turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Osmanlı jurnal teşkilatı ve 19. yy Aydın Sancağı Jurnal Defterleri

II. Mahmud'un iktidarı Osmanlı Devleti'nin modernleşmesi açısından önemli bir dönüm noktası olmuştur. 19. yüzyılda devletin merkezileşme yolunda ilk adımı, geleneksel düzenin önemli öğesi olan yeniçeri ocağının kaldırılmasıyla atılmıştır. Jurnal Teşkilatı, yenileşme çabalarının faaliyet gösterdiği bu dönemde kurulmuştur. Teşkilatın kurulduğu yerlerde meydana gelen her türlü olayı, yaşanan gelişmeleri günlük olarak kaydetmek için jurnal katipleri görevlendirilmiştir. Bu katipler, bulundukları sancak ve kazalara gelip giden kişilerin isimleri ve eşkal bilgileri ile nereye ne amaçla gelip gittikleri, bulundukları yerlerde meydana gelen her türlü sosyal ve iktisadi olayları, doğan ve ölen kişilerin bilgileri içeren demografik olayları, olağanüstü durumlar ile mahkemelerde görülen çeşitli davalar hakkında bilgiyi bu defterlere kaydetmişlerdir. Kaydedilen bu bilgiler, haftalık ya da on beş günlük periyodlar halinde sancak merkezine gönderilirken, buradan da ayda bir İstanbul'a gönderilmiştir. Bu arşiv defteri üzerinde durulmayan, oldukça az çalışmaya konu olan bir defter türü olmuştur. Bu sebeple çalışmamızda öncelikle Jurnal Teşkilatı ve defterleri hakkında bilgiler verilmiştir. Ardından Aydın Sancağında görevli jurnal katipleri tarafından kaydedilen Birgi ve Tire jurnal defterleri ile Anadolu Jurnal Defteri I'de yer alan özetlemelerden Aydın ile ilgili yer alan kayıtlar tespit edilerek 19. yüzyıl Aydın Sancağı'nın sosyal, kültürel, ekonomik ve siyasi hayatına dair değerlendirmeler yapılmıştır.
Dynamics of a regional economy throught the temettuat defters: Bayındır in 1845

oz TEMETTUAT DEFTERLERİNDEN BÖLGESEL BİR EKONOMİNİN DİNAMİKLERİ: 1845T>E BAYINDIR Kaya, Alp Yücel Yüksek Lisans, İktisat Bölümü Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Huricihan İslamoğlu-İnan Eylül 1998, 107 sayfa Osmanlı modern devletinin oluşması sürecinde, merkezi devletin fonksiyonlarını yerine getirmek amacıyla kullanabilinecek kaynak stoğunu kaydetmek için, tarım sektöründeki serveti, yani toprak, hayvan, dükkan gibi tüm mülkleri, tarımsal ürünleri ve kişisel gelirleri sınıflandırmak üzere, yaygın bir meclisler ağı ile, Osmanlı Hükümeti sayımlar gerçekleştirdi. Bu tezde, Bayındır'ın bölgesel ekonomisi 1845 sayımları aracılığı ile inceleniyor. Meslek yapısı, gelir kaynakları, işlenen arazi ve ağaçlar ve tarımsal üretim üzerinde duruluyor. Ayrıca sayımın düzenleniş süreci ve bunu gerçekleştiren meclis ağı üzerinde duruluyor.
Osmanlı maliyesinde teftiş sistemi (1879-1920)

