turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Constantinople in the Early Fifth Century: Notitia Urbis Constantinopolitanae, daily life and an archaeological perspective

Bizans İmparatorluğu için beşinci yüzyıl 'Dönüşüm Çağı' olarak da anılır. Bunun nedeni, beşinci yüzyılın politik, ekonomik ve sosyal değişikliklere şahit olmasıdır. Tam da o zamanda, yaklaşık 420'lerde, o zamanki Konstantinopolis'i on dört bölgeye bölen ve her bir bölgedeki yapıların envanter listesini sunan anonim eser Notitia Urbis Constantinopolitanae yazılmıştır. Bu anonim eser hem beşinci yüzyıl Konstantinopolis'ini on dört bölgeye ayırır hem de her bölgedeki önemli, önemsiz yapı ve alanların listesini sunar. Bu yüksek lisans tezi Notitia Urbis Constantinopolitanae'deki yapıların sayı ve işlevlerini analiz ederek her bölgenin gündelik hayatını ve kentsel karakterini incelemektedir. Bu çalışma, beşinci yüzyılda şehir batı yönüne doğru büyüse de şehir ve yönetim merkezinin şehrin doğusunda kaldığını gösterir. Aynı zamanda, bazı bölgelerde gündelik hayatı ticari aktivitelerin şekillendirdiğini, kuzeydeki bölgelerinse meskun bir karaktere sahip olduğunu önermektedir. 1920 ve 1980 yılları arasında İstanbul'da beşinci yüzyıl Bizans yapılarına ilişkin hatırı sayılır sayıda kısa süreli kurtarma kazıları gerçekleşmiştir. Bu kazı ve ortaya çıkarttığı yapılar ile ilgili neşriyat maalesef oldukça azdır. Bu çalışmada, beşinci yüzyıl Konstantinopolis'i ve Notitia Urbis Constantinopolitanae'nin daha iyi anlaşılmasına katkıda bulunmak için altı adet yapı ele alınmıştır. Bu yapılar bahsi geçen kazılarda ortaya çıkarılmış veya çalışılmış olup Bizans neşriyatlarında nadiren bahsedilen ve Notitia Urbis Constantinopolitanae'de bulunmayan yapılardır. Bu araştırmanın sonucu Notitia Urbis Constantinopolitanae'nin Paganizm ve Musevilik ile ilgili yapılara yer vermediğini göstermektedir. Ek olarak, bu yapılara ilişkin daha iyi bir kronoloji sunmak da çalışmanın amaçlarından birisidir.
Aleksandria Troas kentinde dor düzeninde bir portiko

