turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Klasik dönem Osmanlı kroniklerine göre 'mülhid' ve 'zındıklara' yönelik kullanılan dil

İnsanoğlu tarih boyunca başından geçen önemli olayları, tecrübeleri gelecek kuşaklara aktarma çabası içerisinde olmuştur. Bu anlatılar yazının icadına kadar daha çok sözlü ve görsel imgelerle sağlanırken yazının icadıyla birlikte, insanlar kendileri açısından özel olan durumları kaydetmeye başlamışlardır. Böylece ilk tarihsel veriler ortaya konmaya başlanmıştır. Bir Ortaçağ devleti olarak ortaya çıkan Osmanlılar'da da kendi döneminin şartlarına uygun olarak, tarih yazıcılığı daha çok saray etrafında şekillenmiştir. Böylece Osmanlı tarih yazıcılığı, devletin etrafında toplanmış okuryazar üst düzey zümreye hitap eder bir tarzda gelişmiştir. Bu durum, ortaya çıkan tarihçilik anlayışının ve külliyatının olabildiğince merkezci olmasına neden olmuştur. Devletin siyasi ve fikri temellerine göre hareket eden Osmanlı tarihçileri birçok durumda konumlarını devlete göre belirlemişlerdir. Böylece devletin çizdiği sınırların dışında tarihi bilgilere ulaşmak çoğu zaman müellifi belli olmayan anonim eserlerle sağlanmıştır. Ancak tahmin edileceği üzere bunların sayısı oldukça azdır. Devlet eksenli tarih yazma geleneği, doğal olarak 'ötekileştirici' ve 'kurgulayacı' bir dil inşa etmiştir. Bu inşa neticesinde, devletin resmi düşüncesi dışında kalan sınıflara sert ve tahripkar bir dil kullanılmıştır. Osmanlı Devleti'nde 'ötekileştirici' olarak 'mülhid' ve 'zındık' terimleri yoğun olarak kullanılanlar kavramlar arasındadır. Hayatın her alanına dini saiklerle bakan toplumlarda kendisinden olmayana karşı dini içerikli bir dilin inşa edilmesi son derece doğaldır. Zira dönem itibariyle bu üslup kolay 'ötekileştirme' ve/veya meşruiyet kazandırma aracı olmuştur. Bu çalışma da Osmanlı kronikleri üzerinden inşa edilen 'ötekileştirici' dile odaklanmaktadır. Çalışmada yöntem olarak XIV-XVII. yüzyıllarda Osmanlı tarihçilerince yazılan kaynakların taranması metodu kullanılmıştır. Neticede 'mülhid' ve 'zındık' olarak seçilen kişi veya kişilere Osmanlı münevverlerinin sergilemiş olduğu yaklaşım ortaya konulmaya çalışılmıştır. Elde edilen bulgular yorumlanarak metnin ana teması oluşturulmuştur.
XIX. yüzyılın ilk yarısında Diyarbakır'da sosyal ve ekonomik hayat

