turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Osmanlı Gazetesi ışığında Balkanlar (1880-1881)

1880'li yıllar Balkanlar için bir hayli hareketli yıllardır. Balkanların bu dönemde gerek siyasal gerek sosyal yapısında büyük değişiklikler meydana gelmiştir. Siyasi paradigmalar Osmanlı İmparatorluğu aleyhine olarak büyük oranda değişmiştir. Bundan sonra Osmanlı İmparatorluğu Balkanlar için yürüttüğü siyasete daha da önem vermek zorunda kalmıştır. Dönemin Balkan siyasetini, bu siyasetin Avrupa ve Osmanlı Devleti'ndeki yansımalarını takip etmek açısından süreli yayınlar kaynak olarak eşsiz bir değer taşımaktadır. Değişen bu siyasi dengeler dünya ve Osmanlı basını tarafından sıkı bir şekilde takip edilmiştir. Osmanlı gazetesi de bu konuları yakından takip eden gazetelerin başında gelmektedir. Tespit, öneri ve itirazlarıyla hem Osmanlı Devleti'nin siyasetini hem de Avrupa siyasetini etkileyen Osmanlı gazetesi, entellektüel duruşu ile de üzerine düşen rolü hakkıyla yerine getirmiştir. Osmanlı gazetesi özellikle Berlin Antlaşması'nın icrası hususunda ortaya çıkan anlaşmazlıkları ve gerilimleri takip etme noktasında zengin bir kaynaktır. Hazırlanan bu çalışma Osmanlı gazetesinin Balkanlara dair bu yıllardaki haber ve makalelerini ele almaktadır. Çalışmamızın 1880- 1881 yılları arasındaki yaklaşık bir yıllık süreçte, Balkanlarda meydana gelen siyasal, sosyal, ekonomik ve kültürel olayları takip etme açısında uygun bir kaynak olacağı kanaatindeyiz.
Osmanlı Deniz Kuvvetleri (1890-1918)

Osmanlı Devleti'nin son yarım yüzyılı, yıkılış ve. yeniliklerin bir arada yaşandığı bir devredir. Bu devrede devletin son elli yılındaki Bahriye çalışma ve çabalarını I. ve II. Meşrutiyet dönemlerine göre değerlendirmek gerekir. I. Meşrutiyet döneminde gerek EL Abdülhamid'in kişisel düşünce ve tercihleri sebebiyle, gerekse devletin içinde bulunduğu siyasi, ekonomik ve askeri şartlardan dolayı Bahriye'ye gerektiği kadar önem verilememiştir. Bu dönemde Bahriye Nezareti, birçok daire ve komisyonlara ayrılmış, Donanma İse genelde hareketsiz ve talimsiz bir şekilde kalmıştır. Bununla birlikte Donanma ile ilgili birçok fabrika açılmış ve Avrupa'ya gemi siparişleri yapılmıştır. II. Meşrutiyet dönemi ise Bahriye' de yeni hamlelerin yaşandığı bir dönemdir. Bu dönemde İngiliz amirallerin etkisiyle Bahriye teşkilatı, altı daire ve müstakil dairelere ayrılmış, Avrupa'ya yeni gemi siparişleri yapılmıştır. Osmanlı Bahriyesi 'ndeki İngiliz etkisi, I. Dünya Savaşı'nın başlamasıyla yerini Almanlara bırakmıştır. Meşrutiyet dönemlerinde Osmanlı Devleti, Bahriye' de Avrupa tarzı yenilikler yapılmasına rağmen, devletin askeri, siyasi ve ekonomik güçsüzlüğü nedeniyle Donanma savaşlarda pek etkili olamamıştır. Bu çalışma ile I. Ve II. Meşrutiyet dönemi Osmanlı Deniz Kuvvetleri, Bahriye Salnamelerinin ışığı altında incelenmeye çalışılmıştır.
XIX. yüzyıl arşiv belgelerine göre Osmanlı Devleti'nde içki ve yasakları