Bu çalışmada, mali denetimin farklı medeniyetlerde nasıl ortaya çıktığı ve bu denetimin Osmanlı Devleti'nde nasıl bir gelişim gösterdiği anlatıldıktan sonra Maliye Teftiş Heyeti'nin kuruluşu, personel yapısı ve faaliyetleri incelenmiştir. Maliye Teftiş Heyeti, Tanzimat'tan sonra başlayan modernleşme hareketinin bir sonucu olarak, devlet kurumlarının kayıtlarını incelemek üzere 1879 yılında kurulmuştur. Faaliyetlerini incelediğimiz 1879- 1920 yılları arasında kurumsal gelişimini istikrarlı olmasa da sürdürmüştür. Bu yıllarda çıkarılan dört nizamname ile Teftiş Heyeti'nin çalışma kuralları ve müfettişlerin görev ve yetkileri düzenlenmiştir. 1914 yılında Fransız Maliye Teftiş Heyeti'nin çalışma prensipleri örnek alınarak çıkarılan son nizamname ile Teftiş Heyeti modern anlamda teftiş ilke ve kurallarını tatbik eden bir denetim kurumu haline gelmiştir.
Milli Mücadelenin başlangıcında İttihad ve Terakki Fırkası (Ekim 1918-Mayıs 1919)

Osmanlı Devleti için Birinci Dünya Savaşı, birçok alanda önemli değişikliklere neden olmuştur. Bu uzun savaş, sosyal ve ekonomik hayat üzerinde büyük çöküntüleri beraberinde getirmiştir. Özellikle siyasi alanda, ülkenin son on yıldır kaderine hükmetmiş bulunan İttihad ve Terakki Fırkası'nın sahip olduğu güçlü konum üzerinde olumsuz sonuçları olmuştur. Savaşın, Osmanlı Devleti'nin aleyhinde neticeleneceğini fark eden İttihad ve Terakki Fırkası'nın lider kadrosu, fırkanın savaştan sonraki geleceğini düşünmek zorunda kalmıştır. Çünkü İttihadçılar, Osmanlı Devleti'nin savaşa girişi ve savaş yıllarındaki uygulamalardan İttihad ve Terakki Hükümetlerinin sorumlu olduğunu ve bundan dolayı da savaş sonrasında geçmişşin hesabının sorulacağını bilmekteydiler. Bu mesele 1918 Ekiminde İttihad ve Terakki Fırkası yöneticilerinin zihnini meşgul eden en önemli husus olmuştur. Sahip oldukları güçlü teşkilatın mütarekeden sonraki durumu ne olacaktı, Osmanlı iç siyasetinin en önemli unsuru İttihad ve Terakki Fırkası nasıl bir şekil alacaktı, İttihadçılık son mu bulacaktı yoksa kendini yeni şartlara uydurarak devam mı edecekti? İttihadçılar bütün bunları 01-04 Kasım 1918'deki son ve olağanüstü kongrelerinde tartışmışlardır. Birinci Dünya Savaşı'nın kaybedilişinde en büyük sorumluluğu yüklenen fırka gerçekleştirdiği bu son kongre ile kendini feshetmiştir. Buna liderlerinin yurt dışına kaçması da eklenince artık fırkanın tarih sahnesinden çekildiği gibi bir izlenim uyanmıştır. Ancak durum böyle değildir. Fırka hala Osmanlı topraklarındaki en yaygın ve hatta tek örgütlü harekettir. Sivil ve askeri bürokrasideki kadroların neredeyse tamamı fırkanın üyesi veya sempatizanıdır. Fırka, mütarekenin imzalanmasından sonra başlayan işgal günlerinde, hem muhalifi olan güç odaklarına karşı yok olmamak için hem de vatanı korumak içgüdüsüyle direnişe geçmişştir. Dolayısıyla bu teşkilat, Milli Mücadele Hareketi'nin başlamasında da en önemli rolü oynamıştır.
111 numaralı Mühimme Defterinin 168.-337. sayfalarının transkripsiyonu ve değerlendirilmesi