Bugünkü Diyarbakır şehrinin ilk dönemlerden kalan ismi olan Amid ya da Amidi, Asurlular döneminden kalmıştır. Osmanlılar döneminde de bugünkü Diyarbakır şehri için Amid ismi kullanılmaya devam edilmiştir. Bu dönemde, Amid'in merkez sancak olarak bulunduğu eyalet için ise Diyarbekir ismi kullanılmıştır. Diyarbekir bölgesinin Osmanlı hakimiyetine geçmesinden sonra, Osmanlılar tarafından burada 1518 senesinde yapılmış olan ilk tahrirde Diyarbakır'ın, şehrin giriş-çıkışları olan kapıların isimlerine göre, dört mahalleden meydana geldiği görülmektedir. Ancak daha sonraki zamanlarda mahalle sayısının arttığı görülmektedir. Diyarbakır, bir zamanlar Yahudi ve Hıristiyan, daha sonraki dönemlerde de Müslümanların çoğunluk teşkil ettiği bir şehirdir. Osmanlılar döneminde tutulmuş olan arşiv kayıtlarından Diyarbakır'da bulunan gayrimüslimlerin, dinleri/mezhepleri gereğince yerine getirdikleri ibadetleri nedeniyle, istisnalar hariç tutulursa, haksızlığa uğramadıkları ve kanun önünde Müslüman halk ile aynı şartlarda ve adaletli bir şekilde gözetildikleri görülmektedir. Osmanlılar döneminde Hz. Muhammed'in soyundan gelen kişilere şefkatle muamele etme, onların geçim sebeplerini hazırlamak suretiyle rızıklarını temin etmede onlara kolaylık sağlama yoluna gidilmiştir. Muhtemelen nüfusun artması ve buna paralel olarak yeni toprakların üretime açılmaması nedeniyle XIX. yüzyılın ilk yarısında Diyarbakır'da toprak anlaşmazlıklarının fazla olduğu görülmektedir. Genel olarak bölgenin dağlık bir yapı arz etmesi, Diyarbakır'da hayvancılığın yaygın olmasına neden olmuştur.
II. Abdülhamid'in İttihad-ı İslam siyasetinde tarikatların rolü: Senusİ tarikatı örneği

II. Abdülhamid'in İttihad-ı İslam Siyasetinde Tarikatların Rolü: Senusi Tarikatı ÖrneğiXIX. yüzyılda Avrupa, kendi tarihsel dönüşümü içerisinde büyük değişimler geçirmek suretiyle dünyanın geri kalanına karşı orantısız bir şekilde güçlenmiştir. Bu dönemde Avrupa'da meydana gelen Fransız İhtilali ve Sanayi devrimi, bölgede iki kavramın ortaya çıkmasına sebep olmuştur: Milliyetçilik ve Sömürgecilik. Başlangıçta seyir anlamında birbirinden farklı şekilde gelişen bu iki kavram, devletlerin modernleşmesi ve millet kavramının ortaya çıkmasıyla birbirlerini kuvvetlendirmiştir. Bu dönemde hammadde ihtiyacını karşılamak üzere yeni coğrafyaları keşfetmek isteIyen Avrupalılar, kendi aralarındaki rekabeti ve güç dengesini yeni coğrafyalara taşımışlardır. Batının iç dinamiklerinden doğan bu anlayış, zaman içerisinde işgal edilen bölgelerde tepkiye neden olmuştur. Bu anlamda, Avrupalı ülkelere karşı bir cephe oluşmuş; bu bölgelerdeki yerel halk, örgütlenme ihtiyacı duymuştur. Bu dönemde İslam beldelerine yapılan saldırı İslam kimliğini ön plana çıkarmıştır. Bu anlamda dönemin en güçlü İslam Devleti olan Osmanlı, dönem şartlarının gereği olarak bir üst otorite olarak görülmüştür. Osmanlı bir yandan kendi bünyesinde yenilik yapmak suretiyle çağı yakalamak isterken, bir yandan da taşrasında meydana gelen işgallere karşı koymakla meşgul olmuştur. Bu dönemde, Osmanlı taşrasında meydana gelen Batı işgalleri ve başıbozukluklar, Osmanlı'yı merkezileşmeye götürmüştür. Devlette merkezileşmeyi amaçlayan Osmanlı, taşrasındaki yerel halk ile irtibatı İslamiyet üzerinden kurmaya çalışmıştır. Bu dönemde devletin bu amacındaki en büyük yardımcılarından birisi tarikatlar olmuştur. Nitekim devletin resmi organları dışında halk üzerinde en etkili yapı tarikatlar olmuştur. Dönem itibariyle eskiye göre iletişimin ve ulaşımın ilerlemesi, sınırlar ötesi faaliyet gösterebilme kabiliyeti olan tarikatların önemini daha da arttırmıştır. Bu özellikte olan tarikatlar zaman içerisinde Osmanlı tarafından İttihad-ı İslam siyasetinde etkin bir şekilde kullanılmıştır. Bunlardan birisi de II. Abdülhamid Dönemi Kuzey Afrikasında önemli bir yere sahip olan Senusilik hareketidir.
19. yüzyılın ilk yarısında Darphane-i Amire ile ilgili düzenlemeler (120, 143 ve 165 no'lu Darphane defterleri)

