turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Çorum'un 12 Numaralı Şeriye Sicili'nin transkripsiyon ve değerlendirmesi: H. 1304 - 1307 M. 1886 - 1889

Şer'iye sicilleri, kapsadıktan dönem itibarı ile o dönemin sosyo-kültürel. iktisadi ve coğrafi durumunu bizlere tanıtması nedeniyle, önemli başvuru kaynaklarıdır. Bu nedenle, Osmanlı tarihinin kaynaklan arasında, birinci sırada yer aldığında şüphe yoktur. İncelemiş olduğumuz H. 1304- 1307 (M. 1886 -1889) yıllan arasını kapsayan I 1 numaralı şer'iye siciline göre. XIX. yüzyılın sonlarındaki Anadolu kenti olan Çorum'un. Osmanlı tarihi içindeki yeri. önemi: köy. nahiye ve mahalleleri ile sosyal. idari, iktisadi vb. yansımalarını, bireyler arası ilişkileri araştırdık. Bizden önce Çorum' la ilgili çalışılmış olan kaynaklan da tarayıp, geçen dönemlerde meydana gelen değişiklikleri saptamaya çalıştık. Araştırma yapılan her şer'iye sicilindeki her bir belge kendisinden önceki ve kendisinden sonraki dönem ve incelemelere kaynak teşkil edeceğinden biz de Çorum'un H.1304 1307 (M. 1886 -1889) yıllan arasındaki dönemi incelemeyi bu nedenlerden dolayı uygun bulduk.
Osmanlı belgeleri ışığında 1821 Rum isyanı ve buna karşı oluşan tepkiler

Bu çalışma, komşumuz Yunanistan'ın müstakil bir devlet olarak Avrupa haritasında yer almasını sağlayan 1821 tarihli Rum isyanını konu almakladır. Çalışmada, esas olarak 1821 Rum isyanının alt yapısını oluşturan temel problemler ile Osmanlı Devleti'nin, isyana karşı sergilediği tavır ve aldığı tedbirler incelenmiştir. Osmanlı Devleti'nin isyanı bastırma konusunda almış olduğu tedbirlerin, Avrupalılar tarafından suiistimal edildiği bilinmekledir. Bundan dolayı bu araştırmada Osmanlı Devleti'nin, isyanın en şiddetli olduğu dönemlerde bile Rum reayaya karşı gösterdiği koruyucu muamelesi gözler önüne serilmeye çalışılmıştır.
Günümüz bazı modacıların 15. yy ve 16. yy. Osmanlı saray kumaşlarının desen, renk ve kompozisyon özelliklerinden esinlenerek yaptıkları yeni koleksiyonlar

Bu araştırmanın amacı 15. yy. ve 16. yy. Osmanlı Saray kumaşlarının desen, renk ve kompozisyon özellikleri araştırıp, bunların günümüz moda tasarımında kimler tarafından nasıl değerlendirildiğini incelemektir. Bu araştırmanın evrenini 15. yy. ve 16. yy. Osmanlı Saray Kumaşlarını kullanan bütün modacılar oluşturmaktadır. Araştırmanın örnekleminde ise 15. yy ve 16. yy. Osmanlı Saray Kumaşlarını kreasyonlarında kullanan ve talep edilen görüşmeyi kabul eden iki modacı; Cemil İpekçi ve Faruk Saraç seçilmiştir. Araştırma verilerinin toplanmasında, örneklemdeki tüm katılımcılara araştırmacı tarafından görüşme formu uygulanmıştır. Cemil İpekçi ve Faruk Saraç'a araştırmacı tarafından geliştirilen 10 soruluk görüşme formu uygulanmıştır. Elde edilen görüşme formu ile bilgi formunda ele alınan 2 modacıya ait 5'erden toplam 10 kıyafetin desen ayrıntıları çizilmiş, kumaş özellikleri, hazırlık çalışmaları, aksesuar temini, kreasyon hazırlığı soru cevap şeklinde yanıtlanarak not tutulmuş ve kayıt altına alınmıştır. Araştırmada 16. yy. a ait kumaşlar çoğunluktadır. Saray kumaşlarında; bitkisel motifler, doğadan stilize edilen motifler, hayvansal motifler ve geometrik motifler kullanılmıştır. Desenlerin büyüklükleri dikkat çekmektedir. Kumaşlarda en fazla şaşırtmalı kompozisyon düzeni görülmektedir. Kumaşların zemininde en fazla siyah, krem, desenlerinde ise beyaz ve tarçıni renk kullanılmıştır.
Mustafa Zihni'nin İslam'da Hilafet adlı eseri

