turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Camihöyük Alişar III Seramiği

Bu tezde; 2009- 2010 yıllarında Nevşehir Müzesi başkanlığında ve G. Ü Arkeoloji Bölümü'nden Prof. Dr. S. Yücel Şenyurt'un bilimsel sorumluluğunda sürdürülmüş Camihöyük kurtarma kazısında ele geçen Alişar III seramikleri teknik ve arkeolojik açıdan incelenmiştir. Bu inceleme Camihöyük Alişar III seramiğinin genel karakterinin ortaya konmasını ve elde sonuçlar çerçevesinde Alişar III seramik geleneği içersindeki yerinin belirlenmesini amaçlamıştır. Tez içerisinde ilk olarak Camihöyük; sonra Alişar III seramik geleneğinin genel karakteri ve yayılım alanı ile ilgili bilgiler verilmiştir. En son olarak da bu iki ana konunun birleşimi ile Camihöyük Alişar III seramiği ile ilgili bilgiler verilmiş ve değerlendirmeler yapılmıştır. Bu bağlamda; Tez içerisinde Camihöyük Alişar III seramiği, Alişar III seramik geleneği ve yayılım alanındaki önemli merkezler ile ilgili de bilgilere yer verilmiştir. Tez çalışma sürecinde ilk olarak söz konusu seramik parçalarının teknik analizine yönelik çizimleri, hamur ve yüzey işlemleri ile ilgili bilgiler elde edilmiştir. Sonrasında ise kütüphane çalışmaları ile elde edilen bilgiler ile karşılaştırmalı olarak harmanlanmıştır. Bunun sonucunda; Camihöyük Alişar III seramiğinde dış yüzey astar renklerine göre dört ana grup belirlenmiş ve hamur renklerine göre de alt gruplara ayrılmıştır. Baskın karakteri el yapımı, yoğun bitkisel katkılı, astarlı, mat perdahlı ve boyalı seramikler oluşturmaktadır. Çoğunlukla düşük ve orta derecede fırınlanmış seramikler görülmektedir. Camihöyük'de ele geçen parçaların Alişar III seramik geleneği içerisindeki yeri ise seramik geleneğinin genel karakteri ile paralellik gösteren, çekirdek bölge içerisinde, yerel üretim yapan küçük bir yerleşim yeri olarak saptanmıştır.
Antik Çağ'da Anadolu'da kozmetik

Vücutta memnun olunmayan yerleri, ciltteki leke ya da kusurları yok etmek veya kapatmak günümüzde teknoloji, bilim, sağlık alanlarındaki gelişmeler ve estetik müdahaleler ile kolaylaşmışsa da bunu sağlamak için eski zamanlardan beri kullanılan bazı uygulama ve yöntemler söz konusudur. 'Antik Çağ'da Kozmetik' ise genel hatlarıyla bilinen bir konu olmuştur. Bu çalışmada, kozmetiğin ilk ortaya çıkışı, kozmetik amaçlı kullanılan malzeme ve maddeler, kullanım araç gereçleri ve saklanma şekilleri hakkında bilgi verilerek ve mevcut arkeolojik veriler ortaya konularak, Antik Çağ Anadolu kozmetiğinin yine arkeolojik verilerle açıklanması amaçlanmıştır. Bu aşamada bazen yayınlanmış kazı buluntularından bazen de müze koleksiyonlarındaki veriler kullanılarak çıkarımlar yapılma yoluna gidilmiş, bazı malzemeler özelinde kozmetik ve cinsiyet ilişkisi de değerlendirilmeye çalışılmıştır.
Yunan sanatında Makhia: Amazonomakhia, Kentauromakhia, Gigantomakhia

