turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Türk müzeciliğinin tarihsel gelişimi

Dünya'da ve Osmanlı İmparatorluğu dönemi de dahil olmak üzere Ülkemizde Müzecilik kronolojisi ile ilgili süreci yazarları tarafından hazırlanmış birinci elden elde ettiğimiz kaynaklarından aktardığımız bu tezin amacına uygun olarak Türkiye'de bulunan tüm arkeoloji, sanat tarihi, güzel sanatlar akademileri, turizm ve seyahat işletmeciliği bölümlerinde okutulan Müzecilik derslerine kaynak oluşturmasını istediğimizi belirtmek isterim. Ayrıca bu tezin Türkiye'de Müzeciliğin üç evresinden birincisi olan toplama, , ikincisi olan saklama ve üçüncüsü olan yorumlama evrelerinin ilk ikisinden çalışanlarının üstün gayreti ve fedakar hizmetleri ile geçtiğini, ancak üçüncüsü olan evresinde bir miktar geç kalınmış olduğunu görmemizi sağladığını düşünmekteyim. Bu nedenle bu tezin amacına uygun olarak yazılmış ilk yazılı kaynak olduğunu ifade etmek isterim. Ayrıca Müzecilik tarihimizde Müzelerimizde özverili çalışmaların belgesel nitelikli kısa bir anlatımı olarak gördüğüm bu yüksek lisans tezi ile Müzelere ve Müzeciliğe dikkat çekilerek, taşınır kültür varlıklarının ebed ikametgahı olması itibariyle müzelerimizin sadece toplayıcı ve saklayıcı görevlerinin olmadığını bundan sonra elde edilen eserlerimizin rasyonel bir tarihsel düşünce sistemi ile yorumlanması gerektiğine de dikkat çekmek istedik. Yukarıda da ifade ettiğim üzere bu özellikleri bakımından Müzecilik tarihinin önemli aşamalarını kronolojik bir düzlemde anlatan tezimizin alanında ilk tez olduğu görülecektir.
Roma Erken İmparatorluk Dönemi'nde Pamphylia şehirciliği: - Iulius Claudiuslar ve Flaviuslar Dönemi

Roma İmparatorluk Dönemi, Hellenistik karakterli Küçük Asya kentleri için siyasi, sosyal ve dini anlamda dönüm noktası olan önemli bir süreci temsil etmektedir. Bu sürecin henüz başında, Erken İmparatorluk Dönemi'nde şehircilik faaliyetleriningelişiminde Romanizasyon ve İmparator Kültü gibi olgular önemli rol oynamıştır. PaxRomana'nın getirdiği barış ve refah ortamıyla birlikte kentler, imparatorluk ideolojisini yansıtan yapılar ile donatılmaya başlanmıştır. Bu çalışma kapsamında, Pamphylia Bölgesi'nde gerçekleşen kazı ve araştırmalar ışığında Julius Claudiuslar ve Flaviuslar Dönemi'ne tarihlenen yapılar bütüncül bir bakış açısıyla değerlendirilmiştir. Araştırmalarda söz konusu yapıların yalnızca kent bazında ele alınıp bir bütün halinde incelenmemiş olması, önemli bir eksikliktir. Bu çalışmada, Perge, Side, Lyrbe ve Attaleia kentlerindeki on farklı yapı incelenerek dönemin siyasi koşulları ile birlikte bölgenin şehircilik anlayışı üzerine tespitler yapılmıştır. İncelenen kamusal, anıtsal ve dini mimari örneklerinin ana hatlarıylaHellenistik Dönem özellikleri barındırdığı görülmektedir. Bununla birliktePamphylia'ya özgün formlar sunan Roma etkili yapıların da şehircilik faaliyetleri içerisinde yer bulduğu anlaşılmıştır.
Antakya'daki Narlıca ve Çekmece hamamları

