The influence of Eastern Mediterranean art on Late Bronze Aegean seals and ivory work

'Geç Bronz Çağı'nda Ege Bölgesi Mühürleri ve Fildişi Eserlerindeki Doğu Akdeniz Etkisi' başlıklı bu çalışma da konu değişik açıdan ele alınarak sonuca ulaşılmaya çalışılmıştır. Amaç Ege mühürlerini ve fildişi eserlmerini detaylı olarak ele almak ve Ege'deki Doğu Akdeniz kökenli motifleri belirlemektir. Bunu gerçekleştirmek için zaman zaman Orta ve Erken Bronz Dönemlerinin eserlerine de değinilerek, gelişmelerin yanı sıra ikonografik ve kompozisyon şemaları üzerinde de durulması gerekmiştir. Bu çalışmanın giriş kısmında Doğu Akdeniz sanatlarının etkisini anlayabilmek için, Geç Bronz Çağı'na ait mühür ve fildişi eserlerinin neden birlikte ele alındığı açıklanmıştır. Kültürel ilişkilere ışık tutması açısından bu iki grup eser çalışmanın ana ağırlağını oluşturacak biçimde değerlendirilmiştir. İkinci bölümde ise Orta ve Geç Bronz Çağında Ege Bölgesi kronolojisi ana hatlarıyla anlatılmıştır. Amacımız söz konusu eserler ile ilgili dönemler hakkında kronolojik bilgi vererek okuyucuya kolaylık sağlamaktır. Seramiğe bağlı olarak oluşan göreceli Ege kronolojisi içinde Ege Mühürleri değerlendirilmek istenildiğinde çıkan sonuçlar tartışmalı olmuştur. Sakellarıou (1958), Kenna (1960) ve Boardman'ın (1970) çalışmaları Platon ve Pini'ye ait yorumların anlatıldığı dördüncü bölümde bu eleştiriler yer almaktadır. Ege mühürlerini stil açısından ayırmak problemlidir. Bu mühürlerdeki stiller belli bir kronolojik çerçeveye konulmak istenildiğinde problem oluşturulmaktadır. Bununla birilkte mühürleri Minos ve Myken mühürleri olarak stil açısından ayırmak ve adlanndırılmak istenildiğinde büyük bir sorun ortaya çıkmaktadır. Younger, Platon ve Pini gibi araştırmacılar Ege mühürlerini anatomik açıdan değerlendirerek bir stil guruplanmasına gitmiştir. Altıncı bölümde Suriye Mühürlerinin yanında Mitanni mühürleri de ele alınmıştır. Bu mühürlerin ana konularının Mezopotamya, Mısır ve Anadolu kökenli olduğu bilinmektedir. Bu, m Doğu Akdeniz Bölgesini Mezopotamya, Mısır ve Anadolu medeniyitlerinin bir kültür limanı olarak göstermektedir. Akdeniz sahil yerleşmelerinden gelen mühür sanatı Kıbrıs ve Ege'ye kadar ulaşmıştır. Doğu Akdeniz kökenli bu motifler bu bölümde ayrı olarak değerlendirilmiştir. Bunu izleyen diğer bölümde yazılı belgelere dayanarak tarihsel bir desteklemeye gidilmiştir. Son bölümde Ege mühürleri ve fildişi eserlerinde bulunan motiflere dayanarak şu sonuçlara ulaşılmıştır. Birincisi bu motiflerden dolaylı olarak Minosluların Anadolu kökenli oldukları anlaşılıyor. Bu sonuca Minosluların Mısır' m bereketle ilgili tanrıçası Ta-Urt'unu seçmeleri nedeniyle varılmaktadır. Bu çalışmada ulaşılan ikinci sonuç ise Minosluların boğa akrobasinde gösterdikleri beceri onların bu konuda Mycenlilere büyük etkiler verdikleri düşünülebilir. Doğu Akdeniz kökenli motiflerin Ege'ye aktarılmasında Kıbrıs'ın yanı sıra Suriye'nin de büyük roller oynadığı görülmektedir. Ayrıca Kıbrıs'ta bulunan bir taraftan Ege, bir taraftan da Akdeniz ilişkilerini bünyesinde toplamış olarak karşımıza çıkar. Bu da Kıbrıs-Ege mühür grubunun ortaya çıkmasında etken olmuştur. Araştırmanın şüphesiz en önemli sonuçlarından birini Mısır motiflerinin Ege Bölgesi'ne geçişinde Kıbrıs'ın önemli bir aracı rol oynamasıdır. Kıbrıs'ta elde edilen bulgular ve Gelidonya ile Uluburun batıklarında ele geçen eserlerle bu kesin olarak kanıtlanmıştır.