19. yüzyılda Osmanlı Döneminde Adana Valiliğini yapmış olan Mustafa Zihni Paşa'nın yazmış olduğu 'İslam'da Hilafet', Osmanlıca yazılmış matbu bir eserdir. Eser giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Mustafa Zihni'nin İslam'da Hilafet Adlı Eseri günümüz Türkçesine çevrilmiştir. Transkripsiyonuyla beraber tahlil ve değerlendirilmesi yapılan 'İslamda Hilafet' adlı eser halifelik kurumundan ve halifeliğin geçmişşten bugüne geçirmiş olduğu süreçleri detaylı bir şekilde anlatmaktadır. Eser günümüz halifelik anlayışına önemli bilgiler sunmaktadır. Transkripsiyondan önce, dönemin valilik sisteminden, halifelik kurumundan, Dört halife döneminden, Emeviler, Abbasiler, Osmanlılar dönemindeki halifelik kurumundan ve son olarak halifeliğin kaldırılmasına kadar devam eden süreçten bahsedilmiştir. Eserde Meşveretin önemi üzerinde durulmuştur. Bugün bile İslam alemi'nin kanayan yarası olan mezhep ayrılıkları ve kavgaları açısından bu eser çok önemlidir. Zira eserde aslında bugünkü mezhepsel ayrılıkların çıkış noktası olarak gösterilen dört halife döneminin enine boyuna incelenmiş olması eseri nazarımızda ve tarih bilimi açısından değerli kılmaktadır. Bu açıdan kitap sadece tarihçiler ve İslam araştırmacıları açısından değil cemiyetin tamamı üzerinde Hilafet meselesinin daha iyi anlaşılması konusunda yararlı olacağını düşünmekteyiz.
Anadolu Kazaskerliği ve Sadareti Sicilleri 122 no'lu 1308/1309 tarihli defterin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi

Anadolu Kazaskerliği ve Sadareti 122 No'lu 1308 / 1309 (M. 1890 / 1891 ) tarihli Sicil Defteri toplamda 102 varaktan oluşan, içerisinde 108 davanın yer aldığı hüccet defteridir. Hüccet defterinin ne olduğu ve kapsamı ile ilgili değerlendirmelerin yanı sıra Anadolu Sadareti'ne bağlı çeşitli sancak, kaza ve köylerden yansıyan tarla-arsabağ-bağçe-mülk-konak-değirmen satışları, kahvehane satışı ya da kirası, vasii tayinleri, boşanma, vakıf kirası, gemi kazası sonucu miras paylaşımı, Müslüman ve gayr-i Müslümanlara ait miras paylaşımlarının yer aldığı Osmanlı tarihi incelemeleri açısından önem ihtiva eden bir çalışma olmuştur. Defter üç bölüm ve birçok konu başlığını kapsayacak şekilde incelenmiş, trankripsiyonu yapılmış ve değerlendirilmiştir. Osmanlı hukuk ve toplumsal yapısı hakkında önemli bir çalışma olan 122 No'lu Şer'iyye Sicil Defteri yapılacak olan çalışmalara kaynak sağlayabilmesi için çok uzun ve meşekkatli bir çalışmanın sonucudur.
Osmanlı İmparatorluğu'nda Ayanlar ve bir Ayan ailesi olarak Katipzade ailesi

