turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Türk siyasi yaşamında halkçı parti

'TÜRK SİYASİ YAŞAMINDA HALKÇI PARTİ' isimli tezimizde 1980 askeri müdahalesi ardından yönetimin yeniden sivilleşmesi, demokrasiye dönüş çabaları ve bu süreçte yapılan hukuki faaliyetler incelenmiştir. Siyasi parti faaliyetlerine izin verilmesinin ardından ortaya çıkan Halkçı Partinin faaliyetleri ile partinin Türk siyasetinde bıraktığı izler analiz edilmiştir. Yapılan düzenlemelerden sonra siyasi parti faaliyetlerinin serbest bırakılmasıyla sosyal demokratların içinde bulunduğu durum irdelenmiştir. Yasaların öngördüğü yeterliliği elde eden Halkçı Parti tüzel kişiliğini ilan ederek genel seçimler öncesinde halkın önüne çıkmıştır. 1983 Genel seçimleri öncesi diğer sosyal demokrat oluşumlar ya anlaşmazlıklar yüzünden kurulamamış ya da yasaların öngördüğü şartları tamamlayamamışlardır. 1983 Genel Seçimlerinde makul bir başarı gösteren Halkçı Parti, 1984 Yerel Seçimlerinde aldığı oy oranı ile konumu tartışılır hale gelmiştir. Bu durumun ortaya çıkmasında seçime kendisi ile birlikte giren yine sol görüş temelli bir parti olan Sosyal Demokrat Parti'nin etkisi yadsınamazdı. Tezimizde gerek 1983 Genel Seçimleri ve gerekse 1984 Yerel Seçim sonuçları ayrıntıları bir biçimde ele alınmıştır. 1984 Yerel seçimlerinin ardından almış olduğu oy oranı sebebiyle halk nezdinde solun temsilcisi olma hakkı Sosyal Demokrat Parti'de görülmüştü. Böylelikle kurulduğu zamandan itibaren bir muvazaa partisi olduğu ileri sürülen Halkçı Parti'de parti içi muhalefetin ve sosyal demokrat cepheden gelen yoğun eleştirilerin altında kalmak parti ve yöneticilerini oldukça yıpratmıştır. Yerel seçimlerin ardından Halkçı Parti'de gerçekleşen yönetim değişiklikleri parti içerisindeki rahatsızlıkları sona erdirmemiş ve olaylar parti liderinin değişmesiyle sonuçlanmıştır. Gerçekleşen lider değişikliğinin ardından sosyal demokratların temsilcisi olan Sosyal Demokrat Parti ile birleşme kararı verilmiştir. Tezimizde birleşme süreci, birleşmenin kamuoyunda yol açtığı tartışmalar ve yasal mevzuat incelenerek gerekli izahatlar ayrıntılı bir biçimde sunulmuştur.
Atatürk döneminde iktisadi kalkınma politikaları

Osmanlı Devleti'nin son dönemleri ve yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin Atatürk döneminde yapılan iktisadi kalkınması ve toplumsal yapısı üzerindeki hareketleri inceleyerek, o günkü koşulları bilimsel olarak ele aldığımızda, Atatürkçü fikrin, günümüzün sorunlarına da ışık tutabileceğini ve sönmeyecek bir ışık olarak devam edebileceğini görmekteyiz. 'Atatürk Dönemindeki İktisadi Kalkınma Politikaları' adını taşıyan bu tez, azgelişmişliği, iktisadi kalkınmayı ve iktisadi planlamayı genel hatlarıyla ele almıştır. Cumhuriyet öncesi Osmanlı ekonomisinin son dönemleri hakkında bir bilgi vermeye çalışmıştır. Son bölüm olarak ise, cumhuriyet dönemindeki iktisadi kalkınma politikalarından söz etmiştir. Cağımızda değişim ve yeniden yapılanma rüzgarlarının estiği bu günlerde, Atatürk'ün bir devlet adamı olarak iktisadi kalkınma alanında, yaptığı ve yapacağını vurguladığı ilkelerin ne kadar tutarlı ve geçerli olduğu vurgulanmıştır.
