turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Allianoi ılıcası taban mozaikleri

Allianoi, İzmir ili, Bergama ilçesinin 18 km. kuzeydoğusunda bulunan, Geç Hellenistik Dönem'den itibaren kullanılan ve en görkemli dönemini M. S. II. yy. da yaşayan bir sağlık merkezidir. Ortasından geçen İlya Çayı, Allianoi'u kuzey ve güney olmak üzere ikiye ayırmıştır. Güneyde ve kuzeydeki ılıcaların dışında; anıtsal bir geçiş yapısı, kuzey-güney ve doğu-batı doğrultulu iki cadde, peristylli avlular, köprüler, çeşmeler, kült yapısı, insulalar ve işlikler bulunmaktadır.1998- 2007 yılları arasında, Allianoi'da yapılan kazı çalışmalarında, Ilıca'ya ait, toplam 71 tane mekan tespit edilmiştir. Bu mekanların 15 tanesinin tabanında mozaik olduğu anlaşılmıştır. Allianoi'da bulunan mozaik tabanlar, çok renkli ve geometrik bezemelidir. Bezemeler sistemli bir şekilde birbirini tekrar eder niteliktedir. Yer yer tahribat olmasına rağmen, oldukça sağlam durumdadırlar. Bu çalışmada, sözü edilen mozaik tabanlar; öncelikle bulundukları mekanla birlikte değerlendirilmiş, daha sonra bezeme sınıflandırılması yapılarak, şimdiye kadar yapılan mozaik çalışmaları ve arkeolojik bulgular çerçevesi içinde yorumlanmaya çalışılmıştır.
Continuity and change: An Annales approach to the late chalcolithic period in North Mesopotamia

Geçmişin kültürel örüntülerinin anlamsal bağlamı algılarımızın ötesinde olması, bu geçmişşin içinde zamandan ve mekandan bağımsız olarak varlık gösteren herhangi bir sosyal organizasyon biçimini karmaşık ve geçişken yapmaktadır. Bu gerçekten hareketle, bu tez çalışmasında kuzey Mezopotamya coğrafyasının Geç Kalkolitik sürecinde (M. Ö. 4500 -3000) artan sosyo-kültürel, sosyo-ekonomik ve sosyo-politik karmaşıklığın arkeolojik izlerinin bir bütün tarihsel okuması için zamanı coğrafik, sosyal ve bireysel olarak bölümleyen Annales yaklaşımı esas alınmıştır. Coğrafik zaman, kuzey Mezopotamya toplumlarının doğasında ve gelişiminde çevre ve coğrafyanın oynadığı rolün bölgesel düzlemde izlenmesine olanak tanır. Sosyal zaman, kuzey Mezopotamya'da güney Mezopotamya kökenli Uruk kültürünün öncesinde yerel kültürel olguları (M. Ö. 4500 -3700) ve sonrasında belli ölçülerde var olan sosyal hareketliliği, toplumların tarihi ve ideolojilerini anlamamızı sağlamaktadır. Sosyal zamanda algılanabilen kuzey Mezopotamya'daki Uruk olgusu ise, tarihsel olaylar referans alan bireysel zamanda Orta Fırat Havzası'nda Tell Sheikh Hassan, Habuba Kabira ve Jebel Aruda'daki Uruk kolonilerinin kurulmasıyla örtüşmektedir. Böylelikle, kuzey Mezopotamya'nın Geç Kalkolitik döneminin tüm tarihinde algılanabilen devamlılık ve değişimler Annales paradigmasıyla açıklanmıştır. Ayrıca, uzun vadede birçok yerel kültürel örüntüye ev sahipliği yapan kuzey Mezopotamya'daki kültürel birikim kültürel devamlılığı sağladığı, farklı kültürel etki ve etkileşimlerin belli bölgelerde kültürel değişimlerde de rol oynadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu değerlendirme, kuzey Mezopotamya'da yapılan arkeolojik kazılar, yüzey araştırmalar ile Geç Kalkolitik dönem için yapılan yorumlamalara dayandırılmaktadır.
M. Ö. III. binde Orta Anadolu ve Kuzey Anadolu'da madeni silah tiplerinin gelişimi