Bu yüksek lisans tez çalışması antik Troas bölgesinin önemli Roma dönemi yerleşimleri arasında yer alan Aleksandria Troas kentinde Aşağı Agora olarak adlandırılan alanda bulunan dor düzenli bir mermer portiko yapısını çoğu yüzeyde yayılmış olarak ve bir kısmı ise kazı çalışmaları ile ortaya çıkarılmış mimari parçalardan yola çıkarak incelemeyi amaçlar. Büyük bir olasılıkla Roma dönemine ait olan Forum alanının ikinci yapım evresine bağlı olarak inşa edilmiş olan bu portiko yapısı Hellenistik dönemde de burada yer almış olan bir stoa'nın ikinci yapım evresini temsil ettiği düşünülmektedir. Yapı büyük bir olasılıkla, bugün hala kalıntıları mevcut olan, Forum alanının batı yanında yer alan ve Forum alanını yapay olarak genişleten kripto portiko yapısının batısına bitişik olarak yer almaktaydı. Bu portiko aynı alanda yer alan kripto portiko ile aynı yapım evresine ait olduğu anlaşılmaktadır. Kripto portiko'nun işlevlerinden biri yazları serin, kışları kuru mekanlar olmalarıdır. Portiko yapısı da benzer işlevleri olan bir yapı olarak tasarlanmıştır. Aleksandria Troas'ta yer almış olan bu Dor düzeni portiko yapısının büyük bir olasılıkla inşası tamamlanmamıştı. Genelde Roma dönemi portikolarının tipik bir özellik olan çift kat uygulamasının burada da uygulanmış olma olasılığı vardır. Söz konusu bu Yüksek Lisans çalışmanın amacı antik kentteki kazı çalışmalarından elde edilen bilgiler ışığında ve diğer yerleşimlerden bildiğimiz benzer Dor düzenindeki yapılara dayanarak yapının yeniden ayağa kaldırma denemesi yapmak olduğu kadar bu yapının Roma dönemi Alexandria Troas kent yaşantısındaki yeri konusunda değerlendirmeler yapmaktır. Bu tür mimari yapıların örneklerine Anadolu arkeolojik kayıtlarında çok sıklıkla rastlamadığımızdan dolayı ve Anadolu'da Dor mimarisine özgü unsurların çok sıklıkla rastlanmadığından dolayı bu çalışmanın Roma arkeolojine bir katkı sağladığı düşünülmektedir. Aleksandria Troas kenti Roma İmparatorluğunun Parion ile birlikte Anadolu'da kurmuş olduğu ender koloni kentleri arasında yer aldığından dolayı önemli kamusal yapıların inşasına sahne olmuştur. Burada incelenen portiko yapısı da buna güzel bir örnektir.
Van-Altıntepe Nekropolü sunu kapları

Urartu, Van Gölü Havzası merkez olmak üzere Doğu Anadolu'da MÖ. DC yy. 'in ortalarında kurulmuş önemli bir uygarlıktır. Ancak bu bölgede pek çok sistematik kazılar ve buna bağlı olarak elde edilen buluntular olmasına rağmen, Urartular hakkında bilinenler azdır. En geniş Urartu halk nekropolü olan Van/Altıntepe'nin çanak çömleklerinin sayısal ve biçimsel verilerinin ışığında, mezarlara göre dağılımını değerlendirip bu döneme ilişkin ölü gömme adetlerinde sunu kabının yeri tespit edilmeye çalışılmıştır. Başkent belgeleriyle yapılan bu incelemeler ve değerlendirmeler ışığında bu çanak çömleklerin ölünün yanma yiyecek ve sıvı gıda koymak amacıyla bırakılmış olması muhtemeldir. Ayrıca çanak çömlekler üzerinde yaptığımız incelemeler sonucu Tuşpa/Amntepe Nekropolü, Van Gölü Havzası'ndaki çağdaşı olduğu diğer nekropollerle bir kültür birliği içerisinde yer almaktadır.
Tarsus Republic Square Late Roman cooking wares-2001

TARSUS CUMHURİYET ALANI MUTFAK KAPLARI - 2001 Toskay Evrin, Çiğdem Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü Tez Yöneticisi: Dr. Marie-Henriette Gates Ortak Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Levent Zoroğlu Ortak Tez Yöneticisi: Dr. Jacques Morin May 2002 Bu çalışma 2001 Kazı Döneminde Tarsus Cumhuriyet Alanı'nda bulunan Mutfak Kaplan üzerinedir. Tez içinde incelenmiş seramikler I. Bölge 4J, 5K ve 5L açmalarından seçilmiştir ve Geç Roma dönemi kaplandır. Araştırmada izlenen yol çok-disiplinli olup arkeoloji, sosyal antropoloji, istatistik ve kültürel-tarih yöntemlerinden faydalanılmıştır.
Müslümantepe kazıları ışığında yukarı Dicle bölgesi M. Ö. II. bin mimarisi

