turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
II. Abdülhamit Döneminde Osmanlı - Mısır ilişkileri

Bu tezin amacı, Yıldız Sarayı ile Mısır Hıdivliği arasındaki ilişkileri inceleyerek Mısır'ın II. Abdülhamit döneminde Osmanlı Devleti içerisindeki konumunun ne olduğunu tespit etmektir. Meseleyi daha iyi anlamak için öncelikle Mısır coğrafyasına ve Mısır'ın II. Abdülhamit döneminden önceki durumuna dair bilgi edinmeye ihtiyaç duyulmuştur. Bu sebeple ilk bölüm tamamen bu konuya ayrılarak antik çağdan, II. Abdülhamit'in tahta çıkışına kadar olan uzun süreçte Mısır'ın yaşadığı siyasi dönüşümler genel hatlarıyla ele alınmıştır. Böylece Mısır'da II. Abdülhamit dönemine gelindiğinde karşılaşılan problemlerin tarihi arka planını ortaya koymak hedeflenmiştir. 1841'de Kavalalı Mehmet Ali'ye verilen fermanla özerk ve imtiyazlı bir eyalet haline gelen Mısır'ın, II. Abdülhamit'in selefi Abdülaziz zamanında imtiyazlarını nasıl daha da arttırdığı ve Hıdivlik statüsüne kavuştuğu anlatılmıştır. İkinci kısımda, önce II. Abdülhamit'in tahta çıktığı sırada Osmanlı Devleti'nin içinde bulunduğu genel durum ve problemler özetlenmiştir. Osmanlı-Rus harbi sırasında Hıdiv İsmail'in Osmanlı Devleti'ne askeri yardım yükümlülüğünü yerine getirdiği görülmüştür. Ancak Abdülhamit 1879'da Avrupa baskısıyla İsmail Paşa'yı Hıdivlikten alıp yerine oğlu Tevfik'i tayin etmek zorunda kalmıştır. 1881'de ise Mısır'da çıkan Urabi Paşa isyanı ile meşgul olmuştur. Bu isyan Mısır'ın 1882'de İngiliz işgaline düşmesiyle sonuçlanmıştır. Fiili İngiliz işgaline rağmen Osmanlı egemenliğinin hukuken devam ettiği Mısır'da 1885 yılından 1908'e kadar Ahmet Muhtar Paşa, 'Mısır Yüksek Komiseri' unvanıyla Osmanlı Devleti'nin temsilcisi olarak bulundurulmuştur. 1892'de Tevfik vefat edince oğlu II. Abbas veraset kuralları gereği yeni Hıdiv tayin edilmiştir. Abdülhamit bu tarihten sonra İngilizlerin Akabe körfezinde yayılmalarını engellemeye çalışırken, bir yandan da Mısır'da kendisi aleyhinde muhalif faaliyetlerde bulunan Jön Türkler ile meşguldür.
Osmanlı tarih yazımı'nda ilk dönem fetihleri ve gayrimüslimlerle ilişkiler (1299-1481)

Osmanlı Devleti'ndeki gayrimüslimlerin durum ve konumunu ele alan bu çalışmada ağırlıkla onların hem sosyal hem de askeri alandaki görünümlerine yer verilmiştir. Çalışmada asıl çerçeve ana kaynaklar ışığında çizilmiştir. Kronikler ya da vakayinameler gibi ana kaynakların yanı sıra, araştırma ve inceleme eserlerden de yararlanılmıştır. Çalışmada dönem müelliflerinin yaşantılarına, eğitim durumlarına ve yönetim ile yakınlıklarına da değinilmiştir. Bu incelemeden yola çıkılarak Osmanlı Devleti'nin önceden bu bölgede yaşayan gayrimüslim halkla münasebette bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Osmanlı Devleti özellikle Kuruluş Dönemi'nde batıya doğru ilerleme politikasını benimsemiştir. Bu politika Osmanlı idaresine daha çok gayrimüslim halkın da dahil olması manasına gelmekteydi. Bu durum Osmanlı'da Müslim ve gayrimüslim halkın ayrışmasından çok kaynaşması anlamına gelmekteydi. Çünkü Osmanlı Devleti'nde Müslüman halk ve sultanlar kuruluştan dağılma dönemine kadar gayrimüslim tebaayla iç içe yaşamışlardır. Hatta bazı sultanlar gayrimüslimlerin devletin çeşitli kademelerinde göreve getirilmesini teşvik etmiştir.
Miguel de Cervantes'in Oviedolu Katalina Sultan adlı eserinde tarihsel gerçeklik