Akdeniz Bölgesi'nin doğu ucunda yer alan Antakya, Güneydoğu Toroslar'ın başlangıcını oluşturan Kel Dağı'nın uzantısı Silpius Dağı'nın batı eteğinde, kaynağını Lübnan ve Antilübnan Dağları arasında kalan El Bekaa Vadisi'nden alıp Suriye topraklarından geçen, yaklaşık 30 km Türkiye - Suriye sınırı oluşturduktan sonra Akdeniz'e ulaşan Asi Nehri vadisinde ve kıyısında kurulmuş bir kenttir. Antiocheia, M. Ö. 300'de Büyük İskender'in komutanlarından biri olan Kral Seleukos I. Nikator tarafından kurulmuştur. Kent, M. Ö. 64'te Roma egemenliğine girmiş, Seleukia Devleti'ne kesin olarak son vermiş olan Roma İmparatorluğu'nun Suriye Eyaleti'nin merkezi haline gelmiş, doğuyu merkeze bağlayan bir geçiş noktası olmuştur. Roma döneminde Antiocheia kenti mimari yapıları ve kamusal alanlarıyla en önemli merkezlerden biri haline gelmiştir. Kentte kişiler arası buluşmaların ve bağlantıların oluşmasını sağlayan birçok kamu yapısı ve alanları mevcuttur. Bu yapılardan biri de hamamlardır. Antik çağlardan bu yana hamamlar, günlük yaşamın önemli bir noktasında yer almışlardır. Bu yapılar, zaman içerisinde gerek tasarım, gerekse işlevsel açıdan birçok defa değişime uğramış olsalar da kentsel yaşamdaki özel konumlarını asla yitirmemişlerdir. Antakya'da, 1930'lu yıllarda yapılan kazı çalışmaları sonucunda 5 ciltten oluşan bir kitap yayınlanmıştır. Bu kitapta Hatay ilinin merkez ilçesi olan Antakya'nın yakın çevresinde Narlıca ve Çekmece olmak üzere iki hamam yapısı tanımlanmıştır. Bu hamamlar sahip oldukları özelliklerden dolayı, dönemin Antakya'sı ve sosyal yaşamı yanında, hamam tipolojisinin gelişimine de katkıda bulunabilirler. Bu çalışmada Narlıca ve Çekmece hamamlarının, Antakya ve çevresinde önceki yıllarda çıkartılan arkeolojik kalıntılarının ve verilerinin yeniden değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Erzurum Arkeoloji Müzesi Kura-Aras Kültürü Ocakları

Yakındoğu Arkeolojisinde Erken Transkafkasya veya Kura-Aras Kültürü isimleri ile tanınan bir kültürel birliktelik, MÖ. 4. Binyılın sonlarından, MÖ. 2. Binyılın başlarına değin, kendine has mimarisi, siyah yüzeyli, iyi derecede açkılı, el yapımı çanak çömleği ve kendine özgü ocakları ile Kafkas Dağlarından, Kuzeybatı İran'a Doğu Akdeniz Kıyılarından, Toroslara ve Doğu Anadolu Bölgesinin neredeyse tümü de içine alan çok geniş bir alanda yayılım göstermiştir. Bu coğrafyaların en önemli alt kültür bölgelerinden biri de Türk Tarih Kurumu ve Atatürk Üniversitesinin desteği ve teşviki ile araştırmaların başladığı ve kültürün önemli yerleşimlerini barındıran Erzurum yöresidir. Başta ana malzeme grubumuzu veren Erzurum sınırları içindeki Karaz, Pulur, Güzelova ve Sos Höyük ocakları başta olmak üzere, birer örnek ile temsil edilen Cinis ve Bayburt Büyüktepe Höyük kazılarından ele geçen ve bugün halen Erzurum Arkeoloji Müzesinde korunmakta olan 60 adet Kura-Aras Kültürü ocakları tez kapsamında değerlendirmeye alınmıştır. Kura-Aras Kültürünün karakteristik bir özelliği olan bu ocaklar bilim insanlarınca andiron, portatif ocak, kap altlığı, seyyar altar gibi isimlerle anılmıştır. Şimdiye kadar bilimsel anlamda fazla değerlendirilmemiş olan ocakların başta terminolojisi olmak üzere, tipolojisi ve ne amaçla kullanıldığı gibi konular problemlidir. Yapacağımız çalışma ile Erzurum Arkeoloji Müzesi Kura-Aras Ocakları tipolojik, kronolojik olarak incelenerek diğer bölgeler ile olan farklılıkları ortaya konacak ve bir terminoloji belirlenmeye çalışılacaktır.
Maydos buluntusu yazıtlı tuğlalar: Arkeolojik bir yaklaşım

