turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
The examination of construction techniques of Muğla historic houses

Çalışmanın amacı, Muğla kentsel sit alanında yer alan tarihi konut yapılarında uygulanan yapım teknikleri ve malzeme kullanımına ait güvenilir ve detaylı bilgi üreterek bu konutların onarımlarına katkıda bulunmaktır. Bu amaçla, sağlam durumlarında sıva, badana, boya ve seramik gibi malzemelerle kaplı olmaları nedeniyle izlenemeyen yapım tekniklerinin incelenmesine imkan veren terk edilmiş ve hasarlı konutlar seçilmiştir. Muğla'nın coğrafi özellikleri, tarihi geçmişşi ve bu konutların mimari özellikleri yanında Muğla kensel sit alanının korunması için geçmişşteki çabalar, daha önce yapılan araştırmalar ışığında değerlendirilmiştir. İnceleme, bu konutları oluşturan temel, duvar, döşeme, çıkma ve çatı gibi bileşenler altında yapılmıştır. Ayrıca, laboratuvar analizleri ile bu konutların önemli bir bölümünü oluşturan yığma yapı malzemelerinin özellikleri de saptanmıştır. Alan çalışmasından elde edilen bilgilerin geçmişşte yapılan çalışmalar ışığında değerlendirilmesi, konutları kuzey, doğu ve batıda çevreleyen duvarlarının yığma taş, hımış ve yığma taş ile hımış yapım sistemlerinin birlikte oluşturduğu bileşik yapım sistemleri ile inşa edildiğini göstermiştir. Yığma taş, hımış ve bileşik yapım teknikleri yanında bağdadi yapım tekniğinin de uygulandığı saptanmıştır. Arazi eğiminin dikkate alınarak doğru yapım sistemlerinin ve doğru malzemelerin seçimi, depreme dayanıklı yapıların elde edilmesi yanında Muğla'ya özgü tarihi bir çevrenin oluşması ile sonuçlanmıştır.
Unfolding and reframing heterotopia within the context of peripheral consumption spaces

Fransız sosyal filozof Michel Foucault'nun kavramsallaştırması ile bilinegelen heterotopya kavramı, mekanı anlamada yerleşmiş düşünce biçimlerini sarsarak yeni bir yol sağlar. Foucault, mekanı çağın kaygısı olarak vurgular ve onu yerleştirmeler arası ilişkilerin biçimi olarak tanımlar. Bu kavramsallaştırmada heterotopyalar esrarengiz ve çelişkili bir aradalıkları olan gerçek düzenlemeler olarak belirir. Ancak, kavramın muğlaklığı onun çeşitli disiplinler arasında genişletilmesini kolaylaştırır ve bu da kavramın sınırları tanımlı bir analiz aracı olarak kullanılmasının kontrolünü engeller. Bu nedenle, kavramın detaylı bir şekilde incelenmesi bu başka mekanların özsel farklılıklarını açığa çıkarmak için bir ihtiyaç olarak gözükür. Bu çalışma, heterotopya kavramının yeni kapitalist ekonomik politikaların sonucu olarak oluşan ve çeperde yer alan tüketim alanlarının incelenmesinde heterotopya kavramının doğru bir çözümleme aracı olarak kullanılabileceğini iddia eder. Bu anlamda, çalışma iki yönlü bir inceleme benimser; heterotopya kavramı ilk olarak çözümleme nesnesi olarak belirirken, kavramın temel çizgilerinin kapsamlı bir şekilde netleştirilmesinden sonra, heterotopyanin prensipleri kentlerin sınırlarında yer alan ticari fiziksel çevrelerin karakterini incelemede aracı olarak kullanılmıştır.
An investigation on the performance of aluminium panel curtain wall system in relation to the facade tests

