turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Para politikası şoklarının likidite etkileri

Bir ekonominin sağlıklı şekilde işleyişi açısından önemli faktörlerden birisi olan faiz oranlan, bireylerin ekonomik kararlarında etkili olmaktadır. Dolayısıyla, faiz oranlarrmn davranış biçiminin incelenmesi büyük önem taşımaktadır. Para politikasında meydana gelebilecek olan şoklar faiz oranlarım etkilemektedir. Geleneksel bir yaklaşıma göre, beklenmedik genişleyici para politikası şokları, faiz oranlarının düşmesine neden olmaktadır. Alternatif bir yaklaşıma göre ise, beklenmedik genişleyici para politikası şokları, faiz oranlarının yükselmesine neden olmaktadır. Bu yükselmenin nedeni olarak, faiz oranlarını artırıcı yönde etkili olan beklenen enflasyon etkisi ile gelir etkisinin, faiz oranlarım düşürücü yönde etkili olan likidite etkisine nazaran daha güçlü olduğu ve likidite etkisini bastırdığı gösterilmektedir. Ekonomik literatürde bu iki farklı yaklaşımın varlığı, likidite etkisinin incelenmesini önemli hale getirmektedir. Bu çalışmada, Türkiye'de likidite etkisinin incelenmesi yapılmakta ve Vektör Otoregresyon modeli yardımıyla para politikasındaki bir şoka karşılık faiz oranının etki-tepki fonksiyonu incelenmektedir.
Döviz kuru rejimleri ve ekonomik etkileri bakımından Türkiye'de uygulanan döviz kuru politikalarının analizi

öz Ulusal paranın yabancı para cinsinden değeri şeklinde tanımlanan döviz kurları, başlangıçta uluslararası mal ve hizmet alım-satımlarına göre belirlenirken, iletişim teknolojisinin gelişmesi sonucunda para piyasaları kurların belirlenmesinde daha etkin hale gelmiştir. Bu değişimin doğal sonucu döviz kurlarındaki dalgalanmaların da giderek arttığı görülmüştür. Döviz kurlarının değişim oranlan ile bu değişmelerin ekonomik birimler üzerinde meydana getirmiş olduğu etkiler her ülke için aynı seviyede olmamaktadır. Gelişmekte olan ekonomilerin yapısall farklılarından dolayı döviz kurlarında meydana gelen değişimlerden daha yüksek oranda etkilendikleri gözlemlenmektedir. Özellikle sermaye hareketliliğinin giderek serbestleşmesinin ardından meydana gelen ekonomik krizler ile birlikte döviz kuru rejimleri şoklardan etkilenme şiddeti, ekonomik sorunların giderilmesine yönelik uygulamalara sağladığı esneklik ve istikrarlı bir makroekonomik performansın elde edilmesi noktasında daha çok inceleme konusu olmuştur. Bu çalışmada Türkiye'de döviz kurlarındaki değişmelerin enflasyon, faiz, ihracat, ithalat, büyüme ve borçluluk durumu ile ilişkileri ele alınmıştır. Türkiye'de döviz kurlarında meydana gelen değişmelerin ekonomik etkilerinin analiz edildiği modelde VAR yöntemi kullanılarak nominal döviz kurlarında meydana gelen değişmelerin, enflasyon ve faiz oranı üzerindeki etkileri birinci modelde analiz edilmiştir, ikinci modelde ise döviz kurlarındaki değişmenin ihracat, ithalat ve büyüme üzerinde yaptığı etkiler incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, Döviz kurlarında meydana gelen bir değişme en fazla TEFE oranlarını etkilemekte ve bu etkinin şiddeti 4 dönem devam etmektedir. Enflasyon üzerinde döviz kurları ile birlikte beklentilerin etkisinin de önemli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Kurlarda meydana gelen bir şok faiz oranlarını da etkilemektedir. Ancak faiz oranlarının kendi gecikmeli değerleri daha büyük etki yapmaktadır. İhracat, ithalat ve büyüme oranlan da döviz kurlarındaki değişmelerden etkilenmektedir. Döviz kurlarında meydana gelen artış karşısında ithalat ve büyüme negatif ihracat ise pozitif tepki vermektedir. Genel olarak döviz kurlarındaki yükselmenin ardından ihracat artışları ithalattaki azalıştan daha yüksek olurken, ulusal paranın değerlenmesi sonucunda ithalat artış oranlan ihracat azalış oranlarından daha yüksek olmaktadır. III
Türkiye'nin ithalat fonksiyonunun ekonometrik tahmini

