turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Türkiye ekonomisinde kamu kesimi finansmanında iç borçlanma yöntemi: 1980-2007

Günümüzde modern devletlerin artan toplumsal ihtiyaçlar karşısında yükümlülükleri giderek artmaktadır. Bunun yanında, harcamaların finansmanında güçlükler yaşanmaktadır. Devlet harcamalarının temel finansman kaynağı vergiler ve vergi benzerleri olarak bilinir. Ancak günümüzde kamu gelirlerinin kamu harcamalarını karşılayamaması sonucu oluşan, kamu açıklarının kapatılmasında iç borçlanma zorunlu bir finansman aracı haline gelmiştir. İç borçlar, kamu bütçesinde yer alan hizmetlerin finansmanı için yurt içi kaynaklardan elde edilen alınması ve ödenmesi durumlarında ülkenin toplam kaynaklarının artması ya da azalması sonucunu doğurmayan ancak iktisadi ve sosyal etkileri bulunan bir kamu finansman aracıdır. Türkiye'de, meydana gelen kamu kesimi açıklarının finansmanında 1980 yılı sonrası, özellikle iç borçlanmaya başvurulması sonucu, iç borç stoku çığ gibi büyümüştür. Ancak sorun tek başına iç borç stokunun miktarındaki artış değil aynı zamanda vadelerinin de kısa olmasındadır. Bu çalışmanın amacı, 1980- 2007 döneminde Türkiye'de başvurulan iç borçlanma ile finanse edilen kamu açıklarının ekonomik ve sosyal etkileri olduğunu ortaya koyabilmektir. Bu çalışmadan elde edilen en önemli sonuç, kamu açıklarının finansmanında uygulanan ekonomi politikalarının ülke açısından yarattığı etkileri ortaya çıkartmaktadır. Burada önemli olan, kamu gelirlerinin yetersizliğinden kaynaklanan iç borçlanmanın faiz ve anapara ödemesi şeklinde ortaya çıkan parasal yükü değildir. Daha fazla önemli olan, nesiller arası bir yük teşkil eden, alındıklarında toplumun büyük bir kısmı tarafından hissedilmeyen ancak vadesi geldiğinde ülke ekonomisini önemli ölçüde etkileyen iç borçlanma dolayısıyla ülkenin ve gelecek nesillerin uğradığı refah kaybıdır.
Kütahya'nın dış ticareti, gelişim potansiyeli ve geliştirmeye yönelik stratejiler

Küreselleşme ile birlikte, ülkelerin sahip olduğu ürün ve hizmetlere ilişkin pazarlarda artış meydana gelmiştir. Bu pazardan en büyük payı almak, ülkelerin ana hedefi haline gelmiştir. Bu durumu gerçekleştirebilmenin en kolay yolu ise dış ticaretten yani ihracattan geçmektedir. İhracatta meydana gelecek artış sonucunda uluslararası pazardan pay alınabilecek, elde edilebilecek bu payın cazipliği ile mevcut tasarrufların yatırıma dönüşmesine, ihracattan sağlanacak döviz miktarı ile mevcut üretimin artırılması için yatırım yapılmasına olanak sağlayacaktır. İhracatın mümkün olan en üst seviyeye çıkarılabilmesi için öncelikle dış ticaret stratejilerinin belirlenmesi gerekmektedir. Bu strateji kurulan ve kurulacak olan sanayileri dış rekabete hazırlayan, dinamik karşılaştırmalı üstünlüklere uygun bir sanayileşme modelini öngören bir stratejidir. İster ülke ve isterse şehir ekonomisi olsun, gelişme ve büyüme için dış ticarete yönelik stratejilerin oluşturulması gerekmektedir. Gelişmiş bir Kütahya içinde, önce mevcut güçlü ve zayıf yönler ortaya konmalı, potansiyel tehlike ve fırsatlar belirlenmeli, daha sonra da ihracata yönelik stratejiler belirlenmelidir. Stratejiler gerçekleştirilirken, dünyada ticaret alanındaki hareketlilik takip edilmeli, stratejiler değişikliklere göre yeniden yapılandırılmalıdır.
Three essays in coalition formation games

