turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Türkiye ekonomisi için döviz kurunun portfolyo dengesi yaklaşımı ile test edilmesi

Portfolyo dengesi yaklaşımı, döviz kurlarında görülen kısa dönemli değişimleri açıklamak üzere geliştirilen bir teoridir. Bu bağlamda döviz kurlarında görülen kısa dönemli değişimler, varlık piyasalarındaki etkileşimler sonucu finansal varlıkların arz ve talep denge durumundan sapmalar ile belirlenmektedir. 24 Ocak 1980 tarihinde alınan ekonomik istikrar tedbirleri ile birlikte Türkiye, ekonomi politikasında köklü bir değişime gitmiş ve yeni bir dönemin başlangıcını yapmıştır. Bu doğrultuda zamanla kambiyo rejimi liberalize edilmiş, kurların serbest piyasa koşulları altında belirlenebilmesi için adımlar atılmış ve sermaye hareketlerinin önündeki kısıtlar kaldırılmıştır. Böylece ekonomik otoritenin kurlar üzerindeki etkisi giderek düşmüş ve kurlar üzerinde finansal sermaye akımlarının belirleyiciliği artmıştır. 2001 yılında kurların serbest dalgalanmaya bırakılmasıyla kurlar üzerinde finansal varlık piyasalarının etkisi iyice yükselmiştir. Böylece ekonomik birimlerin portfolyoları üzerine aldıkları kararlar ile döviz kurları değişimi arasında bağ oldukça güçlenmiştir. Bu tez çalışmasında Türkiye Ekonomisi için nominal döviz kurlarında görülen kısa dönemli değişimler portfolyo dengesi yaklaşımı çerçevesinde açıklanmaya çalışılmıştır. Bu nedenle, yurtiçi ve yurtdışı yerleşiklerin portfolyolarında yaptıkları yeniden tahsis süreçlerinin kısa dönemde döviz kuru üzerine etkisinin ne olduğunun sınanabilmesi için, ekonomik birimlerin finansal portfolyolarında bulunan en büyük varlık kalemlerinin bulunduğu iki model oluşturulmuş ve bu modeller ARDL zaman serisi metodu ile incelenmiştir. Sonuç olarak portfolyo dengesi yaklaşımının öne sürdüğü 'döviz kurlarının kısa dönemde finansal varlık piyasalarının etkisinde olduğu' hipotezi Türkiye Ekonomisi için doğrulanmıştır.
İşsizlik ve suç ilişkisi: Türkiye üzerine bir uygulama (1991-2018)

Son yıllarda giderek artan suç vakaları karşısında işsizlik oranlarının da yüksek seyretmesi, değişkenler arasında bir bağın olabileceğini fikrini güçlendirmiştir. Bu doğrultuda, suç olgusuna neden olan faktörlerin neler olduğu tartışmaları sıklaşmış; işsizliğin varlığının, suç oranları üzerinde önemli bir etkisinin olduğu fikri ön plana çıkmıştır. Bu noktada, işsizlik ve suçun birlikte incelenmesi büyük önem arz etmektedir. Ulusal ve uluslararası literatür incelendiğinde, çalışmaların büyük çoğunluğunda işsizlikten suça doğru anlamlı bir ilişkinin bulunup bulunmadığı araştırılmıştır. Bu çalışmada, işsizlik ile suç olgusu arasında var olduğu düşünülen ilişkinin Türkiye örnekleminde incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, çalışmanın ampirik bölümünde, yıllık işsizlik oranları ile yıllık her 100. 000 nüfusa düşen ceza infaz kurumu nüfusu verileri, 1991- 2018 dönemi itibariyle analize tabi tutulmuştur. İlgili suç verileri Türkiye İstatistik Kurumu'nun hazırlamış olduğu adalet istatistikleri dokümanından elde edilirken, işsizlik oranları için ise IMF veri tabanından yararlanılmıştır. İlk aşamada, analize konu olan değişkenler arasındaki uzun dönemli ilişkiyi incelemeden önce, serilerin durağanlıkları sınanmıştır. Öncelikle, grafik ve korelogram yöntemleriyle ön bilgi edinilmiş, ardından istatistiksel sonuç içeren Augmented Dickey-Fuller ve Philips-Perron Birim Kök Testleri yardımıyla, değişkenlerin birinci dereceden durağan olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. İkinci aşamada, bahse konu olan uzun dönemli ilişki Johansen Eş-bütünleşme Testi ile araştırılırken, kısa dönem nedensellik ilişkisi de Granger Nedensellik Testi ile incelenmiştir. Analizden elde edilen bulgular, işsizlik ile suç değişkenleri arasında, söz konusu dönemde, herhangi bir eş-bütünleşik vektör olmadığını göstermektedir. Bu sonuç gereksiz testi gerekse maksimum özdeğer testi için geçerlidir. Ayrıca, bu iki değişken arasında nedensellik ilişkisi olup olmadığını belirlemek amacıyla yapılan Granger Nedensellik Testi sonucunda ne işsizlikten suça ne de suçtan işsizliğe doğru bir nedenselliğin olmadığı bulgusuna ulaşılmıştır. Sonuçlar, genel kanının aksine, incelenen dönemde, değişkenler arasında bir ilişkinin olduğu görüşünü desteklememektedir.
Modeling the exchange rate and interest rate intervention of Central Bank of The Republic of Turkey