Bu çalışma, XIX. yüzyılda, Osmanlı Devleti ve toplumunda içkiye yaklaşımı ve içki yasaklarını arşiv belgeleri ışığında incelemek amacıyla hazırlanmıştır. Osmanlı Devleti'nde özellikle Tanzimat Fermanı sonrasındaki değişim ve dönüşüm sürecinde, klasik döneme göre oluşan farklılaşmalar ve içkiye yönelik uygulanan yasaklar ele alınmıştır. Bu yasaklardan hareketle konuya birçok yönden açıklık getirilmeye çalışılmıştır: Sosyo-kültürel açıdan yapılan değerlendirmede Osmanlı Devleti'ndeki içki mekanları, mekanların kapatılma sebepleri, 'kamusal alan'a yapılan vurgu, Müslüman ve gayrimüslim ahalinin şikayetleri ele alınmıştır. İçki düzenlemeleri ve yasakları üzerinden Avrupa devletlerinin Osmanlı Devleti üzerinde -kendi tebaaları ve Osmanlı tebaası olan gayrimüslimlerin hamisi sıfatıyla- ekonomik, siyasi, kültürel yayılımları ile kendilerine manevra alanı yaratmaya çalışmaları incelenmiş, Devlet'in baskılar dolayısıyla aldığı tedbirler ve uyguladığı yaptırımlara yer verilerek konuya siyasi bakımdan açıklık getirilmiştir. Ayrıca, konunun ekonomik boyutu ele alınarak içki üretim ve satışından alınan vergiler, serbest ticaret antlaşmaları vasıtasıyla Osmanlı ekonomisine müdahaleler, Düyun-ı Umumiye İdaresi ile olan bağlantılara vurgu yapılmıştır. Aynı zamanda konunun dini boyutu irdelenmiş, 'İslam toplumu ve devleti' kimliğinin muhafazasını temel alarak, İslam dinince içki üretim- kullanım- satış hakkının Müslümanlara yasaklanıp gayrimüslimlere serbest bırakılması bağlamında Devlet'in uygulamaları ortaya koyulmuştur. Hukuki yönden ise kanun ve nizamnameler ile cezai yaptırımlar incelenmiştir. Devletin defaatle yürürlüğe koyup kaldırdığı, çeşitli nedenlerle hedefine ulaşamadığı yasaklar ile bu süreçte uygulanan siyasi ve hukuki yaptırımların devletin merkeziyetçi yapısının korunmasına olan etkisi üzerinde durulmuştur.
Ottoman Serhad organization in the Balkans (1450s to early 1500s)

Bu tez, on beşinci yüzyılın ikinci yarısından on altıncı yüzyılın başlarına kadar olan dönemde Balkanlar'da Osmanlı serhad organizasyonunu incelemektedir. Büyük oranda arşiv kaynakları, Osmanlı kronikleri ve ikincil literatüre dayanan bu çalışma ilk olarak Osmanlılar'ın Macaristan'ı fethi sonrası Habsburglar'a karşı oluşturulan serhadden çok daha evvel iyi işleyen ve bütüncül bir serhad savunma organizasyonuna sahip olduğunu göstermektedir. Daha sonra bu çalışmada Voynuk, Martolos ve Vlach gibi Hristiyan askeri birliklere ve çeşitli vergi muafiyetleri karşılığında Osmanlı savunma organizasyonuna katılan mahalli unsurlara dikkat çekilmiştir. Ayrıca, kale personeli arasındaki hiyerarşik yapılanma, garnizon kuvvetlerinin terkibi ve askeri görevleri üzerinde durulmuştur. Son olarak, Osmanlılar'ın sınır kalelerindeki garnizon kuvvetlerini finanse etme metotları ve Osmanlı kaleler ağının masrafı ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır.
Karahisar-ı Sahib'de sosyo-ekonomik yapı (1684-1686)

KARAHİSAR-I SAHİB'DE SOSYO-EKONOMİK YAPI (1684-1686) Gürsoy ŞAHİN Tarih Anabilim Dalı Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Nisan 2001 Danışman: Doç. Dr. Mustafa TURAN Osmanlı Devleti'nde gerilemenin başlangıcı genel olarak XVII. yüzyılın sonlan kabul edilmektedir. Devletin gerilemesinin sosyal, iktisadi, askeri ve siyasi olmak üzere birçok sebebi bulunmaktadır. Karahisar-ı Sahib şehri, incelenen dönemde Anadolu Eyaletine bağlı bir sancak merkezidir. Şehir, Batı Anadolu'da yolların kesişme noktasında olmasından dolayı eskiden beri insanları kendisine çekmiş ve her dönemde canlı bir ticaret merkezi olmuştur. XVII. yüzyıl sonlarında Osmanlı Devleti'nin Avusturya-Macaristan ile çok uzun süren savaşlara girmesi Karahisar-ı Sahib'de sosyal hayatı etkilemiştir. Sefer hazırlığı için halktan sürekli vergiler toplandığı gibi sosyo-ekonomik hayatta bazı huzursuzluklar meydana gelmiştir. Bu tarihte Karahisar-ı Sahib şehrinin tarihi, Osmanlı Devleti'nin genel durumuna ışık tutabilir.
Osmanlılarda törenler