11 YÜKSEK LİSANS TEZ OZU YUNAN SANATFNDAMAKHİA; AMAZONOMAKHİA, GİGANTOMAKHİA, KENTAUROMAKHİA Ali BORA Klasik Arkeoloji Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eylül 2004 Danışman: Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Sabri ALANYALI Yunan mitolojisinde Amazonomakhia Gigantomakhia ve Kentauromakhia konularının, antik sanatta, özellikle mimari yapılardaki yansımalarının ele alındığı bu çalışma; söz konusu mitolojik yapıların kökenleri, etkilendikleri coğrafya, kültür ve etkiledikleri medeniyet ve toplumları sınırlı bir yaklaşımla incelemektedir. Antik dönemin sosyal, ekonomik, siyasal ve tarihi süreçlerinde aldıkları yeni şekiller ve özellikle tarihi olaylar ile aralarında kurulan analojiler dolayısıyla, bu mitosların basit birer söylenceler bütünü olarak nitelendirilemeyeceği anlaşılmıştır. Eskiçağ yaşamında çok önemli bir yeri olduğunu bildiğimiz mitos kavramı, bahsedilen söylenceler ışığında irdelenmekte ve içerdikleri gerçek anlam açıklanmaktadır. Sanatsal prensipler nedeniyle, özellikle kutsal mimari yapılarda tarihsel olayların direkt olarak betimlenmesinden çekinilmesi, Amazonomakhia, Gigantomakhia ve Kentauromakhia' yi; sadece mitolojinin değil aynı zamanda antik dünyada yaşananlann da bir aynası yapmıştır. Amazonomakhia, Gigantomakhia ve Kentauromakhia mitosları, Hellen toplumunun kendi tanımlarına göre Barbar olan her şeye karşı verdikleri egemenlik savaşlarını sembolize etmektedir...
Sikkeler ışığında Kabeiroi kültü

'Sikkelerin Işığında Kabeiroi Kültü' adlı yüksek lisans tezindeki amaç, Yunan mitolojisinde yer alan ve daha çok Ege Denizi'nin kuzeyindeki bölgede ve Ege adalarında karşımıza çıkan Kabeiroi adlı mitolojik tiplerin, sikkelerde kullanılan Kabeiroi tiplerinden yola çıkarak ortaya çıkış tarihlerini, yayılım alanlarını, kutsal alanlarını ve etkileşim içinde oldukları diğer tanrıları ve kültlerini incelemek, bölgedeki önemini inanç sistemleri içinde değerlendirmektir. Tez'in ilk bölümünde Kabeiroi / Kabeiros kimdir, sayıları, kökenleri hakkında Antik yazarlar bilgi verilmektedir. Kabeiroi sözcüğünün etimolojik kökeni ve Antik Yazarların Kabeiroi konusundaki görüşleri alfabetik olarak sıralanmıştır. Tez'in beşinci bölümünü Kabeiroi sikkelerinin basıldığı yerleşimler oluşturmaktadır. Bu yerleşimler alfabetik olarak sıralanmıştır. Çalışmanın altıncı bölümünde hem Kabeiroi sikkelerinin hem de Kabeiroi kültünün belirlendiği yerleşimler hakkında bilgi verilmektedir. Tez'in yedinci bölümünde Kabeiroi kültünün bulunduğu yerleşimler hakkında bilgi verilmektedir. Tezin sekizinci bölümünde sikkeler ve diğer görsel malzemeler üzerinde Kabeiroi tipleri üç tipe ayırarak incelenmiştir.
Paleolitik çağ'da Güneybatı Marmara

