turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Sınırların hapsettiği tarih: Osmanlı İmparatorluğu'na karşı Hırvat askeri sınır bölgesi'nin örgütlenmesi (1553-1664)

Macaristan topraklarındaki Osmanlı fütuhatının şiddeti, 1521 yılından itibaren artmıştır. Habsburg Monarşisi, şiddeti artan bu Türk akınlarına karşı İç Avusturya Bölgeleri'nin güvenliğini sağlamak için Osmanlı İmparatorluğu ile olan sınır bölgesinde, Adriyatik Denizi'nden Karpatlara kadar uzanan geniş coğrafyada bir takım askeri-idari bölgeler oluşturmuştur. Bu askeri-idari bölgelerin tamamına Askeri Sınır Bölgesi ismi verilmiştir. Hırvat Askeri Sınır Bölgesi ise bu mozaiğin çekirdeği ve en batısındaki parçasıdır. Bu çekirdek yapı Adriyatik Denizi ile Sava Nehri arasındaki coğrafyada, Orta Çağ Macaristan Krallığı'nın daha önce inşa ettiği sınır savunma sisteminin yeniden yapılandırılmasıyla oluşan bir Balkan müessesesidir. Bu tezin amacı, Osmanlı Bosna'sının karşısında Habsburg Monarşisi tarafından oluşturulan Hırvat Askeri Sınır Bölgesi'nin örgütlenmesini (1553-1664) değerlendirmektir. Bu örgütlenmenin askeri-idari analizi, Osmanlı akınları sonucu Askeri Sınır Bölgesi'nde gerçekleşen yapısall değişikler üzerinden ele alınmıştır. İki patrimonyal dünya gücünün siyasi ilişkileri; askeri, sosyal ve sosyo-askeri boyutları Hırvat Askeri Sınır Bölgesi üzerinden analiz edilmiştir.
Population policies of the Ottoman state in the Tanzimat Era: 1840-1870

ÖZ TANZİMAT DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLETİNİN NÜFUS POLİTİKALARI: 1840- 1870 Dursun, Selçuk Tarih Yüksek Lisans Programı Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Huricihan İslamoğlu Şubat 2001, +84 sayfa 19. yüzyılda Osmanlı modern devletinin oluşumu nüfus politikalarıyla yakından ilişkilidir. Nüfusa yönelik olarak uygulanan politikalar, 19. yüzyıl Osmanlı modern devletinin üç ana kaygısına işaret eder. Bunlar sırasıyla vergi toplama, tarımsal üretim ve yerel imar projeleri için işgücü sağlama ve modern ordular için askere almadır. Tarımsal üretim, vergi, ticaret, endüstri ve askeriye için nüfusun korunmasının ve artırılmasının önemi, hükümetin Tanzimatın ilk yıllarındaki nüfus politikalarıyla şekillendirilmiştir. Tanzimat'tan sonra devlet nüfusu bir gelir kaynağı olarak düşünmeye başladıktan sonradır ki, çeşitli kurumsal düzenlemelerle ve yönetmeliklerle nüfusu korumaya ve artırmaya çalışmıştır. Bu nüfus politikaları, Tanzimat dönemini betimleyen toplumsal, iktisadi, siyasi, askeri, eğitim ve sağlık reformlarıyla bütünsel ve uyumlu bir yapı oluşturur.
Socio-economic structure of 1844's Bursa according to Temettuat Register

Bu tez, 1844 yılı Bursa şehir merkezindeki nüfusu mesleki yapı, gelir eşitsizliği ve sosyal statü odaklı betimleyeci bir içerik sunmaktadır. Tüm veriler 1844 Bursa temettuat defterlerinden alınmıştır. Temettuat defterleri genel anlamda her hane reisi için mesleki bilgi, yıllık gelir, ünvan, mal, kiralar, yıllık vergi, etnik-dini kimlik ve çalışma statusü gibi bir takım bilgiler ihtiva eder. Tezdeki analizler genel anlamda mesleki yapı, gelir durumu ve sosyal statü arasında bir ilişki olduğu yönündeki hipotezi destekler. Bunun için ilk olarak mesleki yapı ve gelir dağılımı üzerinde durulmuştur. İkinci analiz mesleki, gelir ve etnik-dini gruplar içinde ve arasında gelir eşitsizliğiyle ilgilidir. Üçüncü nokta ise ünvanlar, mesleki yapı ve gelir durumu arasındaki ilişkiyi tasvir etmeye yöneliktir. Son olarak şunu da belirtmeliyim ki Bursa'nın ekonomik yapısı içinde ipek endüstrisinin önemi dolayısıyla mesleki yapı, gelir eşitsizliği ve sosyal statü ile ilgili analizler ipek sektörünü de içermektedir.
Ebubekir Ratib Efendi as an Ottoman envoy of knowledge between the east and the west