Konumları itibari ile Orta ve Doğu Anadolu kültürleri ile Suriye ve Mezopotamya kültürleri arasında kalan tampon bölgede yer alan Yukarı Dicle Bölgesi yerleşimleri, kuzeyinde ve güneyinde yer alan söz konusu bölgelerdeki kültürlerin etkilerini bünyesinde barındıran önemli yerleşim alanlarıdır. Yukarıda belirttiğimiz bu durum kültür çeşitliliği açısından bölge yerleşimlerini genellikle olumlu yönde etkilemiş olsa da zaman zaman kuzeyinde ve güneyinde yer alan büyük devlet oluşumları arasındaki sınır mücadelelerine maruz kalan bölge yerleşimlerinde, otorite boşlukları ve karmaşalardan dolayı kendine has köklü bir kültür oluşumunu olumsuz yönde etkilemiştir. Yukarı Dicle Bölgesi'nde M. Ö. 2. binin ilk yarısında yukarıda belirttiğimiz duruma benzer bir siyasi durum izlenebilmektedir. M. Ö. 2. binin ilk yarısında güçlü bir devlet otoritesinin yer almadığı bölgede, aşiret geleneklerini sürdüren Hurri kökenli yerleşik ya da yarı göçebe toplulukların oluşturduğu küçük devletler yer almaktadır. M. Ö. 2. binin ikinci yarısında ise bölge Hitit İmparatorluğu, Mitanni Krallığı ve Asur Devleti arasındaki egemenlik mücadelelerine sahne olmuştur. Yukarıda kısaca özetlemeye çalıştığımız M. Ö. 2. binyılda meydana gelen otorite boşlukları ve siyasi çekişmelerin, başta Müslümantepe olmak üzere bölgede yer alan yerleşimlerdeki mimari yapılaşma üzerinde ne tür etkiler yarattığını izlemeye çalıştığımız tez çalışmamızda, kent ve kırsal kesimdeki yerleşim dokusu, sosyo-kültürel ve sosyo-ekonomik yapı bütünsel olarak aydınlatılmaya çalışılmıştır.
Arkeolojik veriler ve yazılı kaynaklar ışığında Amorium kentinin tarihi

Amorium kenti tarihin farklı dönemlerinde iskan görmüş bir yerleşmedir. Bununla birlikte önemini Geç Antik Çağ'da artırmıştır. Bu dönemde Bizans Anadolusu'nun en önemli kentidir. Kent kendi adıyla bir hanedan çıkartarak stratejik açıdan önemini, siyasete de taşıyarak belirleyiciliğini göstermiştir. Destanlara ve şiirlere konu olabilecek kadar önemli olan şehir Arap ve Bizans ana kaynaklarında kendinden sıkça bahsettirmiştir. Amorium'da otuz yıldır devam eden bir kazı projesi vardır. Bu bağlamda arkeolojik veriler de tarihçilerin kullanım alanı içindedir. Dünya üzerinde bu büyüklükte bir alanda kazı yapılan tek Bizans kenti de burasıdır. Şehir 838'de Müslüman Araplarca büyük bir yıkım yaşamıştır. Şiirlere ve destanlara konu olan kuşatmadan sonra kent kendini toparlamıştır. Arkeolojik veriler bu durumun en önemli kanıtı niteliğindedir.
Knidos Helenistik ev duvar resimleri

Knidos Helenistik Ev Duvar Resimleri tezinde Knidos antik kentinin konumu, gelişimi, yapılan kazı çalışmaları ve bu kazı çalışmalarının dönemleri, kimler tarafından yapıldığı hakkında bilgi verilirken, Knidos da bulunan kişisel konutlar ve şehir planı da ele alınacaktır. Aynı zamanda tezimin asıl konusu olan Knidos antik kentinde bulunan Helenistik ev duvar resminin Antik çağda resim sanatının ve fresk gelişimi kapsamında irdelenmesi yapılacaktır. Bu inceleme Helenistik dönem ve Roma imparatorluk dönemi içerisindeki (M. Ö. 2 yy ile M. S. 6 yy) periyot da olacaktır. Bu inceleme materyalin arazi ve laboratuvar ortamında değerlendirilmesi ile elde edilen verilerin antolojik yöntem ile irdelenerek kronolojisini oluşturmasının yapılması hedeflenmiştir. Bu çalışmada amaçlanan ise resim ve fresk sanatıyla alakalı olarak Batı Anadolu kronolojisinde bir boşluğu doldurmak hedeflenmiştir. Knidos Helenistik ev duvar resmi aynı zamanda çağdaşı bazı bölgelerdeki duvar resimleriyle karşılaştırılıp, konu benzerliğine kullanılan renklere, renklerin boyaların nasıl elde edildiğine ve işlenen konunun tercih edilme sebebine de değinilecektir.
Ekolojik ortamın insanın kültürel gelişimine olan etkileri ve Akdeniz paleolitiği açısından değerlendirilmesi

