turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
234 numaralı Maraş şer'iyye sicili hicri 1322-1325/Miladi 1903-1907

İnsanlarla ilgili bütün hukuki hadiseleri, kadıların verdikleri hükümleri, herhangi bir şehadeti, bir ikrarı, bir hibeyi, resmiyete kaydedilmesi istenen bir hususu, devlet merkezinden gelen bütün fermanlar, emirler ve tebliğlerin tarih sırasına göre tutulan kayıtlarına Şer'iye Sicili denir. Osmanlı Devletinde % 85 İslami hukuk kaideleri uygulanmakta olduğundan çalışmamızın giriş bölümünde belgelerin anlaşılmasına kolaylık sağlamak amacıyla Şer'iye Mahkemeleri, burda görev yapanlar ve bu mahkemelerde görülen da'valar ile ilgili kısa açıklamalar yaptık. Daha sonra Nizamiye ve Ticaret Mahkemelerinden kısaca bahsettik. Maraş'a ait olup günümüze ulaşabilen yedi adet Şer'iye Sicili, Milli Kütüphanede muhafaza edilmektedir. Bu şer'iye sicilleri M.1876-1922/H.1293- 1341 tarihleri arasına aittir. Tez konum olan 234 N. M. Ş. S'nin 200 -300. sayfaları, H.1322-1324/M.1904- 1907 tarihleri arasında Maraş Şer'iye Mahkemesinde verilen hühümleri ihtiva etmektedir. Belgelerde tarih sırasına dikkat edilmemiştir. Araştırmacılara bilhassa Maraş tarihi ile ilgili çalışma yapanlara kolaylık sağlamak amacıyla önce belgelerin özeti daha sonra metnin transkribsiyonu verildi Değerlendirme kısmında Maraş'ın tarihi geçmişşi ile ilgili kısa bilgiler sunulduktan sonra XX. yüzyılın başında Maraş'ın idari, ekonomik ve sosyal durumu hakkında 234 Numaralı Maraş Şer'iye Sicili ve 1324 tarihli Halep Vilayeti Salnamesindeki Maraş'la ilgili bilgiler esas alındı. Bu dönemde Maraş Haleb Vilayetine bağlı bir sancaktır. Halk ziraat, ticaret ve çeşitli el sanatlarıyla uğraşmaktadır. Bütün kışkırtmalara rağmen müslim ve gayrimüslim münasebetlerinin iyi olduğu görülmektedir. Bu da müslümanların hoşgörü sahibi olduklarını göstermektedir. Osmanlı Devletinin son dönemleri olmasına rağmen adalet müessesesi mükemmel şekilde işlemektedir. Birçok da'vada 'Şuhud'ül-hal' in bulunması ve şahitlerin durumunun 'Müzekki' denilen kimselere araştırtılması ve gayrimüslimlerin lehinde karar verilmesi bunu göstermektedir. Halk örf ve adetlerine 61 bağlıdır. Bu nedenle birçok yer ismi ve kelimeler olduğu gibi muhafaza edilmiştir. Kanunlar birden fazla evliliğe müsaade etmesine rağmen halkın çoğunun bir evliliği tercih ettiği anlaşılmaktadır. Ekler kısmında, yapılan çalışmadan daha iyi istifade edilmesi amacıyla lügatçe; ve yazı çeşidi hakkında bilgi vermesi bakımından dört adet belgenin fotokopisi verildi.
27 numaralı Adana Şer'iyye sicili H.1160 / M.1747

Yüksek Lisans Tezi 27 Numaralı Adana Şer'iyye Sicili Sevim YAŞA Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Bölümü 2004, Sayfa: VII+ 134 Hazırlamış olduğumuz 27 Numaralı Adana Şer'iyye Sicili H. 1160 (M. 1747) yılındaki belgeleri kapsamaktadır. Bu dönemde Adana bir eyalettir. Adana Eyaleti'nin en üst Ehl-i Şer' görevlisi kadı, en büyük Ehl-i Örf görevlisi vali idi. Bu çalışmada 27 Numaralı Adana Şer'iyye Sicilini tanıttıktan sonra belgelerin özetleriyle transkripsiyonlarını verdik, en son kısımda ise belgelerin genel bir değerlendirmesini yaptık.
376 numaralı Diyarbakır Şer'iyye Sicili'nin transkripsiyon ve değerlendirilmesi