2008 küresel finans krizi dünya ekonomisi ve finans piyasaları için yeni bir dönemi başlatmıştır. Bu kriz karar vericilerin, politika yapıcıların, iş adamlarının, vergi ödeyenlerin, seçmenlerin ve her bir bireyin algısında yeni bir 'ekonomi' ve 'piyasa' olgusunun oluşmasına neden olmuştur. Bu algı kurumların amaçlarını ve önceliklerini genişletmiş ve değiştirmiştir. 2008 küresel finans krizi küllerinden eski bir oyuncuyu kahraman olarak ilan etmiş ve ona birçok sorumluluk yüklemiştir. Kuşkusuz bu eski kahraman merkez bankalarıdır. Merkez bankalarının artık öncelikli ve tek amacı fiyat istikrarını sağlamak değildir. Bu amacın yanında, merkez bankaları krizle mücadele eden, piyasaya gün içinde dolaylı veya dolaysız müdahale ederek piyasanın ateşini söndüren, şirketlerin batmasını engelleyen, işsizlikle mücadele eden, büyüme için katkı veren, birçok bakanlığın görevini üstlenmiş 'bağımsız' bir kahraman haline dönüşmüştür. Merkez bankalarının piyasaya bu kadar müdahil olması ve müdahalesinin ne zaman gerçekleşeceği sorusu tüm karar vericiler için önemli hale gelmiştir. Çünkü merkez bankaları müdahaleyi piyasayı 'normalleştirmek' veya 'dengelemek' için yapmaktadır. Piyasaya bu kadar etkin müdahele edebilen bir oyuncunun müdahalenin yapma zamanını bilmek, öngörmek ve analiz etmek kuşkusuz piyasanın tüm paydaşları için çok önemlidir. Bu tezin temel amacı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın döviz kuruna ve faize doğrudan müdahalesinin ne zaman ve hangi koşullarda olduğunu analiz etmektir. Bu zamanlamanın ve koşulların analizi hem geçmişş piyasa dinamiklerini anlamakta hem de gelecekteki müdahaleleri tahmin etmekte faydalı olacaktır. Bulgularımız, ayrıca Merkez Bankasının piyasayı okuma algısında, dengesizliğin ve anormalliğin tanımlanmasında yardımcı olacaktır. Bu tezde logit regresyonlar tahminlenmiş ve reaction fonksiyon teorisi incelenmiştir. Reaction fonksiyon teorisi incelendikten sonra günlük data ile temellenen bir model önerilmiş. Bu model regresyon, VAR ve M-Garch teknikleriyle analiz edilerek değişkenler arasındaki ilişkiler ayrıntılı olarak incelenmiştir. Bu analizlerden elde edilen sonuçlar karar ağaçları metoduna uygulanmıştır. Karar ağaçlarıyla kurduğumuz modeller ile TCMB'nin 2002- 2012 yılların arasında döviz kuruna (26 kez) ve gösterge faize (54 kez) ne zaman doğrudan müdahale ettiği analiz edilmiştir.
Dolaysız yabancı sermaye yatırımları ve Türkiye örneği

