turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Transfer fiyatlandırması ve Türkiye'de transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı

Transfer fiyatlandırması düzenlemeleri ve uygulamaları günümüzde yalnızca maliye veya iktisat bilimleri çerçevesinde değil, işletme, hukuk ve hatta mühendislik bilimini de içine alacak şekilde çok disiplinli bir alan olarak gelişimine devam etmektedir. Transfer fiyatlandırması, en basit tanımı ile ilişkili kişiler arasındaki mal veya hizmet alışverişinde belirlenmiş olan fiyattır. Liberal ekonomik sistemi benimsemiş olan piyasalarda homojen mallar için tek fiyat kanunu geçerlidir. Bu çerçevede, ilişkili işletmeler aralarındaki işlemlerde uygulayacakları fiyatlar tek fiyat kanununa uygun olmalıdır. Ancak günümüz piyasalarında görünen aksaklıklar nedeniyle tek fiyat prensibinin uygulanması mümkün bulunmamaktadır. Özellikle çok uluslu şirketler, ilişkili bulundukları işletmeler ile aralarındaki alışverişlerde fiyatları piyasa fiyatından farklı olarak belirleme eğilimindedirler. Bu nedenle devletler transfer fiyatlandırmasına ilişkin düzenlemeleri yürürlüğe koyarak homojen veya birbirine yakın mallar için oluşmuş piyasa fiyatının tüm işlemler için geçerli olması yönünde işletmeleri zorlamaktadırlar.
Performans denetiminde bütçe kurgusunun kamuda kurumsal kültüre etkisi

İhtiyaçlar ve kaynaklar ikileminde olan kamunun, hizmetlerinde performans odaklılık konusunda farkındalığı artmış; kaynakları daha etkin, verimli ve ekonomik bir şekilde kullanmasına yönelik bir değişim meydana gelmiştir, bu değişimle beraber kurallara uygunluk denetiminin yanında performans denetimi de ön plana çıkmıştır. Türk kamu mali sisteminde ise 5018 nolu Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile gündeme gelen performans denetimi tam anlamıyla işlerlik kazanamamıştır. Çalışmanın amacı, kamu hizmetleri verilirken bütçenin etkin ve verimli kullanılmasında performans denetiminin rolü ve Türkiye'de kamu kurumsal kültüründe uygulanabilirliğini sorgulamaktır. Dört bölümden oluşan çalışmada, ana hatlarıyla, kamuda performans yönetimi ve kültürü; performans denetiminin kavramsal çerçevesi ve diğer ülkelerdeki uygulama örnekleri; Türk kamu mali yönetim sisteminde bütçeleme süreci ve performans denetiminde kamuda kurumsal kültüre etkisi konularına değinilmiştir. Çalışmanın sonunda uluslararası kuruluşların raporlarından yararlanarak, bütçe etkinliğinin artırılmasında performans denetiminin katkısı ortaya konulmuş ve kamu kurumlarında iş yapış stilleri ile karar alma süreçlerini etkileyen davranış normlarına ilişkin çıkarımlarda bulunulmuştur.
Kamu harcamalarının etkinliği açısından devlet ihale sisteminin analizi