Bu çalışmada, 19. yüzyılın ilk yarısında Darphane-i Amire tarafından faaliyetleri ile ilgili olarak yapılan düzenlemeler incelenmiştir. Osmanlı ekonomisi içerisinde merkezi kurumlardan biri olan Darbhane-i Amire faaliyeti gereği madenlerin çıkarılmasından sarraflara kadara çok sayıda alanı düzenlemiştir. Darphane-i Amire'nin kapsama alanına aldığı geniş sahayı örneklendirebilmek için Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nde bulunan 120, 143 ve 165 nolu Darphane Defterleri incelenmiş ve bu defterlerde yer alan layiha ve nizamlara yer verilmiştir.
Osmanlı Devleti'nin dini hoşgörüsüne bir örnek: Surp Krikor Lusavoriç Ermeni kilisesi

Kayseri'de bulunan Surp Krikor Kilisesi'nin demografik yapısının incelenmesi amacıyla yapılan bu çalışma giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Bu çalışmada ayrıca Osmanlı Devleti'nde yaşayan Ermeni nüfusunun sosyo-ekonomik durumları ve aile yapısı da incelenmiştir. Giriş bölümünde Osmanlı Devleti'nde yaşayan gayr-i müslimlerin eğitim öğretim hayatları, idari yaşantıları ve ibadetleri hakkında kısa bir değerlendirme yapılmıştır. Birinci bölümde; 19. yüzyılda Osmanlı Devleti'nde Yaşayan Ermeniler ana başlığı altında Osmanlı Devleti'nde Yaşayan Ermenilerin Nüfusu, Ermeni Göçü, Eğitim-Öğretim Hürriyetleri gibi konular incelenmiştir. İkinci Bölümde; Ermeni Kilisesi ana başlığı altında Ermeni Kilisesinin Doğuşu, Kilise Hiyerarşisi, Ermeniler İçin Kilisenin Önemi gibi konular ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise Surp Krikor Lusavoriç Ermeni Kilisesi ana başlığı altında Surp Krikor'un Hayatı, Faaliyetleri, Surp Krikor Lusavoriç Ermeni Kilisesinin Kuruluşu ve Sarkis Gümüşyan Okulu gibi konular analiz edilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın sonuç bölümde ise kısa bir değerlendirme yapılmıştır. Araştırma, Surp Krikor Lusavoriç Ermeni Kilisesi hakkında yapılan çalışmalara önemli katkılar sağlamaktadır.
XV. yüzyıl'dan XVIII. yüzyıl'a kadar Osmanlı Devleti'nin Ortodoks politikası

Osmanlı Devleti farklı etnik kökenleri ve farklı inançlara sahip toplulukları bir arada tutabilmiş, bunların huzuru için çeşitli devlet politikaları geliştirmiştir. Osmanlı Devleti'nin oluşturduğu Millet Sistemi ile gayrimüslimler için çağdaş devletlerde dahi bulunmayan bir hoşgörü ortamı yaratmıştır. Osmanlı Devleti İstanbul'un fethiyle İstanbul'daki Fener Rum Patrikhanesi'nin koruyuculuğunu da üstlenmiş, Bizans'ın Roma Kilisesi'ne karşı kışkırttığı ve onlara tepki olarak oluşturduğu Ortodoks mezhebinin de koruyucusu haline gelmiştir. Kendi bünyesindeki milletlere belli ekonomik yükümlülükler karşılığında din, dil, eğitim ve özel hukuk alanlarında özerklik tanımış ve böylece kendi topraklarında birlik ve beraberliği devam ettirebilmiştir. Bu çalışma Osmanlı Devleti'nin klasik dönemde Ortodoks politikasını çeşitli yönleri ile ele alırken XV. ve XVIII. yüzyıl arasında meydana gelen Ortodoks merkezli pek çok durumu da kapsar niteliktedir.
Osmanlı ve Arnavut kaynaklarına göre Arnavutluk'ta 1911 Malisörler isyanı

