Mimari tasarım stüdyo eğitiminde iletişim

Bu araştırmanın temel konu alanı, mimari tasarım stüdyolarıdır. Araştırmanın bu doğrultuda olmasının en önemli nedeni, mimari tasarım formasyonunun kazandırmasında önemli bir rolü olan stüdyoların özenle ele alınmasının gerekliliğine olan inancımızdır. Araştırmada, danışan-danışman etkileşimini aydınlatacak danışman davranışı, danışanın merkezde olduğu bir yaklaşımla ele alınmaktadır. Tasarlamanın nasıl öğrenildiğini ve tasarlama davranışının dil temelli yapısının içeriğini açıklayabilmek üzere, danışanla etkileşim içindeki danışmana yer verilmektedir. Burada savunulan görüş, özellikle stüdyoda, tüm ifade araçlarının ortak noktası olarak söze dökülmeleri ihtiyacıdır. Her türlü ifadenin söze dökülmesi, deneyimin farkındalığını arttıran önemli bir araçtır. Söze dökülen ifade, araştırmanın savunduğu görüşün modeli olarak diyalogla anlam kazanır. Araştırma, stüdyo ortamında etkileşimin niteliğini belirleyen danışmanın davranışını, dil temelinde anlamaya yöneliktir. Danışmanın tavrı ve bu tavrın psikolojik ve felsefi temelleri stüdyo eleştirilenleri çerçevesinde incelenmektedir. Bu incelemeye, stüdyo ortamındaki gözlemlerden yola çıkılarak bakılmıştır. Araştırmada, stüdyo yaşantısı ve onun önemli bir parçası olan masa başı stüdyo eleştirilerinin çok yönlü düşünmek ve yeniyi üretmek için açık bir seçenek sunduğunu düşünülerek, tasarım eleştirisindeki farklı yaklaşımları ortaya koyan empatik ve etik danışman tavrını açıklamak hedeflenmektedir. Bu bağlamda izlenen yol genel olarak aşağıdaki gibi sıralanabilir: ? İnceleme alanı olarak stüdyo eleştirilerinin hangi yönde genişleyip daralacağma karar vermek için ilgili literatür taranmıştır. ? Elde edilen ipuçlarını sağlamlaştırmak amacıyla danışanlar arasında anket çalışması yapılmıştır. ? Başta elde edilen deneyimin bu araştırmaya temel oluşturmasını sağlamak için stüdyo ortamları gözlemlenerek kayıtlara geçirilmiştir. Araştırma bu kayıtlara dayandırılmıştır. Kısaca araştırmada, kuramsal çalışmayla gözlemlerin birlikte yürüdüğünü söylenebilir. Anket ve gözlemler, çizdiğimiz kuramsal çerçeve için doğrulayıcı değil, zenginleştirici, somutlaştıncı, açıklayıcı, tamamlayıcı ipuçları vermektedir. ? Literatür girdisinden sonra alan çalışmasına veya alan çalışmasından elde edilen veriler sonrası öneri ve saptamalara birlikte yer verilmiş, alan çalışması ve kuramsal altyapı, bölüm olarak birbirinden ayrılmamıştır. ? Danışan-danışman diyalogunun içinde düşünülen temel etkenler, psikolojik ve felsefi temeller olarak incelenmiş ve sonrasında, böyle bir diyalog için davranış modeli önerisine gidilmiştir. Araştırmanın birinci bölümünde; çalışmanın konusu tanıtılmakta ve araştırmanın nedenleri ortaya konmaktadır. İkinci bölümde; danışan-danışman etkileşiminde içinde bulunulan durumu açıklığa kavuşturmak, geçmişşten günümüze transfer edilen olumlu-olumsuz alışkanlıkların bilincine varmak, danışan-danışman etkileşimi içindeki diyalogu oluşturacak ortamı araştırmak için mimari tasarım eğitiminin tarihine ve öğrenme psikolojisinin tarihsel gelişimine, bu gelişimin geldiği en son nokta olarak empati kavramına yer verilmektedir. Burada danışmanın, danışanı anlama çabasının sonucunda oluşan empatik tutumun, karşılıklı ortaklık anlayışını geliştirdiğini, diyalog ortamının yolunu açarak, danışan ve danışmanı yenilikçi bir tasarım anlayışına götürdüğü görüşü savunulmaktadır. Üçüncü bölümde; diyalogu oluşturabilecek dilin, etik-estetik yapısı, mimari tasarım ve danışan-danışman etkileşimi bağlamında, mimari tasarım eğitimine temel olabilecek bilgi kuramları irdelenmekte, Kant'ın 'etik' kuramı; özgürlük, Croce'nin 'estetik' kuramı; sezgi-ifade, Wittgenstein'in 'dil' kuramı; etik-estetik birliği temelinde tartışılmakta ve yöntemler önerilmektetir. Bu yöntemler bağlamında, stüdyo eleştirileri incelenerek tasarım diyalogunun yapısı ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Dördüncü bölümde; danışan-danışman etkileşiminde davranış modeli olarak diyalogun açılımı yapılarak tasarım eleştirileri bağlamında ömeklenmekte ve stüdyodaki farklı eylem düzeylerinde diyalogu ortaya çıkarabilecek davranışlar tespit edilmeye çalışılmaktadır. Araştırmanın son bölümünde; etik-estetik-dil-değerlendirme arasındaki ilişkiler, üst- eleştiri bağlamında tartışılmakta, böyle bir stüdyo ortamı veya danışan-danışman diyalogunun taşıdığı anlamlar, buna bağlı olarak tasarımla ile ilgili çıkarımlar ve geleceğe yönelik araştırmalar için konu alanları, sorular ve önerilerde bulunulmaktadır.