turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Eğitim birliği reformunun ışığında günümüz eğitiminin sorunları

Türkiye Cumhuriyeti, Osmanlı Devleti'nden birbirinden farklı dünya görüşüne sahip insanlar yetiştiren ve geniş halk kitlelerine ulaşamayarak yetersiz kalan bir eğitim sistemini devralmıştı. Bu durum ulusal, laik ve bağımsız bir devlet olmanın önünde büyük bir engeldi. Bunun içindir ki Atatürk, bütün imkansızlık ve zorluklara rağmen Kurtuluş Savaşı'nın ilk gününden itibaren eğitim savaşını çok başarılı bir şekilde başlatarak ilk ve en büyük devrimi Öğretim Birliği Yasası ile eğitim alanında gerçekleştirmiştir. 3 Mart 1924 tarihi eğitim alanında Atatürk devrimlerinin gerçek başlama yılıdır. Çünkü Öğretim Birliği Yasası ile Türkiye'de asırlardan beri bireylerin bilimsel anlayışla düşünmelerine engel olan nedenlerin ortadan kaldırıldığı ve ülkenin manevi havasındaki kirliliğin temizlendiği inkar edilemez bir gerçek olmasının yanında Türk eğitiminin geleceğiyle birlikte aynı zamanda Türkiye'nin geleceğine de ışık tutulmuştur. Bu çalışmamızda Öğretim Birliği Yasası'nın öneminin daha iyi anlaşılabilmesi için Cumhuriyet öncesi Osmanlı eğitiminin genel görünümündeki bölünmüşlük irdelenerek bu durumun değerlendirilmesi yapılmıştır. Öğretim birliğinin Türkiye Cumhuriyeti'nde kurulması için verilen mücadele ile Atatürk'ün eğitim alanında belirlediği temel ilkelerin onun ölümünden sonra dinci ve ayrılıkçı siyasetçilerin saldırılarına maruz kalarak nasıl yıpratıldığı ve yok edilmek istendiği de çalışmamız içerisinde geniş bir biçimde ele alınarak incelenmiştir. Yapmış olduğumuz bütün bu incelemelerimize dayanılarak, Atatürk döneminde gerçekleştirilen Eğitim Birliği Reformu'nun ışığında günümüzün eğitim sorunları tespit edilerek çalışmamızda ayrıntılı bir biçimde ele alınmış ve sorunlar gözler önüne serilmeye çalışılmıştır.
Heybeliada Ruhban Okulu üzerine bir inceleme

