turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Viyana Kuşatması'ndan sonraki harp yıllarında Bosna Eyaleti'nde asayiş ve düzen (1683-1699)

II. Viyana Kuşatması'ndan sonraki harp yıllarında Bosna Eyaleti kuzeydenHabsburg, güneyden ise Venedik saldırılarına maruz kalmıştır. Bu saldırılar sonucundaBosna Eyaleti'nde birçok müstahkem kale kaybedilmiştir. Ayrıca söz konusu savaş döneminde ahali, düşman istilaları, yüksek vergiler, eşkıyalık hareketleri, yöneticilerinzulmü ve salgın hastalıklar gibi olayların etkisiyle kıtlık ve yoksulluk içinde kalmıştır. Bununla birlikte süreç içerisinde kayıpları telafi etmek, asayiş ve düzeni tekrar sağlamak için bazı önlemler alınmıştır. Buna karşın 1697 yılında HabsburglarınBosna'nın içlerine kadar akın düzenleyerek Saraybosna'yı neredeyse tamamenyakmaları eyaletin sosyal açıdan çökmesine yol açmıştır. Bu tezin amacı 1683 -1699savaşının Bosna Eyaleti'ni nasıl etkilediğini askeri ve sosyal boyutlarıyla ele alarak, söz konusu çöküntüyü ortaya koymaktır.
Ahkam Defterlerine göre 18. yüzyılda Sivas eyaleti (1742-1774)

Çalışma, idari ve ekonomik bakımlardan Osmanlı'nın önemli bölgelerinden biri olan Sivas eyaletinde yaşamış halkın, XVIII. yüzyılda Sivas Ahkam Defterleri'neyansımış sosyo-ekonomik faaliyetleri ve çeşitli sorunları üzerinden hazırlanmıştır. Böyle bir konunun tercih edilmesindeki en önemli sebep, incelediğimiz dönem ve kaynaklar üzerinde yeterli çalışmaların yapılmamış olmasıdır. Ana kaynak grubumuz olan Sivas Ahkam Defterleri, şikayetini sunmak içinDivan-ı Hümayun'a gitmiş halkın sorunlarının ve bu sorunlara önerilen çözümlerinkaydedildiği divan tutanaklarıdır. Atik Şikayet Defterleri'nin devamı niteliğinde olan bu defterler baştan sona sorun içermektedir. Ancak şikayetini divana sunan kişi farkında olmadan çok önemli ayrıntıların kayıtlara geçmesini sağlamıştır. Sivas Ahkam Defterleri'ne kaydedilmiş hükümlerden elde edilen bilgiler, halkın gündelik yaşamı ve sorunları hakkında malumat verirken dönemin değerlendirmesini yapma imkanı da sunmaktadır. Devletin içerisinde bulunduğu siyasi ve ekonomik durumun gerek halk gerek yöneticiler gerekse diğer görevliler üzerindeki etkilerini görmek mümkündür. Çalışmanın ortaya çıkarmayı amaçladığı konulardan biri de merkez-taşrailişkileridir. İncelediğimiz kaynaklar hem hukuki hem de sosyo-ekonomik yönlerden bu arayışa cevap verecek nitelikte olmuştur. Kaynaklarımızın ve mekanımızın tanıtıldığı giriş kısmı haricinde iki bölümden oluşturduğumuz çalışmamızın ilk bölümünde, Sivas eyaletinde şikayet sisteminin işleyişi, halkın Divan-ı Hümayun'a başvuru hakkı ve şekilleri konularına değinilmiştir. Ayrıca divana şikayetini sunmuş kişiler cinsiyet, meslek, ikamet edilen bölge gibi çeşitli açılardan değerlendirilmiştir. İkinci bölüm ise halkın genel problemleri üzerinden şekillendirdiğimiz asayiş, toprak, vakıf, aile ve alacak verecekolmak üzere kendi içerisinde beş ana başlığa ayrılarak ele alınmıştır.
Abdülaziz dönemi Yemen isyanları