Miguel de Cervantes dünya edebiyatına çeşitli türde eserlerle katkıda bulunmuş önemli bir İspanyol yazardır. 1547'de, İspanya'da doğan Cervantes, İnebahtı Deniz Savaşı sırasında yer alanmış ve sol kolunu kullanamaz hale gelmiştir. Bu savaştan sonra düzenlenen seferlere de katılmış ancak 1575 yılında Türk korsanlara esir düşerek Cezayir'e getirilmiştir. Burada yaklaşık beş yıl kadar esir olarak kalan Cervantes, fidyesinin ödenmesinin ardından özgürlüğüne kavuşmuş ve ülkesine dönmüştür. Cervantes bu deneyimlerini ve Cezayir'de Türkler hakkında edindiği izlenimleri neredeyse bütün eserlerine yansıtmıştır. Başyapıtı Don Quijote'nin yanı sıra çeşitli romanlar, kısa romanlar ve tiyatro eserleri de yazmıştır. Oviedolu Katalina Sultan üç perdeden oluşan bir tiyatro eseridir. Eserdeki olayların tamamı III. Murat döneminde, İstanbul'da geçmektedir. Cervantes bu eserde hayatı boyunca hiç İstanbul'da bulunmamış olmasına rağmen hemen hemen her alanla ilgili çeşitli tarihsel ayrıntılara yer vermiştir.
Tanzimat reforms reconsidered: The case study of Tuna province (1856-1868)

Paris Barış Anlaşması (1856)'nın imzalanmasından sonra Osmanlı yönetimi reformu ve bir anlamda Batılılaşmayı var olan devleti korumak için bir strateji olarak benimsemişti. Hristiyan meselesi ve Büyük Güçlerin baskısı Osmanlı Hükümeti'ni reforma zorlayan en ciddi sebepler olarak ortaya çıkacaktı. Osmanlı Devleti ve Habsburg İmparatorluğu içinde bulundukları dönemde ancien regime mirası, ortaya çıkan milliyetçi hareketler ve Batı ile Rusya'nın emperyal hırslarından kaynaklanan siyasal sorunların karşısında çıkışı arayan ülkelerdi. 1856- 1868 dönemine odaklanan bu çalışmanın amacı reformlar meselesini Midhat Paşa'nın 1864- 1868 döneminde valiliğini yaptığı Tuna Vilayeti'ne çok özel bir bölüm açarak yeniden ele almaktır. Bunun sebebi söz konusu dönemde Tuna Vilayeti'nin Osmanlılar tarafından reformların ülke çapına yayılmasını sağlayacak bir hükümet projesi, bir model Vilayet olarak tasarlanmış olmasıdır. Tez iki ana bölüme ayrılmıştır. Bunlar 1) 'Osmanlı İmparatorluğu'nu çevreleyen Dünya(1856-1870)' ve 'Reform Meselesi(1856-1865)' ve 2) 'Tuna Vilayeti(1864-1868)' dir.
71 numaralı Kütahya şer'iye sicili defteri transkrispsiyonu ve edisyon kritiği

Çalışma konusu olarak seçtiğimiz 71 Numaralı Kütahya Şer'iye Sicili'nde, i'lam, vekil nasb u tayin, nafaka ve kisve baha isteği kaydı, tereke, mürasele, vasi nasb u tayin, veraset isbatı kaydı, nafakaya zam kaydı, vakıfname, satış i'lamı, nikah akdi kaydı, isbat-ı rüşt ve buluğ kaydı, izdivaç talebi kaydı, kadı hücceti, mütevelli nasb u tayin, hüccet, vekil tayini kaydı, nafaka tayin kaydı, niyabet tevfizi kaydı, Beraat ve satış izni kaydı gibi konulan içermektedir. 71 Numaralı Kütahya Şer'iye Sicili'nde belgelere yansımış hadiselere bakarak halkın sosyal yapısını, terekelere bakarak ekonomik yapısını, merkezden gönderilen kararnamelere bakarak, merkezi idare ile mahalli idare arasındaki ilişkilerin şeklini öğrenmekteyiz. Osmanlı Türk-İslam Cihan Devleti kurulduğunda tayin edilen iki memurdan birisinin kadı olması ve hakimiyeti boyunca adalet müessesesini mükemmel bir şekilde işletebilmesi devletin yıkılmasını üç asır geciktirmiştir. Halk kendi töre, örfj adet, gelenek ve göreneklerine bağlı olup bunun neticesinde birçok mahalle, köy, nahiye ve kaza ismi ile günlük konuşmalardaki bazı eşya isimleri ve deyimler olduğu gibi muhafaza edilmiştir. Halk kullanmış olduğu lehçenin muhafazasına dikkat etmiştir. Bu çalışmanın ortaya konmasında göstermiş oldukları ilgi ve destekten ötürü, tez danışmanım, değerli hocam; Yrd. Doc. Dr. Necati AKSANYAR'a, değerli ağbim Yrd. Doç. Dr. Seyit ŞAHİN'e ve kardeşim Okt. Muharrem KAPANCIOĞLU'na teşekkürü bir borç bilirim.
34 numaralı Kalebend defterine göre (S. 1-106) h. 1230-1231 / m. 1815-1816 yılları arasında Osmanlı Devleti'nde suç, suçlu ve cezalar