Bu yüksek lisans tez çalışması Osmanlı çağında Çanakkale Boğazı içinde Gelibolu Yarımadası'nın güney kıyısında bugünkü Eceabat İlçesi'nin merkezinde yer alan Maydos Köyü tuğla üretimini endüstrisini arkeolojik ve yazılı kaynaklar ışığında incelemeyi amaçlar. 15. yüzyıl ortalarından sonra Osmanlı Sultanı Fatih Sultan Mehmet'in bölgede imar faaliyetleri ardından Osmanlı arşiv belgelerinde sıklıkla karşımıza çıkmaya başlayan Osmanlı köyü Maydos 1915 yılında Çanakkale Savaşı'na kadar büyük oranda gayrimüslim Rum ahali tarafından iskan edilmiştir. Osmanlı döneminde Gelibolu Sancağına bağlı Eceova Nahiyesi'ne bağlı bir köy olarak karşımıza çıkan Maydos ekonomisinde özellikle 19. Yüzyıl ortalarından itibaren tuğla üretiminin önemli bir rol oynadığı söylenebilir. Gelibolu Yarımadası'nda bulunan o dönemdeki adlarıyla Galata, ve Myriophyton ile Gelibolu yerleşimlerinde de tuğla üretimi arkeolojik olarak bilinmesine rağmen üretim ölçeği açısından Mürefte ile birlikte Maydos'u özel bir yere koymak gerekir. 1915 yılı öncesi Maydos'ta eş zamanlı olarak çok sayıda tuğla imalathanesinin olduğu burada ele geçen tuğlaların üzerindeki Yunanca harflerden oluşan simgelerden anlaşılmaktadır. Çanakkale Savaşı sonrası özellikle 1920'li yıllardan sonra kalitenin düşmesine rağmen daha düşük ölçekte tuğla üretiminin burada devam ettiği bu kez üzerlerinde Latin harfleriyle simgeler bulunan tuğlaların varlığından bilinmektedir. Osmanlı döneminde Maydos ürünü tuğlaların hem Anadolu tarafında Kale-i Sultaniye de yapıların inşasında hem de İstanbul dahil Trakya'nın birçok bölgesinden talep gördüğü söylenebilir. Bu bakımdan bu çalışma yöntem olarak bugün Eceabat ilçesi sınırları içinde kalan tarihi Maydos köyüne ait yapıların modern yapılaşmalar sırasında sökülmesi sonucu elde edilen tuğla kalıntıların incelenmesi esasına dayanır. Yaklaşık olarak 50 farklı imalathane simgeli tuğla türü bu analiz sırasında Maydos da yıkılan Geç Osmanlı dönemine ait yapılardan elde edilmiştir.
Arkeolojik yerleşimlerin sayısal olarak modellenmesi ve etkileşimli sanal çevrede görselleştirme yöntemleri: 'Bodrum Pedasa örneği'