Bu çalışmanın amacı; Eski Tunç Çağı'nda Orta Anadolu ve Kuzey Anadolu'daki yerleşimlerde ve satın alma yolu ile ele geçen madeni silah tiplerinin gelişiminin değerlendirilmesidir. Orta Anadolu ve Kuzey Anadolu'nun coğrafi yapısı, kültürel yapısı bölgelere göre incelenmiş ve değerlendirilmiştir. Madeni silah tiplerinin ele geçtiği yerleşim yerleri ve mezarlık alanları araştırılarak incelenmiştir. Satın alma yolu ile ele geçen eserlerin sergilendiği müzeler ve özel koleksiyonlar hakkında bilgi verilmiştir. M. Ö. III. Binde madeni silahların üretim teknolojileri: maden kaynakları, silahların üretildiği maden ve alaşımları, altın, bakır, bronz, demir, gümüş, kalay, silah üretiminde kullanılan malzemeler ile ilgili bilgiler verilmiştir. Madeni silahlar kataloglanarak tanımlanmıştır. Tipolojik olarak gruplandırılan eserlerin benzerlikleri ve farklılıkları ayırt edilmiştir. Çalışmadan çıkan sonuca göre bölgede yerli üretimin kaynaklara bağlı olarak geliştiği ayrıca yerli atölyelerde tali tipte çeşitli silahların üretildiği görülmektedir. Yerli üretimin yanında Güney-Kuzey Mezopotamya ve Kuzey Suriye silahlarının da zaman zaman yerli atölyelerde Anadolu insanın kendi düşüncesini de katarak şekillendiği anlaşılmaktadır. Karşılıklı kültürel ilişkilere ve ticari sisteme bağlı gelişen silahlar Anadolu'ya zaman zaman direkt olarak da gelmiştir. Bu yolla gelen madeni silahlar, Orta Anadolu ve kuzeyinde Assur Ticaret Kolonileri çağından önce, M. Ö. III. binin sonunda yabancı tüccarların varlığını göstermektedir. Çalışma son olarak şekiller, levhalar, tablo ve haritalarla desteklenmiştir.
Teos batı nekropolisi: Mezar tipolojisi ve buluntular

Günümüzde İzmir ili Seferihisar ilçesi sınırlarında yer alan Teos Antik Kenti, MÖ I. binyıldaki güç dengesi içerisinde önemli bir merkez olarak uzun yıllar varlığını sürdürmüştür. Birçok kamu ve sivil yapıları bugün dahi ayakta olan kentin, nekropolislerine ait veriler son derece kısıtlıdır ancak son yıllarda yapılan kurtarma kazıları sayesinde mezarlık alanları ile ilgili veriler çoğalmaktadır. Bu bağlamda, kentin Batı Nekropolisi sınırlarında yer alan, İzmir Müzesi tarafından kazısı gerçekleştirilen 1258 Ada 1 Parsel A Bölümü'nde ortaya çıkarılan mezarlar ve bu mezarların kontekstlerine ait buluntular bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Nekropolis alanından ortaya çıkarılan 142 mezar üzerinden yapılan değerlendirmede, inhumasyon ve kremasyon olmak üzere iki farklı gömü tipinin uygulandığı belirlenmiştir. Tipolojik olarak incelendiğinde ise inhumasyon gömülerde Klazomenai tipinde pişmiş toprak lahit, pithos, sanduka, çömlek, çatı kiremidi mezarların tercih edildiği saptanmıştır. Kremasyon gömüler ise birincil ve ikincil şeklinde uygulanmıştır. Alan üzerinde, hem mezar kontekstleriyle bağlantılı, hem de tabakalardan ele geçen toplam 210 buluntu incelenmiştir. Pişmiş topraktan üretilen seramik grupları ve figürinler ile metal, cam, kemik, sikke olarak sınıflandırılan buluntular, mezarların kronolojik sıralanmasına katkı sağlamıştır. Yapılan değerlendirmede nekropolis içerisinde Arkaik ve Geç Klasik-Hellenistik Dönem olmak üzere iki evre mezar grubu tespit edilmiştir. Birinci evre mezarlar, alanda kümeler halinde bulunan çevirmeler ile bağlantılı, Arkaik Döneme tarihlendirilen Klazomenai tipi pişmiş toprak lahitler, pithoslar ve kremasyon mezarlardır. MÖ 6. yüzyıl ikinci yarısı ve sonları ile MÖ 5. yüzyıl başına tarihlendirilen bu mezarlar, Batı Anadolu'daki karşılaştırmalı örneklerin paralelinde bir tümülüs geleneği oluşturularak toprak yığını ile kapatılmıştır. İkinci evre ise birinci evre mezarlarının bulunduğu tepecikleri tahrip ederek yerleştirilen, MÖ 4. yüzyıldan başlamak üzere MÖ 4. yüzyıl sonu-MÖ 3. yüzyıl başında yoğun gömülerin görüldüğü, MÖ 3. ve 2. yüzyıla değin uzanan mezarlardır. Sanduka, çömlek, çatı kiremidi ve birincil kremasyon tipindeki mezarlarda, lekythos, unguentarium, alabastron, kase gibi hediyeler ağırlıkla görülmektedir. Özetle bu çalışma, Teos kentinin sosyo-ekonomik yapısı, beğenilerini ve ölü gömme geleneği paralelinde Batı Anadolu'daki diğer nekropolisler ile karşılaştırılması için önemli bir çalışma niteliği taşımaktadır.
Figural motifs on Halaf pottery: An iconographical study of late neolithic society in northern Mesopotamia

