Masculinities from the libertine to the dandy in the comedy of manners: George Etherege's The Man of Mode, Oliver Goldsmith's She Stoops to Conquer and Oscar Wilde's Lady Windermere's Fan

Bu çalışmanın amacı, Restorasyon döneminden geç Viktorya devrine kadar İngiliz soylu sınıf ve üst sınıf erkekliklerinin tarihsel evrimini temsili töre komedileri olan George Etherege'ın The Man of Mode; or, Sir Fopling Flutter (1676, Moda Adamı ya da Sör Fopling Flutter), Oliver Goldsmith'in She Stoops to Conquer; or, the Mistakes of a Night (1772, Fethetmeye Tenezzül Eden Kadın ya da Yanlışlıklar Gecesi) ve Oscar Wilde'ın Lady Windermere's Fan, a Play about a Good Woman (1892, Lady Windermere'ın Yelpazesi, İyi Bir Kadın Üstüne Bir Oyun) adlı oyunlarda, erkek ve erkeklik kuramları bağlamında incelemektir. Bu oyunlar, erkek karakterler aracılığıyla dönemlerinin erkeklikle ilişkilendirilen belli başlı davranış biçimlerini ve görgü kurallarını yansıtmaktadır. Bu sebeple, tezin başlangıcında, oyunlardaki erkek karakterlerin incelenmesine zemin hazırlamak için erkek ve erkeklik kuramlarında yer alan kavramlar açıklanmaktadır. Giriş bölümünün ilk kısmında erkeklik kavramını sorunsallaştırmanın ve zorunlu karşıt cinselliğe yöneltilen itirazlar sürecinde erkek ve erkeklik çalışmalarının gelişimi tüm boyutları ile ele alınmaktadır. Daha sonra, erkekliğin diğer toplumsal cinsiyet kavramlarıyla olan değerler sarmalıyla ilgili olarak hegemonyacı erkekliklerin tanımları verilmektedir. İkinci kısım, töre komedisi bağlamında, İç Savaş, Muhteşem Devrim, sömürgecilik ve Sanayi Devrimi gibi İngiliz toplumunun yaşadığı belli başlı siyasi olaylar çerçevesinde on yedinci yüzyıldan on dokuzuncu yüzyıla İngiliz erkekliklerini ele almaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde, libertin erkeklik kavramı Restorasyon töre komedyası bağlamında, sosyo-kültürel önemi vurgulanarak tartışılmaktadır. Ardından, George Etherege'ın The Man of Mode adlı komedisinin derinlemesine bir incelemesi verilmektedir. Libertin kültürün, Restorasyon dönemi sosyal statü anlayışı bağlamında, erkek hegemonyasının bir göstergesi olduğu tartışılmaktadır. İkinci bölümde, libertin erkeklerin ve sahnedeki temsillerinin ahlaksızlığına yönelik tenkitleri bir arada verilmektedir. Bu tenkitlerin, toplumu bir asırdan fazla etkisi altına alacak olan Püriten duygusal maneviyata zemin hazırladığı öne sürülmektedir. Bu yeni davranış politikası sonucunda, sahneye çok az sayıda yeni töre komedisi konduğu ve Oliver Goldsmith'in yazdığı She Stoops to Conquer adlı oyunun, Richard Brinsley Sheridan'ın yazdığı The Rivals (1775, Rakipler) ve The School for Scandal (1777, Dedikodu Okulu) adlı oyunlarıyla birlikte, bu az sayıdaki eserden biri olduğu vurgulanmaktadır. Tiyatro sahnesinin Whig Püritenlerin manevi kaygıları sebebiyle geçen yüzyılın oyunlarına yabancılaşmasıyla ilintili olarak, bu oyundaki soylu ve üst sınıf erkek karakterlerin duygusal erkeklik ve manevi ahlak ve görgü kurallarıyla arıtılan libertinizm unsurlarına sahip oldukları ileri sürülmektedir. Tezin üçüncü bölümünde ise, on dokuzuncu yüzyıl toplumunda değişen iktisadi güç yoluyla orta sınıfların üst sınıflara baskın çıktığı ve bunun tiyatronun yozlaşmasına yol açtığı iddia edilmektedir. Yeni yol yordam kurallarının betimlemesi züppe olan yeni bir soylu ve üst sınıf erkekliğinin ortaya çıkmasına sebep olduğu tartışılmaktadır. Viktorya dönemi sonunda, Oscar Wilde çok sayıda züppe karakter içeren Lady Windermere's Fan adlı, yüzyılın ilk töre komedisini yazmıştır. Böylelikle, hegemonyacı erkeklikler çerçevesinde, oyunun karakterleri öncelikle manevi ahlakla ilgili olan ama daha sonra kapitalist iktisadi kaygılarla şekillenen erkekliğin dönüşümünü göstermektedir. Çalışmanın sonucunda, incelemesi yapılan üç komedinin İngiltere'deki belli başlı sosyo-politik deneyimlerle bağlantılı olarak libertin erkekliği ile başlayıp duygusal ile kaynaşan ve züppe olarak şekillenen üst sınıf erkekliklerinin değişiminin bir panoramasını sunduğu belirtilmektedir.