Gelişen ve yenilenen teknoloji, birçok disiplinde olduğu gibi mimarlık ve arkeolojide de görselleştirme ve sunumun önemini arttırarak, kullanılan tekniklerin ve ortamların, niteliğini ve şeklini değiştirmektedir. Arkeolojik ve tarihi yerleşimlerdeki alan çalışmalarında gelişen teknolojiyle birlikte, mimarların rolü de değişmektedir. Artık mimarlar, her aşamada diğer disiplinlerle karşılıklı iletişim içinde kazıya yön verebilmektedirler. Arkeologlardan ve araştırmalardan elde edilen bilgiler, bilgisayar ortamında gerçekçi simülasyonlara dönüştürülerek, gerçekçi ortamlarda arkeologlara ve ziyaretçilere sunulmakta, böylelikle hem arkeologlar uygulama öncesi kazı deneyimi yaşayarak, yorumlama kabiliyetlerini arttırabilmekte, hem de ziyaretçilere, bölgenin inşa edildiği tarihteki durumu, yaşam koşulları, yaşam kültürü, insanları hakkında gerçekçi sunumları, etkileşimli ve sarmalayan çevrelerde deneyimleyebilme imkanı sağlanabilmektedir. Arkeolojik ve tarihi yerleşimlerle ilgili bu tarz çalışmalar dünya genelinde yaygın olmasına rağmen, ülkemizde çok fazla uygulanmamaktadır. Uygulanan çalışmalar da yurtdışında yapılmış diğer çalışmalarla karşılaştırıldığı zaman, görsellik ve sunum açısından zayıf kalmaktadırlar. Bu tez çalışmasında, araştırmanın amacı, önemi, kapsamı ve yöntemi anlatıldıktan sonra, ilk bölümde arkeoloji ve mimarlık disiplinlerinin kesiştikleri noktalar ve alanlarla ilgili açıklamalar yapılmıştır. Bir sonraki bölümde, sanal mimari oluşturma teknikleri ayrıntılı bir şekilde anlatılarak, etkileşimli çoklu ortamlarla ilgili bilgi verilmiştir. Bu bölümdeki bilgiler aynı zamanda, gerçek zamanlı etkileşimli bilgisayar modeli oluşturma ve sunumuyla ilgili kapsamlı bir kaynak da oluşturmaktadır. Daha sonra arkeolojik yerleşimlerin dünya genelindeki sayısal çoklu ortamlarda modelleme ve görselleştirme çalışmalarına örnekler verilerek, yöntem, teknik ve süreçler incelenip analiz edilmiş, tablo ve şemalarla karşılaştırmalar yapılarak, projelerin nitelikleri ortaya koyulmaya çalışılmıştır. İncelenen örnekler, kapsamları ve tez sonunda anlatılan pilot projeyle kesişimleri baz alınarak seçilmiş örneklerdir. Son olarak incelenen örneklerdeki yöntemler ve teknikler doğrultusunda, Yıldız Teknik Üniversitesi ve Muğla Üniversitesi ortaklığında, Bodrum Pedasa Arkeolojik Yerleşimi'ndeki Çiftlik Evi'nin çoğul ortamda oluşturma ve sunma projesinin hazırlığında kullanılan yöntem ve teknikliklerle ilgili bilgiler verilerek süreç anlatılmış, araştırmanın niteliği ve önemi ortaya koyulmaya çalışılmıştır.
Frig Geometrik Bezemeli Seramik Kültürünün Kökeni Üzerine Düşünceler

Frig Uygarlığı, Hellen Uygarlığı tarafından tanımlandığı üzere Anadolu'nun ortası ve batısı arasında kalan bölümde kendine yer bulmuştur. Kültüre ait buluntular arasında en dikkat çeken ve kültürün geldiği rotayı anlayabilmemiz açısından en önemli buluntu grubunu seramikler oluşturmaktadır. Frig seramikleri, Doğu ve Batı Frig olarak iki ana yayılım alanında kendine özgü bezeme farklılıkları ile karşımıza çıkmaktadır. Birçok kültür tarafından severek kullanılan geometrik bezeme geleneği, Frig seramik sanatında da en önemli bezeme grubunu oluşturmaktadır. Kökeni konusunu yıllardır Batı eksenli gelişim gösterdiği yönünde fikirler mevcuttur. Batı'dan beslendiğine dair ufak kanıtlar mevcuttur fakat Frig kültürü Batı Kültürleri gibi gelişmiş bir bezeme ikonografine sahip değildir. Ancak söz konusu geometrik bezemelerin benzerlerine Frig Uygarlığı'nın varlığından önce Doğu Seramik Kültürleri'nde hali hazırda var olan baskın boyalı seramik gruplarında rastlamak mümkündür. Bu bağlamda Frig Seramik Kültürü'nün farklı sosyo-etnik kökene sahip halklar ve Batı Kültürleri etkisi altında, hali hazırda bulunan MÖ II. bin yıl Doğu Seramik Kültürleri'nin izlerini içinde barındırarak ortaya çıkmış homojen bir kültür olma olasılığı muhtemel görünmektedir.
Keramos sunakları