Divan-ı Hümayunda alınan kararların kaydedildiği defterlere Mühimme Defteri denir. Padişahın onayı alındıktan sonra gerekli yere gönderilen fermanların suretleri bu defterlere kronolojik olarak kaydedilir. Bu çalışmada 111 Numaralı Mühimmde Defteri (168.-337.) sayfaları transkrip edilmiş ve değerlendirilmesi yapılmıştır. Çevirisi yapılan sayfa aralıklarındaki hükümlerin tarihi h. 1111- 1112 m. 1699 -1700'dür. Bu defter Osmanlı'nın kuruluştan beri en çok toprak kaybettiği Karlofça Anlaşması'nın imzalanmasından önceki ve sonraki döneme ait hükümleri içerir. Bu tarihte Osmanlı dağılma dönemine girmiştir. 111 Numaralı Mühimme Defteri, 22. Osmanlı sultanı II. Mustafa (1695-1703) saltanatı dönemiinin siyasi, askeri, idari ve toplumsal olaylarını ele alan çalışmalar için, divan-ı Hümayuna yansıdığı kadarıyla, kaynak teşkil etmektedir.
Hatıralarda Milli Mücadele Dönemi (1919-1923)

1815'te düzenlenen Viyana Kongresi ile Avrupalı devletler 'Kutsal İttifak ve Dörtlü İttifak' adıyla bloklara ayrılmıştı. I. Dünya Savaşı'nın başlaması ile bu bloklar da gün yüzüne çıktı. 1900'lü yılların başlarında ise, Osmanlı Devleti eski gücünü kaybetmiş, büyük toprak kayıplarına uğramış ve Avrupa'daki gelişmeleri de takip edemez bir duruma gelmişti. Osmanlı Devleti 1911'de İtalya ile yapmış olduğu Trablusgarp Savaşı'nı dakaybetti. Ardından yaşanan Balkan Savaşlar'ında da bu durum değişmeyinceOsmanlı Devleti, I. Dünya Savaşı'na katılmama kararı aldı. Bu karar I. Dünya Savaşı'nın başlaması ile tamamen değişti. Osmanlı Devleti, jeopolitik konumundan dolayı mecburi olarak savaşa girmek zorunda kalacaktı. Osmanlı Devleti'ni bu durumdan kurtarmak isteyen Enver Paşa, Almanya'nın yanında savaşagirilmesinin devletin menfaatlerine uygun olacağına inanıyordu. Böylece Osmanlı Devleti, İttifak grubuna dahil oldu. I. Dünya Savaşı'nın ardından İttifak Devletleri savaşı kaybedince, Osmanlı Devleti de yenik sayıldı. Mondros Ateşkes Antlaşması'nın uygulanmasıyla da vatanın her karış toprağı düşman kuvvetlerince işgal edildi. Bu durum karşısında'Milli Mücadele' adı verilen bağımsızlık süreci de başlamış oldu. Vatanınkurtarılması için görevlendirilen askerler ve idareciler Türk milleti ile bütünleşerek Milli Mücadele'nin gerçek kahramanları oldular.
Osmanlı askeri teknolojisi ve silahlanma politikası (1870-1918)

Bu araştırmada, 19. Yüzyılın son çeyreğinden başlayarak I. Dünya savaşı sonuna kadar geçen sürede Osmanlı İmparatorluğunun merkezi gücünü dönüştüren önemli bir mekanizma olarak muharebe kapasitesi ve silahlanma özelinde ordu kurum ve mensuplarının kapitalizm ile kurduğu ilişkiler incelenmiştir. Osmanlının savaş algısını ve dolayısıyla askeri yapılanmasını ciddi bir şekilde dönüştürdüğü bir süreçte, silah teknolojisi ve modern silah ile mühimmatın tedariki sorunu askeri zümreyi en çok meşgul eden meselelerin başında gelmiştir. Teknolojinin bir zanaat unsuru olmaktan çıkıp, seri üretime tabi olması, yerli üretimin yeni teknikler ile güncellenmesine yönelik adımların atılmasını gerekli kılan en önemli unsurdur. Küresel silahlanma yarışına bu endişeler ile eklemlenen Osmanlı, silah ithalatının yanı sıra askeri teknoloji üretiminin de adaptasyonunu sağlamaya çalışmış ve İstanbul merkezli olmak üzere ağır sanayi kolunda çeşitli kompleksler kurmuştur. Bu sürecin aktörleri ise ordudaki modernleşmenin öncüleri olan Osmanlı askeri eliti ve Alman askeri misyonudur.
Osmanlı İmparatorluğu'nda iktisadi düşüncenin modernleşmesi ve Hayriyye Tüccarları

