turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Osmanlı hakimiyetinde Kefe (1475-1600)

Kırım'ın güney sahillerinde yer alan Kefe, XVI. yüzyılda Karadeniz'in en büyük limanlarından biridir. XV. yüzyılda Uzak Şark'dan Avrupa'ya ulaşan ticaret yolunun Karadeniz'e açılan menfezlerini kontrol eden coğrafi konumu, onu Karadeniz ticaretinin antreposu haline getirmiştir. Kefe'nin fethi, Fatih'in Karadeniz'i bir 'Türk Gölü' yapma çabasıyle giriştiği hareketlerin en büyüğü ve ehemmiyetlisidir. Ceneviz'in Kırım Hanlığı'na müdahalelerinin üst seviyeye çıktığı bir dönemde, Kırım kabile aristokrasisi ile uzun süreden beri sürdürdüğü diplomaktik münasebetin doğal sonucu olarak kabile güçlerinden aldığı daveti değerlendiren Fatih Sultan Mehmet, Vezir Gedik Ahmed Paşa'yı Kefe ve Kırım sahillerini fethetmekle görevlendirmiştir. 1475 'de yapılan bir deniz seferinde Kefe ile beraber batıda Mankub, İnkirman, Balıklağo, Soğdak, doğuda Kerş gibi önemli kaleleri içine alan sahil kesimi Osmanlı hakimiyetine girmiştir. G. Ahmed Paşa komutasındaki donanma, doğudaki Azak ve Taman'ı da fethetmiş, böylece Azak Denizi'nin doğu yakası, geniş hinterlandı ile beraber Osmanlı hakimiyetine dahil olmuştur. Osmanlı Devleti, Kefe ve mülhakatının fethini müteakib Kırım Hanlığı'nı himaye altına atmış, ancak müstakil hareket etmesine hiçbir zaman fırsat tanımamıştır. Kırım Hanlığı'nın en önemli kontrol üssü Kefe'dir. Kefe'nin idari taksimatı, büyük çapta Ceneviz- Kırım ve ondan önce Altın Ordu - Ceneviz arasında mevcut olan sınırları ihtiva ediyordu. Bu şekilde, Mankub, Soğdak, Kerş, Azak ve Taman kaza statüsünde Kefe'nin kazalarını teşkil ediyordu. İnkirman ve Balıklağo, Mankub'a bağlı idiler. Astarhan Seferi'ne Kefe beyi Kasım Bey'in tayin edilmesiyle siyasi ehemmiyeti artan Kefe, 1568'de eyalet yapılmış, ancak Azak'ın sancak olması dışında ciddi bir değişikliğe uğramamıştır. Kefe, gerçek anlamda bir eyalet haline Osmanlı - İran savaşları döneminde gelmiştir. Kefe'nin üretim bakımından dikkat çeken şehirleri, Soğdak, Mankub, İnkirman ve Balıklağo'dur. Buralarda yaşayan nüfus, büyük çapta gayr - i müslimlerden mürekkeptir. Kefe'nin şehir nüfusunda 1520'lerde gayr - i müslimler ağırlıkta iken, 1542 'de hemen hemen dengelenmiştir. Kefe'nin iktisadi kaynaklan, büyük çapta ticari rüsumdan oluşmaktadır. Ticari gelirler arasında birinci sırada gümrük yer almaktadır. Gümrük gelirleri, asrın başlarından sonlarına kadar istikrarlı artışım sürdürmüştür. Bu durum, Kefe'nin ticari kapasitesinin devam ettiğinin bir göstergesidir. Kefe, doğu - batı ve kuzey - güney mihverinde bir ticaret üssü olmaya XVI. yüzyılda da devam etmiştir.
23 no'lu Antakya Şer'iyye Sicil defteri