Kalebendlik terim olarak bir kimsenin herhangi bir suçtan dolayı devlet tarafından tayin edilecek bir kalede ceza müddetinini tamamlayıncaya veya affedilinceye değin belirli bir süre zarfında kale hisarından dışarı çıkmasına izin verilmemesi cezasıdır. Kalebend Defterleri ise kalebend cezasının da içinde bulunduğu çeşitli ceza hükümlerinin yer aldığı Divan-ı hümayun kararlarını içeren resmi kayıtlardan oluşmaktadır. Aynı zamanda bu defterler içerisinde çeşitli sebeplerle affedilip, ıtlak edilen hükümlülerin kayıtları da mahfuzdur. İncelemeye tabi tuttuğumuz bu çalışmada ise; belirli tarihsel sıralama ile yazılmış olan bu defterlerden, H. Şevval 1230 ile Zilhicce 1231 (M. Eylül-Ekim 1815 Ekim-Kasım 1816) tarihleri arasını kapsayan 34 Numaralı Kalebend Defteri'nin transkripsiyon ve değerlendirilmesi gerçekleştirilmiştir.
Sultan II. Abdülhamid Dönemi Osmanlı-İran siyasi münasebetlerinde Ermeni meselesi (1896-1907)

Osmanlı Devleti ile İran'da kurulan devletler arasında tarih boyunca siyasi çekişmeler görülmüştür. Bu siyasi çekişmeler genellikle mezhep farklılıkları, sınır ihlalleri ve kutsal topraklara giden hacıların durumu gibi konularda yaşanmıştır. Ancak Nasuriddin Şah'ın İran tahtına oturmasıyla birlikte iki ülke arasında yaşanan problemlere Kaçar Hanedanı'nın Ermeni çetecilere verdiği destek de eklenmiştir. Muzafferüddin Şah döneminde ise iki ülke arasındaki ilişkilerde Ermeni Olayları temel sorunlardan biri olarak hep gündemde bulunmuştur. Bu tez çalışmasını yapmaktaki amacımız, yukarıda kısaca anlattığımız durumu arşiv kaynaklarından yararlanarak izah etmeye çalışmaktır. Ermeni Olaylarına Kaçarların neden destek verdikleri, Anadolu içerisinde Ermeniler tarafından meydana getirilen olaylarda Kaçarların hangi yolları kullandığı, bu olaylar karşısında Osmanlıların Kaçarlara karşı nasıl önlemler aldığı ve nasıl bir politika izlediği tezimizin konusunu oluşturmaktadır. Giriş bölümünde Ermeni Olaylarının tarihi sürecine kısaca değinilmiş ve çalışmamızın ana hatları ortaya konulmuştur. Birinci bölümde Kaçarların Ermenilere destek vermelerinin sebepleri incelenmiş ve Nasuriddin Şah döneminde meydana gelen olaylar anlatılmıştır. İkinci bölümde Muzafferüddin Şah'ın tahta çıkmasından itibaren Anadolu'da meydana gelen Ermeni olayları anlatılmış ve Kaçarların hangi yollarla Ermenilere yardımda bulundukları örnekleriyle gösterilmiştir. Ayrıca Osmanlı Devleti'nin Kaçarların bu siyasetine karşı aldığı önlemler de dile getirilmiştir. Sonuç bölümünde ise elimizdeki veriler sayesinde ulaştığımız netice kısaca özetlenmeye çalışılmıştır.
Sayda Eyaleti'nde Osmanlı iktidarı ve yerel güçler (1700-1775)