Yazıdan önceki kültürlerin yaşan tarzları, günlük aktiviteleri, dini inanışları, yakın veya uzak mesafe ticari ilişkileri veya kültürel etkileşimleri hakkındaki bilgiler o dönem kültürlerinin ürettiği ürünlerden gelmektedir. Üretilen malzemeler kısaca: taş aletler, çanak-çömlekler, gündelik veya dini amaçlı yapılar ve benzeri şeyler örnek olarak söylenebilir. Kazılar veya sosyo-kültürel araştırmalar sayesinde geçmişş dönemlere ait toplumların ürettiği malzemeler veya toplumlar hakkında yorumlar yapabilmekteyiz. Duvar resimleri, çanak-çömlekler üzerindeki motifler veya sahneler bizlere eski kültürlerin yaşam tarzları veya dini inanışları hakkında önemli bilgiler sunmaktadır. Bu tezin amacı, Kuzey Mezopotamya'da geniş bir alana yayılan Geç Neolitik döneme ait Halaf kültürüne ait üretilen kaplar üzerindeki motifler veya sahneler hakkında bilgi vermektir. İlk önce Halaf kültürünün sosyo-kültürel yapısı incelenecektir. Daha sonra Halaf kültürüne ait kapların özerinde olan hayvan motifleri, insan motifleri veya bir olayı anlatan sahnelerin bize Halaf kültürü hakkında ne tür bilgi sunulacağı araştırılacaktır. Ayrıca dans eden figürlerin ve şölenin/ziyafetin Halaf kültürü için ne anlam taşıdığını incelemektir.
Anadolu'da Neolitik Çağ'dan Demir Çağı sonuna kadar ayakkabı biçimli ritonlar

Çizme biçimli kaplar çağlar boyunca Orta Anadolu'da bilinmektedir. Höyücek'te M. Ö. 7. binyıla ait çizme biçimli bir kap, kült eserleri ile birlikte bulunmuştur. Ayakkabı biçimli kaplar Geç Neolitik Çağ'dan itibaren ritüel bir anlam kazanmıştır. Tunç Çağ'da ayakkabı biçimli ritonlar, Boğazköy, Alişar ve Kültepe merkezlerinde bulunmuştur. Gordion'da bulunan kaplar Demir Çağı'na aittir. Ritonlar incelenirken kazı ve müze envanter numaraları, eserin tipi, hangi malzemeden yapıldığı, buluntu yeri, ölçüsü, devri, tanımlamalarda hangi katkı maddesinden yapıldığı, yapılış biçimi, şekilsel özelliği ve eserin üzerindeki bezemeler incelenmiştir. Sonuçta bu kapların kullanım biçimi ve dini törenlerinde önemi izlenmiştir.
Çine Sarnıç köy oda mezarı

