turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Enerji arz güvenliği kapsamında türkiye'nin enerji politikaları

Günümüzde ülkelerin enerjiyi temel bir girdi olarak kullanması, enerji arzının sürdürülebilirliği konusunu ön plana çıkarmıştır. Yıllar itibariyle ülkelerin tüketim kalıplarında meydana gelen değişimlerle birlikte artan enerji ihtiyacı ülkelerin enerji politikalarında enerji arzının yeterli miktarda ve kesintiye uğramadan tüketiciye sunulması gerekliliğinin kabullenilmesine sebep olmuştur. Enerji arzının kesintiye uğraması durumunda ortaya çıkabilecek riskleri göz önünde bulundurduğumuzda özellikle enerjide kendine yeterliliği sınırlı olan ülkeler açısından enerji arz güvenliğinin hayati bir önem taşıdığından bahsetmek mümkün olacaktır. Bu kapsamda Türkiye'de enerjiye olan talebin artması, artan bu talebin ülkede enerji arzının sınırlı olması sebebiyle karşılanamaması ve bu sebeple enerjide dışa bağımlılığın yüksek olması, Türkiye açısından enerji arz güvenliği konusunun önemini ortaya koymaktadır. Çalışmanın amacı, Türkiye'nin mevcut enerji projeksiyonunu ortaya koyarak, enerji arz güvenliği kapsamında Türkiye'nin enerji politikalarını tartışmak ve enerji arz güvenliğini etkileyen faktörlerin Türkiye açısından geçerliliğini ampirik olarak test etmektir. Bu amaç doğrultusunda 1972- 2017 dönemi arasında serilere ADF ve PP Birim Kök testleri uygulandıktan sonra değişkenler arasındaki eşbütünleşme ilişkisini araştırılmasında ARDL Eşbütünleşme Sınır Testi'nden yararlanılmıştır. Son olarak seriler değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisinin ortaya koyabilmek için Toda-Yamamoto Granger Nedensellik analizi yapılmıştır. Çalışmada eşbütünleşme testi sonuçlarına göre petrol fiyatı, kişi başı enerji tüketimi ve karbondioksit emisyon miktarının Türkiye'nin enerji arz güvenliğini azalttığı toplam birincil enerji arzı değişkeninin ise arttırdığı sonucuna varılmıştır. Değişkenler arasında, petrol fiyatından enerji arz güvenliğine ve karbondioksit emisyon miktarından enerji arz güvenliğine doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi olduğu sonucuna varılmıştır.
Türk tekstil sektöründe bir risk analizi uygulaması, (1998-2008)

Bu tezin ilk bölümünde, mali analizin yapılma amacı, kimler tarafından tercih edildiği, yapılmasında kullanılan yöntemler, başarı sırları, analizin sakıncalı yönleri ve özellikle gelişmekte olan ülkelerde karşılaşılan sıkıntılar hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde, imalat sanayinin ve tekstil sektörünün ihracat payları, kamu ve özel kesimin faaliyetteki yeri, istihdam ve kapasite kullanım oranları, teknoloji düzeyleri ile son 30 yıllık dönemdeki gelişmeler ele alınmıştır. Son bölümde TCMB'nin istatistiksel verileri içeren elektronik veri dağıtım sisteminde bulunan 1997- 2008 yıllarını kapsayan sanayi üretim endeksi verileri baz alınmıştır. Bu verilerden elde edilen 1998- 2008 dönemine ait sanayi büyüme oranı serisi ile yıllık sektör bilançolarından hazırlanmış cari oran ve karlılık oranı serileri aynı döneme ait olacak şekilde kullanılmıştır. Bu çalışmanın amacı, yatırım projeleri analizinde, yatırım kararı verilmesinde oran analizi verilerine bağlı kalınmasının yeterli olmadığını savunmaktadır. Bu amaçla, analize makro bir veri ekleyerek, sektörel risk analizinde kullanılmak üzere bir yöntem önerisinde bulunmaktadır.
Dış borçların etkileri: Türkiye örneği