Bu çalışmanın ana amacı kültürel gelişmeler üzerindeki, ekolojik etkileri değerlendirmektir. Bu nedenle, Paleolitik insanların ortaya çıkarttığı, 'Paleolitik Kültür' başlığı altında incelenmiştir. Öncelikle, bazı kültürel faaliyetler; Paleolitik insanların besin kaynaklan ve genel beslenme sorunları, yerleşme, korunma problemleri, ateşin kullanımı ve kontrol altına alınması incelenmiştir. Bu kültürel gelişmelerden sonra, Paleolitik insan kendine boş zaman bulduğunda, sanat, din, büyü ve sihir gibi başka faaliyetlere daha kolay yönelebilmiştir. Bu çalışma ile, Paleolitik insanların bu tür kültürel gelişmelerle rahat bir şekilde hayatlarını sürdürebildikleri, bununla beraber ekolojik ortamdan daima kuvvetli bir şekilde etkilendikleri gözlemlenmiştir.
Phokaia kaya tapınakları (2 cilt)

Bu çalışma içerisinde Phokaia kentinin farklı bölgelerinde yer alan kaya kutsal alanlarının tanımlanması, tarihlendirilmesi ve içerisinde tapım gören tanrı ve tanrıçaların belirlenmesine çalışılır. Phokaia antik kenti içerisinde çok sayıda kaya kutsal alanı bulunur. Bu kaya kutsal alanları kent içerisinde farklı bölgelerde Değirmenli Tepe ve Altımağarası Tepesi -, adalarda -İncir Adası ve Orak Adası- ve kent dışında -Taş Kule ve Yeniköy- yer alır. Kent içerisindeki kaya kutsal alanları yerleşim alanından uzakta-, kent duvarlarına yakın alanlarda ve deniz kenarındadır. Kutsal alanların tamamı kayalık alanlar üzerindedir ve bir ya da daha fazla sayıda tapınım alanından oluşur. Tapınım alanları içerisinde kayanın düzeltilmesiyle oluşturulan nişler, sunu alanları, kaya çanakları, sıvı sunu kanalları ve düzeltilmiş alanlar bulunur. Phokaia dinsel yaşamı içerisinde yer alan tanrı ve tanrıçaların bir bölümü sahip oldukları kült özellikleri nedeniyle kaya kutsal alanları ile ilişkilendirilir. Ana Tanrıça- Kybele, Zeus, Poseidon Apollon, Aphrodit, Dionysos bu tanrılar arasındadır. Kültü kesin olarak belirlenmiş tek tanrıça Kybele'dir. Kaya kutsal alanlarının kent içerisindeki konumu, nişler içerisindeki kabartmalar, kazı buluntuları, yazıtlar ve Phokaia kolonilerinde görülen Ana Tanrıça-Kybele tapımının ana kentten gitmiş olduğunun anlaşılması gibi sonuçlar da kentte yoğun bir Ana Tanrıça tapınımı olduğunu gösterir. Tanrıça kentte bilinen kült yapısına uygun olarak yalnızca yüksek tepeler üzerinde değil, aynı zamanda deniz kenarındaki kaya kutsal alanları içerisinde de tapım görür. Kaya kutsal alanları Arkaik Dönem'den başlayan ve Roma Dönemi'ne kadar devam eden uzun bir süreç içerisinde kullanılmıştır. Anadolu'da, Adalar'da, Yunanistan'da, Güney İtalya ve Sicilya'da bu kaya kutsal alanlarının benzer örnekleri vardır. Buna karşın yalnızca Phokaia kaya kutsal alanlarına özgü olan ve benzer örneğine rastlanmayan bazı uygulamalar da söz konusudur. Bu farklı uygulamalar nedeniyle Phokaia Kaya Kutsal Alanları benzer örnekleri içerisinde ayrı bir yere sahiptir.
Hayrabolu Hacıllı Tek Höyük Tümülüsü buluntuları