Osmanlı Devletinde, şehzadelerin sünnet düğünleri, padişah kızlarının evlenmeleri, padişahların tahta çıkışları, yabancı elçilerin karşılanması, padişahların ölümleri, padişah çocuklarının doğumları, padişahların sefere çıkışları, padişahların kılıç kuşanmaları, sarayda bayramlaşmalar gibi çeşitli vesilelerle tören yapılmaktaydı.
275 nolu Söke şer'iyye sicilinin transkribi (1-212 arası hükümler)

Osmanlı tarihinin en önemli arşiv kaynaklarından bir tanesi de Şer'iyye Sicilleridir. Ait oldukları dönem ve yer hakkında oldukça önemli bilgiler veren Şer'iyye sicillerinden faydalanma konusu bugün için başlı başına bir problem olmaktadır. Bu durum ise sicillerden faydalanma konusunu belirli bir metoda bağlı kılmayı zaruri hale getirmektedir. Biz de bu önemli kaynaklardan biri olan 275 Numaralı Söke Şer'iyye Sicilini çalışmamıza konu edindik.
Osmanlı Devleti'nde gönüllü askerlerden garip yiğitler

Giriş ve üç bölümden oluşan bu çalışmada XVI. yüzyılın ortasından itibaren hem paşa ve beylerin kapılarında hem de devletin sefer emirlerine cevaben gönüllü/paralı olarak seferlere ve muhtelif görevlere katılan garip yiğitlerin faaliyetleri ortaya koyulmaya çalışıldı. Girişte garip yiğitlerin Osmanlı askeri sisteminde yer almasını etkileyen amiller ve devletin reayayı asker olarak istihdamı ele alındı. Birinci bölümde garip yiğitlerin kökenleri, nasıl toplandıkları ve organizasyonları, sayıları, dağıldıkları bölgeler alındı. İkinci bölümde muharip unsur olarak, geri hizmet kıtası olarak ve diğer hizmetler şeklinde ayırdığımız başlıklarda garip yiğitlerin kale muhasaraları, deniz seferleri, asi-aşkıya tenkili, serhad muhafazası, lojistik inşa ve tamir, miri mal tahsili, hazine teslimi, bayrakdarlık, çobanlık, güherçile hizmeti, tahrir görevlilerine hizmet, muhabere vb. gibi alanlardaki faaliyetleri ele alındı. Üçüncü bölümde ise garip yiğitlerin muhtelif faaliyetlerde gösterdiği yararlılık/yoldaşlık neticesinde elde ettikleri görevler ele alındı. Merkez ve taşra teşkilatına girişleri ve devlet hizmetine girme süreçleri incelenerek Osmanlı askeri değişimindeki rolleri üzerinde duruldu.
Çin modernleşmesi ve Türkiye (1840-1911)