Hicri 1247 - 1249, miladi 1831 - 1834 yıllarını kapsayan 23 numaralı Antakya Şer'iyye Sicil defteri toplam 332 belgeden oluşmaktadır. Şer'iyye Sicil defterleri ait oldukları dönemlerin ve bölgelerin askeri, dini, iktisadi ve idari özelliklerini yansıtması bakımından birinci elden kaynaktır. 23 numaralı Şer'iyye Sicil defterinin de Kavalalı Mehmet Ali Paşa isyamyla aynı döneme rastlaması bu defteri seçmemizde en önemli sebep olmuştur. Dİğer Şer'iyye Sicil defterlerinde olduğu gibi bu Şer'iyye Sicil defteri de Antakya'nın sosyal hayatı hakkında bilgiler vermektedir. İnsanların yaşayışları, kullandıkları eşyaları ve meslekleri bu bilgiler arasında sayılabilir. Bununla birlikte defterde geçen yer isimleri bölgenin coğrafi özelliklerini bize yansıtmaktadır. Bölgede görev yapan devlet görevlilerini de yine bu defterlerden öğrenebilmekteyiz. Bu çerçevede çalışmamızı dört ana bölüm akında değerlendirdik. Birinci bölümde Şer'iyye Sicfllerinm önemi ve Antakya Şer'iyye Sicilleri hakkında genel bir bilgi verdik. İkinci bölümde ise Antakya'nın kısa bir tarihçesinden sonra idari yapısına ve sosyal hayatına değindik. Üçüncü bölümde tez içindeki belgelerin tasnifi ve özetlerini yaptık. Dördüncü bölümde 23 numaralı Şer'iyye Sicil defterinin günümüz Türkçe'sine çevirisini gerçekleştirdik.
16. yüzyıl Akdeniz ticaretinde hegemonya; Osmanlı-İspanya rekabeti

Akdeniz coğrafyasındaki ticari hareketlilikten, ticari beklentileri bulunan İspanya ve Osmanlı arasında on altıncı yüzyıldan sonraki dönemde meydana gelen ticari rekabetin ekonomik, politik ve askeri açıdan genel bir derlemesi yapılan bu çalışma, rekabetin jeopolitiğinden çok ekonomi politiğiyle ilgilenmektedir. Akdeniz havzasının ekonomi politiği kadim çağlara kadar uzanmakta olduğundan on altıncı yüzyıl ekonomi politiği geçmişş dönemleri de kapsamak zorunluluğunu ortaya koymuştur. Tarihi bir perspektiften ticaret yollarının hegemonyası adına verilen çatışmanın aktörleri olarak Osmanlı İmparatorluğu ve İspanya Krallığı analiz edilecektir. Rekabetin nedeni, hangi iktisadi ürünler üzerinde yapıldığı ve rekabetin neden ve nasıl bittiği izah edilmeye çalışılacaktır.
Şer'iyye sicillerine göre XIX. yüzyılın sonlarında (1875-1900) Karahisar-ı Sahib Sancağı

Şer'iyye Sicillerine Göre XIX. Yüzyılın Sonlarında(l 875- 1900) Karahisar-ı Sahib Sancağı Bu bir şehir tarihi çalışmasıdır. Başbakanlık Osmanlı Arşivi, şer'iyye sicil defterleri, salnameler, seyahatnameler ve diğer kaynak eserler esas alınmıştır. Sancakta başta nüfus olmak üzere aile yapısı bütün boyutlarıyla ele alınmıştır. Aile, ev, ev eşyaları, ailenin teşekkül ve dağılması ile eş ve çocuk sayılan tespit edilmeye çalışılmıştır. Nüfus 25 .000-30.000'ler seviyesinde kalmıştır. Sancak değişik zamanlarda idari açıdan farklı şehirlere bağlanmıştır. Şehirde ekonomik hayat çok canlıdır. Ticaret, 19. Yüzyılda gerilemiş, demiryolu ile yeniden canlanmıştır. Sancakta bulunan mahalle, kaza ve köy adlan tespit edilmiştir. En önemli yönetim birimi mahalledir. Müslimlerin yanında, az sayıda gayr-i müslim yaşamaktadır. Anadolu'daki her şehrin kendisine has muhtevaya sahip ve tarih boyunca süzülerek gelen biçim, tarz ve özellikleri vardır. Şehirde enfiye, haşhaş, barut yapımında kullanılan güherçile, ipek ve dericilik önemli bir paya sahiptir. Ticari açıdan tarım ürünleri önemli bir yekun tutmaktadır. Sancağa sürekli olarak göçler yapılmaktadır. Türkler göçlerle bu coğrafyayı Türkleştirmişlerdir. Çekirge istilası, kıtlık, deprem, su baskınları, veba salgınları, kolera sebepleriyle toplum olumsuz etkilenmelere maruz kalmıştır. Artı ürünü başta buğday olmak üzere, haşhaş, meyveler, hasır, deri, mum ve yağ gibi çeşitli maddeleri, hayvan ve hayvansal ürünleri başka sancaklara satmaktadır. Evler çok sadedir. Şehirde ticari amaçlı tüccarlar çoktur. Askerlerin sık sık tebdil-i hava aldıkları, sürekli yardım toplandığı, sancağın sürgün yeri olarak görülmesi ve gelenlerin çabucak gitmek istemeleri, değerli madenlerin işletme imtiyazının yabancılar tarafından kullanılması ve demiryolu yapım imtiyazınında yine onlara verilmesi, kolera hastalığının yaygın olması, sık sık yangın çıkması, yöneticilerin kısa aralarla ve çok çabuk olarak değişmesi dikkate değer hususlardandır.
XLI numaralı Antalya şer'iyye sicil defterinin transkripsiyonu ve değerlendirmesi 1309-1315 (m.1892-1897)