büyüklüğündeki bu uzun eseri, Osmanlı'nın Avrupa'nın genel durumunu anlama iştiyakına delalet etmektedir. Bu çalışmada ilk olarak Ratib Efendi (1749-1799)'nin hayatı ve eserleri üzerinde duracağız. Onun yaşam öyküsü, Osmanlı bürokrasisindeki elit-içi çatışmaya ışık tutacaktır. Ratib Efendi'nin Habsburg İmparatorluğu'nda bulunan askeri akademiler konusundaki gözlemlerinin III. Selim (1789-1807) devrindeki Nizam-ı Cedid hareketinin eğitim politikasını etkilediği görülmektedir. Bu nedenle, Ratib Efendi tarafından açıklandığı şekliyle, Habsburg İmparatorluğu'ndaki askeri akademiler konusu üzerinde duracağız. Ayrıca, Ratib Efendi'nin Osmanlı İmparatorluğu'nun gerileyişi konusundaki düşüncelerine yer vereceğiz. Bu bağlamda, onun fikirleriyle nasihatname yazarlarının fikirleri arasındaki benzerlikler belirtilecektir. Bir Osmanlı elçisinin Avrupa politikası konusundaki bilgisinin sınırlarını görmek açısından, Ratib Efendi'nin Avrupa politikası üzerindeki görüşleri de ayrıca incelenecektir. II
XVI. yüzyılın ilk çeyreğinde Osmanlı Devleti'nde Safevi imajı

XVI. yüzyıl başlarında İran'da eski Akkoyunlu toprakları üzerinde Safevi Devleti'nin yükselmesi Osmanlı Devleti'nin doğu ile olan ilişkilerinde yeni bir dönemi başlatmıştır. Çünkü İstanbul'un fethinden yarım yüzyıl sonra bu kez Osmanlı Devleti'nin karşısına Hristiyan değil, dönemin Osmanlı tarihçilerinin deyimiyle Müslüman görünümlü bir rakip çıkmıştır. Safevi Devleti Şiiliği resmi bir mezhep olarak benimsemiş ve Akdeniz, Orta Asya, Hindistan kapıları arasındaki bölgenin tamamını elde ederek güçlü bir devlet kurmuştur. Osmanlı sınırlarının kuzeybatısında hakim olan bu yeni militan güç bir başka deyişle askeri ya da siyasi güç Osmanlı Devleti'nde bir tehdit ve meydan okuma şeklinde algılanmış, İran'a ve Anadolu'ya hakim olan hükümdarlar arasındaki eski rekabetin yeniden canlanmasına dini bir nitelik kazandırmıştır. İran'da halkın önemli bir kısmının Sünni olması ve Osmanlı topraklarında pek çok Şiiliğe meyilli kitlelerin olması nedeniyle Osmanlı bu konuda muhtelif tedbirler almak zorunda kalmıştır. Safeviler ile Osmanlı padişahı II. Bayezid zamanında başlayan gerilim, I. Selim döneminde zirveye çıkmış ve 23 Ağustos 1514'te Çaldıran seferi ile neticelenmiştir. Bu çalışmada Osmanlı Devleti'nin Şii Safevi Devleti'ne olan bakış açısı üzerinde durulmuştur. Bu konu çalışılırken devre ışık tutan Selimnamelerden ve modern araştırmacıların eserlerinden istifade edilmiştir. Buradan çıkan sonuç ise Osmanlı Devleti, Safevileri kafir olarak görmüş ve onlara karşı yapılan askeri seferin gerekçelerini dayandırdığı fetvalarda ilan etmiştir.
Name-i Hümayun defterlerine göre XVIII. yüzyılda Osmanlı-Özbek münasebetleri