Dış borçlar gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde, ekonomik kalkınmada ve yapılacak olan yeni yatırımlarda kullanılacak önemli finans kaynaklarından birisidir. Türkiye ekonomisi içinde dış borçlanma, uzun yıllardan beri süregelen en önemli ekonomik konulardan biridir. Ülkeler kaynak ihtiyaçlarını gidermek için dış borçlanmaya başvurduklarında ülkedeki birçok makroekonomik gösterge bundan etkilenmektedir. Bu çalışmanın amacı; Türkiye ekonomisinde dış borçların ekonomik büyüme, enflasyon ve kur üzerindeki etkileri VAR modeli ile incelemektir. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde dış borçlanma konusuna yönelik tanımlamalara ve kavramsal çerçeveye yer verilmiştir. İkinci bölümde Türkiye'nin dış borçlanma tarihi, Osmanlı döneminden başlayıp günümüze kadar incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise dış borçların temel makroekonomik göstergeler üzerindeki etkileri ekonometrik olarak incelenmiş ve elde edilen bulgular yorumlanmıştır.
Kamu borçlanması perspektifinde refah devletinin etik meşruiyet temellerinin analizi ve açık finansmanının mikro yansımaları: Türkiye tecrübesi

SEÇİLMİŞ, İbrahim Erdem. Kamu Borçlanması Perspektifinden Refah Devletinin Etik Meşruiyet Temellerinin Analizi ve Açık Finansmanının Mikro Yansımaları: Türkiye Tecrübesi, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2006Bu çalışmanın temel amacı, borçlanma konusundaki iktisadi görüşleri çeşitli devlet anlayışları ile ilişkilendirerek incelemektir. Halk devleti, ulus-devlet ve refah devleti kavramları bünyesinde barındırdığı bireylerin düşünce ve beklenti yapısı bakımından farklılaşmaktadırlar. Bu farklılaşmalar ise borçlanmanın iktisadi sonuçlarıma hangi devlet anlayışının benimsendiğine bağlı olarak çeşitlenmesine yol açmıştır. Çalışmanın ilk bölümünde devlet teorileri, ikinci bölümünde ise borçlanma konusundaki temel görüşler incelenmiştir. Bu iki konu birlikte analiz edildikten sonra son bölümde Türkiye'deki borçlanma politikaları tarihsel olarak gözlemlenmiş ve Türkiye ekonomisi için çeşitli tespit, tahmin ve önerilerde bulunulmuştur.
Para krizlerine ampirik bir yaklaşım