Paleolitik Çağ insanlarının Eski Dünya'daki yayılımında zorunlu geçitlerden biri olan Anadolu, farklı ekolojik özelliklerdeki coğrafi birimlere ayrılmaktadır. Bu çalışmanın coğrafi sınırları, Anadolu yarımadasının kuzeybatı ucunda ve Marmara Bölgesi'nin güneybatısında konumlanan Çanakkale-Balıkesir çevresidir. Geniş vadi sistemleri ve ovalardan oluşan bölgenin kuzeyinde Marmara Denizi, batısında ise Ege Denizi yer alır. Pleyistosen süresince yaşanan iklim salınımları, bir iç deniz olan Marmara Denizi'nin su seviyesini çok daha fazla etkilemiştir; ancak Marmara Denizi hiçbir zaman Anadolu ile Balkan coğrafyaları arasında aşılması imkansız bir engel durumunda olmamıştır. Anadolu ve Yunanistan yarımadaları ise, soğuk dönemlerde, neredeyse Üst Pleyistosen'in başlarına kadar geniş karasal köprüler ile birbirine bağlılığını sürdürmüştür. 1980'li yıllarda bölgede yapılan ilk sistematik yüzey araştırmaları ile birlikte çok sayıda Paleolitik Çağ buluntu yeri tespit edilmiştir ve ulaşılan buluntular İÜ Prehistorya Laboratuvarı koleksiyonunda yer almaktadır. Bu tez çalışmasının çerçevesinde, Çanakkale ve Balıkesir'de tespit edilmiş olan yontma taşlar, hammadde ve teknolojik-tipolojik özellikleri bakımından incelenmiştir. Çalışmanın öncelikli amacı, bölgenin Paleolitik yontmataş geleneklerini tanımlamaktır. Araştırmanın yöntemleri arasında, 2017 yaz sezonunda Türk Eskiçağ Bilimleri Enstitüsü'nün desteği ile bölgede yapılan yeni bir arazi çalışması yer almaktadır. Çalışma kısa süreli olsa da yeni buluntu yerleri de tespit edilmiştir. Buluntu yerleri jeolojik açıdan in situ değildir ve fen bilimsel yöntemlerle tarihleme yapmak mümkün olmadığından, buluntuların teknolojik ve tipolojik özelliklerine bağlı olarak göreli tarihlendirme yapılmıştır. Çanakkale ve Balıkesir illerinde, genel toplamalar ve tekil buluntu yerlerinin haricinde toplam 35 farklı Paleolitik buluntu yeri tespit edilmiştir; bunlar eklendiğinde ise bu sayı 43'e çıkmaktadır. Paleolitik Çağ süresince asıl iskanın Orta Paleolitik dönemde olduğu, buluntuların yoğunluğu ve çeşitliliği dolayısıyla anlaşılmaktadır. Orta Paleolitik buluntulardaki teknolojik ve tipolojik çeşitlilik, neredeyse tüm buluntu yerlerinde görülmektedir. Alt Paleolitik ve Üst Paleolitik dönem buluntuları az orandadır. Alt Paleolitik dönem teknolojileri satır ve kıyıcılar ile daha az sayıdaki iki yüzeylilerle temsil edilmektedir ve bunlar Yenice Ovası ile Gönen, Güney Koca Çay ve Güney Susurluk havzalarında yoğunlaşır. Üst Paleolitik teknolojilerindeki buluntular ise Çan Ovası'nda yoğunlaşmaktadır.
Batı Anadolu Roma Dönemi örnekleriyle su kemerleri, künkleri ve sarnıçları üzerine bir araştırma ve uygulama çalışması

Tarihi devirler boyunca kentlerin çoğu akarsu yataklarına kurulmuştur. Su insan yaşamında her zaman önemli bir yere sahip olmuştur ve yerleşik yaşama geçişin, tarımın başlangıcı su ile bağlantılıdır. Yunan ve Roma şehirlerinin en önemli sorunlarında biri su temin etmektir. Suyolları büyük bir sorun ve bu sorunun yarattığı sanat eserleridir. Su bulunmayan birçok kente su getirmek bu kentlere sanat eseri niteliğinde kemerler kazandırmıştır. Çoğu kemer ve tonoz inşasında oldukça usta olan Romalıların eseridir ve bu kemerlerden günümüze kadar gelmiş olan çok güzel örnekler bulunmaktadır. Kentlere su getirmek için coğrafi koşullar uygunsa taş, kurşun veya pişmiş toprak künklerin birbirine eklenmesi yoluyla yapılan su yoları kullanılmıştır. Fakat arazi koşulları buna uygun değilse bir veya birden fazla katlı su kemerleri inşa edilmiştir. Kilometrelerce uzunlukta su yolları bulunmaktadır. Avrupa'nın birçok yerinde Romalıların inşa ettiği bu mühendislik harikası kemerlere rastlamak mümkündür. Günümüze kadar gelen en güzel örnekler batı Anadolu da ve İstanbul da yer almaktadır. Yapılan bu çalışma kapsamında Batı Anadolu daki su yollarından birçoğu incelenmiş kaynaklar araştırılmış ve bunlardan yola çıkarak tasarımlar yapılmıştır. Seramik ve cam malzemelerinden yararlanılarak bu tasarımlar hayata geçirilmiştir.
Synnada sikkeleri