VI. asırdan itibaren doğuda Sii Safevi Devleti ve batıda Hıristiyan güçlerle mücadele eden Osmanlı, XII. asır sonlarından itibaren batıdaki mücadelelerinde zorluklara ve kayıplara katlanmak zorunda kaldı. XVII. yüzyıldan itibaren Türkistan yönünde ilerlemeye baslayan Rusya bu bölgede planlı bir isgal politikası izledi. Halkı sünni Müslümanlardan olusan Türkistan Hanları, güneydeki İran ve kuzeydeki Rus tehlikesine karsı İslam aleminin lideri Osmanlı Devleti'nden yardım istedi. XVIII. yüzyılda gerileme dönemine giren Osmanlı Devleti ile Türkistan Hanları kendi iç kavgaları yüzünden Rusya'nın doğu yönünde ilerlemesine karsı gerekli tedbirleri alamadı. Rusların ilerleyisi karsısında duramayan Türkistan Hanlıkları, Rus tehlikesinekarsı Osmanlı Devleti ile ittifak yaptı. Ancak Osmanlı Devleti'nin Avrupalı devletlerle sürekli savas halinde olması, Türkistan Hanlıklarına yeterince yardım etmesine engel oldu. Rusya karsısında yalnız kalan ve Osmanlı'dan yardım alamayan Türkistan Hanlıkları, XIX. yüzyılda tamamen Rus hakimiyetine girdi.
XVI. yüzyılın ikinci yarısında Çıldır Beylerbeyliği

Asya ile Avrupa arasında transit ticaret yollarının kesiştiği yerde olan Kafkasya, daima önemli bir ticaret merkezi olmuştur. Çin ve Hindistan'ı geçip, Orta Asya'yı kat eden İpek Yolu'nun en önemli kollarından biri, Kafkasya'dan geçmekte idi. Kafkasya, ticaret ağının ana arterlerinin geçiş bölgesi olması hasebiyle devletler için daima cazip gelmiş, dolayısıyla devletler bu yolları kontrol altına almak için mücadele etmişlerdir. Kafkasya'nın kilidi konumunda olan ve Anadolu'ya geçişin ilk adımı sayılabilecek Ahıska-Çıldır-Kars üçgeni stratejik bakımdan oldukça önemli bir konumda yer almaktadır. XVI. Yüzyılda Osmanlı Devleti'nin Doğu kanadındaki gelişmeler Orta Asya ve Kafkasya politikasında yeni bir pencere açmıştır. Erzurum, Çıldır ve Kars beylerbeyiliklerinin kurulması bölge açısından önemli bir gelişme olmuştur. Özellikle Çıldır Beylerbeyiliği'nin kurulması bölgedeki tarihi İpek yolunun korunması, geliştirilmesi, Orta Asya ile ilişkilerin geliştirilmesi, Kafkasya bölgesinde hakimiyet sağlanması ve hakimiyetin korunması için önemli bir gelişme idi. XVI. Yüzyıl Kafkasya bölgesinde Osmanlı Devleti açısından hareketliliğin yaşandığı bir dönem olmuştur. III. Murat döneminde Lala Mustafa Paşa önderliğinde Osmanlı devleti Kars, Çıldır bölgesini ele geçirmişti. 1579 yılında Çıldır eyaleti kurulmuş ve idari açıdan düzenlenmiştir. Üç bölümden oluşan tez çalışması Çıldır Beylerbeyiliği'nin kuruluşunu, idari ve ekonomik yapısını kapsamaktadır.
The relationship between the Sultanate of Johore and the Ottoman Empire

On dokuzuncu yüzyıl iki Saltanat, Güneydoğu Asya'da Johore Sultanlığı ve Batı'da Osmanlı İmparatorluğu arasında inşa edilen ilişkiyi tanık oldu. Sultan Abu Bakar saltanatı altında Johore Sultanlığı Osmanlı Imparatorluğu ile ilişki kurdu ve Sultan Ibrahim'in saltanatı sırasında daha da güçlendirildi. Bu ilişki 1923 yılında Osmanlı Imparatorluğu'nun düşmesine kadar sürdü. 1893 yılında Johore'dan İstanbul'a kadar olan Sultan Abu Bakar tarafından yapılan ziyaret, Osmanlı İmparatorluğu'nun Johore Sultanlığı üzerinde yönetim, sosyo-kültürel hayat, yargı ve mimarlık yönü üzerine etkisi ile sonuçlandı. Müslüman dünyası halifesi olarak Islam ve Osmanlı Sultanı üzerine yoğunlaşacak olan Pan Islamizm ideolojisi, her iki sultanın birbirlerine karşı dayanışma ve empati kurması sağladı ortalama olarak görev yapmıştır. Rukiye Hanım ve Hatice Hanım' in Johore Sultanlığı mensupları ile evlilikleri Malezya sosyo kültürü ve ekonomisinde önemli rol oynadığı gibi Johore toplumunda elit grubun varlığına katkı sağladı. Johore sultanlığı ve Osmanlı İmparatorluğu arasındaki ilişkinin daha iyi anlaşılması için, bu tezde Osmanlı dünyasından gelen bakış açısıyla ilgili kanıtlar bulunmaktadır.
19. yüzyılda yabancı seyyahlara göre Osmanlı Devletinde kahvehaneler