Dünyada yaşanan ekonomik, jeopolitik, toplumsal ve teknolojik gelişmeler karşısında; maliye bilimi, mevcut yapılanmasını ve uygulamalarını sorgulamaya ve gelişmeler paralelinde değişim için tedbirler almaya yönelmiştir. Bu zorunlu değişimlerin en çarpıcı olanı sınırsız olan ihtiyaçları karşılamak için sınırlı kaynakların temininde maliyetlerin düşürülmesi, tasarrufun sağlanması ve kaynak kullanımında optimaliteyi sağlamak amacıyla harcamaların etkinliğini gerçekleştirmektir. Günümüzde maliye politikaları ve kamu hizmetlerinde önemli gelişmeler yaşanılması sebebiyle kamu harcamaları da giderek artmaktadır. Bu gelişmelerle kamu hizmetlerinde verimlilik ve saydamlık amaçlanmıştır. Ancak harcamalarda hedeflenen fayda sağlanamamış, kamu harcamaları artmış, kamu gelirlerinde ise sızma ve israf önlenememiştir. Kamu maliyesinin genişlemesi ve daralması ekonomiyi etkilemekte kamu harcamaları ve kamu gelirlerindeki artış veya azalışlar sosyal ve ekonomik etkileşimlere neden olmaktadır. Ekonomik ve sosyal alandaki etkileşimler ise devletlerin amaçlarına ulaşmak için yürüttükleri mali politikaları yönlendirmektedir. Kamu harcamaları, devlet kurumlarının siyasal karar alma sürecinde belirlenen kamu hizmetleri ve sınırsız olan toplumsal ihtiyaçları ekonomik ve sosyal amaçlara ulaşabilmek için sınırlı kaynaklarını bütçe hakkı ve harcama yetkisine dayanarak, kanun ve belirli kurallara uyarak gerçekleştirmiş olduğu parasal harcamalardır. Parlamenter sisteminin özünü oluşturan hükümetlerin gelir toplama izni ve gider yapma yetkisini meclisten bütçe kanunu vasıtasıyla alması ilkesi, hesap verme sorumluluğunun ve saydamlığın temelini oluşturur. Kamu harcamalarının verimliliğiyle kaynakların israf edilmemesi ve kaynakların yerinde zamanında ve etkin kullanılması aynı ödenekle daha yüksek kalitede hizmet sağlamak amaçlanmaktadır.
Vergi ve Ticaret Hukuku açısından ortakların şirkete borçlanması ve analizi

Ticari hayatta ortakların emsallere aykırı olarak şirkete borçlanmaları söz konusu olabilmektedir. Böyle bir durumda ise transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı ortaya çıkmaktadır. Daha önceleri Kurumlar Vergisi Kanunu'nda yer alan bu durum Yeni Türk Ticaret Kanunu'nda da düzenlenmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile getirilen yeniliklerden birisi de şirkete borçlanma yasağıdır. Kanun koyucu söz konusu yasağı, ortaklar ve ortak olmayan yönetim kurulu üyeleri bakımından ayrı hükümlerde düzenlemiştir. Bu yasak ise kamuoyunda fazlaca tartışılmıştır. Bunun üzerine şirkete borçlanma yasağı konusunda 6335 sayılı Kanunla önemli değişiklikler yapılmıştır.
Tarımsal üretimin dış satımdaki önemi: Türkiye Hollanda karşılaştırması

İnsanlar hayatın başlangıcından bu yana toplumlarının gelişmesi ve ilerlemesi için birçok ekonomik faaliyetle uğraşmışlardır. İlk insanlıktan günümüze kadar süregelen tarım sektörü bu faaliyetlerin en önemlilerindendir. Antik Çağlar'da su kaynaklarına yakın mevkilerde tarımsal faaliyetler gerçekleştirilmiştir. Medeniyetlerin oluşmasında öncülük eden tarım sektörü 1900'lü yıllara kadar ülkelerin temel geçim kaynaklarından olmuştur. Sanayinin gelişmesi, ülkelerin birbirlerine uyguladıkları seyahat kotalarının kaldırılması diğer sektörlerin hızla büyümesine neden olmuştur. Tarım, günümüzde hala insan yaşamı için gerekli ana faaliyet alanlarından biri olsa da ekonomi içindeki payı minimize edilmiştir. Ülkemiz coğrafi konumu ve iklim koşulları itibariyle tarıma elverişli ülkelerdendir. Önceki dönemlerde tarımda kendine yetebilen bir toplumken günümüzde birçok ürünü ihraç etmekteyiz. Bu gerilemenin altında yatan neden ve problemlerin tespit edilmesi hemen ardından da gerekli önlem ve geliştirme çalışmalarının yapılması sektörü yoğun bakımdan çıkartacaktır. Bu çalışma yapılırken tarım ürünleri ihracatında son dönemlerde ilk sıralarda yer alan Hollanda tarımının model alınması akıllıca olacaktır. Teknoloji ve bilimin tarım sektörünün her alanında kullanılması, örgütlü üretim ve pazarlama yapısının bulunması, kısıtlı üretim olanaklarını pozitif sonuçlara dönüştürmesi Hollanda tarımının temel vasıflarındandır. Bu özelliklerin ülkemize yansıtılması tarımı lider sektör konumuna getirecektir.
Türkiye'de e-devlet sürecinde elektronik tebligat ve kayıtlı elektronik posta uygulaması