Bu tez, İstanbul'un Türkler tarafından fethinden günümüze kadar toplumumuzla iç içe yaşamış ve Türk Milletinin tarihten gelen geleneksel hoşgörüsü çerçevesinde varlığını sürdürmüş, Fener Ortodoks Rum Patrikhanesinin adeta bir yan kuruluşu ve hayat damarlarından biri olan 'Heybeliada Ruhban Okulu Üzerine Bir lnceleme'dir. Heybeliada Ruhban Okulu'nu incelerken, konuyu doğal olarak Fener Ortodoks Rum Patrikhanesi'nden bağımsız olarak düşünmedik. Her safhada Ruhban Okulu Patrikhane ilişkisi ana temamız oldu. Osmanlı Devleti'nde millet sistemi çerçevesinde oluşturulan idari ve hukuki statü ile her dini grubun en yüksek rütbeli din adamlarından biri, kendi cemaatleri tarafından o grubun lideri olarak seçilmiş ve kendi topluluğunu düzenlemek ve yönetmekle görevlendirilmiştir. Böylece bu gruplar kendilerine tanınan özerklik sayesinde, Osmanlı egemenliği altında kendi, hukuk, gelenek ve eğitimlerini sürdürmüşlerdir. Gayrimüslimler, eğitim konusunda devletin kendilerine sağladığı imkanlarla kendi kültürlerini yaşatarak bağımsızlık yolunda bilinçlenmişlerdir. Osmanlı Devleti'nde en önemli azınlık olan Ortodoks tebaanın din adamlarını yetiştiren tek kurum olan Heybeliada Ruhban Okulu 1844 yılından 1923 yılına kadar kesintisiz olarak faaliyetini sürdürmüş ve bu süreç içerisinde bazı yapısall değişikliklere uğramıştır. 24 Temmuz 1923 tarihinde imzalanan Lozan Antlaşmasının görüşülmesi sırasında Patrikhanenin Türkiye'de kalması ve statüsü konusunda uzun tartışmalar olmuştur. Bu arada TBMM'de gizli oturumlarında da konuyla olarak uzun tartışmalar yaşanmıştır. Nihayet Antlaşma metninde yer almamakla beraber üstü kapalı olarak Patrikhanenin bir Türk kurumu olarak Türkiye'de kalması kabul edilmiştir. Fener Patrikhanesi Lozan'la birlikte tarihindeki en pasif duruma düşmüş ve 1948 yılına kadar bu durum devam etmiştir. 1951 yılından itibaren DP iktidarı ile birlikte Heybeliada Ruhban Okulunun yapısında ve statüsünde köklü değişiklikler yapılmıştır. Heybeliada Ruhban Okulu 1951 yılından faaliyetine son verdiği 1971 yılına kadar birçok dini, kültürel ve bazı siyasi nitelikli faaliyetlere ev sahipliği yapmıştır. Anayasa Mahkemesinin kararıyla 1971 yılında kapatılmasından sonra eski statüsüyle tekrar açılması için, Patrikhane tarafından birçok defa idari ve hukuki başvurular yapılmış olup, mevcut mevzuat ve konjonktürel sebeplerle okul bugüne kadar açılamamıştır. 1999 yılı itibariyle, okulun geçmişşte üstlenmiş olduğu fonksiyonun YÖK kapsamında ve bir üniversite bünyesinde oluşturulacak bir kürsü veya bölümde yerine getirilmesinin uygun olacağı değerlendirilmiştir.
Türk donanma tarihi (1923-1938)

İTürk Donanma Tarihi (1923-1938) konulu çalışmamda, 1923- 1938 yılları arasındaki donanma faaliyetleri ve Deniz Kuvvetlerinin teşkilatı anlatılmaktadır. İlk bölümde, Türklerin 1923 yılına kadar olan denizcilik faaliyetleri incelenmektedir. Bu Kapsamda özellikle milli mücadele dönemi Deniz Kuvvetleri'nin durumu anlatılmaktadır. İkinci bölümde, Osmanlı'dan kalan deniz gücü ve Cumhuriyet Dönemindeki Donanma anlatılmaktadır. Üçüncü bölümde, Cumhuriyet Donanmasının teşkilatı ve personel, eğitim ve lojistik teşkilatlanma üzerinde durulmaktadır. Dördüncü bölümde ise Atatürk'ün denizciliğe bakışı incelenmiş ve konunun genel değerlendirilmesi yapılmıştır.
Bulgaristan Türk basınının milli mücadele'ye ve Türk İnkılabına bakışı (1918-1928)

1877- 1878 Osmanlı-Rus Savaşı'ndan sonra adım adım bağımsız hale gelen Bulgaristan içinde birçok Türk vatandaşı kalmıştır. Bu ülkede artık azınlık statüsünde yaşamaya başlayan Türkler, kendi seslerini duyurabilmek ve anavatan ile de haberleşebilmek için basın yayın faaliyetlerine büyük önem vermiştir. Bulgaristan'da kurulmuş olan pek çok gazete ve dergi sayesinde burada bulunan Türk halkı, Türkiye'deki Milli Mücadele'den ve ondan sonra gelen İnkılaplar Döneminden hem haberdar olmuş hem de bu konular hakkında düşündüklerini kamuoyuna iletmişlerdir. Bu tez çalışmasında; Bulgaristan Türk Basının Milli Mücadele ve Türk İnkılabına bakışı incelenmiştir. Bu kapsamda 13 adet gazete incelenmiştir. Yapılan analizler neticesinde, bu gazetelerin bir kısmının Milli Mücadele ve İnkılaplar Dönemine tam destek verdiği görülmüşken; bir kısmının da hem Milli Mücadele hem de inkılaplara karşı olduğu ve bu gazetelerin, Türkiye'de yaşanan değişimlerin Bulgaristan'da bulunan Türk vatandaşları arasında taraftar bulmasını engellemeye çalıştığı görülmüştür.
Türkiye'de nüfus sayımları: Bingöl örneği (1927-2007)