Bu çalışmada öncelikli olarak 19. yüzyılda Osmanlı Devleti topraklarında bulunan yabancı seyyahların eserleri incelenmiştir. Bu esserlerin incelenme amacı Osmanlı Devleti'ndeki mevcut sosyal alanlardan olan kahvehaneleri seyyahların gözünden bakarak incelemektir. Bununla beraber, seyyahların kendi kültürlerinde bulunan kahvehane türevi mekanlarını Türk kültüründeki kahvehaneler ile mukayese etme imkanı olmuştur. Örneklem olarak seçilen 19. yüzyıl yabancı seyyahlarının gözlemlerinden yararlanılarak günümüz araştırmacılarına bu konudaki yazımlar bir nevi kataloglandırılmıştır. İncelenen bu seyyahların seçiminde eserlerinde Osmanlı'daki kahve kültürü ve kahvehanelere dair izlenimlerini daha detaylı bir şekilde yansıtanlar esas alınmıştır. Pek çok seyyah incelenmiş fakat kısmen seçimler bu sınır dahilinde yapılmıştır. Bu çalışmadaki amaç dönem seyyahlarının Osmanlı toplumundaki kahve tüketimi ve kahvehane kültürüne dair bahislerini irdeleyip bir araya toplamaktır. Çalışmadaki kavramlar detaylı olarak incelenerek nitel veri analizi yöntemiyle betimsel ve içerik analizi yapılacaktır.
1247-1254 h/m. 1830-1838 tarihli 2 nolu Varna şer'iye sicil defterinin transkripsiyonu ve değerlendirmesi

2 Numaralı VARNA ŞER'İYE SİCİLİ H. 1247- 1254 (M. 1830 -1838) İnsanlarla alakalı bütün hukuki olayları kadıların verdikleri karar suretlerini, hüccetleri ve yargıyı ilgilendiren çeşitli yazılı kağıtları ihtiva eden defterlere seriye sicili denir. Osmanlı Devleti'nde İslami hukuk kuralları geçerli idi. Bundan dolayı yapmış olduğumuz çalışmanın giriş kısmında belgelerin anlaşılmasına kolaylık sağlamak amacıyla Osmanlı adliye teşkilatının fonksiyonları hakkında bilgi verilmiştir. Daha sonra seriye sicillerinin genel özelliklerini ve tarihi önemini açıklamaya çalıştık. Varna şer'iye sicilleri İstanbul müftülüğü şeriye sicilleri arşivindedir. Tez konumuz olan 2 numaralı defter 38x19 ebadında H. 1247- 1254 (M. 1830 -1838) yıllarına ait olup, ferman, buyruldu, miras, tereke kayıtlan, alım-satım, aile hukuku, vakfiye, vasi ve vekil tayinlerini ihtiva etmektedir. Araştırmacılara kolaylık sağlamak amacıyla belgelerin özetleri çıkartılıp daha sonra metin transkripsiyonu verilmiştir. Değerlendirme kısmında ise çalışmamız sırasında elde ettiğimiz sonuçları ele alarak XIX. yüzyılın ilk yansında Varna'nın idari, iktisadi ve sosyal yapısı hakkında bilgiler verilmiştir. Buna göre XIX. yüzyılın ilk yansında Varna Silistre sancağına bağlı bir kaza merkezi idi. Halk tarım, hayvancılık ve ticaretle uğraşmaktadır. Müslim ve gayrimüslim halk arasındaki ilişkilerin iyi olduğu anlaşılmaktadır. Defterdeki yazı çeşidi hakkında bilgi vermek amacıyla ekler bölümünde beş adet belge fotokopisi verilmiştir.
67 A 90 Numaralı, 1083-1087 (1672-1676) tarihli Kadıasker Defteri'ne göre Kırım'da sosyal ve ekonomik hayat