1774 yılında imzalanan Küçük Kaynarca Andlaşması'yla birlikte Rusya Karadeniz ticaretindeki Osmanlı ticaret tekelini kırmıştır. Ege sahillerinde denizcilikle uğraşan Rumların ticari faaliyetlerini artırmak amacıyla Rusya'nın himayesine girmesiyle birlikte Karadeniz'de Rus-Rum birlikteliğinden yeni bir ticari zümre ''burjuvazi'' ortaya çıktı. Rum burjuvazisinin bağımsız Yunanistan'ı kurma çabası Osmanlı Devleti tarafından fark edilmiş ve bir takım önlemler alınmaya çalışılmıştır. Fransız Devrimi'nden sonra dalga dalga yayılan milliyetçilik hareketleri ve iktisadi zorunluluklar birleşince Hayriyye Tüccarı gibi bir kurum ortaya çıkmıştır. Küçük Kaynarca Andlaşması'ndan sonra ticari faaliyetleri düşmeye başlayan Müslüman tüccarlar devlet teşvikiyle ticaret yapmaya başlamıştır. 1810 yılından 1867 yılına kadar olan dönemde Müslüman tüccar faaliyetlerinin resmileşmiş biçimi Hayriyye Tüccalarıdır. Hayriyye Tüccarları devletin toplumdaki yüzü olarak imtiyazlı ticaret yapma hakkına sahip olan beratlı ticaret ehli kişilerdir. Müstemen Tüccar ve Avrupa Tüccarı gibi kurumlara karşı devletle organik bağı olan ''inüslüman burjuva'' sınıfı özellikleri taşımaktadır. Batılılaşma ve reform hareketlerinin zirveye ulaştığı bir dönemde Hayriyye Tüccarları, Osmanlı iktisadi düşüncesinde de bir dönüm noktasını, kırılmayı temil etmektedir. 1833 Hünkar İskelesi ve 1838 Baltalimanı Anlaşmaları; Hayriyye Tüccarlarının rekabet gücünü azaltmış, zamanla sayılarının azalarak kurumun yok olmasına neden olmuşlardır.
Kaytam'da bulunan 703 numaralı Nüfus Yoklama Defterinin transkripsiyon ve değerlendirilmesi (R.1319-1320/ M.1903-1904)

Gerek tarihte gerekse günümüzde toplumların ve devletlerin var olabilmesi ve bu varlıklarını devam ettirebilmesi için en önemli unsurun nüfus olduğunu ifade etmek gerekir. Nüfus, yeryüzünde sınırları belli bir alanda yaşayan ve belirli bir zaman diliminde bulunan insanların sayısı olarak tanımlanmaktadır. Nüfus sayımları ise bir toplumu meydana getiren fertlerin sayı, cinsiyet, yaş, meslek, dil, din ve öğrenim durumlarını ortaya koymaktadır. Osmanlı Devleti'nde ilk genel nüfus sayımı 1831'de II. Mahmut zamanında yapılmıştır. Yapılan bu sayımla 1826'da Yeniçeri Ocağı'nın ortadan kalkmasıyla yerine kurulan yeni ordu için ülke içerisindeki askerliğe elverişli erkek nüfusun ve ülke içerisindeki cizye mükellefi gayrimüslim nüfusun tespit edilmesi hedeflenmişti. Kayseri milattan önce oldukça geç bir tarihte kurulmuş eski bir yerleşim yeri olarak karşımıza çıkmaktadır. Şehir eski zamanlarda Mazaka, Eusebiya, Caesarea, Kaysariye olarak adlandırılmıştır. Cumhuriyet Dönemi'nde ise Kayseri olarak isimlendirilmiştir. Tarihi süreç içerisinde Hititler, Frigyalılar, Romalılar, Bizanslar, Pontus Rum Krallığı, Medler, Persler, Araplar ve Türkler gibi birçok kavme ev sahipliği yapmıştır. Osmanlı hakimiyetine ise 1398 tarihinde geçmişştir. Osmanlı'nın değişik yerlerinde olduğu gibi Kayseri ve havalisinde de nüfus sayımları yapılmıştır. 1831 yılı Osmanlı nüfus sayımında Kayseri, Karaman eyaletine bağlı olduğundan Karaman'a bağlı kazalarla birlikte sayıma alınmıştır. Burada inceleyeceğimiz defter, KAYTAM nüfus defterleri serisinden 703 numara ile kayıtlı, R. 1319- 1320 yıllarına ait nüfus defteridir. Bu çalışmada, defterde edinilen bilgilerden hareketle bahse konu olan Kayseri köylerinin ve bağlı mahallelerin nüfusu ve nüfus üzerinde meydana gelen değişiklikleri, ailelerin ve görevli memurların isimleri, meslekleri ve ödedikleri temettu vergisi miktarını öğrenme imkanımız olacaktır. Ayrıca Kayseri'nin söz konusu çalışmada geçen karyelerinde yaşanan göçler, nakiller hakkında da bilgi edinmiş olacağız.
Sultan II. Abdülhamid'in kızı Zekiye Sultan'ın hayatı (1872-1950)