Yapılan çalışma, Osmanlı Devleti'nde Yemen'in fethinden 1876 yılına kadar olan dönem zarfındaki gelişmeleri ortaya koymayı amaçlamıştır. Üzerinde çalışılan dönemdeki bölge üzerinde meydana gelen olaylar, gelişmeler üzerinde durulmuştur. Osmanlı Devleti'nde Yemen'in durumu, Yemen isyanları ve isyanlar sonucunda Osmanlı Devleti'nin aldığı tedbirler ve devlet politikası genel hatlarıyla işlenmiştir. Konu ile ilgili biyografi, kaynak ve arşiv belgeleri birlikte incelenmiş ve elde edilen sonuçlar düzenlenerek, uygun başlıklar altında araştırıcıların istifadesine sunulmuştur. Tez çalışmasında özetle; Yemen'in Osmanlı Devleti için jeo-politik önemi, katılma safhaları, Vehhabi isyanının Yemen'e tesiri ve Osmanlı Devleti'nin bastırması, Abdülaziz devri isyanı ve isyanda devletin temel politikası ve alınan tedbirler işlenmiştir.
17. yüzyıl başına ait şer'iyye siciline göre Tekirdağ'da sosyal ve ekonomik hayat: Kaynak ve değerlendirme

Şer'iyye sicilleri Osmanlı Tarihinin en önemli arşiv kaynaklarından birisidir. Bunlar Osmanlı toplumunun iktisadi, sosyal ve hukuki hayatını, adet gelenek ve göreneklerini toplumsal hayatını en iyi şekilde bize aktaran kaynaklardır. Bu kayıtlar, halkın talepleri, devlet merkezi ile olan yazışmalar, fermanlar, beratlar vs. gibi konulara ait bilgilerin yanı sıra, bölgede yetişen ürünler, köle-cariyeler, vakfiyeler ve aile hayatı gibi konuları da içermektedir. Tezimiz, Rodosçuk'a ait 1531 numaralı Rodosçuk Şer'iyye Sicili'nin çeviri ve tahlilini içermektedir. Bunun yanı sıra şer'iyye sicillerinin Osmanlı Tarihi'ndeki yeri ve Rodosçuk'a dair genel bir bilgi de çalışmanın başında verilmiştir. 56 varak 112 sayfadan oluşan bu tarihi kaynak, H. 995 -998, 1033 (M. 1586 -1589, 1623 -1624) yılları arasındaki dönemi kapsamaktadır. Tezimizde, 1531 numaralı Rodosçuk Şer'iyye Sicili aracılığıyla Rodosçuk'un idari, sosyal, ekonomik ve kültürel durumunun aydınlatılmasına katkı sağlamaya çalışılmıştır.
Agrarian relations and estate agriculture in Ottoman Thessaly (c. 1780 - 1880)

Bu tez, 1780'lerden 1880'lere kadar olan dönemde Tesalya'daki kırsal ilişkileri ve çiftlik tarımını inceler. On sekizinci yüzyılın sonundan, on dokuzuncu yüzyılın sonuna kadar uzanan bu uzun ve önemli zaman dilimi boyunca, kırsaldaki ilişkilere ve kurumlara odaklanarak Balkanlarda kırsal iktisatın dinamiklerini tartışır. Bu tez, çeşitli mali, hukuki ve mülki nitelikli arşiv belgelerini, kırsaldaki süreklilik ve değişimleri incelemek için kullanarak, Osmanlı kırsal iktisadına usul bakımından da bir katkı sağlar. Temel olarak Osmanlı toprak, emek ve vergi rejimlerine dair kurumlar incelenir. Hukuk, vergi toplama usulleri, toprak tasarrufu biçimleri, merkez ve taşra idareleri, vakıflar bu çalışmada konu edinilen kurumlardır. İltizam, yüksek rütbeli makam sahipliği ve hanedan ailesi üyeliği bölgede çiftlik edinmek için bu yüzyıl boyunca geçerli kriterler olmuştur. Tesalya çiftlik ekonomisinin geniş kapsamlı bir incelemesi de bu çalışmada sunulmuştur. Zirai ürünlerin çeşitleri ve miktarı, hem bölgesel farklılıklar, hem de zaman içindeki değişimler bakımından incelenmiştir. Toprak sahipleri ve çeşitli çiftçi sınıfları arasında yapılan emek anlaşmaları da bu analizin önemli bir parçasıdır. Bu tez, Tesalya'daki zirai ilişkilere ve çiftlik tarımına dair süreklilik ve değişimleri kronolojik olarak inceler. Bu çalışma, namevcut toprak sahipliliğinin 1780'lerden 1880'lere uzanan sürekliliğinin bölgenin en önemli niteliği olduğunu savunur. Bunun yanında, namevcut rejimin özelliklerindeki önemli değişimlerin, bölgede yeni mülkiyet ilişkileri oluşturduğunu vurgular.
18. ve 19. yüzyıllarda Osmanlı Devleti'nde poliçe kullanımı ve poliçeci esnafı