Bu çalışmada dolaysız yabancı semye yatırımları ve ilk 500 büyük firma içindeki yabancı firmaların performansları incelenmiştir. Firmaların performansları incelenirken ilk 500 firma içinde yabancı firmaların payı, satış hasılatı, ihracat, kar ve istihdam göstergelerinden yararlanılmıştır. 1993- 2006 yılları arasında yabancı firmaların performanslarında önemli artışlar olduğu gözlemlenmiştir. Özellikle, kriz yıllarında yabancı firmaların performanslarında düşüş olmamıştır. İstihdam, yabancı firma sayısı ve ihracat verilerinde aynı artış trendi gözlenmiştir. Yabancı firmaların karı 2000 yılında en yüksek seviyede iken 2001 yılında daha aşağı seviyelere inmiştir.
Türkiye ekonomisinde belirsizliğin tüketim harcama eğilimi üzerine etkileri

Ana akım iktisat teorisinin göz ardı ettiği belirsizlik olgusu, ekonomik aktörlerin hem üretim hem de tüketim kararlarında etkili olmaktadır. Literatürde belirsizlik altında tüketim kararlarını inceleyen çeşitli çalışmalar bulunmaktadır. Bu çalışmaların bir kısmı mikro düzeyde bir kısmı ise makro düzeyde ele alınmıştır. Türkiye için ise bu alanda geniş bir literatüre rastlanmamaktadır. Bu çalışmanın amacı Türkiye için belirsizlik altında tüketici kararlarını inceleyerek literatüre katkıda bulunmaktır. Bu amaca yönelik olarak makro veri seti ile çalışılmış, GSYH belirsizliğinin tüketim harcamaları üzerindeki etkileri ampirik olarak test edilmiştir. GSYH belirsizliğinin tüketim harcamaları üzerindeki dinamik etkilerini test etmek amacıyla VAR analizine yer verilmiştir. Daha sonra ise, uzun dönem nedensellik ilişkisini daha detaylı olarak ortaya koyabilmek amacıyla Johansen eşbütünleşme analizine başvurulmuştur. Elde edilen sonuçlar, özellikle belirsizlik vekil değişkeninden tüketim harcamalarına doğru bir nedensellik ilişkisinin varlığını ortaya koymaktadır. Belirsizliğin tüketim harcamalarını kısarak tedbiri tasarrufları artırdığı sonucu literatürde yer alan diğer çalışmalarla örtüşmektedir.
Yolsuzluğun belirleyicilerinin üst orta gelirli ülkeler örnekleminde ekonometrik açıdan değerlendirilmesi

Yolsuzluk, ister kamusal alanda olsun isterse özel sektörde olsun kişilerin ahlaki normlara ve hukuk kurallarına karşı davranışlar sergileyerek maddi ya da maddi olmayan çıkarlar elde etmek amacıyla ellerinde bulundurdukları yetkilerini amacından saparak kullanmaları olarak tanımlanabilmektedir. Tanımından da anlaşılacağı üzere karmaşık bir olgu olan yolsuzluk hemen her toplumda karşılaşılan küresel çapta bir sorundur. Bu çalışmada, yolsuzluğu etkileyen faktörlerin kuramsal ve ampirik olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda algılanan yolsuzluk seviyesinin bağımlı değişken olarak ele alındığı araştırmada, yolsuzluğun belirleyicileri olduğu düşünülen ekonomik özgürlük, devletin ekonomideki payı, insani gelişmişlik düzeyi, kişi başına gelir ve ticari açıklık düzeyi bağımsız değişken olarak ele alınmıştır. İçinde Türkiye'nin de bulunduğu 33 üst orta gelirli ülke için 2003- 2018 dönemi yıllık verileri dahilinde panel eşbütünleşme ve nedensellik analizleri kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre, değişkenler arasında eşbütünleşme ilişkinin olmadığı ortaya koyulmuştur. Bununla birlikte ekonomik özgürlük ile yolsuzluk ve devletin ekonomideki payı ile yolsuzluk arasında çift yönlü nedensellik ilişkisine rastlanılmıştır. İnsani gelişmişlikten yolsuzluğa, ticari açıklıktan yolsuzluğa ve kişi başına gelirden yolsuzluğa doğru da tek yönlü bir nedensellik ilişkisinin olduğu ulaşılan bulgular arasındadır.
Uluslararası moda ticaretinde markalaşma: Turquality