TBMM hükümetleri döneminde Müdafaa-i Millİye Vekaleti (3 Mayıs 1920-29 Ekim 1923)

19. yüzyıldan itibaren dünya genelinde modern muharebe tekniklerinin gelişmesiyle beraber orduların ikmal, iaşe ihtiyaçları ön plana çıkmış, bu doğrultuda bu ihtiyaçları ve organizasyonları yönetecek kurumlara gerek duyulmuştur. Osmanlı Devleti'nde 19. yüzyılda bu organizasyonu sağlamakla Seraskerlik Makamı görevli kılınmıştır. Seraskerlik Makamı ise 1908 yılında kapatılarak görevini Harbiye Nezaretine devretmiştir. Osmanlı Devleti'nin 1918 yılında imzaladığı Mondros Mütarekesi ile beraber toprakları İtilaf Devletleri tarafından işgal edilmeye başlanmıştır. Bunun sonucunda Türk halkı haksız işgallere karşı teşkilatlanarak Mustafa Kemal Paşa öncülüğünde bağımsızlık mücadelesine girişmiştir. 23 Nisan 1920 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisinin açılmasıyla beraber, bu bağımsızlık mücadelesinin etkin şekilde sürdürülmesi için Osmanlı Devleti'ndeki Harbiye Nezaretinin görevleri yeni kurulan hükümette Erkan-ı Harbiye-i Umumiye Vekaleti ile Müdafaa-i Milliye Vekaleti arasında paylaştırılmıştır. Milli Mücadele boyunca Müdafaa-i Milliye Vekaleti ordunun idare, ikmal ve seferberlik işleriyle Erkan-ı Harbiye-i Umu miye Vekaleti ise ordunun, eğitim, harekat ve istihbarat görevlerini üstlenecektir. Müdafaa-i Milliye Vekaletine bu dönem üç komutan Vekillik yapmıştır. Bu Vekiller sırasıyla Fevzi Paşa, Refet Paşa ve Kazım Paşa'dır. Kritik bir görevi üstlenen Müdafaa-i Milliye Vekaleti bağımsızlık mücadelesi verilen bu dönemde büyük bir gayretle çalışmalarını sürdürmüştür. Her çeşit, silah, mühimmat, cephane, muharebe gereçleri, fennı malzeme, tahkimat, uçak ikmali, canlı cansız ulaştırma araçları, bu ihtiyaçların üretimi ve onarımı ile Müdafaa-i Milliye Vekaleti ilgilenmiştir. Ayrıca akaryakıt ikmal ve dağıtımı, ordunun içecek, yiyecek, teçhizat, donatım, ikmal faaliyetleri, subay ikmali ve atamaları, sağlık ve veteriner işleri de Vekaletin sorumluluğundadır. Bu çalışmada Milli Mücadele boyunca Müdafaa-i Milliye Vekaletinin önemi irdelenmeye çalışılacaktır.