1911 yılındaki Katolik Arnavut Malisörlerin İsyanı, Jön Türklerin kuzey Arnavutlukta uyguladıkları yanlış politikaların bir sonucuydu. Malisörler yarı özerklik statüsünde yaşayan ve Osmanlı-Karadağ sınırı boyunca yerleşen bir nüfustu. İmparatorluğa sadık kalmak şartıyla II. Abdülhamit onlara özel bir statüsü tanımıştı. İttihat ve Terakki'nin bu özel statüsünü değiştirme çabaları durumun gerginleşmesine sebebiyet verdi. Silahlarıyla beraber özgür yaşamaya alışmış malisörler şimdi Shefqet Turgut Paşa'nın askeri seferi ile karşı karşıya kaldılar. Silahsızlanma çabaları boyunca bazı aşiret reislerine işkence yapıldı ve hapishaneye atıldılar. Karadağ bu durumundan faydalanmaya gayret etti. Kral Nikolla, kendi topraklarını İşkodra vilayetine doğru genişletmeye çalışıyordu. Bundan dolayı Kral Nikolla, isyancıların bir kısmın topraklarına barındırıp korudu. Ayrıca, onları silahlandırdı da. Adriyatik denizin öbür tarafında nüfuzunu arttırmaya çalışan İtalya da malisörler için özen gösterdi. Balkan devletleri iki taraflı bir tutum sergilediler. Balkanlar'daki Slav halklarının koruyuculuğunu üsteleyen Rusya, Osmanlı İmparatorluğuna karşı sert bir vuruşun gerçekleştirme zamanı hala gelmediğine inanıyordu. Avusturya-Macaristan ise, bu isyanın Rusya'daki nüfuzunu arttıracağından endişe ediyordu. Karadağ'dan memnun kalmayan ve Osmanlı imparatorluğunun Avrupa Devletlerin aracılığıyla yaptığı baskı sonucunda birkaç ay sonra malisörler evlerine döndü.
Osmanlı Devleti'nin Anadolu'da hakimiyeti sağlama yolunda beyliklerle münasebetleri

Anadolu'da İznik ve çevresinde kurulan tarihi kaynaklarda Türkiye Selçuklu Devleti olarak da anılan Anadolu Selçuklu Devleti (1075), 1243 yılında Moğol İmparatorluğu ile yapılan Kösedağ Savaşı'nı kaybetmesi Anadolu'da siyasi dengelerin bozulmasına ve buhranlı bir dönemin başlamasına neden oldu. Tarihler 1308 yılını gösterdiğinde Anadolu Selçuklu Devleti'nin hakimiyeti altındaki topraklarda birçok beylik bu siyasi otorite boşluğundan yararlanarak bulundukları bölgelerde serbest hareket etmeye ve kendi adları ile anılacak beylikler kurmaya başladılar. Bu ise Anadolu tarihinde ikinci beylikler dönemini oluşturmuştur. Anadolu'da hakimiyet kurmak isteyen bu beyliklerden biri olan Osmanoğulları, beylikten devlete geçiş sürecinde İslami usullere uygun olarak, siyasi ve askeri olanaklardan faydalanıp çevresindeki beylikler ile Anadolu siyasi birliğini sağlama konusunda mücadeleye girdi. Bir asırlık süre zarfında bu beylikleri hakimiyet altına alarak kısmen de olsa Anadolu'da hakimiyet kurmayı başardı. Anadolu siyasi birliğini yeni yeni sağlamaya başlayan Osmanlı için büyük tehlike Doğu'da kendini göstermeye başlayacaktır. Emir Timur'un yarattığı istila hareketi Anadolu kapılarına kadar dayandı. Cihangirlik iddiasıyla 1402 yılında karşı karşıya gelen bu iki devletten Osmanlı Devleti'nin savaşı kaybetmesi, Anadolu'da var olan birliğin bozulmasına, beyliklerin tekrardan canlanmasına ve Osmanlı şehzadeleri arasında Fetret Devri olarak adlandırdığımız mücadele döneminin başlamasına neden oldu. Bu dönemde Osmanlı şehzadelerinden I. Mehmet'in kardeşleri ile olan mücadelelerde üstünlük sağlaması uzun süren belirsizlik döneminin son bulmasını sağladı. Osmanlının devlet birliğinin kurulması ile I. Mehmet, Anadolu Osmanlı hakimiyetini sağlamak amacıyla beylikler ile tekrardan mücadele içerisine girdi. I. Mehmet döneminde başlayan beyliklere ait toprakları ele geçirme ve Anadolu siyasi birliğini sağlamak için atılan adımlar 1516 yılında Ramazanoğuları Beyliğinin Osmanlı Devleti'ne bağlanmasıyla son buldu.
Hamidian epic: War literature in the late Nineteenth century Ottoman Empire

