Kurum kimliğinin ürünsüz vitrin tasarımındaki etkisi

Vitrinler alışveriş eyleminin gerçekleşmesindeki kurum ile kullanıcı arasındaki en önemli mekandır. Tarihsel gelişim sürecinin başında ahşap kapaklarla örtülen, insanların evlerinin bir bölümü olarak konumlandırılırken, günümüzde ise başlı başına mekanlar olarak karşımıza çıkmaktalardır. İlk vitrinler insanların evlerinde ön cepheye bakan odalarının bir bölümü olan ahşap kepenkli hacimlerken, camın keşfedilmesiyle dükkanların içi daha iyi görülebilir ve dükkanın içi hakkında bilgi verir hale gelmiştir. 18. Yüzyılda camın kullanılabilirliğinin artması ile günümüzdeki haline daha yakın bir vitrin fikri gelişmeye başlamıştır. Bu durum, cam kullanımı bir lüks olduğu için, ancak 18. Yüzyılın ortasında yaygınlaşmıştır. Vitrinde camların kullanım amacı, alışveriş yeri olan dükkanları tanımlaması ve ürünleri hava şartlarından koruyarak, dükkan kapalı bile olsa, ürünlerin görünmesini sağlamaktı. 19. Yüzyılda sanayinin gelişmesiyle camın kolay üretilebilir olması, ucuz olması ve yaygınlığının artmasıyla her dükkanın cephesinde uygulanmaya başlanmıştır. Sanayinin gelişmesiyle aynı zamanda üretim artmış, ürünler çeşitlenmiş ve pazar içinde rekabet başlamıştır. Bu kronolojik süreçler, vitrin tasarımlarının da hızla gelişimini sağlamıştır. Kurumsal kimliğin tarihsel sürecine bakıldığında ise devletlerin, orduların, şehirlerin ve kralların amblemlerine kadar dayanmaktadır. 19. Yüzyıl Avrupa'sındaki üretimin gelişmesi ve sanayi devrimiyle ticari semboller, modern kimlik tasarımı için ilk örnekleri oluşturmuştur. 1950- 1960 yılları arasında kimlik kavramı; kurumun bilimsel adlandırılması, logosu, amblemi, şirket üslubu ve görsel kimliği ile ilgili olarak karşımıza çıkar. 1970- 1980 yılları arasında kurumsal davranış ve iletişim unsurlarıyla tanımlanmıştır. Aynı zamanda, bu tarihlerde kurumsal kimlik anlayışı bir tasarım izlenimi olarak çıkmış, kurumların ve yöneticilerin ilgisini çekmeye başlamış ve uygulama alanı genişletilmiştir. Bunun sonucunda stratejik bir amaç olarak kabul gören kurumsal kimlik tasarımı, rekabet avantajı kaynağı olmuştur. 1990'lı yıllarda akademik toplumlarda ve danışmalarda büyük önem kazanmıştır. Günümüzde kurumlar kendilerine en uygun kurumsal kimliği oluşturma çabasındadır. Bunun için kendilerini rakiplerinden ayıracak logolarla, amblemlerle, kurum renkleriyle, iletişim biçimleriyle ve kurumun bütününü kapsayan davranış biçimleri gibi birçok yöntemle kurumsal kimliklerini oluşturmaktadırlar. Bu durum önce kendi içlerinde bütünlük duygusu yaratmaktayken, hedef kitlenin zihninde de iyi bir imajla anımsanmak için kullanılmaktadır. Vitrin kurum kimliğinin kullanıcı ile buluştuğu önemli bir referans bölgesidir. Vitrin hacminde soyut ve somut kavramlardan yararlanılıp kurum kimliği ve marka göz önünde bulundurularak, çeşitli malzemeler ve aydınlatmalarla desteklenerek bir mekan oluşturulurken, çeşitli mobilyalar ve öğeler yardımıyla da ürünler sergilemektedir. Kullanıcı, marka veya kurumun karakteristik ve kişisel özelliklerinden ötürü duyduğu güvenle, sattığı ürünü/hizmeti ürün sergilenmeden tasarlanan vitrininden satın alma eğiliminde olurlar. Bir marka veya kurumun kimliğinin, imajının ve ürünlerinin pazar içinde oturmuş ve bilinir olması, ürünsüz vitrin anlayışını kabul edilir kılar. Kurum veya marka vitrin hacminde ürün sergilemeden, ürününün veya hizmetinin mantığını ya da zihinde çağrıştırdıklarını anlatması, öncelikle kurumun kullanıcı kitlesine duyduğu güvenden gelmektedir. Bu tezde kurumun veya markanın markalaşma sürecini en iyi şekilde tamamlamasıyla, marka imajını insanlara en iyi şekilde izah etmesiyle ve markanın kurum kimliği ile markayı benimsemesi ürünsüz vitrin anlayışının gelişmesi incelenecektir.