileri açısından içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Araştırmada A1'den C2'ye kadar tüm düzeylerde toplam 144 okuma parçası incelemeye alınmıştır. Araştırmanın sonucunda tüm düzeyler göz önünde bulundurulduğunda okuma parçalarında büyük 'K' kültür ve küçük 'k' kültür bakımından kitabın neredeyse eşit bir dağılım gösterdiği fakat düzeyler ayrı ayrı incelendiğinde büyük 'K' kültür ve küçük 'k' kültür dağılımında oldukça büyük farklar ortaya çıktığı ve düzey arttıkça büyük 'k' kültür temalarının, özellikle de C1 ve C2 düzeylerde dramatik bir artış gösterdiği gözlemlenmiştir. Ayrıca hedef kültürün, uluslararası kültür ve kültürel tarafsızlık kategorilerine kıyasla oldukça baskın bir şekilde yer aldığı saptanmıştır.
İnternet üzerinden ulaşılan bir veri tabanı aracılığıyla enformasyon teknolojileri alanındaki terimlerin Türkçe karşılıklarının derlenmesi

Bu çalışmada günümüz ve geleceğin en etkin sektörlerinden biri olan enformasyon teknolojileri alanında dilimize giren yabancı kelimelere karşılıklar aranmıştır. Farklı bölgelerde bulunan konunun uzmanları ve toplumun değişik kesimleri çalışmadan haberdar edilmiş, katılımcılar internet ortamında bir araya getirilerek kelimelere karşılık önermeleri ve konu ile ilgili tartışmaları sağlanmıştır. Elde edilen sonuçlar, yapılan tartışmalar ışığında, işlevini en iyi içeren ve verilen karşılığın uç kullanıcıyı hedef alacak şekilde derlenmiştir.
Etkileşimli tahtanın Türkçe dersinde kullanımının ortaokul öğrencilerinin akademik başarı ve tutumlarına etkisi

Etkileşimli tahtanın Türkçe dersinde kullanımının ortaokul öğrencilerinin akademik başarı ve tutumlarına etkisi Bu araştırmanın amacı, Etkileşimli tahtanın Türkçe dersinde kullanımının öğrencilerin akademik başarılarına, Türkçe dersine ve Türkçe dersinde etkileşimli tahta kullanımına yönelik tutumlarına etkisini ortaya koymaktır. Araştırma, ön test-son test kontrol gruplu modele dayanan yarı deneysel bir çalışmadır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2016- 2017 eğitim ve öğretim yılında Kütahya ili, Yunus Emre Ortaokulunda bulunan 8-A kontrol grubu ve 8-C deney grubu olmak üzere toplam 50 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın uygulama kısmı 6 hafta süresince, haftada 2 ders saati olmak üzere toplamda 12 ders saatinde gerçekleştirilmiştir. Türkçe dersindeki 'Cümle Çeşitleri' konusu deney grubunda bulunan 25 öğrenciye etkileşimli tahta kullanılarak, kontrol grubunda bulunan 25 öğrenciye ise etkileşimli tahta kullanılmadan sıradan tahta ile işlenmiştir. Araştırmayı iki grupta da araştırmacı yürütmüştür. Çalışma gruplarındaki öğrencilerin Türkçe dersine yönelik başarılarını ölçmek amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen 20 soruluk 'Cümle Çeşitleri Başarı Testi' kullanılmıştır. Her iki grup öğrencilerinin Türkçe dersine yönelik tutumlarını ölçmek amacıyla 2014 yılında Topçuoğlu Ünal ve Köse tarafından geliştirilen 'Türkçe Dersine Yönelik Tutum Ölçeği' kullanılmıştır. Etkileşimli tahta ile ders işlenen deney grubunun Türkçe dersinde kullanılan etkileşimli tahtaya yönelik tutumunu ölçmek amacıyla 2016 yılında Topçuoğlu Ünal ve Tayfa tarafından geliştirilen 'Türkçe Dersinde Etkileşimli Tahtaya Yönelik Tutum Ölçeği' kullanılmıştır. Çalışmada toplanan veriler bağımsız örneklem t-test ve bağımlı örneklem t-testi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda etkileşimli tahta ile ders işlenen deney grubu öğrencilerinin derse yönelik akademik başarılarının, klasik tahta ile ders işlenen kontrol grubu öğrencilerinin derse yönelik akademik başarılarına göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde arttığı görülmüştür. Bu sonuçtan hareketle Türkçe dersinde etkileşimli tahta kullanımının öğrencilerin akademik başarılarına büyük katkı sağladığı söylenebilir. Araştırmanın diğer sonuçlarına bakıldığında etkileşimli tahta kullanımının Türkçe dersine yönelik öğrenci tutumunu yükselttiği fakat bu yükselişin istatistiksel olarak anlamlı düzeyde olmadığı görülmüştür. Etkileşimli tahtanın kullanıldığı deney grubunun Türkçe dersinde etkileşimli tahtaya yönelik tutumu, uygulama sonunda istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yükselmiştir.
Küreselleşmenin yoksulluk boyutu: Türkiye örneği (1980?2006 )