Aydın İli, Çine İlçesi'nde yer alan Sarnıç Köy'de, kaçakçılar tarafından 2015 yılında bir mezar odasının tahrip edildiğinin ihbar edilmesi üzerine, Aydın Arkeoloji Müzesi uzmanlarınca bu mezar odasında bir kurtarma kazısı gerçekleştirilmiştir. 28.07. 2015 tarihinde başlatılan ve 02.09. 2015 tarihinde sona erdirilen kurtarma kazılarına, kaçak kazı çukurunun bulunduğu alanda bir sondaj açılarak başlanmış, böylelikle mezar odasının girişini kapatan kapak taşının çevresi temizlenmiş ve kapak taşı yerinden kaydırılarak mezar odasına giriş sağlanmıştır. Ardından mezar odasına girilmiş, defineci tahribi nedeniyle kırılarak dağıtılan taş yığınları- sandukalar temizlenmiş, mevcut buluntular özenli biçimde topanmış, temizleme çalışmalarının bitirilmesinin ardından, mezarın ölçümü ve fotoğraflanması yapılmıştır. Aydın İli, Çine İlçesi, Doğanyurt Köyü sınırları içinde yer alan Alabanda, Karia Bölgesi'nin en önemli antik kentlerinden biridir. Bugüne kadar kentle bağlantılı yapılan araştırma ve çalışmalarda kentin tarihi yapısı, coğrafi konumu ve sanatı konusunda önemli bilgilere ulaşılmıştır. Özellikle bölgede bu tarz çok odalı, birden fazla gömünün yapıldığı ve buluntularıyla dikkat çeken mezarların bulunması, Alabanda antik kentini, Karia Bölgesi içinde mezar ve nekropol mimarisi ile ön plana çıkarmaktadır. Çalışma kapsamımız içinde yer alan Sarnıç Köy Oda Mezarı da, Alabanda antik kentinin kırsal teritoryumu içinde yer almaktadır. Kaçakçılar tarafından tahrip edildiği için mezarın orijinal mimari yapısı ve buluntuları bazı değişimlere uğrasa da, mezar odası ve içinde ele geçen buluntular döneminin mezar mimarisi, ölü gömme gelenekleri ve yöresel sanatı konusunda bilgi vermektedir. Çalışma kapsamımızın ilk bölümünde, incelediğimiz mezar yapısı ile bağlantılı olarak öncelikle mezarın bulunduğu Alabanda antik kentinin siyasi tarihi ile coğrafyası ve araştırma tarihi kapasamlı biçimde ele alınmıştır. Ardından Karia Bölgesi'nin oda mezar mimarisinin genel yapısına değinilmiş, sonrasında ise mezar mimarisi, plan, teknik ve malzeme özellikleri anlatılmış, bölgede bulunan diğer karşılaştırma örnekleriyle birlikte değerlendirilmesi yapılmıştır. Mezar içinde ele geçen buluntular, ayrı bir başlık altında, cinsleri ve formları doğrultusunda sınıflandırılarak anlatılmış, son olarak da gömüler hakkında daha fazla bilgi edinmek için buluntuların mezar içindeki mevcut durumları ve konteks hakkında değerlendirme yapılmıştır. Yapının ve ele geçen malzemelerin değerlendirilmesinin tamamlanmasının ardından tezle bağlantılı kaynakça oluşturulmuş, buluntular numaralandırılarak çizim ve resimlenmesi tamamlanarak katalogları yapılmıştır. Katalog düzenlemesinde buluntuların tanımlanmasının yanı sıra, benzer örneklerinden de yararlanılarak karşılaştırmalar yapılmış ve ele geçen eserler stil özelliklerine de bakılarak tarihlendirilmiştir. En son olarak da harita, mezar, buluntu çizimleri, fotoğrafları ve grafikleri oluşturulmuştur.
Doğu Çatalhöyük Neolitik Dönem çanak çömleğinin kil kullanımı ve kaynakları bakımından incelenmesi

