turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Aydın Arkeoloji Müzesi'nden bir grup Roma İmparatorluk Dönemi sikkesi

Bu çalışmada Antik dönemin Karia ve Ionia sınırları dahilinde yer alan, günümüz Aydın ilinin Arkeoloji Müzesi'nin sikke envanterinde bulunan 117 adet Roma İmparatorluk Dönemi sikkesi ele alınmıştır. İncelenen sikkelerin 34 İmparator ve 1 İmparatoriçeye ait olduğu anlaşılmıştır. Kronolojik sıralama yapılarak 35 sikke sahibinin yaşamları hakkında bilgiler verilmiştir. Toplamda 117 adet sikkenin en erken tarihlisi Domitianus (MS 81 96) dönemine, en geç tarihlisi ise Honorius (MS 393 423) dönemine aittir. Arcadius 11 adet ile katalogda en fazla sikkesi olan imparatorlardır. Julia Domna 1 adet sikke ile katalogda yer alan tek kadındır. Kronolojik olarak imparatorluğun geç dönemlerine doğru katalogda sikke sayısında artış olduğu görülmektedir. İncelenen sikkelerde 8 farklı ön yüz tipi ve 16 farklı arka yüz tipi kullanılmıştır. Ön yüzde imparatorların portreleri farklı tiplerde yer almaktadır. Işın taçlı büst ve diademli büst en çok kullanılan ön yüz tipleridir. Arka yüzde tanrılar, tanrıçalar, personifikasyonlar, mimari öğeler ve agonistik öğeler bulunmaktadır. Jüpiter ve Victoria en çok kullanılan arka yüz tipleridir. Sikkelerin ön yüz ve arka yüzlerinde bulunan lejandlar, imparatorluk dönemi sikkelerinin genelinde olduğu gibi Latince ile yazılmışlardır. Ön yüz lejandlarında imparator isimleri ve unvanları bulunmaktadır. Ön yüz lejandları genelde IMP ve DN unvanları ile başlamaktadır. Arka yüz lejandlarında genelde imparator unvanlarına ve personifikasyonlara yer verilmiştir. Ayrıca bazı sikkelerde darphane sembolleri de Latince harflerle verilmiştir. Bu sembollerden yola çıkılarak en çok sikke basımının Kyzikos darphanesinde yapıldığı görülmektedir. Sikkeler katalogda kronolojik sıralamaya göre verilmiş, birden fazla sikkesi olan imparatorların sikkeleri tam tarihlerinin tespit edildiği ölçüde sıralanmıştır. Katalog incelendiğinde sikkelerin en detaylı bilgileri olan ön ve arka yüz lejandları ve bunların açıklamaları, sikkenin metali, çapı, gramı, saat yönü, müze envanter numarası, müzeye geliş şekli, referansı ve tespit edildiği kadarıyla birimine ulaşılacaktır. Sonuç olarak 34 imparator ve 1 imparatoriçeye ait olan 117 adet sikkenin yer aldığı çalışmada Roma İmparatorluk Dönemi sikkeleri hakkında detaylı bilgi sahibi olunmuştur. Bu çalışma aynı zamanda Aydın ilinin yer aldığı bölgenin arkeolojik bakımdan önemini bir kez daha kanıtlamıştır.
Konane Kale Tepe yerleşmesi Hellenistik Dönem savunma sistemi