Bu çalışmanın amacı, Gümrük Birliği sonrası, Türkiye'nin ithalat fonksiyonunun eşbütünleşme analizi ile tahmin edilmesidir. İthalat fonksiyonunun belirleyicileri olarak gelir ve göreli fiyatlar alınmıştır. İthalat fonksiyonu 1996:1-2010: 12 dönemi için genel, fasıllara göre ve ürün bazında incelenmiştir. Yapılan ARDL ve Johansen Maksimum Olabilirlik tahminleri sonucunda uzun dönemli ilişki elde edilmiştir. İthalat talebinin gelir ve fiyat esneklikleri yüksek bulunmuştur. Bu da ithalatın GSYİH içinde payının yüksek olduğu ve fiyat değişimlerine duyarlı olduğu anlamına gelmektedir.
G-7 ve G-20 ülkelerinde rüzgar enerjisi ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkinin panel eşbütünleşme yaklaşımı ile analizi

Ülkelerin enerji taleplerini karşılamak için kullandıkları fosil yakıtların yakın zamanda tükenecek olması ve çevreye verdikleri zararlardan dolayı yenilenebilir enerji kaynakları önemli bir yere sahip olmaktadır. Bu kaynaklar içerisinde rüzgar enerjisi ise dünyada önemli bir yere sahiptir. Kullanılan yenilenebilir enerji kaynakları sürdürülebilir gelişmenin de önemli bileşenleri arasındadır. Bu bağlamda G-7 ve G-20 ülkelerinde rüzgar enerji tüketim oranları (terawatt -saat) ve Gayri Safi Yurtiçi Hasıla oranları arasında bir ilişkinin varlığı 2003- 2012 yıllarını kapsayan panel veri seti kullanılarak sorgulanmaktadır. Çalışmada değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla Levin, Lin ve Chu birim kök testi, Pedroni-Kao Eşbütünleşme ve Fmols testlerinden faydalanılmakta ve bulunan sonuçların ekonomik gelişmeye katkısı incelenmektedir. Çalışma bulgularınca G-7 ve G-20 ülkeleri için rüzgar enerji tüketimi ve ekonomik büyüme arasında bir ilişki olduğu saptanmıştır. Bu ülkelerde rüzgar enerji tüketiminde yaşanan artışın ekonomik büyümeyi, ekonomik büyümede yaşanan artışın ise rüzgar enerji tüketimini arttırma eğiliminde olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.
Türkiye'de gelir dağılımının yapısal değişimi

Gelir dağılımı ve gelir dağılımının eşitsizliği sorunu uzun süredir iktisat literatüründe yer alan ve çözülmesi konusunda çeşitli teorilerin ortaya atıldığı bir kavramdır. Ekonomik birimlerin milli gelirden aldıkları pay çoğu zaman birbirine eşit değildir. Bu bakımdan dünyada gerek ülkeler içinde gerekse ülkeler arasında bireyler ya da sektörler arasındaki gelirin bölüşümü konusunda ciddi sorunlar yaşanmaktadır. Yıllar boyu ülkeler arası ya da ülkeler içerisindeki gelir dağılımı eşitsizliğinin nedenleri ve çözümleri açıklanmaya çalışılsa da şu ana kadar özellikle gelişmekte olan ülkelerde bu konuda somut bir gelişme sağlanamamıştır. Milli gelirin bölüşümünün adaletsizliği tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de yoğun olarak ele alınan ve çözüm bekleyen sorunlar arasında yer almaktadır. Ülkemizde cumhuriyetin kuruluşunda sonra gelir dağılımı ile ilgili çalışmalara rastlanmakta ve ekonomi otoritelerinin bu konu üzerine eğildiği gözlemlenmektedir. Çünkü Türkiye'nin ekonomik sıkıntılarından kaynaklanan yoksulluk oranının yıllar geçtikçe yükselmesi, doğal olarak en zengin ile en yoksul arasındaki farkın irdelenmesi ve nedenlerinin araştırılması güdüsünü tetiklemiştir. Çalışmamızda Türkiye'deki gelir dağılımı incelenerek, özellikle milli ekonominin liberalizasyon sürecinin gelir dağılımına etkileri araştırılacaktır. Ülkemizde 24 Ocak 1980 kararları sonrası yaşanan dışa açılma süreci beraberinde birçok finansal krizi getirmiştir. Bu krizler ekonomiyi olumsuz etkilemiş ve sektörler, bireyler arasında ciddi ekonomik problemlere yol açmıştır. Hiç kuşkusuz hükümetler yetkileri çerçevesinde bu krizlerin etkilerini giderecek önlemler ve istikrar programları düzenleyeceklerdir. Çalışmada öncelikle üzerinde durulacak konu bu istikrar programlarının gelir dağılımına olan etkileridir
'Tuna Vilayet Gazetesi' Işığında 19. Yüzyılda Osmanlı ekonomisinde dönüşüm