Türk basınında Winston Churchill İngilteresi (1940-1945)

Bu tez çalışmasında 1940- 1945 yılları arasında Winston Churchill İngilteresi'nin Türkiye ile olan ilişkilerini Türk basınında siyasi ve askeri yönleriyle incelemek amaçlanmıştır. Selçuklular döneminde başlayan Türk-İngiliz ilişkileri, tarihin birçok döneminde her iki devletin dış politikasında önemli yer tutmuştur. Bu ilişkiler, Selçuklular döneminden Soğuk Savaş dönemine kadar inişli çıkışlı bir seyir izlemiştir. 1877- 1878 Osmanlı-Rus Savaşı'na kadar Osmanlı Devleti'nin toprak bütünlüğünü koruma siyaseti benimseyen İngiltere, bu tarihten sonra Osmanlı Devleti'nin parçalanmasına yönelik bir dış politika anlayışı benimsemiş ve bu anlayışını Lozan Barış Antlaşması'na kadar devam ettirmiştir. Bu antlaşmayla Anadolu'da kurulan yeni Türk devletini resmen tanıyan İngiltere, İkinci Dünya Savaşı'nın ilk yıllarına kadar Türkiye'yle olan münasebetlerinde bir yakınlaşma siyaseti izlemiştir. İkinci Dünya Savaşı'nın ayak seslerinin duyulmaya başlaması üzerine, bu yakınlaşma siyasetinin bir sonucu olarak İngiltere, 19 Ekim 1939 tarihinde imzalanan Türk-İngiliz-Fransız üçlü ittifak Antlaşması'yla savaşın sonuna kadar Türk Dış Politikası'nı etkisi altına almıştır. Türk basınında ise, Türk-İngiliz ilişkileri, genel olarak Türk Dış Politikası'na paralel olarak değişim göstermiştir. İkinci Dünya Savaşı'nın ilk yıllarından Almanya'nın savaştaki etkinliğini yitirmeye başlaması ve Türk-Alman ilişkilerinin kesilmesine kadar İngiltere aleyhtarı ve Alman yanlısı bir tutum sergileyen Türk basını, bu kırılma noktasından savaşın sonuna kadar ise İngiltere ve Müttefik devletler lehinde bir tavır benimsemiştir.
Karikatürlerle Türkiye'de başörtüsü sorunu (1980-2015)

Bu yüksek lisans çalışmasında inançları gereği başlarını örten kadınların, üniversite eğitimleri sırasında ve kamusal alanda yaşadıkları olumsuz hadiselerin, bazı gazetelerin karikatür köşelerinde nasıl işlendiğine yer verilmiştir. Bu karikatürler siyasi argüman ve manipüle aracı olarak görülen, insan hak ve hürriyetleri ihlali olarak değerlendirilen, şiddet uygulanan, alay hakaret ve rencide eden, irtica tehdidi olarak düşünülen temalar baz alınarak yorumlanmıştır. İlgili dönemlerdeki karikatürlerde siyasi yaptırımların etkileri ve karikatürlerin demokratik haklar kavramlarını nasıl ele aldıkları incelenmiştir. Seçilen gazeteler başörtüsünü kendi ideolojileri bağlamında mağduriyet veya çağdaş Türkiye'nin kurucu değerlerinden kopuş bağlamında, irticai tehdit unsuru olarak görmüş ve bu eğilimlerini çizimlerinde göstermişlerdir. 12 Eylül 1980 darbesinden sonar Yüksek Öğretim Kurulu'nun 1982' de yayınladığı Kılık Kıyafet Genelgesi ile kadınların başörtüleriyle üniversitelerde derslere katılmaları yasaklanmıştır. Nitekim söz konusu genelge ile birlikte konu üzerinde sık sık tartışmalar yaşanmış olmasına rağmen bazı dönemlerde sorun görece hafiflemiştir. 28 Şubat 1997 Post Modern Darbesi sürecinde başörtüsü sorunu derinleşerek başörtü kullanımı kamusal alanda da yasaklanmıştır. Akabinde 1999 Seçimlerinde TBMM'de başörtülü vekil krizi yaşanmış sorun milletin temsilcilerine kadar uzanmıştır. 2000'li yılların hemen başında Milli Görüş geleneğinden doğan AK Parti'nin iktidarıyla birlikte başörtüsü sorunu yavaş yavaş ülke gündeminden kalkmıştır. Tezdeki başörtüsü karikatürleri Akit, Cumhuriyet, Hürriyet, Milliyet, Yeni Asya ve Yeni Şafak gazetelerinden alınmıştır. Cumhuriyet Gazetesi'nde başörtüsü genellikle irticai tehdit olarak işlenmiş ve yasağın mağdurları için aşırı sert ve olumsuz bir çizim dili kullanmıştır. Benzer şekilde Akit Gazetesi de aynı sert ve olumsuz yaklaşımı, yasağı savunanlara karşı göstermiştir. Hürriyet ve Miliyet gazeteleri irtica tehdidi ile beraber ağırlıklı olarak konunun, siyasi argüman olarak kullanılmasına yer vermiştir. Diğer gazetelerin ise konuyu insan hakları, eğitim ve kadın hakları, din ve vicdan özgürlü ile mağduriyet temaları bağlamında değerlendirdikleri tespit edilmiştir.