Kuzeybatı Pisidia Bölgesinde konumlanan Seleukeia Sidera ve Konane Antik Kentleri'nin, yerleşmelerinde savunma sistemlerinin detaylı bir şekilde araştırılması amaçlanmaktadır. Savunma sistemlerinin detaylı olarak incelenmesi sonucunda elde edilecek veriler yerleşim alanlarının ekonomik ve politik olarak sahip oldukları bölgenin sınırlarının yanı sıra, bu yerleşmelerin birbirleriyle ilişkilerinin anlaşılabilmesi bakımından önem taşımaktadır. Projenin kapsamı içerisinde yer alan Kuzeybatı Pisidia Bölgesi savunma sistemleri, Bölge'nin Hellenistik Dönem boyunca karşı karşıya kaldığı politik olaylar sonucunda polis ve askeri garnizon gibi yerleşim modellerinin aldığı şekillenmeyi değerlendirebilmeyi mümkün kılacaktır. Kuzeybatı Pisidia Bölgesinde Hellenistik Dönem'e ait sur duvarlarının ve gözetleme kulelerinin konum ve düzenleme bakımından karşılaştırılarak incelenmesinde öncelikle CBS'den yararlanılmıştır. Bu yöntem kullanılarak, Konane Antik Kenti ve Seleukeia Sidera Antik Kenti yerleşimlerinin uydu görüntüleri üzerinde konum olarak haritalandırılması gerçekleştirilmiştir. Isparta İli ve İlçeleri Yüzey Araştırması kapsamında Konane Antik Kenti'nde detaylı olarak sur duvarlarının ve gözetleme kulelerinin ölçüleri alınıp çizimleri yapılmış ve haritalandırılmıştır. Bu veriler proje kapsamında kullanılarak, Seleukeia Sidera Antik Kenti yerleşmesinin değerlendirilmesinde bütünleşik sonuçlar elde edilmesi mümkün olmuştur. Kuzeybatı Pisidia Bölgesinde arkeolojik araştırmalar oldukça kısıtlıdır. Projenin özgün değeri, arkeolojik ve tarihsel belgeler dikkate alınarak bölgede kent ve kırsal yerleşmelerin savunma sistemlerinin değerlendirilmesine ve yanıtlanmayı bekleyen birçok soru için önemli ipuçları sağlayacak potansiyel taşımasıdır. Bu yönüyle, tez çalışması gerek araştırma alanı /coğrafyası gerekse de tarihi perspektifi ile özgün bir değer taşımaktadır. Bölgede savunma sistemlerine dönük bir çalışma bugüne dek yapılmamıştır. Tez, Hellenistik ve Roma Dönemlerinde Kuzeybatı Pisidia Bölgesi'nin kent savunma sistemleri ve polis - askeri garnizon niteliğindeki örnekleri irdeleyecektir.
MÖ 3. ve 2. Binyıl'da Seyitömer Höyük Madenciliği

Bu tez çalışması 2006- 2014 yılları arasında Prof. Dr. A. Nejat BİLGEN başkanlığında Seyitömer Höyük'te gerçekleştirilen sistemli kazılarda ele geçmişş, MÖ 3. ve 2. Binyıl'a tarihlendirilen, metal eşyaları ve metal eşya üretimi ile ilgili buluntuları tipolojik tanım, kronolojik gelişim ve benzerleri ile karşılaştırma gibi temel başlıklarla ele alarak değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Seyitömer Höyük'te yatay olarak geniş alanda kazıların yapılması, C-14 tarihlendirme yöntemleri ile desteklenerek oluşturulmuş stratigrafisi, bulunduğu coğrafi konum itibariyle maden yataklarına yakınlığı ve doğudan-batıya, kuzeyden-güneye önemli doğal ve tarihi ulaşım ağları üzerinde yer alması nedeniyle metal buluntuların ve üretim malzemelerinin kronolojik gelişimi ve karşılaştırmalı değerlendirmesinde önemli katkıda bulunmaktadır. Seyitömer Höyük V. ve IV. tabakalarında metal eşyaların zenginliği, üretim malzemelerinin yoğunluğu ile birlikte atölye/işlikler de değerlendirildiğinde Seyitömer'de metal işçiliğinin, yerleşimin ihtiyaçlarından öte ticari faaliyette öne çıkan bir zanaat türü olduğu anlaşılmaktadır. Seyitömer Höyük V. ve IV. tabakalarına ait metal eşya ve metal eşya üretim malzemeleri, Batı Anadolu sahil kesimi ile Orta Anadolu ve Kuzey Suriye-Mezopotamya arasında kurulan ticari ve kültürel etkileşimi yansıtan tipler ile birlikte yerleşime özgü tiplerin varlığını da ortaya koymaktadır. Her iki tabakada da Seyitömerli ustalar, ticari ve kültürel ilişkiler sonucu -dönemini temsil eden- yeni formları öğrenmiş ve kendilerine özgü/özgün üretim anlayışını, geleneğini de sürdürmeye devam etmişlerdir.
Oluz Höyük Demir Çağı bitkisel bezemeli çanak çömleği