Osmanlı Devleti klasik dönemde siyasi, ekonomik ve toplumsal alandaki varlığını kendisine özgü kurumları ile sağlamıştır. Ancak 19. yüzyıla gidilen süreçte askeri alanda alınan mağlubiyetler yenilik arayışlarını da beraberinde getirmiştir. Askeri alanda başlatılan yenilikler imparatorluğun her alanına genişletilerek bir Batılılaşma sürecine girilmiştir. Batılılaşma süreci bağlamında Osmanlı Devleti'nin taşra yönetiminde eyalet sisteminden vilayet sistemine geçilmiştir. İlk örneğini Tuna Vilayeti ile gördüğümüz bu sistem 1864 Vilayet Nizamnamesi'nin kabul edilmesi ile gerçekleşmiştir. Valilik görevine Midhat Paşa'nın getirildiği Tuna Vilayeti genelinde incelenen dönem içinde yatırımlar gerçekleştirilmiş, toplumsal, ekonomik ve kurumsal ıslahatlar yapılmıştır. Yenilik hareketinin temelinde Midhat Paşa'nın yönetsel kabiliyetleri etkili olmuş ve Tuna Vilayeti'nde yapılan yenilikler diğer Osmanlı bölgeleri için örnek teşkil etmiştir. Tuna Vilayet Gazetesi ise Tuna Vilayeti'nin resmi gazetesi olmakla birlikte Osmanlı geneli ve dış dünyayı yansıtan haberleri okuyucularına servis etmiştir. Gazete haberleri 19. yüzyılda Osmanlı ekonomisinde dönüşüm bakımından temel anlamda tarım, ticaret ve toplumsal değişimi yansıtmaktadır. Tarımsal alanda özel mülkiyetten tarımda ticarileşmeye; ticari alanda narh sisteminin kaldırılmasından şirketlerin kurulmasına; toplumsal alanda ise demiryollarının yapımından eğitime birçok habere rastlanmıştır. Gazeteden elde edilen bulgularla Osmanlı Devleti'nin Batılılaşma sürecinde yaşadığı dönüşümün incelenmesi amaçlanmıştır.
Küreselleşme ve bölgeselleşme eğilimi açısından Türkiye'nin olanakları

İletişim ve iş dünyası ulusal sınır diye bir şey tanımazken, globalleşme diye adlandırılan piyasanın genişleme süreci ve teknoloji yerkürenin her yanında yaşamları değiştirmiştir. Bu değişimin hızı 1990'larda daha da artmıştır. Sürekli ve yüksek ücretli iş güvencesi sarsılırken, yabancı ülkelerle rekabet ve bilgisayarlı robot teknolojisi, sanayide devrim yaratmıştır. Ulusal sınır tanımayan piyasa, nerede olursa olsun ücretlerin ve kaynakların en ucuzunu aramaktadır. Dünya'nın her yanını birbirine bağlayan uydu yoluyla iletişim ve internet küreselleşmenin dinamiklerini oluştururken, bilgisayar teknolojisi uzak mesafeleri ortadan kaldırarak, dünyayı giderek tek bir pazar haline getirmiştir. Kuşkusuz Türkiye'nin bu değişimden etkilenmemesi düşünülemez. 21. yy'a iddialı bir şekilde hazırlanan Türkiye'nin önündeki tek seçeneği; Yüksek Bilim-Teknoloji-Sanayi yeteneğini oluşturmaktır.
2007 küresel finansal krizi üzerine teorik tartışmalar: Avusturyacı ve Anaakım Konjonktür teorilerin karşılaştırmalı analizi

