turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Sefaretnameler ışığında Osmanlı-Rus münasebetleri (1792-1812)

Bu çalışma 1792- 1812 yılları arası Osmanlı ve Rus İmparatorluğu arasındaki münasebetleri diplomasi tarihi çalışmalarının ana kaynaklarından olan sefaretnameler ışığında incelemektedir. XVIII. yüzyıla kadar süren Osmanlı ilerlemesi durmuş ve bu yüzyılın başlarında Osmanlı gerilemeye başlamıştır. Ruslar ise Osmanlı'nın aksine I. Petro ile başlayan II. Katerina ile devam eden ilerlemelerine XVIII. yüzyılda devam etmişlerdir. Fransız İhtilali ile Avrupa Devletlerinin bütün dengelerinin kökten değişmesi, Osmanlı ve Rus İmparatorluğu'nun bu değişim karşısındaki tutumları ve aynı zamanda birbirleriyle mücadelesi günümüz dünya tarihine etkisi olan önemli olaylar zinciridir. Osmanlı Devleti'nin kendi iç dinamikleriyle harekete geçirmeye çalıştığı modernleşme faaliyeti olan 'Nizam-ı Cedit' hareketi, klasik diplomasi sisteminden modern sürekli diplomasiye geçişi ve yaşanan taht mücadeleleri de Osmanlı-Rus ilişkilerine doğrudan etki etmiştir. Osmanlı diplomasisinin sürekli diplomasiye geçişiyle Osmanlı sefirlerinin mukim elçi olarak Avrupa devletlerinde yapmış olduğu çalışmalar ve tutmuş oldukları raporlar bu döneme ışık tutmuştur. Fransız İhtilali sonrası başlayan koalisyon savaşları esnasında oluşan bloklar içinde Babıali'nin çıkarlarını korumak için mücadele eden Osmanlı elçileri göndermiş oldukları raporlarla devletin siyaset belirlemesinde faydalı olmuşlardır. Osmanlı Devleti'nin Mısır üzerinden Fransa ile savaşı ve Osmanlı-Rus ittifakları Babıali'yi tarihi seyir içinde yeni bir oluşumun içine sokmuştur. Rusların Osmanlı Devleti üzerindeki emelleri XIX. yüzyılın başında devam etmiş ve bu emeller sonucu 1806- 1812 yılları arası Osmanlı-Rus harpleri meydana gelmiştir. 1806- 1812 Osmanlı-Rus harpleri askeri olduğu kadar yeni dünya devletleri düzeninin getirdiği sonuç açısından da siyasi bir mücadeleye sahne olmuştur. Sonuç olarak bu çalışma, Osmanlı-Rus ilişkilerinin barış ve ittifaklarla geçen 1792- 1806 dönemini ve savaşlarla geçen 1806- 1812 yıllarını Osmanlı elçilerinin sefaretnameleri ışığında incelemektedir.
Fransa Ahkam Defteri (1634-1666)

Kanuni döneminden itibaren başlayan Osmanlı-Fransız dostluğu bazı gerginlikler haricinde, çalışma konumuz olan Fransa Ahkam defterinin tutulduğu 1634- 1666 yılları arasında da devam etmiştir. Osmanlı Devleti, Fransızlarla ilgili davalarda tarafsız bir tutum sergilemiş, can ve mal güvenliği sağlanarak her türlü ihtiyaçlarının karşılanması ve Fransız din adamlarının ibadetlerini serbestçe yapabilmeleri için yerel yöneticilere hükümler gönderilmiştir. Bu çalışmada, çeşitli anlaşma ve ahidname metinlerinin, elçilere ve tüccarlara hitaben yazılan siyasi ve iktisadi hükümlerin transkripsiyon ve değerlendirilmesi yapılarak, 17. Yüzyıl Osmanlı-Fransız ilişkilerinin 32 yıllık dilimine ait siyasi, ticari ve hukuki veriler incelenmeye çalışılmıştır.
Edirne Müdafii Mehmet Şükrü Paşa ve Balkan Harbi Müzesi