18. yüzyılda taşrada yerel güçlerin siyasi ve ekonomik anlamda etkinliklerini arttırmalarına koşut olarak bürokratik örgütlenmede gözle görülür bir gelişme yaşanmıştır. Mali örgütlülük, taşradaki yerel güçlerin tanımlanmasında, kontrol ve denetimlerinde etkisini hissettirmiştir. Bu kapsamda, Sayda Eyaleti'nde tatbik edilen mukataa sistemi sayesinde, eyaletteki yerel güçler, hükümetle ve onun valileriyle girdikleri etkileşim sonucunda bir takım örüntü ve süreçlere dahil edilebilmişlerdir. Bu sayede yerel güçlerin yerel aracılara dönüştürülebilme ihtimalleri artmıştır. Sayda Eyaleti'ndeki yerel güçler ise mukataa sisteminin kendilerine sağladığı statü ve yetkilerle bölgelerinde nüfuzlarını arttırmışlardır. Bölgedeki aileler arasında 18. yüzyılda meydana gelen sürtüşmeleri tetikleyen etkenlerden biri bölgenin ekonomik kalkınmasından daha fazla faydalanma güdüsüydü. Diğer bir etken ise merkezi hükümetin sağladığı idari-mali statülere erişme isteği olmuştur. Şihaboğullarıyla mücadelelerinde Metavile aileleri için dengeyi sağlayacak müttefik Zahir Ömer ve ailesi Zeydaniler olmuştur. Sayda Eyaleti'nin valileri bu yerel güçleri, eyalette tatbik etmekle mükellef oldukları mukataa sisteminin yürütülmesinde yerel aracılar haline getirme gayretinde olmuşlardır. Şam valileri başta Zahir Ömer olmak üzere bu yerel güçleri, nüfuzlarını yaymalarının önünde birer engel olarak görmüşlerdir.
W. M. Ramsay'ın eserlerine göre 19. yüzyıl sonu ile 19. yüzyıl başlarında Türkiye

Bu tez W. M. Ramsay in eserlerine dayanarak XIX. yüzyıl sonu ile XX. yüzyıl başlarındaki Türkiye'yi anlamak amacıyla hazırlanmıştır. 1851'de Glasgow'da doğan Ramsay bir İngiliz arkeologu idi. Türkiye'yi arkeoloji amaçlı birçok gezi yaptı. Bu geziler sırasındaki izlenimlerini 'Impressions of Turkey during Twelwe year's wanderings ' adlı bir çalışma ile yayımladı. Diğer eserlerinde de Türkiye ile ilgili bilgiler edinmek mümkündür. Biz ise, Ramsay'ın gözüyle bu dönemi göstermeye çalıştık. Tezin birinci bölümü yazarın hayatı, çalışmaları ve konumuz açısından önemi ile ilgilidir. İkinci bölüm XIX. yüzyıl sonu ile XX. yüzyıl başlarındaki Türkiye'nin genel durumu ile ilgilidir. Üçüncü bölüm ise Ramsay'ın izlenim ve gözlemlerini kapsar. Çalışmalarımızda Ramsay'ın eserlerine göre Anadolu'daki bazı yerleşim yerleri ve yol sistemi, köylülerin yaşamı, hükümet sistemi, halkın problemleri incelendi. Tarihteki Doğu - Batı çalışması ve İslami reform açıklandı. II. Abdülhamid'in Avrupa ülkelerine bakış açısı ve Büyük Güçlerin Türkiye politikaları yorumlandı. Son olarak da Anadolu'dan Türklere miras kalan bazı kurumlara yer verildi.
Geç Osmanlı ve Erken Cumhuriyet Döneminde siyasi seçkinlerin Suriye'ye bakışı