Günümüzde siyasi tarih araştırmalarının yanı sıra sosyal, kültürel ve iktisadi tarih araştırmaları da giderek hız kazanmış bulunmaktadır. Bu çalışmalar yapılırken, günümüze kadar arka planda kalan ve kültür tarihimizi aydınlatmada son derece önemli olan arşiv vesikaları da yavaş yavaş gün ışığına çıkarılmakta, bunlardan geniş ölçüde yararlanılmaktadır. Yapılan bu tez çalışmasının amacı 376 nolu Diyarbakır Şer'iyye Sicilinin değerlendirmesini yapıp bu belgeler ışığında Diyarbakır'ın o döneme ait sosyo-ekonomik, idari, kültürel ve adli yapısının incelenerek bölgenin tarihinin araştırılmasına katkıda bulunmaktır. Şer'iyye Mahkemeleri, Osmanlı Kuruluş-Tanzimat Dönemi arası tek kadılı yargılama usulüne dayalı, halka ait her türlü yargılamanın yapıldığı mahkemelerdir. Tanzimat sonrasında yapılan değişikliklerle Şer'iyye Mahkemeleri'nin yargılama yetkilerinin çoğu yeni açılan Ticaret ve Nizamiye mahkemelerine devredilmesiyle Şer'iyye Mahkemeleri'nin en önemli unsuru olan kadıların da önemi azalmıştır. Şer'iyye Sicilleri incelendiğinde, bu belgeler halkın hayat şartlarını, toplumsal ilişkilerini, kullanılan her türlü eşyayı, geçim kaynaklarını ve benzeri birçok önemli hususları ortaya koyduğundan, zengin bir kaynak oluşturmaktadır. Defterdeki 223 adet kaydın içeriğinde, tereke ve miras, vakfiye, hırsızlık, alacak-verecek, nafaka talepleri, hırsızlık ve kaybolma, su, nikah, emanet, diyet, mülkiyet gibi davalar bulunmaktadır.
H.1063-1065 (1058), M.1653-1655 tarihli Çankırı Şer'iyye Sicilinin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi

Osmanlı Tarihi'ne yönelik araştırmalarda hem güvenilir olması, hem de ihtiva ettiği geniş içerik dolayısıyla büyük bir önem arz eden şer'iyye sicilleri, özellikle şehir tarihine yönelik araştırmalarda vazgeçilmez bir kaynak durumundadır. Bu siciller sayesinde bir şehrin veya bölgenin idari, iktisadi, askeri, hukuki ve sosyal yapısı hakkında bilgi sahibi olmak mümkün olduğu gibi, devletin genel durumu hakkında da bir kanaate sahip olmak mümkün olabilmektedir.1653-1655'li yıllarda Anadolu eyaletine bağlı bir sancak olan Çankırı'nın, sicilden hareketle fiziki, idari, sosyal ve ekonomik yapısını tespit etmeye gayret ettiğimiz çalışma, giriş kısmını mütakip iki bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında, şer'iyye sicilleri hakkında genel bir malumat verildikten sonra, incelenen sicilin tanıtımı yapılmış, ardından da şehrin tarihi gelişimine yer verilmiştir. Birinci bölümde sicilin transkripsiyonu yapılarak sicil Yeni Türk Alfabesine çevrilmiş, ikinci bölümde ise sicilin genel bir değerlendirmesi yapılmıştır.17. yüzyıl ortalarında, imparatorluğun içinde bulunduğu genel vaziyetin yansımalarının Çankırı'da da kendisini hissettirdiği muhakkaktır. Özellikle Girit seferi dolayısıyla donanmanın masraflarına binaen devletin sürekli vergi talep etmesi yanında, sancak yöneticilerinin de zaman zaman kanunsuz topladığı vergiler, ekonomik durumu zaten kötü olan Çankırı halkını mezkur dönemde büsbütün zor da bırakmıştır.
Tanzimat Dönemindeki Temettuat defterlerine göre Akdağ Madeni kazası ve köylerinin sosyo-ekonomik yapısı (H/1260-1261)