Ekstürize edilmiş alüminyum, hafif oluşu, taşıyıcı tasarımında tanımış olduğu geniş olanaklar, dayanıklılığı ve çevre dostu yaklaşımıyla bina kabuğu tasarımında vazgeçilmez bir malzeme olmuştur. Metal ve cam endüstrisinde en son gelinen teknolojik gelişmeler ışığında, mimarlar tarafından çoğunlukla yüksek binalarda tercih edilen alüminyum giydirme cephe sistemlerinde yeni yaklaşımlar ortaya çıkmaktadır. Bu noktada, panel cephe sistemi yenilikçi ve modern sistem olarak tanımlanmaktadır. Bununla birlikte, son yapılan prestijli yüksek bina projelerine bakacak olursak, mimarların ve yatırımcıların talebinin çubuk yapım tekniğiyle uygulanan geleneksel cephe sistemlerinden modüler olarak uygulanan panel cephe sistemine yöneldiğini söyleyebiliriz. Bu çalışmanın ana amacı, panel cephe sisteminin özellikle yüksek binalarda neden ön plana çıktığını araştırmaktır. Bu doğrultuda avantajları ve dezavantajları ortaya konmuştur. Panel cephe sisteminin çevresel etmenlere karşı performansını değerlendirmek için, ülkemizde yeni ve her geçen gün gelişmekte olan cephe testi metodu kullanılmıştır. Bu çalışmada, gerçek arazi şartlarının yansıtıldığı donanımlı test odasında, gerçek boyutlarda tasarlanan test numunesi üzerinde kapsamlı cephe testleri yetkili cephe testi firması tarafından uygulanmıştır.
Rüzgar türbinlerinin gökdelen mimarisine etkisinin tipolojik incelenmesi

Son dönemlerde fosil yakıtların yakılması, ormansızlaşma, hızlı nüfus artışı ve toplumlardaki tüketim eğilimlerinin artması gibi nedenlerle karbondioksit, metan ve diozit monoksit gazlarının atmosferdeki yığılması artış göstermiştir. Bilim adamlarına göre bu küresel ısınmaya neden olan etkendir. Küresel ısınmanın hızla artması ekolojik dengeyi bozarak insan ve canlı geleceğini tehlikeye sokmaktadır. Bu soruna çözüm olarak, kullandığımız fosil yakıtların tüketimini azaltmamız gerekmektedir. Harcadığımız enerjinin %40-% 50 civarını binalar harcamaktadır. Giderek artan enerji ihtiyacımızı karşılayabilmek için, yenilenebilir enerji kaynaklarından olan rüzgar enerjisinin kullanımı son yıllarda giderek önem kazanmıştır. Gökdelenlerin rüzgar potansiyelinden faydalanabilmek için bu binaların tasarımında rüzgar türbinlerinin kullanımı gündemdedir. Bu çalışmada; henüz tasarım veya yapım aşamasında olan, tasarımında rüzgar türbini kullanılmış gökdelenlerin dizaynında, rüzgardan maksimum faydalanabilmek için bina formunun nasıl etkilendiği irdelenmeye çalışılmıştır. Birinci bölümde, çalışmanın amacı ve kapsamı belirtilmiştir. İkinci bölümde, enerji kavramının tanımı yapılmış, yenilenemeyen ve yenilenebilir enerji kaynakları incelenmiş ve rüzgar enerjisinin önemi vurgulanmıştır. Üçüncü bölümde, rüzgar enerjisi hakkında bilgi verilmiş ve rüzgar türbinleri incelenmiştir. Dördüncü bölüm, yüksek binaları ve bu binaların tasarım sorunlarını ele almış, bu sorunlar arasında rüzgarın yeri hakkında bilgi verilmiştir. Ayrıca, tasarımı veya yapımı devam eden bu tip yüksek yapılar örneklenmiştir. Son bölümde bu yapıları coğrafi konumlarına ve rüzgar türbinlerinin yapıda kullanıldıkları yere göre tabloda kıyaslanmasıdır.
Geleneksel Konya sivil mimarlık örneklerinde rekonstrüksiyon uygulamalarının değerlendirilmesi