Son yıllarda enformatik teknolojilerinde görülen hızlı ilerlemeler, ülkelerin vatandaşlarına sunmuş olduğu hizmetlerin verimliliğini arttırmak amacıyla bilgisayar desteklie-Devlet uygulamalarının hayata geçirilmesine ortam hazırlamıştır. Hantal işleyen bir bürokratik yapıyı bünyesinde barındıran ve yüksek maliyetli, verimsiz sonuçların elde edilmesini de beraberinde getiren, 'geleneksel devlet anlayışı' olarak nitelendirilen anlayış, zaman içerisinde yerini hizmet sunumunda daha verimli sonuçların elde edildiği ve yurttaşlara sağlamış olduğu maliyet ve zaman avantajları ile ön plana çıkan 'elektronik devlet anlayışına' bırakmıştır. Çalışmada bu çerçevede, e-Devlet anlayışına geçiş öncelikle teorik anlamda incelenmiş olup, Türkiye'de bu kapsamda gerçekleştirilmiş olan yatırımlar hakkında bilgiler sunulmuştur. Daha verimli ve etkin sonuçlar kazanılmasına imkan sağlayan e-Devlet anlayışına geçişin akabinde ülkemizde yasal ve teknik altyapısı kurularak hayata geçirilen, Elektronik Tebligat ve Kayıtlı Elektronik Postasistemlerine ilişkin çalışmalar ve ilgili yasal mevzuatlar incelenmiştir. Bu doğrultuda bahsi geçen sistemlerin sağlam bir yasal zemin üzerine inşa edilmesi amacıyla bazı tespitlere yer verilmiş ve bu tespitler doğrultusunda çözüm önerileri geliştirilmiştir. Sonuç olarak, söz konusu sistemlerin ülkemize sağlamış olduğu katkılar ile gelecekte de sağlaması öngörülen katkıları analiz edilmiştir.
Kamu bütçesinde 'Ortak cüzdan' algısı ve şekillenme sürecinin belirleyici boyutları

Kamu gelir ve giderlerini içeren ve aynı zamanda bir mali planlama aracı olan kamu bütçesi, kamu sektörünün en önemli araçlarından biridir. Yurttaşların ortak finansmanı ile şekillenen ve yine yurttaşlara kamu hizmeti olarak geri dönen bütçe kaynakları, yurttaşların ortak cüzdanları olarak algılanabilir. Zira her bireyin kişisel gelir ve giderinden oluşan bir kişisel bütçesi olabileceği gibi, toplumun ortak gelir ve giderlerinden oluşan bir kamu bütçesi de olabilmektedir. Ancak yolsuzluk ve/veya kamu kaynakların yanlış kullanımı karşısında bireyler kişisel cüzdanlarına gösterdikleri hassasiyeti ortak cüzdanları söz konusu olduğunda göstermemektedirler. Bu nedenle çalışmamızın temel sorunsalı, bireylerin kişisel cüzdanlarına gösterdikleri duyarlılığı neden ortak cüzdanlarına göstermedikleridir. Çalışmamızda 'ortak cüzdan algısı' kavramı ile kastedilen, devletin harcama yapma ve gelir toplama yetkisinin meşru aracı olan kamu bütçesine ilginin ve duyarlılığın olmasıdır. Kamu bütçesi duyarlılığı konusunda iktisadi, mali, siyasal, sosyolojik ve psikolojik unsurların bir arada incelendiği çalışmalara pek rastlanmamaktadır. Disiplinler arası perspektiften 'ortak cüzdan' algısının incelenmesi bu açıdan önem kazanmaktadır. Bu çalışmanın amacı 'ortak cüzdan' algısı ve bu algının şekillenme sürecinin belirleyici boyutlarına değinilerek, toplumun bu konudaki tutumunun ve algısının zeminini hazırlayan parametreleri irdelenmeye çalışmaktır. Bu bağlamda çalışmanın ikinci bölümünde kamu bütçesi bilinci ve bu bilincin şekillenme süreci anlatılmıştır. Üçüncü bölümde 'ortak cüzdan' algısının ne demek olduğundan ve bu algının zayıflamasından bahsedilmiştir. Dördüncü bölümde ise 'ortak cüzdan' algısını zayıflatan unsurlar her disiplin çerçevesinde ayrı ayrı incelenmiştir. Bu kapsamda hukuk güvensizliği, sermaye birikiminin kuralsız yüzü olarak yolsuzluk kavramı, medya-devlet-ticaret ilişkisi, liberal düşüncenin etkisi, sivil toplum örgütlenmesinin yapısı, akılcı cehalet kavramı, kamusallık bilincinin olmaması, yurttaşlık bilincinin zayıf olması, eğitimin rolü ve psikolojik ve sosyolojik unsurlar ele alınmıştır.
Türkiye'deki vergi indirimlerinin etkinliği: Beyaz eşya sektörü örneği