Osmanlı Devleti, 1908 Meşrutiyet'in İlanı'ndan 1912 Balkan Savaşı'na kadar geçen dört yıllık dönemde siyasi ve iktisadi problemlerden dolayı içeride ve dışarıda birçok sorunla karşı karşıya kalmıştır. Böyle bir ortamda Balkan Devletleri, kendi çıkarları doğrultusunda yaptıkları ittifaklarla Osmanlı Devleti'ne karşı savaşa girişmişlerdir. Balkan Savaşları adı verilen savaş sonunda hemen hemen bütün Rumeli toprakları Osmanlı Devleti'nin elinden çıkmıştır. Balkan Savaşları sürecinde Edirne, Osmanlı müdafaasının sembolü olmuştur. Mehmet Şükrü Paşa önderliğinde Türk askerinin ve halkının göstermiş olduğu kahramanca direniş sayesinde beş aydan fazla düşman saldırılarına dayanmıştır. Edirne Müdafaası boyunca hiçbir yardımın gelmemesi ve sadece bir aylık iaşe ile beş aydan fazla bir süre dayanılması gerek Batı dünyasında gerek İslam aleminde dikkatleri Şükrü Paşa ve onun müdafiileri üzerine çekmiştir. Edirne halkı ve idarecileri Balkan Savaşları'ndan uzun yıllar sonra bir vefa örneği göstererek Mehmet Şükrü Paşa'ya ve onun aziz hatırasına sahip çıkmıştır. Şükrü Paşa adına bir anıt yapılıp İstanbul Tahir Efendi aile mezarlığında medfun naaşı Edirne'ye getirilmiştir. Beraberinde yapılan Balkan Savaşı Müzesi'yle de Mehmet Şükrü Paşa'nın Edirne için verdiği mücadele canlı tutulmaya çalışılmıştır. Doğuda ve batıda kendisine hayranlık uyandıran Mehmet Şükrü Paşa'ya hak ettiği değer yıllar sonra da olsa verilmiştir diyebiliriz. Nihayet yapılan bu çalışmayla da Paşa'nın Türk Tarihindeki yerini hatırlatmaya çaba gösterilmiştir.
The aftermath of the deportation: The Armenian population after the Great War and the Jamanak Daily

Bu tezin temel amacı, Osmanlı Ermenilerinin Osmanlı Hükümeti tarafından zorunlu göçe tabi tutulduktan sonra neler yaşadıklarını incelemektir. Mevcut tarih yazımında görünen o ki, konu üzerine yapılan çalışmalar çoğunlukla tehcir üzerine yoğunlaşmıştır ve yaşananların bir soykırım yahut bir göç hadisesi olduğu kanıtlanmaya çalışılmıştır. Bu tez, Ermenilerin tehcirden sonra neler yaşadıklarına ve neler çektiklerine dair mevcut tarih yazımında var olan bu büyük boşluğu doldurma merakından doğmuştur. Tez çoğunlukla o dönemde yayın hayatına ara vermeden devam eden Jamanak gazetesindeki haber ve raporlardan yola çıkarak oluşturulmuştur. Savaştan önce Anadolu'daki Ermeni varlığı ve savaşta yaşanan ve Ermeni halkının durumunu sarsıcı bir şekilde etkileyen olaylar birinci bölümde incelendikten sonra, Mondros Ateşkes Anlaşması'nın Osmanlı ve Ermeni toplumundaki etkileri ikinci bölümde incelenmiştir. Üçüncü bölüm ise, Jamanak gazetesinden yola çıkarak savaş sonrası Osmanlı Ermenilerinin genel durumunu 1918- 1919 yıllarını dikkate alarak analiz etmeyi amaçlar. Bu tez çalışmasında yürütülen incelemeler göstermiştir ki yetersiz yardım ve politik kaos ortamıyla birlikte hüküm süren belirsizlik, Osmanlı Ermenilerinin savaş sonrası dönemde de acılar yaşamasına neden olmuştur. Bu tez, bu yönüyle, mevcut tarih yazımına sade bir katkı niteliğindedir.
8 numaralı Niğde Şer'iyye Sicili