Milli iktisat ve tasarruf cemiyeti

emperyalist güçlere karşı yürütülen Türk ulusal Kurtuluş Savaşı başarı ile sonuçlandırıldıktan sonra, siyasal, ekonomik ve kültürel alanda yeni bir yapılanmaya gidildi. Savaş sonrası ülke ekonomik alanda tam bir çöküntü halindeydi. Buna rağmen kalkınmak için ilk önce iç kaynaklara başvurulmuş ve ülke kalkınması yerli kaynaklarla sağlanmaya çalışılmıştır. Kaynakların değerlendirilmesinde çok titiz davranılmış, Mustafa Kemal'in 'Azami tasarruf şiar-ı millimiz olmalıdır' sözü ilke olarak kabul edilmiştir. Yerli malı kullanma ve tasarruf yapma düşüncesi, daha çok ülkelerin ekonomilerinin, savaş, ekonomik krizler gibi çıkmazlarla karşılaştıkları dönemlerde gündeme getirilmiştir. Ülkemizde de bu durum değişmemiş, bu konudaki ilk önemli girişimler I. Dünya Savaşı sırasında görülmüş, kurtuluş savaşı sırasında da devam etmiştir. Cumhuriyet'in ilanından sonra ise yapılan bir takım yasal düzenlemelerle bu politikaya devam edilmiştir. 1929 yılı başlarında Türk lirasının, İngiliz sterlini karşısında hızlı bir değer kaybına uğraması ve aynı yıl içerisinde ortaya çıkan Amerika merkezli 'Dünya Ekonomi Krizi' Cumhuriyet yöneticilerini çeşitli önlemler almaya zorladı. Bu dönemde Türkiye'de ekonomi krizine tepki olarak ortaya çıkan ilk kurumsallaşma, Milli İktisat ve Tasarruf Cemiyeti'nin kurulmasıdır. Cemiyet, çalışmalarıyla ülkedeki tüketim normunun değişmesinde önemli bir rol oynadı. Milli İktisat ve Tasarruf Cemiyeti'nin kuruluşunda dikkati çeken en önemli özellik, örgütün doğrudan dönemin üst düzey yöneticilerinin öncülüğünde kurulmuş olmasına rağmen, bir devlet kuruluşu olarak değil de, gönüllü bir kuruluş olarak ortaya çıkmasıdır. Bu araştırmada, Dünya Ekonomi Krizi ile birlikte ortaya çıkan, devletçilik politikasına gidişte adeta bir geçiş kurumu rolünü üstlenen, yaptığı çalışmalarla ülke kalkınmasına önemli katkılarda bulunan ve günümüzde de bu işlevini bir başka kimlik altında sürdüren Milli İktisat ve Tasarruf Cemiyeti'nin faaliyetleriyle toplumu nasıl etkilediği ortaya konmaya çalışılmıştır.