Bu çalışmanın konusunu oluşturan 10 sunak buluntusu, 2006 2010 yılları arasında Muğla İli, Keramos ve Selimiye Mahallelerinde yürütülen Arkeolojik Yüzey Araştırmaları sırasında tespit edilmiştir. Keramos'ta tespit edilen sunaklar üzerine yapılan bu çalışmada sunakların farklı form ve bezemelere sahip oldukları anlaşılmıştır. Sunaklar silindirik gövdeli ve dikdörtgen prizma gövdeli olarak iki forma ayrılmıştır. Sunaklar incelendiğinde 8 sunağın kabartmalı olduğu saptanmıştır. Sunaklardan 6 sunağın farklı 2 sunağın benzer kabartmalara sahip olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca sunaklar arasında 1 sunak yazıtlı 1 sunak ise kabartmasızdır. Sunaklar üzerindeki kabartmalar yüksek ve alçak kabartma biçiminde işlenmiştir. Girland ve yaprak türünden bitkisel ögelerin bir arada kullanıldığı sunaklar dışında hayvan figürlerinden yılan, boğa başları ve balık betimleri sunaklara üzerinde yer alan diğer bezeme örgeleridir. Zeus'un yıldırım demeti, louterion ve seramik kapları da sunaklar üzerinde görmek mümkün olmuştur. Söz konusu betimler ikonografik olarak incelenmiştir. Silindirik gövdeli ve dikdörtgen prizma gövdeli sunaklara ilişkin aydınlatılmayı bekleyen konulardan biri sunakların hangi amaçla kullanıldıkları olmuştur. Sunakların form ve bezeme farklılıklarının dışında farklı kullanım amaçları olduğu tespit edilmiştir. Adak sunağı ve mezar sunağı olarak kullanım gördükleri saptanmıştır. Sunakların geneline bakıldığında birbirinden farklı işçilik gösteren sunaklar olduğu gibi aynı karakteristik işçiliğe sahip sunaklar da tespit edilmiştir. Sunakların tarihlendirilmesi genel olarak sunakların üzerlerinde yer alan kabartma betimleri göz önünde bulundurularak yapılmıştır.
Neolitik Dönem'de Pisidya / Göller bölgesi mimari ve çanak çömlek geleneği

Arkeoloji terminolojisinde Neolitik terimi ilk kez 1865 yılında, J. Lubbock tarafından kullanılmıştır. Başlangıçta sadece Avrupa tarih öncesi kültürleri için kullanılan Neolitikkavramı, daha sonra aynı teknolojik aşamaların görüldüğü diğer bölgeler için de kullanılmaya başlamıştır. Söz konusu bu dönem uzun yıllar bir devrim olarak görülmüştür. Bunun nedeni ise insan emeğiyle ortaya çıkan ürün, toprağı işleme, mülkiyet anlayışı, nüfustaki çoğalma, meslek dallarının belirlenmesi, köyler arasında ticaretin başlaması, sosyal sınıfın ortaya çıkışı ve birçok sosyo-ekonomik gelişmelerin besin üretimiyle birlikte ortaya çıktığı (Esin 2004 )düşüncesidir. Bu çalışmada, Antalya'nın kuzeyinde yer alan Pisidya / Göller Bölgesi'nin Neolitik Dönem'e ait mimari ve çanak çömlek gelişimi incelenecektir. Çalışma alanı kuzey güneydoğrultusunda, Burdur Gölü çukurundan, Antalya kıyı düzlüğünü Anadolu Yaylası'ndanayıran Toros Dağları'nın güney yamaçlarına kadar olan, Burdur Antalya karayolunungeçtiği, yaklaşık 60 km uzunluğundaki dar şerit içindeki alandır. Söz konusu bölgede yer alan Hacılar, Bademağacı, Kuruçay ve Höyücek yerleşmelerindeyapılmış olan kazılardan elde edilen bilgiler esas alınarak, bölgenin Neolitik Dönem'ininmimari ve çanak çömlek gelişimi toparlanacaktır. Ayrıca yakın bölgelerle benzer ve farklı özellikleri karşılaştırılarak arasındaki ilişki değerlendirilmeye çalışılacaktır. Bölgeler arasında iletişimin yönünü ve varlığını saptamak amacıyla çalışmanın hem mimari hem deçanak çömlek özelliklerini kapsaması önemlidir.
M. Ö. II. Binde Anadolu tasvirli sanat eserlerinde 'Signe Royal' motifi