Osmanlı Devleti'nde çok yönlü bir değişim sürecini ifade eden Tanzimat Dönemi, aynı zamanda genel bir merkezileşme eğiliminin hız kazanması bakımından da ayrı bir önemi hak etmektedir. Bu anlamda bir yandan kurumlar sıkı sıkıya merkeze bağlanırken, bir yandan da merkezi otoriteden yoksun alanlarda kurumsallaşma faaliyetlerine gidilerek otorite yelpazesi genişletilmeye çalışılmıştır. Bir yönüyle bu amaca hizmet eden Eytam İdaresi, bir diğer yönden de alanında önemli bir boşluğu doldurmuştur. Özellikle buna bağlı olarak kurulan Eytam sandıkları hem yetim mallarının korunup değerlendirilmesini sağlamış, hem de bir nevi banka vazifesi görmüş ve kurulduğu bölgenin ekonomik hayatında önemli bir yere sahip olmuştur. Çalışmamızın temel kaynağı durumdaki XLI numaralı Antalya sicil defteri (1892-1897) öncelikle bu anlamda bir değerlendirmeye tabi tutulmuş, defterdeki kayıtlardan yola çıkılarak, Antalya bölgesine ait sandığın işleyişi, yetimler adına yapılan borç verme işlemleri ve usulleri ortaya konmaya çalışılmıştır. Bunun yanı sıra defterde, tespit edilebildiği kadarıyla, bölgenin idari, iktisadi ve sosyal hayatına ilişkin veriler de değerlendirilmiştir.
Konya'da ayanlık (1639-1839)

Osmanlı'da XVI. yüzyılın sonlarından itibaren; bütçe açıkları, bunları takip eden tağşişler, fiyat enflasyonu, uzun süren savaşlar ve savaş teknolojisinde önemli gelişmeler olmuştur. Devlet, vergi gelirlerinin daha fazla bir bölümünü nakit olarak toplamak, merkezde daha büyük ordular kurmak, bunları sürekli eğitmek ve uzun süren yıpratıcı savaşların nakit ihtiyacını karşılamak zorunda kalmıştır. Bu sorunların çözümü için fiskalist bir yaklaşım sergilemiştir. Bir yandan gelirleri arttırmanın öte taraftan da masrafları kısmanın yolunu aramıştır. Ancak iltizamın yaygınlaşmasıyla başlayıp malikane usulünün devreye girmesiyle iyice belirgin hale gelen değişim, hemen hemen Tanzimat'a kadar devam etmiştir. Bu da idari, mali, askeri ve sosyal değişiklikleri beraberinde getirmiştir. Bu çalışmada anılan değişim ve dönüşümün ayanlık temelinde Konya şehrine etkisi ele alınmıştır. Bu çerçevede mali alanda, malikane sisteminin Konya ölçeğinde başarılı olup olmadığı, Konya mukataalarının bütün sistem içindeki yeri, bunları genel anlamda kimlerin işlettiği ve yerelde ise bu işletmecilerin kimliği ortaya çıkarılmıştır. İdari alanda, Karaman idarecilerinin sistem içindeki yeri, Konya ayanlarının kimler olduğu ve bu kişilerin yüklendiği sorumluluklar ele alınmıştır. Konunun daha iyi anlaşılması için tartışılanlar, Konya ayanı Arapağazade Seyyid Süleyman Ağa üzerinden somut hale getirilmiştir. Sonuç olarak merkezi yönetimin, mali, idari ve askeri anlamda, Konya üzerindeki denetimini yitirmediği söylenebilir.
68 numaralı Kütahya şer'iyye sicil defterinin transkripsiyonu