Dünya ticaretinin gelişmesinde en az malın alıcıya ulaştırılması kadar önemli bir husus da mal bedelinin ödenmesine ilişkin geliştirilen yöntemlerdir. Bunların başında 11. yüzyılda batılılar tarafından keşfedildiği belirlenen poliçe gelmektedir. Poliçenin esin kaynağının, İslamiyet'in yayıldığı 7. yüzyıldan itibaren Arap coğrafyasında para havale etmek amacıyla kullanılan süftece mi olduğu henüz netlik kazanmamıştır. Bununla birlikte poliçe, para taşıma riskini ortadan kaldırması ve düşük maliyeti bakımından zaman içerisinde en pratik ve güvenilir para ödeme yöntemi olmuştur. Batı toplumlarında bankacılık faaliyetlerinin yaygınlaştığı 17. yüzyılda ciro fonksiyonun da eklenmesi ile birlikte poliçe ile ödeme şekli bir yandan vadeli mal satışlarının artışına diğer yandan tüccarların bu yolla kredi temin etmesine imkan sağlamıştır. Osmanlı Devleti'nde de uzak noktalarda toplanan vergi paralarının İstanbul'da bulunan hazineye poliçe yoluyla aktarılması aynı döneme denk gelmektedir. Zaman içerisinde asker maaşlarını ödeme, elçiliklere para gönderme gibi diğer ihtiyaçlar için de poliçe kullanıldığı belirlenmiştir. Ancak batıdaki uygulama ile karşılaştırıldığında Osmanlı'da poliçe işlemlerinde bankaların yerine gayrimüslim sarraf/tüccar, banker ve poliçeci esnafının önemli bir rol üstlendikleri görülmektedir. Tez çalışmasının zaman aralığı olan 18. ve 19. yüzyıllar Osmanlı Devleti'nin en fazla araştırmaya konu olan bir dönemi olmakla birlikte bugüne kadar tarihsel süreç içinde poliçe kullanımı üzerinde fazla durulmamış olması çalışmanın önemini bir kat daha arttırmıştır. Burada iki konunun açıklığa kavuşturulması amaçlanmıştır. Birincisi Osmanlı Devleti'nde poliçenin bilinen ve tercih edilen bir ödeme aracı olduğunun arşiv belgeleri esas alınarak ortaya konmasıdır. Diğeri ise yine belgelerde poliçeci esnafı olarak tanımlanan bir esnaf grubunun faaliyetlerinin incelenmesi ve analiz edilmesidir. Tüm bu tespitler sonucunda, 18. ve 19. yüzyıllarda Osmanlı'da poliçe kullanım alanları ve sınırları belirlenerek, poliçeci esnafının Osmanlı İktisat Tarihi içindeki rolüne ilişkin değerlendirmeler yapılmıştır.
9 no'lu Kütahya Şer'iyye Sicili (1812-1813 m. / 1227-1229 h.)