Ege ve Marmara denizleri, Karadeniz, Balkan dağları ve Struma nehirleri arasındaki dağlık ve ormanlık alan, antik çağ Trakya'sının sınırlarını çizer. Homeros'tan bu yana yazılı kaynaklara konu edilen Trakya, paleolitik çağdan bu yana kesintisiz yerleşime sahne olmuştur. Kabileler halinde yaşayan, küçük krallıklar kurdukları halde hiçbir zaman devlet oluşturamayan Traklar ise savaşçı kimlikleri ile tarihteki yerlerini almışlardır. Trakya'nın üçte biri bugünkü Türkiye sınırları içinde kalmakta olup, Tekirdağ-Kırklareli-Edirne- İstanbul illerini kapsar ve 'Doğu Trakya' adını alır. Diğer birer kısımları Yunanistan ve Bulgaristan sınırları içindedir. Batı Trakya'da, özellikle Bulgaristan'da kapsamlı arkeolojik araştırmalara karşılık, Doğu Trakya'daki çalışmalar 1936 yılında başlamış, ancak son yıllarda yoğun yapılaşma ve kaçak kazılardan kaynaklanan tahribata bağlı olarak ivme kazanmıştir. Türkiye Trakya'sının gözle görülebilen tek anıtları tümülüslerdir. Frig ve Lydia tümülüsleri gibi Trakya tümülüsleri de gömü biçim ve geleneklerine açıklık getirebilecek sayı ve niteliktedir. Trakya tümülüsleri, kendi coğrafyasında İ. Ö.2. binden başlayarak yaratılan, siyasi ve ekonomik gelişmelere bağlı olarak küçük değişikliklerle Demir Çağ'da devam eden gömü geleneğinin karakteristik örnekleridir. Mezar tepeleri, dolmenler, oda mezarlar, lahitler ve mezar çukurları bu gelişimin halkalarıdır. Hayrabolu Hacıllı tümülüsü, Tekirdağ Müzesi tarafından yapılan bir kurtarma kazısı ile açığa çıkarılmıştır. Biri kademeli, diğeri daire planlı mezar çukurları olmak üzere çift mezarlı tümülüs, kremasyon 62 gömüler içerir. Erkek ve at mezarı olarak ayrılan bu çukurlarda cesetler yiyecekler, hayvan kemikleri ve bazı buluntularla birlikte çukurun içinde yakılmışlardır. Erkek mezarının üstünün ahşapla örtüldüğü kesindir. Mezar envanterinin tamamı kademeli mezar çukurunda bulunmuş olup, terra sigillata kaplar ve bronz kaplar iki önemli buluntu grubunu oluşturur. Bunlardan bronz olanlar, Roma Çağı maden eserlerinin yayılımı ve yerel üretimler açısından önem kazanır. Deri, tekstil ve yiyeceklere ait organik kalıntılar ise gömü sırasındaki işlemlere açıklık getirmektedir. Genel olarak buluntular t. S. 1. yüzyılın 2. ve 3. çeyrekleri içinde değerlendirilmiştir. 63
Dağlık Kilikia bölgesi'nde Hellenistik ve Roma dönemlerinde kültürlerarası etkileşimin arkeolojik kanıtları