Gelişmekte olan ülkelerde, özellikle Latin Amerika ve Asya ülkelerinde, 1990'lı yılların ilk yansından itibaren finansal serbestleşme girişimlerini takiben ekonomik büyüme oranlan önemli ölçüde artmıştır. Ancak, 1990'lı yılların ikinci yansında para krizi şeklinde ortaya çıkan finansal krizler, söz konusu ekonomik büyüme sürecinin kesintiye uğramasına neden olmuştur. Literatürde, bu krizlerin belirleyicilerini açıklamak amacıyla bir dizi teorik ve ampirik çalışma yapılmıştır. Çalışmanın temel amacı, 22 gelişmekte olan ülkeye ait 1990:2-2002: 4 dönemini kapsayan panel veri seti ile para krizlerinin tahminine yönelik ampirik bir çalışma ortaya koymaktır. Bu çalışma, Meksika'da ortaya çıkan 1994- 1995 Tekila krizini, Tayland'da başlayan 1997- 1998 Asya krizini, Rusya'daki 1998- 1999 krizini, Brezilya'daki 1999 krizini, Türkiye'deki 1994 ve 2000- 2001 krizlerini ve son olarak Arjantin'deki 2002 krizini kapsayan gelişmekte olan ülkelerdeki para krizlerinin temel nedenlerini açıklamak üzere yapılmıştır. Çalışmada para krizi indeksi; reel faiz oranlan, reel döviz kurları ve döviz rezervlerinin bir bileşeni kullanılarak oluşturulmuş ve bağımlı değişken olarak kullanılmıştır. Modelde kullanılan açıklayıcı değişkenler; bankacılık sektörünün özel sektöre açtığı kredi hacminin GSYİH'ya oranındaki yüzde değişme, bankacılık sektörünün dış yükümlülüklerinin döviz rezervlerine oranı, cari işlemler dengesinin döviz rezervlerine oranı, ihracattaki yüzde değişmenin ithalattaki yüzde değişmeye oranı, GSYİH'nın büyüme oranı, M2 para arzının büyüme oranı (M2GROWTH), bütçe dengesinin GSYİH'ya oranı ve portfolyo yatırımlarının doğrudan yabancı yatıranlara oram şeklindedir. Gelişmekte olan ülkelerdeki para krizleri için en iyi model, iki faktörlü panel veri analizindeki En Küçük Kareler Kukla Değişkeni modeli olarak bulunmuştur ve bu model para krizlerini oldukça iyi tahmin etmektedir.
Çevresel Kuznets Eğrisi bağlamında ekonomik büyüme ve enerji tüketiminin CO2 salınımı üzerindeki etkisi

Bu çalışmanın amacı Türkiye ekonomisinde karbon salınımı ile gelir düzeyi arasındaki ilişkiyi ampirik olarak incelemektir. Bu amaçla 1960 ile 2017 yılları arasında veriler kullanılarak karbon salınımı, enerji tüketimi ve kişi başına düşen gelir arasındaki ilişki Çevresel Kuznets Eğrisi kapsamında incelenmiştir. Çalışmada değişkenlerin durağanlık derecelerinin tespiti için ADF ve PP birim kök testleri kullanılmıştır. Analiz sonuçları, değişkenlerin fark durağan olduklarını fakat aralarında eşbütünleşme ilişkisi olduğunu göstermektedir. Bu ilişkinin tespiti için Engle-Granger eşbütünleşme yöntemi kullanılmıştır. Regresyon analizi sonucunda, enerji tüketiminin karbon emisyonunu arttırdığı belirlenmiştir. Ayrıca kişi başına düşen gelir ile karbon emisyonu arasında ters U şeklinde ilişki olduğu sonucuna varılmış ve bu sonuca göre Türkiye ekonomisinde Çevresel Kuznets Eğrisinin geçerli olduğu söylenebilir. Gelir ile karbon emisyonu arasındaki ilişkinin yönünü değiştiren değer 15.994 TL olarak hesaplanmıştır. Ayrıca değişkenler arasındaki ilişki Eşik Değerli regresyon model ile tahmin edilmiş ve analiz sonucunda Çevresel Kuznets eğrisini hipotezinin geçerli olmadığı tespit edilmiştir.
Türk vergi sisteminde karşılaşılan problemlerin ergonomik açıdan analizi

Türk halkının sosyo-ekonomik yaşamında vergi sorunu devamlı problem olmuştur. Sayısı beşyüzü aşan vergi uygulamasına, bir o kadar vergi mevzuat değişikliğine rağmen vergi sorunu çözülememiş, aksine Türk halkının ekonomik yaşamını daha güç hale sokmuştur. Verginin toplanamaması, devletin devamlılığı açısından vergi sistemimizin uğradığı bir kazadır. - Bugüne değin vergide insan unsurunun yani ergonomik verilerin dikkate alınmaması ve vergi bilincinin gelişmemiş olması bu doğal sonuca ulaşmamıza neden olmuştur. Oysa vergi sisteminde yapılacak ergonomik düzenlemeler vergi sisteminin ıslahında ve vergi gelirlerinin arttırılmasında önemli rol oynamaktadır. Bu bağlamda tez çalışmamızda somut önerilere ulaşılmaktadır.
Serbest bölgelerin Karadeniz ticaretine etkisi