Niğde, tarihi açıdan önemli bir ilimizdir. Osmanlı Devletinin hakimiyetine girdikten sonra, Niğde'nin şehir hayatında hızlı bir canlanma meydana gelmiştir. İşte, bu canlanmayla birlikte Niğde'de şer'iyye sicil defterleri tutulmaya başlanmıştır. Şer'iyye sicil defterleri, Osmanlı Tarihi araştırmacıları için birinci dereceden öneme sahip kaynaklardır. Bunlar, kaydedildiği dönemdeki halkın sosyal, idari, hukuki, iktisadi ve kültürel yapısı hakkında bilgi verir. Niğde Şer'iyye Sicil Defterleri sayesinde de, Niğde'nin toplumsal hayatını, kültürel ve ekonomik yapısını tespit etme imkanı buluyoruz. Çalışmamızın konusunu oluşturan 8 Numaralı Niğde Şer'iyye Sicil Defteri'nin 1-222 sayfaları arası, H. 1312 / M. 1894 yılı içerisindeki belgeleri kapsamaktadır. Tezimize, konu hakkında genel bir bilgi vermek amacıyla, giriş mahiyetindeki bölümümüzle başladık. Daha sonra Niğde'nin tarihi ve şer'iyye sicilleri hakkında bilgi verdik. Bunun devamında ise 8 Numaralı Niğde Şer'iyye Sicili'nin özelliklerini, fihristini ve transkripsiyonunu verdik. Tezimizin sonuç kısmında ise, 8 Numaralı Niğde Şer'iyye Sicili'nin genel bir değerlendirmesi yapılmıştır. Buna göre, bu çalışma ile Niğde'nin H. 1312 / M. 1894 yıl içerisindeki sosyal, idari, hukuki, iktisadi, kültürel, ekonomik, adli yapısı ile müslüman-gayrımüslim ilişkileri tespit edilmeye çalışılmıştır.
Jön Türkler'in Mısır'daki faaliyetleri ve Kanun-i Esasi: 1896 - 1899

Devletin kurtuluşunun anayasal ve parlamenter bir sistem sayesinde gerçekleşebileceğini düşünen; Mart 1878'de kapatılan Meclis-i Mebusan'ın tekrar açılması;fiilen kalkan Kanun-i Esasi'nin de tekrar yürürlüğe konması için gerek yurt içi ve gerekse yurt dışında faaliyet gösteren kişi ve grupların genel adı olarak Jön Türk tabiri kullanılmaktadır. Jön Türkler 1889 yılından itibaren bir cemiyet çatısı altında toplanmıştır ki bu da İttihad ve Terakki Cemiyeti'dir. Temel prensibi Osmanlı Devleti içinde yaşayan tüm ulusların birliği ve 'ilerleme' olan bu cemiyet ülkenin çeşitli yerlerinde ve bilhassa Fransa, İsviçre, Mısır gibi ülkelerde odaklanarak, özellikle basın yayın yoluyla II. Abdülhamid'in uygulamalarına karşı muhalefet etmiştir. Mısır, Osmanlı Devleti'nin özerk bir memleketi olması ve 1882 yılında İngiltere'nin fiili işgali altına girmesi gibi özellikler sebebiyle tüm Jön Türk merkezlerinden farklı bir özellik göstermektedir. Bu farklılık Mısır'ı, Sultan Abdülhamid rejimi için endişe duyulması gereken bir bölge yapmıştır. Mısır'da Jön Türk mevcudiyeti devam ederken kırkın üzerinde gazete ve mecmua yayınlanmıştır ki bunlardan birisi de Kanun-i Esasi Mecmuası'dır. Bu mecmua 1896- 1899 yıllan arasında neşredilmiş olupjslami argümanlarla meşruti sistemi destekleyen ve yine islami argümanlarla Sultan' m politikalarının yanlışlığını ileri süren bir yol izlemiştir ki bu durum referans kaynağı olarak İslam'ı baz alan bir padişah ve sistem için kısa ve uzun vadede hayati derecede bir prestij kaybına yol açmıştır denebilir.
Behiştİ Tarihi (791-907 / 1389-1502)

Araştırmanın konusu, II. Bayezid döneminde yaşayan Behişti mahlaslı Karıştıran Süleyman Beyoğlu Ahmed Çelebi'nin hayatı ve I. Bayezid'den II. Bayezid'e kadar olan Osmanlı padişahlarının siyasi faaliyetlerini kapsayan tarih eseridir. Çalışmamız, giriş, metin ve dizin olmak üzere üç bölümden meydana gelmektedir. Giriş bölümünde, öncelikle yazarın kendi eserlerinden ve diğer bibliyografik kaynaklardan elde edilen bilgilerle hayatı ve eserleri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Daha sonra Behişti Tarihi'nin tespit edilebilen nüshaları tanıtılmıştır. Kaynakları bölümünde öncelikle Behişti'nin eserinde çeşitli şekillerde ifade ettiği kaynaklar değerlendirilmiş, daha sonra da üslup ve verdiği bilgilere göre yazarın faydalandığı diğer kaynaklar tespit edilmeye çalışılmıştır. Behişti'nin kendisinden sonra gelen tarihçiler üzerinde bir tesirinin olup olmadığı araştırılmış ve yazarımızın günümüzde olduğu gibi Osmanlı döneminde de çok fazla başvurulan bir kaynak olmadığı anlaşılmıştır. Çalışmada müellifin üslubu ve tarihçiliği değerlendirilmeye çalışılmıştır. Metnin tesisine dair yapılan açıklamaların akabinde Behişti Tarihi'nin çeviri metnine yer verilmiştir. Tezin sonunda ise şahıs, yer, kavim adları ve terimlere dair dizin bulunmaktadır.
The Ottoman court records and the making of 'urban history' , with special reference to Mudanya sicils (1645-1800)