Vergi teşvikleri gelişmiş veya gelişmekte olan ülkelerin, ekonomik refahını arttırmak amaçlı tercih ettikleri en önemli maliye politikası araçlarından biridir. Türkiye'de belirli dönemlerde, belirli sektörlere teşvik politikaları uygulanmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye'de uygulanmakta olan vergi teşvik politikalarından, Beyaz Eşya Sektörüne uygulanan Özel Tüketim Vergisi teşvikinin beyaz eşya satış rakamlarına olan etkisi incelenmiştir. 2008 ve 2019 yılları arası beyaz eşya sektöründeki ürünlerin satış rakamları ile bu yıllar arasında ÖTV teşviki uygulanan ayların, satış oranlarında büyüme ve daralma yönünde etkisi incelenmiştir. Elde edilen sonuca göre, teşvikin uygulandığı aylar beyaz eşya sektöründe genel olarak büyüme meydana getirdiği, teşvik dönemi olup da büyüme olmayan aylarda ise sektördeki daralmayı küçülttüğü ortaya çıkmıştır. Teşvikin uygulandığı ve en çok canlanma sağlanan yıl 2017 yılı olmuştur. 2017 yılındaki fazla büyümeden kaynaklı, 2018 yılı teşvik uygulanan aylar, diğer uygulanan aylara göre daha başarısız olan yıl olmuştur.
Sermayenin vergilendirilmesinin sermaye akımları üzerindeki etkisi

Tam sermaye hareketliliği ortamında, sermaye akımlarının sınırlandırılmasında global öneriler önem taşımaktadır. Tobin vergisi sadece global niteliğinden dolayı değil, finansal liberalizasyon reformlarıyla çok daha uyumlu olduğu için ilgi toplamaktadır. Bütün işlemler üzerine düşük bir işlem vergisi uzun dönem yatırımlar üzerinde çok küçük bir etkiye sahipken, kısa dönem işlemler üzerinde büyük bir maliyet yaratır. Finansal kriz zamanlarında bir işlem vegisi spekülasyonu engellemez. Bununla birlikte, Tobin vergisi normal zamanlardaki spekülasyonu caydırır, döviz kuru volatilitesini düşürür ve orta ve uzun dönemde daha istikrarlı sistemlerin oluşmasına katkı yapar. Gerçekte bir Tobin vergisi, global bir uygulama planı olmasa bile her bir ülke için uygulanabilir bir politika aracıdır. Son dönemlerde yaşanan finansal krizlerden sonra gündeme getirilen mali sistemin yapılandırılması önerileri, finansal krizleri önlemede tek başına yeterli değildir. Özel sermaye akımlarının volatilitesinin istikrarlı kılınması gereklidir. Bu ise kısa dönem sermaye girişlerinin vergiler ya da zorunlu rezervler gibi piyasa temelli araçlarla kontrolü ile elde edilebilir.
Türk bankacılık sektörü kredi gelişmeleri ve ekonomik büyümede ihracat kredilerinin önemi