Bu tez, hedonik koalisyon oluşum oyunlarıyla ilgilidir. Bir hedonik koalisyon oluşum oyununda sonlu sayıda birey yer almaktadır. Her bireyin sadece kendisinin içinde yer aldığı altkümeler üzerine yansıyan, karşılaştırılabilir ve geçişken tercih bağıntısı vardır. Tüm bireylerin tercih bağıntıları düşünüldüğünde bir hedonik koalisyon oluşumu oyununun çıktısı birey kümesinin partisyonlara ayrılmasıdır. Koalisyon yapılarının sınıflandırılması ve analizi çeşitli kararlılık kavramları kullanılarak yapılmaktadır. Bir koalisyon yapısının kararlı olması bireysel ya da grup halinde herhangi bir tür yer değiştirme hareketine imkan sağlamaması ile alakalıdır. Literatürde üzerinde çalışma yapılan çok sayıda kararlılık kavramı mevcuttur. Genel olarak yapılan analizler, kararlılık özelliğini sağlayan koalisyon yapılarının hangi tanım kümeleri üzerinde var olduğu ve tek olduğu üzerinedir. Neredeyse tüm kararlılık kavramları en geniş tanım kümesinde bile var olmayabilmektedir. Dolayısıyla kararlılık özelliği gösteren koalisyon yapılarının varlığı veya tekliğini araştırmak için daha kısıtlı tanım kümeleri üzerinde çalışılmaktadır. Bu tezde çekirdek kararlılık, kuvvetli koalisyonel kararlılık ve kuvvetli değişim kararlılık kavramları ele alınmaktadır. Tezin ana kapsamı bu kararlılık kavramlarını sağlayan koalisyon yapılarının var olduğu tanım kümelerini araştırmaktır. Giriş bölümünde ilk önce hedonik koalisyon oluşum oyunları tanıtılmakta ve literatürden bahsedilmektedir. Ardından hedonik koalisyon oluşum oyunlarının formel tanımı yapılmakta ve tezde kullanılan gösterimler ile kavramlar tanıtılmaktadır. Ardından literatürde sıkça çalışılan kararlılık kavramları tanımlanmaktadır. İkinci bölüm bu tezin ilk makalesidir. Bu bölümde çekirdek kararlılık kavramı üzerine odaklanılmaktadır. A-duyarlılık, B-duyarlılık ve G-tekillik isminde üç yeni tanım kümesi tanıtılmaktadır. Her üç tanım kümesi de çekirdek kararlı koalisyon yapılarının varlığı için yeter koşul oluşturmaktadır. Üçüncü bölüm bu tezin ikinci makalesidir. Bu bölümde kuvvetli koalisyonel kararlılık kavramı tanıtılmakta ve bu kararlılık kavramını sağlayan koalisyon yapılarının varlığı araştırılmaktadır. A-duyarlılık, B-duyarlılık ve G-tekillik koşulları sırasıyla üst karşılıklılık, üst karşılıklılık ve üst simetri koşulları ile kuvvetlendirildiğinde, her bir tanım kümesinde kuvvetli koalisyonel kararlı koalisyon yapılarının var olduğu ispatlanmaktadır. Daha sonra kuvvetli koalisyonel kararlılık kavramı ile diğer kararlılık kavramları karşılaştırılmaktadır. Dördüncü bölüm bu tezin son makalesidir. Bu bölümde kuvvetli değişim kararlılık kavramı tanıtılmakta ve analiz edilmektedir. Kuvvetli değişim kararlı koalisyon yapılarının var olduğu tanım kümeleri araştırılmakta, kuvvetli değişim kararlılık ile A-duyarlılık, B-duyarlılık ve G-tekillik kümeleri arasındaki ilişki anlatılmaktadır. Son bölüm sonuçlara, cevaplanmamış sorulara ve son yorumlara ayrılmıştır.
2008 küresel finansal krizinin Türk kamu maliyesine etkileri