Kızılırmak Havzası ve yakın çevresi Demir Çağı bitkisel bezemeli boyalı çanak-çömleği Maşat Höyük, Alaca Höyük, Boğazköy, Eskiyapar, Alişar Höyük, Kaman Kalehöyük, Kültepe, Topaklı, Akalan ve Karasamsun gibi önemli merkezlerin varlığına karşın, bugüne değin ayrıntılı bir şekilde çalışılmamıştı. Yedinci sezonunu geride bırakan (2007-2013) Oluz Höyük Sistematik Arkeolojik Kazıları'nda oldukça sağlam bir şekilde saptanan Demir Çağı tabakalarında ele geçen çanak - çömlekler içinde yüzlerce boya bezekli kap parçası bulunmuştur. Bunların önemli bir kısmı bitkisel bezeme içermektedir. Yaprak, Spiral, Tomurcuk, Sarmaşık gibi motiflerin oluşturduğu bitkisel bezemelerin boya bezekli çanak-çömlek gelişiminde oynadığı rol, hangi motiflerin bölge kaynaklı olduğu, hangilerinin ithal olarak geldiği soruları, düzenli tabakalaşma temelinde ilk kez irdelenmiştir. Bu bağlamda diğer çağdaş merkezlerin bitkisel bezemeleri incelenmiş ve bunlar hakkında değerlendirmeler yapılmıştır. Kızılırmak Havzası'na etki yaptığı söylenen Phryg ve Galat çanak - çömleği bitkisel bezemeler temelinde yeniden ele alınmış, bölgeye etkileri tartışılmıştır. Bu bağlamda, yukarıda açıklanan çerçevede bir çalışma Anadolu Demir Çağı arkeolojisinde ilk kez yapılmış olmaktadır.
Gaziantep Arkeoloji Müzesi'nden bir grup roma dönemi sikkesi

Gaziantep Arkeoloji Müzesi gerek satın alma yoluyla gerekse kazıdan gelen sikkelerle her yıl çok sayıda sikke toplamakta ve koleksiyonunu zenginleştirmektedir. Bu çalışma Gaziantep Arkeoloji Müzesi sikke koleksiyonuna satın alma yoluyla kazandırılan bir grup Roma İmparatorluk Dönemi sikkesini konu edinmektedir. Konu kapsamında müzeye 2002 yılında getirilmiş 50 adet sikke incelenmiştir. Bu sikkeler Philippus I'den Licinius I'e kadar kronolojik olarak dönemlerine göre ayrılıp, gruplandırılarak incelenmiştir. Yayınlanmış sikke katalogları ile incelenen bu sikkeler karşılaştırılmaya çalışılmıştır. Anahatar kelimeler: Sikke, Roma, Darphane
Türkiye Doğu Akdenizi'nin Geç Neolitik Dönem mühür sanatı

