İhracatı teşvik araçları ve Türkiye uygulaması

272 politikalarının da önemli bir etkisi olmuştur. ülkemizde, 1980' lere kadar, genel hatları itibariyle, düşük bir döviz kuru politikası, ve negatif faiz oranları ile desteklenen yurtiçi sanayileri korumayı amaçlayan bir ithal-ikame stratejisi uygulanmıştır. Zaman zaman başvurulan yüksek oranlı deva lüasyonlara rağmen, ülkede izlenen hatalı para ve maliye politikalarının bir ürünü olan enflasyon nedeniyle, Türk Lirasının dolar karşısındaki değeri yüksek tutulmuştur. Böylece, varlığını sürdüren gerçekçi olmayan döviz kuru politikası, başta ihracat olmak üzere döviz kaynaklarını kuruturken, ithalatı teşvik etmiş ve sonuçta 1970 yılların sonuna gelindiğinde Türk ekonomisi tam bir krizin içine düşmüştür. Aynı yıllarda, ülkenin içine düştüğü sosyal huzursuzluk ve iktidarların sık sık değişmesi biçiminde yaşanılan siyasal istikrarsızlık, ekonomik alanda yaşanan buhranın daha da yaygınlaşmasında önemli bir etkisi olmuştur. Ülkede yaşanılan bu olumsuz gelişmelere bir tekpi olarak 1980 yılının başlarında izlenen iktisat politikalarında ve sanayileşme stratejisinde önemli bir yön değişimi gerçekleştirilmiştir. 24 Ocak 1980 istikrar tedbirleri olarak Türk iktisat tarihine geçen bu kararlar, çeşitli alanlarda olduğu kadar, ihracata yönelik sanayileşme stratejisi için de bir dönüm noktası olmuştur. Bu tarihten itibaren benimsenmiş olan ihra- cata-yönelik strateji ile döviz gelirlerini arttırmak amacıyla bir dizi ihracatı teşvik tedbirleri uygulamaya konulmuştur. Özellikle 1980 yılından itibaren uygulanan belli başlı ihracatı teşvik tedbirleri şunlardır: - Gerçekçi bir döviz kuru politikası - İhracatta vergi iadesi - Kaynak kullanımı destekleme fonu - İhracat reeskont kredisi - Kurumlar Vergisi istisnası - Vergi, resim ve harç istisnası - İhracat dövizini kullanma hakkı. 273 - İthalatta döviz tahsisi uygulaması - Büyük ihracatçılara munzam vergi iadesidir. Burada ifade edilen ihracatı teşvik tedbirlerinin, ihracatı uyarmada önemli bir etkisi olmuştur. Nitekim, bu teşvik tedbirlerinin sayesinde ihracatta önemli bir artış kaydedilmiş ve yıllardan sonra ilk defa geçtiğimiz 1988 yılında, ülkemizde cari işlemler hesabı fazla vermiştir. Özellikle dış dünyada yaşanan korumacılık eğilimlerinin ve kota sınırlamalarının yaygınlaştığı bir dönemde, cari işlem hesabının fazla ile sonuçlanmasını ülkemiz açısından memnuniyet verici bir gelişme olarak değerlendirmek gerekmektedir. T. C. vfikseköğffetiiB. kuru,. 272 politikalarının da önemli bir etkisi olmuştur. ülkemizde, 1980' lere kadar, genel hatları itibariyle, düşük bir döviz kuru politikası, ve negatif faiz oranları ile desteklenen yurtiçi sanayileri korumayı amaçlayan bir ithal-ikame stratejisi uygulanmıştır. Zaman zaman başvurulan yüksek oranlı deva lüasyonlara rağmen, ülkede izlenen hatalı para ve maliye politikalarının bir ürünü olan enflasyon nedeniyle, Türk Lirasının dolar karşısındaki değeri yüksek tutulmuştur. Böylece, varlığını sürdüren gerçekçi olmayan döviz kuru politikası, başta ihracat olmak üzere döviz kaynaklarını kuruturken, ithalatı teşvik etmiş ve sonuçta 1970 yılların sonuna gelindiğinde Türk ekonomisi tam bir krizin içine düşmüştür. Aynı yıllarda, ülkenin içine düştüğü sosyal huzursuzluk ve iktidarların sık sık değişmesi biçiminde yaşanılan siyasal istikrarsızlık, ekonomik alanda yaşanan buhranın daha da yaygınlaşmasında önemli bir etkisi olmuştur. Ülkede yaşanılan bu olumsuz gelişmelere bir tekpi olarak 1980 yılının başlarında izlenen iktisat politikalarında ve sanayileşme stratejisinde önemli bir yön değişimi gerçekleştirilmiştir. 