Altı asırlık Osmanlı Devlet' nin siyasi, ekonomik, askeri ve kültürel yapısının yanı sıra hukuk sisteminde yerli yabancı pek çok araştırmacı tarafından merak konuşu olmuş ve pek çok eser yazılmıştır. Biz bu çalışmamızda, Osmanlı Devleti'den önceki dönemlerde de mesela Anadolu Beylikleri döneminde de çok yüksek bir medeniyetin yaşandığı ve Osmanlı Devleti'nin de önemli bir sancağı olmuş Kütahya'da geçen davaların kaydedildiği Şer'iyye Sicilleri üzerinde durduk. 1900- 1902 tarihleri arasını kapsayan 68 Numaralı Kütahya Şer'iyye Sicil Defterinde ; boşanma, miras, nafaka, arazi, vasi tayini ve ticaret konulan gibi da'va metinleri bulunmaktadır. Boşanma davalarında taraflar dinlenir, kanunlara titizlikle uyularak karar verilirdi. Burada dikkat edilen en önemli hususlardan biri de gerek kadının ve gerekse çocukların mağdur edilmemesine çalışılırdı. Bunun özellikle nafaka davalarında daha net görmekteyiz. Miras davalarında ölen kişinin mallan bütün ayrıntılarıyla tereke defterlerine yazılır. Eğer satılacaksa gelirleri varislerine verilir. Bu sicillerde görülen arazi davaları da çeşitli şekillerde ihtilaf konuşu olmaktadır. Bunlardan birisi ölen bir kişiden varislerine kalan arazilerle ilgili davalar diğeri de birisinin başka birisine ait arazi üzerinde hak iddia etmesi gibi olabilmektedir. Vasi tayinlerinde kendisine miras kalan ancak yaşı küçük olan çocuklara belli bir yasa gelinceye kadar onun işlerine bakacak birisinin, mahkeme tarafından atanmasını görüyoruz. Ticaret ile ilgili davalardan gerek ortaklıkların kurulması ve gerekse alacak-verecek gibi problemli konuların çözümüne çalışılmaktadır. Bu Şer'iyye Sicil defterinde ayrıca Kütahya'nın çeşitli beldelerindeki camilere hitabet görevin yapacak imamların atanmasını da görüyoruz. Burada dikkat edilen husus o kişinin liyakat sahibi olmasıdır. Ayrıca da'va metinlerinin bazılarının altında Şuhudlil-hal başlığı altında şahitlerinin isimlerinin de yazıldığı görülmektedir.
Edebiyatta batılılaşma teması &mdash; Küçük Bey - Araba Sevdası örneği

çalışmada XIX. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu ve Japonya'da başlayan Batılılaşma hareketlerinin topluma yansımasının yazınsal metinler üzerinden incelenmesi temel alınmıştır. İncelenmek için seçilen eserler Recaizade'nin Araba Sevdası eseriyle Soseki'nin Küçük Bey eserleridir. Tanzimat Dönemi (1839 1876) Osmanlı tarihinde Batılılaşma hareketlerinin yoğun olarak yaşandığı dönemlerden biridir. Japon tarihin de ise Meiji Dönemi (1868 1912) dikkat çeker. Her iki ülkeyi de bu yenilenme sürecinde birleştiren nokta ise Batı'dır. Her iki ülke de birbirlerine yakın zamanlarda Batı ülkelerini model alarak aydınlanma sürecine girmiştir. Bu tez çalışmasında söz konusu süreç içerisinde Japonya ve Osmanlı'da toplumsal, kültürel, siyasal ve askeri alanlardaki Batı etkisi / Batılılaşma yazınsal metinler üzerinden incelenmiştir. Batılılaşma teması tarihsel süreç ve olaylar çerçevesinde toplumun aynası edebi eserlerin karşılaştırılması yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Sonuç olarak her iki eserde de hızla gelişen Batı ülkelerinin tanınmasının gerekliliğinin vurgulandığı, yazarların Batıdan gelen teknolojiye, bilime ülkelerine faydalı olacak yeniliklere soğuk bakmadıkları ancak Batılı hayatı yaşamaya özenme uğruna milli değerlerden uzaklaşmanın ülke halkı için zararlı olacağı mesajının verildiği anlaşılmıştır. Batı'ya pragmatist bakış açısıyla yaklaşılmasının elzem olduğu da yazarlar tarafından vurgulanmaktadır.
16 - 17. yüzyıllarda Osmanlı - Habsburg Anlaşmaları ve uygulamaları