2007 Küresel Finansal Krizinin nedenleri üzerine yapılan tartışmalar devam etmektedir. 1929 Büyük Buhranının sebepleri hala tartışıldığına göre, bu durum normal karşılanmalıdır. ABD finansal hizmetler endüstrisinde ortaya çıkan ve küresel ölçekte yaygınlık kazanan 2007 Küresel Finansal Krizi, farklı iktisadi düşünce okullarının geliştirdiği konjonktür teorilerinin geçerliliğinin sınanması için iyi bir fırsat doğurmuştur. Söz konusu konjonktür teorileri, ana akım konjonktür teorileri ve ana akım dışı konjonktür teorileri olmak üzere iki guruba ayrılabilir. Ortodoks Keynesçi, Ortodoks Paracı, Yeni Klasik, Yeni Klasik Reel ve Yeni Keynesçi konjonktür teorileri ana akım konjonktür teorileri gurubuna girerken, alanında en popüler olan Avusturyacı ve Post Keynesçi Konjonktür Teorileri de ana akım dışı konjonktür teorileri arasında sayılmaktadır. 2007 Küresel Finansal Krizinin anlaşılması, izah edilmesi ve öngörülmesinde ana akım konjonktür teorilerinin başarısız olduğu; krizin ortaya çıkış ve yayılış mekanizmalarının, ana akım konjonktür teorilerinin krizler için öngördüğü ortaya çıkış ve yayılış mekanizmalarına uymadığı görülmektedir. Ana akım konjonktür teorilerinin krizde gösterdiği başarısızlık, esasen ana akım iktisadın hakim olduğu makro iktisat bilimini ve itibarını etkilemiştir. 2007 Küresel Finansal Krizinin anlaşılması, izah edilmesi ve öngörülmesinde ana akım konjonktür teorilerinin başarısızlığı, ana akım dışı iktisadın geliştirdiği konjonktür teorilerine olan ilgiyi arttırmıştır. Ana akım dışı konjonktür teorileri içinde özellikle Post Keynesçi ve Avusturyacı Konjonktür Teorileri ön plana çıkmakla birlikte, Avusturyacı Konjonktür Teorisinin 2007 Küresel Finansal Krizinin izahına uygunluğu dikkat çekmektedir. Bu tez, 2007 Küresel Finansal Krizi üzerine teorik tartışmaların devam ettiği bir dönemde, krizin anlaşılması, izah edilmesi ve öngörülmesinde; ana akım konjonktür teorileri ile Avusturyacı Konjonktür Teorisinin uygunluğunu karşılaştırmalı olarak analiz etmeye teşebbüs etmektedir. Bu amaçla ilk olarak Avusturyacı İktisat Okulu ve bu okulun geliştirdiği Avusturyacı Konjonktür Teorisi tanıtılmakta, ikinci olarak ana akım konjonktür teorileri ile Avusturyacı Konjonktür Teorisinin krizi açıklama kapasiteleri karşılaştırılmakta, nihayet elde edilen sonuçlar özetlenmektedir. Tezde, ana akım iktisat teorilerinin anlamada, açıklamada ve öngörmede başarısızlığa düştüğü 2007 Küresel Finansal Krizinin ortaya çıkış ve yayılış mekanizmasını açıklamada en uygun konjonktür teorisinin Avusturyacı okula ait olduğu sonucuna varılmıştır. Bu nedenle makro iktisadın ana akım konjonktür teorileri yanında, ana akım dışı konjonktür teorilerinin tecrübelerinden de istifade etmesi sağlanmalıdır.
Ham petrol fiyatlarının makroekonomik etkileri: Türkiye örneği