Bu çalışma geç on dokuzuncu yüzyıl Osmanlı İmparatorluğu'nda, Osmanlı destan edebiyatının mevcut yönetimi ve ideolojisini hangi yollarla temsil ettiğini, desteklediğini, ve meşrulaştırdığını tahlil etmeyi amaçlamaktadır. Siyasi iktidar, II. Abdülhamid Dönemi'nde (1876 1908), toplumsal ve siyasi gerekçelerle yeniden icat edilen geleneksel bir edebi türü, emperyal hedefler ve rağbette olan milliyetçilikler arasındaki olası uzlaşmazlıkları önlemek ve aralarında uyumlu bir ilişki yaratmak amacıyla kullanmıştır. Destan edebiyatı, Osmanlı hanedanı ve II. Abdülhamid'in kimliği etrafında mukaddes bir hale kurulmasına katkıda bulunmuştur. Buna uygun olarak, destansı motifler, milliyetçi ve/veya meşrutiyetçi eleştirilerin önünü kesmek ve mevcut iktidar ve hükümdarın siyasi gücünü pekiştirmek amacıyla gaza kavramını yeniden popular hale getirmiş ve gazi-sultan imgesini yeniden üretmiştir.
Sadrazam Ferhad Paşa'nın hayatı (Ö.1595)

Ferhad Paşa aslen Arnavud asıllı olup, devşirildikten sonra Enderun'a alınmış ve ilk olarak saray mutfağında çaşnigirlik vazifesi görmüştür. Akabinde müteferrikalık görevinde bulunan Ferhad Paşa, Kanuni Sultan Süleyman'ın son dönemlerinde kapıcıbaşı olarak saraydan çıkmıştır. Kanuni Sultan Süleyman'ın son seferi olan Zigetvar Seferi'ne katılan Ferhad Paşa, sefer esnasında vefat eden Kanuni Sultan Süleyman'ın na'şını İstanbul'a getiren kafilenin içinde yer almıştır. Akabinde Mir-i Ahurluk ve yeniçeri ağalığı görevlerinde bulunan Ferhad Paşa, III. Mehmed'in sünnet töreni esnasında zuhur eden sipahiler ile yeniçeriler arasındaki hadise sebebiyle yeniçeri ağalığından azledilmiştir. Azledilmesinden kısa bir süre sonra Rumeli Beylerbeyliğine tayin edilen Ferhad Paşa vezirlik rütbesi ile şark serdarlığına tayin edilmiştir. 1582- 1595 seneleri arasında 2 defa serdarlık vazifesinde bulunan Ferhad Paşa 1595 tarihinde Safevi şehzadesini rehin olarak İstanbul'a getirmiş ve Safeviler ile yaptığı İstanbul Anlaşması ile Osmanlı Devleti'nin doğuda en geniş sınırlara ulaşmasını sağlamıştır. Süregelen zaman çerçevesi içerisinde 2 defa sadrazamlık makamına erişen Ferhad Paşa, rakibi olan Sinan Paşa ve onun yandaşları ile giriştiği siyasi iktidar mücadelesi neticesinde sadrazamlıktan azledilerek idam edilmiştir. Ferhad Paşa'nın hayatı eksenli çalışma, paşalar arasındaki iktidar mücadelesinin Osmanlı Devleti'ni değişime götüren etkenlerden olarak görülmüş ve çalışma Osmanlı Devleti'nin değişim/dönüşüm süreci ile alakalı tarih alanına katkı sağlamıştır.
Tanzimat'tan Cumhuriyet'e Osmanlı müelliflerinin mezhep algısı