'MÖ. II. Binde Anadolu Tasvirli Sanat Eserlerinde ''Signe Royal'' Motifi' isimli yüksek lisans tez çalışmasında sistemli kazılardan ve yüzey araştırmalarından ele geçen ayrıca çeşitli müzelerde bulunan 142 adet 'signe royal' motifi incelenmiştir. Ayrıca motifin Anadolu dışındaki benzerleri ile karşılaştırması yapılmıştır. Anadolu'da ilk kez Asur Ticaret Kolonileri Çağı'nın erken evresindemühürler üzerinde astral sembol olarak görülen 'signe royal' motiflerininMezopotamya güneş kursundan türediği ve Asurlu tüccarlar aracılığı ile Anadolu'yatanıtıldığı düşünülmektedir. Anadolu'da kendine has yenilikler kazanan motif Asur Ticaret Kolonileri Çağı'nın geç evresinde seramikler, damga mühürler, silahlarüzerinde görülür. Geç Tunç Çağı'nda ise Anadolu ve Anadolu dışındakiyerleşimlerde madalyonlar üzerinde karşımıza çıkar. Anadolu'da ele geçen 'signe royal' motiflerinde görülen tipolojikfarklılıkların sebebi dönemsel ve bölgesel farklılıklardır.
Merkezi Kazakistan son Tunç Çağı Begazı-Dandıbay kültürü: Çevresel ilişkiler ve köken sorunu

Begazı-Dandıbay Kültürü, Merkezi Kazakistan coğrafyasında Son Tunç Çağı'nda gelişim göstermiştir. Begazı-Dandıbay Kültürüne ait kompleksler, geçici yerleşim yerleri, sıradan mezarlar ve mozole tipi mezarlar olmak üzere üçe ayrılır. Mozoleler, güçlü bir sosyal organizasyona işaret eden elit mezar yapılarıdır. Mozole tipi mezarlarda I. grup kaplar yaygın olarak görülür. Özenle imal edilmiş I. grup kaplar ritüel amaçlı kaplardır, Sayan-Altay Coğrafyasıyla ve Karasuk Kültürüyle bağlantılıdır. Geçici yerleşim yerlerinde ve sıradan mezarlarda ise Alekseyev Kültürü ve onun geç evresi olan Dongal Kültürü evresi kaplarıyla ilişkili olan II. grup kaplar çoğunluktadır. II. grup kaplar Andronovo Kültürünün geç evresini temsil eder, daha çok gündelik kullanım amaçlı mutfak kaplarıdır. Bu yüzden Begazı-Dandıbay Kültürünün tanımı konusunda farklı görüşler ortaya çıkmıştır. Bizim yaptığımız tanımlamalara göre bölgede I. grup kapların elit mezar yapıları olan mozolelerde çoğunlukta olması Karasuk göçleriyle açıklanabilir. Buna rağmen mozole tipi mezarlar Avrasya coğrafyasında yalnızca Begazı-Dandıbay Kültürüne özgüdür. Bu durumda Begazı-Dandıbay Kültürünü, Karasuk Kültürü etkili özgün bir kültürel oluşum olarak tanımlamamız gerekir. II. grup kaplar kültürün alt bileşenine işaret eder. Begazı-Dandıbay Kültürünün Erken Demir Çağı İskit Kültürleriyle ve özellikle Merkezi Kazakistan'daki Tasmola Kültürüyle olan bağlantıları önemlidir. Bu durum Begazı-Dandıbay Kültürünün mevcut etno-kültürel yapısını Erken Demir Çağına aktardığını gösterir. Etnografik dönemlere uzanan kültürel bağlantılar da Begazı-Dandıbay Kültürünü Türkçe konuşan halklarla ilişkilendirmemize olanak verir.
Anadolu Medeniyetleri Müzesinde bulunan Eski Tunç Çağı ağırşak ve ağırlıkları

