Uluslararası göç bağlamında Suriyeli sığınmacıların Türkiye sağlık politikaları üzerine etkileri

İnsanoğlunun varlığı ile birlikte aslında bir yer değiştirme hareketi vardır. İnsanlar olumlu ya da olumsuz çeşitli nedenlerden dolayı zaman zaman yer değiştirmektedirler. İnsanların yaşadıkları coğrafi bir bölgeden, ekonomik, sosyal, siyasal ve kültürel sebeplerle bireysel olarak veya kitleler halinde başka bir coğrafi bölgeye geçici ya da kalıcı olarak intikal etmesine göç denilmektedir. Göç, meydana gelme sebepleri itibariyle ardında birçok olumsuz tablo bırakabilir. Hem göç veren ülke hem de göç alan ülke için neden olduğu olumsuzluklar azımsanmayacak kadar çoktur. Bu olumsuzlukların başında ise sağlık sorunları gelmektedir. Sağlık sorunları hem göçmen odaklı hem de göç alan bölge nezdinde karşımıza çıkmaktadır. Son yıllarda Türkiye'nin maruz kaldığı ve ülke içerisindeki birçok parametrede dengeleri değiştirebilecek büyüklükteki Suriyeli göçü sonrasında meydana gelen sağlık sorunları ve bu sağlık sorunlarını ortadan kaldırmak için izlenen mevcut sağlık politikalarının değiştiği bilinmektedir. Bu çalışma, Türkiye'nin yürütmekte olduğu sağlık politikalarını, Suriye Arap Cumhuriyeti'nden gelen ve sayıları dört milyona yaklaşan sığınmacıların, bu politikaları nasıl etkiledikleri ve Türkiye'nin, toplum sağlığını tehdit eden bu kontrolsüz göç karşısında oluşturduğu yasal dayanaklar çerçevesinde ve kamuoyuyla paylamış olduğu veriler ışığında, meydana gelen aksaklıkların ve alınması gereken önlemlerin belirlenmesine yardımcı olmak amacıyla hazırlanmıştır. Çalışmada toplanan veriler doğrultusunda, ülke içerisinde 3.606. 737 Suriyeli sığınmacı bulunmaktadır. Bu sayının sadece 125 .936'sı yani %3.5'i kamplarda kontrol altındadır. Ülke içerisinde değişik şehirlerde kontrolsüz biçimde bulunan sığınmacıların oranı %96.5'tir ki, bu durum sağlık açısından çeşitli riskler teşkil etmektedir. Ülkeye girişleri esnasında, ilk yıllarda yeterli sağlık kontrolünden geçirilemeyen ve bu şekilde ülke içerisine dağılan sığınmacıların, koruyucu sağlık hizmetleri ile önlenebilir olan bazı hastalıkların görülme hızlarının yükselmesine sebep oldukları düşünülmektedir. Örneğin 2012 yılından başlayarak 2013 yılında baş gösteren kızamık salgınının Suriyeli sığınmacılar kaynaklı olduğu söylenebilir. Sınıra yakın illerde görülme sıklığı oldukça artan Şark Çıbanı hastalığı, el ayak hastalığı gibi hastalıkların sığınmacılar kaynaklı olduğu bilinmektedir. Bütün bu olumsuzluklar karşısında Sağlık Bakanlığı'nın başlatmış olduğu yeni aşı kampanyaları ve yeni tedbirler neticesinde bu hastalıkların salgın boyutları daha önlenebilir düzeydeyken kontrol altına alınmıştır. Sığınmacıların sayılarının oldukça yüksek boyutlara ulaşması, verilen sağlık hizmetlerinin maliyetleri, ortaya çıkan fazla iş yükü, sağlık kurumlarının kapasite sorunları gibi birçok sorunu da beraberinde getirmiştir. Yapılan bu çalışma sonucunda ülkeye kontrolsüz ve herhangi bir sağlık taramasına tabi tutulmadan alınan Suriyeli sığınmacıların aslında, Türkiye'de büyük sağlık sorunlarına neden oldukları ve bu sorunlara karşılık Türkiye'nin yıllardır sürdürdüğü sağlık ile ilgili bir takım sıkı politikalarını değiştirdiği belirgin bir sonuçtur. Bu yönü ile ülkenin yaşanan bu sığınmacı akınına karşı alması gereken tedbirleri gözden geçirmesi ve bundan sonraki yıllarda meydana gelebilecek olası bir benzeri göç hareketine karşı ise daha hazırlıklı olması gerektiği düşünülmektedir.