Bu çalışmada Doğu Çatalhöyük Yerleşmesi Neolitik Dönem çanak çömleklerinin yapımlarıyla ilgili olarak; kil seçimi, kil kaynaklarına erişim ve bunlarla bağlantılı olarak yerleşmenin bulunduğu bölgenin 1400 yıllık Neolitik süreci içindeki çevresel değişimi ile topluluğun bu değişime çanak çömlek üzerinden verdiği yanıtlar araştırılmıştır. Bu temelde çanak çömlek malzeme içinden seçilen örnekler analitik yöntemlerle mikro-dokusal özellikleri bakımından incelenmiş ve kullanılmış olan kil hammaddelerin ayrıntılı tanımları yapılmıştır. Bu hammaddelerin minerolojik izleri takip edilerek coğrafi konumları saptanmıştır. Ardından elde edilen sonuçlar arkeolojik bağlamda değerlendirilerek insan ve çevre ilişkisi kurulmaya çalışılmıştır.
Başlangıcından M. Ö. 1. Binin ilk yarısına kadar Anadolu'da müzik aletleri ve tasvirleri

Antik Anadolu'da müzik aletleri Prehistorik çağlarda ortaya çıkmıştır. Metal ve pişmiş toprak gibi dayanıklı malzemeden yapılmış olan müzik aletleri ele geçmişştir. Organik malzemeden yapılmış müzik aletleri tasvirlerden ve yazılı belgelerden bilinmektedir. Bu müzik aletleri vurmalı sazlar, telli sazlar ve üflemeli sazlar olarak tanımlanmaktadır. Müzik antik Anadolu'da kült törenlerinde ve günlük hayatta kullanılmıştır.
Lykos Vadisi kentleri örneğinde Tripolis kent planı ve mimari yapılanması

Lykos Vadisi'nin kuzey batısından geçen Maiandros Nehri ile vadiye adını veren Lykos Nehri'nin verimli kıldığı coğrafya, ekonomik ve stratejik bakımdan önemi ile birçok kente ev sahipliği yapmıştır. Lykos Vadisi'nin sınırlarını oluşturan, ekonomik gücü ile kentleşme bakımından gelişme ve büyüme gösteren Laodikeia, Hierapolis ve Tripolis bölgenin önemli kentleri olmuştur. Stratejik konum, topografik kazanç ve coğrafi verimlilik, Lykos Vadisi kentleri arasında kentleşme ve kentleri oluşturan mimari yapıların uygulamalarında benzerlik gösteren etkileşimlere neden olmuştur. Hellenistik Dönem'den itibaren, Laodikeia ve Hierapolis'te olduğu gibi Tripolis'te de hippodamik sistemde, eşit insulalarda ve gelişkin sokak tipi ile planlanmış olduğu tespit edilmiştir. Kamusal yapılar planlanırken insulaların düzenine uyulmuş ve yapılar ana caddeler üzerine konumlandırılmıştır. MS 1. yy. ve sonrasında bölgede sıkça gerçekleşen depremler, kentlerin sıklıkla yıkımlarla karşı karşıya kalmasına neden olmuştur. Lykos Vadisi çevresinde yer alan traverten ocaklarının varlığı sayesinde, yapılanma ve onarım çalışmalarını hızlı bir şekilde gerçekleştiren kentler, yıkımların üstesinden sıklıkla gelebilmişlerdir. Yumuşak bir yapıya sahip olan travertenin kolay işlenebilir olması ile yeni inşa faaliyetlerinde, daha az zaman ve finansal kaynak gerektiren pratik uygulamalar tercih edilmiştir. Mimari yapıların uygulamalarında birçok benzer özelliklerin görülmesi, dönemin önemli yapılarında gerçekleştirilen yeni uygulamalar, Lykos Vadisi ve çevre kentlerinde yeni akımların oluşmasına neden olmuştur.
Late Bronze Age Burials, Mycenaean Connections, and The Maritime Cultural Landscape of The Western Anatolian Coast