Bu çalışma, Türk ticaret literatürü ve sektörü için yeni, uluslararası ticaret açısından ise yıllardan beri pek çok çalışma ve araştırmalara konu olan 'uluslararasımoda ticareti ve uluslararası moda ticaretinde markalaşma' üzerine inşa edilmiştir. Çalışmada uluslararası moda ticaretinin, modanın ve markanın kavramsal ve tarihsel çerçevesi çizilmiştir. Kavramsal ve tarihi bilgilerin yanı sıra, Dünya'nın en büyük perakende moda markalarının başarıya giden yolu ile son yıllara ait markalaşma ve uluslararası ticaret stratejileri üzerine de durulmuştur. Çalışmanın temel varış noktası ise, Türk moda markalarının uluslararası modaticaretinde dünya lideri markalar standartlarında bir küresel marka olmaları için izlemeleri gereken yolun teorik ve ekonomik analizlerini gerçekleştirmektir. Bu amaç doğrultusunda, seçilmiş öncü Türk markalarının temel satış ve marka tercih verileri ile elde edilmiş analizler ile dünyanın ilk ve tek devlet destekli marka teşvik programı olan Turquality Projesi'nden de bahsedilmiştir.
İhracatın firma istihdamına etkisi: Türkiye imalat sanayii örneği

Bu çalışmada, 2003- 2015 döneminde, Türkiye İmalat Sanayii'nde 2003- 2015 dönemi için ihracatın firma istihdamı üzerindeki etkileri incelenmiştir. Bu amaçla, örneklem seçimi ve olası içsellik sorunlarını önlemek amacıyla tedavi modelleri oluşturulmuş; bu modeller 'Eğilim Skoru Eşleştirme' ve 'Fark İçerisinde Fark' metodolojileri kullanılarak tahmin edilmiştir. Bu sayede firmaların ihracat pazarlarına kendi kendilerine seçilmeleri kontrol altına alınmış ve yeni yeni uluslararası ticaret teorilerinin öngördüğü giriş sonrası etkiler hipotezi çerçevesinde ihracatın firma istihdamı üzerindeki etkisi doğru bir şekilde tahmin edilebilmiştir. İhracat yapmanın firma istihdamı üzerindeki etkisi, öncelikle imalat sanayiinin tamamı için bir bütün halinde değerlendirilmiştir. Daha sonra firmalar; teknoloji yoğunluğuna, ücret düzeylerine ve ihracat ürünlerinin karmaşıklık düzeylerine göre sınıflandırılmıştır. Çalışmanın sonuçları, giriş sonrası etkiler hipotezinin Türkiye imalat sanayii firmaları için geçerli olduğunu ve ihracat yapma davranışının istihdamı anlamlı biçimde artırdığını göstermektedir. İhracat yapma davranışının istihdam üzerinde yarattığı olumlu etki, yalnızca firmaların ihracata başladığı dönemde değil daha sonraki dönemlerde de ortaya çıkmakta olup çift yönlü ticaret yapan firmalar için bütün dönemlerde daha belirgindir. İhracatın istihdam üzerindeki olumlu etkileri; nispeten niteliksiz işgücü istihdam eden düşük teknoloji yoğunluklu, emek yoğun ve ücretlerin göreli olarak düşük olduğu firmalarda daha güçlü biçimde ortaya çıkmaktadır. Bu durum ele alınan analiz dönemi boyunca imalat sanayii ihracatında meydana gelen artışların daha çok niteliksiz işgücü talebini arttırdığına işaret etmektedir.
Dış ticarette değişen ödeme yöntemleri ve bankacılığa etkisi