Osmanlı Mahkeme Kayıtlan ve 'Şehir Tarihi' Yazımı, Mudanya Sicilleri Örneğinde (1645-1800) Yunus Uğur Siciller 1930'lardan beri Osmanlı Tarihinin çok çeşitli alanlannı aydınlatmak için tarihi kaynak olarak kullanılmaktadır. Birçok tarihçi, içerisinde yer alan kayıtlann canlı diline bakarak sicilleri Osmanlı devlet ve toplum tarihini 'aşağıdan' inşa etmek için çok verimli bir kaynak olarak göregelmiştir. Bu noktada, sicilleri 'tarihi kaynak' olarak görme ve kullanmanın tarih yazıcılığında sosyal ve mikro tarih yapmaya doğru olan temayülle eş zamanlı olarak geliştiği iddia edilebilir. Şüphe yok ki sicillere bu açıdan yaklaşan tarihçiler Osmanlı devlet ve toplum tarihine yoğunlaşan tarihi çalışmalara çok büyük katkılar sağlamışlardır. En azından diğer tarihçilere, Osmanlı sınırları içerisinde yer alan farklı coğrafyalann sınırlı da olsa günlük tecrübelerini aktarmışlardır. Fakat sicillere dayanılarak hazırlanmış birçok tarihi çalışma, temalannın tarih yazıcılığı boyutunu ve sicillerin verdiği bilgilerin 'gerçeği veya doğruyu' ve yine bulunduklan 'yereli' ne kadar yansıttığı ve temsil ettiği gibi sorulan belili ölçüde ihmal etmişlerdir. Bu bağlamda elinizdeki çalışma, ilk olarak tarih yazılıcılığı ile tarihi kaynak arasındaki ilişkiyi, ikinci olarak da yukanda sözü edilen temsiliyet problemini Mudanya örneğinde, orada bulunan dört sicili analiz ederek sorgulamaktadır. Kısaca, bu çalışma cevaplar vermekten öte sorular sormaktadır ve fakat genel olarak önerdiği bakış açısı ise şudur: Siciller, belirli bir sorunsalın sadece bir kaynağı olarak, 'inetin' olarak okunmalı ve içinde yer aldığı 'bağlam' ile değerlendirilmelidir. Bu, verdiği bilgilerin 'doğruluğunu' yansıtmakta ve içinde bulunduğu dönemi ve insanlan temsil etmede sicillerin barındırdığı eksiklikleri en aza indirmeye yarayabilecektir.
XVI. yüzyılda Ulu Yörük teşekkülleri