2007 yılında ABD Mortgage piyasasında başlayıp, 2008 yılına gelindiğinde ise küresel bir nitelik kazanan 2008 Küresel Finansal Krizi, ABD hükümetinin düşük gelir gruplarına, diğer bir adıyla eşik altı gelir gruplarına, yönelik olarak başlayan konut edindirme politikasının yanlış yönlendirmeler neticesinde bu gelir gruplarının borçlarını geri ödeyememesinden, köklü bazı finansal kurumların iflasına kadar derin sıkıntılar içeren bir dönemi içermektedir. 2008 yılından itibaren, krizin baş gösterdiği ABD ekonomisi olmak üzere, dünyadaki diğer tüm ekonomilerde de krizin etkileri hızla hissedilmeye başlanmıştır. 1929 yılında yaşanan krize nazaran küresel niteliği daha ağır basan 2008 Kürsel Finansal Krizi, büyük ve yıkıcı etkileri ile hem gelişmiş ülkeleri hem de gelişmekte olan ülkeleri etkilemiştir. ABD'de yaşanan krizin finansal piyasalarda oluşturduğu istikrarsızlık neticesinde, kredi piyasalarında bir daralma yaşanmıştır. Yaşanan bu küresel daralma, dünyadaki birçok ekonomide büyüme oranlarındaki düşüşler ve artan işsizlik şeklinde kendini göstermiştir. 2008 Küresel Krizinin Türkiye ekonomisine olan etkileri ise reel ekonomi ve işsizlik üzerinde görülmüştür. Yaşanan kriz sonrası dünya ekonomileri, para ve maliye politikalarına yönelik önlemler almışlardır. Aynı şekilde Türkiye ekonomisinde, krize karşı bir takım harcama ve gelir politikalarını devreye sokmuştur.
Ekonomik istikrar programları ve 1980-1994 Türkiye'deki uygulama sonuçları

Bu çalışmada, ekonomik istikrarsızlıklar, ekonomik istikrar politikaları ve 1980- 1994 yıllan arasında Türkiye'de uygulanan istikrar programlan ve bunların sonuçlan incelenmiş ve genelde bu programların başarılı olmadığı ortaya çıkmıştır. Buna bağlı olarak, Türkiye ekonomisinin istikran yakalayabilmesi için gerekli görülen düzenlemeler ele alınmıştır. Türkiye'de görülen ekonomik istikrarsızlıkların kaynağında önemli ölçüde, siyasi istikrasızlıklardan kaynaklanan yanlış iktisat politikalarının önemli bir yeri bulunmaktadır. Buna bağlı olarak, uygulanan istikrar politikaları hakkında toplumda ve siyasilerde güçlü bir iradenin bulunmaması ve yaşanan iktisadi krizler için, yapısall önlemlerden ziyade konjonktürel tedbirlerin uygulanması diğer bir eksiklik olarak görülmektedir. Türkiye'de ekonominin istikrarlı bir yapıya kavuşabilmesi için, kısa vadeli ekonomik dengeleri kurmaya yönelik heterodoks karakterli istikrar önlemlerinin uygulanması ve uzun dönemde ise, yapısall tedbirlerin ele alınması gerekmektedir. Yapısal önlemler kapsamında, kamunun ekonomiyle olan ilişkisinin yemden düzenlenmesi, verimliliği ve arzı arttırıcı politikaların alınması ile mali dengelerin sağlanması zorunluluğu bulunmaktadır.
Terörizmin ekonomi üzerindeki etkileri: Türkiye örneği

Terörizm insanlık tarihi boyunca süregelmiş kanayan bir yaradır. Terörizmin tarihi bu kadar eskiye uzanmasına rağmen, maaleseftir ki terörizmle ilgili çalışmalar II. Dünya Savaşından sonraki dönemlerde yapılmıştır. Gerek dünya genelinde gerekse Türkiye özelinde en önemli gündem maddelerinden birini oluşturan terörizmin etkileri, henüz araştırmaların devam ettiği bir çalışma alanıdır. Çalışmanın amacı, terörizm sürecinin ekonomi üzerinde yarattığı etkileri teorik olarak incelemektir. Çalışma Türkiye özelinde terörizmin ekonomik büyüme ile ilişkisini ortaya koymaktadır. Çalışmada, terör ve terörizm tanımlarından yola çıkarak terörizmin tarihsel boyutu hakkında bilgi verilmiş ve kuramsal bir literatür taraması yapılmıştır. Çalışmanın ampirik bölümünde Türkiye'deki terörizm ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki 1970- 2014 dönemi için nedensellik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Yapılan çalışma neticesinde; terörizm ile ekonomik büyüme arasında ekonomik büyümeden terörizme doğru tek yönlü nedensellik ilişkisinin var olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu durum ise, ekonomik büyüme gerçekleştiğinde terör eylemlerinin fırsat maliyetleri artacağından daha az şiddet olayı ile karşı karşıya kalınacağı sonucunu ortaya çıkarmıştır.
Politik konjonktür dalgalanmaları çerçevesinde seçimlerin ekonomik göstergeler üzerindeki etkisi ve Türkiye uygulaması (1980-2006)