'Türkiye Doğu Akdenizi'nin Geç Neolitik Dönem Mühür Sanatı' isimli tez çalışmasında belirtilen bölge ve kronoloji dahilindeki bir grup mühür değerlendirilmektedir. Domuztepe Höyük yeni dönem (2014-2021) kazı çalışmalarından ele geçmişş ve daha önce yayınlanmamış 18 adet mühür buluntularının yanı sıra, konu bölge bağlamında değerlendirildiğinden dolayı daha önce yayımlanmış olan 74 adet mühür de ilgili atıflar yapılarak ele alınmıştır. Bu çalışma kapsamında bölge mühürcülüğü tipolojik ve kullanım amacı yönünden değerlendirilmeye çalışılmıştır. Baskı yüzeyi biçimleri, tutamak biçimleri ve motif çeşitleri gruplandırılarak, bölgesel kapsam dahilinde incelenmiştir. Mühürlerin baskı yüzeyleri genellikle daire biçimli olup, dörtgen biçimli baskı yüzeyleri de yoğun olarak kullanılmaktadır. Baskı yüzeylerine işlenen motiflere bakıldığında; çizgisel ve kafes biçimli motiflerin sıklıkla kullanıldığı gözlemlenmektedir. İp delikli ve deliksiz tutamakları bulunan mühürlerde en çok standart ve sırtlı tutamaklar görülmektedir. Bölge mühürlerinin benzerleri ise daha çok Rouj Vadisi ve günümüz Suriye sınırlarında bulunan Geç Neolitik Dönem yerleşimlerinden ele geçmişştir. Mühürcülük geleneğinde Orta ve Batı Anadolu ile aralarında yöresel bir fark gözlemlenmektedir.
Tunç çağı madenci yerleşimi derekutuğun'un hayvana dayalı ekonomisi

Derekutuğun Madenci Yerleşim Yeri, Çorum İlinin Bayat ilçesinde yer almaktadır. 2011 yılında Prof. Dr. Ünsal YALÇIN bilimsel danışmanlığı ve Çorum Arkeoloji Müzesi işbirliğiyle ilk sistemli kazı çalışmaları başlamıştır. 2017 yılı kazı sezonu sonunda Madenci Yerleşim Yerinin kazı çalışmaları sonlandırılmıştır. Yapılan kazı çalışmaları ve C-14 tarihlemelerinin sonucuna göre yerleşim yerinin M. Ö 4. binlerden Roma Dönemi'ne kadar iskan edildiği tespit edilmiştir. Bir madenci kasabası olan Derekutuğun madenci halkının beslenme alışkanlıklarını anlamak ve bunu diğer dönemsel yerler ile karşılaştırarak benzerlikleri ve farkları ortaya çıkarmak çalışmanın temelini oluşturmaktadır. Bu amaç doğrultusunda Derekutuğun Madenci Yerleşim Yeri'nin İTÇ III ve İTÇ III'ten OTÇ III'e Geçiş Dönemlerine ait 4426 adet faunal kalıntı incelenmiş ve değerlendirilmiştir. Faunal kalıntıların incelenmesi sonucu yerleşimde yaşamış olan evcil ve yabani türler belirlenmiştir. Tespit edilen evcil türler doğrultusunda yerleşimde İTÇ III Dönemi'nde yaşamış toplulukların beslenme ve üretim ekonomileri araştırılmıştır. Tespit edilen yabani türler ile Derekutuğun Madenci Yerleşim Yeri toplumunun sürü-av stratejileri ve kırmızı et ekonomisine olan katkıları araştırılmıştır. Aynı zamanda belirlenen yabani türler baz alınarak yerleşim yerinin antik doğası hakkında bilgiler elde edilmiştir. Derekutuğun Madenci Yerleşim Yeri'nden elde edilen memeli hayvan faunal kalıntı sonuçlarının hem kendi içinde dönemsel karşılaştırmaları, hem de bölgesel karşılaştırmaları sonucunda, madenci halkın kırmızı et ihtiyacını daha çok evcil faunadaki türlerden karşıladıkları gözlemlenmiştir.
The social and symbolic role of early pottery in the Near East