Tümüyle yok olmuş veya kısmi olarak hasar görmüş bir yapının özgün malzeme ve yapım tekniği ile yeniden yapımı anlamına gelen rekonstrüksiyon, ortaya çıkışından itibaren koruma teknikleri açısından tartışmalı bir kavramdır. Yeniden yapım kavramının koruma kuramı içerisinde kendine yer bulması Aydınlanma Çağı sonlarına tarihlendirilmektedir. Yirminci yüzyıl başlarındaki iki dünya savaşının özellikle Avrupa kent merkezlerine büyük ölçüde zarar vermesi ise yeniden yapımların önünü açmıştır. Son yıllarda tüm ülkede artan restorasyon eylem çeşitliliği Konya'da da görülmektedir. Konya kent merkezi ölçeğinde geleneksel sivil mimarlık yapıtlarının korunması yönünde atılan adımlarda yeniden yapım yöntemi dikkat çekmektedir. Bu çalışma ile geleneksel Konya evleri restorasyon proje ve uygulama süreçlerinde müdahale biçimi olarak rekonstrüksiyonun tercih edilme nedenleri araştırılmıştır. Rekonstrüksiyon tekniğinin seçiminin, ilgili kamu ve kuruluşlarca yürütülen onay ve izin süreçleri doğrultusunda, kavramsal çerçeve ile ulusal-uluslararası platformlarda yürürlükte olan koruma mevzuatı kapsamında değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Bu çalışma kapsamında Konya kent merkezi ve Eski Meram Bağları olarak bilinen bölgeden seçilen evlerdeki rekonstrüksiyon uygulamaları; konum, mülkiyet, malzeme, plan şeması, yapım tekniği, cephe düzeni, süsleme özellikleri, özgünlük ve yeni işlev kullanımı kriterleri açısından değerlendirilmiştir. Seçilen yapıların uygulama öncesi ve uygulama sonrası değişimleri karşılaştırılmış, yeniden yapım sonuçlarının seçilen geleneksel sivil mimarlık örnekleri için konum, plan şeması, cephe düzeni, süsleme özellikleri açısından olumlu, yapım tekniği, yapı malzemesi, işlev ve özgünlük açısından olumsuz olduğu görülmüştür.
Öğrenme ortamı olarak üniversite müzelerinin mekansal açıdan irdelenmesi

Son yıllarda bilgi kavramı ve öğrenme biçimleri üzerine düşüncelerinçeşitlenmesiyle birlikte, yeni öğrenme yaklaşımları geliştirilmiştir. Önceleri, bilgikişiye doğrudan aktarılan bir kavram iken, günümüzde kişi tarafından alınması, çeşitli yöntemlerle yapılandırılarak oluşturulması gereken bir kavram haline gelmiştir. Öğrenme yaklaşımlarının çeşitlenmesi, beraberinde yeni öğrenme çevrelerinin oluşumunu getirmektedir. Bilginin doğrudan verildiği formal eğitim kurumları yerine, kişinin keşfederek, yorumlayarak, sentezleyerek bilgiyioluşturabileceği informal öğrenme ortamları yaratılmaktadır. Bu bağlamda ele alınanmüzeler sağladıkları atölyeler, koleksiyonlar, gösterimler, seminerler gibi araçlarlainformal öğrenmenin sağlandığı kurumlardır. Tez kapsamında incelenen üniversite müzeleri ise formal eğitim kurumu olan üniversitelerin, ürettikleri bilgiyi informal bir ortamda ziyaretçilere aktarmasıylaönemli bir yere sahiptir. Kurulum amaçları ve koleksiyonları çeşitlilik gösterse de temel hedefleri üniversitede gerçekleştirilen çalışmalara kaynak sağlamak ve bu çalışmaları halka aktarmaktır. Bu süreçte izledikleri yöntemler de yeni öğrenme yaklaşımlarından etkilenerek geliştirilmiştir. Üniversite müzelerinin misyonlarınıgeliştirmeleri ve uygun öğrenme ortamlarını sağlamalarında konumlarından sergielemanlarına kadar her türden mekan nitelikleri önemli bir yere sahiptir. Ancak dünyada ve Türkiye'de bulunan üniversite müzeleri incelendiğinde mekansal nitelikleri ve işleyiş bakımından oldukça farklı yapılarda oldukları görülmüştür. Tezin amacı üniversite müzelerinin bir öğrenme ortamı olarak ele alınarak mekansal açıdan gerektirdiği niteliklerin irdelenmesidir. Bu doğrultuda dünyada ve Türkiye'de bulunan farklı koleksiyonlara sahip üniversite müzeleri işleyiş bakımından ve mekansal olarak incelenmiştir. Öğrenme yaklaşımlarının mekansal olarak nasıl karşılık bulduğu ve bunların öğrenme üstündeki etkileri tespit edilmiştir. Son bölümde ise Türkiye'de ve dünyada bulunan üniversite müzelerininkarşılaştırmalı analizi yapılmış, ülkemizde üniversite müzeciliğinin geliştirilmesi ve mekan niteliklerinin iyileştirilmesi için yapılması gerekenler tespit edilmiştir.
Kentsel mekan karakterinin yapısal çevre-meydan etkileşimi açısından değerlendirilmesi