Son yıllarda Ortadoğu'daki gelişmelerin etkisiyle Türkiye'nin Erken Cumhuriyet döneminde bu bölgeye sırtını döndüğüne yönelik görüşler akademik çevrelerce sıklıkla dile getirilmeye başlanmıştır. Bu çalışmada söz konusu argümanın ne derece doğru olduğu tartışılmış: bu çerçevede Geç Osmanlı ve Erken Cumhuriyet yıllarında kamuoyu tartışmalarında öne çıkan yedi seçkinin günümüzde Suriye, Lübnan, Filistin, İsrail ve Ürdün'ü kapsayan, Osmanlı yıllarında Suriye veya Büyük Suriye olarak adlandırılan coğrafyaya bakışı değerlendirilmiştir. Seçkinlerin görüşlerine başvurulmasının amacı Türkiye'nin Erken Cumhuriyet dönemindeki Bilad-ı Şam politikasının düşünsel alt yapısını çözümlemek, böylelikle Osmanlı'dan Cumhuriyet'e geçiş sürecinde Türkiye'nin söz konusu coğrafyaya yönelik siyasetini yalnızca dış politika bağlamında değerlendiren literatüre farklı bir perspektiften katkıda bulunmaktır. Çalışmada Suriye vilayeti/ülkesi ile Suriye/Büyük Suriye bölgesinin karıştırılmaması için söz konusu coğrafya Bilad-ı Şam olarak anılmıştır. Çalışmanın tarihsel aralığı 1908- 1939 olarak belirlenmiş; Osmanlı'dan Cumhuriyet'e geçiş sürecinde seçkinlerin Bilad-ı Şam'a bakışlarındaki süreklilik ve kopuşlar analiz edilmiştir. Bu dönemde kamuoyu tartışmalarında ve siyasi karar alma sürecinde etkili olan Hüseyin Cahit Yalçın, Falih Rıfkı Atay, Refik Halid Karay, Halide Edib Adıvar, Yusuf Akçura, Mehmed Akif Ersoy ve Mustafa Kemal Atatürk, bu çalışma kapsamında fikirleri irdelenen seçkinlerdir. Seçkinlerin Bilad-ı Şam'a yönelik düşüncelerini çözümlemek için söz konusu tarih aralığında var olan siyasi koşullar ve temel tartışmalar çerçevesinde gazete yazıları, anıları ve biyografilerden elde edilen veriler analiz edilmiştir. Ortaya çıkan temel sonuç, seçkinlerin Bilad-ı Şam'a ilişkin düşüncelerinde kırılmalarla birlikte sürekliliğin de var olduğu, bir başka ifade ile Türkiye'nin Bilad-ı Şam coğrafyasına sırtını döndüğüne ilişkin argümanların tam olarak gerçeği yansıtmadığı yönündedir. Birinci Dünya Savaşı sırasında ortaya çıkan yabancılaşma ve Milli Mücadele dönemindeki uluslaşma süreci kırılmanın temel bileşenleri iken, gerek Osmanlı döneminde gerekse Cumhuriyet yıllarında Bilad-ı Şam coğrafyasının modernleşmesine yönelik söylem ve eylemler, seçkinlerin konuya ilişkin düşüncelerindeki sürekliliğe işaret etmektedir.
17. yüzyılda Akdeniz'de Osmanlı korsanlığı

oz Deniz haydutluğu anlamına gelen korsanlık, on altıncı yüzyılın son çeyreği ile birlikte Akdeniz'de yoğun bir biçimde görülmeye başlamıştır. İnebahtı Savaşı sonrasında, büyük deniz savaşlarının olmaması bunun başlıca nedenidir. Bu korsanlık faaliyetlerinde en önde gelenler Maltalı korsanlarla birlikte, Osmanlı tebaası olan, Kuzey Afrikalı korsanlar olmuşlardır. Osmanlı korsanları yapmış oldukları eylemleri, deniz haydutluğunun ötesinde, düşmana karşı cihad biçiminde algılamışlardır. Bunun yanı sıra haramilik olarak adlandırılan yağma hareketleri de olmuştur. Osmanlı idaresi ise cihad anlayışı çerçevesinde hareket edenlere destek verirken, kanun dışı, yağma yapanlara ise cezalandırmıştır. On yedinci yüzyıldaki korsanlık faaliyetlerine hasredilmiş bu çalışma, dönemin bir tablosunu çizmeyi amaçlamaktadır.
BOA. TTD. 48 numaralı Saruhan Sancağı Piyadegan Defteri'nin transkipsiyonu ve değerlendirilmesi