Bu tez çalışmasının amacı, Yakındoğu'da görülen Erken Neolitik çanak çömleğininsosyal ve sembolik rolünü incelemektir. Bu tez çalışmasında, Yakındoğu'da bulunan ilk çanak çömlekleri karşılaştırmalı olarak inceleyerek, bölgede çanak çömlekkullanımının gelişim aşamalarını değerlendirilmektedir. Daha da önemlisi, çanak çömlek formlarının ve teknolojisinin, alçılama ve heykelcik teknolojileri ile ilişkisi incelenmektedir. MÖ 9. binyılın başlarında, pişmiş toprak teknolojisinin ve ateşinnitelikli kullanımı Yakındoğu'da bulunan insan ve hayvan şekilli heykelciklerdegözlemlenebilir. Aynı zamanda, kireç sıva üretiminde de benzer teknikler kullanılmıştır. Bu nedenle 'neden seramik üretiminin iki bin yıl daha beklemek zorunda kaldığı' sorusu merak uyandırıcıdır. Tez çalışmasının sonuçları çanak çömleğin Erken Neolitik'te görülen inanç ve ritüele derinlemesine gömülmüş bir'sembolik teknoloji' olduğunu göstermektedir. Diğer bir deyişle, çanak çömlek,'insan bedeni' ve 'ev' arasındaki ilişkiyi, Erken Neolitik'te görülen 'ölü', 'ev' ve 'ortak yapılar' arasında oluşan ilişkiye alternatif olarak yeniden şekillendirmektedir. Bu nedenle, çanak çömlek, tarımın yeni ekonomik bağlamında kurulan yeni sosyal ilişkilerin müzakeresinde önemli bir aracı olmalıdır. Bu bağlamda, çanak çömleğinYakındoğu'ya bu kadar geç bir giriş yapmasının nedeni, malzeme bilgisi eksikliği veya ihtiyaç eksikliğinden kaynaklanamayabilir. Bunun nedeni, büyük ihtimallekültürel içeriklidir ve dolayısıyla sosyal yapı ve inançtaki değişimlerin bağlamsaldeğerlendirmesini gerektirmektedir.
Marmaray Tüp Geçit kazıları Sirkeci İstasyonu'nda ele geçen Karadeniz kökenli Amphora mühürleri

Son yıllarda İstanbul'un çeşitli semtlerinde, özellikle ulaşım problemlerine çözüm getirmek amacıyla yapılmış, büyük çaplı inşaat projeleri, kent tarihinin arkeolojik kazılarla yeniden değerlendirilmesine olanak sağlamıştır. Bu projelerden ilki, Marmaray Tüp Geçit Projesi kapsamında yapılmış olan, arkeolojik kurtarma kazı çalışmalarıdır. Çalışmalar başlangıçta ulusal bir ulaştırma projesiyken, arkeolojik kazılardan elde edilen verilerle, hem ulusal hem de uluslararası alanda, araştırmacıların ilgi odağı haline gelmiştir. 2004- 2012 yılları arasında sürdürülmüş olan çalışmaların önemli istasyonlarından biri olan, Marmaray Sirkeci İstasyonu kazıları sonucunda, Byzantion'un özellikle Hellenistik Dönem'e tarihlenen bölümüyle ilgili önemli bilgiler elde edilmiştir. Bu çalışma, antik dönemde, Karadeniz, Ege ve Akdeniz deniz ticaretinde, çok önemli bir role sahip olan Byzantion'un, Hellenistik Dönemde, Karadeniz Bölgesi'ndeki iki önemli kent ile olan ticari ilişkilerini, amphora mühürleri aracılığıyla kanıtlayan ilk çalışmadır.
The water system at the upper city of Hasankeyf and its impact on urban settlement