Çalışmamızın giriş kısmı ve birinci bölümlerinde Osmanlı Devleti'nin son dönemi ile Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarında, müelliflerin yaşadığı dönemin sosyo-kültürel ve siyasi olayları gözden geçirildi. Avrupa'da meydana gelen modernleşmenin İslam dünyasındaki ıslahat hareketlerini tetiklediği ve bu çalışmaların özellikle Osmanlı Devleti ile birçok İslam ülkesinde yeni fikir ve kurumları ortaya çıkardığından söz edildi. Dönemin önemli şahsiyetleri olan müelliflerin yaşadıkları çevre hayat tarzları, eğitimleri ve bilgi birikimleri yazdıklarının anlaşılmasında etkili olmuştur. İkinci bölümde Namık Kemal, Ahmet Cevdet Paşa, Giritli Sırrı Paşa, Şehbenderzade Ahmet Hilmi, Şeyhülislam Musa Kazım Efendi, Mehmet Said Halim Paşa, Ziya Gökalp, Yusuf Akçura, Celal Nuri İleri, Ahmet Ağaoğlu, İsmail Hakkı İzmirli, Mustafa Sabri Efendi, Şemseddin Günaltay, Said Nursi'nin itikadi İslam mezheplerine bakışı ve değerlendirmeleri hakkında bilgi verildi. Ayrıca müelliflerin kısaca hayatları, eserleri, ilmi araştırmaları, İslam tarihi kaynaklarından istifade edilerek itikadi İslam mezhepleri hakkındaki beyanları ortaya konmaya çalışıldı.
XV ve XVI. yüzyıllarda Ege'de adalar ahalisinin kıyı muhafazasına katkısı

Ege Adaları XV. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Türk hakimiyetine girmeye başlamıştır. Böylece adalıların hayatın her alanında karşılaştıkları problemler, Osmanlılar için de mücadele edilmesi gereken sorunlara dönüşmüştür. Bu durum Osmanlı idaresi altında adalarda yaşayan ahalinin kıyı savunmasında üstlendikleri görevlerin arşiv vesikalarına yansımasını sağlamıştır. Öte yandan Ege'deki coğrafyanın ve kültürel birikimin bir parçası, hatta bazı durumlarda kendisi gibi görünen bu sorunlar, ahalinin yalnızca yaşamına değil, 'adalı' olmaya dair meydana getirdikleri algıya da şekil vermiştir. Bir başka ifadeyle adalıların tarihi çağların başından itibaren karşılaştıkları sorunlara yönelik geliştirdikleri çözümler, bölgede kendine has bir kimliğin doğmasına neden olmuştur. Dolayısıyla bu çalışmada öncelikle adalı olmak ve bunun tarihsel süreklilik içinde Osmanlı devrindeki durumu incelenmiştir. Adalar ahalisinin sürekli olarak tehdidi altında yaşadıkları korsan saldırılarına karşı kendilerini koruma mücadeleleri de bu açıdan ele alınmıştır. Böylece adalıların Türk otorite ile kurdukları ilişki, XV. ve XVI. yüzyıl Osmanlı Ege'sinde adalı olmak bağlamında anlatılmaya çalışılmıştır.
Osmanlı bahriyesine asker alma sistemi(1839-1908)