Serbest bölgeler, kuruldukları ülkenin sınırları içerisinde yer alan fakat devlet tarafından uygulanan muafiyetler neticesinde ülke gümrük kanunlarının dışında bulunan bölgeler olarak adlandırılmaktadır. Türkiye'de Osmanlı İmparatorluğu zamanından itibaren serbest bölge kurma çabası içinde olmuş ancak bu isteğini bir türlü hayata geçirememiştir. Nihayet 1980 yılı dışa açılım politikalarıyla birlikte Türkiye'de serbest bölge kurma yönünde ciddi adımlar atılmış ve bugün 21 serbest bölgesi olan ülke haline gelmiştir. Türkiye Karadeniz ticaretine her zaman önem vermiş ve Karadeniz'e sınırı olan ülkelere de aynı önemi atfetmiştir. Öyle ki Karadeniz'de sınır ülke olan Rusya, en büyük ticaret ortağımız olan ülkelerden biri haline gelmiştir. Bu ticaretler sadece Rusya ile sınırlı kalmayıp Bulgaristan, Gürcistan Ukrayna ve Romanya ile kayda değer şekilde Türkiye dış ticaretine önemli katkılar sağlamıştır. Türkiye'de kurulan serbest bölgelerin üç tanesi Karadeniz Bölgesinde bulunmakta olup Trabzon, Samsun ve Rize illerinde hizmet vermektedir. Bu iller sayesinde Türkiye'nin Karadeniz ticareti ayağında önemli atılımlar beklenmektedir. Bu serbest bölgelerden en önemli gelişmeyi Samsun Serbest Bölgesi kaydetmiş olup, Trabzon Serbest Bölgesi ve Rize Serbest Bölge istenilen başarıyı yakalayamamıştır.
Trade creation and trade diversion in the Black Sea Economic Cooperation area: A gravity approach

Bu çalışmada, yeni bölgesel anlaşmaların en önemli örneklerinden olan Karadeniz Ekonomik İşbirliği Anlaşması başlangıcından bu yana, uluslararası ticaret teorisi perspektifiyle, ticaret oluşumu ve ticaret sapmaları referans alınarak incelenmiştir. Newton kanunlarından esinlenerek, i ülkesinin j ülkesine ihracatının iki ülkenin gayrisafimillihasılalarına ve de aralarındaki uzaklıklara bağlı olduğu bir çekim modeli uygulanmıştır. Buradaki tahminler kullanılarak KEİ'nın üye ülkeler ve dünya üzerindeki etkisini yansıtan ETC ve GTC hesaplanmıştır.
Türkiye'de yükseköğretim -bilgi ekonomisi perspektifinden-

YÜKSEK LİSANS TEZ OZU TÜRKİYE'DE YÜKSEKÖĞRETİM -BİLGİ EKONOMİSİ PERSPEKTİFİNDEN- Rafiye TUNÇ İktisat Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eylül- 2001 Danışman: Prof Dr. Burhan ERDEM Yükseköğretim, eğitim sisteminin en üst kademesini oluşturur. Günümüzün küreselleşmiş dünyasında coğrafi sınırların önemi azalmış, devletçilik yerini serbest pazar ekonomisine bırakmış, özelleştirmeye hız verilmiş ve rekabet her alana damgasını vurmaktadır. Yükseköğretim sisteminin üç temel işlevi olan, 'eğitim-öğretim, araştırma-geliştirme ve toplum hizmetleri' ülke ekonomisinin itici gücü ve ülkenin uluslararası rekabet gücünü belirleyen başlıca unsurlardan biri haline gelmiştir. Bu konumuyla yükseköğretim, insanlığın ulaşmış olduğu bilgi toplumu aşamasında bilgi ekonomisinin beyni niteliğine bürünmüş bilgi fabrikasıdır. Bugün yükseköğretim düzeyi, bilim ve teknolojiyle birlikte, ekonomik, sosyal, kültürel, yönetsel ve demokratik boyutlar olmak üzere gelişmişliğin temel ölçütü olmuş ve iktisadi kalkınma düzeyi de insan kalitesi endeksine bağlı hale gelmiştir. Bundan başka yükseköğretim finansmanı da önem kazanarak, köklü reformlara sahne olmuştur.
Küreselleşme sürecinde Türkiye'nin rekabet politikası ve rekabet gücü