Osmanlı Devleti'nde Tanzimat-ı Hayriye Fermanı'nın ilanı ile önemli bir dönem başlamıştır. Bu dönemde mevcut kurumların yeniden düzenlenmesi hedef tutulduğu gibi mali, askeri ve içtimai birçok ıslahat da yapılmıştır. Tanzimat ile oluşturulmaya çalışılan yeni yapılanma girişimlerinin bir ürünü olan Temettuat Defterleri'nin düzenlenmesi bunlardan biridir. Bu, defterlerde vatandaşların sosyal ve iktisadi durumları hakkında önemli bilgiler bulunmaktadır. Yerleşim birimleri, kaza, köy hatta çiftlik ölçeğinde incelenmiştir. Tüm haneler tek tek ele alınarak, hane reisinin adı, meslekleri, mülkleri, gelir kaynakları, senelik gelirlerinden alman vergiler ayrıntılı bir şekilde kaydedilmiştir. Vatandaşların müslim, gayr-i müslim olma özelliğine göre farklı defterler tutulmuştur. Bu veriler, o yerleşim biriminin sosyo-ekonomik yapısını yansıtmaktadır. Akdağmadeni Temettuat Defterleri 1844 (H/1260) yılında düzenlenmiştir. Bu defterdeki verilere göre, Sivas Eyaleti Yozgat Sancağına bağlı Akdağmadeni, XIX. yüzyılda 61 yerleşim biriminden oluşan bir kazadır. Akdağmadeni merkezi için herhangi bir bilgiye rastlanmamıştır. Bu yerleşim birimlerinden Dürzili, Rumdiken, Ürneç karyelerinde gayr-i Müslim, geri kalan 58 karyede ise Müslüman ahali yaşamaktadır. Kaza, tipik bir Anadolu yerleşim biriminin bütün özelliklerine sahiptir. Elverişsiz iklim şartları sebebi ile ekonomisinin iyi olmadığı anlaşılmaktadır. Kaza arazilerinin tamamına yakım ekili durumdadır. Kazada yaşayan insanların büyük bir bölümü çiftçilik ile geçimini sağlamaktadır. Fakat az da olsa zanaat sahibi, tüccar, kamu görevlisi bulunmaktadır. Vergilerin, genellikle aile reislerinin gelirlerine göre alındığı anlaşılmaktadır. Ancak, bazı istisnai durumlarda mevcuttur. Bu da Tanzimat döneminde yapılmak istenen kazanca göre vergi alma işinin başarıya ulaşamadığını göstermektedir. III
Cebel-i Lübnan'da Osmanlı Devleti'nin mezhep politikası ve hukuki uygulamalar (1839-1914)

Bu çalışma, Osmanlı Devleti'nin çok mezhepli bir yapıya sahip olan Cebel-i Lübnan'da kurduğu idari yapı ile siyasi sistemin yanı sıra, hukuki yapısını oluşturan dini ideolojinin ve daha dar kapsamda Hanefi ekolünün bölgedeki işlevi üzerine inşa edilmiştir. Araştırmada Cebel-i Lübnan'ın iki önemli mezhep grubu olan Şii Dürziler ile Katolik Marunilerin hukuki statüleri incelenmekte, mezhep siyasetinin XIX. yüzyılda bu iki cemaat üzerindeki dönüşümü hukuk çerçevesi üzerinden ele alınmaktadır. XIX. yüzyılın gerek Osmanlı Devleti'nin Tanzimat ve Islahat Fermanı sonrasında reformist dönüşümüne gerekse de Dürzi ve Marunilerin siyasi mücadelelerine tanıklık etmesi, Cebel-i Lübnan'daki hukuki sistem üzerinde yapılan önemli değişiklikleri anlamak açısından önem arz etmektedir. Bu bağlamda yüzyılın ortalarından itibaren, devletin Dürzi ve Marunilere karşı adli sisteminde farklı uygulamaları tercih etmesi, cemaatlerin hukuk-kimlik ilişkisi içinde kendilerini yeniden tanımlama çabalarına yol açmıştır. Araştırmada Osmanlı Devleti'nin bölgedeki hukuki uygulamalara yönelik politikasını oluşturan amiller ele alınmakla birlikte, siyasi gelişmeler ile uluslararası nüfuz mücadelelerinin bölgedeki mezheplerin hukuki yapıları üzerindeki etkisi ve devletin bu gelişmeler karşısındaki yaklaşımını ortaya koymak hedeflenmektedir.
1844 sayımına göre Karapınar kazası nüfusu