Çin Modernleşmesi ve Türkiye (1840-1911) başlıklı çalışmamızda; öncellikle genel hattıyla 'Modernleşme' kavramı ele alındıktan sonra, Çin ile Türkiye'nin modernleşmeye adım atarken dönemin dünyasındaki mevcut durum iki ülke bazında karşılaştırılmalı olarak incelenmeye çalışılmıştır. Değişim Öncesi Çin ve Türk Toplumu başlıklı birinci bölümde; Çin'in ve Osmanlı İmparatorluğu'nun modernleşme öncesi ekonomik, sosyal ve siyasi yapıları incelenerek, uluslar arasındaki etkileşimden doğan yeni kriterler bölüm sonunda ayrı ayrı değerlendirilmiştir. İkinci bölümün başlığı ' Modernleşme Modeli Olarak Batı ve Batılılaşma' olup, Çinliler ve Osmanlıların Batı ile olan ilk temasından yola çıkılarak, her iki ülkenin geride bıraktığı ihtişamlı devirlerden nasıl yavaş yavaş Batının sömürüsüne maruz kaldıkları ve iki ülkeyi kapitülasyonlar gibi boyunduruklar altında bırakan ağır hükümlülükler iki toplum üzerine ayrı ayrı ne gibi etkiler gösterdiği detaylarıyla ele alınmış ve iki toplumda modernleşmeye yönelik sanayileşme çabalarının neden gelişemediğine açıklık getirilmeye çalışılmıştır. Üçüncü Bölümün başlığı 'Batı Etkisine Karşı Geliştirilen Tepki' olup, Çin ve Osmanlı bürokrat aydınların tepki ve arayışları üzerinde durularak, Çin'in üst düzey bürokrat ve aydınlarının ' Kendini Güçlendirme Hareketi' ile Osmanlı devlet adamların inisiyatifi ile başlatılan 'Tanzimat Hareketi' ile iki toplumun getirildiği noktalar analiz edilerek, Çin ve Türk toplumları karşılaştırılmıştır. Ayrıca, Çin ve Osmanlı'nın son döneminde en fazla iktidarda kalan Mançu Çin İmparatoriçe Cixi ile Sultan II. Abdülhamit'in, iki toplumun da yaşadığı kritik dönemlerde yenilik hareketine katkıları ayrı ayrı incelenerek, karşılaştırılmalı bir değerlendirme yapılması amaçlanmıştır. Tezin sonuç bölümünde, Çin ve Osmanlı imparatorluğu'nun değişim sürecinde yaşanan benzer ve farklı olgular ile, iki ülkenin hemen hemen aynı değişimden nasıl etkilendikleri sorusuna cevaplar aranmış, önceki mbölümlerden oluşturduğumuz değerlendirmelerin de katkısıyla toplumsal değişimlerin yenilik hareketleriyle temellendirilmesi sağlanmıştır. iv
Gaziantep'in 120 numaralı şer'iye sicili

Araştırma konumuzu teşkil eden sicile göre, Ayıntab Sancağı'nın XVIII. yüzyıl sonlarındaki idari durumu, sosyal, kültürel ve ekonomik hayatı ele alınarak incelenmiş ve mevcut tetkit eserlerdeki bilgilerle mukayese edilerek değerlendirilmiştir. Çalışmamızda ilk olarak seriye sicillerinin önemi ve bu konuda yapılmış çalışmalar tanıtılıp, akabinde 1775- 1777 yılları arasında sicilde adı geçen Ayıntab'ın kaza, nahiye. köy, mezraa ve mahalle adları tesbit edilmiştir. 1775- 1777 yılları arasında, Ayıntab Sancağı'nın; vali ve mutasarrıfdan başka ehl-i örf denilen ve şehir yönetimine büyük ölçüde tesir eden diğer yöneticileri ise voyvoda, yeniçeri serdarı, kale dizdarı, şehir kethüdası, ayanlar, mahalle imamlarf vs. den oluşmaktadır. Şehirde ehl-i örfün yardımcısı durumunda olan, ehl-i ilim zümresinin başında ise kadı bulunmaktadır. Kadılar zamanla, ehl-i örf tarafından baskı altına alınmış bu nedenle de fermanlar yayınlanmıştır. Ayrıca, muhzır, muhzırbaşı, katip ve kassam da Ayıntab mahkemesinde görev yapmaktadır. Ayıntab'da dini teşkilat görevlileri olarak müftü, imam, müezzin, nakibü'l-, eşraf, şeyhler, aşirhan, cüzhan ve evkaf görevlilerini görüyoruz. Ayrıca vakıf görevlilerinin vazifelerini tam yapmamaları ve şehirde müderrislerin tevcihi ile ilgili konular incelenmiştir. Ayıntab şehrini bir bütün olarak meydana getiren bütün yapılar tek tek tesbit edilmiştir. Ayıntab şehri incelediğimiz dönemde cami ve vakıfları bakımından zengindir. XVIII. yüzyıl sonlarında Ayıntab siyasi, sosyal ve ekonomik bakımdan istikrarlı bir yapıda değildir. Levendat içindeki asi gruplar ve Rişvan, Reyhanlı ve Kılıçlu gibi farklı aşiretler arasındaki çatışmalar ve sürekli olarak sınırları ihlal eden Rafızi grupları bunda etkili olmuştur. Bu çalışmada tesbit edilen diğer bir husus da Ayıntab'da bazı mahallelerde müslüman ve gayr-i müslimlerin birlikte yaşamaları ve aralarında kayda değer bir sürtüşmenin olmaması ve birbirleriyle iyi ilişkiler kurmalarıdır. Ayrıca, Ayıntab'ın ekonomik hayatında, gayr-i müslim nüfusun oynadığı rol, müslüman halka göre daha azdır. Çünkü, şehirde mevcut bütün meslek ve zenaat erbabı içinde bir tane gayr-i müslim tesbit edilmiştir. Şehir nüfusu müslüman Türklerden oluşup, çok az da gayr-i müslim azınlık bulunmaktadır. Genel olarak bütün Türklerde olduğu gibi Gaziantep'te de tek hanımla evlenme düzeni yani ' monogami ' yaygındır.
Tunus'un Fransızlar tarafından işgali karşısında Osmanlı siyaseti (1878-1888)