Bölüm l'de günümüzde kentsel mekanların azlığı, varolanların da önemli bir bölümünün belli bir kimliğe sahip olmadığı belirtilmiş, buna sebep olan etkenler açıklanmıştır. Bölüm 2 'de kentsel mekanların tanımı yapılmış, fonksiyonları açıklanmış, kent dokusu içindeki yeri ve Önemi belirtilerek tarihsel süreç içinde 'meydan'ın gelişimi ve Türklerde 'meydan'ın yapısı incelenmiştir. Bölüm 3.1. de, çevrenin dış mekan düzenlenmesindeki etkileri üzerinde durulmuş, dış mekanların kimlik kazanmasın da mekanın kendisi kadar çevresinin de önemli olduğu vurgulanmıştır. Bölüm 3.2. de, meydanlara anlam ve nitelik kazandıran, etkileyen çevresel özellikler çeşitli düzeylerde irdelen - mistir. Bölüm 4'te, üç değişik nitelikte meydan, çeşitli metodların değerlendirilmesiyle oluşturulan bir model metod ile incelenmiştir. Bölüm 5 'de, sunulan tüm bilgiler ve araştırmalar değerlendirilerek çevrenin ve mekanın bir bütün olarak ele alınmasının önemi belirtilmiş ve böyle bir değerlendirmenin gelecekteki görsel biçimi verecek plana temel oluşturduğu vurgulanmıştır.
Tarihi binaların bilgisayar destekli rölöve alımları ve modellemeleri üzerine bir uygulama

Korama altına alınması planlanan binalar ve yakın çevrelerinin, günümüz teknolojileri kullanılarak kayıt altına alınmasında çağdaş ölçme ve görüntüleme tekniklerinden faydalanılması bir zorunluluk olarak ön plana çıkmaktadır. Bilgisayar desteğinin ön planda tutulduğu bu çalışmalarda, doğru ve hassas ölçümlerin yapılabilmesi amacı ile Yakın Resim Fotogrametrisi, üç boyutlu görüntülerin elde edilmesinde yine Yakın Resim Fotogrametrisi ve 3D Modelleme Tekniklerinden, sağlıklı bir dijital envanterin elde edilmesinde ise Coğrafi Bilgi Sistemlerinden faydalanılmaktadır. Bu çerçevede hazırlanan çalışmada, Trabzon Ortahisar Sit Alanı ve içerisinde yer alan Trabzon İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Binası üzerinde bir uygulama yapılarak, bina ve yakın çevresinin ölçülmesi, görüntülenmesi, veri tabanının oluşturulmasında Yakın Resim Fotogrametrisi, 3D Modelleme Teknikleri ve Coğrafi Bilgi Sistemlerinin kullanımı denenmiştir. Bu çerçevede hazırlanan çalışmanın ilk bölümünde; çalışmanın amaç ve yöntemi, kullanılan teknikler ve literatürde yer alan uygulama örnekleri hakkında genel bilgiler verilmektedir. Çalışmanın ikinci bölümünde; Trabzon İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Binası cephelerinin fotogrametrik rölöveleri ve binanın mevcut durumunun anlatıldığı 3D Foto- Model elde edilmekte, mimari çizim programları kullanılarak bina ve yakın çevresine ait 3D CAD Modelleri hazırlanmakta ve kullanılan teknikler sonucunda elde edilen ürünler, Coğrafi Bilgi Sistemleri altında birbirleri ile ilişkilendirilmektedir. Çalışmanın üçüncü bölümünde, kullanılan tekniklerin olumlu ve olumsuz özellikleri tartışılmaktadır. Çalışmanın dördüncü ve son bölümünde ise, sonuçlar ve öneriler yer almaktadır.
Numerical analysis of thermal performance of glazing systems