İçinde bulunduğumuz dönemin iki önemli olgusu olan küreselleşme ve yoksulluk arasında oldukça girift bir ilişki bulunmaktadır. Ayrıca bu ilişkinin ekonomik yönü ağır bassa da toplumsal, kültürel, çevresel, teknolojik ve siyasi boyutları da bulunmaktadır. Bu ilişkinin aydınlatılmasının amacı ise, öncelikle küreselleşme sürecinin yoksulluğu artırıp artırmadığının tartışılmasını gerektirmektedir. Söz konusu amaç kapsamında bu çalışmada geniş bir literatür taraması yapılarak iddialar ve bunların karşı iddiaları ile yakın ilişkili konular birlikte ele alınmaktadır. Yoksulluk, tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de en temel iktisadi sorunlardan biri olarak görülmektedir. O halde bu sorun kapsamında küreselleşme olgusu nerede durmaktadır sorusunun cevabı kuşkusuz öncelikle yoksulluk sorununun da küreselleştiği gerçeğini göstermekte ve bize yoksullukla mücadele politikalarının neden başarısız olduğu konusunda bazı önemli ipuçları vermektedir. Küreselleşmenin ivme kazandığı ve etkilerinin her yerde hissedilmeye başlandığı 1980 sonrasında, küreselleşme yoksulluk ilişkisinde yoksulluğun profilini izlemek yerinde olacaktır. Bu düşünce kapsamında Türkiye'de 1980'den sonra hızlanan, yapısall uyum programları aracılığıyla gerçekleştirilen dışa açılma ve küreselleşme süresine dahil olma çabaları pek çok köklü değişimin yaşanmasına neden olmuştur. Türkiye'de küreselleşme süreciyle birlikte pek çok olanak yaratılıp, teknolojik alanda yenilikler yaşanırken işsizlik, krizlere hassas ekonomik yapı, şoklar ve özellikle yoksulluk gibi sorunlar bakımından çok iyi bir tablo karşımızda durmamaktadır. Çalışmada yapılan inceleme ve gözlemlere dayanarak 1980 sonrasında Türkiye'de yoksulluğun arttığı ve bunda küreselleşmenin payı olduğu gözlenmektedir.
Ontology based information extraction on free text radiological reports using natural language processing approach

Bu tez, serbest metin Türkçe radyoloji raporlarını işleyerek, var olan bilgiyi çıkartıp, yapılandırılmış bilgi modeline dönüştüren bir bilgi çıkarım sistemini tanımlar. Sistem, doğal dil işleme tekniklerini, bir alan ontolojisi ile birlikte kullanarak, sözel olarak yapılmış tanımlamaları hedef bilgi modeline çevirir ve böylece bilgi, bilgisayar tarafından işlenebilir hale getirilmiş olur. Geliştirilen alan ontolojisi, bilgi çıkarımı sırasında, varlık tanımlama ve ilişki çıkarılması aşamalarında etkili olarak kullanılmıştır. Ontoloji, çıkarım kurallarının tasarımında esneklik sağlar. Ontolojinin yapısı, çıkarılan semantik bilginin yapısın da tanımlayan bilgi modelini belirler. Ek olarak, ontoloji cümlelerde yer alması gereken, ancak, bilindiği varsayıldığı için ifade edilmeyen varlıkların saptanmasını sağlar. Bu tezin temel katkılarından biri, ontolojinin bilgi çıkarım kuralları içerisinde kullanılarak ifade gücünü artırması ve cümlelerdeki kayıp varlıkların saptanmasını sağlamasıdır. Sistem Türkçe metinler için geliştirilen ilk bilgi çıkarım sistemidir. Türkçe, morfolojik olarak zengin bir dil olduğu için, sistem bir morfolojik analizör kullanır ve çıkarım kuralları da bu morfolojik özelliklerden faydalanır. Sistem, performans değerlendirmesinde, %93 geri çağırma ve %98 duyarlık değerlerine ulaşmıştır.
Yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilerin söz edimleri anlama düzeyleri