Osmanlı İmparatorluğu'nda XVI. yüzyıldan beri varlığı bilinen ayanların, özellikle 1683 Viyana bozgunundan sonra önemleri artmıştır. Başlarda basit belediye görevlerinde rol oynayan ayanlar, imparatorluğun taşrada merkezi otoritesinin sarsılması ile XVII. yüzyılın sonlarından itibaren etkili olmaya başlamışlardır. İmparatorluğun mali bunalım, Celali isyanları, başıboş levendler ve eşkıyalarla uğraşmak zorunda kaldığı dönemde ayanlar veya yerel hanedanlar devlete taşrada yardımcı olmuş, aynı zamanda bu süreç ve yardımlar kendi varlıklarının devlet tarafından kabulünün de yolunu açmıştır. İmparatorluğun taşrada bulunan yerel güçlerinden biri haline gelen ayanlar özellikle XVIII. yüzyılın ikinci yarısından itibaren kuvvet kazanmış, XIX. Yüzyılın ortalarına değin varlıklarını sürdürmeyi başarmışlardır. Timar sisteminin çözülüşü, iltizam sisteminin uygulanmaya başlaması ve mütesellimliklerin ayanların ellerine geçmeye başlaması ile taşrada güçleri artan ayanlar, halktan istenilen vergilerin toplanması, savaş dönemlerinde istenilen askerin ve zahirenin temini ve bölgelerde sorun çıkaran, huzursuzluğa neden olan eşkıyanın yakalanıp cezalandırılması için devlet tarafından görevlendirilmişlerdir. Giderek güçleri ve önemleri artan ayanlar ehl-i örf mensupları ile de anlaşarak reayadan haksız akçe toplamaya başlamışlar, savaş dönemlerinde devletin isteklerine bazen bahaneler sunarak bazense hiçbir neden belirtmeden kayıtsız kalmışlardır. Ayanlık müessesesi XVIII. yüzyılın ikinci yarısına kadar bazı istisnalar dışında devletin, taşrada otoritesinin devam etmesini sağlamış fakat yüzyılın ikinci yarısından itibaren kurum olarak yozlaşmaya başlamıştır. Ayanların etkili oldukları süreç boyunca Manisa'da Karaosmanoğulları, Sivas'ta Zaralızadeler gibi her bölgenin öne çıkan bir ayanı veya yerel hanedanı olmuştur. Bu çalışmanın konusu olarak da İzmir'de etkili olan Katipzade ailesinin faaliyetleri, halk ve devlet ile olan ilişkileri, devletin aileden talepleri ve aileye verdiği görevler, halkın, ayan olarak Katipzadelerden memnuniyetleri ve şikayetleri Osmanlı Arşivi belgeleri ışığında, objektif ve bilimselliğe uygun bir şekilde açıklanmaya çalışılacaktır.
Osmanlı Devleti'nde saltanat arabaları

Saltanat arabaları, Osmanlı Sarayı'nda tören ve seyahat amaçlı kullanılan arabalardır. Bu arabalar özelde padişaha genelde Osmanlı hanedanına aittir. Osmanlı Devleti'nde 18. yüzyıla kadar araba kullanımı kadınlara özgü olarak algılanmaktadır. Erkek hanedan üyeleri ise 19. yüzyıla kadar olağanüstü durumlarda arabayı tercih etmektedirler. Padişahların ve kadın sultanların kullandığı saltanat arabaları koçu, hınto, katipodası, kupa, talika, landon ve fayton olarak isimlendirilmektedir. Bu arabaların dışında sarayda kullanılan ancak seyahat edilmeyen arabalar da mevcuttur. 18. yüzyıldan sonra yaşanan teknolojik gelişmeler ve toplumsal olaylar neticesinde arabanın hızı ile atın hızı hemen hemen aynı sürate ulaşmaktadır. 19. yüzyılda Osmanlı payitahtına Avrupa'dan elçilerin gelip gitmesi ve yabancı ülkelere düzenlenen geziler araba kullanımının Osmanlı topraklarında yaygınlaşmasını sağlamıştır. Araba kullanımındaki algının değişimi ile birlikte erkekler ve tebaa arasında araba kullanımı artmıştır. Padişahların seyahatlerinde at yerine arabayı tercih etmesi de yaşanan değişim ve gelişmelerin yansıması olarak karşımıza çıkmaktadır. Çalışmamız, T. C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi kaynaklarına dayanmaktadır. Bu kaynaklardan yararlanılarak arabaların hanedan içerisindeki kullanımı incelenecektir. Bunun yanında ikinci el kaynaklar, seyahatnameler ve kroniklerde yer alan bilgiler ile konu derinleştirilecektir.
Osmanlı fetva mecmualarında tıp

