Postdramatic theatrical signs in the Plays of Martin Crimp, Sarah Kane, Mark Ravenhill and Simon Stephens

Edebiyatla bağı olan dram sanatı ile performans ve sahneleme ile bağı olan tiyatro sanatıtanımlamalara bakılmaksızın birbirlerinin yerine kullanılmaktadır. Bu iki terimin keyfikullanımın yerine birbirlerini tamamlayan ilişki üzerinde durulması daha önemlidir. Alman teorist Hans Thies Lehmann bu iki sanat türünün ilişkisi üzerinde durmuş ve bu ilişkiye Postdramatik Tiyatro eserinde yeni kural ve değerler tanımlamıştır. Lehmann bu tanımlamaları yaparken tarihsel öncü akımlardan başlayarak çağdaş İngiliz tiyatrosunakadarki dönemleri, oyunları ve oyun yazarlarını inceler ve postdramatik tiyatro teorisini ortaya atar. Lehmann'ın eserine dayanarak bu çalışma öncü akımlara, 1990 ve sonrası İngiliz tiyatrosunun özelliklerine, In-Yer-Face tiyatrosu ve yeni gelişmelere bağlı kalarak dramatik yapıdaki değişikleri irdeler. Bu tez, öncü akımların, 90 dönemi tiyatrosunun ve postdramatik tiyatronun belirleyici özellikleri ve faktörleri aracılığıyladramatik ve postdramatik tiyatro tarihini araştırır ve bileşimsel bir sistem geliştirir. Bu tezin amacı 20. Ve 21. yüzyılda postdramatik tiyatronun dinamizmini, değişikliklerini, eleştirel amacını, sosyo-politik önemini ve etkilerini analiz etmektir. Tezin ilk bölümünde tarihi boyunca önemli dönemlere ve oyunlara tanıklık etmiş 1990 ve sonrası İngiliz tiyatrosu ve In-Yer-Face dönemleri ve bu dönemlerin etkileri detaylı bir şekilde çalışılmıştır. Tezin ikinci bölümü Hans ThiesLehmann'ın çalışmasına başvurarak postdramatik tiyatro ve postdramatik performanskavramlarını analiz edilmektedir. Tezin ücüncü bölümü postdramatik tiyatronun belirleyici özelliklerinin açıklanması ile devam eder ve bu belirleyici özellikler dikkate alınarak Martin Crimp'in Attempts on Her Life (1997) ve Face to the Wall (2002) oyunları Martin Crimp'in PostdramatikTiyatrosunda Öznenin Yapıbozumu ve Hiyerarşik Olmayan Yapı başlığı altında ve Simon Stephens'ın Pornography (2007) adlı oyunu Simon Stephens'ın PostdramatikTiyatrosunda Konu Bütünlüğü Eksikliği ve Karakter Yapıbozumu başlığı altında çalışılmıştır. Tezin dördüncü bölümü postdramatik faktörleri açıklığa kavuşturur ve bu faktörlerebaşvurularak Sarah Kane'in oyunları Crave (1998) ve 4.48 Psychosis (2000) SarahKane'in Postdramatik Tiyatrosunda Şiddet, Acı ve Arınma başlığı altında, Mark Ravenhill'in Faust is Dead (1997) ve Pool (2006) oyunları ise MarkRavenhill'in Postdramatik Tiyatrosunda Zaman, Uzam, Beden ve Medya Yapıbozumu başlığı altında çalışılmıştır. Sonuç olarak bu çalışma, açık bir şekilde geleneksel yapıları ve alışılagelmiş dramatikkuralları yapı bozumuna uğratan, yeni tiyatro estetiklerine yeni kural ve yapıları ekleyenoyun yazarlarını, oyunlarını ve bu oyunların performanslarını tanımlamıştır. Geliştirilmiş yeni kavram ve stratejiler, Hans Thies Lehmann'ın Postdramatik Tiyatro(2006) çalışmasında ortaya koymuş olduğu postdramatik tiyatronun belirleyici özellikleri ve faktörleri sayesinde, 20. ve 21. yüzyılda sahnelenen bazı oyunlardakavranmıştır. Bu kavram ve stratejiler Martin Crimp, Simon Stephens, Sarah Kane ve Mark Ravenhill'in oyunlarına bağlı kalınarak analiz edilmiştir. Bu çalışma, 1990 sonrası İngiliz tiyatrosuna yön veren bu yazarların oyunlarındaki postdramatik özellikleri ele alan dünyadaki ilk tez çalımasıdır. Bu yönüyle çalışmamız alana yenilik getirmekte ve bilimsel katkı sağlamaktadır.