Yaya ve Müsellemler, Osmanlı Devletinin kurulduğu sıralarda artan asker ihtiyacını karşılamak üzere, Orhan Bey döneminde oluşturulmuş ilk düzenli ordudur. Kuruluş yıllarında gönüllülerden ibaret olan Osmanlı askeri kuvveti yerini artık bu birliklere bırakmıştır. Yaya ve müsellem teşkilatının ilk kuruluş yıllarında sefer zamanı devletten ulufe alan askerler, barış zamanlarında ulufeleri verilmediği için, kendi işlerinden sağladıkları ile geçinmekteydiler. Bu devrede devletin hassa askeri olarak hizmet eden yaya ve müsellemler, yeniçeri ocağının kurulması ile bu özelliklerini yitirmişlerdir. Bundan sonra yayalara bir çiftlik yer verilirmiş buna karşılık şer'i ve örfi vergilerden muaf tutularak askeri statüye geçmişşlerdir. Bu şekilde Anadolu ve Rumeli'nin pek çok yerinde yaya ve müsellem teşkilatı kurulmuş olup, ocağın insan kaynağı daha ziyade Anadolu ve Rumeli'deki Yörük taifesinden oluşmaktaydı. Nöbetleşe sefere eşen yayaların işlerini takip etmek ve çiftliklerin faaliyetlerini sürdürmek üzere çiftlikte yaşayan yamakları vardır. Yamaklar büyük çoğunlukla aile üyelerinden oluşmakta ve onlar da sıraları gelene kadar seferde olan yayanın ihtiyaçlarını karşılamaktaydı. Yaya ve müsellem olanlara çiftlik verilmesi orduya olan ilgiyi arttırmış çiftlik ile yaya ve yamak sayıları gün geçtikçe çoğalmıştır. Zamanla devlet sınırlarının genişlemesiyle artık eski işlevini yerine getiremeyip, sefere gitmek yerine çiftliğinde kalıp ziraatla uğraşmaları üzerine yeniçeri ocağının da kurulmasını takiben teşkilat eski önemini yitirmiş ve merkezi ordu olmaktan çıkıp eyalet askeri statüsüne geçirilmiştir. Bu dönemden sonra geri hizmete alınarak yol yapımı, köprü inşaatı, suyolu tamiri gibi ordu için çok önemli diğer işlerle uğraşmaya başlamışlardır. İncelenen defter teşkilatın henüz askeri özellikte olduğu yıllara denk geldiğinden önem arz etmektedir.
Osmanlı Devleti'nde göç, iskan ve sürgün

Osmanlı tarihini bir bütün olarak anlayabilmek için yaşanan siyasi hadiselerin yanında devletin siyasetine tesir eden sosyo-ekonomik ve hukuki meselelerin de incelenmesi gerekmektedir. Bu nedenle çalışmada XVII. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin egemenliğindeki topraklarda meydana gelen göçler ve bu göçler neticesinde vuku bulan problemlerin çözümlenişi ele alınmıştır. XVI. yüzyılın ikinci yarısından itibaren başlayan buhranlar ve iktisadi sıkıntılar XVII. yüzyılda artarak devam etmiştir. Celali isyanlarının neden olduğu tahribat Anadolu'nun birçok bölgesinde köylerin boşalmasına sebep olmuştur. Bu durum devletin temel yapı taşı durumunda olan zirai üretimin aksamasına zemin hazırlamıştır. İçte yaşanan hadiselerin yanında Avrupa'da devam eden muharebeler ve doğu sınırında İran ile yaşanan savaşlar devleti zor durumda bırakmıştır. Dıştaki savaş cepheleri ve içteki sarsıntılardan ötürü bu yüzyılda pek çok göç hareketi vuku bulmuştur. Osmanlı Devleti göç hareketlerini sistemli yönetmek için bir iskan metodu uygulamaya başlamıştır. Göç eden toplulukları kalıcı halde yerleştirme siyaseti izlemeye gayret etmiştir. Özellikle sürekli hareket halinde olan göçebe aşiretler ve konar-göçer taifeleri belirli topraklara iskan etmeye çalışmıştır. Yine bu iskanlar neticesinde yaşanan sorunlardan ötürü sürgün politikasına başvurarak devlete karşı şekavet hareketlerinde bulunup devlete itaat etmeyen grupları veya kişileri bir nevi sürgün yöntemiyle zorunlu iskanlara tabi tutmuştur. Ayrıca bu yüzyılda vazifesini tam yerine getirmeyip aksatan üst düzey devlet görevlilerinin bir kısmını çeşitli yerlere sürgün etmiştir. Yaşanan göçler neticesindeki iskan faaliyetleri kısmen başarılı olmuştur. Ancak iskanlar devletlerin iktisadi ve idari meseleleri ile yakından alakalı olduğundan, Osmanlı Devleti'nde içte ve dışta meydana gelen göçlerin giderek yoğunlaşması, savaşlar ve merkezi hazinenin boşalması gibi etmenler yapılan iskanların tam başarıya ulaşmasını engellemiştir.
Historical writing in the late Ottoman Empire: global encounters and historical experiments of Hayrullah Efendi