'Dağlık Kilikia Bölgesi'nde Hellenistik ve Roma Dönemlerinde Kültürlerarası Etkileşimin Arkeolojik Kanıtları' başlıklı Doktora tezi çalışması, Dağlık Kilikia bölgesindeki Hellenizasyon ve Romanizasyon süreçlerinin incelenmesine yönelik bir çalışmadır. Doğu Dağlık Kilikia Bölgesinde tespit edilen ve daha önce yayınlanmış Hellenistik ve Roma Dönemlerine tarihlendirilebilen sikkeler, yazıtlar, plastik eserler, mimari yapılar ve seramik buluntular değerlendirilmeye alınmış olsa da özellikle kırsal yerleşimler ve buradan ele geçen buluntular çalışmanın özgün malzemesini oluşturur. Bunlar üzerinden elde edilen veriler ile bu alandaki kültürlerarası etkileşimin boyutlarının belirlenmesi çalışmanın ana hedefidir. Bu amaçla, bölgede tespit ettiğimiz ve bölgenin kırsal yerleşimleri hakkında önemli veriler sağlayan Güvercinlik, Kümbetbeleni, Karaböcülü, Çerçili ve Çatıören yerleşimleri ve bunların sahip olduğu buluntuların incelenmesi ile elde edilen veriler değerlendirmeye alınmıştır. Böylelikle bölgedeki kültürlerarası etkileşimin özellikle bu kırsal yerleşimler özelinden hareketle bölgenin geri kalanı üzerindeki etkisi ve kanıtları tartışılmıştır. Bu amaçla ilk olarak Hellenizasyon ve Romanizasyon üzerine yapılan çalışmalar değerlendirmeye alınmış ve böylelikle çalışmaya bir teorik alt yapı oluşturulabilmiştir. Oluşturulan bu teorik alt yapı ise bölgedeki kentlerden ve kırsal yerleşimlerden ele geçen arkeolojik, nümismatik ve epigrafik buluntular ile desteklenmiştir.
Maydos Kilisetepe Höyüğü Orta Tunç Çağı Geç Dönem seramiği

Maydos Kilisetepe Höyüğü; Çanakkale Boğazı'nın Avrupa yakasında, Kilye Koyu' nun güneyinde, Eceabat ilçesinin sınırları içerisinde yer almaktadır. Antik adı 'Madytos' olan höyük, 200x 180 metre genişliği ve deniz seviyesinden 33 metre yüksekliği ile Gelibolu Yarımadası'nın en büyük höyüğüdür. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Arkeoloji Bölümü'nden Doç. Dr. Göksel Sazcı başkanlığında 2010 yılında başlatılan çalışmalar günümüzde de devam etmektedir. Arkeolojik çalışmalar ve C14 tarihlemelerinden elde edilen verilere göre, höyüğün M. Ö. 3. binden itibaren iskan gördüğü tespit edilmiştir. Bu çalışmada Maydos Kilisetepe Höyüğü'nde 2010 2018 kazı sezonları içerisinde tespit edilen Orta Tunç Çağı'nın Geç Dönemi' ne ait seramikler incelenmiş ve değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmeler doğrultusunda höyüğün Orta Tunç Çağı Geç Dönemi'ndeki seramik teknolojisi tespit edilmiştir ve bu üretim teknolojisinin diğer yerleşmeler ile olan benzerlikleri ve farklılıkları ortaya koyulmuştur.
Argaios betimli caesarea sikkelerinin ikonografik açıdan değerlendirilmesi