İnsanlar ile yaşam alanlarının bulundukları coğrafya arasında karşılıklı bir ilişki vardır. Geç Tunç Çağı'nda Batı Anadolu halkları çevrelerini melez bir deniz kültürü yaratarak şekillendirdiler. Yaşadıkları coğrafya onları iç bölgeden ziyade denizcilik bağlantılarına daha yakın olmaya zorladı. İnsanlar; yerleşim alanlarını, limanlarını ve mezarlıklarını denizcilik faaliyetlerine ve özellikle deniz ticaretine göre adapte ettiler. Batı Anadolu kıyılarındaki deniz ticareti, limanlar, mezarlıklar ve yerleşimler daha önce incelenmiş, fakat deniz kültürü peyzajı kavramı dahilinde bütünsel olarak çalışılmamıştır. Araştırmacılar, birkaç istisna yayının haricinde, mezarları deniz kültürü peyzajının bir parçası olarak ele almamıştır. Batı Anadolu kıyılarındaki gömü yerleri; deniz yönüne göre konumlanmış ve denizcilik faaliyetlerinin yapıldığı bölgelerde yoğunlaşmıştır. Pilavtepe ve Müsgebi gibi bazı alanlarda yerleşim yeri henüz bulunmasa da mezarlıklar nüfusa ve denizcilik faaliyetlerine dair bilgi vermektedir. Alanların morfolojisi sondaj ve mikro fosil çalışmaları gibi jeolojik araştırmalardan bilinmektedir. Batı Anadolu'da çeşitli bölgeler arasındaki etkileşim ve yerel etkinlikler Geç Tunç Çağı'nda (özellikle M. Ö. yaklaşık 1400 -1200'de; GTÇ yaklaşık M. Ö. 1700- 1100'ü kapsar) doruğa ulaşmıştır. Bölgenin Ege'deki avantajlı konumu ve Anadolu'nun kaynaklarına erişilebilirliği, bölgeyi Anadolu ve Ege'nin ortasında bir geçiş noktası ve diğer bölgelerin kaynağı haline getirmiştir. Bu koşullar beraberinde yoğun kültürel etkileşimi ve Mikenler ile politik yakınlaşmayı getirmiştir. Mezar mimarisi, buluntuları, ölü gömme biçimleri ve mezarların konumları gibi ölü gömme geleneklerinin karakteristik özellikleri karşılıklı kültürel bağlara kanıt oluşturmaktadır. Mezar mimarisi, ölü gömme gelenekleri ve mezarlarda bulunan eserler, marin stilinde Ege çömlekleri gibi, Miken ithalat ürünlerini ve yerel taklitleri içermektedir. Geç Tunç Çağı'nda Batı Anadolu deniz kültürü peyzajı bu şebeke göz önüne alınmadan etraflıca incelenemez.
Arkeolojik veriler ışığında geç Tunç Çağı'nda Güneybatı Anadolu'nun kültürel gelişimi

Bu doktora tezi Batı Anadolu Bölgesi içinde yer alan Güneybatı Anadolu'nun Geç Tunç Çağı kültürel gelişimini arkeolojik kazı ve yüzey araştırması verilerine dayanarak açıklamayı amaçlamaktadır. Güneybatı Anadolu Geç Tunç Çağı üzerine benzeri kapsamlı bir çalışma yapılmamıştır. Önceki çalışmalarda, bölgenin buluntu merkezleri özelinde, dönemle ilgili arkeolojik bilgiler kısa kazı raporlarından gelmekte ya da Ege arkeolojisinde dönemin fenomen konusu olan Minos ve Miken materyal kültürüne odaklanılmış, bahsi geçen döneme bölgesel ölçekte yaklaşılmamıştır. Bunun yanında, yapılan çalışmalarda 'kolonizasyon kriterleri' test edilmiş ya da 'hibrid malzemeler' üzerinden 'akültürasyon' süreçleri ele alınmıştır. Bölgenin Geç Tunç Çağı malzemesi kendi adına bütüncül bir yaklaşımla ele alınmamıştır. Çalışma şu araştırma sorularını cevaplandırmaya çalışmıştır: Güneybatı Anadolu Geç Tunç Çağı kültürü tanımlanabilir mi? Bölge Geç Tunç Çağı'nda kültürel sınırlara sahip midir? Materyal kültürü nasıldır? Yerleşmeler arası kültürel bütünlük var mı? Yerleşimler özgün kimlik sergiliyorlar mı? Çalışma sonucunda bölgenin iletişim ağı üzerinde yer alan yerleşimlerin çevre kültürlerle etkileşimi sonucunda ünik bir kültür oluşturulduğu önerilmektedir.
Arkeolojik ve tarihi açıdan Doğu Kazakistan'daki Türk dönemi anıtları