Çalışma konusu olarak seçtiğimiz 9 No'lu Kütahya Şer'iyye Sicili, hicri 1227 -1229/miladi 1812- 1813 yıllarına ait Kütahya ve çevresinde hukuka intikal etmiş mahkeme kayıtlarını ihtiva eder. Çalışmamızda miras-tereke, resmi yazışmalar, vakıflar, naiblik müessesesi, vekil tayini gibi mahkeme kayıtlarının transkripsiyonu, değerlendirilmesi ve tasnif edilmesi yer almaktadır. Bilindiği gibi şer'iyye sicilleri mahkeme kararı demektir. Osmanlı döneminden günümüze kadar intikal eden bu kararlar, toplumun sosyal, siyasi ve ekonomik yapısı hakkında bize bilgi verir. Örneğin; sicillere kaydedilmiş bilgilere bakarak halkın yapısını ve ikili ilişkilerini, miras ve tereke kayıtlarına bakarak ekonomik yapıyı, merkezden gönderilen kararnamelere bakarak merkezi idare ile taşra arasındaki ilişkilerin muhtevasını öğrenebiliriz. Bu belgeler üzerinde daha fazla çalışılması ve bu çalışmaların kamuoyuna sunulması, Osmanlı toplumundaki bilinmeyen ya da eksik kalan konulara açıklık getirecektir. Defterde, Kütahya ve çevresinden mahkemeye intikal eden olayların her biri müsbet ya da menfi bir karar halinde sonuçlanmıştır. Sonuçlanan bu kararların bir kısmının altında 'Şuhudu'l-hal' denilen ve o bölgenin ileri gelenleri arasından seçilen, aralarında önemli hukukçuların da yer aldığı şahitlerin olması bahsedilmesi gereken önemli bir konudur. Ayrıca cinayet ve hırsızlıkla ilgili kayıtların olmaması ya da çok az olması, halkın o dönemde bu konulardaki titizliğini göstermektedir.
From the Ottoman Empire to The Turkish Republic: Biology as politics and philosophy (1908-1938)

Bu tez evrim teorisinin Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminden Erken Cumhuriyet dönemine kadarki algısı hakkındadır. Hararetli biçimde tartışılan bu teorinin Türkiye'deki tarihi canlıları bilimsel bul-gular ışığında değerlendirme çabalarıyla yakından bağlantılıdır. Seküler biçimde düşünme tarzının Osmanlı İmparatorluğu'nda gelişmesiyle canlıların ilahi iradeye referans gösterilmeden açıklanması Osmanlı en-telektüel dünyası içinde giderek kök saldı. Sekülarizm ve Darwin'in Os-manlı'da yükselişi arasında güçlü bir ilişki vardır. Osmanlı'daki pek çok entelektüel insanın kökenini ve doğasını açıklamak için Darwin ile La-marck'ı kullandı. Modern Türkiye ise Osmanlı'nın entelektüel dü-nyasının belirli özelliklerini tevarüs etti ve bilimcilik ile sekülarizm düşüncesi 1923'ten itibaren büyük bir ivme kazandı. Erken Cumhuriyet rejiminin siyasi eğilimi Darwin'in teorisinin algılanmasını doğrudan etkiledi. Tarih ve antropoloji bilimlerinin yükselişi bunun yaygınlaştırıl-masının önünü açtı ve biyolojik evrim düşüncesi bu gibi bilimsel alan-larda kristalize oldu. Bu tez Osmanlı'nın son döneminde anti-Darwinizmin yükselişine de özel bir yer ayırıyor ve bunu anti-materyalist bir bağlama oturtuyor. Bu tarz düşüncenin arkasındaki motivasyonun bilimsel değil de dini ve toplumsal kaygıların olduğunu vurgulanmaktadır.
Karaman eyaleti Konya merkez kazası hurufat defterlerine göre Konya ve civarının idari ve sosyal durumu (1690-1839)