Klasik fetva mecmuaları Osmanlı tıbbi yaşamına, dönemin sağlık standartlarına ve tıbbi birikime dair bilgiler sunan tarihi birer vesika niteliği taşımaktadır. İlgili mecmualar Osmanlı toplumunun günlük hayatta karşılaştığı tıbbi sorunların dini ilgilendiren yönünü ve bu problemlere din adamları tarafından sunulan çözümleri yansıtan pek çok fetvayı dağınık halde ve çeşitli başlıklar altında içermektedir. Bu çalışmada 16 -19. yüzyıl Osmanlısına ait temsil gücü yüksek bazı fetva mecmualarının incelenerek Osmanlı tıp pratiği ve fetvalar arasındaki karşılıklı etkileşimin ortaya konması hedeflenmiştir. Bu amaçla sağlık hizmetleri, insan bedeni, hastalıklar ve tedaviler şeklinde sistematize edilen başlıklar altında ilgili fetvaların tasviri olarak sunulmasının yanı sıra fetvalar Osmanlı tıp tarihi ve İslam hukuku açısından da yorumlanmış ve analiz edilmiştir.
2130 Numaralı Safranbolu Şer'iye Sicili transkripsiyonu ve değerlendirmesi

Bu çalışma, 2130 numaralı Safranbolu Şer'iyye Sicil Defteri esas alınarak hazırlanmış olup; sicil tam 93 yapraktan oluşmaktadır. H.1268-1274/ M.1852- 1858 yıllarını kapsayan bu defterde Safranbolu'nun ekonomik, askeri, sosyal, dini hayat, kültür, örf ve adet, gelenek ve görenekleri hakkında önemli bilgilere ulaşılmıştır. Tez; içindekiler, giriş, özet, transkrip ve değerlendirme kısımlarından oluşmaktadır. Sicile ait orijinal metnin bazı bölümlerine ekler kısmında yer verilmiştir. Söz konusu belgelerin transkribi sırasında bazı belgelerdeki yazıların silik ve flu oluşu okumayı güçleştirmiştir. Okunamayan yerler işareti ile belirtilmiştir. Giriş bölümü ikiye ayrılmıştır. Birinci bölümde Safranbolu'nun geçmişşten günümüze kısa bir tarihçesi verilmiş; ikinci kısımda ise hukuk ve özelde şer'iyye sicilleri ve önemi üzerinde durulmuştur. Belgelerde geçen yerleşim alanlarının isimleri, şer'iyye sicili kaydının dönemine ait önemli olaylar, dönemin ekonomik göstergeleri, lakaplar ve ünvanlar ve günlük kullanılan eşyalar tespit edilebildiği kadarıyla ortaya konulmuştur. Ayrıca Müslüman ve Gayr-i Müslim mahalle ve köyler hakkında da bilgi verilmiştir. Tüm bu çalışma sonucunda, Safranbolu'nun dolayısıyla Osmanlı Devleti'nin idari, hukuki, ve sosyal tarihine ışık tutabilecek belgeler aydınlatılmaya ve değerlendirilmeye çalışılmıştır.
Mühimme Zeyli Kataloğu'ndaki 5 Numaralı Defterin transkripsiyon ve değerlendirmesi