Erken Orta Çağ dönemi, Orta Asya nüfusunun ve bitişik bölgelerin etnik-kültüreloluşumundaki ana dönemlerden biridir. M. S. I. binyılın ikinci yarısında Orta Asya ve Güney Sibirya topraklarında Gök-Türk, Uygur Kağanlıkları, Yenisei'deki Kırgız ve İrtiş'teki KimekKıpçak konfederasyonu ve diğer bir dizi devlet düzeyindeki birlikleri ortaya çıktı, zirveyeulaştı ve yıkıldılar. Sayısız çeşitli arkeolojik anıtlar bırakmış Doğu Kazakistan kavimleri de bu devlet birliklerinin oluşturulmasında önemli yer aldılar. Bölgenin görkemli anıtlarıarasında kurganlar, taş heykeller, dörtgen ritüel yapılar, steller ve kaya resimleri bulunmaktadır. Coğrafi olarak, Doğu Kazakistan bölgesi bozkır ve orman-bozkır bölgesidir, kuzeyde güney Sibirya ile sınırlıdır. Doğu Kazakistan her zaman insan yaşamı için son derece elverişli bir bölge olmuştur. İrtiş ırmağının geniş vadileri, verimli toprakları, muhteşem çeşitliotlakları, sayısız demir dışı metal yatakları, çeşitli av hayvanları ile buzul sonrası dönemden beri insanları cezbetmiştir. Sibirya ve Altay'ı Yedisu ve tüm Orta Asya ile bağlayan bu bölge, kuşkusuz halkların tarihsel gelişiminde önemli bir rol oynadı. Ancak bu geniş mekanda Orta Çağ'da gerçekleşen tarihi olaylar ve insan kültürünün gelişim aşamaları hakkında bilgilerimizeksik ve henüz daima bir kronolojik tablo oluşturmak için bilgiler yetersizdir. Kısmen bu araştırmada, bu kronolojik tablodaki en önemli tarihsel dönemlerden biri için bu boşluğudoldurumaya çalışırız. Tezin ana amacı, Orta Çağ Doğu Kazakistan topraklarında bulunan ve kronolojikölçekte tahsis edilen Erken Türk Dönemi ve Kimek-Kıpçak kültürlerinin arasındaki sürekliliğimaddi kültür verileri üzerine analiz yaparak göstermektedir. Araştırma süreci geniş bir kronolojik aralığı kapsamaktadır ve bölgesel bir nitelikte yapılan çalışmadır. Temel araştırma yöntemleri, karşılaştırmalı-tipolojikve retrospektif analiz unsurlarını içerir. Ek olarak, alan araştırmaları yöntemi kullanılmıştır.
Acemhöyük'te asur ticaret kolonileri çağı ölü gömme adetleri