Kösedağ Savaşı'nı müteakiben Anadolu'ya gelmiş Moğol/Tatar ve Türkmen oymakları, XV ve XVI. yüzyıllarda Ulu Yörük Türkleri olarak adlandırılmışlardır. Bu adlandırmada hem sosyal yaşayış hem de siyasi kültür etkili olmuştur. Dolayısıyla Ulu Yörüklerin idari yapılanmasında İlhanlı döneminden izler bulunması ve içerisinde birçok Moğol/Tatar bakiyesinin yer alması, teşekkülün köklerinin İlhanlı/Eratna dönemine kadar götürülmesine neden olmaktadır. XV ve XVI. yüzyılda Ulu Yörük Türkleri olarak adlandırılan konar-göçerler, Sivas Sancağı'nın bir idari ünitesini teşkil etmekteydi. Bu teşekkül kendi içinde Şarkpare, Ortapare ve Yüzdepare şeklinde kollara ayrılırken, bu kollar da İlhanlı döneminden itibaren İran'da idari ve mali birim anlamında kullanılan bölüklere ayrılmaktaydı. Ulu Yörüklerin ana kütlesi Sivas merkezli olarak Tokat, Amasya, Çorum, Yozgat ve Kırşehir sancaklarında bulunmaktaydı. Ayrıca ana kütleden ayrılmış bir kol Ankara Yörükleri içerisinde Ankara, Sultanönü ve Hüdavendigar sancaklarına uzanıyordu. Yine Biga ve Teke bölgelerinde bazı cemaatlerin Ulu Yörük adı altında kaydedildikleri tespit edilmiştir. Tahrir defterlerine yansıdığı kadarıyla büyük bir nüfus kesafetine sahip olan Ulu Yörük teşekkülleri iktisadi bakımdan şehzade hasları içerisinde yer almaktaydı. Ulu Yörüklerin birincil geçim kaynağını koyun yetiştiriciliği teşkil ederken, hayvancılığı tamamlayıcı olarak da ziraatle uğraşmaktaydılar. Ayrıca zikredilen konar-göçer taifeye mensup oymaklar, erken dönemlerden itibaren yerleşik hayata geçmeye başlamışlardır.
XVI. yüzyılda Rumeli bölgesinde tekkeler ve zaviyeler

Rumeli Bölgesi sağ kol kazalarından çalışmaya esas teşkil etmiş olanların da toplam 106 zaviye kaydına rastlanmıştır. Bunlardan 65'i Edirne, 1'i Çirmen, 10'u Dimetoka, 2'si Ferecik, 5'i Hasköy, 3'ü Yenice Zağra, 2'si Tekirdağı, 1'i İpsala, 5'i Filibe, 1'i Keşan, 4'ü Tatarbazarı, 6'sı Eski Zağra, 1'i Kızılağaç kazası sınırlarında kurulmuştur. Zaviyelerin kuruluş tarihleri kesin olarak belirlenememiştir. Edirne şehrinde tespit edilmiş olanlar genellikle devlet adamları ya da tanınmış şahıslar tarafından kurulmuş oldukları için diğer kazalardaki zaviyelere nazaran kuruldukları tarih aralıkları tahmin edilebilmektedir. Zaviyeler, kurulduklarından itibaren evlatlık vakıf haline getirilerek kurumsal çerçevede varlıklarını sürdürmüşler, mevcut imkanlarını korumaya çalışmışlardır. Görevlileri öncelikle vakıf kurucuları soyundan gelenler, olmaması durumunda ise vakfiyesinde belirlenen şahıslardır. Söz konusu şahıslar genellikle farklı bir vakfın görevlisi ya da zaviye vakfının yakınında bulunan bir dini kurum görevlisidir. Gelir kaynakları genellikle kuruldukları devirlerde sahip oldukları mülkler, başka vakıflardan sağlanan yardımlar ile sadakalardır. Kuruluş devrinde sağlanmış devlet imtiyazı XVI. yüzyılda tespit edilememektedir. Tekke-zaviyeler sosyal ve kültürel hayata katkıda bulunmuş kurumlar olarak varlıklarını sürdürmüşlerdir. Vakfiye kayıtlarına göre zaviye mutfakları sadece görevlilere değil gelip geçen yolculara, fukaraya hizmet vermiştir. Bazı zaviyelerin kendilerine ait kütüphanesinin olması, kültürel hayata da tesir ettiklerini gösterir.
IV. Mehmed döneminde Ayntab şehri'nin sosyal ve ekonomik tarihi (1648-1687)

IV. Mehmed döneminde (1648-1687) Ayntab şehrinin fiziki, demografik, idari, sosyal ve ekonomik durumunun incelendiği bu çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında Ayntab'ın coğrafi özellikleri ile XVII. yüzyılın ikinci yarısına kadarki tarihçesi hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde şehrin fiziki ve demografik yapısı ele alınmış, yönetim, zanaat ve ticaret birimlerine ait yapılar, dini ve sosyal yapılar ile şehir halkının oturduğu evlerden bahsedilmiştir. Akabinde de şehrin nüfusu ve nüfusun unsurları ele alınmıştır. İkinci bölümde Ayntab'ın idari statüsü incelenerek ehl-i örf ve ehl-i şer'e mensup görevliler ile şehir halkının yönetimdeki temsilcilerinden tek tek söz edilmiştir. Üçüncü bölüm olan sosyal yapı kısmında ailenin sosyal ve ekonomik yapısı, vakıflar ve şehirde işlenen suçlar konusu işlenmiştir. Dördüncü ve son bölüm olan ekonomik yapı bahsinde ise mukataalar, şehirlilerin ödemekle mükellef olduğu vergiler, esnaf grupları ile zirai ve ticari yaşam konu edilmiştir.
II. Meşrutiyet döneminde Edirne vilayeti hapishaneleri