II. Abdülhamid'in kızı olan Zekiye Sultan, 1872 yılında Dolmabahçe Sarayı'nda doğdu. Annesi Bedrifelek Kadınefendi'ydi. 1877'den sonra Yıldız Sarayı'nda annesine verilen dairede ikamet ederek kendisine tahsis edilen kalfalar nezaretinde çocukluk yıllarını geçirdi. Sarayın örgün eğitiminin yanında Fransızca ve piyano dersleri aldı. 17 yaşında Plevne Kahramanı Gazi Osman Paşa'nın büyük oğlu Nurettin Paşa'yla evlendi. 1892'de ilk çocuğu Ulviye Şükriye Hanımsultan'ı doğurdu, ancak ömrü uzun olmadı. 1893'de ikinci kızı Fatma Aliye Hanımsultan dünyaya geldi. Zekiye Sultan, babasının çocukluğundan itibaren adına yaptığı yatırımlar, Boğaz'ın en güzel yerinde satın aldığı araziler ve inşa ettirdiği yalı ve köşk sayesinde önemli bir servetin sahibi oldu. Ramazan aylarında fakirler için sofralar açtırıp onlara maddi yardımda bulunması, iftara gelen misafirlerine para ve hediye takdim etmesi, bayramlarda hizmetlilerini ayrıca taltif etmesi ve çeşitli bağış kampanyalarına katılması cömert bir sultan olarak tanınmasını sağladı. Sanatçıları korur ve desteklerdi. Çocukluğunda başladığı piyano eğitimine evlendikten sonra da devam etti. Zekiye Sultan'ın sarayı, saz takımları ve musiki cemiyetleriyle ünlüydü. Tanburi Cemil, Udi Nevres, Kemani Memduh ve Santuri Ethem gibi dönemin meşhur müzisyenleri sıklıkla sultanın sarayında bulunurdu. Hattat Fehmi ve Hacı Nafiz gibi sanatkarlar sarayının imamet kadrosunu oluşturuyordu.1924'te Osmanlı hanedanının yurt dışına çıkarılmasından dolayı ailesiyle birlikte Fransa'ya gitti; sıkıntılar çekti. 78 yaşındayken, küçük bir otel odasında hayata gözlerini kapattı. Naaşı tahnit edilerek bir kilisede bir süre bekletildi. Maddi imkansızlık ve kanuni engeller yüzünden vatana getirilemeyen cenazesinin akıbetinin ne olduğu bilinmemektedir.
20 numaralı kalebend defteri (1780-1782) değerlendirme ve metin