Geçmişini bilmek geleceğe yön tayin etmenin en önemli adımıdır. Devletler ve toplumlar açısından olumlu yönde değişmek ve her alanda gelişmek ana hedeftir. Bu yolda kurulan sistem içerisinde nüfus, maksimum verimle yönetilebilirse en önemli güçtür. Dil ve tarih araştırmacılarının vazgeçilmez kaynakları arasında bulunan nüfus incelemeleri ve kaydedildiği defterler, mükemmel birer arşiv belgeleri olarak, bir coğrafyadaki nüfusun kaynağı, sayısı, kökeni, tarihi, ekonomisi, kültürel, sosyal, dini, etnik vb. yapısı hakkında bilgi verir ve bu doğrultuda nüfusun yönetimini kolaylaştırarak ana hedefe giden yolu açarlar. Bu çalışmada, Osmanlı Devletinde ilk nüfus sayımı olan 1831 yılı sayımı ve bu sayımdan sonraki ikinci sayım olan 1844 tarihli nüfus sayımı ile Karapınar nam-ı diğer Sultaniye kazasının genel durumu ile ilgili bilgi verilmiş, 1844 tarihli nüfus sayımı hakkında Konya Sancağı'na bağlı Karapınar kazasına ait 3416 ve 3441 nolu Nüfus Ceride Defterlerindeki nüfus yapısı incelenerek Müslüman ve gayrimüslim nüfus ile ilgili kayıtlar günümüz Türkçesine çevrilmiştir. Elde edilen verilerin daha iyi anlaşılabilmesi amacıyla tablolar ve grafikler yardımıyla ortaya koyulan istatistiki bilgiler ile kaza nüfusunun miktarı ve demografik yapısı tespit edilmeye çalışılmıştır.
İzmir ve Selanik liman kentlerinin gelişim süreçlerinin karşılaştırmalı analizi (1650-1750)

İzmir ve Selanik liman kentlerinin gelişim süreçlerinin karşılaştırmalı bir analizini yapan bu doktora tezinin amacı, her iki kentin gelişimine etki eden olgular arasındaki ilişkileri değerlendirmektir. Bu amaç doğrultusunda, 1650- 1750 arasındaki dönem tercih edilmektedir. Çünkü bahsi geçen yıllar, Osmanlı Devleti üzerindeki kapitalist etkilerin yoğunluk kazandığı bir süreci ifade etmektedir. Öte yandan İzmir ve Selanik kentlerinin bu dönemdeki, gelişimini incelemek; söz konusu sürecin, Osmanlı'ya olan etkilerinin de ele alınması anlamına gelmektedir. İki kent üzerine yapılan bir araştırma olması dolayısıyla bu tezin benimsediği yöntem, karşılaştırmalı tarih yöntemidir. Bu yöntem sayesinde, İzmir ve Selanik'in konumlarında belirleyici olan unsurlara, yani benzerliklere ve farklılıklara vurgu yapılarak, her iki kentin sosyo-ekonomik gelişimi kıyaslanmaktadır. Belirtilen amaç ve yöntem dahilinde tezin birinci bölümünde öncelikle kent kavramı, kentleşme ve kapitalizm ilişkisi ele alındıktan sonra Doğu ve Batı kenti, Osmanlı kentinin genel karakteri ve dönemin iktisadi vaziyeti hakkında bilgi verilmektedir. Bunu izleyen ikinci ve üçüncü bölümlerde, ayrı ayrı İzmir ve Selanik kentleri incelenerek; her bir kentin fiziki, demografik, idari, ekonomik ve sosyal yapıları üzerinde durulmaktadır. Böylelikle elde edilen veriler, sonuç bölümünde karşılaştırılarak, İzmir ve Selanik kentleri hakkında genel bir değerlendirme yapılmaktadır. Özetle, bu dönemin gelişmelerinin sonraki yüzyılları da etkilediği fikrinden hareketle; amacı, yöntemi ve dönem tercihi ile bu tezin, hem kent tarihi araştırmalarına hem de sonraki yüzyıllara dair yapılan çalışmalara bir altyapı oluşturması hedeflenmektedir.
Viyana Avusturya Kütüphanesi Nr. H. O.180D'de kayıtlı Münşeat-ı Divan-ı Hümayun, Muharrem 1099-Cemaziyelahir 1108 / Kasım 1687-Ocak 1697, inceleme-metin