Tarih boyunca varlığını sürdürmüş olan her devlet, mevcudiyetinin çeşitli dönemlerinde sahip oldukları gücü tespit edebilmek amacıyla nüfus sayımı yapma ihtiyacını hissetmiştir. Çünkü bu sayımlardan elde edilen netice, devletlerin gerek ekonomik gerekse de sosyal gücünü ifade eden önemli bir veri olma niteliğine sahiptir. Bu sebeple, yüksek nüfus çoğu zaman güçlü bir devlet anlamına gelmiş, devletler de yaptıkları her planlamayı sahip oldukları insan kaynağı üzerinden şekillendirmiştir. Bu doğrultuda gerek gerçekleştirilen savaşlar, gerek yayılma politikaları, gerekse de sahip olunan kaynakların çoğaltılması hep aynı temel üzerinden; yani insan kavramı üzerinden şekillendirilerek oluşturulmuştur. Nüfusun arttırılması, tarihin ilk dönemlerinde devletler için genel anlamda en önemli hedeflerden biri olmasına rağmen, aynı zamanda çeşitli siyasetçiler ve düşünürler de nüfusun artışının ciddi anlamda bir tehlike olduğu görüşünü savunmuş; sayının artmasının zenginliği böleceği uyarılarını sürekli olarak yinelemişlerdir. Bu doğrultuda literatürde, nüfusun iktisadi anlamda tehlikeler yaratacağını kanıtlayan çalışmalar olduğu gibi tam tersi olarak aralarında bir ilişki bulunmadığını savunan araştırmalar da mevcuttur. Ancak yine de sahip olunan kaynaklar ve bu kaynakları paylaşmakla yükümlü kişi sayısı arasında doğru orantılı bir ilişkinin olması kaçınılmaz bir gerçeklik olarak karşımıza çıkmaktadır.
Makina Kimya Endüstrisi kurumu Kırıkkale çırak okulu

MKEK Kırıkkale Çırak Okulu ismini verdiğim bu çalışmanın giriş bölümünde Çırak Okullarına alınan öğrencilerin çocuk yaşta olması sebebiyle Çocuk İşçilik ve Cumhuriyet öncesi çırak eğitimi yer almaktadır. Eserimin gelişme bölümü üç kısımdan oluşmaktadır. Birinci bölümde, Türklerde Savunma Sanayinin başlangıcını gösterebilmek adına Osmanlı Topçu Ocaklarından, Kırıkkale'nin savunma Sanayi için merkez durumuna gelmesinin nedenlerinden, Askeri Fabrikalardan ve MKEK'den bahsedilmiştir. İkinci Bölümde; Cumhuriyet döneminde çıraklıkla ilgili çıkarılan Kanunlar ve bu kanunlara istinaden açılan kamu ve özel Çırak Okulları anlatılmıştır. Üçüncü bölümde; MKEK Kırıkkale Çırak Okulunun yapısı detaylı bir biçimde açıklanmış ve ayrıca halen Kırıkkale'de meskun olan Çırak Okulu mezunları ile doğrudan görüşmeler, şehir dışında olanlar ise iletişim araçları yoluyla görüşülerek onların konuyla ilgili görüşleri yansıtılmıştır. İlgili belgelerin azlığı nedeniyle birinci elden kaynaklar ve tez konusu olan Çırak Okulu öğrencilerinin görüşleri ışığında geniş bir bakış açısıyla oluşturmaya çalıştığım eserin sonuç bölümünde ise Çırak Okullarının faaliyette bulunduğu dönemler ve halen savunma sanayi adına yapmakta olduğu çalışmalar dile getirilmiştir.
Lozan Ahali Mübadelesi çerçevesinde Yunanistan ve Adalardan Muğla'ya gelen Türk göçmenlerin iskanı (1923-1930)