Tunus'un Fransızlar Tarafından İşgali Karşısında Siyaseti (1878-1888) Doktora tezi üç bölümden oluşmaktadır. birinci bölümde 1878 yılında büyük devletler tarafından akdedilen Berlin Kongresi ele alınmaktadır. İkinci bölümde Fransa'nın Tunus'ta izlediği politika, üçüncü bölümde ise Fransız işgali karşısında ahalinin gösterdiği tepkiler.
Bursa A-119 numaralı şer'iyye sicili tahlil ve transkripsiyonu

Yaptığımız çalışma, Bursa Şer'iyye Sicilleri arasında yer alan A- 119 numaralı deftere göre, 1580- 1583 yılları arasında Hüdavendigar Sancağı'nın, Bursa şehrinin, en az Bursa kadar konumu itibarı ile önem kazanmış Kite Kazası'nm ve sancağa bağlı diğer kazaların idari, içtimai ve iktisadi niteliklerini içermektedir. Böyle bir konunun seçilmesinin başlıca nedeni; Bursa'da tutulan ve henüz tam anlamıyla gün ışığına çıkarılamamış zengin kadı sicillerinin tahliline katkıda bulunabilmek, XVI. yy. son çeyreğine ait Hüdavendigar Sancağı'nın Osmanlı tarihi içindeki fiziki, idari, içtimai ve iktisadi konumunu saptayabilmek amacına dayanmaktadır. Bu araştırmada, sözü edilen defter transkripsiyon ve tahlil edilmiş, ayrıca dönemi aydınlatacak literatürlerden yararlanılmıştır. Konu bütünlüğü sağlamak gayesiyle önce, yerli ve yabancı araştırmacıların eserleri ışığında XVI. yy. sonlarındaki Osmanlı devlet yapısı ve Hüdavendigar Sancağı hakkında bilgi verilmiş, ardından defter değerlendirilmiş, son olarak sicillerin mahiyeti ve önemi açıklanarak belgeler transkrib edilmiştir. Sonuç olarak; 1- Sancaktaki idari teşkilatlanma, devletin taşra idaresinde güttüğü mcrkezi-oLoritc siyasetinin ürünü olarak karşımıza çıkmaktadır. Padişahın yürütme gücünü, ehl-i örf sınıfından sancakbeyi, kapıkulu askerleri, tımarlı sipahiler, subaşılar, eminler; yargı gücünü ilmiye sınıfından kadılar üstlenmiştir. Bunlar, yardımcılarıyla birlikte sancak ve kazaların yönetiminde söz sahibidirler. 2- Hüdavendigar Sancağı'nın Bursa, Kite, İznik ve Yenişehir kazaları, serbest tımarlar olarak padişah hasları arasında yer almaktadır. Bu yerlerin padişah adına yönetimini, Bursa Hassa Harcı Emini üstlenmiştir. iii3- Şehirli, köylü veya göçebe olarak yönetilen sınıfına giren reaya ise geçimini, zirai ve sınai üretimden veya bunların ticaretinden sağlamaktadır. 4- Gerek müslüman, gerekse gayr-ı müslimler arasında sosyal statü bakımından hiçbir ayrım gözetilmemektedir. Toplum, gayr-ı müslimlere tanınan ayrıcalıklar dışında, seri ve örfi kanunlara göre yönetilmektedir. Yönetici sınıf ve reaya içtimai hayatta karşılaştıkları sorunları, mahkemede, kadı huzurunda çözebilmektedir. 5- Bu dönemde, Hüdavendigar Sancağı'nda
Tırhala sancağı : 1454 - 1570