Kanuni Sultan Süleyman devrinde bir cihan imparatorluğu hüviyetini kazanan Osmanlı devleti, Avrupa'da kendine en önemli rakip olarak Habsburg hanedanlığına mensup V. Karl'ın Kutsal Roma-Germen İmparatorluğu'nu buldu. V. Kari ile denizlerde çarpışan Kanuni aynı hanedanlığa mensup olup Avusturya'nın yönetimini elinde bulunduran I. Ferdinand ile de 1526 senesinde Macaristan'ın hakimiyeti meselesinde karşı karşıya gelmişti. Bu mücadele süresince Kanuni batıya doğru birçok sefer düzenlemişti. Fakat rakibinin uzakta bulunması askeri strateji bakımından Kanuni'ye parlak zaferler kazandıramadı. Ama düzenlediği seferler günümüz Avrupa'sının şekillenmesinde büyük rol oynadı. Tezin konusu XVI. asrın bu iki büyük hanedanlığı arasındaki diplomatik faaliyetlerdir. Kanuni'den itibaren her padişah tarafından Avusturya tarafına verilen ahidname-i hümayunlar ve bunların Başbakanlık Osmanlı Arşivi'ndeki Mühimme Defterleri taranarak ortaya çıkarılan uygulamaları iki devlet arasındaki siyasi ilişkileri ortaya çıkarmak bakımmdan büyük önem taşımaktadır.
Ottoman diplomacy as reflected in Ziştovi (1791) and Yaş (1792) negotiations

Osmanlı İmparatorluğu'nun, 1793 yılında Londra'da açtığı ilk daimi elçilikle modern diplomasi sistemine katıldığı kabul edilmektedir. Bununla birlikte on sekizinci yüzyıl boyunca devletlerarası ilişkilerde ortaya çıkan olaylar Osmanlı diplomasisindeki gelişmenin arka planını oluşturmaktadır. 1699 yılında imzalanan Karlofça Antlaşmasıyla birlikte başlayan modern diplomasiye geçiş süreci yüzyılın son on yılında yapılan Ziştovi (1791) ve Yaş (1792) antlaşmalarıyla tamamlanmıştır. Bu çalışmada Ziştovi ve Yaş antlaşmalarının müzakere süreci incelenerek Osmanlı diplomasi tarihi içerisindeki önemi tartışılmaktadır. Tez, giriş, üç bölüm ve sonuçtan meydana gelmektedir. Giriş bölümünde, Avrupa'da diplomasinin gelişimi ve Osmanlı İmparatorluğu'nun bu sisteme bakışının nasıl evrildiği anlaşılmaya çalışılmıştır. Birinci bölümde, söz konusu antlaşmalara sebep olan 1787- 1792 Osmanlı-Rusya ve Avusturya savaşları özet halinde verilmiş ve savaş sırasında meydana gelen diplomatik meseleler incelenmiştir. İkinci bölüm 1790- 1791 yıllarında yaklaşık sekiz ay süren Osmanlı ve Avusturya imparatorlukları arasında Prusya, Hollanda ve İngiltere devletlerinin arabuluculuğunda gerçekleşen Ziştovi müzakerelerinde öne çıkan meseleleri tartışılmaktadır. Üçüncü bölüm, Ziştovi barışından bir ay sonra başlayan ve yaklaşık dört ay süren Yaş Görüşmeleri sürecine ve önemli maddelerine yer verilmektedir. Yapılan bu çalışmanın ana argümanı Osmanlı İmparatorluğunun 1787- 1792 yılları arasında gerçekleşen savaş ve özellikle de barış görüşmeleri esnasında modern diplomasiyi kullanmaya başlamasıdır. Her iki müzakereyi yürüten Osmanlı delegelerinin ortak dili konuşamamasına rağmen tecrübeli birer diplomat gibi hareket ettikleri, karşılaştıkları krizleri başarılı bir biçimde atlattıkları kaynaklardan takip edilmiştir. Sonuç olarak, Osmanlı İmparatorluğunun uluslararası sisteme girmek için hazır olduğu ortaya çıkmıştır.
149 numaralı Ayntab Şer'iyye Sicili'nin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi (h.1294?1295/m.1877?1878, s.1-150)