Bu araştırma, Konya Hurufat Defterleri esas alınarak, Karaman Eyaletinin merkez kazası Konya ve nahiyeleri incelenmiştir. Esas çalışma alanı Konya Kazası olmakla birlikte, Su Dirhemi, Hatunsaray, Sa'id-İli / Kadınhanı ve Sahra Nahiyeleri köyleri ile birlikte çalışma kapsamına alınarak konu bütünlüğü sağlanmaya çalışılmıştır. Bunun için 25 adet Konya Hurufat Defterinin her bir kaydı teker teker incelenip, kaza, nahiye ve köy bazında tasnif edilerek, vakıf eserlerin bulundukları mahalle, nahiye ve köyler tespit edilip, kayıt tarihi esas alınarak bu vakıf kurumlarına yapılan atamalar ortaya konulmuştur. Araştırmada elde edilen verilerden hareketle, yaklaşık yüz elli yıllık tarihi süreçte Konya merkez kazası, nahiyeleri ve köylerinde bulunan vakıf eserlerin adları, banileri, faal oldukları tarih, vakıf esere gelir getiren vakıflar ile birlikte, söz konusu tarih aralığında, vakıf eserlere yapılan atamalar, atamaların hangi görev alanında olduğu, kimin ne kadar süre ile görev yaptığı, aldığı yevmiye ve atanma şartları gibi konularda detaylı bilgilere ulaşılmıştır. Araştırma sonucunda ulaşılan diğer önemli bir sonuç ise, günümüze mevcut olmayan, başka kaynaklarda da hakkında herhangi bir veriye ulaşılamayan çok sayıda vakıf esere ilişkin yeni bilgilere ulaşılmış olmasıdır. Dolayısıyla tarihin karanlık sayfalarında saklı kalan vakıf eserler bu çalışma vasıtasıyla ortaya konularak, şehir tarihi çalışmalarında Hurufat belgelerinin taşıdığı önem ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Çankırı Sancağı Kurşunlu kazası Temettuat Defterinin latin harflerine çevrilmesi ve değerlendirilmesi

Osmanlı Devleti'nin sosyal, ekonomik ve kültürel yapısının ortaya çıkarılmasında Temettü'at defterlerinin önemi büyüktür. Temettuat Defterleri, kişilerin servet, gelir ve vergi miktarlarının yanı sıra hane reislerinin fiziksel özelliklerini ve mesleklerini gösteren ayrıntılı sayım kayıtlarıdır. Bu çalışmada XIX. yüzyıl ortalarında Çankırı sancağının Kurşunlu Kazasının köyleri ele alınarak sosyo-ekonomik durumları incelenmeye çalışılmıştır. Temettü'at defterleri, günümüzde Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nde bulunmaktadır. Temettü'at defterlerinin tasnif çalışmaları 1988 yılında tamamlanarak araştırmacıların hizmetine sunulmuştur. Yüksek lisans tez çalışmasına konu olan defter, Çankırı sancağına tabi Kurşunlu kazasındaki aşağıdaki köylerin transkripsiyonu ve değerlendirmesi yapılmıştır. BOA. ML. VRD. TMT. 00813 Kurşunlu kazası
Salname-i Nezaret-i Hariciyye (1302)