Bu tez, on dokuzuncu yüzyıl ortalarında Hayrullah Efendi (1817-1866) tarafından yazılmış bir Osmanlı tarihi eserinin anlatısal incelemesine dayanarak geç Osmanlı tarih yazımı hakkındaki bakış açılarımızı genişletmeye çalışmaktadır. Amacım, bu tarihsel metne edebi bir eser muamelesi yaparak, gittikçe yeni zamansallıklar ve yöntemler, kamuoyu üzerine politik kaygılar, sömürgecilik ve milliyetçilik endişeleri tarafından şekillenmeye başlayan uzun on dokuzuncu yüzyıl küresel tarih söylemleri ile Hayrullah'ın ne şekillerde karşılaştığını ve bunları nasıl deneyimlediğini betimlemektir. Bu tez üç ana eksen içermektedir. İlki, tarihsel mesafe, hakikat, ibret ve kurgu kavramlarına odaklanarak Hayrullah'ın geçmişş, şimdi ve gelecek olmak üzere bu üç zamansallık arasındaki ilişkileri nasıl kurduğunu açığa çıkarmaktadır. İkincisi, Hayrullah'ın millet ve medeniyet kavramlarına odaklanarak yerel, milli ve küresel kimlikler, siyasal ve iktisadi sistemler ve medeniyet söylemleri üzerine tartışmaları kapsamaktadır. Üçüncüsü, Hayrullah'ın tarihsel aktörler, nedensenllik ve değişim kavramsallaştırmaları üzerinden devlet ve toplum içindeki ve arasındaki ilişkilerin kurulmasına dair oluşturduğu çerçeveler ile uğraşmaktadır. Bu tez Hayrullah'ın metninin tek bir kaygı ve hegemonik bir devlet veya sınıf bakışı açısından nüfuz edilmediğini göstermeyi amaçlamaktadır. Tersine, bu anlatı bir bakış açıları çokluğu ve farklılığı olup tutarlı, kesin, açık ve bütüncül tartışmalardan oluşan bölümleri ihtiva ettiği gibi tutarsız, kararsız, belirsiz ve muğlak savlardan oluşan kısımları da içermektedir.
Osmanlı Kudüsü'nde toplum ve siyaset (1703-1789)

Bu tez 1703- 1789 yılları arasında, Kudüs'teki yerel ileri gelenlerin şehir siyasetindeki etkinlikleri ile onların servetlerini ve şikayet mekanizmasının Kudüs özelinde işleyişini ele almaktadır. Konu hakkında başvurulan kaynak ve araştırmaların değerlendirildiği giriş bölümünün ardından ilk bölüm Kudüs'ün kent kimliğini tanımlamaktadır. İkinci bölüm bu kimliğin oluşmasında katkı sunan mekanı ve siyasi figürleri konu edinmektedir. Din kenti özelliğinin ona kattığı değerin İslam devletleri zamanından beri devam eden özellikleri Kudüs'te vakıfların gelişmesine katkı sağlamıştır. Bu anlamda şehir siyasetine yön veren ileri gelenler için önemli bir kaynak olan bu müesseselerin etkisi ve devletin bu kurumlarda görev alanlar ile olan ilişkisi ikinci bölümde incelenmiştir. Şehirdeki servet dağılımını ortaya koymayı da amaçlayan bu bölümde Osmanlı devletinin Kudüslülere sunduğu önemli ikramlardan birisi olan surre üzerinde de durulmuştur. Son bölüm ise Osmanlı devletinin tebaasına sunduğu bir imtiyaz olarak şikayet mekanizmasının Kudüs özelinde işleyişi ve konu dağılımları üzerinden değerlendirmeleri yapılmıştır. Tezin ana kaynakları Filistin Arşivlerinde bulunan şeri yye sicilleri ile Başbakanlık Osmanlı Arşivinde bulunan şikayet defterleridir. Ayrıca bu iki hukuk kaynağına ek olarak fetva mecmuaları ile dönem kroniklerinden istifade edilmiştir.