Lozan Ahali Mübadelesi Çerçevesinde Yunanistan ve Adalardan Muğla'ya Gelen Türk Göçmenlerin İskanı (1923-1930)' adlı bu çalışmamızda, 1923 Lozan Ahali Mübadelesi çerçevesinde yaşanan büyük göç olayı ve bu olay neticesinde Muğla'ya gelen göçmenlerin iskanı, karşılaştıkları sorunlar, bölgeye sosyal ve ekonomik katkıları üzerinde durulmaya çalışılmıştır. Tezimiz iki ana başlıktan oluşmaktadır. Giriş bölümünde göç olgusu üzerinde genel olarak duruldu. Birinci bölümde Lozan Ahali Mübadelesi çerçevesinde mübadele fikrinin ortaya çıkışı, Mübadele İmar İskan Vekaletinin kuruluşu, İskan Kanunu ve komisyonları, göçmenlerin naklinden bahsedildi. İkinci Bölümde ise; Muğla'nın genel tarihi, idari ve nüfus yapısı üzerinde durduktan sonra Muğla Bölgesine gelen göçmenlerin sayısı, nakli ve Muğla ve ilçelerinde kurulan iskan komisyonları üzerinde durmaya çalıştık. Bununla birlikte Muğla'ya yerleştirilen göçmenlerin karşılaştıkları sorunlar, iskan yardımı ve metruk mallar hakkında bilgi verilmiştir.
Balkanlarda ittifak arayışı ve Türkiye Birinci Balkan İttifakı

1930'lu yıllara baktığımızda Milli Mücadeleyi başarıyla tamamlayan Türkiye için Balkanlardaki istikrarın sağlanmasının önemi büyük olmuştur. Bunun için başta Türkiye ve Yunanistan olmak üzere Yugoslavya ve Romanya'nın da katılımıyla Balkan İttifakı 1934 yılında gerçekleştirlmiştir. Balkan birliğini sağlamak amacıyla yola çıkan devletler aynı zamanda dünya sulhuna da hizmet etmeyi amaç edinmişlerdir. Bu ittifakla imzacı devletler Avrupalı devletlere, özellikle saldırgan bir tutum izleyen İtalya'ya, alet olmaktan kurtulmayı amaç edinmişler ve kendi iradeleriyle bölgesel güvenliklerini muhafaza etmeye çalışmışlardır. Paktın bir savunma paktı olduğu her fırsatta belirtilmiştir. Balkan Paktı iki büyük savaş arasında Avrupa'da gerçekleştirilen ilk bölgesel savunma anlaşmasıdır. Ancak pakt, kağıt üzerinde, belirli ve zayıf devletlerin saldırısını önleme gibi sınırlı amacı olan ve küçük devletlerin oluşturdukları kolay çözülebilir bir gruplaşma hareketi olmuştur. Eylül 1939'da İkinci Dünya Savaşı çıkmıştır. 1940'da Romanya'nın Mihver Devletleri ittifakına katılması, 1941'de Yugoslavya ve Yunanistan'ın da Almanya tarafından işgal edilmesi Balkan İttifakı'nın sonu olmuştur. Mustafa Kemal Atatürk'ün gayretleri istediği sonucu vermemiştir ve bu ittifak gerçek bir Balkan birliği sağlayamamıştır.
Basiret Gazetesinde modernleşme sorunu ve fikir hareketleri (23 ocak-27 aralık 1870)