Ekonomik faaliyetler açısından enerji önemli bir rol üstlenmektedir. Petrol ise temel enerji kaynaklarından birini oluşturmaktadır. Dolayısıyla petrol fiyatlarının değişmesi, makro büyüklükler üzerinde etkili olmaktadır. Bu çalışmada petrol fiyatlarının temel iktisadi değişkenler üzerindeki etkisi Türkiye ekonomisi için analiz edilmiştir. Analiz kapsamında 1980- 2017 dönemine ait veriler kullanılarak zaman serileri analizi gerçekleştirilmiştir. Koentegrasyon testi bulgularına göre; petrol fiyatları ile ekonomik büyüme arasında uzun dönemli bir ilişki bulunmamaktadır. Etki-tepki fonksiyonları ise petrol fiyatlarındaki artışın ekonomik büyümeyi olumsuz yönde etkilediğini göstermektedir. Diğer taraftan petrol fiyatlarındaki artış enflasyonun düşmesi, işsizliğin artması ve net ihracatın yükselmesi ile sonuçlanmaktadır.
İhracat kazançlarında istikrarsızlık sorunu

Bu çalışmada ihracatın ve ihracat kazançlarındaki istikrarsızlığın ekonomik büyüme ile aralarındaki ilişki teorik olarak ele alınmaktadır. 24 Ocak kararlarından sonra Türkiye'de uygulamaya konulan ihracata dayalı sanayileşme stratejisi ile ihracat payını arttırmaya çalışan Türkiye'nin ihracat gelirlerindeki istikrarsızlık 1980- 2013 dönemi dış ticaret rakamları yardımıyla tespit edilmekte ayrıca ihracat kazançlarındaki istikrarsızlığın nedenlerinden biri olan döviz kurlarındaki dalgalanmaların aynı dönem için hem toplamda hem de ihracatın mal grupları ve sektörel dağılımı üzerindeki etkisi ekonometrik olarak tespit edilmektedir. Çalışmada zaman serisi modellerinden biri olan Vektör Otoregresyon modelinde etki-tepki fonksiyonu yöntemi ile döviz kurlarındaki dalgalanmaların dış ticaret üzerindeki etkisi analiz edilmektedir. Yapılan analiz sonucunda döviz kurundaki bir şokun tüketim malları ihracatını ilk dönemlerde az miktarda sonraki dönemlerde daha fazla miktarda artırdığı görülürken; diğer kalemleri ise ilk dönemlerde azalttığı sonraki dönemlerde ise artırdığı görülmektedir. Çalışmada ayrıca ihracat kazançlarında istikrarsızlığın tespiti için ihracatın toplamı, ihracatın mal grupları ve ihracatın sektörel dağılımı üzerinde trendden sapmalara dayanan endeks yöntemi ile istikrarsızlık olup olmadığı tespit edilmektedir. Bu hesaplamalara göre de genel anlamda bir istikrarsızlık olduğu görülmektedir.
Küreselleşme sürecinde Türkiye'nin rekabet gücünün değerlendirilmesi

Ekonomik, sosyal, kültürel ve siyasal her alanda küreselleşmenin yaşandığı; hukukun üstünlüğü, dışa açıklık ve rekabetçi pazar ekonomisi gibi kavramların ortak değerler olarak kabul edilen günümüzde, ülkelerin kendilerini bu süreçten soyutlaması ve bu politikalara uyum sağlamaması mümkün değildir. Küreselleşme sürecinin ortaya çıkardığı en önemli kavram rekabet gücüdür. Türk ekonomisinde rekabet sürecini olumsuz etkileyen, kronikleşmiş bir yapı vardır. Rekabet önkoşullarının, yapısının yeterince oluşmadığı Türk ekonomisi, rekabetçi bir ortam içinde uyum zorlukları içine girmektedir. Bu sorunları aşmak amacıyla etkin bir rekabet ortamının oluşması gerekmektedir. Rekabet gücü göstergeleri açısından; makroekonomik yapısını, niteliksel unsurlarını pozitife çevirmek, dünya standartlarına ulaştırmak durumundadır. Küresel rekabet gücü, en başta küresel sisteme entegrasyon ve başarı koşullarını çok net olmasa da belirlemektedir. Küresel norm ve ilkelerin gereğini yerine getiremeyen uluslar günümüz küresel ekonomik düzeninde kaybetmeye mahkumdurlar. Bu çalışmada küreselleşme olgusu doğrultusunda uluslararası rekabet gücünü açıklamaya yönelik teorik yaklaşımlara bağlı olarak. Türkiye'nin uluslararası rekabet gücü analiz edilmektedir. Küreselleşme sürecinde uluslararası alanda rekabet gücü yüksek olan ülkeler gelişmiş ülkelerdir. Gelişmekte olan bir ülke olarak Türkiye'nin uluslararası düzeyde rekabet edebilirliği sosyo-ekonomik gelişmesi açısmdan son derece önemlidir. Yapılan araştırmalarda ve bu çalışmada ortaya konulduğu üzere Türkiye'nin uluslararası rekabet gücünün düşük olduğu gözlenmektedir. IV
Kalkınmanın finansmanının sağlanmasında mikrokredi yöntemi