24 Ocak 1980 istikrar tedbirleri olarak Türk iktisat tarihine geçen bu kararlar, çeşitli alanlarda olduğu kadar, ihracata yönelik sanayileşme stratejisi için de bir dönüm noktası olmuştur. Bu tarihten itibaren benimsenmiş olan ihra- cata-yönelik strateji ile döviz gelirlerini arttırmak amacıyla bir dizi ihracatı teşvik tedbirleri uygulamaya konulmuştur. Özellikle 1980 yılından itibaren uygulanan belli başlı ihracatı teşvik tedbirleri şunlardır: - Gerçekçi bir döviz kuru politikası - İhracatta vergi iadesi - Kaynak kullanımı destekleme fonu - İhracat reeskont kredisi - Kurumlar Vergisi istisnası - Vergi, resim ve harç istisnası - İhracat dövizini kullanma hakkı. 273 - İthalatta döviz tahsisi uygulaması - Büyük ihracatçılara munzam vergi iadesidir. Burada ifade edilen ihracatı teşvik tedbirlerinin, ihracatı uyarmada önemli bir etkisi olmuştur. Nitekim, bu teşvik tedbirlerinin sayesinde ihracatta önemli bir artış kaydedilmiş ve yıllardan sonra ilk defa geçtiğimiz 1988 yılında, ülkemizde cari işlemler hesabı fazla vermiştir. Özellikle dış dünyada yaşanan korumacılık eğilimlerinin ve kota sınırlamalarının yaygınlaştığı bir dönemde, cari işlem hesabının fazla ile sonuçlanmasını ülkemiz açısından memnuniyet verici bir gelişme olarak değerlendirmek gerekmektedir. T. C. vfikseköğffetiiB. kuru,. 272 politikalarının da önemli bir etkisi olmuştur. ülkemizde, 1980' lere kadar, genel hatları itibariyle, düşük bir döviz kuru politikası, ve negatif faiz oranları ile desteklenen yurtiçi sanayileri korumayı amaçlayan bir ithal-ikame stratejisi uygulanmıştır. Zaman zaman başvurulan yüksek oranlı deva lüasyonlara rağmen, ülkede izlenen hatalı para ve maliye politikalarının bir ürünü olan enflasyon nedeniyle, Türk Lirasının dolar karşısındaki değeri yüksek tutulmuştur. Böylece, varlığını sürdüren gerçekçi olmayan döviz kuru politikası, başta ihracat olmak üzere döviz kaynaklarını kuruturken, ithalatı teşvik etmiş ve sonuçta 1970 yılların sonuna gelindiğinde Türk ekonomisi tam bir krizin içine düşmüştür. Aynı yıllarda, ülkenin içine düştüğü sosyal huzursuzluk ve iktidarların sık sık değişmesi biçiminde yaşanılan siyasal istikrarsızlık, ekonomik alanda yaşanan buhranın daha da yaygınlaşmasında önemli bir etkisi olmuştur. Ülkede yaşanılan bu olumsuz gelişmelere bir tekpi olarak 1980 yılının başlarında izlenen iktisat politikalarında ve sanayileşme stratejisinde önemli bir yön değişimi gerçekleştirilmiştir. 24 Ocak 1980 istikrar tedbirleri olarak Türk iktisat tarihine geçen bu kararlar, çeşitli alanlarda olduğu kadar, ihracata yönelik sanayileşme stratejisi için de bir dönüm noktası olmuştur. Bu tarihten itibaren benimsenmiş olan ihra- cata-yönelik strateji ile döviz gelirlerini arttırmak amacıyla bir dizi ihracatı teşvik tedbirleri uygulamaya konulmuştur. Özellikle 1980 yılından itibaren uygulanan belli başlı ihracatı teşvik tedbirleri şunlardır: - Gerçekçi bir döviz kuru politikası - İhracatta vergi iadesi - Kaynak kullanımı destekleme fonu - İhracat reeskont kredisi - Kurumlar Vergisi istisnası - Vergi, resim ve harç istisnası - İhracat dövizini kullanma hakkı. 