Bir türsel sanatı olarak tanımlanan 'Tekstilcilik' en eski teknolojik sistemlerden birini oluşturmaktadır. Bu çalışmanın ilk bölümde tekstilciliğin kökenine değinilmekte olup, tekstillerin üretiminde kullanılan hammaddeler ve işleme yöntemleri incelenmiştir. İkinci bölümde tekstilcilikte kullanılan en eski aletler olan iğ ve ağırşaklar ile birlikte dokuma tezgahları ve tezgah ağırlıkları değerlendirilmiştir. Yine aynı bölümde ilk tekstil örnekleri ile insanın sosyal varlık olarak toplumsal etkileşimlerinde elbisenin önemine değinilmiştir. Eski Tunç Çağına tarihlenen yerleşim yerlerinde Anadolu'nun diğer bölgelerinde olduğu gibi Ankara ve çevresinde yapılan kazılarda da çok sayıda dokuma aleti ele geçmişştir. Bu çalışmanın devam eden bölümünde dokuma aletleri olan ağırşak ve tezgah ağırlıklarının Ankara ve çevresinde ele geçtiği kazılar olan Ahlatlıbel, Eti Yokuşu, Karaoğlan, Bitik, Polatlı Höyük, Ilıca Höyük, Karayavşan, Çayyolu Höyük ve Çömlek Tepe buluntu yerleri ele alınmakta ve çevre yerleşimlerle ilişkileri karşılaştırmalı olarak sunulmaktadır. Son bölümde ise Ankara Bölgesine özgü ağırşaklar ve tezgah ağırlıkları tip, yapım tekniği ve bezemeleri açısından değerlendirilmiştir. Ankara il sınırları içinde geçmişşte yürütülen 9 merkezin Eski Tunç Çağı tabakalarına ait toplam 331 adet ağırşak değerlendirilmiştir. 9 ana grup 21 alt grup belirlenmiştir. Az sayıda taş ve çoğunlukla pişmiş toprak örneklerin oluşturduğu ağırşakların 134 adedi bezemesiz ve 197 adedi bezemelidir. Geometrik ve bitkisel motiflerden oluşan 70 farklı bezeme çeşidi tespit edilmiştir. ana grupta incelenen az sayıda taş ve çoğunlukla pişmiş toprak örneklerin oluşturduğu tezgah ağırlıklarından ise 35 buluntu değerlendirilmiştir.
Pisidia bölgesi Roma dönemi mimari elemanları

