Doğrudan yabancı sermaye yatırımları T. C. Başbakanlık yatırım destek ve tanıtım ajansı, Bölgesel kalkınma ajansları

Uzun yıllar yaşana savaş dönemleri ve özellikle soğuk savaş döneminin sona ermesi ile tüm dünyada ülkeler arası ilişkilerde büyük artışlar görülmüştür. Bu artışların sonucu olarak her zaman öncelik verilmiş olan siyasal rekabetin yerini ekonomik rekabet almıştır. Artık ülke sınırları içinde değil dünya ekonomisi bu sınırları aşarak küresel bir nitelik kazanmıştır. Tüm bu gelişmeler bakıldığında ise kurulan serbest ticaret bölgeleri ve bölgesel çapta serbestleşen mal ve sermaye hareketlerinin tüm dünyada serbestleşeceğini söylemek artık hayal olarak görülmemektedir. Son yıllarda yaşanan küreselleşmenin sonucu karşımıza büyük önem kazanarak çıkan serbest piyasa ekonomisi ile devletin görevinin bazı noktalarda yeniden yapılandırılmasına yönelik fikirler ve bununla birlikte devletin görevinin ne olmasına gerektiği sorusu ile bizleri karşı karşıya bırakmıştır. Dünya geneline bakıldığında devlet işletmelerinin her gün gelişen teknolojiye ayak uyduramaması, verimli çalışamaması ve dolayısıyla rekabet edememesi artık devletin ekonomi üzerindeki rolünde eskiden beri uygulanan ve kabul görmüş olan müdahaleciliğinin yerine ekonomi üzerinde düzenleyici olması gerektiği görüşünün hakim olmasına yol açmıştır. Bilindiği gibi artık günümüzde ülkeler içe kapalı değil, bağımsız ve rekabete dayalı ve ihracata yönelik ekonominin geliştirilmesi çabası içindedirler. Özellikle gelişmekte olan ülkeler gelişmiş ülkelerdeki refah seviyelerini yakalayabilmek için öncelikle işsizliğe çare bulmak, dış ticaret açıklarını kapatabilmek için üretim yapmak ve ürettiklerini ihraç etmek zorundadırlar. Bilindiği gibi üretim yapabilmek içinde yatırım gerekmektedir. Diğer gelişmekte olan ülkelerde olduğu gibi Türkiye'de de en büyük sorunların başında sermaye birikim yetersizliği gelmektedir. Söz konusu ileri teknoloji ile rekabet edilebilir düzeyde yatırımlar gerçekleştirebilmek için ülkenin sahip olduğu kaynakların yanında yabancı kaynak ve yabancı sermayeye de ihtiyaç duyulmaktadır. Bu hiçbir zaman lokal değerlerin göz ardı edileceği anlamına gelmemelidir. Burada ülke rekabet gücünü arttırabilmek için yabancı doğrudan yatırımlardan en akıllı şekilde yararlanmak gerekmektedir ki doğrudan yatırımlar olarak ifade ettiğimiz bu yatırımlar ile sermaye akışını sağlayabileceğimiz gibi yönetim becerisi, know-how ve yeni teknoloji transferlerinin sağlanması ile ihracat ve istihdam üzerinde olumlu artışlar sağlanabilir nitekim 1990'lı yılların başından itibaren doğrudan yatırımların önemi gittikçe artmıştır ve artık sadece gelişmekte olan ülkelerin değil, sanayileşmiş ülkelerin ekonomi politikaları içinde çok önemli bir öge haline gelmiştir. Bilindiği gibi yaklaşık son iki senedir dünya ekonomisi çok zor günler yaşamaktadır. Bugüne kadara görülmemiş negatif etkiler ile gelişmiş ülke olarak kabul ettiğimiz hatta küresel ekonomiye yön verdiren ülkelerin ekonomileri de oldukça zor günler yaşamaktadırlar. İşsizlik bu ülkelerin en büyük sorunu haline gelmiştir. Küresel marka haline gelmiş olan firma ve devlet kurumlarından bazıları iflas etmiş bazıları ise iflasın eşiğine gelerek çok zor günler geçirmektedirler. Özellikle dünya üzerindeki dengelerde büyük değişimler görülmektedir. Her zaman Batı'yı zengin olarak nitelendirmemize rağmen Doğu nakit zengini konumuna gelmiştir. Doğrudan yatırımlar ekonominin büyümesinde ve büyüme hızının artmasındaki rolleri oldukça önemlidir ve göz ardı edilmemelidir. Ülkemizin de yaşanan küresel krizden etkilenmesinin yanında özkaynaklarımızın yetersiz oluşu ve dış borçlara dayalı yatırım yapmanın hem pahalı hem de gerçekçi olmadığını düşünürsek ülkemizin mevcut şartları göz önünde bulundurularak yabancı sermaye girişi, doğrudan yatırımlar ve bunlara yönelik kalkınma ajansları incelenmiştir. Çalışma dort bölümden oluşmaktadır. Bu çalışmanın birinci bölümünde yabancı sermayeye genel bakış, ikinci bölümde yabancı sermaye uygulamaları ve Türkiye yatırım ortamı, üçüncü bölümde küresel doğrudan yatırımlara genel bakış ve Türkiye'nin neden doğrudan yatırımlar için cazip bir ülke oluşunun karşılaştırması, dördüncü bölümde de kalkınma ajansları ve faaliyetleri, ülkemize gelen yabancı sermayenin kalıcı olmasının yolları belirtilmiştir.