273 - İthalatta döviz tahsisi uygulaması - Büyük ihracatçılara munzam vergi iadesidir. Burada ifade edilen ihracatı teşvik tedbirlerinin, ihracatı uyarmada önemli bir etkisi olmuştur. Nitekim, bu teşvik tedbirlerinin sayesinde ihracatta önemli bir artış kaydedilmiş ve yıllardan sonra ilk defa geçtiğimiz 1988 yılında, ülkemizde cari işlemler hesabı fazla vermiştir. Özellikle dış dünyada yaşanan korumacılık eğilimlerinin ve kota sınırlamalarının yaygınlaştığı bir dönemde, cari işlem hesabının fazla ile sonuçlanmasını ülkemiz açısından memnuniyet verici bir gelişme olarak değerlendirmek gerekmektedir. T. C. vfikseköğffetiiB. kuru,. 272 politikalarının da önemli bir etkisi olmuştur. ülkemizde, 1980' lere kadar, genel hatları itibariyle, düşük bir döviz kuru politikası, ve negatif faiz oranları ile desteklenen yurtiçi sanayileri korumayı amaçlayan bir ithal-ikame stratejisi uygulanmıştır. Zaman zaman başvurulan yüksek oranlı deva lüasyonlara rağmen, ülkede izlenen hatalı para ve maliye politikalarının bir ürünü olan enflasyon nedeniyle, Türk Lirasının dolar karşısındaki değeri yüksek tutulmuştur. Böylece, varlığını sürdüren gerçekçi olmayan döviz kuru politikası, başta ihracat olmak üzere döviz kaynaklarını kuruturken, ithalatı teşvik etmiş ve sonuçta 1970 yılların sonuna gelindiğinde Türk ekonomisi tam bir krizin içine düşmüştür. Aynı yıllarda, ülkenin içine düştüğü sosyal huzursuzluk ve iktidarların sık sık değişmesi biçiminde yaşanılan siyasal istikrarsızlık, ekonomik alanda yaşanan buhranın daha da yaygınlaşmasında önemli bir etkisi olmuştur. Ülkede yaşanılan bu olumsuz gelişmelere bir tekpi olarak 1980 yılının başlarında izlenen iktisat politikalarında ve sanayileşme stratejisinde önemli bir yön değişimi gerçekleştirilmiştir. 24 Ocak 1980 istikrar tedbirleri olarak Türk iktisat tarihine geçen bu kararlar, çeşitli alanlarda olduğu kadar, ihracata yönelik sanayileşme stratejisi için de bir dönüm noktası olmuştur. Bu tarihten itibaren benimsenmiş olan ihra- cata-yönelik strateji ile döviz gelirlerini arttırmak amacıyla bir dizi ihracatı teşvik tedbirleri uygulamaya konulmuştur. Özellikle 1980 yılından itibaren uygulanan belli başlı ihracatı teşvik tedbirleri şunlardır: - Gerçekçi bir döviz kuru politikası - İhracatta vergi iadesi - Kaynak kullanımı destekleme fonu - İhracat reeskont kredisi - Kurumlar Vergisi istisnası - Vergi, resim ve harç istisnası - İhracat dövizini kullanma hakkı. 273 - İthalatta döviz tahsisi uygulaması - Büyük ihracatçılara munzam vergi iadesidir. Burada ifade edilen ihracatı teşvik tedbirlerinin, ihracatı uyarmada önemli bir etkisi olmuştur. Nitekim, bu teşvik tedbirlerinin sayesinde ihracatta önemli bir artış kaydedilmiş ve yıllardan sonra ilk defa geçtiğimiz 1988 yılında, ülkemizde cari işlemler hesabı fazla vermiştir. Özellikle dış dünyada yaşanan korumacılık eğilimlerinin ve kota sınırlamalarının yaygınlaştığı bir dönemde, cari işlem hesabının fazla ile sonuçlanmasını ülkemiz açısından memnuniyet verici bir gelişme olarak değerlendirmek gerekmektedir. T. C. vfikseköğffetiiB. kuru,.