Osmanlı Devleti'nin hem gücünün zirvesinde olduğu dönemde hem de eski kuvvetini kaybetmeye başladığı zamanlarda ordu her daim göz önünde olan unsurların başında gelmekteydi. Çünkü ordunun gücü bir devletin varlığını uzun müddet sürdürebilmesinin odak noktasında yer almaktaydı. Tanzimat öncesinde III. Selim devrinde 'Nizam-ı Cedid' düşüncesiyle kendini güçlü bir şekilde hissettirmeye başlayan ıslahat düşüncesi 3 Kasım 1839'da Tanzimat Fermanı'nın ilanı ve onu takip eden süreçte zirveye ulaşmıştır. Askeri alandaki düzenlemeler Osmanlı'nın her döneminde olduğu gibi bu dönemde de en başta gelen meselelerdendi. Bu minvalde askerlik hizmetine sene sınırının konması, askere alımlarda kur'a usulüne geçilmesi, askere alım kanunlarının çıkarılması, gayrımüslimlerin askerlik meselesi üzerinde en fazla durulan konulardı. Kara ordusunun yanında deniz kuvvetlerinin de önemi yadsınamaz bir konumdaydı. Tanzimat dönemiyle birlikte asker alımlarında yapılan düzenlemeler hiç şüphesiz ordunun gücünün belli kısmını oluşturan donanmayı da etkilemiştir. Bu çalışma Tanzimat ile beraber bahriye alanındaki gelişmeleri ve özellikle askere alım kanunları çerçevesinde bahriye askerliğini temele alarak kara ordusu üzerinde toplanmış dikkatleri deniz kuvvetlerine çevirmeyi amaçlamaktadır.
1802-1820 yıllarına ait 'Arnavutluk Ahvaline Dair Tahrirat' adlı el yazması eserin transkripsiyonu

Bu çalışma halen Arnavutluk Milli Kütüphanesi'nde orijinali bulunan '1802- 1820 Yıllarına ait 'Arnavutluk Ahvaline Dair Tahrirat' adlı el yazması eserin transkripsiyonunu ihtiva etmektedir. Eserin muhtevasını, Arnavutluk'un o dönemdeki siyasi ve ekonomik durumunu ortaya koyan ve özellikle zamanının en güçlü ayanlarından olan Tepedelenli Ali Paşa ile ilgili raporlar oluşturmaktadır. Tepedelenli Ali Paşa; XIX. yy. başlarında Osmanlı Devleti'nin zayıflaması ile beraber, merkezi yönetim tarafından kendisine emanet edilen yönetme erkini kötüye kullanarak, ölçüsüz bir şekilde zenginleşmiş, bu ölçüsüz zenginlik ve iktidar sarhoşluğu ile imparatorluğa başkaldırmıştır. Bu çalışma ile -tarihin derinliklerinde çok tartışmalı konuları ile kaybolmaya yüz tutan- 1802- 1820 yılları arasındaki Arnavutluk'ta yaşanan olayların gün yüzüne çıkmasının kapısı aralanmıştır. Çalışma, tarihte Osmanlı-Arnavutluk, Arnavutluk Türkiye ilişkilerindeki olumlu-olumsuz tüm gelişmeleri objektif bir yaklaşım ile değerlendirilebilmesi için anahtar olabilecek raporları ihtiva ettiğinden, faydalı olacağı değerlendirilerek araştırmacıların dikkatine sunulmuştur.
Osmanlı ve Çin İmparatorluklarının çöküşü ve Cumhuriyete geçişinin karşılaştırmalı analizi