Pencere camlarından kaynaklanan ısı kayıplarının binaların enerji performansına etkisi enerji verimliliği konusunda dikkate alınması gereken bir meseledir. Bu çalışmanın amacı cam sistemlerinin ısıl performansını çeşitli parametreler üzerinden incelemektir. Kapsamlı bir ısı transfer analizi için CFD simülasyon metodu kullanılmıştır. Amaç farklı iklim şartlarına sahip Türkiye'de bulunan 4 şehrin; Ağrı, Sivas, Amasya ve İskenderun'un ortalama kış sıcaklıklarına göre belirlenen koşullarda, ısıl performans açısından en uygun pencere şeklini belirlemektir. Çalışmada üçlü cam sistemi üzerinden gerçekleşen ısı transferi ve cam boşluklarındaki akış incelenmiştir. Bunun için 4 farklı fiziksel model oluşturulmuştur. Cam ünitelerin kalınlıkları 4 mm, yükseklikleri ise 1 m olarak belirlenmiştir. Cam üniteleri arasındaki boşluğun ısı transferine etkisini değerlendirmek için uygulama alanlarında en çok tercih edilen 12 ve 16 mm'lik boşluk genişlikleri seçilip 4 farklı şekilde bir araya getirilmiştir. Belirlenen senaryolar 12-12 mm, 16-16 mm, 12-16 mm ve 16-12 mm boşluk genişliğine sahip üçlü camlardır. Dıştaki ve içteki sıcaklık durumlarına göre çeşitli sınır koşulları belirlenmiştir. Cam yüzeyler arasındaki boşlukta 1 atmosfer başınçta kuru hava olduğu varsayılmıştır ve havanın özellikleri ortalama sıcaklığa göre belirlenmiştir. Radyasyon ile gerçekleşen ısı transferi hesaplamalara dahil edilmiştir. Farklı değerlerde düşük yayınım kaplamaları cam yüzeylerine tanımlanarak, radyasyonun ısı transferine etkisi gösterilmiştir. Bu çalışmanın sonunda, literatürdeki benzer çalışmalarda da gösterildiği gibi boşluk genişliğini 12 mm'den sonra arttırmak U değerinde önemli bir azalışa sebep olmamaktadır. Boşluk genişliğinin ısı transferindeki etkisi düşük sıcaklık farklarında daha çok fark edilir. Cam yüzeylerin emissivite değerini düşürmek ısı transfer miktarını önemli ölçüde azaltır ve büyük boşluk genişliklerinde daha etkilidir. Bu nedenle düşük emissivite kaplamalı camlarda en yüksek U değerleri 12-12 mm boşluk genişlikli camlarda elde edilmiş ve 16-12 mm boşluk genişliğine sahip cam kullanılarak soğuk bölgelerde ısı kayıplarının 2% ve sıcak bölgelerde ise 8% oranında azaltılabileceği gösterilmiştir.
Yerel-geleneksel değerlerin yorumlanması ve turizm mimarisi

Ülkemiz turizm alanında özellikle son 20 yıl içerisinde yaşanan hızlı değişim maalesef hem doğal hem tarihi hem de kültürel alanda yozlaşmayı da beraberinde getirmiştir. Bu süreç içerisinde turizmdeki gelişme sadece yatak sayısındaki artış ile doğru orantılı olarak değerlendirilmiş; bölgenin ve turizm tesislerinin taşıma kapasiteleri, mevcut çevre ve yerel halkın üzerinde oluşturacağı olumlu-olumsuz etkiler ve belki de en önemlisi inşa edilecek tesisin yörenin kültürel ve yerel değerleri ile olan fiziksel teması sürekli ihmal edilegelen kriterlerden olmuşlardır. Bunun sonucu olarak da günümüzde bulunduğu yöre ile ne fiziksel ne de felsefi açıdan hiçbir anlam teşkil etmeyen, konaklama işlevi dışında bir amaç gütmeyen birçok turizm yapısı kimi zaman doğal güzelliklerimizi kimi zaman da tarihsel ve kültürel değerlerimizi gölgeleyen unsurlar olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu süreç birçok ülke tarafından yaşanmış ve sadece turizm alanında değil en geniş anlamıyla mimaride toplumların gerek geçmişş değerlerini gerekse modern yaklaşımları kendi kültür süzgeci içerisinden geçirerek yorum getirmeleri gerektiği ortaya çıkmıştır. Tez içerisinde anlatılmak istenen ana tema tarihsel ve kültürel miras olarak da adlandırabileceğimiz, zaman içerisinde edinilmiş olan deneyimlerin günümüz koşullan ve kullanıcı gereksinmeleri ortak payda olmak üzere yeniden değerlendirilmesi gerektiği ve kimlik kavramının sadece turizm alanında değil her alanda vurgulanması gerektiğidir. Bu konu iki temele dayandırılarak ele alınmıştır. Birincisi modernleşmenin beraberinde getirdiği yaşam standartları ve sosyo-ekonomik sistemdeki şiddetli değişikliklerin yaşayan çevre ile olması gereken uyumlu birlikteliği sorunudur. Bu sorun ancak o toplumun bireylerinin, fiziksel mekan ihtiyaçlarının yanında kültürel değerlerinin ve çevrenin yerel gereksinimlerinin tasarıma yansıtılması ile giderilebilecektir. Bunun olumlu birçok örneğini bizim gibi modernleşmeye entegrasyon sürecini henüz tamamlayamamış Uzakdoğu ülkelerinde görmek olasıdır. Dikkat çekilen ikinci önemli husus ise modern hareketin beraberinde getirdiği yukarıda bahsedilen olumsuzluklarına bir tepki olarak doğmuş, historisist bir görüşle özellikle tarihsel değerleri kendi amaçlan doğrultusunda sadece biçimsel form kaygısıyla kullanan yaklaşımdır. Doğru değerlendirildiğinde bu ikinci anlayışın toplum içerisinde kendine yer edindiği, geçmişşe duyulan özlem sonucu prim yapmaya başladığı ve bunun da aslında modernizmin vermiş olduğu tahripten çok daha tehlikeli olduğu görülecektir. Tez içerisinde özetle vurgulanan şudur : 'bir toplum kendi iç dmamiklerini, kültürel ve sosyal değerlerini ihmal ederek sadece mimaride değil hiçbir alanda ilerleme kaydedemez. İlerleme gösterebilmemiz için gerek geçmişşe dönük, gerekse modern teknolojilere yönelik bilimsel çalışmalar yapılmak; elde edilen bulgular insan topluluklarını millet yapan ortak kaygılar ve değerler ışığında yeniden yonımlanmalı ve hep daha iyisi ve güzeli için sorgulanmalıdır.'
The changes in post-war architectural memorialization case study: Bosnia and Herzegovina