İstanbul'dan gönderilen hükümleri içeren Mühimme Defterleri, Osmanlı Arşivleri arasında önemli bir yer teşkil etmektedir. Belgeler hala İstanbul'daki Başbakanlık Arşivi'nde bulunmaktadır. Çalışmamız 5 numaralı Mühimme Defterinin transkripsiyon ve değerlendirmesini içermektedir. Mühimme defterinin fiziki, diplomatik ve teknik özellikleri çalışılırken hükümler içeriklerine göre sınıflandırılmış ve değerlendirilmiştir. Eşkıyalık, vakıf, başkentin iaşesi, hayvan ve arazi tahriri, askeri personelin maaşları vb. şeklinde analiz edilmiştir. Çalışmamızı kullanmak isteyenler için tezimizin ana bölümüne Mühimme Defteri'nin fotokopisi eklenmiştir.
XVI. yüzyılda Anadolu'da sanayi

Doktora Tezi XVI. Yüzyılda Anadolu'da Sanayi Ümit KOÇ Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Ana Bilim Dalı 2003; Sayfa: XXIV+ 279 XVI. Yüzyılda Anadolu'da Sanayi isimli doktora tez çalışmamız sekiz bölümden meydana gelmektedir. XVI. yüzyılda Anadolu'da faaliyet gösteren belli başlı sanayi işletmelerini ele alıp incelediğimiz bu çalışmamızda, dönemin sanayii anlayışı elde edilen veriler doğrultusunda metodik olarak sunulmaya çalışılmıştır. XVI. yüzyıl Anadolu sanayii üzerine genel bir çalışmanın şu ana değin yapılmamış olması, bu çalışmanın yapılmasını teşvik etmiştir. Ağırlıklı olarak arşiv vesikaları ve tetkik eserler kullanılarak meydana getirilen bu çalışmada, metot olarak öncelikle tetkik eserlerde sunulan bilgilerden istifade edilmiş, eksik kısımlar yapılan arşiv çalışmalarıyla giderilmeye çalışılmıştır. Ayrıca konunun daha iyi anlaşılabilmesi için çalışmada çok sayıda tablo ve harita kullanılmış bazen ilgili resimlere de yer verilmiştir.
II. Abdülhamid'in Kürt politikası (1876-1909)

Osmanlı Devleti, XVI. yüzyılda Kürtlerle meskun mahalleri topraklarına kattıktan sonra literatürde dolaylı yönetim olarak kavramsallaştırılan yönetim anlayışını takip etmiş, Kürt aristokrasisini meydana getiren Kürt aşiret reislerini aracılar olarak işlevselleştirerek bölgeyi yönetmeyi tercih etmiştir. Osmanlı, bu siyasayı uzun süre boyunca sürdürmüş, kimi kopuşlar yaşansa da XIX. yüzyılın başlarına kadar bu politikayı devam ettirmiştir. Karşılıklı çıkar ilişkisine dayalı olan Osmanlı'nın geleneksel Kürt siyasası bu tarihten sonra değişmiş, Osmanlı Devleti ile Kürt beyleri arasındaki ilişkide, dünya düzleminde ortaya çıkan ihtiyaçlara uygun olarak, merkeziyetçilik siyasası baskın hale gelmiştir. Osmanlı, değişen koşullarla birlikte Kürt aşiret reisleri ile olan aracılık ilişkisini kesmek için harekete geçmişş, 1847 yılında bölgenin en büyük ve en güçlü Kürt emirliğini ortadan kaldırarak, doğrudan yönetim anlayışına uygun yeni bir yapılanmaya gitmiştir. Bu çerçevede yeni bir eyalet oluşturulmuş, Kürt aşiret reislerine yurtluk, ocaklık ve arpalık olarak verilen topraklar doğrudan devletin kontrolüne geçmişştir. II. Abdülhamid, tahta çıktıktan sonra Kürtler ile sıcak ilişkiler kurmuş, Kürt aşiret reislerini yeniden Osmanlı devlet sisteminin parçası haline getirmek ve imparatorluğa entegre etmek için yeni bir siyasa geliştirmiştir. Sultan, bu siyasasını, Kürt şeyhleri ile tesis ettiği ilişkiler, Hamidiye Alayları ve Aşiret Mektebi gibi kurumlar yoluyla gerçekleştirmiştir. II. Abdülhamid'in Kürt politikası, Osmanlı'nın geleneksel Kürt politikasının bazı yönleriyle süreklilik arz ederken, kimi yönleriyle de kopuşlar yaşamıştır. Sultan, XIX. yüzyılın ilk yarısının sonlarında mevcudiyetlerine son verilen Kürt emirlik yapısını, 'de facto' bir biçimde yeniden canlandırmış, doğrudan yönetimden dolaylı yönetime tekrar yönelmiş, imparatorluğun geleneksel Kürt siyasasıyla bir süreklilik yakalamıştır. Diğer taraftan devletin Kürtler ile ilişkilerini kurumsal yapılar oluşturarak farklı bir zemine taşımış ve bu yönüyle devletin geleneksel politikasıyla bir kopuş ortaya çıkarmıştır. Bu ilişki karşılıklı çıkar ilişkileri üzerine kurulmuş; 'zamanın ruhu', Osmanlı Devleti-Kürt-Ermeni ilişkileri ve dış devletlerin bölgeye dikkat kesilmesi, bu ilişkileri bir karşılıklı bağımlılık ve birbirini tamamlama ilişkisine dönüştürmüştür.
Osmanlı-Alman yakınlaşmasının basına yansıması: Sabah gazetesi örneği (1889-1895)