Ekonomik büyüme bir ülke ekonomisinin ne kadar güçlü olduğunun en önemli göstergelerindendir. Özellikle istikrarlı bir büyüme hem gelişmekte hem de gelişmiş ülkelerin ulaşmaya çalıştıkları hedeflerdendir. Türkiye gibi gelişmekte olan ekonomiler için finansal piyasaların iyi çalışması istikrarlı büyüme hedefleri doğrultusunda büyük önem arz etmektedir. Finansal kaynakların ülke ekonomisi içerisinde iyi bir şekilde hareketi sağlanır ise bundan en büyük faydayı ekonomik büyüme görecektir. Bilhassa finansal piyasada en önemli aracı olarak bankaların krediler vasıtasıyla vereceği destek büyük önem arz etmektedir. Bu destek dışa dönük bir büyüme modeli ile gelişmeye çalışan Türkiye gibi bir ülke için özellikle ihracatçılara yönelik olursa ekonomik büyümeye katkısı daha fazla olacaktır. Bu çalışma ile bankacılık sektörünün sağlamış olduğu krediler ile ekonomik büyümeye yapmış olduğu katkı özellikle ihracat kredileri bağlamında farklı dönemler için incelenmektedir. Bu amaçla çalışmanın birinci bölümünde banka kredileri ve ekonomik büyüme gibi temel kavramlar açıklanmaktadır. İkinci bölümde Türk Bankacılık Sistemindeki kredi gelişmeleri ve özellikle ihracat kredileri sektörde faaliyet gösteren banka grupları üzerinden ayrıntılı bir şekilde verilmektedir. Üçüncü bölümde ise ekonomik büyümede ihracat kredilerinin önemi anlatılmaktadır. Sonuç bölümü ile çalışma tamamlanmaktadır. Çalışmada 2003- 2015 dönemi için hesaplanan korelasyon katsayısı 0,514 elde edilmiştir. Bu değer ihracat kredi büyümeleri ile ekonomik büyüme arasında pozitif bir ilişki olduğunu ortaya koymaktadır. Böylece ihracat kredilerinin artması ekonomik büyümeyi arttırmaktadır. Çalışmada kullanılan veriler Merkez Bankası, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Dünya Bankası gibi kuruluşlardan sağlanmıştır.
Türkiye'de 1990 sonrası ekonomik krizler ve uygulanan maliye politikaları

Ekonomik krizler, bir ekonomide belirsizliklerin artış göstermesi ve genelleşmesiyle birlikte ortaya çıkmaktadır. Yirminci yüzyıldan itibaren küreselleşmenin de etkisiyle ekonomik krizler dünya ekonomisi için önemli bir konu haline gelmiştir. Çünkü birçok ülke finansal serbestleşme politikalarını benimsemiştir ve sermaye hareketleri üzerindeki kontroller kaldırılmıştır. Böylelikle bir ülkede başlayan kriz, diğer ülkeleri de kolaylıkla etkileyebilmiştir. Bu kapsamda ekonomik krizlerin olumsuz etkilerini azaltmak için çeşitli politikalar uygulanmaktadır. Bu politikalardan biri de maliye politikasıdır. Bu çalışmada ekonomik krizlerin ve maliye politikalarının hem kavramsal hem de uygulama açısından detaylı bir incelemesi yapılmıştır. 1990 sonrası süreçte Türkiye'de yaşanan ekonomik krizlerin nedenleri, etkileri ve krizlerin ardından uygulanan maliye politikaları incelenmiştir. Krizler karşısında uygulanan maliye politikalarının Türkiye ekonomisine etkileri saptanmıştır.
19. yüzyılda Osmanlı Devletinde dış borçlanma ve Düyun-u Umumiye idaresi