SAVAŞ SONRASI MIMARI ANITLARIN DEĞIŞIMI ÖRNEK ÖLAY ÇALIŞMASI: BOSNA HERSEK Ahmed Jahic Mimarlık Danışman: Doçent Dr. Özen Eyüce Eylül, 2016. Çalışmada mimari anıt ve bellek ilişkisi; toplumsal ve kişisel bellek çerçevesinde ele alınmaktadır. İnsan tarafından üretilmiş mimari tüm ürünlerde olduğu gibi, anıtların tasarımı ve insanların bu yapılara bakış açısı da zaman içinde zamanın ruhuna-Zeitgeist, değişmektedir. Modern çağ ile ortaya çıkan unutkanlık hastalığı, geçmişşe ait sabit bilgi veri tabanı olarak tanımladığımız belleği alt üst etmesi bu durumu sorgulamamıza neden olmuştur. Anıtlar ile ilgili yapılan bir çalışma onlara ait bellek düşünülmeden gerçekleştirilemeyeceğinden, bellek kavramının zaman içinde nasıl değişmiş olduğu da incelenecektir. Savaş sonrasında üretilen anıtların; mimari form, ölçek, şekil, sembol ve malzemesinin nasıl şekillendiğinin araştırılması çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Tez çalışmasında özellikle Avusturya-Macaristan İmparatorluğu döneminden günümüze olan süreçte Bosna Hersek'te ve aynı dönemde Avrupa'da üretilmiş olan anıtlar ile karşılaştırmalı olarak ele alınmaktadır. Ayrıca, 1992- 1995 yılları arasındaki savaş dönemi sonrasında üretilen anıtların bu dönemden nasıl etkilendiği ve bu durumun nasıl okunması gerektiğine dair ipuçları verilmeye çalışılacaktır.
Between deconstructivist architecture and hyper-historicism: daniel libeskind and Turkish architects