Bu çalışmada, Basiret gazetesinin 23 Ocak 1870- 29 Aralık 1870 tarihlerini kapsayan serisinde yer alan modernleşmeye dair yazılar incelenmiştir. Söz konusu yazılarda siyasi zemin olarak Osmanlıcılık düşüncesi, vatan ortaklığı vurgusundan hareketle birleştirici bir unsur olarak işlenmiştir. Bu zemin üzerinde modernleşme yolunda ihtiyaç duyulan değişikliklere dair öneriler ve modernleşmeye mani olan problemler ortaya koyulmuştur. Bu bakımdan Tanzimat'tan itibaren ivme kazanan modernleşme sürecinin Osmanlı münevveri gözünden ne şekilde ele alındığı ve basının bunda nasıl rol aldığı Basiret gazetesi özelinde ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Bu yapılırken modernleşmeye dair yazılar tasnif edilerek değerlendirilmiş ve günümüz harflerine aktarılarak bir bölüm halinde sunulmuştur.
Bütçe görüşmeleri ekseninde Türkiye ekonomisi (1946-1950)

'Bütçe Görüşmeleri Ekseninde Türkiye Ekonomisi (1946-1950)' başlıklı bu çalışmada 1946- 1950 yılları arasında geçen bütçe görüşmeleri temel alınarak Türkiye ekonomisi incelendi. Bu kapsamda, izlenen dönemde yaşanan iç ve dış siyasal gelişmelerin ekonomi politikalarına yansımaları ile bütçe tartışmalarındaki yeri birlikte ele alındı. Tartışmaların odak noktaları, bütçelerin ekonomik hedefleri ve mali anlayışları açıklanmaya çalışıldı.
Milli Mücdelede propaganda faaliyetleri (1918-1923)

Pek çok tanımı yapılabilirse de, bize göre propaganda ikna kabiliyetidir, bir reklamdır ve hepsinden önemlisi gizli bir silahtır. Eğer propagandayı bir silah olarak kabul edersek, bunun cephanesini de söz ve fikir olarak gösterebiliriz. Bundan dolayı propagandanın kitleleri ikna etme gücü fark edildiği zamandan itibaren bu gücü kendi fikir ve kanaatlerini yaymak ve taraftar toplamak için kullananların sayısı artmaya başlamıştır. Bu mücadelenin en yoğun gerçekleştiği yer ise şüphesiz devletlerarası ilişkiler ve siyasi platformlar olmuştur. Dünya siyaset arenasında, devletler amaçladıkları hedeflere ulaşmak için dört araç kullanmaktadırlar. Bunlar propaganda, diplomasi, ekonomi ve güç kullanımıdır. Amaçlar arasında ilk sırayı alanlar ise, ekonomi, siyasi üstünlük kurma ve din faktörüdür. Kaldı ki geçmişşten bu yana savaşların da ana sebepleri arasında bunlar vardır. Propagandanın tarihi geçmişşi incelendiğinde ise bu olgunun insanlık tarihi kadar eskilere gittiğini görürüz. Ancak teknolojik ilerlemelere paralel olarak, propaganda da zaman ilerledikçe gelişmeler ve değişmeler yaşandığını görmekteyiz. Nitekim bunun en güzel örnekleri I. Dünya Savaşında verilmeye başlanmıştır. Söz konusu savaşta Osmanlı Devletinin kaybedenler safında olması ve yer yer işgallere uğraması, bu devletin bağrından yeni ve milli devletin doğmasına zemin hazırlayacaktır. Mustafa Kemal önderliğinde başlayan bu dönem tarihimizde Milli Mücadele Dönemi olarak isim bulmaktadır. Nitekim Mustafa Kemal bu hareketin tartışmasız lideri olmuş ve milli Türk Devleti olan Türkiye Cumhuriyeti'ni kurma başarısı göstermiştir. Bilindiği üzere, bugüne kadar Milli Mücadele Dönemi ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşu ile ilgili pek çok çalışmalar yapılmıştır. Ancak bu dönemlerle ilgili her ne kadar cephe ve cephe gerisindeki faaliyetler hakkında pek çok araştırma yapılıp, yazılar yazılmışsa da ne yazık ki etkisi zaman zaman belki de askeri başarıdan daha fazla olan cephe gerisi harekat diyebileceğimiz propaganda konusunda çalışma sayısı oldukça azdır. Gerçekten de bu yönüyle incelendiğinde, Milli Mücadele Dönemi, sosyal olaylar açısından tarihimizin en karışık dönemlerinden birini ihtiva etmektedir. Çalışmamızda başta arşiv vesikaları, dönemin yayın organları, olayların bizzat içerisinde yer almış bazı devlet adamları ve komutanların hatıratının yanı sıra, bu konuda yazılı ulaşabildiğimiz bütün kaynak eserler kullanılmaya çalışılmıştır.
Cumhuriyet Senatosu ve Erzincan Senatörleri