Ülkeler arasında ticari faaliyetlerin artması, dış ticarette ödeme yöntemlerinin önemini artırmaktadır. Uluslararası ticaret ile bankacılık sektörü birbirinden beslenmektedir. Bu çalışmanın temel amacı; dış ticarette ödeme yöntemlerinin değişmesinin bankacılık sektörüne olan etkilerini açıklamaktır. Türkiye'nin TÜİK tarafından açıklanan dış ticaret verileri kullanılarak inceleme yapılmıştır. Çalışmada; değişen ödeme yöntemlerinin günümüzde bankacılığa bir etkisinin olmadığını ortaya konmuştur. Dış ticarette yeni ödeme yöntemi olan banka ödeme yükümlülüğü sistemi Türkiye'de henüz bütün ticari bankalar tarafından uygulanmamaktadır. Kripto para ve banka ödeme yükümlülüğünün geleneksel ödeme yöntemlerine göre bankacılığa etkisi gözlemlenememiştir. Ancak yakın gelecekte; kripto paralar ve dijital paralar konusunda yaşanacak gelişmelerin mutlaka bankacılığa etkisi olacağı belirtilmiştir. Yeni nesil sistemlerin bankacılığa entegre edilebilmesi ile etkilerinin daha net görülebileceği düşünülmektedir. Ek olarak dış ticarette ihracat ve ithalat belgelerinin bankalar aracılığıyla güvende olmasının, bankacılığı dış ticarette merkezi bir konumda tutmaya devam ettiği vurgusu öne çıkmaktadır.
Küresel kriz sonrasında para politikasını dönüşümü: Türkiye örneği

Dünyadaki finansal ve iktisadi gelişmelere bağlı olarak para politikaları da değişim göstermiştir. Özellikle 2008 küresel kriziyle birlikte merkez bankalarının amaçları fiyat istikrarını sağlamanın yanı sıra fiyat istikrarıyla çelişmeyecek şekilde finansal istikrarını sağlamak olarak değişmiştir. Fiyat istikrarı ve finansal istikrarı aynı anda sağlamak için yeni para politikası araçları geliştirerek yeni bir para politikası stratejisine geçilmiştir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın fiyat istikrarı hedefiyle birlikte finansal istikrarın da sağlanması için uyguladığı makro ihtiyati para politikalarının Türkiye ekonomisi üzerine etkilerinin değerlendirilmesidir. Yapılan analiz doğrultusunda TCMB'nin fiyat istikrarının yanında finansal istikrarı beraber sağlamak için yeni para politikası araçlarını uyguladığı görülmüştür. Kriz sonrası uygulanan bu para politikası araçları genişletilerek para politikasında bir dönüşümün sağlandığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bölgesel kalkınma ve turizmde marka şehir imajı: Erzurum ili üzerine bir uygulama

Bu çalışmanın amacı; bölgesel kalkınma bağlamında, Erzurum şehrinin turistler üzerindeki marka imajını araştırmaktır. Çalışmanın alt amacı ise şehrin turizm açısından pazarlama stratejileri geliştirilmesine katkı sağlamak ve markalaşma yolundaki değerlerini ortaya koymaktır. Şehir markası imajının Erzurum ili açısından incelenmesi, turizm sektörünü geliştirmek amacı ile çalışmalarda bulunan yerel ve ulusal kuruluşlar, özel sektör temsilcileri ve bölge halkı için bir temel oluşturacaktır. Çalışmanın şehir için doğru bir turizm politikasının belirlenmesine ve Erzurum'un marka imajının geliştirilmesine katkıda bulunması beklenmektedir. Şehrin markalaşma yolunda mevcut durumunu ortaya koyması açısından da önem arz etmektedir. Ayrıca Erzurum şehri için daha önce böyle bir çalışmanın yapılmamış olması bu eksikliğin giderilmesine katkı sağlayacak ve yapılacak olan diğer çalışmalara öncülük edecektir. Çalışma kapsamında Erzurum'a gelen 384 turiste yüz yüze anket uygulanarak bir saha araştırması gerçekleştirilmiştir. Veri seti Tek Örneklem Kolmogorov-Smirnov, Mann Whitney U testi ve Spearman korelasyon katsayısı yöntemleri kullanılarak analiz edilmiştir. Analizlerde SPSS paket programı kullanılmıştır. Analiz sonucunda, katılımcıların kış turizmini temsil ettiği düşünülen imajları yüksek düzeyde ifade ettikleri görülmüştür. Katılımcıların Erzurum'da kaldığı sürece en fazla harcama yaptıkları tutarın 1501- 4000 TL olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Katılımcılar, Erzurum'un tarihsel zenginliği, yemekleri ve doğal güzellikleri ile avantaja sahip olduğunu ifade etmiştir. Katılımcılar; Erzurum'un güvenli, popülerliği artan ve temiz bir şehir olduğunu; Erzurum halkının, geleneksel, dindar ve dürüst olduğunu düşünmektedir. Evli katılımcılar, bekarlara kıyasla Erzurum'un güvenli olduğunu ve coğrafi konumunun avantaj olduğunu daha yüksek düzeylerde ifade ederken; bekar katılımcılar, evlilere kıyasla, Erzurum'un sıkıcı olduğunu ve sanayisinin avantajlı olduğunu daha yüksek düzeylerde ifade etmiştir. Katılımcıların eğitim düzeyi ve aylık gelir yükseldikçe Erzurum'un avantajları, Erzurum şehri ve Erzurum halkı hakkındaki düşünceler konusunda sunulan ifadelerde olumlu düşünceler azalmaktadır.
Vektör zaman serileri ve Sims yöntemi -para talabi üzerine bir uygulama-