M. Ö. II. binin başlarında Kuzey Suriye-Kuzey Mezopotamya şehirleri ile Anadolu arasında gelişen yoğun ticari faaliyetler, farklı kültürlerin ve inançların karşılaşmasına ve kaynaşmasına zemin hazırlamıştır. Toplumların inançları, ölü gömme adetleri, öteki dünya anlayışları, onların kültürleri hakkında önemli bilgiler vermektedir. Asur Ticaret Kolonileri Çağı'nın, en önemli kentlerinden olan Acemhöyük'te, elli yıldır sürdürülen kazılarda açığa çıkarılan, yerleşim içi mezarlar ve yerleşim dışında Arıbaş Mezarlığı'nda bulunan mezarlar, dönemin ölü gömme gelenekleri ile var olan bilgilere önemli katkılar yapmıştır. Yerleşim yerinde, genellikle evlerin tabanları altına yapılan gömülerin çoğu, basit toprak mezar türündedir. Bunun yanında üzeri seramik parçalı mezar ve kap mezar birer örnekle temsil edilmektedir. Yön birliği göstermeyen söz konusu mezarlara, genellikle bebek ve çocuklar gömülmüştür. Yerleşim içi mezarlar, ölü hediyeleri bakımından zayıf mezarlardır. Yakarak gömülen bir örnek dışında, mezarların tamamına bireyler, ceset halinde ve hoker pozisyonda gömülmüştür. Arıbaş Mezarlığı'nda tespit edilen yüz altmış yedi mezarın çoğu, kremasyon gömülerden oluşmaktadır. Üç evreli olduğu anlaşılan mezarlık, Acemhöyük'ün Asur Ticaret Kolonileri Çağı'na ait bir halk mezarlığıdır. Mezarlıkta, basit toprak, küp, kap ve basit yakarak gömme mezarlar olmak üzere dört farklı mezar tipi tespit edilmiştir. Farklı mezar tipleri ve gömü biçimleri görülmesine rağmen, ölü hediyelerinin mezar tiplerine göre farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Bu hediyelerin birçoğu, Acemhöyük yerleşim alanında benzerlerine rastlanan eşyalardır. Arıbaş Mezarlığı ile çağdaş mezarlık ve yerleşimlerde ele geçen buluntularla yapılan karşılaştırmalar sonucunda, Arıbaş Mezarlığı'nın Kani?- Karum II. yapı katı ile Eski Hitit Çağı aralığında kullanılmış olduğu anlaşılmıştır.
Zeugma mozaik ve duvar resimlerinde giysi ve aksesuar

İnsanoğlunun tarih öncesinden günümüze kültürel mirasının parçalarından olan dini inançları, giyim kuşam gelenekleri ve yaşadıkları mekanı güzelleştirme çabasının birlikte görüldüğü Zeugma mozaik ve duvar resimleri, yapıldıkları tarih olan II. - III. yüzyıllarda kentin dini ve kültürel ögelerini göstermesi açısından önemlidir. Büyük İskender'in seferinden öncesinde ticari faaliyetler için bir geçiş noktası olduğu bilinen, Seleukos Nikator I tarafından kurulan Zeugma kentinin Roma hakimiyetiyle beraber refah düzeyine ulaştığı bilinmektedir. Roma Dönemi'nde IV. Scythica adı verilen askeri birliğin Zeugma'ya konuşlandırılması kentin önemini arttırmış ve ekonomik anlamda kalkındırmıştır. Böylece yerli halkının oluşturduğu tüccarlar, zanaatkarlar ve Romalı askerler sayesinde sentez bir toplum yapısı oluşmuş, bu sentez kültür etkilerini sanatsal ve kültürel bağlamda da göstermiştir. Mozaik ve duvar resimlerinde ağırlıklı olarak Yunan mitolojisine ait konular işlenmiş ve figürlerin betimlendiği giysi ve aksesuarların niteliklerinde doğu-batı kültürünün etkileri yansıtılmıştır. Tasvirlerin Roma Dönemi'ne ait olmalarına rağmen Helenistik kültürün izlerini taşıdığı, figürlerin giysi ve aksesuar özelliklerinin temeli Yunan giyim kuşamına dayanan, içinde az da olsa Roma giyim kuşam kültürünü barındıran bir doğrultudadır. Tüm bunların dışında Doğu Akdeniz kültür havzası içinde yer alan kentin mozaiklerinde betimlenen giysi ve aksesuarların, doğulu etkiler sayesinde şekillendiği açıkça görülmektedir.