Tez çalışması olarak seçilen Hariciyye Nezareti Salnamesi h.1302- m.1865 yılında çıkarılmıştır. Aynı yıl Ebuz'ziya Matbaa' sı'nda basılmıştır. Transkrip'e başlamadan önce Salnameler hakkında, Osmanlıların Dışişlerinin ve yazışmalarının yürütüldüğü katiplerin reisi reisülküttablık ve 1836 yılında kurulan Hariciye teşkilatı hakkında bilgi verdik. Ele aldığımız Salname'de ise şu konulara yer verilmiştir. Salname'nin hazırlanış sebebi üzerinde durulduktan sonra dönemin padişahı II. Abdühamid hakkında kısa bilgiler ile başlamaktadır. Osmanlı Devleti kurucusu Osman Gazi'den II. Abdülhamid'e kadarki dünya devletlerinin hükümdar isimleri içermektedir. Yine II. Abdülhamid dönemi dünya devletlerinin hükümdarlarının göreve başlamaları, hangi hanedandan oldukları verilmiştir. Ardından 1836 yılında Hariciyye Nezareti'nin kurulmasından sonra Dışişleri Bakanları'nın isimleri ve hayatları kısaca anlatılmaktadır. Osmanlı Devleti'nde verilen rütbeler, Dünya devletlerinin rütbeleri, dereceleri ve ayrıca Osmanlı devlet ricalinin elkabla rı verilmektedir. Hariciyye teşkilatında çalışan memurlar hakkında ayrıca Osmanlı Devleti'nden Dünya Devletleri'ne gönderilen elçilerin isimleri ve görev yaptıkları yerleri, dünyada bulunan devletlerin hanedanları ve üyeleri hakkında bilgi içerir. Dünya devletlerinin Osmanlı devleti üzerindeki elçilerinin isimleri ve ikamet yeleri ayrıca dünya devletlerinin yönetiminde rol oynayan hakanlarının isimleri ve Avrupa Devletleri'nde verilen unvanlara da yer verilmekle beraber Osmanlı Devleti'nin Dünya Devletleri'yle imzaladığı i anlaşmalara yer verilmektedir. Osmanlı Devletinde dışişleri teşkilatında önemli rol oynayan lisan mektebi hakkında bilgi verilmektedir. Tezin son bölümünde de Salname ile ilgili değerlendirmemiz yazılmıştır. İdris KAPKARA Tokat- 2002
XIX. yüzyılın ikinci yarısında Avşarların iskanı

Osmanlı Devletinde konargöçer bir Türkmen aşireti olan Avşarlar yazın Uzun Yayla kışın Çukurova'da yaşamaktaydılar. XIX. yüzyıldan itibaren Çukurova bölgesinde görülmeye başlayan yerel güçler hükümeti tanımamakta ve başına buyruk hareket etmekteydi. Öte yandan bölgede yaşayan diğer konargöçer aşiretler içersindeki eşkıyalar ise çevredeki yerli ahaliye zarar vermekteydi. Bölgede asayiş kalmadığı gibi oldukça verimli bir bölge olan Çukurova bakımsız bir hale gelmişti. Bunlarla birlikte Kırım Savaşından sonra yaşanan asker sıkıntısı üzerine İngilizlerin bölge ile ilgilenmeye başlamaları Güney Anadolu'nun ıslah edilmesini gündeme getirdi. 1865'te Derviş Paşa ve Cevdet Paşa öncülüğünde Güney Anadolu'ya Fırka-ı Islahiyye adıyla bir ordu gönderildi. Bu ordunun önemli görevlerinden birisi bölgeyi ıslah ettikten sonra aşiretlerin de iskan edilmesiydi. Bu bağlamda Avşarlarda yaylakları olan Uzun Yayla'da iskan edilmeyi istediler. Ancak buraya Kırım Savaşından bu yana Çerkez muhacirleri iskan edilmekteydi. Bunun üzerine Avşarların Uzun Yayla'daki iskanlarından vazgeçildi. Aşiretin müdürü Hacı Bey daha sonra Sarız bölgesinde iskan edilmeyi talep etti. Böylece Avşarlar Sarız, Tomarza ve Pınarbaşı'nda iskan edildiler. Çalışmada iskan öncesi bölgenin genel durumu, iskanın sebepleri, iskan sırasında yaşanan aksaklıklar ile iskan anlatılmıştır.
Maliye Nezareti Temettuat Defterlerine göre Gördes kazasının sosyal ve ekonomik durumu