Günümüzde, pek çok ülke ekonomisinde, seçim kaynaklı dalgalanmalar yaşanmaktadır. Literatürde bu dalgalanmalara politik konjonktür dalgalanmaları adı verilmektedir. Politik konjonktür dalgalanmaları, iktidardaki politikacıların oylarınımaksimize etmek ve yeniden seçilebilmek amacıyla, seçim öncesinde seçmenler üzerindeki refah hissini arttırmak yoluyla ekonomiyi kendi çıkarları doğrultusundayönlendirmeleri; yani maniple etmeleri demektir. Yapılan bu çalışmada, politik aktörlerin ekonomiyi maniple etmek için kullandıkları yöntemler, araçlar ve bu amaçla oluşturulan teoriler ve yapılan araştırma ve incelemeler kronolojik bir literatür taraması şeklinde ele alınarak açıklanmış ve Türkiye açısından durum; ekonometrik bir model kullanılarak, veriler ve sonuçlar test edilerek değerlendirilmiştir. Oluşturulan ekonometrik modelde; Türkiye'de 1980- 2006 arası dönemdeseçimlerin ekonomik göstergeler üzerinde politik konjonktür dalgalanmaları yaratıpyaratmadığı; gayri safi yurt içi hasıla, kamu kesimi nihai tüketim harcamaları, bankalararası faiz oranı, M1 ve enflasyon oranı gibi makroekonomik göstergelere ait veriler test edilerek; seçimlerin bu dönemde ekonomik göstergeler üzerinde yarattığı politik konjonktür dalgalanmalarının etkisinin sadece bankalararası faiz oranı ve enflasyon oranı gibi parasal sektör göstergeleri üzerinde olduğu; reel sektörgöstergelerini ise doğrudan etkilemediği sonucuna ulaşılmıştır.
Bürokratik etkinlik ve dış ticaret arasındaki ilişki: Türkiye örneği

İktisadın modern bir bilim dalına dönüşmesiyle birlikte her ülke ekonomisi için uygulanabilecek bir ekonomi politikası bütünü oluşturulmaya çalışılmış ancak bir türlü oluşturulamamıştır. Özellikle son yarım asırda bu konu üzerine yapılan tartışmalar artmıştır. Yapılan araştırmalar sonucunda, oluşturulmaya çalışılan bu ekonomik politika bütünlerinin uygulanmasında ülkelerin kurumsal yapılarının dikkate alınmadığı ve ülkelerin ekonomik performansları üzerinde sadece uygulanan ekonomi politikalarının değil ülkelerinin kurumsal yapılarının da etkili olduğu düşüncesi ön plana çıkmaya başlamıştır. Bu nedenle iktisadi performans ile kurumsal yapı arasındaki ilişkinin ortaya konması oluşturulacak ekonomi politikaları açısından önem arz etmektedir. Kurumsal yapı ile ekonomik performans ilişkisi üzerine yapılan araştırmalar son yıllarda giderek artmaktadır. Bu durum dikkate alınarak çalışmamızda bu ilişkiyi daha spesifik bir şekilde incelemeye çalıştık. Bu çalışmada kurumsal kalitenin önemli bir bileşeni olan bürokratik etkinlik ile Türkiye ekonomisinin büyümesinde çok önemli bir rolü bulunan ve önemli bir makroekonomik gösterge olan dış ticaret arasındaki ilişkinin ekonometrik bir analizi yapılmıştır. Araştırma dönemi 2012: 1 2018: 3 dönemlerini kapsamaktadır. Çalışmada kullanılan veriler Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası ve Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanlığı Risk Yönetimi Tasfiye ve Döner Sermaye Genel Müdürlüğünden elde edilmiştir. Yapılan inceleme sonucu i) İthalat, ithalat işlem süreleri, döviz kuru ve gelir yurt içi gelir düzeyini ifade eden indeks değişkenleri arasında bir uzun dönem ilişki mevcuttur. ii) ihracat, ihracat işlem süreleri, döviz kuru ve gelir yurt dışı gelir düzeyini ifade eden index değişkenleri arasında bir uzun dönem ilişki mevcuttur şeklindedir.
Ticaret borsalarının dünden bugüne gelişimi ve Uzunköprü uygulaması