Bu çalışma kapsamında C. Sims'in geliştirdiği ekonometrik modelleme yöntemi bir uygulama çerçevesinde incelenmiştir. Birinci bölümde uygulamaya temel oluşturması amacıyla para talebi teorisi ve Türkiye'de uygulanan para politikalarının genel bir çerçevesi çizilmiştir, ikinci bölümde, tek değişkenli zaman serilerinden başlıyarak vektör zaman serilerinin teorik temelleri ortaya konulmuştur. Son bölümde ise, 1987- 1995 arası üç aylık veriler ile çalışılarak VAR yöntemine göre modeller tahmin edilmiş ve öngörüde bulunulmuştur. Elde edilen bulgulara göre para piyasasını belirleyen makro değişkenler arasındaki ilişkiler yorumlanmıştır. Bu aşamalar sonucunda, Türkiye'de para talebini etkileyen tüm değişkenlerin birbirleriyle ilişki içinde oldukları gözükmektedir çünkü değişkenlere ve sisteme verilen şoklar sonrasında bütün değişkenler tepki göstermişlerdir. VDC'ler incelendiğinde, ellerinde para tutan ekonomik birimlerin enflasyonu ve faiz oranlarını göz önüne alarak döviz ve/veya faize yatırım yaptıkları öne sürülebilir. Elde edilen öngörü değerleri incelendiğinde ise şu andaki ekonomik yapının sürdürülmesi halinde ekonominin reel ve para sektörleri arasındaki uyumsuzluğun daha da artarak süreceği iddia edilebilir. Yüksek faiz ve dövizin iyi bir getiri oram olarak görülmesi sonucu para sektöründen reel sektöre doğru kaynak akışını beklemek hayalcilik olacaktır.
Taşınır yatırım mallarına ilişkin finansal kiralama sözleşmesi

Bu çalışmamızda son yıllarda kısa bir süre içinde çok büyük bir gelişme gösteren finansal kiralama ilişkisinin en önemli boyutu olan finansal kiralama sözleşmesini inceledik. Tezimizin ilk bölümünde genel olarak finansal kiralamanın tanımı, tarihçesi ve çeşitlerini inceledik ve finansal kiralamanın avantaj ve dezavantajlarını kısaca belirttik. İkinci bölümde finansal kiralama sözleşmesinin hukuki niteliğini, taraflarını ve kuruluşunu inceledik. Üçüncü bölümde, finansal kiralama sözleşmesinin hükümlerini kiracının ve kiralayanın borçlarını ve tarafların icra takibine uğramasının ve iflasının sonuçlarını, dördüncü bölümde de finansal kiralama sözleşmesinin sona ermesini inceledik. Beşinci bölümde ise finansal kiralama işlemlerinin vergi, teşvik ve ihale mevzuatı karşısındaki durumunu inceledik. Son bölüm olan altıncı bölümde ise finansal kiralama işlemlerinin diğer alternatiflerle karşılaştırılması incelendikten sonra ek olarak da finansal kiralama kanunu sunulmuştur.
Oil prices, gold prices and stock markets: Evidence from BRICS and MINT economies