Malların, sermayenin, hizmetlerin ve fikirlerin sınırları aşarak, hızla dünyayı dolaştığı, hukukun üstünlüğü, dışa açık, rekabetçi pazar ekonomisi gibi kavramların ortak değerler olarak kabul edildiği günümüzde. ülkelerin küresel ekonomideki gelişmelerden soyutlanması ve bu gelişmelere uyum sağlamaksızın etkin ve sağlıklı politikalar üretmesi mümkün olmamaktadır. Türk ekonomisinde rekabet sürecini olumsuz etkileyen, kronikleşmiş bir yapı vardır. Rekabet koşularının yeterince oluşmadığı Türk ekonomisi, daha rekabetçi bir ortamın oluşmasına yol açan değişimlerden etkilendiği ölçüde uyum zorlukları içine girmektedir. Bu sorunları aşmada ve rekabet sürecini önlemeye yönelik davranışları kontrol altına almada, etkin bir rekabet politikasının uygulanması oldukça önemlidir. Ayrıca, serbest piyasa ekonomisine tekabül eden yarışma kurallarının ve bu kuralları denetleyen kurumların öncelikle oluşturulması, Türk özel sektörünün küresel rekabet ortamında ayakta kalabilmesi açısından da zorunludur. Ülke ekonomisi ve sanayileşmenin lokomotif sektörlerinden biri olan demir çelik sektörü ise, Cumhuriyetin kuruluş yıllarından itibaren belirli bir gelişme göstermiştir. Ekonominin önde gelen ve zorunlu sektörlerinden biri olan Türk demir-çelik sektörü, gelişmiş ülkelerin demir-çelik sektörü ile rekabet edecek düzeydedir. Ancak, üretim maliyetlerinin yüksek oluşu, pazar fiyatlarının düşme eğilimi içinde olması, dış pazarlarda meydana gelen azalmalar ve bazı ülkelerin anti-damping uygulamaları, sektörün rekabet edebilirliğini azaltmaktadır. Türk demir-çelik sanayiinin, dünya demir çelik sanayi ile bütünleşmesini sağlayacak yapılanma ve modernizasyon modelinin geliştirilmesi ve uygulamaya konulması gerekmektedir. Demir-çelik sektörünün, sanayileşmenin vazgeçilmez bir unsuru olduğu unutulmamalıdır.
Menşe kurallarının dış ticarete etkileri: Türkiye örneği

Menşe kuralları, serbest ticaret anlaşmaları için anlaşma alanını ticaret yansıtmasından koruyan ve anlaşmanın amacına uygun biçimde kullanılmasını sağlayan unsurlar olarak ortaya çıkmışlardı. Ancak zaman içinde bu kurallar, ilişkili oldukları sektörleri ve sanayi dallarını ticari rekabetten koruyabilme, kural koyucu baskın nitelikteki ülkelere anlaşmaya taraf diğer ülkelere nispetle ekonomik anlamda üstünlük kazandırabilme özellikleri yüzünden serbest ticareti engelleyen tarife dışı engeller gibi kullanılmaya başlandılar. Bu çalışmada, menşe kurallarının Türkiye'nin tekstil ticaretine etkileri seçilmiş bir grup STA üzerinden, Çekim Modeli kullanılarak incelenmektedir. Çalışmanın sonuçları ele alınan ülkeler, seçilen dönem ve ürün grubu bakımından menşe kurallarının ticarete olumsuz etkide bulunacağı varsayımını doğrular niteliktedir.
Türkiye'de kırsal kalkınma uygulamaları ve sosyal sermaye bileşeni çerçevesinde manisa salihli ilçesi üzerine yapılan bir araştırma