Yukarı Mezopotamya'da, Türkiye'nin güneydoğusundaki Dicle havzasında yer alan Hasankeyf ve çevresi, farklı dönemlerde birçok kültüre ev sahipliği yapmıştır. Hemen her dönemde mekansal kentleşmenin de sıra dışı gerçekleşmiş olması gereken Hasankeyf, zor topoğrafyası ve ayırt edici görünümü ile eşsiz bir konuma sahiptir. Bu tezin amacı, yeni bir bakış açısı ile, su kullanımının kentsel yapı üzerindeki etkisini belirleyebilmek için Hasankeyf Yukarı şehirdeki susistemini ve özellikle doğal ve insan yapımı çevre ile ilişkisini incelemektir. Bu tez kentsel dokuların tasarımını ve olası geç yerleşim stratejilerini, Yukarışehirde toplanan sarnıç yoğun ve mevcut kanal verilerinin ışığında açıklamaya ve anlamaya çalışmaktadır. 185 adet sarnıcın ve bunların çeşitli özelliklerinin teşhisi, mikro ve makro düzeylerde su sistemi ve yerleşim alanları arasındaki bağlantılarıkurabilmek için, haritalama çalışmaları ile birlikte farklı analizlerin yapılmasına yardımcı olmaktadır. Yukarıda bahsedilen amaçların yanında, bu çalışma, Hasankeyf'tekiler ile karşılaştırılabilir olduğu düşünülen Roma su uygulamaları ile ortak paydalar bulmaya ve böylece Hasankeyf su yapıları için kimi ipuçlarını ortaya çıkarmaya çalışmaktadır. Görünen odur ki su ve kentsel yerleşim, Yukarı şehirde suyun tek başınayerleşim dokularının gelişimi üzerinde belirleyici olarak değerlendirilemeyeceği ve fakat kentsel yerleşimin de su sistemi üzerinde etkili olduğu bir durumun ayrılmaz iki parçasıdır.
Bakla Tepe Geç Kalkolitik Çağ ve Eski Tunç Çağı Yontmataş aletleri

Tez kapsamı içinde değerlendirilen Bakla Tepe Geç Kalkolitik Çağ ve Eski Tunç Çağı çakmaktaşı ve obsidyen yontmataş buluntuları höyükte 1997 ve 1998 kazı çalışmaları sırasında ele geçmişştir. Bakla Tepe Geç Kalkolitik Çağ ve Eski Tunç Çağı yontmataş endüstrilerinde çakmaktaşı kullanımı obsidyene oranla daha fazla kullanılmıştır. Yontmataş üretiminde kullanılan obsidyenin Melos Adasından ithal edildiği düşünülmektedir. Her iki çağa ait tabakalardan ele geçen çekirdek ve üretim artıklarından üretimin yerleşim yerinde yapıldığı anlaşılmıştır. Bakla Tepe Geç Kalkolitik ve Eski Tunç Çağı'nda dilgi ve dilgicik endüstrileri hakimdir. Bakla Tepe'de en çok kullanılan alet tipi çakmaktaşı orak dilgileridir. Diğer alet tipleri dilgi bıçaklar, kenar kazıyıcılar, mikrolitikler, ön kazıyıcılar, sırtlı dilgüer, birleşik aletler, taş delgiler, taş kalemler, dişlemeli aletler, çontuklu aletler ve uçlardır. Bakla Tepe Geç Kalkolitik Çağ ve Eski Tunç Çağı yontmataş endüstrisi Kıta Yunanistan ve özellikle Ege Adaları ile benzerlik göstermektedir. Diğer bir deyişle Bakla Tepe Ege Bölgesinin Geç Kalkolitik Çağ ve Eski Tunç Çağı yontmataş aletlerinin yapımında kullanılan hammadde çeşitleri, taşımalık ve çekirdek tipler ve de alet tipleri ile benzerlik gösterir.
Van Altıntepe Urartu nekropolü takıları

M. Ö. 9-7. yüzyıllarda Urartu, Yakın Doğu'nun, güçlü uygarlıklarındanbiridir. Bu uygarlığın merkezi, bugün Van Kalesi olarak bilinen Tuşpa'dır. Urartuların bilinen en büyük özellikleri Doğu Anadolu Bölgesi'nin madenizenginliğini iyi değerlendirmiş olmalarıdır. Bölgede yapılan kazılarda birçok metal silah ve takı bulunur. 1997- 1999 yılları arasında Prof. Dr. Veli Sevin başkanlığında yürütülen Altıntepe Nekropolükazısı bunlardan biridir. Nekropolün sayısı 97'yi bulan takıları bu çalışmanın konusunu oluşturur. Tipolojik analizleri yapılmış olan takılar pazubent, bilezik, iğne, küpe, yüzük, fibula, amulet, saç spirali ve saç halkaları olmak üzere 9 farklı gurupta incelenmiştir. Her bir tür biçimsel özelliklerine göre alt başlıklarına ayrılmıştır. Katalogda yer verilen cinsayrımlarına göre, takıların çoğunun tunç ve daha sonra kurşun, gümüş ve altındanyapıldığı anlaşılmıştır. Yapılan tüm inceleme ve değerlendirmelerin sonucunda, AltıntepeNekropolü takılarının, belli standartları olan Urartu mücevher sanatının, özelliklerinitekrarladığı görülmüştür.
İkiztepe ilk Tunç Çağı III çanak çömleği