'Maliye Nezareti Temettuat Defterlerine Göre Gördes Kazası'nın Sosyal ve Ekonomik Durumu' başlıklı çalışmamız, 1845 yılında yapılan Temettuat tahrirleri esnasında hazırlanan Gördes kazası Temettuat defterlerine dayanmaktadır. Söz konusu sayımlar, Tanzimat döneminde mali alanda yapılan düzenlemeler içinde önemli bir yer tutar. Mali alanda yapılan düzenlemelerle beraber vergilerin de daha düzenli ve adil bir şekilde toplanması gündeme gelmiştir. Bu amaçla halkın servet ve gelirine göre vergi talep edilmesi kararlaştırılmıştır. Halkın mali gücüne göre vergi tespit edilebilmesi amacıyla, Anadolu ve Balkanlar'daki şehir, kasaba ve köylerde yaşayan halkın emlak, arazi, hayvan ve gelirlerinin sayımı yapılmıştır. Ülke genelinde, dahil-i Tanzimat olan bölgelerde yapılan sayımlar esnasında hazırlanan Temettuat Defterleri, sayımın yapıldığı dönemde Osmanlı İmparatorluğu'nun sosyo-ekonomik yapısı hakkında zengin bilgiler içermektedir. Biz de Gördes kazasının Temettuat Defterleri temelinde, kazanın 1844 yılında sosyo-ekonomik durumunu inceleyerek bazı değerlendirmeler yapmaya çalıştık. Bu sayede 1844 yılında kazanın nüfusu, yörede kullanılan aile-şahıs adlan ve lakapları, halkın meslekleri, bu mesleklerden bir yıllık kazançları, arazileri, binaları ve hayvanları tespit edilmiştir. Kazada yetiştirilen ürünler ve devlete ödenen vergiler de tespit edilerek, çalışma tablolarla zenginleştirilmiştir. Ayrıca, Gördes halıcılığı da çalışmamıza dahil edilerek, çalışmanın alanı genişletilmiştir. Çalışmamızda Gördes kazasının hem mahalleleri hem de köyler incelenmiş; yapılan karşılaştırmalarla da kasaba ve köylerin sosyal ve iktisadi yapılarının farklı özellikleri ortaya konmaya çalışılmıştır. Yaptığımız araştırmada ulaştığımız bazı sonuçlar, Batı Anadolu bölgesinde yer alan diğer şehir ve kasabalar üzerine yapılan çalışmalarda ulaşılan sonuçlarla karşılaştırılarak, Gördes kazasının sosyo-ekonomik yapısı hakkında daha tatmin edici değerlendirmelere ulaşılmaya çalışılmıştır. m
Hurufat Defterlerindeki bilgilere göre Ankara

Ankara ile ilgili günümüze kadar çeşitli çalışmalar yapılagelmiştir. Bu çalışmalarda Ankara siyasi, ekonomik, kültürel yönleriyle ele alınmıştır. Fakat günümüze kadar Ankara'nın tarihi, Şer'iyye Sicilleri ve Tahrir Defterleri üzerinden çalışılmış, Hurufat Defterleri üzerine bir çalışma yapılmamıştır. Bu eksikliğin giderilmesi adına tezimizin kapsamı Ankara'nın geçmişşinin Hurufat Defterleri üzerinden takibi şeklinde olacaktır. Bu minvalde Hurufat Defterleri, Ankara'nın 1647- 1809 yılları arasındaki kayıtlarını içermektedir. Söz konusu tarih aralığının belirlenmesinde, Ankara Hurufat Defterlerinin tutulduğu dönem esas alınmıştır. Bu defterlere göre mahalleler, camiler, zaviyeler, medreseler, vakıflar ve buralardaki görevliler tespit edilmiştir. Eserin çeviri yazısı tez içerisinde ayrıca verilmiştir. Hurufat Defterleri haricinde, günümüze kadar Ankara ile ilgili yapılan çalışmalardan ve diğer bir kısım belgelerden de istifade edilmiştir. XVII. yüzyıl ortalarından XIX. yüzyıl başlarına kadar olan dönemdeki Ankara'nın sosyo-kültürel yapısına ilişkin ayrıntılı bilgileri içeren bu çalışmanın Ankara tarihine katkı sağlayacağı ümit edilmektedir.
228 Numaralı Urfa Şer'iyye Sicili'nin transkripsiyon ve değerlendirmesi (H.1288-1289/ M.1871-1872)