Osmanlı İmparatorluğu'nda zindandan hapishaneye geçiş, Tanzimat Dönemi ile başlayan bir süreçtir. Tanzimat ve Sultan Abdülhamit dönemleri hapishaneler için kuruluş ve yapılanma dönemleridir. Hapishanelerin yoğun olarak ıslah edilmeye çalışıldığı zaman ise II. Meşrutiyet Dönemidir. Yukarıda adı geçen dönemlerde İmparatorluğun tüm hapishanelerinde yoğun çalışmalar yapılmıştır. Edirne vilayeti merkez sancakla birlikte bağlı tüm sancak ve kaza merkezlerinde Tanzimat Dönemi ile başlayan süreç Sultan Abdülhamit ve II. Meşrutiyet dönemlerinde takip edilmiştir. Tanzimat ve Sultan Abdülhamit dönemleri hapishane inşaatlarının başladığı dönemdir. Fakat inşa edilen yeni hapishaneler kısa sürede ihtiyaca cevap veremez hale gelmiştir. 1880 Hapishaneler Nizamnamesi bu dönemde hazırlanmış ve yürürlüğe girmiştir. Fakat uygulamada, İmparatorluk genelinde olduğu gibi Edirne vilayetinde de başarılı olamamıştır. Dönemin en büyük sorunu hapishanelerdeki izdiham ve buna bağlı asayiş ve hastalıklar gibi sorunlardır. Diğer yandan Sultan Abdülhamit Dönemi iyi niyetli ve insan merkezli çalışmaların yapıldığı dönemdir. II. Meşrutiyet Dönemi ise aynı zamanda hapishane ıslahatı dönemidir. Hapishaneler fiziki açıdan, mahkumlar ahlaki bakımdan, hapishane çalışanları başta gardiyanlar olmak üzere disiplin açısından bu dönemde ıslah edilmeye çalışılmıştır. Bu amaçlar doğrultusunda çok yoğun çabaların sarf edildiği dönemin, mahkumların hayatlarına olumlu yansımaları olmuştur. Yapılan ıslahatlar Edirne örneğinde her ne kadar tam anlamıyla hayata geçirilemese de mahkumların üretici hale getirilmesi, gardiyan merkezli hapishane çalışanlarının disipline edilmesi gibi konularda kısmi başarı sağlanmıştır. II. Meşrutiyet Dönemi hapishane ıslahatları Edirne vilayeti örneğinde çok yoğun çabaların görüldüğü fakat uygulamada hedeflenen başarının yakalanamadığı bir dönemdir
Doğu Afrika sahillerinde nüfuz mücadelesi ve Osmanlı İmparatorluğu: Musavva örneği

Doğu Afrika'nın Kızıldeniz sahilinde bulunan Musavva Limanı 16. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar Osmanlı hakimiyetinde kalmıştı. Bu uzun süre boyunca Muasavva askeri ve idari alanlarda başrol oynamıştı. Doğu Afrika'nın iç kısımlarıyla diğer Osmanlı bölgeleri arasında Cidde'nin askeri, ekonomik ve dini bakımdan önemli bir rolu vardı. Musavva Osmanlı taşra teşkilatında sancaklık, beylerbeylik ve kaymakamlık merkezleri olarak kullanılmıştı. 19. yüzyılın sonu ile 19. yüzyılın başlarından itibaren Afrika'yı paylaşmak isteyen sömürgeci devletlerin rekabeti Musavva'da da yaşanmıştı. İtalya'nın sömürgeleştirme projesinde Musavva Limanı yer almış ve İtalyanlar değişik metodlarla bu hedefe ulaşmaya çalışmıştı. İtalyanların bu faaliyetlerine karşı Osmanlılar Musavva ve Doğu Afrika'daki diğer limanlarını korumak için uzun süreli yoğun bir diplomatik çaba göstermişlerdi. Sömürgeci devletlerin bu rekabeti sonunda İtalyan askerlerinin Musavva'yı işgali ile Osmanlılar Musavva'yı fiili olarak kaybetmiş ve bu durum I. Dünya Savaşı sonunda hukuki olarak tasdik edilmişti. Bu çalışmada Doğu Afrika sahillerindeki bu nüfuz mücadelesi dönemin en önemli kaynakları olan Osmanlı ve Mısır arşivlerine dayanarak ortaya konulmaktadır.
Osmanlı yükselme ve duraklama devri Hadis çalışmaları