İsmet İnönü Döneminde iktidar-basın ilişkileri (1938-1950) (2 cilt)

Cumhurbaşkanı İsmet İnönü'nün otoriter kişiliğinde simgeleşen 1938- 1950 döneminde Cumhuriyet gazetesi, içinde bulunduğu sürecin özelliklerine göre farklılaşabilen bir yayın siyaseti izlemiştir. II. Dünya Savaşının başladığı yıllarda, özellikle Nadir Nadi'nin yazılarıyla hükümetin dış politikasına aykırı bir tarzda Almanya taraflısı yayınlar yapan Cumhuriyet, bu siyasetini 1944 yılı ortalarına kadar sürdürmüştür. Cumhuriyet, bu izlediği yayın siyasetinden dolayı 1941 Haziranına kadar kapatma cezaları alırken, hükümetin Almanya ile yaptığı Saldırmazlık Anlaşması ile bu ülkeyle yakınlaşması, Cumhuriyetim bu tarihten itibaren yayınlarında daha serbest davranmasına neden olmuştur. 1944 yılında Almanya ile ilişkilerini kesen hükümet, dış politikada ortaya çıkan bu tavrını basına da yansıtmış, bir taraftan o güne kadar serbest bıraktığı Turancı yayın organlarını kapatırken, diğer taraftan Turancı düşünceyi savunanları Almanya ile işbirliği yaptıkları gerekçesiyle mahkemelere' sevk etmiştir. Cumhuriyet, bu yeni döneme uyum sağlamakta zorluk çekmemiş, dış politika konularındaki yazılar daha çok Abidin Daver ve Yavuz Abadan tarafından yazılmaya başlanmıştır. Türkiye, San Fransisco Konferansıyla savaş sonrası dünyasında kendine yer edinmeye çalışırken, Cumhuriyet de bu döneme uyum sağlamış, gazetede dış politika konularında Amerika taraflısı yazılar önemli yer tutmaya başlamıştır. Cumhuriyet bu süreçte iktidarın Amerika yanlısı dış siyasetine destek verirken, Sovyet karşıtı siyasetin de ateşli bir taraftarı olmuştur. II. Dünya Savaşının 1945'te Müttefiklerin zaferiyle bitmesi, Türkiye'de yeni bir süreci başlatmış, yasalarda demokratikleşmeyi amaçlayan değişiklikler yapılmıştır. İnönü'den CHP'nin 'Değişmez Genel Başkan' ve 'Milli Şef sıfatlarının da geri alındığı savaş sonrası dönemde, Demokrat Parti kurulmuş ve 1946'da ilk çok partili seçim yapılmıştır. Demokrasi tartışmalarının daha çok yapıldığı seçim sonrası dönemde, Nadir Nadi ve Cumhuriyet DP'nin yanında yer almış, iktadardaki CHP'ye ekonomi, eğitim, sağlık konularında eleştirilerde bulunmuştur. 14 Mayıs 1950'de yapılan seçimlerde ise, CHP 27 yıllık iktidarını DP'ye devrederken, Cumhuriyet'in sahibi ve başyazarı Nadir Nadi DP'den milletvekili olarak Meclise girmiştir. XI
İkinci Dünya Savaşı'nda Türkiye'de Japonya algısı

İkinci Dünya Savaşı'nda Uzakdoğu'da bulunan Japonya'nın, Türkiye'de emperyalist bir güç olarak algılanmasına etken olmuştur. Özellikle dünya savaşı öncesi Avrupa'nın durumuna ve Türkiye'nin savaş döneminde bulunduğu şartlara kısaca bakıldığında Türkiye'nin bulunduğu zor şartlar karşısında izlediği politika ele alınmıştır. Japonya'nın savaşa girişi ve bu savaş içerisinde Türk basınında nasıl bir algı yarattığı aktarılırken Amerika ile Japonya kuvveti arasında kıyaslama yapılarak Japonya'nın savaşı kaybedeceği görülmektedir. Japonya'nın güttüğü Asyacılık politikasının taraftar toplayamaması olağan bir durum olduğu değerlendirilmiştir. Japonya'nın Pearl Harbor baskını ile savaşa müdahil olduğu ve bu baskından sonra Japonya, Avrupa'da yaşanan savaşı da fırsat bilerek Asya'da hızlı bir şekilde topraklarını büyüttüğü ve kısa sürede bölgede emperyalist bir güç olduğu gözlenmektedir. İkinci Dünya Savaşı sonları yaklaşırken Japonya ile ilişkilerin kesilmesi ve Japonya'ya savaş ilanı ile Birleşmiş Milletler Cemiyetinde söz hakkına sahip olması hakkını elde ettiği görülmektedir. Savaşın sonunda belirleyici 'Kıyamet Bombası' olarak nitelendirilen atom bombasının Türkiye'deki yansımaları aktarılmıştır. Bu nokta da savaşın sonunu belirleyen Japonya'nın teslimiyet durumunun çok kolay olmayacağı, bu durumu Türk yazarlarının ortak düşünce çerçevesinde aktardıkları değerlendirilmiştir. İkinci Dünya Savaşı sürecinde Türk basının da Japon kişiliklerin hayatları, savaş sürecinde nasıl bir yaşam sürdükleri ve imparator Hirohito'nun yaşamı ele alınmıştır. Aynı zamanda Japonların inançları doğrultusunda örf ve adetlerine bağlılığı, sosyo-kültürel yaşamlarına yönelik bilgiler de verilmiştir. Türk mizahın da Japonya, mecazi anlatımlarla ele alınmış karikatürler ile görsel olarak Japonya algısı yaratılmıştır. Karikatürler çoğunlukla işgalci Japonya olarak ele alınmış ve bu şekilde davranan ülkelerin sonunun neler olduğu sert bir şekilde yansıtıldığı görülmektedir. Savaş sürecinde türlü sıkıntılarla mücadele eden Türkiye'de Japonya algısının oluşumu ve gelişimi sürecinde nelerin etkili olduğu ele alınarak anlatılacaktır.