Eski Çağda Kappadokia Bölgesi'nde, Argaios dağının eteğindeki vadide konumlanan Caesarea antik kenti, günümüzde Kayseri sınırları içinde yer almaktadır. Argaios, günümüz Erciyes Dağı'nın antik dönemdeki adlandırmasıdır. Hititler Döneminden itibaren bölge için önemli bir kült merkezi olmuştur. Caesarea kenti sikkelerinde Argaios betimleri, Kappadokia Krallığı Dönemi ile birlikte kullanılmaya başlanmıştır. Roma Döneminde ise Argaios, Caesarea sikkelerinde en çok kullanılan tasvir olmuştur. Tez konusu kapsamında incelenen sikkeleri; Kappadokia kralı I. Ariobarzanes'den, Roma imparatoru Trebonianus Gallus Dönemine kadar giden Argaios betimli Caesarea sikkeleri oluşturmaktadır. Bu kapsamda Kayseri Arkeoloji Müzesi'nden 126 adet sikkenin; ölçü, ağırlık, yön bilgileri alınmış ve fotoğrafları çekilerek kataloglanmıştır. Müze kataloğunda bütün sikke tiplerinin bulunmaması nedeniyle, çeşitli katalog ve yayınlardan eksik sikke tipleri alınarak katalog tamamlanmıştır. Söz konusu sikkeler üzerinde gösterilen Argaios betimleri ve Argaios ile birlikte betimlenen tanrı-tanrıçalar, atribüler, mimari elemanlar ve semboller incelenmiştir. Bu betimlerin ikonografik olarak ele alınarak tanımlanması, değerlendirilmesi ve yeni yorumlar katılması amaçlanmaktadır. Çalışmamızdaki sikkeler kronolojik olarak ele alınarak, dönemin tarihsel olayları ile etkileşimleri incelenmiştir. Aynı şekilde gümüş ve bronz sikke tipleri arasındaki benzerlikler ve farklılıklar araştırılmıştır. Bu inceleme ile Caesarea darphanesinde hangi tiplerin gümüş sikkelerde, hangi tiplerin bronz sikkelerde kullandığı belirlenmiştir.
Hellenistik Dönem mezar stellerindeki Hermes ve Herakles hermeleri

Bu çalışmada, Hellenistik Dönem'e ait mezar stellerindeki Hermes ve Herakles Hermeleri incelenmiştir. 43 adet mezar stelinin irdelendiği çalışmada öncelikle Hermelerin menşesi konusuna değinilmiş ve antik kaynaklar, arkeolojik bulgular ışığında bu Hermelerin ilk kez İ. Ö. 6. yy.'da Hipparkhos tarafından yaptırıldığı tespit edilmiştir. İkinci bölümde, Hermes ve Herakles'in spor ve kitonik ilişkisi üzerinde durulmuştur. Her iki tanrı da özellikle İ. Ö. 4. yy.'dan itibaren sporcuların koruyucu tanrısı olarak benimsenmeye başlanmış ve buna bağlı olarak da gymnasion ve palaestra gibi kamusal alanlar Hermelerle süslenmiştir. Hermes, Herakles'ten daha yönlü kişiliğe sahip olması sebebiyle, Hermeleri, daha zengin kullanım alanlarına sahip olmuştur. Kapı önlerine, agoralara, tapınaklara ve yol kavşaklarına Hermes Hermeleri dikilmiştir. Herakles Hermeleri ise genellikle palaestra, gymnasion ve az sayıda mezar steli üzerinde betimlenmiştir. Üçüncü bölümde, mezar stelleri üzerinde tipoloji oluşturulmaya çalışılmış ve bunun sonucunda da 7 farklı tip belirlenmiştir. Stellerin tarihlenmesine ilişkin olarak da genellikle farklı bölgelerdeki örneklerle karşılaştırma yapılmış ve bu şekilde de stellerin doğru tarihlendirilmesi amaçlanmıştır. İncelenen 43 adet mezar stelinin en erkeni İ. Ö. 3. yy.'a en geçi ise İ. Ö. 1. yy. sonuna ait olduğu tespit edilmiştir. Son bölümde, mezar stellerindeki kompozisyonun ikonografik açıdan değerlendirilmesi yapılmıştır. Hermelerin mezar sahibiyle ilişkisi üzerinde durulmuş ve buna bağlı olarak bu Hermelerin sahnede neden kullanılmış olabileceğine yönelik yorum ve önerilerde bulunulmuştur.
Side Tykhe Tapınağı