Osmanlı İmparatorluğu, Yükselme ve Duraklama Dönemlerinde, her ne kadar Duraklama Dönemi'nde yavaşlasa da, coğrafi olarak en geniş topraklarına ulaşmıştır. Bunun yanında, ilmi açıdan da en verimli dönemini yaşamıştır. 'Osmanlı Yükselme ve Duraklama Devri Hadis Çalışmaları' konulu, giriş ve iki bölümden oluşan bu tezimizde, genel olarak en mükemmel çağın yaşandığı yükselme ve duraklama dönemlerinde, Anadolu ve Rumeli'de yaşamış olan alimlerin hadisle ilgili eserlerini tespit etmeye çalıştık. Bizim yaptığımız çalışma, o müelliflerin eser verdiği sadece bir alandır. 246 yıl süren bu süreçte, tespit edebildiğimiz kadarıyla 76 müellif tarafından hadis ilmine dair toplam 117 çalışma yapılmıştır. Dönemin müelliflerinin yazdığı 117 esere bakıldığında ve bu müelliflerin hadisle ilgili eserlerinin yanına İslami ilimler alanındaki yazdığı diğer eserler eklenince bu dönemlerde yüzlerce eser yazıldığı görülmektedir. Bu da Osmanlı Yükselme ve Duraklama Devri'ndeki ilmi hayatın ne kadar zengin olduğunu bize göstermektedir.
1908-1912 Osmanlı Meclis-i Mebusanın faaliyetleri ve demokrasi tarihimizdeki yeri

1908 Meclis-i Mebusanı gerek oluşumu gerekse de çalışmaları açısından Türk demokrasi tarihinde önemli bir yere sahiptir. Cumhuriyet dönemi uygulamalarının birçoğunun H Meşrutiyet döneminden etkilenmiş olması bu dönemin önemini bir kat daha arttırmaktadır. 1908 yılı içinde yapılan ilk çok partili seçim sonucunda oluşan Meclis-i Mebusan, ülkedeki etnik grupların temsilini sağlamış, millet egemenliğinin gerçekleştirilmesi yönünde eski dönemlere oranla büyük bir gelişme göstermiştir. 1876 Anayasasının milli iradeden ziyade padişahçı bir yapıda olması, milli egemenliği savunan mebusların bu anayasayı değiştirmelerinde etkili olmuştur. Anayasanın birçok maddesi milli egemenlik ilkesi çerçevesinde yeniden düzenlenmiş, üç yeni madde de ilave edilmiştir. Meclis-i Mebusan kurucu meclis olmadığını gerekçe göstererek yeni bir anayasa yapmaya kendisini yetkili görmemiştir. Anayasada yapılan düzenlemeler padişahın yetkilerinin kısıtlanması, hükümetin meclise karşı sorumlu olması,. meclisin yöneticilerini kendisinin belirlemesi gibi milli egemenliği sağlamaya yöneliktir. Ayrıca kişi hak ve hürriyetleri alanındaki kısıtlamaları kaldırmaya yönelik düzenlemeler de yapılmış, padişaha sürgün etme yetkisi veren 113. maddenin bu hükmü kaldırılmıştır. Yapılan düzenlemelerle milli egemenlik yönünde önemli adımlar atılmıştır. Mebusların fikirlerini özgürce ifade edebildikleri 1908 Meclisi, 1910 yılından sonra bu özelliğini iktidar mücadeleleri yüzünden kaybetmeye başlamıştır. Seçimler sonucunda mecliste büyük bir ekseriyet elde eden İttihat ve Terakki Fırkası, devlet yönetimindeki tecrübesizliğinden dolayı yönetimi devralmamıştır. Ancak, ileride tek başına kurmayı amaçladıkları iktidarlarını güçlendirmek için bu dönemde bir dizi kanunlar çıkartılmasını sağlamıştır. Cemiyetler, Toplantı, Serseri ve Zanlılar kanunu gibi kanunlarla merkeziyetçiliğin güçlendirilmesi ve muhalefetin etkisiz hale getirilmesi amaçlanmıştır. m