Münşeat-ı Divan-ı Hümayun, 2 Muharrem 1099 (8 Kasım 1687) - Evasıt-ı Cemaziye'l-ahir 1108 (4-14 Ocak 1697) yılları arasında Osmanlı'nın gerçekleştirmiş olduğu toplam 63 yazışmayı ihtiva eden bir mecmuadır. Bunlar arasında name-i hümayun, mektup, hatt-ı hümayun, nişan-ı hümayun, temessük ve mevadd-name suretleri bulunmaktadır ve eser 100 varaktan oluşmaktadır. Eserin kim tarafından ve hangi tarihte hazırlandığına dair bir bilgi bulunmamaktadır. Ancak derkenarlardan anlaşılacağı üzere katiplere usul öğretmek üzere hazırlanmış bir mecmua olduğu anlaşılmaktadır. Eserin dili oldukça ağdalı ve sanatlıdır. Ayrıca Arapça ve Farsça mektuplar da yer almaktadır. İçerik olarak baktığımızda ise Kırım hanına, Mekke şerifine, Erdel hakimine, İran şahına, Özbek hanlarına, Kalmuk melikine, Dağıstan ve Kumuk hakimine, Fransa ve İngiltere kralına, Girit ve Sakız'a gönderilen mektuplar ve Bitlis hanına ve Belgrad muhafızı vezire gönderilen hatt-ı hümayunlar bulunmaktadır. Mektupların büyük bir kısmı cülusun i'lamı için gönderilmiştir. Bunun dışında Kırım'a sefere davet maksatlı, Azak'ın savunulması ve Nogaylıların iskanı konusunda mektuplar gönderilmiştir. Mekke şerifine gönderilen mektuplar ise şerif tayin ve azilleri ile Hicaz'da huzurun sağlanması hakkındadır. Erdel'e gönderilen mektuplarda devlete sadakatleri ve Osmanlı'ya tabiiyetleri konusu ele alınmakta, Avusturya'nın Erdel topraklarından çıkarılması istenmektedir. Girit ve Sakız gayrimüslimleri için verilen nişan-ı hümayunlarda ada halkının istekleri karşılanmaya çalışılmış, Osmanlı idaresinin nasıl tesis edileceği açıklanmıştır. Bu mektuplar ile II. Süleyman, II. Ahmed ve II. Mustafa dönemlerinde Osmanlı'nın izlemiş olduğu iç ve dış siyaset, 1683 Viyana bozgunundan sonra yaşanan buhran ve toprak kayıplarını telafi etme çabaları görülmektedir.
Osmanlı Devleti-Bulgaristan Prensliği ilişkileri (1878-1908)