Osmanlı Devleti'nde olduğu gibi Kırım Hanlığı'nda da kadılar tarafından kayıt altına alınan Şer'iyye sicilleri, yerel ve sosyal tarih çalışmalarında önemli başvuru kaynaklarındandır. Çok zengin veriler içeren bu kayıtlar; ait olduğu bölgede yaşayan halkın sosyal, ekonomik ve günlük yaşamına dair çok ayrıntılı bilgiler sunmaktadır. Osmanlı Devleti'nin, Karadeniz politikasının temelini oluşturan Kırım'ın sosyo-ekonomik tarihinin aydınlatılması, Kırım Tatar halkları ile bağ kurulması açısından büyük önem arz etmektedir. Çalışmamız buradan yola çıkarak, 67 A 90 numaralı Kırım kadıasker defterinin on dokuzuncu cildini Latin harflerine aktararak, bölgenin sosyal, ekonomik, idari ve kültürel yapısını ortaya çıkarmayı amaçlamıştır. Defterde yer alan kaza, köy, mahalle isimleri tespit edilmiş, bölgenin idari ve etnik yapısına dair çıkarımlar yapılmıştır. Miladi 1672- 1676 yılları arasında, Kırım Hanlığı'nın Dib Tarhan kazasına ait kayıtlar, çalışmanın temelini oluşturmaktadır. Bu bağlamda, Dib Tarhan'da yaşayan halkın temel geçim kaynakları olan tarım ve hayvancılık üzerine değerlendirmeler yapılmıştır. Sicillere kaydedilen terekeler üzerinden halkın maddi kültür öğeleri tespit edilmiştir. Çalışmanın amaçlarından birisi de Kırım Hanlığı tarihinde ekonomik ve sosyal açıdan önemli bir yere sahip olan kölelik kurumuna dair mahkemeye yansıyan örnekler üzerinden değerlendirmeler yapmaktır.
Tanzimat Dönemi Osmanlı siyasal hayatında bürokrasinin değişen konumu

Bir ilişkiler ve kurumlar bütünü olarak toplum birbirinden bağımsız tarihsel süreçlerden meydana gelmemiştir. Osmanlı-Türk modernleşmesi de yaşanmakta olduğu toplum bağlamında süreklilik arz eder. Şerif Mardin'in toplumsal grupları merkeze alarak sosyoloji ve Metin Heper'in de daha çok devlet merkezli olarak siyaset bilimi temeline oturttuğu Osmanlı-Türk modernleşmesi analizleri yaşanan süreci kavramada aydınlatıcı olmuştur. 19. yy'da, toplumsal grupların ve devlet yapısının değişimi küresel siyasetin gereklilikleri ve iktidar sahiplerinin bilinçli tercihlerinin ürünüdür. Yaşanan savaşlar ve sosyal çalkantılar reformun teorik arka planını ve pratiğini değiştirmiştir. Bu durum hem yeni bir reform anlayışını hem de bu anlayışa karşıt yeni düşünceleri tetiklemiştir. Tanzimat olarak adlandırılan tarihsel dönem kökleri daha eskiye dayansa da siyasal alanda yeni bir toplumsal kategorinin yükselişinin ürünüdür. Tanzimat Dönemi boyunca Osmanlı ülkesinin yönetim katında başlayan değişim gitgide farklı toplumsal gruplara yansıtılmıştır. Bürokratlar tarafından Batı'nın İngiltere, Fransa, Almanya ve Avusturya- kurumsal ve sosyal yönünün değerlendirildiği ve Osmanlı Devleti'nin kendi şartlarına uydurulmaya çalışıldığı bu dönemde iktidar ilişkileri de strateji ve kaynak yönünden çeşitli değişiklikler geçirmiştir. İktidar ilişkilerinde yaşanan değişimin öncelikle toplumsal örgütlenmeyle ilişkili olduğu söylenebilir. Toplumsal örgütlenmenin kültürler ve coğrafyalar arasında değişen öncelikleri olduğu varsayıldığında; Osmanlı-Türk toplumu için ''devlet'' kavramının psikolojik ve işlevsel anlamları devlet adına hareket edenlere önemli bir üstünlük sağlamaktadır. Tanzimat Dönemi Osmanlı bürokrasisi bu anlamda, siyasal ilişkileri, bir başka değişle bütünsel-genel ilişkileri, belirlemede hem karizmatik hem geleneksel hem de yasal-ussal türde otorite kurma avantajına sahiptir. Öte yandan bürokrasi kendi yapısı itibari ile örgütlenme kapasitesini geliştirmiş ve sürdürülebilir kılmıştır. Bürokrasinin hem dış koşulların hem de kendi yetilerinin bir sonucu olarak siyasal alanda pozisyon saptama konusunda diğer gruplardan daha güçlü olduğu söylenebilir. Osmanlı-Türk modernleşmesinin önemli bir dönemi olan Tanzimat'ın bürokratik aktörlerinin siyasal hayatta köklü tesirler yarattığı ve bu tesirlerin çeşitli iktidar boyutlarında devam ettiğini söylemek büyük ölçüde mümkündür.
11 Nolu Eğin Şer'iyye Sicili transkripsiyonu ve hukuki değerlendirmesi