Kökeni felsefe disiplini ile Jacques Derrida'nın çalışmalarına dayanan ve yirminci yüzyıl sonlarının mimari sorularından kaynaklanan dekonstrüktivizm, günümüz mimari kuram ve uygulamasında önemli farklılıklar üretmiştir. Ancak, dekonstrüktivist mimarinin mevcut çözümlemeleri salt biçimsel ve üslupsal temellere oturmaktadır. Bu tezin I. Ünitesi, üç bölüm halinde, dekonstrüksiyonun erken yirminci yüzyıl döneminin avangard hareketlerinde yer alan kökenleri ile, yine dekonstrüktivizmin tepki olarak meydana geldiği modernizm ve postmodernizm hareketlerinin çözümlemesini gerçekleştirdikten sonra, dekonstrüktivist felsefenin mimariye devşirilerek bir mimari kurama dönüştürülmesini tartışmaktadır. Ünite aynı zamanda, Derrida'nın geliştirdiği ve mimari kurama dahil edilen belli başlı kavramların analizini gerçekleştirmektedir. II. Ünite, Daniel Libeskind'in mimarisinin dekonstrüktivist bir duruşta kaynaklandığının sistematik kanıtı ile bu mimarın, 'dekonstrüktivist' olarak betimlenen Eisenman, Tschumi, Koolhaas, Hadid, Himmelb au ve Gehry gibi mimarlardan farklarını sunmaktadır. Ünite, Libeskind'in paradigmatik dekonstrüktivist mimar olduğunu kanıtlamayı ve, iki bölüm halinde, gerek mimari çizim dizilerinden gerek mimarlık tarihini konu alan yerleştirme eserlerinden oluşan Three Lessons in Architecture, Micromegas ve Chamberworks'ün ayrıntılı okuması ile Berlin, Yahudi Müzesinin ampirik incelemesinden oluşmaktadır. Libeskind'in, çağdaşlarından asal farkının; 'bellek' ve 'tarih' konularında kendini özellikle gösteren farklı bir tasarım yaklaşımı ile mimari çizim geleneğine ürettiği radikal alternatiflerden oluştuğunu kanıtlamaktadır. İki bölümden oluşan III. Kısım önce, yirminci yüzyıl Türk mimarlık tarihinin ayrıntılı bir özetini sunmakta, çağdaş Türk mimarlarının ne tür bir tarihin içerisinden çıkarak ürettiklerini anlatmaktadır. Bu ardplan üzerine, gerek mülakatlar gerek proje değerlendirmeleriyle incelenmek üzere seçilen Türk mimarları, Libeskind çerçevesinde tanımlanmış bulunan ölçütlerle dekonstrüktivist olarak betimlenip betimlenmeyecekleri sorusu bağlamında tartışılmaktadırlar.
İstanbul ve Balkanlar'daki son dönem Bizans yapılarında cephe süslemeleri

Konstantinopolis/İstanbul 395 yılında ikiye ayrılan Roma İmparatorluğu'nun 2. başkentidir. 476 yılında ise Batı Roma İmparatorluğunun yıkılması üzerine 19. yüzyıldan itibaren 'Bizans İmparatorluğu' olarak adlandırılmaya başlanan Doğu Roma İmparatorluğu'nun başkenti olmuştur. İstanbul ile Roma, Bizans ve Osmanlı'nın önemli toprakları arasında bulunan Balkanlar'daki bugünkü Yunanistan, Bulgaristan, Sırbistan, Makedonya sınırları içindeki Son Dönem Bizans yapıları tezin ana konusunu oluşturmaktadır. İstanbul'da bulunan Son Dönem Bizans yapıları bezeme/süsleme özellikleri açısından oldukça dikkat çekicidir. Ne yazık ki günümüzde bu yapıların bir kısmı yok olmuştur, bir kısmı ise hızla yok olmaktadır. Çalışmada öncelikle İstanbul ve Balkanlar'da bulunan, günümüzde büyük ölçüde özgünlüğünü koruyan yapıların envanterini çıkartmak amaçlanmıştır. Sonrasında ise, günümüze ulaşan yapılar öncelikli olmak üzere, yapıların plan cephe ve süsleme özellikleri incelenmiştir. İncelenen süsleme özellikleri ile tablolar oluşturulmuştur. Bu tabloların da yardımı ile İstanbul ve Balkanlar'daki Son Dönem Bizans yapılarında en çok kullanılan süslemeler belirlenmiştir. Değerlendirme ve Sonuç bölümünde ise İstanbul'daki Son Dönem Bizans yapıları ile Balkanlar'daki örnekler karşılaştırılarak süslemelerdeki benzerlik ve farklılıklar incelenmiş ve tablolar yorumlanmıştır. Bunun yanı sıra hazırlanan grafikler ile katalog bölümünde incelenen yapılar cephelerindeki süsleme özelliklerinin yoğunluğuna göre sıralanmıştır. İstanbul ve Balkanlar'da incelenen yapılar arasında cephe süslemesi açısından en zengin olanlar belirlenmiştir.