Mikrokredi son 30 yıl içerisinde özellikle gelişmekte olan ülkelerde yoksullukla mücadele ve sürdürülebilir bölgesel kalkınmanın sağlanması amaçlarıylaortaya çıkmıştır. Mikrokredinin ana amacı küçük ölçekli finansal hizmetlerin, sosyal statüleri nedeniyle bir ülkedeki temel finansal sektör tarafından banka müşterisi olarak kabul edilmeyen kesimlere doğru ticari bazda genişletilmesi olarak tanımlanabilir. Mikrokredinin ilk uygulamalarından bu yana çok büyük bir değişime uğraması ve dünyanın birçok bölgesinde yoksulluğun azaltılması stratejilerindebaşarıya ulaşması nedeniyle, UNDP ve IMF gibi kuruluşlar sistemi yoksulları ekonomik olarak aktif hale getirecek bir araç olarak neredeyse her ülkeye tavsiyeetmeye başlamışlardır. Bu nedenle çalışmada, mikro kredi sistemi tanıtıldıktan sonra, ayrıntılı olarak başarılı dünya uygulamalarına yer verilmiş, son olarak ta Türkiye'de başlatılanmikrokredi sistemleri hakkında bilgi verilerek, sistemin sağlıklı bir biçimdeyaygınlaştırılabilmesi için önerilerde bulunulmuştur
Petrol fiyatlarındaki oynaklığın doğalgaz fiyatları üzerindeki etkilerinin çok değişkenli GARCH analizi ile incelenmesi

ARCH ve GARCH modellerinin tek değişken ile yapılan analizlerin genişletilerek birden fazla değişkenler arasındaki oynaklık ilişkisini araştırılması için çok değişkenli GARCH modeli kullanılır. Çok değişkenli GARCH modellerden de analizde DCC GARCH, VECH GARCH ve BEKK-GARCH modelleri kullanılarak petrol getirilerindeki oynaklığın doğalgaz getirilerini etkileyip etkilemediği incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda petrol getirilerindeki oynaklığın doğalgaz getirilerini etkilediği görülmüştür. Aynı şekilde doğalgaz getirilerindeki oynaklığın da petrol getirilerini etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.
Pazar büyüklüğü etkisi ve endüstri içi ticaret ilişkisi: OECD ülkeleri için sektörel panel veri analizi

Endüstri İçi Ticaret, aynı sektörde üretilen ürünlerin eşanlı olarak ithalat ve ihracatı olarak tanımlanmaktadır. Pazar Büyüklüğü Etkisi ise, bir ülkenin herhangi bir malda dünya üretimindeki payı ile aynı mal için o ülkenin talebi arasındaki oransal ilişki olarak ifade edilmektedir. Ölçeğe göre artan getiri, aksak rekabet piyasaları ve taşıma maliyetlerinin varlığını dikkate aldığımızda, PBE, herhangi bir mala yönelik olarak yurt içi talebi dünya ortalamasının üstünde olan bir ülkenin aynı malda dünya üretiminde de ortalamanın üzerinde üretim payı olması şeklinde bir sonuç doğurmaktadır. Krugman (1980) ile uluslararası ticaretin bileşenlerinin belirlenmesine yönelik olarak ortaya atılan PBE tezinin günümüze kadar birçok ampirik çalışmada sınandığı görülmüştür. Ancak EİT ve PBE'yi birlikte inceleyen çalışmaya rastlanmamıştır. Bu çalışmaya bizi motive eden unsur ölçeğe göre artan getiri ve taşıma maliyetleri ile ilişkisi olan PBE'nin EİT'nin belirleyicilerinden biri olabileceği düşüncesidir. Çalışmanın amacı PBE'nin, EİT'nin belirleyicilerinden birisi olup olmadığının ortaya konulmasıdır. Bu bağlamda 34 OECD ülkesi, 2000- 2016 dönemi imalat sanayisi dış ticaret ve ülke verileri kullanılarak dinamik panel veri analizi yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre PBE'yi temsilen modele dahil ettiğimiz değişkenlerin katsayıları anlamlı çıkmış ve beklentilerimize uygun şekilde PBE'nin EİT'ye katkıda bulunan bir değişken olduğu sonucuna varılmıştır. Bu çalışmanın en önemli katkısı EİT'ye PBE açısından yeni bir bakış açısı kazandırılmış olmasıdır. Elde edilen sonuçların ülkelerin dış ticaret bileşenlerine yönelik politik uygulamalara da ışık tutabileceği düşünülmektedir.
Uluslararası göçün dış ticaret üzerindeki etkisi: Türkiye ve diğer OECD ülkeleri üzerine dinamik panel gravity model uygulaması