19 yüzyılın sonlarına dogru Osmanlı Devleti ve Almanya birbirlerine ihtiyaç duyan iki ülke haline gelmislerdi. Yüzyılın sonuna dogru genç ve yaslı iki imparatorlugun ilişkilerimüttefik biçimine evriliyordu. 1890'ların ilk yarısı bu sürecin baslangıcını olusturmaktadır.1888'de meydana gelen iki olay, bu sürecin somut göstergeleridir: II. Wilhelm'in imparatorolması ve Bagdad Demiryolu hattının baslangıcını teskil eden zmit-Ankara Demiryoluimtiyazının Alman sermayesine verilmesi. Almanya bu yıllarda, uluslarası politikada Osmanlı Devleti için destek olmus, Osmanlı ordusunun yeniden düzenlenme çalısmasına da katkı da bulunmuştur. Alman bankaları, silah fabrikaları bu isten kazançlı çıkmıs; Osmanlı Devleti ise diger Avrupalı güçlere karsı bu ülkeye yakınlasmıs ve sermaye yetersizliginden gerçeklestiremedigi yatırımlarda, özellikledemiryolları insasında, Alman sermayesinden istifade etmistir.
Yakınçağda Osmanlı ticaret politikası

Osmanlı Devleti'nin Yakınçağ İktisat politikaları ihracatı değil ithalatı benimseyen gelenekçilik ilkesiyle, siyasi varlığını sürdürme çabasıyla verdiği ticari tavizlerle, batının belirlediği çizgide gelişen zorunlu politikalar olarak ortaya çıkmıştır. Batının ticareti geliştirip, sanayinin hızla gelişmesini ve altın-gümüşün stokunu sağlayan Merkantilist Politikanın aksine Osmanlı Devleti ticareti arttırmak yerine sürekli vergileri arttırmıştır. Böylece ticaret sürekli gerilemiş, batı kapitalizminin açık pazarı durumuna gelmiş sanayi çökmüş, ucuz olarak gelen mamul mallar halkın tüketim duygusuyla da birleşince ekonomik sıkıntılar, mali buhranlar, Osmanlı'yı borç batağına sürüklemiş, mali tutsaklığımızı belgeleyen Duyu-u Umumiye ile yeraltı ve yerüstü zenginliklerimize Avrupalı alacaklılarımız tarafından el konulmuştur. Osmanlı Devleti'nin son dönemleriyle günümüz Türkiye'sinin iktisat politikaları hemen hemen aynı gibidir. Sürekli borç almamız, Avrupa mallarının pazarlarımıza hücumu, yerli üretimin durması, kepeklerin kapanması vs... yabancı sermayenin gücünü arttırması tarihin tekerrüründen mi ibaret olduğu sorusunu akla getirmektedir.
5 numaralı Nefy ve Itlak Defteri'nin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi

Nefy cezaları Osmanlı Devletinde ehl-i örfün verdiği cezalar kapsamında yer almaktadır. Nefy, kişilerin işledikleri suçun derecesine ve durumuna göre belli bir yerden çıkarılıp, baska bir yere sürgün etmek ya da herhangi bir yerde zorunlu ikamete tabii tutmaktır. Itlak ise, suçluların cezalarının kaldırılarak serbest bırakılmaları anlamına gelmektedir. Osmanlı Devleti suç unsuru saydığı davranışları sürekli olarak kontrol altında tutmaya çalışmış, bu davranışların oluşması halinde ise müdahalede tereddüt etmemiştir. Devlet halkın, haklarının korunmasına ve düzenin sağlanmasına özen göstermiştir. Bu süreçte suçlular işlemiş oldukları suçlardan dolayı çeşitli cezalara çarptırılmıştır. Bu çalışmamızda tespit edilen cezalar kaleye haps edilme, bulunduğu yerden farklı bir yere sürgün, zorunlu ikamet ve kala-bend cezalarıdır. Bu cezalar verilirken kişiler toplumdan dışlanmayıp sürekli olarak kontrol altında tutularak ıslah edilmesi amaçlanmıştır. Tanzimat'ın ilanından sonra daha fazla uygulanmaya başlayan bu cezaların kayıtları, 1840 tarihinden itibaren ayrı defterlerde tutulmaya başlamıştır. Çalışmamız bu defterler arasından, sürgün cezaları ve sürgün cezalarının kaldırılmasıyla alakalı kayıtların bulunduğu 5 numaralı Nefy ve Itlak Defteri'nin transkripsiyonunu ve değerlendirilmesini kapsamaktadır. Şimdiye kadar mevcut olan 5 adet Nefy ve Itlak defterlerinden 1 ve 3 numaralı defterlerin belirli kısımları incelenmiştir 4 numaralı defterin tümü incelenmiştir. Bizim çalışmamızın amacı Osmanlı ceza sisteminde sıklıkla başvurulan nefy cezalarının uygulanışını ve ardından suçluların tahliye ediliş süreçlerini ortaya çıkarmak ve bu alandaki boşluğu doldurmayı amaçlamaktadır.
Temettüat Defterlerine göre Meğri kazası (H. 1261/M. 1844-45)

Tanzimat döneminde, toplam vergi yükünün mükellefler arasında adil dağılımı ve vergilerin düzenli olarak tahsil edilmesini sağlamak amacıyla, ahalinin malvarlığı ve kazançları tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu maksatla 1840 ve 1844 yıllarında iki kez temettüat tahrirleri denilen bir çeşit sayım gerçekleştirildi. Yapılan bu sayımlar neticesinde temettüat defterleri denilen, arşiv kaynakları ortaya çıktı. Bu defterlerden bir yerin içtimai, iktisadi, demografik, etnik ve dini yapısı ile kişilerin mal varlıkları, kazançları ve ödediği vergileri hakkında çok mühim istatistiki malumata ulaşılabilmektedir. Bu çalışmada, 3 merkezi mahalle ve 15 köy olmak üzere, Meğri kazasına bağlı 18 yerleşim yerini kapsayan, 1844 yılında yapılan ikinci tahrirlere ait, 18 adet temettüat defterini ele aldık. Kazanın köylerinde 630, merkezinde 410 olmak üzere, toplam 1040 haneye ait kayıt bulunur. Tanzimat döneminde Aydın eyaletinin Menteşe sancağına bağlı olan Meğri, ismi Fethiye olarak değiştirilen Muğla'nın bir ilçesidir. Meğri kazası, bugünkü Fethiye ilçesinin tamamını değil, merkez ve merkeze yakın köylerini ihtiva etmektedir. Meğri kazası üzerine yaptığımız bu çalışma, Batı Akdeniz ve Güney Ege'deki birçok yerleşim yerinin 19. yüzyıl ortalarındaki genel durumu hakkında fikir vermektedir.
Osmanlı basınında Tercüman-ı Ahval'in yeri ve önemi: 1860 - 1866