Bugünkü yeri Afyonkarahisar İli'nin Şuhut ilçesi olarak belirlenen Synnada kenti, tarih içerisinde Phrygia bölgesinin önemli kentleri arasında yer almıştır. Şuhut İlçesi'nde bugüne kadar sistematik kazı ve araştırmaların yapılmamış olması kent hakkındaki bilgilerimizi kısıtlamaktadır. Kentlerin basmış oldukları sikkeler, sayılarının çokluğu ve içerdikleri konular ile o kent hakkında bilgi verebilecek, yapılacak araştırmaları destekleyecek önemli belgeleri oluşturmaktadır. İncelenen ilgili yayınlarda Synnada kentine ait sikke örneklerinin yurt içinde ve dışında çeşitli müze ve koleksiyonlarda bulunduğu görülmektedir. Bu örneklere ait bilgilerin bir araya getirilerek değerlendirilmesi sonucunda kendi içindeki tanımlama ve yorumlara katkı sağlayacağı ve kent hakkında yapılacak diğer araştırmalara destek vereceği düşüncesi ile ilgili çalışma gerçekleştirilmiştir. Yapılan çalışmada bugüne kadar yayınlanmış ve ulaşılabilen mevcut yayınlarda yer alan tüm Synnada sikkelerinin bilgileri ile birlikte İstanbul Arkeoloji Müzeleri, Afyonkarahisar Müzesi ve Kütahya Müzesi koleksiyonlarında saptanan Synnada sikkeleri incelenmiş ve bütün bu örneklerin yer aldığı katalog ve değerlendirme çalışması oluşturulmuştur.
Orta Fırat bölgesi demir çağı kültürleri

Ele geçen yazılı belgeler ışığında, Tunç Çağı'nın sonunu getiren 'Deniz Kavimleri'nin Yunanistan, Trakya, Anadolu, Mısır ve Mezopotamya'da büyük bir kaos oluşturduğu bilinmektedir. Sosyo-kültürel, politik ve ekonomik olarak büyük bir etkiye sebep olan bu olay Demir Çağı'nın şekillenmesini sağlamıştır. Fakat Orta Fırat Bölgesi'nde, bu kaosun Demir Çağı'nı nasıl şekillendirdiği ve nasıl bir etki bıraktığı ile ilgili elimizde çok az arkeolojik malzeme ve yazılı belge bulunmaktadır. Ayrıca bölgenin Demir Çağı'na dair bilgi veren yazılı belgelerin doğruluğu da tartışmalı bir konudur. Belirtilen bu coğrafyadaki hareketlilik ya da göç dalgası, kırsal yerleşimlerle beraber büyük boyutlu ve korunaklı yerleşim merkezlerinin yakılıp yıkılmasına neden olmuştur. Arkeolojik kazılar sonucunda Orta Fırat Bölgesi sınırları içerisindeki merkezlerde ulaşılan yangın tabakaları da bunu doğrular niteliktedir. Fakat yaşanan bu kaos ortamı, Demir Çağı için yeni bir jeopolitik düzenin ve kentleşme modelinin oluşmasını sağlamıştır. Söz konusu çalışmamızda bölgede ortaya çıkan bu gelişmelerin ne derecede kendini gösterdiği hususunda ayrıntılı bir inceleme yapılmıştır. Tez kapsamında Demir Çağı'nda coğrafik ve stratejik faktörlerin sosyo-kültürel, ekonomik, politik ve siyasi olarak bölgede nasıl bir etkiye sahip olduğu ana başlıklar altında incelenmeye çalışılmıştır.
Alman Arkeoloji Enstitüsü'nün Cumhuriyet yıllarında Anadolu faaliyetleri (1923-2011)