Birçok ülkede olduğu gibi Türkiye Cumhuriyetinde de kırsal alanlar önemli bir yer tutmaktadır. Her ne kadar Türkiye'de net bir kırsal alan tanımı yapılamamış ve bu yüzden başarılı kırsal kalkınma politikaları yürütülememiş olsa da Türkiye, kırsal alanlara yönelik geliştirilen kalkınma projeleri ve çeşitli uluslararası tarımsal desteklemelerle kırsal kesimin ekonomik sorunlarını iyileştirmeye ve burada yaşayan insanların refah düzeylerini yükseltmeye çalışmıştır. Kırsal kalkınma yaklaşımlarına 1980'li yıllara kadar tarımda modernizasyon ve devlet müdahaleleri hakim olurken, bu tarihten sonra serbest piyasa, şeffaflık, sürdürülebilir sosyal ve kırsal kalkınma, hızlı ve katılımcı kırsal kalkınma anlayışı, iyi yönetişim ve sürdürülebilir geçim gibi kavramlar dahil olmuştur. Bu durum tarımsal kalkınmaya dayalı geleneksel kalkınma politikalarından, yerel kaynakları ve dinamikleri de içeren bütüncül kırsal kalkınma yaklaşımlarına yönelimi gerçekleştirmiştir. Çalışmada kırsal kalkınmanın yanı sıra ''Sosyal Sermaye'' konusuna da dikkat çekilmiştir. Sosyal sermaye, insanlar arası güven, birlik ve bütünlük duygusuna dayalı olarak, işbirliği ve ortak eylem potansiyelini harekete geçirmek suretiyle birlikte çalışmayı olanaklı hale getiren, toplumsal gelişimin yanı sıra ekonomik gelişim açısından da önem arz eden bir kavramdır. Sosyal sermaye teorisi soyut bir kavram olmakla beraber, çeşitli bilim adamları ve kurumlar tarafından farklı tanımları bünyesinde barındıran, güven, karşılıklılık, ağlar ve normlar tarafından şekillenen bir sermaye türüdür. Çalışma kapsamında, sosyal sermayenin literatür de öngörülen boyutlarının hangilerinin Salihli kırsal alanına uygulanıp uygulanmadığı ve anlamlı sonuçlar verip vermediği SPSS paket programıyla test edilmiştir. Buna göre hane halkı bireylerinin kırsal yörelerdeki arazi kullanım biçimleri ve gruplara olan üyelikleri sosyal sermaye boyutları açısından değerlendirilmiştir.
Ölçek ekonomileri ve imalat sanayii üzerine bir uygulama