Tezde ilk aşamada edimbilim, söz edimleri ve iletişim yetisi konusunda kuramsal ve uygulamalı alanyazın taraması gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla, Türkçe, Fransızca ve İngilizce kaynaklar incelenmiş ve elde edilen bilgiler tezin birinci ve ikinci bölümünde sunulmuştur. Araştırmanın ikinci aşamasında, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Türkçe ve Yabancı Dil Araştırma ve Uygulama Merkezi TÖMER'de Türkçe öğrenmekte olan 50 yabancı uyruklu öğrencinin tez kapsamında yer alan söz edimi anlama düzeylerinin belirlenmesi amacıyla 20 bağlam içi durum içeren doğru söz edimini bulma testi uygulanmıştır. Test sonucunda elde edilen söz edimi başarım düzeyleriörnekleriyle veri tabanı oluşturulmuştur. Veri tabanında yer alan ikinci dil olarak Türkçe konuşuru öğrencilerin söz edimi anlamaya yönelik duruma verdikleriyanıtlarla, öğrencilerin söz edimi anlama başarıları veya başarısızlıkları belirlenmeye çalışılmıştır. Elde edilen veriler ve alanyazındaki örnekler ışığında, tezin sonuç bölümünde, Türkçe ikinci dil öğrencilerinin tez kapsamında incelediğimiz söz edimlerini anlamada kimi noktalarda güçlük çektikleri görülmüştür. Bu noktada elde edilen bulgular, ikinci dil olarak Türkçe öğretimi kitap ve araçlarında edimbilimsel bileşen ve söz edimi öğretimini dizgesel bir bakış açısı ile ele alan bakış açılarına gereksinim duyulduğunu göstermiştir. Tezin bu gereksinimin karşılanmasına yönelik çalışmalara taban oluşturacak veriler içerdiği düşünülmektedir.
Bilişsel öğrenme kuramı ışığında Türkçe dersi hedeflerine uygun olarak kullanılabilecek yöntem ve teknikler

Bu çalışma, öğrencilerin bilişsel gelişimleri doğrultusunda Türkçe dersinde kullanılabilecek yöntem ve teknikleri tanımak, bu yöntem ve tekniklerin etkililik derecesini saptamak ve Türkçe dersi programında belirtilen amaçlara ulaşmakta yeterli olup, olmadığını araştırmak amacıyla yapılmıştır. Bu amaçlarla anket form hazırlanmış ve genellikle İstanbul'un Eyüp ve Kadıköy ilçelerinde görev yapan Türkçe öğretmenleriyle çalışma yapılmıştır. Örneklemde toplam 146 öğretmen yer almaktadır. Çalışmada bilişsel öğrenme kuramı ve bilişsel alanın özelliklerine değinilmiş. Türkçe dersinin amaçları göz önünde tutularak yöntem ve teknikler kullanılma amaçlarına ve uygulamalarına göre ele alınmıştır. Araştırmada tarama yöntemi kullanılmıştır. Öncelikle öğretmenlere Türkçe dersinde kullanılabilecek yöntem ve teknikler verilmiş ve bunları hangi sıklıkta kullandıklarını işaretlemeleri istenmiştir. Ardından öğretmenlerden Türkçe dersi alanlarında hangi yöntem ve tekniklere yer verdiklerini belirtmeleri istenmiş ve son olarak bazı etkili yöntem ve teknikleri az kullanma ya da hiç kullanmama nedenlerini belirtmeleri istenmiştir. Elde edilen veriler SPSS programından yararlanılarak tablolar halinde ortaya koyulmuş. Bulgular benzer çalışmalarla karşılaştırılarak yorumlanmış ve sonuçlara ulaşılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; 1. Strateji, yöntem ve tekniklerin sınıflanması ve uygulanmasıyla ilgili kavram kargaşası yaşanmaktadır.2. Sunuş yoluyla öğretim stratejisine dayanan geleneksel öğrenme yöntemlerinin kullanımı Türkçe dersinde daha fazladır. 3. Farklı yöntem ve tekniklere yer vermek Türkçe dersini daha verimli hale getirecektir.4. Türkçe dersinin alanlarında kullanılabilecek belli yöntem ve teknikler vardır. 5. Yöntem ve tekniklerin uygulanmasıyla ilgili başta fiziki şartlardan ve öğrencilerden kaynaklanan çeşitli nedenler vardır.
Fifth graders' comprehension of expository texts: Performance differences between poor and adequate readers