Avrupa Rönesans ile birlikte karanlık çağı geride bırakıp aydınlanma çağına girmiştir. 16. yy'dan sonra zenginlerin, kırsalların desteklediği gezginler Homeros'un, Herodot'un antik dünyasını keşfe çıkmaya başladılar. Osmanlı Devleti 19. yy'da siyasi, askeri ve ekonomik bunalım yaşarken, Avrupa her anlamda Osmanlı Devleti'nin ilerisinde bulunuyordu. Bu yüzyılda arkeoloji bilimi de yavaş yavaş kendini geliştiriyordu. Arkeoloji sayesinde Avrupalı bilim adamları Anadolu'yu tarihi ve kültürel yönden tekrar diriltiyordu. Zaman zaman bazı eski eserleri gerek siyasi otoritenin zayıflamasından gerekse kanunların yetersiz olmasından dolayı bu eserleri kendi ülkelerine götürmüşlerdir. I. Dünya Savaşı'nın başlaması ile Osmanlı Devleti yıkılma sürecine girmiş ve savaşın hemen ardından tarih sahnesinden çekilmiştir. İTürkiye Cumhuriyeti'nin temeli kültürdür? diyen Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu ulu önder Mustafa Kemal, elbette Türkiye'yi her alanda geliştirdiği gibi tarih ve arkeoloji alanında da geliştirmiştir. O'nun talimatıyla Anadolu'da kazılar başlamıştır. Kazılan yerleri yabancı veya yerli diye ayırt etmeksizin bizzat ziyaret etmiş ve kazı alanlarını desteklemiştir. Yurt dışına eğitim görmek amacıyla öğrenciler göndermiştir. Aynı şekilde Türkiye'ye de arkeoloji ve eski çağ alanında uzman ve bilim adamlarını davet etmiştir. Arkeoloji alanında bugün dünya genelinde Alman Arkeoloji Enstitüsü ile yarışabilecek hiçbir devlet ya da enstitü bulunmamaktadır. Gerek kütüphanelerinin zenginliği gerekse alanlarında uzman bilim adamlarını bünyesinde bulundurmasıyla Alman Arkeoloji Enstitüsü zirvedeki yerini korumaktadır. Alman Arkeoloji Enstitüsü dünyada birçok ülkede faaliyet göstermektedir. Bunlardan bir tanesi de İstanbul Alman Arkeoloji Enstitüsü'dür. Binlerce yıllık tarihi olan Anadolu kültür ve medeniyetlerin beşiğidir. Toprağın altında ve üstünde sayısız eşi benzeri olmayan eserler bulunmaktadır. Alman Arkeoloji Enstitüsü, Anadolu'nun çok önemli tarihi merkezlerinde faaliyet göstermiş ve göstermeye devam etmektedir. Alman Arkeoloji Enstitüsü bilim adamları ile Türk bilim adamları dostluk içerisinde çalışmalarına devam etmektedir.
Kültler açısından Daskyleion terrakottaları

Bu araştırmada, Daskyleion antik kentinde ele geçen dinsel içerikli terrakotta figürinler arasında, en iyi korunan bir grup heykelciğin stilistik ve ikonografik incelemesi yapılmıştır. Böylece kentin dinsel yapısının yanında, sosyal ve kültürel yaşantısı hakkında da bilgi edinmek amaçlanmıştır. Ayrıca Daskyleion'un en erken dönemlerinden itibaren, geçirdiği tarihi süreci göz önünde bulundurularak, figürinler dışındaki diğer buluntular da bir kez daha gözden geçirilmiştir. Sonuç olarak Phryg'lerle birlikte en erken dönemlerden itibaren varlığını bildiğimiz Kybele tapınımının, Hellenistik dönemde de etkisini gösterdiği tespit edilmiştir. Ancak Hellenistik dönemde Kybele tapınımının devam ettiğini kanıtlayıcı sağlam buluntular ele geçmemiştir. Bununla birlikte bu döneme ait heykelcikler arasında, Kybele figürinlerinin yanında, bir eliyle göğsünü tutan ve çocuk taşıyan kadın figürinlerinin bulunması, erken dönemlerden gelen ve bereketi temsil eden bir inanışın geç dönemlerde de devam ettiğini ortaya koymaktadır.
Karaburun Yarımadası arkeolojik kültür envanteri