Osmanlı Devleti'nin Bulgaristan Prensliğine karşı izlediği politikanın temelinde, Babıali'nin, Berlin Antlaşmasıyla tespit edilen haklarının genelde diplomatik yollara başvurarak, koruma ve pekiştirme çabası yatmaktaydı. 1886- 1887 Prenslikte oluşturulan Naipler Kurulu esnasında, tutumunu hemen belirleyen Osmanlı Devleti, Ağustos 1886'dan sonra da meydana gelen gelişmelere ayak uydurmuştu. Olaylara müdahale etmeksizin, Balkanlar'da büyük devletlerin çıkar çatışmasından yararlanan Babıali, yeni kurulan Prenslikteki hükümetlerin Rusya karşıtı tutum ve politikalarını destekliyordu. Bu şekilde de Ballanlar'da ve Bulgaristan Prensliğindeki nüfuzunu muhafaza etmeye çalışmıştır. Osmanlı Devleti'nin Ferdinand'ın Bulgar Prensi olarak seçilmine karşı tutumuna ait gelişme ve siyasi olaylar, 1877- 1878 Osmalı- Rus savaşından sonra Osmanlı Devleti ile Bulgaristan Prensliği arasında ilişkilerin gelişmesini uzun bir dönem için belirlemekle beraber, Ferdinand'ın seçim meselesi bu ilişkilerin sadece küçük bir kesitini teşkil etmektedir. Osmanlı hükümeti, Prenslik aleyhinde verdiği bazı tavizler ve gösterdiği hoşgörülü tutum ile Ferdinand yönetimindeki Prenslikte nüfuzunu pekiştirmeyi, dolayısıyla da Balkanlar'da varlığını sürdürmeyi amaçlamıştır.
26 Ağustos 1896 Osmanlı Bankası baskını ve etkileri

İstanbul, 26 Ağustos 1896'da Ermeni Fedailerin büyük bir meydan okumasına sahne oldu. 26 genç, Galata'daki Osmanlı bankası'na baskın düzenledi. Bankadaki 150'ye yakın çalışanı 13 saat boyunca rehin tutan fedailerin eylemi, kentte büyük bir Ermeni avını tetikledi. Asker ve polisin göz yumduğu başıbozuklar, 30 saat boyunca önlerine çıkan Gregoryan Ermeni erkekleri öldürdü. Olaylarda Batılı gözlemcilere göre en az dört bin, resmi kayıtlara göre 1015 Ermeni hayatını kaybetti.
69 numaralı Kayseri şer'iyye sicili

sicil'in transkribi yapılarak değerlendirilmiştir. 288 dava sonuçlanmış ve genel olarak konulan şu ana başlıklar altında tasnif ettik: 1- Mubayaa 85 adet belge 2- Miras ve vasi tayin etme 43 adet belge 3- Alacak-borç 40 adet belge 4- Tasarruf hakkı 26 adet belge 5- Cariye-köle 21 adet belge 6- Vergi 1 5 adet belge 7- Cinayet, adam öldürme, ölüm keşfi 12 adet belge 8- Boşanma, nafaka 1 1 adet belge 9- Hırsızlık ve zayi olan mallar 7 adet belge 10- Vakıf, mütevelli, tevcih 6 adet belge Gerek bu değerlendirmelerden, gerekse diğer kaynaklardan istifade edilerek Kayseri Tarihi hakkında faydalanılacak kaynak eser vücuda getirilmiş ve Kayseri'nin; ekonomik, askeri, sosyal, kültürel, dini yaşantıları, örf ve adetleri, gelenek ve görenekleri hakkında mazide kalan bilgileri gün ışığına çıkartılmıştır. Kayseri'de yaşayan Ermeni Milleti hakkında birçok bilgi de Ermeni mezalimini savunan kimselere karşı güzel bir cevaptır. T
Historians and historical thought in an Ottoman world: Biographical writing in 16th and 17th century Syria/bilad al-Sham