Jüri : Prof. Dr. Muammer YAYLALI : Prof. Dr. Cevat GERNİ : Yrd. Doç. Dr. M. Sinan TEMURLENK Bu çalışmada, 1970- 1993 yıllarını içine alan 24 yıllık bir peryot itibarıyla Türkiye İmalat Sanayiinde ve onun alt sektörlerinde üretim esneklikleri, ölçeğe göre getiriler ve teknolojik değişme hızları tahmin edilmiş ve kendine özgü çeşitli politika fazlarına sahip iki farklı ekonomik politika dönemleri olan 1980 öncesi (1970-1979) ile sonrası (1980-1993) dönemlerde anlamlı bir farklılığın olup olmadığı araştırılmıştır. Yapılan araştırmada sektörel üretim fonksiyonu tahmini çalışmaları, Cobb-Douglas üretim fonksiyonunun dört ayrı versiyonu kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bu bağlamda gerçekleştirilen analizlerde, İmalat Sanayiinde girdi artışlarıyla açıklanamayan üretim artışlarının teknolojik değişme ile değil, ölçek ekonomileri ile açıklanabileceği tesbit edilmiştir. İmalat Sanayiinin alt sektörlerinde ise girdi artışlarıyla açıklamayan üretim artışlarının ölçek ekonomileri ile değil, teknolojik değişmeyle açıklanabileceği gözlenmiştir. Dönemler itibariyle yapılan sektörel bazda karşılaştırmalarda, İmalat Sanayiinde ve Taşıt Araçları Endüstrisinde 1980 öncesi ve sonrası dönemler arasında farklılaşmanın anlamlı bulunmasına karşın, diğer iki endüstride bu farklılaşmanın henüz anlamlı bir düzeye erişmediği belirlenmiştir.
Vektör otoregresif model yardımıyla Türkiye ekonomisinde doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının ekonomik büyüme üzerindeki etkilerinin incelenmesi

Türkiye'de doğrudan yabancı sermaye girişlerinde özelleştirme hareketlerinin hız kazanmaya başladığı 1990'lı yılların ortalarından itibaren gözle görülür artışlar yaşanmaya başlamıştır. Özellikle 2000'li yıllardan itibaren bu artışlar rekor seviyelerde gerçekleşmeye başlamıştır. Çalışmamızda ülkemize gelen bu yabancı yatırımların ekonomik büyüme üzerine bıraktığı etkiler incelenmiştir. Doğrudan yabancı sermaye yatırımları ile ekonomik büyüme değişkenleri arasındaki ilişki Türkiye açısından 1995: 1 ile 2007: 9 arası aylık verileri kullanılarak ilk olarak değişkenler birim kök analizine tabi tutulmuş ve birinci dereceden farkları alınarak seriler birim kökten arındırılmıştır. Daha sonra sekiz gecikmeli VAR modeli tahmin edilerek, ekonomik büyüme ve doğrudan yabancı yatırımların birbirlerini pozitif yönde etkiledikleri sonuncuna ulaşılmıştır. Bir sonraki adımda eşbütünleşme analizi gerçekleştirilerek söz konusu iki değişkenin uzun dönemde birlikte hareket ettikleri saptanmıştır. Granger nedensellik testi sonucunda ortaya çıkan bulgulara göre doğrudan yabancı sermaye yatırımlarından ekonomik büyümeye doğru olmak üzere tek taraflı bir nedensellik ilişkisi olduğu gözlemlenmiştir. Etki ? tepki analiziyle de söz konusu iki değişkende meydana gelebilecek artışların birbirlerini pozitif yönde etkileyecekleri ortaya konulmuş ve son olarak varyans ayrıştırması metoduyla büyüme ile doğrudan yabancı sermaye yatırımlarında meydana gelen artışların birbirlerini açıklama gücü ortaya konulmuştur. Buna göre her iki değişken de birbirini açıklama gücüne sahip olmakla birlikte ekonomik büyümede meydana gelen artış durumunda doğrudan yabancı sermaye faktörünün payı, doğrudan yabancı sermaye yatırımlarında yaşanan artışlar içerisindeki ekonomik büyüme faktörünün payından daha belirgin nitelikte ortaya çıkmıştır.
Enflasyon hedeflemesi ve Türkiye deneyimi