Karaburun yarımadası İzmir'in girişinde ve kuzeybatısında yer alır. Balıklıova ve Gerence koyları arasındaki hattın kuzeyinde kalır. Yarımada oldukça engebeli bir yapıya sahiptir. Bozdağlar yarımadayı boydan boya keser. Bozdağların yüksekliği 1218 m. dir. Yarımadanın büyük bir kısmında dağların denize dik bir şekilde inmesi nüfus, yerleşme ve arazi kullanımını büyük ölçüde etkilemiştir. Ancak buna rağmen Mordoğan, Yeniliman, Badembükü, Denizgiren ve Karareis gibi yerleşimler düzlüktür. İzmir körfezi boyunca kuzey ve batı kıyıları çok güzel manzaralı koylara sahiptir. Bunlardan bazıları Kumburnu, Çatalkaya körfezi. Mordoğan İskelesi, Ardıç, Kaynarpınar, Boyabağı, Karaburun İİskelesi, Denizgiren, Karareis ve Gerencedir. Yarımadaüzerinde yaptığımız yüzey araştırması sonucunda ele geçen keramik parçalarını incelememiz sonucunda Kalkolitik Çağ'dan günümüze kadar yerleşikliği görülür. Daha önce yapılmış çalışmalar sonucunda Alt Paleolitik Çağ'dan beri yerleşikliği görülmüştür. Çalışmamız sırasında yüzey araştırması sonucu topladığımız keramik parçalarıyla kültür envanteri oluşturmaya çalıştık. Ele geçen bu keramik parçaları ile insanların hangi dönemde, yarımadanın neresinde yerleştiklerini tespit ettik. Ele geçen bol miktardaki amphora parçası ile antik dönemde insanların zeytincilik ve bağcılıkla uğraştıklarını ve daha çok kıyı yerleşimlerinde yaşadıklarını tespit ettik. Bu yerleşimlerin bazılarında günümüzde hala yerleşim sürerken bazılarının ise terk edildiğini görüyoruz. Karaburun yarımadası çevresindeki yerleşimlere göre yavaş bir gelişim göstermesine rağmen son dönemlerde giderek artan bir ilgi odağı olmaya başlamıştır. Gerçekleştirdiğimiz bu çalışma bizden önce yapılmış olan çalışmaların bir devamı niteliğinde olup, bizden sonra yapılacak çalışmalar için bir önbilgi olması özelliğiyle önem taşımaktadır.
Eskiçağda Karia Bölgesi'nde festivaller

Bu çalışmanın temel amacı, Karia Bölgesi'nde kutlandığı bilinen festivallere ilişkin bilgileri bir araya getirmektir. Öncelikle festival kavramı üzerinde durulmuş, eskiçağ toplumunda nasıl algılandığı irdelenmiştir. Festivaller takvim düzenini etkilemiş, ay isimlerine kaynaklık etmişlerdir. Bu nedenle takvimlere kısaca değinilmiş, bölgedeki kentlerde görülen ay isimleri listelenmiştir. Bölge festivalleri; temaları, organizasyonları, görev alanlar, katılımcılar ve programları çerçevesinde ele alınmıştır.
Ephesos grubu seramikler

Ephesos Artemis Kutsal Alanı'nda 1907 yılında Hogarth tarafından gerçekleştirilen kazı çalışmaları sırasında Arkaik Dönem'e tarihlendirilen, çağdaş seramik örneklerinden farklı özellikler gösteren bir grup seramik ele geçmişştir. Hogarth, söz konusu seramikleri ilk buluntu yerinden yola çıkarak 'Ephesian Ware' olarak adlandırmıştır. Tez kapsamında bu buluntu grubu 'Ephesos Grubu Seramikler' adıyla incelenmiştir. Ephesos Grubu Seramikler yapılan inceleme ve analizler sonucunda MÖ 7. yy sonu ile 6. yy başına tarihlendirilmiştir. Söz konusu seramiklerin Ephesos, Sardeis, Daskyleion, Miletos, Metropolis gibi Arkaik Dönem'in güçlü merkezlerinden ele geçmişş olması oldukça önemlidir. Söz konusu seramikler çağdaş seramik örneklerinden yoğun mika katkısının yanı sıra sarımsı kili ve beyaz astar rengi ile ayrılmaktadır. Eserlerin üzerlerinde gördüğümüz koyu kahve ve kırmızı tonlu bezemesiyle özel bir seramik grubunu karakterize eder niteliktedir.
Orta Anadolu'daki Hitit yollarının siyasi ve dini merkezlerle olan bağlantısı