Bu tezin konusunu Pamphylia bölgesinde yer alan Side antik kentinde bulunan Tykhe Tapınağı'nın arkeolojik veriler ışığında detaylı incelenmesi oluşturmaktadır. Tez beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm tezin giriş bölümüdür. İkinci bölümde Pamphylia Bölgesi ve Side Kenti'nin coğrafi konumları Side şehri, şehrin tarihçesi ve şehirde yapılan araştırmaların tarihçesinden bahsedilmiştir. Üçüncü bölümde Tykhe Tapınağı'nın konumu ve çevresinden bahsedilmiş, tapınak üzerine yapılan ilk araştırmalar anlatılmış ve modern bilimsel araştırmalardan bahsedilmiştir. Ayrıca tapınağın mimarisi detaylı olarak ele alınmış, yapılan araştırmalar sonucunda elde edilen verilerden yararlanarak tapınağın tarihlendirilmesi yapılmış ve Side Kenti'ndeki Tykhe kültünden bahsedilmiştir. Dördüncü bölümde ise Yunan ve Roma mimarilerinde dairesel planlı yapıların bilinen örnekleri ele alınmış ve bu örnekler ile Side Tykhe Tapınağı'nın mimari ve işlevsel olarak karşılaştırması yapılmıştır. Beşinci ve son bölüm ise çalışmanın sonuç bölümüdür. Bu bölümde tezin konusu üzerine genel bir değerlendirme yapılmış ve son araştırmalar sonucunda elde edilen bilgiler değerlendirilmiştir.
Neolitik dönemde Güneydoğu Anadolu bölgesinin mimari açıdan gelişimi

İnsanoğlunun göçebe yaşam tarzından yerleşik düzene geçişini ve ardından yaşanan değişim ve gelişmeleri konusu içine alan Neolitik Dönem olarak adlandırılan süreç günümüzde arkeolojinin en çok araştırılan ve tartışılan konusu olmuştur. Anadolu coğrafyası, iklimin yerleşmeye elverişli olması, yeraltı ve yer üstü kaynaklarının bolluğu gibi sebeplerden ötürü tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Anadolu coğrafyasının Neolitik Dönem içerisinde en önemli bölgesi de Güneydoğu Anadolu Bölgesidir. Güneydoğu Anadolu Bereketli Hilal bölgesinin bir parçası olmasından dolayı günümüzden on bin yıl önce insanların bu topraklara gelerek yerleşmeye başladıkları bölgedir. İnsanoğlunun konargöçer yaşam tarzından yerleşik düzene geçişi tarihimizdeki en önemli safhalardan biridir. İnsan yaşadığı müddet içerisinde her zaman barınma ihtiyacı duymuştur. Yerleşik düzen anlayışı mimari olgusunun ortaya çıkmasına neden olmuştur. Giderek kompleks hale gelen yerleşimlerde konut yapıları dışında özel yapıların da inşa edildiğini görmekteyiz. Bu da bize insanların inanç dünyasında da bir takım gelişmelerinin olduğunu ispatlar. Erken dönemlerde barınaklar toprağa yarı gömülü, tek odalı, yuvarlak plan gösteren ve hafif malzemelerden yapılar şeklindeyken, süreç ilerledikçe çok odalı, daha kullanışlı dikdörtgen planlı yapılar karşımıza çıkmaktadır. Ortaya çıkan bu mimari anlayış günümüz sosyal yapısını ve toplumsal ilişkilerini oluşturan, konutlardan basit yerleşmelere daha sonra da kentlere dönüşme aşamasının en önemli adımı olarak görülmektedir. Yaşanan bu dönüşüm sürecinde, gelişmelerin akıl, toplumsallaşma, etkileşim, teknoloji, ekonomi gibi pek çok evrensel faktöre bağlı olduğu ve bu bağlamda her seferinde tekrardan üretildiğini söylemek mümkündür.