Çalışmamı iki bölüme ayırdım. İlk bölümde Osmanlı Suriye'sinin biyografik yazımı ve tarihsel düşüncesinin niteliğini araştırdım. İkinci bölümde ise Suriyeli entellektüel elitleri Osmanlı toplumuna yerleştirerek ve özel olarak buna odaklanarak, 16. ve 17. Yüzyılın Suriyesindeki kimlik sorunsalını ele aldım. Çalışmamda, Halep'in yerel tarih yazım geleneği ve Şam'ın daha evrenselci olan yaklaşımı olmak üzere tarih yazımının iki modeli arasında bir ayrım yaptım. Ayrıca iki şehir arasındaki entellektüel bağlantıların gelişimini tartıştım ve Osmanlı zamanında tüm Müslüman toprakları arasında Şam'ın özgün bir tarih yazımı geleneğine sahip olduğu sonucuna vardım. Çalışmamın ikinci kısmında Sultanlığın başlangıctaki mekansal ve dinsel olarak sınırlandırılmış varlığının temsilinden, evrensel Müslümanlığın çekim gücünü elinde tutan bir temsile doğru hızlı bir şekilde değişiminin görüntüsünü tartışarak biyografik literatürde Osmanlı Sultanının bakışını ele aldım. Ayrıca Şam'lı alimlerin kültürel ve ülkesel anlamda Arapça konuşan toplumun bir parçası olma bilinci olduğu sonucuna vararak Osmanlı Sureyesindeki etnik farkındalık ve önyargı sorunsalını inceledim. Etnik önyargının ifadesi var olmakla birlikte, az sayıda ve yalnızca Şam'a özgüdür. Bir sonraki bölümde Osmanlı bölgesinde, Arapça konuşan ve Türkçe konuşan alimler arasında önemli bir entellektüel iletişim olmasına rağmen, her iki grubun da her zaman bilinçli olarak kendilerini aynı, biricik Osmanlı toplumunun parçaları olarak kabul etmedikleri iddiasında bulundum. Son olarak ise Osmanlı yönetimi altında Arap tarihi çalışmasına karşılaştırmalı bir yaklaşım öne sürdüm.
Elemterefiş: Superstitious beliefs and magic in Ottoman Empire (1839- 1923)

Bu doktora tezi, Osmanlı İmparatorluğu'nda batıl itikatların ve özellikle de büyü ve büyücülüğün sosyal tarihini yazmak amacıyla hazırlanmıştır. Ağırlıklı olarak, on dokuzuncu yüzyılda batıl itikatların ve büyücülüğün Osmanlı toplumunun gündelik hayatını nasıl bir hurafeler dünyasına çevirmiş olduğunu incelemeye çalıştık. Ancak, Osmanlı İmparatorluğu'nun hemen her döneminde yaygın olarak görülen batıl inançların ve büyücülüğün kökenine inebilmek için yaptığımız inceleme ve araştırmalarımızı derinleştirdiğimizde, kendimizi çok daha eskilere gitmek durumunda bulduk. Orta Asya'daki Gök Tanrı inancının yanı sıra, eski Türk dünyasının yaygın dinsel inançları olan Şamanizm, Animizm, Manihaizm, Budizm ve Hinduizm gibi çok tanrılı dinlere; üç kıta üzerine yayılmış olan Osmanlı coğrafyasının geçmişşinde yatan diğer çeşitli pagan din ve kültürlere; Osmanlıların gelişinden çok önce Anadolu coğrafyasından gelip geçmişş olan Mezopotamya, Antik Yunan ve Roma gibi kültürlerinin çok tanrılı dinsel inanç sistemlerine; ve Musevilik, Zerdüştlük, Hıristiyanlık ve İslamiyet gibi, her biri sonradan Osmanlı ülkesi olacak bu topraklardan doğmuş olan dört büyük semavi dine de bakmak durumda kaldık. Osmanlı İmparatorluğu'nda batıl inançlar, hurafeler ve büyü konusunu işlerken, özellikle büyü konusuna ağırlık vermeye özen gösterdik. Büyünün nasıl üretildiğinden ziyade, özellikle Müslüman Osmanlı toplumunda nasıl tüketilmiş olduğu da tezimizin odak noktası oldu. Bu nedenle, muskanın içine girmekten de bilerek ve isteyerek, özellikle uzak durduk. Muskanın veya büyünün toplumda nasıl algılandığı, bunlara neden ihtiyaç duyulduğu ve nasıl kullanıldıkları, bizim için içinde ne yazıldığı veya ne bulunduğundan çok daha önemli oldu. Osmanlı İmparatorluğu'nda 'profesyonel' büyücüler, ulema sınıfının dini bilgilerini kendi kişisel amaçları için kullanmaktan çekinmeyen ve aslında kötü yola düşmüş olan bireyleri arasından çıkarken; 'amatör' büyücüler ise, ne kim oldukları ve ne de nereden geldikleri belli olmayan ve bizim tezimiz boyunca pseudo-ruhban olarak andığımız, hüddamlı hocalar grubundan oluşmuştur. Başbakanlık Osmanlı Devlet Arşivleri'nden bulduğumuz vesikalara ancak bir şikayet sonucu yakalandıkları zaman konu olmuş olan büyülerin ve büyücülerin peşine düştük. Arşiv vesikalarının ve ikincil kaynaklardaki kısıtlı bilgilerin bu tür gizli ilimler konusunda yetersiz kaldığı yerlerde, Osmanlı edebiyatı ve özellikle de dönem romanları yardımımıza koşan verimli bir kaynak işlevi görmüş oldu.
Edirne Osmanlı Dönemi matbuatından Ceride gazetesi (H. 1307-1309)