Hitit yazılı belgelerinden tespit edilen Yukarı Ülke sınırları, kuzeyde Kaşkaların bulunduğu Orta Karadeniz bölgesi, güneyde Tarhuntassa ve Toroslar, batıda günümüz Afyon sınırları ile oluşan Seha ülkeleri ve Mira, güneydoğuda ise Kizzuvatna'dan oluşmaktadır. Kızılırmak ve Yeşilırmak ile sınırlandırılan bölgede, merkezde yer alan Çorum iline bağlı Boğazkale ilçesi başkent olarak seçilmiştir. Hititlerin iskan ettikleri merkezler, mimari yapıların niteliğine göre siyasi ve/veya dini merkez olarak adlandırılmıştır. M. Ö. 2. binin ortalarından itibaren Orta Anadolu'da hakim konuma gelen Hititler, siyasi ve/veya dini yapılarla iskan ettikleri merkezleri şekillendirmişlerdir. Orta Anadolu'nun kuzeyinde kalan bölgede özellikle başkent niteliğindeki merkezlerin olduğu, sınıra yakın yerlerde ise çoğunlukla dini merkezlerin yer aldığı tespit edilmiştir. Politik ve dini ögeleri içiçe kullanan Hititler, bu durumu dönem boyunca hakim oldukları her alana adapte etmişlerdir. 'Orta Anadolu'daki Hitit Yollarının Siyasi ve Dini Merkezlerle Olan Bağlantısı' başlığı altında oluşturulan bu çalışmada, Hitit metinlerinde 'Yukarı Ülke' ismi ile geçen bölgedeki merkezlerin oluşturduğu güzergah belirlenmeye çalışılmıştır.
Yakındoğu Demirçağ uygarlıklarında hayat ağacı inancı