Bu çalışma Yunanistan'ın Tesalya bölgesinde yer alan Tırhala şehrinin 1454 1570 yılları arasındaki demografik, ekonomik ve sosyal yapısını ele almaktadır. Tırhala 1395 yılında Osmanlı Devleti'nin önemli akıncı beylerinden biri olan Turahan Bey tarafından fethedilmiştir. Fetret döneminde Osmanlı yönetiminden çıksa da, şehirde kısa bir süre sonra Osmanlı hakimiyeti yeniden tesis edilmiştir. Tırhala'nın yıllar içinde sergilediği gelişimi ortaya koymak için çalışmada kullanılan ana kaynaklar tahrir defterleridir. 1454, 1506, 1520 ve 1570 yıllarındaki tahrir kayıtları bize bu konuda yardımcı olmaktadır. Bu kayıtlar sayesinde şehirdeki Müslüman, Hristiyan ve Yahudi nüfus hakkında birçok bilgiye ulaşmak mümkündür. Aynı şekilde Tırhala şehrinin ekonomisi de Osmanlı kayıtlarında ayrıntılı olarak yer almıştır. Tırhala'nın gelişiminde çok büyük bir rol oynayan vakıflar tezin üç temel kısmından birini oluşturmaktadır. Özellikle kadınlar tarafından kurulanlar dikkat çekmektedir. Defterlerden elde edilen bu bilgilerin bir kısmı tablo ve grafik olarak yansıtılmaya çalışılmıştır. Bu nedenle çalışmada Tırhala'nın nüfusu, ekonomisi ve vakıfları ile alakalı özgün bilgiler bulunmaktadır.
XV. yüzyıl sonu ve XVI. yüzyıl başında tahrir defterlerine göre Limni Adası'nın sosyo ekonomik durumu

Osmanlı yönetimi, beylikten imparatorluğa uzanan zaman dilimi içerisinde topraklarına kattığı, özellikle farklı dine mensup yeni tebaasının, yeni yöneticilerine boyun eğmesini sağlamak ve devletin bu yeni vatandaşlardan randımanlı bir şekilde vergi toplayabilmek adına bazı uygulamalara yer vermiştir. Limni Adası'nın Osmanlı egemenliğine geçtiği dönem, İstanbul'un fethinin hemen ertesi ve taze bir imparatorluğa katılan ilk topraklar arasında olmasından ötürü önemlidir. Limni örneği özelinde, Osmanlı uygulamaları incelenerek, Osmanlı Devleti'nin idaresi altına giren bir toplumun zaman içerisinde uygulamalara verdiği yanıt ve yeni devletiyle anlaşma ve entegrasyonu unsurları tartışılmaktadır. Osmanlı hakimiyetinin kendi doğrusunu dayatmak, dinlerini değiştirmek, yaşam şekillerine ve geleneklerine müdahale konusunda bir eğilimi olmadığı, çeşitli kaynakların, Osmanlı öncesi ve sonrası resmi belgelerin ışığında ortaya konmaktadır. Bu amaçla, Limni toplumu ekonomik, demografik ve dini unsurlar baz alınarak incelenmekte ve Osmanlı hakimiyeti altında yaşayan halkların küçük bir coğrafyada bulunan bir örneği ele alınarak, entegrasyon yol haritası açıklanmaktadır.
XVI- XVII. yüzyıllarda Aydın Livası'nda çiftlikler

XVI. ve XVII. Yüzyıllarda Anadolu Eyaleti'nin önemli bir livası olma özelliğini gösteren Aydın Livası bulunduğu coğrafi konum itibariyle tarihin her döneminde önemini korumuştur. Bu tez de XVI. Ve XVII. Yüzyıllarda Büyük Menderes Havzasının önemli yerleşim birimlerinden olan Aydın Livası'ndaki çiftlikler ele alınmıştır. Osmanlı ekonomisinin temelini oluşturan çifthane sistemi Aydın Livası genelinde ele alınıp bölgenin önemli çiftlik yerleşim yerleri belirlenip adı geçen yerleşim birimlerinin bölgenin sosyo-ekonomik yapısına katkıları değerlendirilmiştir. Aydın Livası'ndaki tarımsal üretim ve faaliyetlerin özellikleri bunların değişim ve dönüşümleri, üretim ilişkileri tezin esas amacını oluşturmaktadır. Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nde yapılan ön araştırmada bölge ile ilgili belge ve deftere ulaşılmıştır. Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nde Aydın Livası'ndaki çiftlikler ile ilgili ayrıntılı bilgiler veren tapu tahrir defterindeki veriler transkrip edilip değerlendirilme yapılmıştır. Ayrıca çiftlikler hakkında genel bir literatür taraması yapılmıştır.
1784-1797 tarihli ve 5 numaralı Halep Ahkam Defteri'nin (s. 1?99) transkripsiyonu ve değerlendirilmesi