Osmanlı Devleti'nin yerel mahkeme kayıtları olan Şer'iyye sicilleri hiç şüphesiz şehir tarihçiliğinin en önemli kaynakları olduğu gibi sosyal, kültürel ve iktisadi tarihin vazgeçilemez belgeleri arasında yer almaktadır. Bu çalışmada H.1294-1295(M.1877-1878) tarihlerini ihtiva eden ve 294 sayfadan oluşan 149 numaralı Ayntab Şer'iyye Sicilinin ilk 150 sayfasının transkrip ve değerlendirilmesi yapıldı. Sicilde yer alan belgelerin miras, boşanma ve mehir talebleri, tereke kayıtları, alacak-verecek davaları, vasi ve vekil tayini, nafaka talepleri, hayvan hırsızlığı, yaralama ve katl gibi konularla ilgili olduğu görüldü. Neticede Gaziantep'in yaklaşık bir buçuk asır önceki durumunun anlaşılmasına katkı sağlandı. Ayrıca Müslim ve Gayr-i müslim ahalinin durumunun ve demografik yapısının nasıl olduğu hakkında bilgi edinildi.
40 numaralı Ayntab Şer'İyye Sicili'nin transkripsiyonu ve değerlendirmesi (H.1103-1104) - (M.1692-1693)

Şer'iyye Sicilleri, Osmanlı Devletinde mahkemelerde görülen davalarla ilgili muamelelere yer veren kayıtlardır. Şer'iyye sicilleri idari ve askeri alandan sosyal alana birçok konuda en önemli başvuru kaynakları arasında kabul edilmektedir. Bu çalışma Hicri 1103 1104 (M. 1692 1693) tarihli, 40 Numaralı Ayntab Şer'iyye sicilinin ilk 1-109 varağının transkripsiyonunu ihtiva emektedir. Bu tarihler H.1103'ten başlayıp H.1104 tarihinde son bulmaktadır. Transkripsiyondan sonraki süreçte dava ve kayıtlar tasnif ve tenkit edilip bir sonuca ulaşılmaya çalışıldı. Bu transkripsiyon ve araştırmanın sonucunda XVII. yüzyılın son çeyreğinde genelde Osmanlı özelde ise Ayntab'ın içerisinde bulunduğu siyasi, askeri, ekonomik ve kültürel ahval, bir nebze de olsa aydınlatılmaya çalışıldı. Bu araştırmanın sonucunda XVII. yy'ın son çeyreğinde Ayntab'ın sosyal, kültürel, iktisadi ve fiziki yapısı hakkında bazı sonuçlara ulaşılmıştır.
Osmanlı döneminde bir maden işletmesinin tarihi süreci: Sidrekapsi

Sidrekapsi maden ocakları eski çağlardan itibaren idaresi altında bulunduğu devletler tarafından işletildiği bilinmektedir. XV. yüzyıl başlarında Osmanlı Devleti sınırlarına dahil edilen Sidrekapsi, gerekli düzenlemelerin yapılması ile birlikte kısa sürede Rumeli yakasındaki en önemli madencilik merkezi olarak gelişmeye başladı. XVI. yüzyılda kasaba bir kaza merkezi durumuna getirilirken, gümüş üretiminin yüksek düzeye ulaşması ve darphanenin kurulmasıyla birlikte kısa sürede çeşitli etnik grupların iskan ve istihdam amaçlı çekim merkezi haline geldi. Bu dönemde Sidrekapsi kasabasını ziyaret eden seyyahlar, sokaklarında farklı dillerin konuşulduğuna ve ocaklarda yaklaşık 5.000 kişinin çalıştığına tanık olmuşlardır. XVII. yüzyıl ortalarında çeşitli faktörler tarafından sönükleşen ocaklar, Osmanlı idaresinin kararıyla 1702 yılında modernize edilmeye başladı. Çeşitli nedenlerle dağılan madencileri yapılan tahrirle bir araya getirildi. Selanik Sancağına bağlı altı kaza reayasının önemli bir kısmı devlet tarafından verilen çeşitli muafiyetlerle madencilik sektörüne yönlendirildiler. Tamamen devlet kontrolünde gerçekleştirilen organizasyon ile cevher üretimine başlanılan Sidrekapsi madenleri, Osmanlı askeri sanayisine hammadde temin eden önemli sahalardan biri haline geldi. Maden sahası yakınlarında yer alan 12 köy bir nahiye şeklinde yapılandırıldı ve madenci köyleri olarak anıldı. Maden ocaklarında istihdam edilen reayanın hemen tamamı gayrimüslim zımmilerden teşkil edilmişti. Reayanın çoğunluğunu Rum ve Bulgarlar, geri kalanları Arnavut ve Sırplar oluşturuyordu. XVIII. yüzyıl sonlarına doğru cevherin tükenmeye yüz tutması ile tekrar bunalım ortamına düşen Sidrekapsi maden ocakları ve çalışanları, devletin güvencesi altında işlerini sürdürmek için epeyce mücadele etmek zorunda kalmışlardır.
XVIII. yüzyılda Osmanlı-İspanya ilişkileri

