Türkiye'yi tekrar ziyaret etme niyeti olmayan turistlerin algıladıkları risk faktörlerinin ve seyahat motivasyonlarının belirlenmesine yönelik bir çalışma

Türkiye'nin dünya turizm pazarı içerisinde payını koruması ve arttırmasının en etkili yolu: Tüketici odaklı çağdaş bir yönetim ve pazarlama anlayışıyla mevcut turistlerin taleplerini tespit edip bu talepleri karşılayarak turistlerin memnuniyetinin sağlanmasıyla mümkün olacaktır. Çünkü bu turistlerin memnuniyet düzeyleri, tekrar ziyaret etme niyetlerine olumsuz etki etmesinin yanı sıra etkileşimde bulundukları potansiyel turistlerin tatil satın alma kararlarına da olumsuz bir şekilde yansıyacaktır. Bu doğrultuda bu çalışmanın temel amacı: Türkiye'yi tekrar ziyaret etme niyeti olmayan turistlerin; demografik özelliklerini belirlemek, seyahat motivasyonlarını anlamak ve tekrar ziyaret etme niyetlerini olumsuz yönde etkileyen risk faktörlerini tespit etmektir. Araştırmanın evrenini Türkiye'yi tekrar ziyaret etme niyeti olmayan turistler oluşturmaktadır. Araştırmada olasılık dışı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. 2017 Ağustos ayında, İstanbul Atatürk Havalimanı'nda 3011 yabancı turiste anket uygulanmış, bu turistlerin içerisinden 405 turistin tekrar ziyaret etme niyeti olmadığı tespit edilmiştir. Araştırmada yöntem olarak açıklayıcı karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Bu sayede nicel verilere ek olarak nitel veriler araştırma sürecine dahil edilmiştir. Araştırmada, nicel analiz yöntemlerinden yüzde-frekans analizi ve keşfedici faktör analizi uygulanmıştır. Açık uçlu sorulardan elde edilen nitel veriler içerik analizine tabi tutularak temalar belirlenmiştir. Bu temalar Voyant Tools yazılımı ile analiz edilerek kelime bulutu, kelime ağacı ve ağ haritaları oluşturulmuştur. Araştırma sonucunda, katılımcıların demografik özellikleri genel olarak; orta gelir düzeyine sahip, lisans mezunu, Rus, Alman ve İngiliz turistler olarak belirlenmiştir. Bu turistlerin, tatil sonrası memnuniyet konusunda kararsız oldukları tespit edilmiştir. Ayrıca katılımcıların tatil ile ilgili şikayetlerini bildirebilecekleri bir turizm otoritesinin varlığından haberdar olmadıkları tespit edilmiştir. Söz konusu turistlerin, Türkiye'de en yüksek düzeyde algıladıkları risk boyutunun ''güvenlik riski'' olduğu saptanmıştır. Bu turistlerin potansiyel turistlerle etkileşim kurarak seyahat deneyimlerini paylaşma eğilimlerinin yüksek olduğu ve bu deneyimlerini daha çok arkadaş, aile ortamlarında ve sosyal medyada paylaşma eğiliminde oldukları belirlenmiştir. Öte yandan bu turistleri seyahate iten en önemli unsurunların başında ''tanıma ve öğrenme güdüsü'' olduğu; seyahate çeken en önemli unsurların ise doğal güzellikler, gastronomi ve tarihi dokunun olduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda nitel verilerin, nicel verileri desteklediği görülmüştür. Ayrıca nitel araştırma sonucunda turistlerin tekrar ziyaret etme eğilimlerini olumsuz yönde etkileyen ana faktörlerden birisinin de ''olumsuz alışveriş deneyimi'' olduğu tespit edilmiştir. Turistlerin olumsuz alışveriş deneyimi yaşamasının sebepleri: Irkçılık, cinsel taciz, düşük ürün kalitesi ve fahiş fiyatlar olarak belirlenmiştir. ''Türkiye'yi tekrar ziyaret etme niyeti olmayan turistler'' evreninde daha önce hiç çalışma yapılmadığı için bu çalışma keşifsel bir çalışma niteliğindedir. Ayrıca bu araştırma turizm yazınında fenomenolojik araştırma süreci çerçevesinde yapılan ilk araştırmadır. Bu nedenle çalışma turizm literatüründe özgünlük taşımaktadır.