Ticaret Borsaları kanunda yazılı esaslar çerçevesinde borsaya dahil maddelerin alım ve satımı, fiyatların tespiti ve ilanı işleriyle meşgul olmak üzere kurulan tüzel kişiliğe sahip kamu kuruluşlarıdır. Gelişmişlik düzeyleri ve kullandıkları teknikler bugünküne benzemese de temel olarak alıcı ve satıcıyı karşı karşıya getirmiş olan ilk borsa 1304 yılında IV. Filip tarafından Fransa'da kurulmuştur. Günümüzde ticaret borsaları, serbest piyasa koşullan altında üretici ve alıcıyı karşı karşıya getirerek ürüne değerini verecek, ürünün kalitesini arttıracak, çiftçiyi kalkındıracak, üreticiyi güvence altına alacak, bulundukları bölgeye ekonomik, sosyal, siyasal ve danışmanlık alanında yaralar sağlar. Ayrıca dış ticaretin de olumlu gelişmesinde fayda sağlar. Türkiye'de ilk borsa 22 Ocak 1891 tarihinde İzmir'de kurulmuş olup, bunu 21 Şubat 1925 tarihinde kurulan İstanbul Ticaret Borsası İzlemiştir. Türkiye'de halen uygulanan tarımsal destekleme politikaları, amacına ulaşamadığı gibi ekonomide enflasyonu arttırıcı, gelir dağılımını bozucu, üretici örgütlenmesini caydırıcı rol oynayan bir konuma gelmiştir. Tarımsal destekleme politikalarının Türkiye politikası üzerine büyük yük getirmesiyle birlikte günümüzde tarımsal destekleme politikalarına alternatif politikalar aranması gerekliliği açıktır. Bu amaçla yapılan çalışmalarda Türkiye'de ticaret Borsalarının geliştirilmesi ve vadeli işlemler piyasalarının başlatılması alternatif olarak sunulabilir. Ticaret borsalarının yararlan arasında ; tarım ürünlerine gereken değerini vermek, hükümet politikalarının getirdiği mali yükü azaltmak, belge düzenini yaygınlaştırarak, vergi gelirlerinin artmasına yardımcı olmak, çiftçi örgütlenmesine olanak vermek ve kaliteli ürünü zorunlu kılmak sayılabilir. Küreselleşen dünyada gelişmiş ülkelerin finans teknikleri ve piyasa organizasyonları göz önüne alındığında bunların Türkiye'de de yer alması gerekmektedir. Vadeli işlem piyasası ile devletin piyasaya müdahalesi önlenerek ürünlerin dünya fiyatlarından değerlendirilmesi, ileriye dönük belirsizliğin ortadan kalkması, riskten korunma, rasyonel üretim, ve tüketim planlaması ve optimum fiyat dengesi sağlanacak olması gündeme gelmiştir. Uzunköprü ekilebilir alanlarının çokluğu ile güçlü bir üretim gücü ve bunları işleyen büyük bir sanayi ile Türkiye Ekonomisinde önemli bir konuma sahip olmaktadır. 133 Uzunköprü Ticaret Borsası üretici ve sanayicisini bir araya getirmesi bakımından bölgesel olarak etkin bir ticaret borsasıdır. 134
Marksist kriz teorileri ve kapitalizm