Osmanlı Devleti, kuruluşundan 1854 yılına kadar geçen süreçte iktisadi ve mali anlamda önemli daralma dönemleri yaşamış ve hiçbir zaman dış borçlanmaya başvurmamıştır. Ancak dünya ekonomilerinde yaşanan sanayileşme ve teknolojik gelişmeler yeni bir dünya düzeni oluştururken, Osmanlı Devleti gerekli gelişimi sağlayamamıştır. Ekonomide yaşanan mali bunalımlarla beraber oluşmaya başlayan kaynak arayışları, 1854 yılına gelindiğinde ilk dış borç alımına neden olmuştur. Osmanlı Devletinin yapmış olduğu bu dış borçlanma iktisadi kalkınmadan ziyade, Kırım Savaşı sonrası oluşan olağanüstü harcamalarda kullanılmıştır. Yani borçlanma, ülke içindeki üretim kaynaklarının etkin ve verimliliği için kullanılmayıp, geçici bir amaç için kullanılmıştır. Yapılan bu ilk dış borçlanmayla beraber, yıllar itibariyle birçok borçlanma gerçekleşmiş ve Osmanlı devleti adeta dış borç olmadan yaşayamaz hale gelmiştir. Bu çalışmada, Avrupalı ülkelere beş asır boyunca siyasi ve mali anlamda boyun eğmeyen Osmanlı Devletinin, yıkılışından önceki son otuz yıl içerisinde bu ülkelere nasıl bağımlı hale geldiği ele alınmaktadır. Ayrıca Osmanlı devletinin dış borçlanmasındaki artışla birlikte ekonomik ve mali yapıda ortaya çıkan sorunlar bu sorunların nedenleri ve Osmanlı devletinin mali iflası ile birlikte Avrupalı devletlerin yönetiminde kurulan Düyun-u Umumiye İdaresi incelenecektir.
Kredi kartı kullanımının kayıtdışı ekonominin engellenmesindeki rolü

Bankacılık sektörünün en etkili buluşlarından birisi para yerine kullanılabilen plastik kartlardır. Kredi kartları, kullanıcısına kısa süreli kredi imkanı sunmasından dolayı ülkemizde plastik kartlar içerisinde en çok rağbet gören kart türü olmuştur. Kredi kartlarının yaygınlaşan kullanımı ile ülke ekonomisinde önemli etkilere sahip olduğu görülmüştür. Söz konusu makroekonomik etkilerden birisi kredi kartlarının kayıt dışı ekonomi üzerindeki etkisidir. Bu çalışmada kredi kartı kullanımı ile kayıt dışı ekonomi arasındaki ilişki ve kredi kartı kullanımının kayıt dışı ekonomi üzerindeki etkileri incelenmektedir. İki unsur arasındaki ilişki önce kuramsal bir çerçevede ele alınmış, daha sonra bu ilişki ekonometrik bir analizle açıklanmaya çalışılmıştır. Regresyon analizinde, 13 ülke için Schneider (2007) tarafından tahmin edilmiş kayıt dışı ekonomi oranları bağımlı değişken, aynı ülkeler için ödemelerde kart kullanımı bağımsız değişken olarak belirlenmiştir. Söz konusu ülkeler için kayıt dışı ve kart kullanımı verileri 2000- 2004 dönemi yıllık verilerdir. Sabit etkiler modelinin kullanıldığı regresyon analizinin sonuçlarına göre kart kullanımının GSMH'ye oranındaki %1'lik artış, kayıt dışı ekonomi/GSMH'yi %0.33 oranında azaltmaktadır.
Banka ve sigorta muameleleri vergisinde sorun alanları ve değerlendirilmesi