Yakındoğu Demirçağ Uygarlıklarında Hayat Ağacı İnancı isimli bu çalışma, Sümerler, Hititler, Asur Krallığı, Urartu Krallığı ve Frig Krallığında Hayat ağacı inancını irdeleyen, bu kapsamda, geçmişşten günümüze insanoğlunun kutsal bir öğe olarak ağaca bakışını inceleyen bir araştırmadır. Yakındoğu, batısında Anadolu ve Mısır'dan Doğu Akdeniz'i, doğuda Mezopotamya ile İran'a kadar uzanan bölgeyi kapsayan alandır. Temellerini Neolitik dönemden alan, Yakındoğu' da kültürler kesintisiz olarak yaşanmıştır. Neolitik dönemin ardından Kalkolitik ve Tunç çağların tüm görkemiyle yaşandığı bölgede MÖ 1200 yıllarına gelindiğinde ise Demirçağ uygarlıklarıyla karşılaşmaktayız. Bu dönemde Anadolu da aynı çağı yaşamaktadır. Batıdan gelen Ege göçleri ile Anadolu'nun önemli kentlerinin hemen hepsi yakılıp yakılmış ve Hitit İmparatorluğu ortadan kalkmıştır. Anadolu ilk Demir Çağı boyunca, çeşitli topluluklardan oluşan irili ufaklı krallık ve beyliklere bölünmüştü. Güneydoğu Anadolu ve kuzey Suriye'de Geç Hitit Krallığı, Doğu Anadolu'da Urartu Krallığı, İç Anadolu platosunda Frig Krallığı, Batı Anadolu'da Lidya Krallığı, Güneybatı Anadolu sahillerinde de Karya ve Likya Krallıkları bulunuyordu. Bu çalışmamızda Yakındoğu ve Anadolu Demirçağ uygarlıklarında Hayat ağacı inancını inceleyerek, günümüz yansımalarını arkeolojik buluntularla destekleyip anlatmaya çalışacağız. Hayat ağacı benimsendiği bütün uygarlıklarda en önemli tapınım sembolüdür. Buna kanıt olarak sanat eserleri üzerinde hayat ağacına yapılan kült törenleri ya da saray duvarlarına çizilen devasa betimlemeler gösterilebilinir. Nitekim hayat ağacının dini bir inanç sembolü olarak betimlenişine MÖ 4. binde Mezopotamya'da tanık olunur. Sümer inancında bitki tanrısı olan Dumuzi Ana tanrıça İnanna'nın eşi olup, simgesi hayat ağacıdır. Hayat ağacı MÖ II. binde Asur uygarlığında hem imparatorluğun simgesi olarak hem de baş tanrı Asur'un temsilcisi olarak karşımıza çıkar. Bu derece önem taşıyan bu motif, kral mühürlerinde, saray ve tapınak duvarlarında, mücevherlerde süsleme örgesi olarak yer alır. Urartu'da Asur Krallığında olduğundan çok değişik şekillerde tanık olunan hayat ağacı betimi geleneğin Anadolu'da da devamlılığını ortaya koyması bakımından önemlidir. . Urartu Krallığında hayat ağacı birçok dini işlevinin yanında koruyuculuk yönüyle de ön plana çıkar. Frig Krallığında ise tanrı Attis'in sembolü olur. Hayat ağacı inancının taşıdığı verimlilik, bereket, kötülüklerden korunma ve tedavi gibi birçok unsur kültlerde halk inanışlarıyla, mimari ve sanat alanlarıyla günümüze kadar gelmiştir. Çalışmamızın temelini oluşturan Demirçağ uygarlıklarında da bu inanç gerek sosyal hayatta, gerek devlet yönetiminde, gerekse dinsel yaşantıda kendisini etkili biçimde göstermiştir. Amacımız bu çalışmayla Sümerlerle başlayıp Asur, Urartu ve Frig uygarlıklarında hayat ağacı inancının izlerini sürmek, arkeolojik buluntularla destekleyerek bu konuda yapılan çalışmalara küçük bir katkıda bulunmaktır.
Troas Bölgesi'nde antik kalıntılar ışığında şehir ve şehircilik süreci

'Troas Bölgesi'nde Antik Kalıntılar Işığında Şehir ve Şehircilik Süreci' konulu bu çalışmada, bölgede yer alan yerleşmelerdeki şehir kavramı ve şehircilik süreci incelenmiştir. Troas Bölgesi, Batı Anadolu'da yer alan ve bugünkü adıyla Biga Yarımadası olarak bilinen bölgedir. Bölge verimli toprakları ve avantajlı jeopolitik konumu nedeniyle tarih boyunca çok sayıda yerleşmeye sahne olmuştur. Bölgede araştırması yapılmış yerleşmeler başta Troia olmak üzere incelenmiş, bölgenin şehirleşme süreci anlaşılmaya çalışılmıştır. Çalışma kapsamında, bu yerleşmelerin kısaca kazı tarihçelerinden bahsedilmiş, yerleşmelerin coğrafi koşulları gibi çevresel özelliklerinin yanında, yerleşme sakinlerinin kültürel yaşantılarına da kısaca değinilmiştir. Söz konusu yerleşmelerin mimari gelenekleri, konutların inşasında kullanılan malzemeler ve yapım teknikleri hakkında bilgi verilmiş, çeşitli literatürlerin yanında kazı ve yüzey araştırma sonuçlarından da yararlanılmıştır. Yerleşimler incelendikten sonra oluşturulan kentleşme kriterleri bağlamında değerlendirilerek hangi yerleşimlerin şehir olup olamayacağı anlaşılmaya çalışılmıştır. Bu kriterler oluşturulurken daha önce şehirleşme üzerine çalışan bilim adamları incelenmiş ve bu verilerden yola çıkılmıştır.