Akdeniz ve Kuzey Afrika coğrafyası XVI. yüzyıl boyunca Osmanlı ve İspanyol kuvvetleri arasında büyük bir mücadeleye sahne olmuştur. Bu mücadelede Osmanlılar müslüman doğu dünyasını temsil ederken İspanya katolik batı dünyası adına savaşmaktaydı. Bu mücadele iki rakip medeniyetin karşılaşması olarak algılanabilir. İnebahtı Savaşı sonrasında ise bu iki imparatorluk diğer stratejik önceliklerine yönelerek bu mücadeleden çekilmişler ve böylece Akdeniz'de büyük donanma harekatlarının yerini küçük çaplı korsanlık faaliyetleri almıştı. 1782 yılında İspanya ve Osmanlı imparatorlukları arasında barış antlaşması imzalanmasıyla Akdeniz'deki son korsanlık faaliyetleri de sona ermeye başlamıştı. İspanyollar ve Osmanlılar arasında dostane ilişkiler Napoleon'un 1798 Mısır seferi esnasında büyük bir kriz yaşamıştı çünkü o esnada İspanya Fransa'nın müttefiki idi. Sonuç olarak bu kriz sonunda İspanya maslahatgüzarı sınır dışı edilmişti. Yeni İspanya elçisinin göreve başlaması konusu ise, İngiliz ve Rus elçilerinin itirazları sebebiyle bir başka krizin ortaya çıkmasına sebep olmuştu.
Osmanlı Devleti'nde batıcılık fikri ve basında batıcılık tartışmaları (1908-1918)

Tanzimat dönemi ile birlikte devletin kurtuluşu için çeşitli fikir akımları ortaya çıkmıştır. Bu fikir akımlarından bir tanesi de Batıcılık fikridir. Bu fikir akımının temsilcileri, diğer fikir akımlarının temsilcileri gibi devletin içerisinde bulunduğu durumdan çıkarılması amacıyla çareler aramış ve çözümleri Batı'da görmüşlerdir. Batıcılık tasavvuru I. Meşrutiyet döneminde 'İctihad Dergisi' etrafında birleşen Osmanlı aydınları arasında teşekkül etmeye başlamıştır. Ancak dönemin şartları gereği bu aydınlar I. Meşrutiyet döneminde savundukları görüşlerini tam olarak ortaya çıkaramamışlardır. Ancak II. Meşrutiyet döneminin özgürlük ortamı aydınlara bu fırsatı vermiştir. II. Meşrutiyet dönemine kadar Batı'nın sadece teknolojik faaliyetlerinin örnek alınması düşünülürken, Batıcılık fikir akımını savunanlar neticesinde bu dönemde artık Batı'nın her alanda örnek alınması gerektiği görüşü benimsenmiştir. Osmanlı aydınları Batıcılık fikir akımı etrafında birleşme imkanı bulsalar da temel meselelere yaklaşımlarının farklı olması nedeniyle pek çok zaman fikir ayrılıkları içerisinde olmuşlardır. Bu tezin amacı, Batıcılık fikir akımının en yoğun şekilde tartışılmaya başladığı II. Meşrutiyet döneminde bu fikir akımının neden olduğu tartışmalar ve Batıcılık fikrini savunan aydınların, kendi içlerinde yaşamış olduğu düşünce ayrılıklarının tam anlamıyla neler olduğunu ortaya çıkarmaktır. Bu sebeple, II. Meşrutiyet dönemi Osmanlı Basınında Batıcılık düşüncesi ile ilgili gazete ve dergilerde bulunan haberler ve özellikle İslamcılık fikri etrafında birleşen İslamcı aydınların fikirlerini paylaşmış oldukları gazete ve dergilerdeki Batıcılık fikrine karşıt haberler genel olarak değerlendirilerek çalışmanın ana gövdesini teşkil edecektir.