Osmanlı İmparatorluğu'nda daha ilk devirlerden itibaren devlet yazışmalarında arşivleme anlayışı mevcuttur. Osmanlı'dan günümüze kadar muhafaza edilmiş milyonlarca arşiv vesikası ulaşmıştır. Bu milyonlarca Osmanlı arşiv vesikasının önemli tasniflerinden olan Ahkam Defterleri, taşradaki her türlü şikayetin merkeze ulaştırıldığı ve bu şikayetlerin suretlerinin kaydedildiği defterlerdir. Bu defterlere Şikayet Defterleri adı da verilir. Osmanlı Devleti en aşağıdaki tabakadan en üst tabakaya kadar halkının şikayetlerini dinlemiş ve bunların hiç birisini karşılıksız bırakmamış, yapılan her şikayeti mutlaka araştırmış ve neticelendirmiştir. Osmanlıda ilk zamanlarda halkın şikayetleri doğrudan veya kadılar aracılığıyla merkeze veya beylerbeylik merkezine ulaştırılırdı. Bundan dolayı ilk zamanlardaki şikayet kayıtları, mahalli Şer'iyye Sicillerinde bulunmaktadır. Devlet bürokrasisindeki işlemlerin artması neticesinde yeni bir şikayet kayıt defteri sistemi benimsenmiştir. Bu kayıtlar 18. yüzyıl'dan itibaren düzenli olarak tutulmaya başlanmıştır. Çoğu büyük olan vilayetlerin, Ahkam Defterleri Osmanlı merkezinde ayrı ayrı tutulmuştur ve Halep Ahkam Defterleri'nde bu tasnifte yer almaktadır. Halep vilayetinden merkeze ulaşan her türlü şikayeti bu defterlerde bulmak mümkündür. Bu itibarla 5 Numaralı Halep Ahkam Defteri'nin kapsadığı şikayet konularına göre değerlendirildiğinde, dönemin Halep Eyaleti sosyal tarihi hakkında çok önemli bilgilere ulaşılmakla birlikte yol kesme, cürüm, cinayet, su veya emlak sınır anlaşmazlıkları, vakıf problemleri, fuzuli işgal, gasp vb. sorun ve anlaşmazlıklara dair orijinal bilgilere ulaşmak mümkündür.
H.1317 (M.1899- 1900) tarihli Bahriye Salnamesinin transkripsiyon ve değerlendirmesi

Osmanlı Devleti'nin son dönemleri hakkında gerek donanma gerekse teşkilat konusunda ayrıntılı bilgiye sahip olacağımız bu salname İstanbul Taksim'deki Atatürk Kitaplığı'ndan temin edilerek tamamen günümüz harflerine çevrilmiştir. Bu salname de ait olduğu nezaretin donanmasına ilişkin geniş bilgiler, görevli kadro ve buralarda bulunan zevat hakkında bilgiler içerir. Bu kişiler hangi görevlerde, aldıkları madalyalar ve nerede aldıklarını içermektedir. Salname değerlendirilmeden önce de bu makamlar ve bahriye teşkilatından bahsedilerek araştırma yapan kişilere bir ön bilgi verilecektir. Çalkantılı yıllar olması hasebiyle sadece denizcilik değil devlet teşkilatı hakkında da bilgiler içermektedir. XX. yüzyılın başında Osmanlı donanmasının durumu da bizi dönem hakkında bir kanıya ulaştıracaktır. Tez tamamı günümüz harflerine çevrildikten sonra bibliyografya taraması yapılmış tezin asıl metni sonuna eklenmiştir. Önemli olan şahıs, yer isimleri, kurumlar ve kuruluşlar indeks hazırlanarak araştırmacılara yardımcı olması sağlanmıştır. Çalışmamızın esası H. 1317- M. 1899- 1900 tarihli salnamenin transkripsiyon çalışmasıdır. Fotoğraflama yöntemiyle elde edilmiştir.