228 NUMARALI URFA ŞER'İYYE SİCİLİ'NİN TRANSKRİPSİYONU VE DEĞERLENDİRİLMESİ( H.1288-1289/M.1871-1872)Bu çalışma, 228 Numaralı Urfa Şer'iyye Sicilini incelemektedir. 19. yüzyılda Urfa'nın sosyal, kültürel ve ekonomik hayatının tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Çalışma ile Urfa'nın Halep'e bağlı bir sancak olduğu ve Urfa'ya bağlı dört kazanın bulunduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, bu dönemde Urfa'da farklı etnik ve dine mensup halkın bir arada yaşadığını, nüfusun çoğunluğunun Müslüman Türklerden oluştuğunu, Müslim ve gayrı Müslim halk arasında çok ciddi sorunlar çıkmadan barış ve huzur içinde yaşadıkları belirlenmiştir. Kadının toplumsal hayatın içinde olduğu, sosyal, ekonomik faaliyetlerde bulunduğu ve gerekli olduğu durumlarda bizzat mahkemeye başvurabilme hakkının olduğu gösterilmiştir.
Temettüat Defterlerinde Eğrigöz Nahiyesi'nin sosyo-ekonomik yapısı

Bu çalışmada, 19. yüzyıl Osmanlı Devleti'nin Hüdavendigar Livası'nin Kütahya Sancağı'na bağlı Eğrigöz Nahiyesi'nin sosyo-ekonomik yapısı, hem Temettüat Defterleri çerçevesinde hem de 19. yüzyıl Osmanlı Devleti'nin iktisadi, mali, idari ve sosyal yapısı bağlamında çeşitli yönleriyle incelenmiştir. Çalışmada ilkin, 19. yüzyıl Osmanlı Devleti'nin idari-mali, sosyal ve ekonomik yapıları hakkında genel bilgilere yer verildikten sonra bölgenin bu yapılar içindeki konumu ve durumu ele alınmıştır. Bu çerçevede Temettüat Defterleri'nde bölgenin nüfus miktarı, nüfusun dini yapısı, yerleşim ve sosyal grup ilişkileri gibi hususlarla sosyal yapısı; hane reislerinin mal varlıkları, yıllık toplam gelirleri ve gelirin kaynaklara göre dağılımı, gelir-vergi ilişkisi ile sanayi ve ticaret yönleri ile iktisadi yapısı ve yıllık toplam vergi yükü, vergi yükünün dağılımı ve bileşenleri bakımından da mali yapısı mukayeseli olarak incelenmiştir.
Osmanlı Salnamelerinde Bergama

Aydın Vilayet Salnameleri'ne Göre Bergama Kazası adlı tezimiz iki bölümden oluşmaktadır. Birinci Bölüm, 1879- 1908 seneleri arasında 25 defa yayınlanmış olan Aydın Vilayet Salnamelerinde Bergama Kazası ile ilgili kısımların transkripsiyonundan oluşmaktadır. İkinci bölümde ise Salnamelerdeki bilgiler ışığında Bergama Kazası'nın idari, sosyal, iktisadi ve kültürel durumunun bir değerlendirmesini yaptık.
İlköğretim sosyal bilgiler dersinde Osmanlı Devleti'nin XIX. ve XX. yüzyıllarının öğretiminde hatıra ve hikayelerin kullanılması

'İlköğretim Sosyal Bilgiler Dersinde Osmanlı Devleti'nin XIX. ve XX. Yüzyıllarının Öğretiminde Hatıra ve Hikayelerin Kullanılması' konulu bu araştırma ile Sosyal Bilgiler dersinde bir materyal olarak tarihi hikayelerin kullanılabileceği örneklerle ortaya konulmuştur. Bu yöntemin kullanılması ile Sosyal Bilgiler tarih konularında öğrencilerin bilgi ve kavrama seviyesinin yüksek olduğu anketle ölçülmüştür.