Bu çalışmanın amacı, özellikle günümüzde daha da belirgin biçimde kendini duyuran kriz olgusunu, kapitalist örgütlenmenin ve sermaye birikiminin doğalarından türeyen çelişkiler ekseninde tartışmaya çalışmaktır. Tartışmanın kapsamı geniş bir alana işaret ediyor olsa da belirli bir sınırlama yaklaşımıyla inceleme içeriğinin ürünleri özellikle, Karl Marx'ın kapitalist üretim biçiminin yapısını kriz olgusuyla da bütünler görünen düşünsel malzemeleridir. Sonrasında Marx'ın düşüncesini belirli ölçüde güncelleme amacıyla, Marx'ın yapıtlarından hareketle sistemin doğasını kavramaya çalışan M. Tugan-Baranovsky, Rudolf Hilferding, Rosa Luxemburg, Paul Sweezy ve Ernest Mandel'in daha çok kriz eksenli tartışmaları incelemeye konu edilmektedir. İnceleme süresince gözetilen yöntem Marx'ın yaklaşımına yakın durmaktadır. Öyle ki, kapitalist üretim örgütlenmesini tarihsel bir biçimde ele almak ve bu örgütlenmeyle ilişkili olan kriz oluşumunu dışsal bir nedenle açıklamayıp sisteme özgü gelişim dinamiklerinden türeyen nedenler kümesiyle açıklamak yöntemi belirlemektedir. Her ne kadar Marx'ın çalışmaları özelleşmiş bir kriz oluşumuna tam olarak yakın durmuyorsa da Marx'ın kapitalist üretim biçimini çözümleme uğraşının doğrudan ya da dolaylı olarak kriz olgusunu kavramaya katkı sunduğu varılan bir sonuç olarak tanımlanabilir. Kriz olgusunu kavramada kar oranının azalma eğilimi, orantısızlık ve eksik-tüketim olguları araç görünümündedir. Marx, daha çok kar oranının azalma eğilimi ile sistemin ve krizin doğasına açıklık getiriyor olsa da krizin kavranılmasında tek ne denli bir açıklamadan öte çok ne denli bir açıklamayı yeğliyor görünmektedir. Diğer düşünürler açısından; Baranovsky ve Hilferding orantısızlık yaklaşımı ile, Luxemburg ise kar oranının azalma eğilimini görmezden gelmeksizin artı-değerin gerçekleşme sorunu ile kriz oluşumunu ilişkilendirmektedir. Sweezy daha çok eksik-tüketim olgusunu krizin nedeni biçiminde yorumlarken Mandel ise kar oranının azalma eğilimine temel bir önem yüklemekle beraber çoklu nedenlerden hareketle krizi anlamlandırır. Sonuç olarak Marx sonrası düşünürlerin sistemi ve krizi çözümlemeleri büyük ölçüde Marx'ın kurgusunun içinde yer almakta ve bu nedenle Marx, düşüncesinin geçerli güncelliğini kendi kendisine sağlıyor görünmektedir. En temel yargı; kapitalist örgütlenmenin ve krizin birbirinden ayrı düşünülmeyeceğinin yanı sıra sistemin işleyişi görünür biçimde krizle kesintiye uğramasa dahi sistemin varoluşunun yapısall bir kriz biçiminde görülmesi gerektiği yönündedir.
Sermaye Piyasasında aracılık faaliyetleri; ABD ve Türkiye karşılaştırması

Son yıllarda yaşanan teknolojik gelişmeler ve küreselleşme, ülkelerin ekonomilerinin birbirleri üzerindeki etkisini daha da arttırmıştır. Bu etki sermaye piyasası faaliyetlerinde de kendisini göstermektedir. Bir ülkenin sermaye piyasasında ortaya çıkan bir gelişme kısa bir sürede diğer ülkelere de yayılmakta ve uygulanmaktadır. Bu çalışmada ABD ve Türkiye sermaye piyasalarında aracılık faaliyetleri karşılaştırılmış, ABD'deki uygulamaların Türkiye'de uygulanabilirliği incelenmiştir. Halka arza aracılık faaliyeti ile ilgili önemli farklar bulunmazken, alım satıma aracılık ve özellikle türev piyasaları ile ilgili farklılıkların olduğu ortaya konmuştur. Ortaya çıkan bu farklılıklara rağmen, ABD sermaye piyasalarındaki gelişmelerin Türkiye sermaye piyasasını önemli ölçüde etkilediği sonucuna varılmıştır.
Türkiye'de kamu açıkları ve borç sorununun temelleri ve çözüm stratejileri