Bu çalışmada çok bileşenli bir model ile yeterli ve zayıf okuyucuların bilgilendirici metinlerde okuma anlama performansları araştırılmış ve karşılaştırılmıştır. Çalışmanın katılımcılarını 5. Sınıfa giden 80 öğrenci oluşturmuştur. Verilerin toplanması için bir dizi okuma ile ilişkili ölçekler kullanılmış ve veriler bağımsız örneklem t-testi, eş zamanlı regresyon analizi ve yol analizi gibi çeşitli nicel tekniklerle analiz edilmiştir. Bağımsız örneklem t-testinin sonuçları, zayıf okuyucuların bilgilendirici metinlerde okuma performansları açısından özellikle okuyucunun; tanımlar topluluğu, karşılaştırma-kontrast ve problem-çözüm içeren metinlerde yeterli okuyan akranlarına göre daha düşük performans gösterdiklerini ortaya koymuştur. Buna ek olarak, yol analizi sonuçları, her bir okuma grubu için farklı bulgular sunmuştur. Yeterli okuyucularda fende okuma akıcılığı ve kelime bilgisi derinliği okuduğunu anlama performanslarına katkıda bulunmuştur. Zayıf okuyucular için, morfolojik farkındalık becerisi, Türkçe dilinde yazılmış bilgilendirici metinlerde okuduğunu anlama performansını anlamlı bir şekilde etkilemiştir. Çalışmanın bulguları; okuma akıcılığının yeterli okuyucuların başarılı performansını dikkate almak için önemli bir değişken olduğunu, zayıf anlama performansının fen metinlerinde de otomatik okuma becerileri ile tahmin edildiğini ve Türkçe'de okuduğunu anlamada çok bileşenli model tabanlı bir yaklaşımda okuyucuların fende okuduğunu anlama performanslarının gelecek çalışmalar için araştırmasının gerekliliğini ortaya koymuştur.
Semantic plausibility and category effects on unbounded dependency processing in Turkish relative clauses

oz TÜRKÇE İLGİ TUMCECIKLERINDE AYRIK İLİŞKİLERİN İŞLENMESİ ÜZERİNDEKİ ANLAMSAL UYGUNLUK VE KATEGORİ ETKİLERİ Demiral, Şükrü Barış MSc, Bilişsel Bilimler Bölümü Tez Yöneticisi: Assoc. Prof. Dr. H. Gürkan Tekman Ortak Tez Yöneticisi: Assoc. Prof. Dr. Cem Bozşahin Eylül 2001, 111 sayfa Ayrık ilişkiler, insan dil işlemcisinin öncelikli tercihlerinin anlaşılması için özel tipte yapılar sunmaktadır. Dil işlemcisinin ayrık parçaları nasıl ilişkilendirdiği psikodil- bilimciler ile berbilim dilbilimcileri ilgilendiren önemli bir konudur. İlişkilendirme süreci esnasında sözdizim ve anlamın işlememin öncelikli tercihlerine etkilerini araştırmak için, değişik dillerde değişik cümle tipleri oluşturulmuştur. Türkçe gerek sözdi- zimsel gerekse de morfo-sentaktik özellikleri sebebiyle bize farklı kategoriler ve öbekler üzerinde işlemcinin davranışını inceleme olanağı verir. Bu tez, işlemcinin Türkçe ilgi tümceciklerinde ayrık ilişkileri oluştururken kullandığı sözdizimsel ve anlamsal etkileri bulmayı amaçlamaktadır. İşlemcinin öncelikli tercihlerini gözlemlemek için sıralı-kelime okuma deneyi oluşturulmuştur. Bu deneyde işlenmekte zorlanılan cümle bölümleri, temel cümleye göre daha uzun okuma sürelerinin oluşmasına yol açmıştır. Sözdizim, kategori bilgisi ve anlamsal uygunluğun işlemlemeye etki ettiği gözlemlenmiştir. İlgi tümceciğindeki fiilin tematik beklentisi, takip eden kelimeler üzerinde oldukça çabuk nüfuz etmektedir. Bu bulgular göstermektedir ki, fiile özgün bilgi çok hızlı bir şekilde işlemlenmektedir ve fiil tarafından oluşturulan tematik belirleyiciler işlemleme sürecini yönlendirmektedir. Deney sonuçları tüm-kaynak yönlendirim modelleriyle uygunluk göstermektedir.
Sıkça sorulan sorular üzerinde arama