XIX. yüzyılda Osmanlı-Rus münasebetleri

Yüksek Lisans Tezi XIX. YUZYILDA OSMANLI-RUS MÜNASEBETLERİ Talat AKTAŞ Ankara Üniversitesi Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü 1999, Sayfa: 269 Rusya'nın, Osmanlı Devleti ile olan münasebetleri 1492'deki ticari ilişkilerle başlamış ve XX. yüzyılın başlarına kadar şiddetli mücadelelerle devam etmiştir. XVI. yuzyildan itibaren dengeler devamlı Osmanlı Devleti'nin aleyhine olmuştur. XIX. Yüzyılın başlarında Rusya'ya karşı kaybettiği topraklan geri almak için savaşa giren Osmanlı Devleti, bu toprakları alamadığı gibi, yeni topraklar da kaybetmiştir. Bundan sonra Rusya; Osmanlı Devleti'nin içinde gelişen olayları iyi değerlendirerek, kendi lehine bir takım imtiyazlar elde etmeye çalışmıştır. Kırım Savaşında Osmanlı Devleti'ne ve müttefiklerine yenilen Rusya; Paris Antlaşmasını imzalamıştır. Paris- -Antlaşmasının kendisine yüklediği şartları; ne mazideki haklarının tasfiyesi, ne de istikbal için hayal ettiği tasarılarının bir tahdidi olarak kabul etmeyen Rusya; Avrupa'da uygun şartlar yer alıncaya kadar, boşa vakit geçirmek istememiş ve çalışmalarını üç noktada toplamıştır: Dahilde ıslahatlar yaparak, Balkanlar'da Panislavizm fikrini yaymaya çalışmıştır. Kafkaslar'da ve Türkistan'da da Türkler aleyhine toprak kazançları elde etmiştir. 1871 'de Paris Antlaşmasının Karadeniz ile ilgili hükümlerini tek taraflı olarak tadil eden Rusya; 1876'da da Balkan milletleri arasında isyan ateşini 254 körüklemiştir. Osmanlı Devleti bu isyan ateşini söndürmede başarılı olunca da, Osmanlı Devleti'ne karşı savaş ilan etmiştir. Böylece 93 Harbi başlamıştır. Bu savaşta Rusya' mn amacı; Balkanlar'da Rus nüfuzunu temin etmek ve uzak hedef olarak da Boğazlar'ı ve İstanbul'u ele geçirmekti. Savaş Osmanlı Devleti'nin yenilgisiyle neticelenince, Rusya Ayastafenos antlaşmasıyla bu amaçlarına ulaşmak üzereydi ki, Avnıpa Devietleri'nin menfaatleri zedelenince; Berlin Konferansının toplanmasını ve bu konferans sonunda 'Berlin Antlaşması'nın imzalanmasını sağladılar. Bu antlaşma ile 'Osmanlı Devleti'nin toprak bütünlüğüne saygı' ve 'iç işlerine müdahale etmeme' prensipleri ortadan kaldınlmış, Osmanh Devleti'nin hükümranlık haklan elinden alınmıştır. Berlin Antlaşmasından sonra Osmanlı Devleti'nin iç ve dış siyaseti, bu antlaşmanın şartlarına göre tanzim edilmiştir. Osmanlı Devleti, Rusya' mn Boğazlar ve İstanbul üzerindeki isteklerinden hiçbir zaman vazgeçmediklerini daima göz önünde bulundurarak, Rusya ile