Osmanlı Devletinde XVIII. yy'dan sonra daya yaygın bir şekilde tutulmaya başlanan Kalebend defterleri farklı birçok suçu ve bu suçlara verilen farklı cezaları içermektedir. Bunların da başında kalebendlik ve nefy cezaları gelmektedir. Ele alınan 20 no'lu Kalebend defterinde Hicri 1194- 1196 (M.1780-1782) tarihleri arasındaki işlenen suçlar, bu suçlara verilen cezalar, suçluların cezalandırılma ve ıtlak edileme süreçlerinin nasıl olduğu belirtilmektedir. Yine incelenen defterin aynı zamanda toplumsal yaşantıda ve idarede yaşanan sıkıntıları, bu sıkıntıları aşmak amacıyla alınan tedbirleri ortaya koyması açısından oldukça önemli olduğu söylenebilir. Bu çalışmada bütün hükümlerin tam transkripsiyonu yapılıp incelenerek; işlenen suçlar, suçluların sosyal statüleri, verilen cezalar, suç ve ceza mahalleri ve ceza süreleri ayrıca tespit edilmeye çalışılmıştır.
Libya: 1911-1945

Libya, Akdeniz'de sahip olduğu yaklaşık 2000 kilometrelik sahiliyle, Kuzey Afrika'nın tam ortasındadır. Mısır ile Tunus arasında yer alan ülke coğrafi konumuyla önemli bir yere sahiptir. 1. 750. 000 kilometre karelik yüzölçümü olan LibyaAvrupa ülkelerine ve Amerika'nın doğu kıyılarına yakın sayılabilecek nitelikli petrol kaynaklarına sahiptir. İlk çağlardan itibaren yerleşim yeri olarak kullanılan bölge Hz. Ömer döneminde İslamiyet'le tanışmış 1551 yılında Osmanlı hakimiyetine girmiştir. İlk çağlardan itibaren pek çok devletin ilgi odağı olan bölge sömürge yarışına geç katılan İtalya'nın dikkatini çekmiştir. Osmanlı'nın Kuzey Afrika'daki son toprağı olan Libya Trablusgarp savaşı sonunda imzalanan Ouchy antlaşmasıyla İtalya'ya bırakılmıştır. Bundan sonraki süreçte İtalya sömürgesi altında İki büyük dünya savaşına tanık olan Libya, bağımsızlığını kazanmak için mücadele etmiştir. Bağımsızlık için Senusi şeyhlerinin verdikleri mücadeleler oldukça önemlidir. Bu çalışmada 1911- 1945 yılları arasında Libya'nın genel durumu ele alınmıştır.
Osmanlı düzeninde reform arayışları ve Katip Çelebi

Osmanlı Devleti'nin bozulma emareleri göstermeye başladığı 16. yy'dan itibaren, dönemin önde gelen aydınları bu bozulmaya yönelik çeşitli önerilerini sistemli bir halde padişaha sunmuşlardır. Bunların önde gelenlerinden birisi de Katip Çelebi'nin 17. yy'da hazırladığı Düstürü'l-amel li-ıslahi'l halel adlı eserdir. Katip Çelebi bu eserinde mevcut sıkıntılara çare olabilecek bir dizi tedbir sıralamıştır. Bunlar sırasıyla reaya, asker ve hazine şeklinde üç toplumsal grup üstünden yapılmış ve her birinin durumu ayrı ayrı incelenmiş ve tartışılmıştır. Katip Çelebi analizlerini İbn Haldun'un 'üç hal yasası' yaklaşımının derin etkisi altında kaleme almış ve önerilerinde analoji metodunu tercih etmiştir. İnsan bedeniyle bir beden olarak tasarladığı devlet arasında doğrudan benzerlikler kurarak, eleştirilerini alabildiğine etkili kılmaya çabalamıştır. Ona göre bozulmanın altında yatan ana unsur, eski gelenek ve idare tarzının idareciler nezdinde zamanla unutulmuş olmasıdır ve o nedenle yapılacak iş, güçlü bir kişinin yönetiminde yeniden eski zihniyet ve idare tarzına geri dönmektir. Bunun için dürüst ve işbilir yöneticilerin işbaşına getirilmesi gerekir. Reayanın ağır vergilerle ezilmemesi ve adalet ilkesinin daima ön planda tutulmasıyla devletin sağlıklı bir ömür sürmesi sağlanılabilecektir.
Şeyh Ubeydullah İsyanı