n OZ Orta Karadeniz Bölgesi'nin kültür tarihi açısından önemli bir merkezi olan İkiztepe yerleşmesinde, GKÇ'dan OTÇ'na kadar devam eden kesintisiz bir stratigrafi tespit edilmiştir. Bununla birlikte, İkiztepe'de İTÇ ü'den m'e geçiş ve İTÇ m, tam bir netlik kazanmamıştır. Bu nedenle, çalışmamızda, bu dönem, İkiztepe Tepe ni'ün İTÇ UTe tarihlendirilen ç-ç buluntuları ile Tepe I' deki Mezarlık alanından ele geçen kaplara dayandırılarak aydınlatılmaya çalışıldı. Anadolu ve Balkanlarla karşılaştınldığında, İkiztepe İTÇ Dİ ç-ç kültürünün, Anadolu'nun İTÇ m'e tarihlendirilen diğer kültürlerinden farklı özelliklere sahip olduğu, özellikle Samsun ve çevresinde etkin olduğu anlaşılmaktadır. Anadolu'da, bu kültürle ilişkili ç-ç buluntularının en yalan benzerlerine, Demircihöyük'ün İTÇ katlarında rastlanılmıştır. Anadolu dışında ise, bu ç-ç'ler, Balkanlar'ın İTÇ; Kara Yunanistan'ın, özellikle Rakhmani; Transkafkasya'da ise Neolitik ve Kalkolitik kültürleriyle ortak özelliklere sahiptir. Dolayısıyla, bu kültürün, Anadolu'dan daha ziyade, Karadeniz'in kuzeyinde yer alan Transkafkasya'dan Balkanlar'a kadar uzanan geniş bir coğrafi alana ve zaman dilimine yayılan kültürlerle ilişkili olduğu düşünülmektedir.
Türkiye'de Prehistorik Dönem insan betimlemeleri

Bu tezin konusu, Türkiye'de Paleolitik Dönem ve Neolitik Dönem süresince üretilmiş duvar resmi, kaya resmi, taşınabilir çeşitli objeler, heykel, figürin ve idollerdir. Dönem insanlarının insan görüntüsünü, yani kendisini konu edindikleri ve görüntüsünü yansıttığı eserleri bugüne bıraktıkları maddi belgeler aracılığı ile incelemektir. Tez 'Türkiye'de Prehistorik Dönem İnsan Betimlemeleri' adıyla sunulacaktır. Üç kıta arasında bir köprü olan ve gelmiş geçmişş tüm zamanlarda insanların yerleşmek için seçtiği Anadolu coğrafyası Arkeoloji için çok önemli belgelere sahiptir. Biz bu önemli miraslardan temel derdi insan olan eserlere odaklandık. Çalışmamızın temel amaçlarından ilki, tamamlanmış halinde, Prehistorik dönem insan betimlemeleri açısından, Anadolu'nun verimli topraklarında nasıl bir tarihsel görsellik ve gelişim içinde olunduğunu anlatmaktır. İkincisi, şimdiye kadar yapılan tüm çalışmalar ve yorumlar ışığında, konuya dair yeni sorular sormaktır. Nihai olarak, Prehistorik dönem açısından Türkiye sınırları içinde Paleolitik ve Neolitik Dönem insanlarının, yaşam, ölüm, din, korunma ve barınma gibi günlük hayat ihtiyaçlarını sanat yoluyla ifade etme biçimlerini değerlendirmektir. Bu değerlendirmede Türkiye'nin arkeolojik ve sanatsal olarak değerlerini gündemde tutmak ve korumak amacına küçükte olsa bir katkı sunmak en büyük hedeftir.
Halikarnassos Maussolleion'unda çokrenklilik