1961 Anayasasına göre yasama organı olan TBMM, Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu adlı iki meclisten meydana gelen bir parlamentodur. Senato tabii üyeler, cumhurbaşkanınca seçilen üyeler ve genel oyla seçilen 150 üyeden oluşmaktadır. Türkiye siyasal hayatında 1961- 1980 yılları arasında çift meclis sistemi içerisinde TBMM'de üst meclis sıfatıyla faaliyetlerini yürüten Cumhuriyet Senatosunda Erzincan da seçimle temsil edilmiştir. Bu dönemde Erzincan'da toplamda üç isim, senatör seçilmiştir. Esas itibariyle Cumhuriyet Senatosunun kuruluş sürecini ve on dokuz toplantı yılı içerisinde Erzincan Senatörlerinin faaliyetlerini konu alan bu tez çalışmasında Türkiye'de parlamentonun gelişim süreci de ana hatlarıyla ortaya konulmuştur.
The role of the mainstream newspapers in the consolidation of the Turkish national identity: 1934-1937

Bu çalışma, tek parti döneminde basının Türk ulusal kimliğinin konsolidasyonu ve yayılması sürecindeki rolünü sosyal inşacı bir yaklaşımla incelemektedir. Tek parti dönemindeki basın-iktidar ilişkileri çerçevesinde ve Kemalist ulusçuluğun temel nitelikleri doğrultusunda, çalışmada 1930'ların ortasından bir kesit alınmakta ve Kemalizm tarafından inşa edilmiş olan Türk ulusal kimliğinin gazetelerdeki temsili ve söylemsel olarak nasıl yeniden üretilip yayıldığı ortaya konmaktadır. Araştırma esas olarak Beyazıt Devlet Kütüphanesi gazete arşivinden elde edilen örnekleme dayanmaktadır. Örneklem, Cumhuriyet, Akşam ve Son Posta gazetelerinde, 1934 ile 1937 yılları arasında yayınlanmış olan haber ve yazılardan oluşmaktadır. Veri incelemesi için birbirini tamamlayan iki ayrı niteliksel yöntem kullanılmıştır. İçerik analizi yoğunluğu gözlemlemeye olanak verirken, söylem analizi milliyetçi temsillerin nasıl çerçevelendiğini derinlemesine anlamaya olanak sağlamıştır. Bu dönemde gazetelerdeki içeriğin Kemalist argümanlardan neredeyse hiç ayrışmadığı gözlemlenmiştir. Bu çalışmanın ortaya koyduğu sonuç, tek parti döneminde gazetelerin Türk ulusal kimliğinin konsolidasyonunave yayılmasına dikkate değer bir katkı sağladıklarıdır. Gazeteler bunu bir yandan ulus fikrinin hayal edilmesine aracılık ederek, diğer yandan da Kemalist ulusçuluğun söylemlerini onaylayan, yeniden üreten ve yayan söylemsel pratikler kullanarak yapmışlardır.
Türkiye'nin sanayileşmesi sürecinde ağır sanayii kuruluşu olarak Karabük Demir ve Çelik Fabrikası 1937-1995

1930'lu yıllardan sonra ülkenin sanayileşmesi sürecinde, demir çelik fabrikalarının kuruluş yeri olarak belirlenen Karabük, cumhuriyet dönemi kurulan şehirlerimizden biridir. Karabük, Türkiye'nin sanayileşmesi sürecinde uzun yıllar ağır sanayi merkezi olmuştur. Sanayiye dayalı olarak şehirleşmesi, birçok yerli ve yabancı bilim adamının ilgisini çekmiş ve burada araştırma yapmışlardır. Bu tez çalışmasında bir şehir tarihi araştırması yapılmıştır. Sanayi şehri olarak, şehrin gelişimine sanayinin etkilerinin nasıl olduğu incelenmiştir.
Fransız kaynaklarına göre Lozan Barış Konferansı'nda Fransa