XIX. yüzyıl; Osmanlı İmparatorluğu için modernleşme girişimleri merkezindesiyasetten askeriyeye, ekonomiden toplumsal yaşama her alanda pek çok değişimin yaşandığı bir dönem olmuştur. Osmanlı 'geleneğinin' Batılı bir anlayışla yeniden yazılması olarak da değerlendirilebilecek bu süreç, reformlarla birlikte değişimi degetirmiş, ortam kendi dinamiklerini doğurmuştur. Bürokrat ve aydın sınıfının ortaya çıkması, ortamda yeni aktörlerin var olması demektir ve bu aktörler, Osmanlı modernleşmesinin mimarları olmuşlardır. Bu kimselerin halk ile arasında köprü vazifesi görecek olan şey ise gazetelerdir. Bu çalışmanın konusu; Osmanlı basının ilk özel gazetesi olan Tercüman-ı Ahval'in (1860-1866) mahiyetini ortaya koymaktır. Bu gazete, Tanzimat döneminin fikir ve toplumsal hayatına yaptığı katkılar bakımından basın tarihinde büyük önem arz eder. Tercüman-ı Ahval, Şinasi ve Agah Efendiönderliğinde çıkarılmış olup, kadrosunda Namık Kemal, Ziya Paşa, Hasan Suphi gibi dönemin önde gelen pek çok aydını yer almaktadır. XIX. yüzyıl Osmanlı basınındabüyük bir boşluğu dolduran ve Osmanlı'da basına kazandırdığı yeniliklerle etkisi günümüze kadar sürecek olan değişimlerin temelini atan Tercüman-ı Ahval, herkesinilgisine göre bir şeyler bulabileceği ve dahası bilgisini geliştirebileceği bir okul gibidir. Türk özel basının ilk siyasi makalesi, Batılı anlamda yayımlanmış ilk tiyatro oyunu, basında ilk rekabet unsurları gibi modern gazeteciliğin temelleri sayılabilecekuygulamalar bu gazetenin eseridir. Ayrıca bir 'Osmanlı kamuoyu' oluşturabilmek için gerekli altyapıyı sağlamak hususunda dönemin imkanları dahilinde çok kıymetliçalışmalar yapmıştır. Modernleşmenin bir ürünü olan gazete, Tercüman-ı Ahval'lebirlikte Osmanlı'da oturmuş bir yapıya kavuşmuş ve modernleşmenin üreticisi durumuna gelerek edilgen konumunu etkin bir aktörlüğe bırakmıştır.
The relationship between the Ottoman Empire and Kanem-Bornu during the reign of Sultan Murad III

Bu tez Sultan III. Murat ve Kral İdris Alooma dönemlerinde Osmanlı İmparatorluğu ile Kanem-Bornu arasındaki ilişkiler üzerine odaklanmaktadır. Osmanlı İmparatorluğu'nu Afrika'ya yönlendiren ana faktörlerden birinin tarihi, Sahra ticareti konu alınmaktadır. Osmanlıların ve Kanem-Bornu'nun Tripoli'deki tarihlerine değinilecektir. Sultan III. Murat döneminde Osmanlı İmparatorluğu'nun Tripoli ve güneyindeki bölgelerde oynadığı role bakılacaktır. Bu araştırma ile 16. yy'ın ikinci yarısında Osmanlı İmparatorluğu'nun Afrika'daki durumuna genel olarak değinilmeye çalışılacaktır.