The pragmatic role interactional metadiscourse markers in the construal of author stance: A cross-linguistic study of phd dissertations

Disiplin ve kültürel açıdan farklı yazın kurallarına dayanan akademik yazım, akademik yazarların eserlerinin organizasyonunu sağlamak, okuyucularıyla iletişimde bulunmak ve en önemlisi disiplinlerinde kalıcı bir yer edinmek amacıyla oluşturdukları yazar duruşlarını sağlamak için kullandıkları yöntemleri yansıtır. Duruş 'bir konuşmacının belirli bilgilerle ilgili tutumlarını, bu tutumların gerçekliğinden ne kadar emin olduklarını, bu bilgilere nasıl ulaştıklarını ve hangi bakış açısını benimsediklerini içeren farklı türdeki, kişisel duygu ve değerlendirmelerdir (Biber, 2006, s. 99). Yazar duruşu aralarında üstsöylem öğelerinin de bulunduğu disiplinlerin dilsel yazın kurallarının uygun kullanımı ile aktarılır. Hyland (1998b) in tanımına göre üstsöylem 'net bir şekilde söylemin organizasyonuyla ve yazarın içeriğe ya da okuyucularına karşı duruşuyla ilgili metin öğeleridir (s. 438). Bu çalışmanın temel amacı etkileşimsel üstsöylem öğelerinin İngiliz dilinde yazılan doktora tezlerinde yazar duruşunu sağlamak amacıyla anadili İngilizce olan ve anadili Türkçe olan akademik yazarlar tarafından kullanımının karşılaştırılmasıdır. Bu amaçla 2010 ve 2015 yılları arasında yazılan 120 doktora tezinden oluşan bir derlem oluşturulmuştur. Etkileşimsel üstsöylem öğeleri Hyland'in (2005b) üstsöylem öğeleri sınıflandırmasına göre Wordsmith 6.0 kullanılarak analiz edilmiştir. Bu iki grup arasında etkileşimsel üstsöylem öğelerinin sıklık, çeşitlilik ve sözdizimsel sınıflandırma açısından istatiksel olarak anlamlı bir farkın olup olmadığını bulmak amacıyla Log-likelihood analizi yapılmıştır. Etkileşimsel üstsöylem öğelerinin sınıflandırmanın beş alt kategorisinin kullanımına göre ana dili Türkçe olan akademik yazarlar tarafından anlamlı bir şekilde az kullanıldığı görülmüştür. Detaylı analizler bu beş kategorinin sözdizimsel sınıflandırma açısından da farklı kullanımını ortaya çıkarmıştır. Her iki grup da temel olarak duruşlarını kaçınmalar ve vurgulayıcılar kullanarak sağlamıştır. Aynı zamanda ilişki belirleyiciler kullanarak okuyucuları ile uzlaşma sağlama eğiliminde olmuşlardır. Tutum belirleyiciler konusunda her iki grup da kişisel görüşlerini yansıtmaktan kaçınmışlardır. Bu iki grup arasındaki en belirgin fark kendini anma sözcüklerinin kullanımından kaynaklanmıştır. Ana dili İngilizce olan yazarlar söylemsel benliklerini açık bir şekilde kendini anma sözcükleri kullanarak göstermelerine rağmen, anadili Türkçe olan yazarlar kişisel olmayan bir akademik yazma tarzı takip etmişlerdir ve doktora tezlerinde kendini anma sözcüklerinin kullanımını kısıtlayarak duruşlarını oluşturmuşlardır. Türk akademik yazarların etkileşimsel üstsöylem öğelerini daha az sıklıkla kullanmaları onların İngilizceyi yabancı dil olarak kullanmasından kaynaklanabilir. Buna ek olarak, disiplinlerinin kültürel yazın kurallarını benimsemeleri ve bu öğelerin pragmatik fonksiyonlarını yeterince bilmemeleri de diğer sebepler arasında gösterilebilir. Bu bağlamda, lisansüstü programlarda verilen akademik yazım derslerinde üstsöylem öğelerinin pragmatik fonksiyonlarının da vurgulanması gereklidir.