Mudanya Ateşkes Anlaşması'nın imzalanmasından sonra, 'Doğu Sorunu' kapsamındaki meselelerin çözümlenmesi Lozan Barış görüşmeleri ile gerçekleştirilmiştir. Bu görüşmeler, İtilaf Devletleri ile saltanatı kaldırarak milli egemenlik kavramına ne kadar önem verdiğini gösteren yeni Türkiye arasında yapılmıştır. İtilaf Devletleri kanadında ise 20 Ekim 1921 Ankara Anlaşması ile Türklerle olan ilişkilerini barışçıl bir platforma taşıyan Fransa da yer almıştır. Fransa o tarih itibariyle Türk topraklarında en fazla yatırım yapan ve bir o denli alacaklı durumunda olan batı ülkesiydi. Barış görüşmeleri kapsamında çözümlenmesi gereken birçok mesele bulunuyordu ve bunların her biri İtilaf Devletleri'nden birinin doğrudan ilgi alanındaydı. Bu nedenle görüşmelerin ne kadar çetin ve zor geçeceğini tahmin etmek zor değildi. Lozan barış görüşmeleri, 20 Kasım 1922 tarihinde başlamış ve 24 Temmuz 1923 tarihinde sona ermiştir. Bu süreç içinde konferans çalışmalarına bir defa ara verilmek durumunda kalınmıştır. Görüşmeler sırasında Fransa, esas itibariyle kapitülasyonlar, azınlıkların hakları, Osmanlı borçları, imtiyazlar ve kuponların ödenmesi meseleleri ile diğer konulara kıyasla daha fazla alakadar olmuştur. Fransa için önemli bir başka konu da Ankara Anlaşması ile belirlenen Türkiye-Suriye sınırının teyit edilmesi idi. Zira Fransa'nın Suriye'ye karşı tarihsel bir ilgisi vardı ve bu ülkedeki menfaat alanları Türkiye'deki menfaat alanları kadar önemliydi. Bununla birlikte, görüşmeler ile aynı tarihlere çakışan Almanya ile Fransa arasında Ruhr anlaşmazlığı da bulunmaktaydı. Fransa bu konu ile bu bölgedeki maddi emellerini gerçekleştirmek adına Lozan'a kıyasla daha fazla ilgilenmiştir. Lozan barış görüşmeleri sonucunda, Fransa kendisi için önemli olan konuların bir kısmından barışın sağlanması adına feragat etmiştir. Bu politika ve ulaşılan sonuç Fransız kamuoyunda çeşitli eleştirilere neden olmuştur. Fransa için çok önemli olan kapitülasyonlar kaldırılmış, Türkiye'de yaşayan yabancıların haklarının yasal güvence altına alınması sağlanmıştır. Osmanlı borçları, kuponların ödenmesi gibi konular ise konferans sonrasına bırakılmıştır. Lozan Barış Antlaşması ile Fransa, diğer müttefikleri gibi yeni Türkiye'nin bağımsız ve egemen bir ülke olduğu gerçeğini kabul etmiştir.
V. Dönem TBMM'nin yapısı ve faaliyetleri