Günümüzde internet aracılığıyla erişilebilen bilgi kaynaklarının sayısı giderek artmaktadır. Bilgi kaynaklarındaki hızlı artış bilgi erişim problemini getirmiştir. Arama motorları bilgi erişim problemini büyük çoğunlukla çözebilsede, internet kullanıcıları için sonuçlar arasında gezinerek, ihtiyaç duydukları bilgiyi arayıp bulmak zaman ve istek kaybettirici bir işlemdir. Bu nedenle, kullanıcıların soracakları soruları hızlı ve doğru bir şekilde cevaplandırabilecek sistemlere duyulan ihtiyaç artmıştır. Bu tezde kullanıcıların doğal dilde sordukları soruları web sayfalarından toplanan sıkça sorulan sorular ile karşılaştırıp, kullanıcının sorusunu cevaplayabilecek soru cevap çiftini ilk sonuç olarak getirmesi hedeflenmiş olan bir Sıkça Sorulan Soru Erişim Sisteminin performansı değerlendirilmiştir. Performansın değerlendirmesi için web sayfalarından toplanan sorulardan bazıları seçilip, farklı kişiler tarafından derlenerek test koleksiyonu oluşturulmuştur. Türkçeye özgü analizlerin ve farklı arama alanlarında yapılacak aramaların sistem performansına etkileri incelenmiştir. Türkçeye özgü analizlerin sistemin performansını artırdığı görülmüştür. Ayrıca, arama alanlarına soru kaynağına ait bilgilerin eklenmesi ile sistem performansının arttığı gözlenmiştir.
Mersin Üniversitesi fakülte ve yüksekokullarında yürütülen Türk dili derslerinde uygulanan yöntemler üzerine bir inceleme

Bu araştırma, Mersin Üniversitesi fakülte ve yüksekokullarında zorunlu ders olarak yürütülen Türk Dili derslerinde uygulanan yöntemlerin ve karşılaşılan sorunların irdelenmesi amacıyla yapılmıştır. Belirlenen amaç doğrultusunda, Mersin Üniversitesi birimlerinde Türk Dili derslerini yürütmekle yükümlü olan öğretim elemanlarının görüşleri incelenerek ilgili öğretim elemanlarının uyguladıkları ders anlatım yöntemleriyle ilgili anket çalışması uygulanmıştır. Uygulanan anket çalışmasıyla, öğretim elamanlarının görüşleri veri analiz programlarıyla değerlendirilerek çeşitli bulgulara ulaşılmıştır. Elde edilen bulgular ışığında, Türk Dili derslerinin işlenişi esnasında uygulanan yöntemler ve karşılaşılan sorunlar üzerine çeşitli önerilerde bulunulmuştur.
L'analyse de la traduction du language humoristique d'apres la theorie interpretative de la serie du Petit Nicolas de Goscinny

Çalışmamızın konusu, çağdaş Fransız çocuk yazının en ilginç örneklerinden biri olan, Goscinny'nin yazdığı ve ünlü Fransız çizeri Sempe'nin çizgeleriyle renk kattığı 'Le Petit Nicolas' dizisininde yer alan gülmece dilinin Fransızca'dan Türkçe'ye aktarılırken karşılaşılan sorunları yorumlayıcı anlam kuramı açısından incelenmesidir. Yorumlayıcı anlam kuramı, varış dili okuru odaklı, dilsel ama daha çok dil-dışı göstergeleri temel alan ve metnin anlamının aktarımına dayalı bir çeviri anlayışından yanadır. Bu nedenle, çalışmamızın ana hatlarını eşdeğerlilik olgusu ve metnin anlamını aktarmak için başvurulan çeşitli çeviri yöntemleri oluşturmuştur. Söz konusu yöntemler, gülmece dilinin özelliklerinden olan, deyimlerin, söz oyunlarının, kültürel öğelerin vb. çevirisinde kullanılmış ve yorumlayıcı anlam kuramı açısından ayrıntılı olarak incelenmeye çalışılmıştır. V. Kanetti, çevirisinde aynı tür sorunları aynı çeviribilimsel yöntemler aracılığıyla çözümlemeye çalışmış ve böylece özgün metinde yer alan gülmece dilini varış metnine başarıyla yansıttığı görülmüştür.