Yavuz Sultan Selim'in Kürdistan'ı hakimiyetine almasıyla başlayan Osmanlı-Kürt ilişkileri başlangıçta İran Safevi Devleti'ne karşı bir ittifak olarak varlığını sürdürmüştür. Daha sonraki dönemlerde Osmanlı-İran ilişkilerine paralel olarak hareket alanları daralan pek çok Kürt emirliği bağlı bulundukları hükümetlerce tarih sahnesinden silinmiştir. 19. yüzyıla gelindiğinde varlığını sürdüren emirlikler ise hem Osmanlı hem de İran hükümeti ile çeşitli sorunlar yaşamış, bir taraftan mevcut hükümetler ile çatışırken diğer taraftan da hakimiyet alanlarını genişletmek için birbirleriyle çekişme içerisinde olmuşlardır. Yüzyılın başında merkezi otoritesini güçlendirmeyi hedefleyen Osmanlı Devleti, bunun önünde engel olarak gördüğü yerel yönetimleri ortadan kaldırmaya başlamıştır. Böylece 19. yüzyılın ortalarına gelindiğinde Kürdistan'da merkezi otorite önünde engel teşkil edecek hiçbir emirlik kalmamıştır. Ancak emirliklerin kaldırılması merkezi otoriteyi güçlendirmediği gibi bölgede yönetim krizi ve kargaşanın hakim olmasına neden olmuştur. Kargaşanın hakim olduğu bu dönemde toplumsal sorunların çözüm mercii haline gelen şeyhler Kürt mirlerinden boşalan liderlik koltuğuna oturmuşlardır. 1876- 77 Osmanlı-Rus Harbi'ne katılarak dini kimliğine siyasi bir kişilik de ekleyen Şeyh Ubeydullah bundan sonra bölgedeki Kürtlerin siyasi açıdan da hamisi ve savunucusu durumuna gelmiştir. Osmanlı ve İranlı yöneticilerin bölgedeki tutumları ve özellikle İran sınırları içerisinde bulunan Sünni Kürtlerin İran'ın mezhebi baskılarından şikayetleri şeyhin onları korumaya yönelik harekete geçmesine neden olmuştur. İran'ın bu baskıcı mezhebi taassubunu değiştirmemesi ve Osmanlı hükümetinin duruma çözüm üretememesi üzerine İran'a saldıran şeyh, bu durumu kendi yöntemleriyle çözme yoluna gitmiştir. Ancak harekatında başarısız olan şeyh, Hakkari'ye dönmek zorunda kalmış ve bir yıllık İstanbul ziyareti/sürgününden sonra tekrar Hakkari'ye dönmüş fakat İran ve Rusya'nın baskıları neticesinde tekrar bölgeden uzaklaştırılarak Hicaz'da ikamete tabi tutulmuştur.
Elizabeth Lady Craven'in 1785-1786 yılları arasında Osmanlı İmparatorluğu'na yaptığı seyahati

Elizabeth Craven 1786 yılında Türkiye'ye gelerek yaptığı gözlemleri dönemin Prusya Dük'üne yazdığı 68 mektupta anlatmıştır. XVIII. yüzyıl Osmanlı hayatı ile ilgili bilgi vermesi açısından son derece büyük öneme sahiptir.
Osmanlı Devleti'nde izcilik hareketi (1910-1923)