Ceride Gazetesi, 14 Ağustos 1890 tarihinde Edirne'de yayın hayatına başlamış, Perşembe ve Pazar günleri olmak üzere haftada iki defa yayımlanmıştır. Gazetenin sahibi Ahmed Faik'tir. Ceride Gazetesi ilk sayısının yayımlandığı 14 Ağustos 1890 tarihinden 26 Mayıs 1892 tarihine denk gelen 167nci sayıya kadar incelenmiştir. Gazetenin 160, 164 ve 166ncı sayıları eksiktir. Gazetede yer alan haberler belirli başlıklar halinde aktarılmıştır. Ceride Gazetesi'nin 164 nüshasının incelendiği Edirne Osmanlı Dönemi Matbuatından Ceride Gazetesi (H. 1307 -1309) adlı çalışma giriş ve iki bölüm olarak yazılmıştır. Tezin ana kaynağını oluşturan Ceride Gazetesi dışında çalışma, Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nden temin edilen belgeler ve yerli-yabancı araştırma eserler ile desteklenmiştir.
179 Numaralı Manisa ve 717 Numaralı Balıkesir Şer'iyye Sicillerine göre Lale Devri'nin ilk yıllarında Batı Anadolu'da sosyal ve ekonomik hayat

Bu çalışmanın temel kaynağını Batı Anadolu'ya ait kısıtlı miktardaki şer'iyye sicillerinin en önemlilerinden olan Manisa ve Balıkesir kadılıklarına ait belgeler oluşturmaktadır. Bilindiği gibi, şer'iyye sicilleri kaydedildiği bölgenin yerel tarihini aydınlatmanın yanı sıra merkezi idarenin ve devlet teşkilatının işleyişi hakkında da önemli bilgiler içermektedir. Manisa Şer'iyye sicilleri özellikle 17. Yüzyılın sonu ve 18 yüzyılın tamamını içeren defterleriyle yalnızca Manisa'nın değil Muhassıllık idaresinin en önemli bölgelerinden biri olarak ayrıldığından beri neredeyse tüm Batı Anadolu'yu ilgilendiren belgeleri içermektedir. Dönem olarak belirlediğimiz Lale Devri'nin ilk yıllarında Anadolu Osmanlı Tarih araştırmalarında şimdiye kadar üzerinde çok durulmamış bir konudur. Biz de bu durumdan yola çıkarak Lale Devri'nin ilk yıllarında Batı Anadolu'nun ne durumda olduğu sorusuna cevap bulmaya çalıştık. Çalışmamızda buna dair pek çok örnek belge yer almaktadır.