Osmanlı Devleti'nin hukuki, iktisadi, dini, askeri, idari ve sosyal düzeni hakkındaki önemli olan bilgileri şer'i mahkemelerde kadı ve yardımcıları tarafından kayıt altına alınan şer'iyye sicillerinde bulunmaktadır. İslam Hukukuna göre teorik olarak bildiğimiz veraset, vesayet, vekalet, aile hukuku, şahitlik, vakıf vb. konuları şer'iyye sicillerinde uygulamalı olarak görmek günümüze yansıyabilmesi açısından önem arz etmektedir. Çalıştığımız dönem H. 1286- 1287 (M.1868-1870) yılları olup, bu dönemde Eğin kazasında Müslümanların yanında gayr-i müslimlerinde olduğunu görmekteyiz. Gayr-i müslimler kendi dini kaidelerine göre yaşamalarının yanı sıra şer'i mahkemelerde de davalarının görülmesi için irade beyan etmişlerdir. İslam Hukukunun uygulamalı olarak günümüze yansıtılması amacıyla 11 Nolu Eğin Şer'iyye Sicili'nin hukuki değerlendirmesini işlemeye çalıştık. Defterimiz 40 varak olup 80 sayfadan oluşmaktadır. Defterimizde 161 belgenin transkripsiyonu yapılmıştır. Öncelikle ilk bölümde şer'iyye mahkemeleri ve şer'iyye sicilleri hakkında temel bilgiler verildikten sonra ikinci bölümde Eğin hakkında genel bir bilgi takdim edilmiştir. Üçüncü bölümde İslam Hukuku'ndaki temel kaidelere dayanarak defterin hukuki değerlendirilmesi yapılmış olup son bölümde ise defterin transkripsiyonu yapılmıştır. Ek olarak defterin orijinal metninden bazı belgelere yer verilmiştir.
1737-1739 Osmanlı-Avusturya Harbi ve Belgrad'ın geri alınması