Türkiye'de son yılların en önemli ekonomik sorunlarından biri olarak gösterilen borç sorunu sadece ekonomik hayatı değil sosyal hayatı da derinden etkileyecek bir boyuta gelmiş ve ülkenin ekonomik ve sosyal gündeminde baş sıraya yerleşmiştir. 'Türkiye'de Kamu Açıkları ve Borç Sorununun Temelleri ve Çözüm Stratejileri' başlığını taşıyan bu çalışmada, Türkiye'de uzun bir geçmişşe dayanan devlet borçlan sorunu hem tarihsel gelişim temelleri açısından hem de çözüm yollarının ortaya konması yönünden incelenmiştir. Türkiye'de yaşanmakta olan borç sorunu, uzun bir geçmişşe sahiptir. Bu sorun, kısa dönemde ortaya çıkmış rastlantısal ya da konjonktürel bir sorun değildir. On yıllarca süren, bazı yanlış politikaların ve kötü yönetim etkilerinin bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Bu sonucu hazırlayan faktörler, Türkiye'de devlet yönetimine hakim olan siyasal ve ekonomik istikrarsızlık, savurganlık, siyasal ve toplumsal popülizm gibi olgular olmuştur. Sonuçta Türkiye'de devlet borçlan sürdürülebilirlik sınırına dayanmış durumdadır. Hatta kimi çevrelere göre ise bir 'borç krizi' ne dönüşmüş durumdadır. Bu durum, çok acil olarak bazı radikal tedbirlerin alınmasını gerektirmektedir. Borç sorununu uzun vadede kalıcı olarak çözümleyebilmek için alınması gereken uzun vadeli tedbirlerin yanında kısa vadede de borçların çevrilebilirliğini sağlayacak çok acil ve öncelikli tedbirlerin de alınması gereklidir. Böylece Türkiye'deki borç sorunu 'kısa vadeli-orta/uzun vadeli' iki ayn strateji ile ele alınmak ve yürütülecek ekonomik ve mali politikalar buna göre belirlenmelidir.
Elektrik piyasalarında stokastik modelleme

Türkiye elektrik piyasası 2001 yılından itibaren serbestleşmeye başlamış, gelişmeler sayesinde 2012 yılından itibaren gün öncesi piyasası işlemleri günlük olarak ve saat bazında yeni yönetmeliklere göre yapılmaya başlanmıştır. Finansallaşma aşamasında olan Türkiye elektrik piyasası fiyatlarının tahmini üzerine kimi çalışmalar yapılsa da yapılan çalışmalar piyasanın ihtiyacını karışılayacak düzeyde değildir. Çalışmada Ocak 2012- Aralık 2015 dönemi için Türkiye Elektrik Piyasası günlük-ortalama elektrik fiyatları üzerine farklı öngörü modelleri kullanılarak örneklem içi kısa süreli öngörü yapılmıştır. Bu doğrultuda doğrusal yöntemlerden ARMA, ARMAX, ARMA- GARCH, ARMAX-GARCH modelleri, doğrusal olmayan modellerden TAR ve Markov rejim değişim yöntemleri işlenmiştir. Akaike kriterine göre, ARMA(11,6)- GARCH-M(1,1), ARMAX(9,5)-GARCH(1,2), TAR(3,9), MSIAH(3,6) en iyi modeller olarak seçilmiştir. Seçilen modeller için bir sene boyunca kayan öngörü yaklaşımı ile bir günlük öngörüler yapılmış, farklı istatistiksel ölçütlere göre modellerin öngörü gücü yıllık ve mevsimsel düzeyde değerlendirilmiştir. Uygulanan hata ölçütlerinden çıkan sonuçların bazen çok yakın olduğunu dikkate alarak, eşit öngörme doğruluğu değerlendirmek üzere Diebold-Mariano testi uygulanmış ve ARMA(11,6)-GARCH-M(1,1) en iyi öngörü modeli seçilmiştir. Devamında elektrik fiyatları birleşik öngörülerinin, tek bir modele dayalı öngörülerden istatistiksel olarak üstün olup olmadığı yıllık ve mevsimsel düzeyde değerlendirilmiş, yıllık düzeyde yapılan birleştirmede basit-ortalama yöntemi ile elde edilen birleşik model öngörü gücü itibari ile öne çıkarken, mevsimsel düzeyde yapılan birleştirmede genellikle basit-ortanca yöntemi ile elde edilen birleşik öngörü daha iyi performans göstermiştir.