Çalışmamın konusu olan V. Dönem TBMM, 1 Mart 1935 -27 Ocak 1939 yılları arasında görev yapmıştır. Bu çalışma beş bölümde ele alınmıştır. İlk bölümde meclisin toplanması ve genel yapısı ele alınırken, diğer bölümlerde eğitim, ekonomi. dış politika, hukuk ve sosyal alanda çıkarılan kanunlar, TBMM'nin mesaisi ve yasama çalışmaları çerçevesinde incelenmeye çalışılmıştır. Meclisin toplanması ve genel yapısıyla ilgili bilgiler Meclis Yıllıklarından, Zabıt Ceridelerinden ve gazetelerden edinilmiştir. Meclisi oluşturan milletvekillerinin büyük çoğunluğu orta yaşlı, deneyimli ve iyi eğitim görmüş vekillerden oluşmaktadır. Bu dönemde, ilk defa kadınlar da milletvekili olarak mecliste yer almışlardır. Dört tane hükümetin görev aldığı bu mecliste, Mustafa Kemal Atatürk'ün ölümüyle ilk defa Cumhurbaşkanlığı değişikliği yapılmıştır. İsmet İnönü Türkiye Cumhuriyeti'nin İkinci Cumhurbaşkanı olmuştur. TBMM'nin beşinci döneminde, eğitim, ekonomi, dış politika, hukuk ve sosyal alanda önemli adımlar atılmıştır. Ancak dikkati özellikle ekonomi ve dış politika alanları çekmektedir. Eğitim alanında, ilkokuldan yüksek tahsile kadar her basamak üzerinde özenle durulurken, Türkiye'nin sosyal bir hukuk devleti olması yolunda da adımlar atılmıştır. Devletçiliğin hakim olduğu ekonomi alanında ise, kuvvetli ülke olma yolunun bağımsız ve güçlü ekonomiye sahip olmadan geçtiği düşünülerek çalışmalar yapılmıştır. Dış politikada da, dünyada savaş rüzgarlarının yeniden esmeye başladığı bir dönemde barışçı, güvenilir ve kendi menfaatlerini göz ardı etmeyen bir denge politikası izlenmiştir. V. Dönem TBMM'de, daha önceki dönemlerde olduğu gibi, çağdaş gelişmiş, bağımsız ve güçlü bir Türkiye için çalışmıştır. 144
Birinci Umumi Müfettişlik ve Ağrı İsyanı

Türkiye Cumhuriyeti kurulmasından sonra da Milli Mücadele döneminde olduğu gibi Kürtçülük tehdidi ilke karşı karşıya kalmıştır. Bu bölücü tehdit batılı devletlerin desteği ile Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde halkı Cumhuriyete karşı kışkırtmıştır. Bu kışkırtmalar kimi zaman dinsel özellikler taşımış kimi zamanda etnik özellik sergilemiştir. 1924 Nasturi isyanı ile başlayan süreç Musul sorununun gündeme geldiği dönemde 1925 yılında Şeyh Said İsyanı ile bölge genelinde güven ortamı bozulmuştur. 1927 yılında İngilizler ile Ermenilerin Kürtleri Örgütlemesi sonucu Hoybun Cemiyeti kurulmuştur. Bu Cemiyet 1926- 1930 yılları arasında gelişen Ağrı isyanın'da da Önemli bir rol üstlenmiştir. Ağrı Dağının coğrafi koşullarını oldukça iyi kullanan isyancılara karşı yapılan askeri harekatlar başlangıçta sonuçsuz kalmıştır. İran'ın sınır hattındaki tutarsız politikaları ve isyancılara verdiği destek askeri harekatların sonuçsuz kalmasında en büyük etken olmuştur. 1927 yılında kurulan ve Ocak 1928'de fiilen göreve başlayan Birinci Umumi Müfettişlik önceliği bölge genelinde emniyet ve asayişin sağlanmasına vermiştir. Birinci Umumi Müfettiş İbrahim Tali Bey'in askeri birlikler ile koordineli çalışması ve uyguladığı ılımlı politikalar sonucunda dört yıl gibi uzun bir sürede Ağrı İsyanı ile ona bağlı bölgesel isyanlar başarı ile bastırılarak isyancılar etkisiz hale getirilmiştir. Bölgede emniyet ve asayişin sağlanmasını müteakip Umumi Müfettişlik bölgenin kalkınmasına yönelik; bayındırlık, eğitim ve kültürel faaliyetlere ağırlık vermiştir. Bölgede kısa bir sürede gerek çağdaşlaşma gerekse iktisadi anlamda kalkınmıştır.