1736- 1739 Osmanlı-Rus Harbi, Lehistan Krallığı Meselesi, Kafkaslarda Ruslarla yaşanan ihtilaflar ve en önemlisi de 1726 yılında gerçekleşen Avusturya-Rus ittifakı sonucunda patlak vermiştir. Avusturyalılar harbe, bir yıl sonra Rusya'ya verdiği taahhüt sonucu girmek durumunda kalmıştır. 1737 seferinin başında Niş'i ele geçirerek Osmanlılara karşı üstünlük sağlayan Avusturyalılar, seferin sonlarına doğru bu üstünlüklerini sürdürememişlerdir. 1738 seferinde ise İrşova, Adakale gibi Belgrad'ın kilidi konumundaki müstahkem bölgeleri ele geçiren Osmanlılar, bir sonraki sefer yılında avantajlı bir konuma geçmişştir. Belgrad seferi hazırlıklarını tamamlayan Osmanlılar, Avusturya'nın mağlup edilmesi halinde nihai bir sonucun elde edileceği düşüncesiyle, birliklerinin askeri imkanlarının önemli bir bölümünü Avusturya cephesine sevk etmiştir. Zira harbin başlangıcından seferin sonuna kadar Osmanlıların asıl hedefi Belgrad'ı Avusturyalılardan geri almak olmuştur. Osmanlı Devleti'nin Orta Avrupa'ya yapmış olduğu seferlerde ordugah ve menzil noktası olarak Belgrad şehrinin önemi tartışılmazdır. Gerek XVII. yüzyılda gerekse XVIII. yüzyılın başlarında Osmanlı-Avusturya muharebelerinin sebeplerinden birisi de Belgrad üzerindeki hakimiyet mücadelesidir. Söz konusu bölge, Avusturyalılar için Balkanlara; Osmanlılar için ise Orta Avrupa'ya açılan bir kapı konumundadır. Dolayısıyla her iki imparatorluğun Belgrad üzerinde hakimiyet kurmasında, askeri gücü, teknolojisi ve lojistik faaliyetlerinin önemi tartışılmazdır. Çalışmamız, 1736- 1739 Osmanlı-Avusturya-Rus Harbi'nde yer alan Belgrad kuşatmasındaki gelişmelerle sınırlandırılmış ve öncelikle her iki ordunun askeri teknolojileri, kullandıkları silahlar, iaşe orginazosyonu, ulaşım sistemleri karşılaştırılmaya çalışılmıştır. Çalışmamızın giriş bölümünde, Belgrad şehrinin coğrafi konumu, 1739 Belgrad seferine kadar çeşitli kavim ve devletlerin Belgrad şehri için verdikleri hakimiyet mücadelesi değerlendirilmiş; ilk bölümünde, 1737- 1739 Osmanlı-Avusturya Harbi'nin çıkışına etki eden faktörler ve 1737- 1738 sefer yıllarında cereyan eden gelişmeler ele alınmış; ikinci bölümde, Belgrad seferi öncesinde Osmanlı ve Avusturya ordularının askeri güçleri, hazırlıkları ve lojistik faaliyetleri üzerinde durulmuş; üçüncü bölümde, Osmanlı-Avusturya orduları arasında başlayan muharebeler, Osmanlıların Belgrad Kalesi'ni kuşatma girişimleri ve Avusturyalıların buna karşı almış olduğu çeşitli tedbirler ortaya konulmuş; dördüncü bölümünde ise, taraflar arasında cereyan eden barış görüşmeleri, Belgrad'ın Osmanlı idaresine girişi, imzalanan barış antlaşmaları ve hududun tayini konuları hakkında değerlendirmeler yapılmıştır.
The ailing imperialists: The Ottoman Empire in British travel literature 1821-1876

Hasta Emperyalistler : İngiliz Seyahatnamelerinde Osmanlı imparatorluğu 1821- 1876 by Sema Emel Göksel Bu çalışma 1821- 1876 yıllarındaki Osmanlı imparatorluğu hakkında yazılmış anı ve seyahatnamelerin analizini amaçlamaktadır. Anı ve seyahatnameler, yazıldıkları dönemde Osmanlı İmparatorluğu'nun, Türklerin, Rum, Ermeni, ve Musevilerin, ve dönemin gelenek ve politikalarının, bu yazarlarca ve onların okuyucu kitlesince nasıl algılandığını ve ne açıdan değerlendirildiğini göstermektedirler. Dolayısıyla, bu çalışmanın amacı esas olarak gezgin-yazarların yaratmış olduğu bu dünyayı inceleyerek, özellikle Osmanlı İmparatorluğu ve Türklerle ilgili bazı düşünce ve yargıların oluşumuna ve gelişimine dikkat çekmek, aynı zamanda bu açıdan Osmanlı imparatorluğu ile dönemin bazı imparatorluk ve sömürgelerinin algılanışı arasındaki parallelliğe işaret etmektir. 40'dan fazla yazarın eserlerinin incelenmesi, hakim bir söylemin varlığının yanı sıra, özellikle 1853- 1856 Kırım Savaşı sonrasında bu söylemde emperyalist öğelerin arttığını, ve Türklerin ilk başta çelişkili gibi görünen, hem sömürgeci, hem de sömürülen ikileminde algılandığını göstermektedir. Ayrıca, Osmanlı imparatorluğu ve Türkler hakkındaki bazı yanılsamaların gözler önüne serilmesi, bu yanılsamaların bugün bile büyük ölçüde geçerliliğini koruması karşısında önem kazanmaktadır.