Bu çalışmada petrol fiyatları, altın fiyatları ve hisse senedi fiyatları arasındaki ilişki, gelişmekte olan ülkelerin perspektifinden, 2007 sonlarında ortaya çıkan finansal kriz öncesi ve sonrasını kapsayan 16 yıllık bir dönemde ele alınmıştır. BRICS ve MINT ülkelerine ağırlık veren çalışma, ilk olarak her ülke için 2000: 01 ve 2015: 12 dönemleri arası aylık veri kullanarak, söz konusu değişkenler arasındaki dinamik bağlantıları öncelikle VAR kurgusu ile ortaya çıkarmayı hedeflemiştir. VAR analiz sonuçları makroekonomik göstergeler ve finansal değişkenler arasındaki bağlantılar için bazı ipuçları vermektedir. Bu doğrultuda, faiz oranları ve para biriminde değer kaybı ile hisse senedi fiyatları arasında negatif ilişki ve enflasyondan korunma aracı olarak altına yönelmeyi destekleyecek şekilde enflasyon ile altın fiyatları arasında pozitif ilişki bulunmuştur. Bununla birlikte VAR analizleri sonucunda bu ülkeler için hisse senetleri, petrol ve altın fiyatları arasında istikrarlı bir ilişki saptanmamıştır. Çalışmanın ikinci kısmında başvurulan panel nedensellik kurgusu ise daha net bulgular sağlamaktadır: Hisse senedi fiyatlarından petrol fiyatlarına Granger Nedensellik bağlantısı bulunmakla beraber, bu bağlantıya BRICS ülkeleri için kriz öncesi dönemde rastlanmamıştır. Bu bulguya göre, söz konusu ülkelerin hisse senedi fiyatları, petrol fiyatlarının tahminlenmesi için bir gösterge olarak kullanılabilir. Altın fiyatları ve hisse senedi fiyatları arasında bağlantıya rastlanmamıştır. Altına ilişkin güvenli liman argümanlarını destekleyecek bir bağımsızlık faktörü olarak yorumlanabilecek olan bu bulgu, aynı zamanda analize konu olan dönem itibariyle şiddetle dalgalanan hisse senedi fiyatları ile kıyaslandığında altın fiyatlarının göreceli olarak daha dengeli bir seyir izlediği gerçeği ile doğrulanabilir.
Dinamik doğrusal modeller ile Türkiye'ye ait gayri safi yurtiçi hasıla tahmini

Ekonomik tahmin her zaman işletmeler ve hükümetler için finansal politika ve stratejiyi formüle ederken bir karar verme aracı olarak önemli bir rol oynamaktadır. Bununla birlikte, gerçek verilerle uğraşırken, nadiren ilgilenilen konu hakkında yeterli bilgiye sahip olduğumuz olur. Analiz etmek istediğimiz sistemi tanımlayan kesin ve deterministik bir modelin mevcut olduğu durumlarda bile, bazı açıklayıcı değişkenleri atlamak veya ölçüm hataları yapmak her zaman mümkündür. Böylece, araştırılan konuyu analiz ederken bir belirsizlik durumu her zaman mevcut olacaktır. Bu nedenle yapılan tahminleri kesin bir gösterge olarak göremeyiz. Son yıllarda, zaman serisi analizi amaçları için durum uzay modellerinin uygulanmasına yönelik artan bir ilgi vardır. Bu kategoriye ait modeller, bir dinamik sistem ve rastgele bir bozukluk bileşeni olarak belirli bir zaman serisini açıklar. Güçlü olasılıksal yapıları, geniş bir uygulama yelpazesi için kullanılabilecek esnek bir çerçeve sunar. Bu esneklik, DUM'ların bir alt sınıfını, yani dinamik doğrusal modelleri seçmemize neden olan olmaktadır. Küreselleşen dünyada ülkelerin ekonomik gücünü gösteren önemli değişkenlerden biri de gayri safi yurtiçi hasılasıdır. Güçlü bir ekonomiye sahip olan ülkelere ait GSYİH değerleri yüksektir. Gelişmemiş ülkelerde genel olarak GSYİH verileri düşüktür. Bu tezde, DUM'ların bir alt sınıfı olan DLM'ler açıklanıp zaman serilerinde kullanımı tanıtılmaktadır. Dinamik doğrusal modeller ile Türkiye'ye ait GSYİH verileri kullanılarak gelecek yıllar için tahminlerde bulunulmaktadır. Bu amaç doğrultusunda, uygulama ve tahminler için son dönemlerde çok amaçlı ve kullanışlı olan R programı kullanılmaktadır.