savaşmaktan kaçınmıştır. Ortaya çıkan anlaşmazlıklar ise, Rus menfaatlerine aykırı olmamak kaydıyla, diplomatik yollarla halledilmiştir. Bu anlaşmazlıkların halledilmesinde, Almanya'nın Osmanlı Devleti'nin yanında yer almasının önemli bir rolü olmuştur. Sonuç olarak 'xix. yüzyılda Osmanlı-Rus münasebetleri' hakkında şunu söyleyebiliriz; bu dönemde Osmanlı Devleti'nin siyasi ve ticari alanda büyük kayıpları olmuş ve Rusya'ya çok önemli tavizler verilmiştir. Rusya' mn, Osmanlı Devleti'ne ve Türkler' e yönelik bu politikaları XX. yüzyılda da devam etmiş, Osmanlı Devleti'nin dağıldığı sırada, Rus Çarhğı'nın çöküşü, Rusya' mn 'sıcak denizlere inme' hedefinin gerçekleşmesini engellemiştir.
Atatürk Dönemi magazin dergiciliği ve sosyo kültürel dönüşüme etkisi

Kitle iletişim araçları arasında önemli bir yere sahip olan basın, yaklaşık iki yüz yıllık gecikmeyle Türk toplumunun hayatına girmiştir. Osmanlı Devleti döneminde genellikle aydın kesim tarafından kullanılan basın, kitle iletişim görevini Milli Mücadele Döneminde daha aktif bir şekilde yerine getirmiştir. Cumhuriyete geçişle birlikte, toplumu yeninden inşa etme sürecine basın da dahil olmuştur. Özellikle toplumsal dönüşüm politikasında basının magazinsel yönü, işlevsel özelliğe sahip bir araç olarak ön plana çıkmıştır. Dünyadaki ilk örneklerine 19. yüzyılın başlarında rastlanılan magazin basınının, zamanla Türk basını içerisinde de yerini aldığı görülmektedir. Osmanlı basınına magazin kavramının girişi genellikle dergiler aracılığıyla olmuştur. Cüzdan, Malumat, Resimli Kitap, Musavver Muhit ve Şehbal dergileri, magazin dergiciliğinin ilk örnekleri olarak kabul edilmektedir. Bu dergiler ile başlayan magazin dergiciliği, Cumhuriyetin ilk yıllarında gelişimini sürdürmüştür. 1923- 1938 yılları arasında yaklaşık kırk magazin dergisinin tespit edilmesi, bu gelişimin kanıtı olarak gösterilebilir. Osmanlının son dönemi ve Atatürk Dönemi boyunca yayınlanan toplam elli dergi, tezin kapsamına alınmıştır. Bu dergiler, öncelikle şekil ve muhteva açısından tasnif ve tahlil edilerek künye bilgileri oluşturulmuştur. Daha sonra dergilerde, Cumhuriyetin ilk yıllarında meydana gelen toplumsal değişimin sosyo-kültürel boyutuna dair ipuçları aranmıştır. Dergilerde yer alan haber, yazı, makale, karikatür ve reklamlar ayrıntılı şekilde incelenerek, toplumsal değişime kanıt olabilecekler ayrı olarak ele alınmıştır. Bu örneklerden yola çıkılarak, sosyo-kültürel değişime dair analizler yapılmaya çalışılmıştır.
