Mikrofinans uygulamaları ve fonların etkinliği

Bu tez çalışması, Türkiye Grameen Mikrokredi Projesi aracılığı ile uygulanan mikro kredi ve mikrotasarruf çalışmalarına dayalı olarak gerçekleştirilmiştir ve hedef olarak belirlenen kadınlara, fonların nasıl kanalize edildiği, ihtiyaç sahiplerinin hangi desteklerden yararlandıkları ve bu sürede karşılaştıkları problemleri ve fonları etkin kullanmaları ile ilgili olarak yapılmıştır. Aldıkları destek tiplerinin, destekler hakkında bilgi sahibi olmaları, karşılaştıkları problemler ve fonları veya kaynakları etkin kullanabilmeleri üzerinde etkili olup olmadığını ölçmek amacıyla analizler yapılmıştır. Çalışma iki bölgesel alanda gerçekleştirilmiş olup, İstanbul şubeleriyle kentsel, Sivas şubesi ile de kırsal alandaki saha çalışmaları yürütülmüştür. Bu saha çalışmaları yaklaşık 3 aylık bir sürede gerçekleşmiştir ve anket sonuçlarını içermektedir. Tez, 6 ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde tezin amacı, araştırma soruları, kapsamı ve yöntemi incelenmiştir. İkinci bölümde mikrofinans sistemi ile ilgili tanımlar, sistemin ortaya çıkışı ve gelişimi, temel prensipleri, özellikleri ve amacı, hedef kitlesi, mikro finansman fon kaynakları anlatılmıştır. Bunlara bağlı olarak mikrokredinin amacına değinilmiştir. Bu bölüm aslında sistem ile alakalı bir literatür araştırması olarak görülebilir çünkü sistemin olumlu ve olumsuz yönlerine değinilmiştir. Üçüncü bölümde literatür taraması ve dünyada ve ülkemizdeki uygulamalar anlatılmıştır. Mevcut uygulamalar ve bunların kimler, hangi kurum aracılığı ile yapıldığına değinilmiştir. Bu uygulamalar örneklerle açıklanmıştır. Dördüncü bölümde kredi ve tasarruf metodolojisi anlatılmıştır. Çalışma modeli ve kullanılan yöntemlere de değinilmiştir. Beşinci bölümde, TGMP çalışmasında fonların kadınlara kanalize edilmesi sırasında ne kadar bilgi sahibi olduklarını ölçme, karşılaştıkları problemler ve ne kadar etkin kullanıldığını ölçme amacıyla analizler yapılmıştır. Detaylı sonuçlar ile bu analizler anlatılmıştır. Son bölüm olarak altıncı bölümde, özet kısmı, sonuçlar ve değerlendirmeler kısımlarına değinilmiştir. Bu araştırmanın en önemli sonuçlarından birisi, kadınların aldığı destek tipleri yani fon kanalları, kadınların destekler hakkında bilgi sahibi olmaları, kaynakları etkin kullanarak amaçlarına ulaşmaları ve birikim yapabilmeleri üzerinde etkili iken diğer değişkenler üzerinde etkili değildir. Diğer bir sonuç ise, bölgesel alan moderatörünün bağımlı değişkenler üzerindeki etkisidir. Buna göre, bölgesel alan faktörü tek bir faktör olarak, kadınların destekler hakkındaki bilgi sahibi olmaları ve grup dayanışmasından kaynaklı problemlerle karşılaşmaları üzerinde etkilidir. Bu iki faktörün etkileşiminin ise bağımlı değişkenler üzerinde herhangi bir etkisi bulunmamaktadır. Başka bir sonuç ise başvurma amacının bağımlı değişkenler üzerinde herhangi bir etkisi tek başına iken bulunmamaktadır. Bölgesel alan ise tek başına, bilgi sahibi olma, grup problemleri üzerinde etkili iken bu iki faktörün etkileşimi grup problemleri, kaynağın etkin kullanılarak amaca ulaşma değişkenleri üzerinde etkilidir. Kadınların kaynakları etkin kullanmasında ve daha geniş kitlelere ulaşmada sıkıntılar yaşansa da TGMP'nin yaptığı bu çalışma sayesinde kadınlar daha aktif bir sosyal ve daha kaliteli ekonomik yaşama sahip oldukları gerçeği göz ardı edilemez. Grup dayanışması sistemi iki bölgesel alan için farklı uygulamalar gerektirse de yardımlaşma ve komşuluk gibi değer kaybeden tanımları yeniden toplumsal hayatın içine katmaktadır.