Bu çalışmanın amacı fiyat istikrarına ulaşmak adına TCMB'nın 2006 yılından bu yana açık bir şekilde uygulamaya başladığı, enflasyon hedeflemesi adını taşıyan para politikasını teorik ve pratik olarak değerlendirmektir. Ayrıca fiyat istikrarı hedefi doğrultusunda Merkez Bankasının bugüne kadar uygulamış olduğu diğer para politikası stratejileri ile enflasyon hedeflemesi karşılaştırılmıştır. Parasal büyüklükler ile fiyat düzeyi ilişkisinin gelişen finansal enstrümanlar nedeni ile zayıflaması ve spekülatif ataklar nedeni ile ortaya çıkan döviz krizlerinin ahlaki tehlike ve ters seçim nedenleri ile birlikte likidite krizlerine de yol açarak ikiz kriz olgusuna zemin hazırlaması sonrası dünyada pek çok gelişmiş ve gelişmekte olan ülkenin uygulamaya başladığı enflasyon hedeflemesi stratejisinin, enflasyonu kontrol altına almaya uygun olup olamayacağı tartışılmıştır.
Türkiye'de enflasyon belirsizliğinin analizi: 1994 - 2013 Dönemi

Uluslararası literatürde enflasyon olgusu, büyük oranda fiyatlar genel seviyesi üzerinden açıklanmakta ve çoğunlukla daha alt seviyelerde yaşanan fiyat hareketlilikleri dikkate alınmamaktadır. Çalışmanın çıkış noktasını da oluşturan bu durumla ilgili yapılan araştırmalar, bir adım daha ileriye götürülerek; hem Dünya hem Türkiye'de zaman zaman yer verilmekle birlikte pek fazla irdelenmemiş olan, TÜFE'nin bileşenlerinin, genel fiyatlar seviyesinde meydana gelen dalgalanmalarla olan etkileşimi araştırılmış ve ana harcama grupları belirsizliklerinin, enflasyon belirsizliği içindeki göreli ağırlıkları hesaplanmıştır. Enflasyon belirsizliğinin analizinde; 1994:01 2013: 12 araştırma dönemi için genel endeksin yanında 'gıda, içki, tütün', 'giyim ve ayakkabı', 'konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlar', 'mobilya, ev aletleri ve ev bakım hizmetleri', 'sağlık hizmetleri', 'ulaştırma hizmetleri', 'eğlence ve kültür', 'eğitim hizmetleri', 'lokanta ve oteller' ile 'çeşitli mal ve hizmetler' olmak üzere toplam (10) farklı ana harcama grubundan meydana gelen (1994=100) temel yıl TÜFE verilerinden faydalanılmıştır. Söz konusu hesaplama gerçekleştirilirken, araştırılan değişkenlerde yapısall kırılma olabileceğinden yola çıkılarak Bai-Perron testinden, belirsizliğinin ölçümünde kırılmalar dahil edilerek kurulan GARCH tipi oynaklık öngörü modellerinden ve değişkenler arasındaki uzun dönem ilişki yapısının belirlenmesinde ise ARDL yaklaşımından faydalanılmıştır. Çalışmanın en göze çarpan sonuçlarından biri, ulaştırma ana harcama grubunun, ekonomide fiyat istikrarsızlıklarındaki göreli öneminin ortaya konulmasıdır. Bilindiği gibi, son yıllarda hem TCMB hem de ekonomi çevrelerinden beklenenden yüksek enflasyon gerçekleşmelerinin gıda fiyatlarındaki olumsuz seyirden kaynaklandığı yönünde vurgular yapılmakta, enflasyon hedefinin tutturulamaması da gıda fiyatlarındaki artışlarla açıklanmaktadır. Ancak bu çalışma ile, gıda malların tüketici fiyat endeksinde önemli bir paya sahip olmasından yola çıkılarak yapılan bu önermenin doğru olmayabileceği de gösterilmiştir. Türkiye gibi enflasyon hedeflemesi uygulayan ve belirlenen hedefleri tutturabilme hususunda sıkıntı yaşayan ülkelerde, bilhassa belirsizlikte göreli önemi en yüksek sektörlerin fiyat seyrinin ve hangi düzeyde belirsizlikle karşı karşıya olunduğunun dikkate alınarak, çözüm politikaları üretilmesinin daha uygun bir yaklaşım olduğu anlaşılmaktadır.