Osmanlı İmparatorluğu ve Çin İmparatorluğu tarihin en güçlü devletleri arasında yer almaktaydı. Fakat 19. yüzyıla gelindiğinde bu koca imparatorluklar artık eski gücünü kaybetmiş ve Batı'nın Emperyalist emelleri karşısında zayıf duruma düşmüşlerdir. Bu dönemde, Osmanlı ve Çin İmparatorlukları Emperyalist güçlerin sömürgecilik hareketleri karşısında benzer şekilde mücadeleler vermiş ve ayakta kalabilmek için çeşitli reformlar denemiş, ancak gösterdikleri çabalara rağmen, 20. yüzyılın başlarına gelindiğinde iki imparatorluk da, ömrünü tamamlamış, Cumhuriyete geçmişşlerdir. Bu tez çalışmasında, Osmanlı ve Çin İmparatorluklarının çöküş dönemleri, önce paralel olarak ayrı ayrı incelenmiş, ardından bu iki imparatorluğun benzerlik ve farklılıklar karşılaştırmalı bir üslupla analiz edilerek uzak coğrafyalarda bulunan ve farklı ideolojiye sahip iki imparatorluğun aynı kaderi paylaştığı düşüncesi öne sürülmüştür. Bu tez giriş, üç ana bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Tezin giriş kısmında, konusu ile ilgili genel bir bilgi verilmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde Osmanlı İmparatorluğu'nun 19. yüzyıldaki durumu incelenerek, Batı Emperyalizminin karşısında verdiği mücadeleleri, ayakta kalmak için gösterdiği Reform çabaları ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşu üzerinde durulmuştur. Çalışmanın ikinci bölümünde, Çin İmparatorluğu'nun 19. yüzyıldaki genel durumu, yok olmamak için sömürgecilik karşısında verdiği mücadeleler, modernleşme çabaları ve Cumhuriyete geçiş dönemi ele alınmıştır. Son bölümde ise, 19. yüzyıldaki bu iki imparatorluğun çöküşü ve Cumhuriyete geçiş süreçleri karşılaştırılarak, bu dönemdeki benzerlik ve farklılıkları ortaya koyulmuştur. Sonuç kısmında ise konu ile ilgili genel bir değerlendirme yapılmış olup bunun ardından çalışmada kullanılan kaynaklar yer almaktadır.
Osmanlı arşiv belgelerine göre 1800-1850 yılları arasında Osmanlı Toskana ilişkileri

Osmanlı-Toskana İlişkileri, XVI. yüzyıl ortalarında başlamış ve XIX. yüzyıl sonuna kadar siyasi, iktisadi, sosyal ve kültürel alanlarda ilişkileri devam etmiştir. Doğu-batı ticaretinde aracılık rolünü üstlenen ve ticaret yollarını elinde bulunduran Osmanlı Devleti arasındaki dostane ilişkiler zaman zaman yerini savaşlara bırakmış olsa da ticari ilişkiler devam etmiştir. Osmanlı-Toskana arasındaki ilişkiler taht değişikliği veya savaşlar sonrasında imzalanan ahidnamelerle düzenlemiştir. Çalışmamızın konusu Osmanlı Arşiv Belgelerine Göre 1800- 1850 Yılları Arasında Osmanlı-Toskana ilişkileri 99/1 Numaralı Düvel-i Ecnebiye defterinin bir kısmını oluşturmaktadır. Düvel-i Ecnebiye defterinin içerdiği hükümlerin özetleri ve transkripsiyonları verilmektedir. XIX. yüzyıl Osmanlı Devleti'nin genel durumu ve Sultan II. Mahmut döneminde Osmanlı Devleti'nde gerçekleştirilen ıslahat çalışmaları ve bu dönemde devlet içersinde aksayan kurumları ortadan kaldırmak için çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Sultan II. Mahmut'un Mısır Valisi Mehmet Ali Paşa tarafından çıkartılan isyan hareketi bu dönemde önemli rol oynamıştır. Sultan II. Mahmut döneminde, Toskana maslahat güzarları tarafından Osmanlı Devleti'ne gönderilen mektuplarla Osmanlı Devleti ile ilişkilerin sağlamlaştırılması ve Toskana hükümetinin Akdeniz'deki çıkarları korunmaya çalışılmıştır. Yapılan bu çalışma 1800- 1850 yılları arasındaki Osmanlı-Toskana ilişkileri ortaya konulmaktadır.