Yunan ve Roma dönemi mimari ve plastik sanatlarına bugünün gözüyle bakıldığında tümüyle renkli olduğu yapılan çalışmalar ile ortaya konmaktadır. Bugün görülemeyen veya eserlerin gördüğü tahribat nedeniyle yetersiz düzeyde görülebilen boya kalıntılarının gelişen bilimsel teknikler yardımı ile tespit edilebiliyor olması antik dönemde çokrenkliliğinin varlığını net olarak göstermektedir. Mimari yapılar, mimari plastik eserler ve bağımsız plastik eserler canlı bir şekilde boyanmıştır. Duvar resimlerinde, vazolarda, pişmiş toprak ve metal figürinlerde, lahitlerde de karşımıza çıkan çokrenkliliğin Yunan ve Roma mimarisi ile mimari plastik sanatının zengin bir unsuru olduğu arkeologlar için tartışma konusu olmaktan uzaktır. M. Ö. 350'ye tarihlendirilen Halikarnassos Maussolleion'u büyük bir deprem ile yıkılarak taş ocağı kaderini yaşamaya başladığı andan itibaren neredeyse yapının tüm parçaları devşirme malzeme olarak başta bugünkü kalenin inşasında olmak üzere kullanılmıştır. 1846'da L. Stradford ile başlayan çalışmalar 20. yy sonlarında K. Jeppessen tarafından yürütülen kazılar ile son bulmuştur. Bugün alanda sınırlı da olsa çalışmalar P. Pedersen tarafından yürütülmektedir. Bu süreçte mezar anıtına ait mimari ve mimari plastik buluntu eserler üzerinde tespit edilen renk kalıntıları ilk olarak C. T. Newton tarafından aktarılmış ve ikinci planda kalmıştır. I. Jenkins ve arkadaşları tarafından 'The Polychromy of the Mausoleum' adlı makalede anıtta tespit edilen renkler katalog halinde yayınlanmıştır. Bilinen en net renk kalıntıları anıtın İon ve Lesbos kymationlarında karşımıza mavi ve kırmızı olarak çıkmaktadır. Amazon frizi arka planı, Yunanlılara ait kıyafet detaylarında, çeşitli savaş malzemelerinde yine mavi ve kırmızı olarak kendini göstermektedir. Mezar odasına dair sadece De la Tourrette'nin raporlarına dayanan bilgiler ışığında oldukça zengin süslemeler içerdiği bilinmektedir. Heykeltraşlık eserleri üzerinde de kısmen korunmuş az sayıda renk kalıntısı bilinmektedir. Özellikle Quadriga'daki atlar, Maussollos ve Artemisia heykelleri günümüz teknolojileri ile incelenmesi gereken baş eserler olmalıdır. Bu tez çalışmasının ülkemiz arkeoloji çalışmalarında çokta yer bulamayan çokrenklilik araştırmalarına öncülük edeceği kanaatindeyiz.
Yontmataş teknolojide farklı işle zincir modelleri

Sosyal bilimlerde teknolojik araştırmaların ortaya çıkışı ve arkeolojiye uygulanması geçmişş insan yaşamına dair daha zengin bir bilgi birikimine sahip olmamıza olanak sağlamıştır. Bunun için işlem zinciri modelleri kullanılmıştır. Genel hattıyla bir aletin üretimindeki ekonomik ve kültürel altyapının ortaya çıkarılmasını hedefleyen işlem zinciri modellemeleri, alet üretiminde gerekli hammaddenin temininden, alet haline getirilme ve terk edilme sürecine kadar olan aşamaları incelemektedir. Yontmataş alet üretimine dair dünyanın farklı yerlerinde uygulanan işlem zinciri modellemeleri farklı amaçlar doğrultusunda disiplinler arası bir çalışma yürütmektedir.