Yusuf Akçura ve Ahmet Ağaoğlu'nun Türkiye'nin kültür ve düşünce hayatına etkileri

Rusya'dan gelen Türk aydınlarından Yusuf Akçura ve Ahmet Ağaoğlu'nun Türkiye'nin kültür ve düşünce hayatına çok önemli etkileri olmuştur. Bu iki isim Osmanlı'nın son dönemi ve Cumhuriyetin ilk yıllarındaki millileştirme çalışmalarının öncülerinden olmuşlardır. İktisat ve Tarihin milli olmasını savunmuşlar ve Milli Tarih oluşturma çabalarında birinci derecede rol oynamışlardır. Ayrıca Ağaoğlu Cumhuriyetin kuruluşundan sonra Liberalizmi savunmaya başlamış ve Türkiye'nin demokratikleşmesi yolunda önemli açılımlar sağlamıştır.
Türkiye'de basın-siyaset ilişkisine bir örnek: Demokrat İzmir Gazetesi (1946-1960)

Cumhuriyeti tarihindeki önemli dönüm noktalarından biri, İkinci Dünya Savaşı sonrası ülke içinde başlayan çok partili hayata geçiş sürecidir. Bu sürecin iki önemli aktöründen biri iktidarda yer alan Cumhuriyet Halk Partisi diğeri ana muhalefet partisi vazifesi gören Demokrat Parti 'dir. Genel siyaset içinde giderek kızışan rekabetçi siyasi hayat, toplum içinde artan demokrasi talepleri ile birleşince, iktidar partisi olan CHP adına çok önemli sıkıntılar baş göstermiştir. Bu dönemde iki parti arasındaki ilişkiler önemli olduğu kadar; kamuoyu oluşturma araçları içinde önemli bir yeri olan basın-yayın organlarının bu süreç içindeki konumları ve oynadıkları rollerde ayrıca incelenmeye değerdir. Zaman aralığı olarak çok partili hayata geçiş süreci ile Demokrat Parti'nin iktidar yıllarının incelendiği bu çalışmada, İzmir'de yayın hayatına başlayan İzmir-Demokrat İzmir gazetesi temel kaynak işlevi görmüştür. İlk başta İzmir adı altında yayın hayatına başlayan gazete, dönemin iktidarı Cumhuriyet Halk Partisi'ne karşı yürüttüğü yayın politikası neticesinde kapatılmış; 25 Aralık 1946'dan itibaren Demokrat İzmir ismi altında yayınlanmaya devam etmiştir. İktidar partisi olan CHP'ye karşı izlediği sert yayın politikası ile dönemin yerel basın örnekleri arasında öne çıkan ve adından çok sık söz ettiren Demokrat İzmir gazetesi, DP'yi şiddetle desteklemiştir. Fakat 1955 yılı sonlarına doğru DP iktidarının Türk siyasetinde oluşturduğu sorunlar karşısında bu kez de dönemin iktidarına karşı yoğun bir muhalefet yapmıştır. Geçmişte gazetelerin kamuoyu oluşturma araçları içinde önde gelen araçlar olduğundan hareket ettiğimiz bu çalışmada, Ege bölgesi ve İzmir'de adından söz ettiren ve genel siyaseti etkileyen Demokrat İzmir gazetesinin 1946 ile 1961 yılları arasındaki dönem içindeki izlediği yayın politikası incelenmiştir. Gazetenin izlediği yayın politikasının İzmir'den başlayarak, Ege Bölgesi ve Türkiye genelindeki etkileri üzerinde durulmuş; Türk siyasetine olan yansımaları ele alınmıştır. İncelenen dönem içinde yaşanan siyasi, sosyal ve ekonomik gelişmelerin Demokrat İzmir gazetesi sütunlarından nasıl aktarıldığı; basın yayın organlarının ve Demokrat İzmir'in hangi zorluklarla karşılaştıkları verilmeye çalışılmıştır. Ayrıca iktidar-muhalefet arasındaki ilişkiler karşısında İzmir siyasetinin nasıl şekillendiği ve Demokrat İzmir gazetesinin kamuoyu oluşturmadaki gücü ortaya konulmaya çalışılmıştır.