Bu tez, ulus-devlet ideolojisinin bir toplumsal grup olarak gençliği nasıl algıladığı üzerine kurulmuştur. Gençlik ve politika arasındaki ilişkiyi inceleyen bu yaklaşımla, çalışma, Osmanlı Devleti'nde izci teşkilatının ortaya çıkışı ve teşkilatlanması ile Cihan Harbi öncesi ve sonrası faaliyetlerini diğer paramiliter gençlik örgütlerini de anlatım kurgusu içinde tutarak incelemektedir. 1789 Fransız İhtilali'nden sonra Batı'da ulus, ulus-devlet, vatan, vatandaş gibi kavramların ortaya çıkmasıyla birlikte gençliğin politik bir özne olarak algılanışı ve eğitilmesi konusunda radikal değişiklikler yaşanmıştı. İzcilik hareketinin teorisyeni, Britanyalı General Baden Powell idi. Hindistan, Afrika ve Kanada'da görev yapan Powell, 1907'de emekli olduktan sonra İngiltere'de gençler için doğa faaliyetleri düzenlemeye başlamış, deneyimlerini 1908'de yazdığı Erkek Çocuklar İçin İzcilik kitabında toplamıştı. Bu tarihten sonra İngiltere'de, ABD ve Avrupa ülkelerinde izcilik modası yayılmaya başlamıştı. İzcilik hareketi Osmanlı Devleti'nde de Avrupa'daki benzer yapılanmalar çerçevesinde ortaya çıkmıştır. Bu da gösteriyor ki gençlik o dönem için küresel manada ortak bir payda ile ele alınıyordu. Balkan Harbi'nin ardından kurumsal bir kimliğe kavuşan Osmanlı İzci Teşkilatı, Türk milliyetçiliği ve Meşruti rejimin ulusçu ideolojisinin toplumsal tabanını oluşturan Müslüman-Türk nüfusu arasında iktidarın teşvikiyle popülerlik kazanmıştı. Osmanlı izci teşkilatı üyeleri ve yönetici elit arasındaki organik bağ bu oluşuma etnisist 'Türk' kimliğini inşa etme misyonunun yüklendiğinin işaretiydi. Bu açıdan teşkilat, geleceğin disiplinli, itaatkar, fiziksel açıdan güçlü ve idmanlı, kendine yeten, her türlü zorluğa hazır ve eril 'asker evlatları' yetiştirmek amacıyla Müslüman-Türk gençliğini eğitmek ve seferber etmeye yönelik bir yapılanma olarak faaliyet yürütmüştür.
246 Numaralı Adıyaman kadı sicili (H.1329/M.1911 ) 71-140 sayfalarının transkripsiyonu ve değerlendirmesi

Tarih yazının icadı ile olay olmaktan olgu olma sürecini tamamlayan bilgileriinsanların gelecek nesillere aktarmalarında yardımcı olan bilimdir. Osmanlı Devletindehukuk kuralları hem şer'i hem de örfi hukuk kuralları için birbirini tamamlayanbütündür diyebiliriz. İşte burada şer'i hukuk kurallarına göre şekillenen kadıhükümlerinin kayıt edildiği aynı zamanda dönemin sosyal, ekonomik, kültürel ve siyasi durumunun da anlaşılmasına kapı açan bu belgelerin varlığı oldukça kıymetlidir. Yerel tarih araştırmalarında kadı defterlerinin kaynak teşkil edeceğinin erken dönem örneklerini Halil İNALCIK ve ilk örneklerini Mustafa Çağatay ULUÇAY - İbrahimGÖKÇEN'in verdikleri bilinmektedir. Tarihçiye burada düşen ise incelemeleri yaparken objektif ve bilimsel olmaktır. Bu çalışma 246 numaralı Hısn-ı Mansur H.1329/ M. 1911 71 -140sayfalarını transkripsiyon ve değerlendirilmesidir. Osmanlı Devleti hukuk kurallarınakısaca değinip kadılık ve kadı sicilleri hakkında bilgi vermeye çalıştık. Hısn-ı Mansur, kadılık, şer'iye mahkemelerine ve daha önce Hısn-ı Mansur hakkında yapılmış çalışmalar hakkında da kısaca bilgiler verildikten sonra defter değerlendirilmiştir. Defterde adı geçen mahalle, köy, dava türleri, meslekler ve resmi görevliler tablolar halinde sunulmuştur. Transkripsiyon yörede yaşayan halkın geçim kaynağı, etnik kökenfarklılıkları, dini farklılıklar ile anlaşmazlık türleri ve sebepleri hakkında bilgiler vermektedir.