Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen öğrenicilerin okuma becerilerini tekrarlı okuma yöntemi ile geliştirme süreci: Bir durum çalışması

Bu araştırmanın temel amacı, Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen öğrenicilerin okuma becerilerini Tekrarlı Okuma yöntemi ile geliştirme sürecini değerlendirmektir. Araştırma; nitel araştırma desenlerinden durum çalışması yöntemi ile yürütülmüştür. Araştırmada; Çukurova Üniversitesi Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde, A2 düzeyinde Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen ve resmi dili Arapça olan ülkelerden gelen, 18 ya da 19 yaşında 6 gönüllü katılımcı ile çalışılmıştır. Katılımcılar, A2 düzeyinde ve gönüllü olmaları gözetilerek olasılığı bilinmeyen örnekleme tekniklerinden; amaçsal örnekleme tekniği ile belirlenmiştir. Araştırmanın temel amacına paralel olarak Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen öğrenicilerin okuma becerilerini Tekrarlı Okuma yöntemi ile geliştirme sürecinin değerlendirilmesi; Türkçenin yabancı dil olarak öğretildiği A2 düzeyi okuma derslerinin işlenme sürecini gözlemleyerek Tekrarlı Okuma yönteminin A2 düzeyi okuma derslerinde kullanılmasının sürece sağlayabileceği desteğin değerlendirilmesi, A2 düzeyi öğrenicilerinin okuma hatalarını giderme sürecinin değerlendirilmesi, A2 düzeyi öğrenicilerinin okuma becerilerinin gözlemlenmesi ve A2 düzeyi öğrenicilerinin okuduğunu anlama becerilerinin değerlendirilmesi şeklinde yapılmıştır. Araştırma kapsamında, Tekrarlı Okuma yöntemine yönelik çalışmalar, katılımcıların A2 düzeyinde almakta oldukları ve temel dil becerilerini kapsayan Türkçe öğretimi paralelinde yürütülmüştür. Veriler; Katılımcı Tanıma Formu, Okuma Dersi Gözlem Formu, Okuma Becerisi Gözlem Formu; araştırmacı tarafından oluşturulan veya farklı kaynaklardan alınan Okuma Metinleri, Okuma Becerisinin Değerlendirmek İçin Kullanılan Metinler ve Metin Altı Soruları ile Ses Kayıt Cihazı aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin toplanması süreci; A2 düzeyi okuma dersleri gözlem verilerinin toplanması, katılımcıları tanımaya yönelik verilerin toplanması, katılımcılara Tekrarlı Okuma yönteminin tanıtılması ve yöntemin uygulamasına yönelik pilot çalışma, katılımcıların okuma ses kayıtlarının alınması, katılımcıların okuma sırasında gözlemlenmesi, katılımcıların okuduğunu anlamaya yönelik soruları cevaplamaları şeklinde yürütülmüştür. A2 düzeyi dersleri sırasında yapılan gözlemlerden elde edilen veriler betimsel olarak analiz edilmiştir. Katılımcıların okuma ses kayıtlarından elde edilen veriler, her bir katılımcının okuduğu metinler tek tek dinlendikten sonra yazılı hale getirilerek analiz edilmiştir. Yazılı hale getirilen kayıtlar incelenerek hatalar belirlenmiş ve hataların yapılma nedenleri üzerinde düşünülerek tanımları yapılmıştır. Analiz işlemini kolaylaştırmak için her bir hataya numara verilmiştir. Okuma becerisi gözlemlerinden elde edilen veriler; belirlenen temalara göre düzenlenerek betimsel olarak analiz edilmiştir. Katılımcıların okuduğunu anlama sorularına verdikleri cevaplardan oluşan veriler okuduğunu anlama becerisinin değerlendirilmesi ile ilgili literatür ve yabancı dil öğretiminde Tekrarlı Okuma yöntemi ile ilgili araştırmalardaki değerlendirme ölçütleri dikkate alınarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinden elde edilen bulgulardan hareketle, Tekrarlı Okuma yöntemi ile katılımcıların okuma becerilerini geliştirme süreci; Türkçenin yabancı dil olarak öğretildiği A2 düzeyi okuma derslerinin işlenme sürecinde Tekrarlı Okuma yönteminin kullanılmasının sürece sağlayabileceği desteğe, okuma ses kayıtlarına, okuma becerisi gözlemlerine ve okuduğunu anlamaya ilişkin tartışma ve yorum yapılarak değerlendirilmiştir. Tartışma ve yorum; her bir katılımcının özellikleri göz önünde bulundurularak derinlemesine yapılmıştır. Araştırmanın sonunda; Türkçenin yabancı dil olarak öğretildiği A2 düzeyi okuma derslerinde Tekrarlı Okuma yönteminin kullanılmasının ders sürecine; işlenecek metin ile ilgili hazırlıklar, kullanılan yöntem ve teknikler, kullanılan araç-gereçler, metnin işleniş süreci, metnin işleniş sürecinde öğrenicilerin rolü, metnin işleniş sürecinde öğretmenin rolü, öğrenicilerin okuma becerilerine yönelik dönüt verme durumu açılarından desteğinin olabileceği görülmüştür. Bunun dışında çalışmanın sonunda çalışma öncesine göre katılımcılar; okuma hatalarını daha az yapma ya da hiç yapmama konusunda, A1 ve A2 düzeyindeki metinlere göre değerlendirildiğinde gelişme kaydetmiştir. Tüm katılımcıların çalışma sonunda çalışma öncesine göre; metnin başlığını ya da resimlerini inceleyip ardından metni okudukları, doğru telaffuz konusunda daha az sıkıntı yaşadıkları, metinleri akıcı bir şekilde ve noktalama işaretlerine uygun okudukları görülmüştür. Buna ek olarak, katılımcıların beşi çalışma sonunda metni uygun ses tonuyla okumuştur. Çalışma sonunda katılımcıların dördü okurken vurgu ve tonlamaya dikkat etmiştir. Ayrıca, katılımcıların hepsinin okuduğunu anlama sorularına verdikleri cevaplardan aldıkları puanlarda çalışma sonunda, çalışma öncesine göre artış olduğu görülmüştür.