Bu tez çalışmasında öncelikli olarak BSMV'nin uygulanmasında gerek vergiyi doğuran olayın unsurlarında gerekse de mükellef, oranlar, istisnalar gibi hususlarda sorun teşkil eden durumlar incelenmiş ve gerekli literatür taraması yapılmıştır. Daha sonra, bu kapsamda yargıya taşınan anlaşmazlıklar irdelenerek Danıştay'ca verilen kararlar üzerinde durulmuş, ayrıca ihtiyaç duyulan hususlarda mükelleflerin başvurusu üzerine Maliye Bakanlığı tarafından verilen görüşler değerlendirilmiştir. BSMV'nin kapsamına giren işlemlerin vergilendirilmesi aşamasında ortaya çıkan sorunlar çözümlenirken, bir yandan mükellef ile idare arasında diğer taraftan da idare ile yargı arasında ihtilaflı durumlar yaşanabilmekte olup, bu sorunların çözümlenmesi amacıyla mükellefler bazen vergi idaresine başvurarak sorunun muktezalar yoluyla açıklanması talebinde bulunmakta, bazen de ihtilaflı konuyu yargıya taşıyarak dava konusu etmektedirler. Bu tez çalışmasında söz konusu kararlar da incelenmiştir. Ayrıca, geçmişşte verilen yargı kararları ile Maliye Bakanlığı görüşlerine ilişkin incelemelerde, bazı hususlarda idare ile Danıştay arasında çelişki yaratabilecek sonuçların ortaya çıktığı tespit edilmiş ve bu durumun uygulamada boşluk yaratarak tereddütlerin hasıl olmasına yol açabildiği belirlenmiş olup, tez çalışmasında bu konuda da değerlendirmeler yapılmıştır. Sonuç olarak, bu tez çalışmasının dolaylı vergiler içerisinde yer alan ve Türk Vergi Sistemi içerisinde yadsınamayacak bir öneme sahip olan BSMV'nin, gerek sağlamış olduğu gelir, gerek finans sektörü üzerinde yaratmış olduğu olumlu-olumsuz etkiler, gerekse de uygulamada ortaya çıkan ihtilaflı durumların kapsamlı bir literatür değerlendirmesini içermesi nedeniyle, BSMV ile ilgili karşılaşılabilecek tereddüde düşülen durumlarda da önemli bir kaynak olarak kullanılabileceği düşünülmektedir.
2002 sonrası Türkiye ekonomisinde dış ticaret açıklarının değerlendirilmesi

Türkiye'de dış ticaret açığının pek çok nedeni olsa da en kayda değer neden imalat sektörünün büyük oranda ithalata bağımlı olması, bir diğer deyişle ülkede üretilebilecek birçok ürünün hammaddesinin ithal edilmek zorunda olmasıdır. Tarımsal ürünlerin dahi dışarıdan alınması yoluna gidilmektedir. Ciddi bir planlama ile ithalatın düşürülmesi mümkündür. İthalatın yerlileştirilmesi, ihracatta ise yüksek teknolojili ve katma değerli ürünleri üreten sektörlere ağırlık verilmesi gerektiği açıktır. Dış ticaret açığı ülke döviz rezervlerinin azalmasına yol açtığı gibi ayrıca dış borçlanma gereksinimini de arttırmaktadır. Türkiye'nin ihracatının önemli bir bölümü Avrupa Birliği ülkelerine yapılmakta ve bu ülkeler arasında birinci sırada Almanya gelmektedir. Türkiye'nin dış ticaretinde Almanya'dan sonra Çin ve Rusya göze çarpmaktadır. Türkiye'nin bu ülkeler ile yaptığı ticarette, dış ticaretin açık verdiği sektörlere odaklanılarak, kısa ve orta vadede dış ticaret açığı önemli ölçüde azaltılabilir. 2030 yılında Çin'in dünya dış ticaretinde ABD'yi geçerek birinciliğe yerleşeceği, diğer taraftan ise Hindistan'ın Avrupa Birliği ülkelerini geçeceği öngörülmektedir. 2030 vizyonu dikkate alınarak, Türkiye ihracat sanayisinin bu ülkeler ile ihracatı arttıracak şekilde planlanması olumlu sonuçlar meydana getirebilecektir. İhracat artışını sağlayabilecek bir diğer unsur ise yapay zeka gibi buluşlar ortaya koyan bilişim sektörüne ağırlık verilerek bazı yüksek teknoloji gerektiren alanlara yönelik ar-ge yatırımlarını ve teşviklerini arttırmaktır. Bunun yanı sıra tekstil ve mobilya sektörü gibi yıllardır dış ticaret fazlası veren sektörlerde küresel ölçekte markalar yaratmak da dış ticaret açığının azaltılmasına yardımcı olacak bir diğer yöntemdir. Dış ticaret açığının 2002 yılından günümüze kadar olan sürecinin incelendiği bu çalışmada dış ticaret açığının nedenleri üzerinde durulmuş ve çözüm önerileri getirilmiştir.