İnsanlık tarihi kadar eskiye uzanan göç olgusu, çok farklı sebeplere ve dinamiklere dayalı olarak ortaya çıkmaktadır. İlkel zamanlarda yer değiştirme faaliyeti olarak yürütülen bu çaba, krallık, imparatorluk ve devlet gibi çeşitli örgütlenmelerin ortaya çıkması ile kurumsal, politik, ekonomik ve kültürel bir yapı kazanmıştır. Teknolojik gelişmeler, ulaşım kolaylıkları, telekomünikasyon alanında yaşanan gelişmeler ve bu gelişmelere tüm dünya ülkelerinin erişimindeki serbestlik göç hareketlerini hızlandırmaktadır. Göçe neden olan çok fazla faktör bulunmaktadır. Savaş ve zorunlu sebepler dışında gerçekleşen göçlerin büyük bir bölümü ekonomik saikler içermektedir. Göçün iktisadi sebeplerinin yanı sıra ortaya çıkardığı iktisadi sonuçlar da bulunmaktadır. Uluslararası göç ve dış ticaret insanlığın varoluşu kadar eskiye dayanmaktadır ve benzer dinamiklerin etkisinde gelişip hız kazanmıştır. Uluslararası göç hareketleri, ülkelerin karşılıklı dış ticaretini etkileyebilmektedir. Göçmenler gittikleri ülkenin ithalat ve ihracatı üzerinde bir takım etkiler doğurmaktadır. Dolayısıyla bu çalışmada Türkiye'den diğer OECD ülkelerine giden göçmenlerin gittikleri ülke ile Türkiye arasındaki dış ticarete etkisi araştırılmıştır. Geleneksel dış ticaret teorileri bağlamında, literatürde yer alan birçok çalışmaya göre uluslararası göç ve dış ticaret arasında ikame ilişkisi vardır. Ancak modern dış ticaret teorilerinin varsayımları dikkate alındığında; tamamlayıcılık ilişkisi ortaya çıkmaktadır. Bu çalışma Türkiye'den diğer OECD ülkelerine giden göçmenlerin Türkiye'nin bu ülkeler ile olan ithalat ve ihracatına yaptığı etkiyi araştırmaktadır. Türkiye'den diğer OECD ülkesine giden göçmenlerin dış ticaret üzerinde meydana getirdiği etkiyi tespit etmek amacıyla dinamik panel gravity modeli oluşturulmuştur. Bu model, sistem GMM tahmin yöntemi kullanılarak test edilmiştir. Göç ve ticaret alanında çalışmalar yürüten birçok araştırmacı panel gravity modellerinden faydalanmaktadır. Ancak; bu çalışma değişkenlerin geçmişş değerlerini de dikkate alan dinamik panel gravity modelinden faydalanmıştır. Bu alandaki literatüre özgün katkı sunması beklenmektedir. Çalışmanın ampirik sonuçlarına göre; Türkiye'den diğer OECD ülkelerine giden göçmenler ile dış ticaret arasında tamamlayıcılık ilişkisi bulunmaktadır. Türkiye'den diğer OECD ülkelerine giden göçmenlerin gittikleri ülkelerin ihracatlarına katkı sunduğu, yani Türkiye'nin ithalatını artırdığını ortaya koymaktadır. Bu durumda, Türkiye'den giden göçmenler dış ticaret üzerinde network kanalı ile etkili olmaktadır.