Bu araştırma, Pisidia Bölgesi genelinde yaptığımız yüzey araştırmaları ve bölge müzelerinde tespit ettiğimiz Roma İmparatorluk Dönemi'ne ait bezemeli yapı elemanlarının malzeme-teknik, süsleme, atölye ve tarihlendirme açısından değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Araştırmamız kapsamında ziyaret ettiğimiz ve hakkında arkeolojik açıdan çok az şey bilinen en Apollonia, Conana, Seleukia Sidera, Agrai, Prostanna, Parlais, Mallos, Tymbriada, Baris ve İsinda antik kentleri ile Burdur, Isparta ve Yalvaç müzelerinde farklı tür ve işlevde toplam 131 yapı elemanı kataloga alınmıştır. Farklı zaman ve yollarla, günümüz modern yerleşimleri ve müzelere taşınan mimari plastik yapı elemanlarının büyük kısmında, ait oldukları yapılan belirleyebilmek mümkün olmamıştır. Bu durum parçaların değerlendirmesinde daha çok tarihlendirmeyi ön plana çıkarmıştır. Araştırmamızda tespit ettiğimiz mimari plastik yapı elemanlarının işaret ettiği yapılar dahil olmak üzere, Pisidia Bölgesi Roma İmparatorluk Dönemi yapılarının gerek motif ve komposizyon repertuarı gerek işçilik kalitesi ve dönemlere göre farklılık gösteren süsleme anlayışı ve yenilikler bakımından Anadolu genelinden farklı olmadığı görülmektedir. Ancak, bölge atölyelerinin Ephesos, Aphrodisias, Pergamon, Perge ve Side gibi dönemin önemli merkezlerinde faaliyet gösteren çağdaş atölyelerin sahip olduğu yüksek işçilik kalitesi ve sanatsal yaratımla yarışabilecek seviyede olduğu söylenemez. Pax Romana'nın İmparatorluğun genelinde sağladığı ekonomik ve sosyal avantajlar, hiç kuşkusuz Anadolu'daki birçok kentte İmparatorluk Dönemi öncesinde var olmayan yeni atölyelerin ortaya çıkmasını, büyümesini ve devamlılığım zorunlu kılmıştır. Özellikle M. S. II. y. y. başlarından itibaren Anadolu genelinde eşi görülmemiş yapı ve imar faaliyetleri gerçekleştirilebilmesi, bizi hemen hemen her antik kentte yerleşik yapı ve süsleme atölyelerin varlığını kabul etmeye zorlarmaktadır. Aksi taktirde bu inşa patlamasının çok sayıdaki kentte yaklaşık aynı zaman dilimi içerisinde bitirilmesinin mümkün olamayacağı açıktır. Bu durum hiç kuşkusuz araştırma alanamız olan Pisidia Bölgesi için de geçerlidir.
Thrakia Roma İmparatorluk Dönemi sikkelerinde mimari betimler

Antik Thrakia Bölgesinin tamamını kapsayan çalışmamızda sadece Roma İmparatorluk Dönemi sikkeleri değerlendirmeye alınmıştır. Çalışmada Thrakia kentlerinden Anchialos, Apollonia Pontica, Augusta Traiana, Bizye, Coela, Deultum, Hadrianopolis, Maroneia, Pautalia, Perinthos/Herakleia, Philippopolis, Plotinopolis, Serdica ve Topiros kentlerinin mimari betimli sikke bastığı tespit edilmiş ve 149 mimari betimli sikke tipi belirlenmiştir. Sikke tipleri; Anıt Sütun, Kale/Kent Kapısı, Nymphaeum, Tapınak ve Kompleks Yapılar olarak sınıflandırılmış ve sikke tiplerindeki mimari yapı betimleri ile Thrakia kentlerindeki günümüze ulaşan mimari yapılar karşılaştırılmıştır. Thrakia kentlerindeki günümüze ulaşamayan mimari yapılar ise Roma İmparatorluğu'ndaki benzer mimari yapılar ile örneklendirilmiştir.
Tekman ilçesi tarihi ve arkeolojik araştırmaları

Geçmişten günümüze kadar önemini koruyan Doğu Anadolu bölgesinde, birçok kültür doğup, gelişmiş ve tarih sahnesinden silinmiştir. İnsanoğlu için bu bölgeyi cazip hale getiren nedenler, oldukça yüksek ve engebeli olmasına rağmen, Fırat, Dicle, Aras nehirlerinin burada bulunmasının yansıra Doğu Anadolu'nun Kafkaslardan Anadolu'ya geçiş yolu üzerinde bulunması, bölgenin yerleşim görmesinde büyük etkendir. Tüm bu özellikleriyle Doğu Anadolu'nun birçok kültüre ev sahipliği yaptığını görmekteyiz. Karaz, Hurri, Azzi-Hayaşa, Dayaeni ve Urartu bu topraklar üzerinde varlık göstermiştir. Bu devletlerle ilgili yapılan araştırmalarda elde edilen veriler bölgenin tarihini aydınlatmada büyük öneme sahiptir. Erzurum'un Yukarı Murat- Van bölümünde bulunan Tekman ilçesinde yaptığımız araştırmalar sonucunda, İlk Tunç Çağı, Demir Çağı ve Orta Çağ'a ait izler tespit edilmiştir. Ancak Tekman ile ilgili araştırmaların kısıtlı olduğu düşünülürse, yaptığımız araştırmanın, gelecekte yapılacak araştırmalara öncülük edeceği görüşündeyiz.