turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Türkiye'nin uluslararası rekabet gücünün ürün ve ülke bazında analizi

Uluslararası piyasalarda küreselleşme olgusunun her geçen gün etkisini ve önemini giderek artırmaya başlaması ile birlikte uluslararası piyasalardan pay alma çabası olarak nitelendirilen rekabet gücü de aynı paralelde daha da önemli bir hal almaya başlamıştır. Özelde firmalar ve endüstriler ile genelde ülkelerin karar mekanizmaları iktisadi faaliyetlerden asgari fayda sağlamak için çeşitli stratejiler geliştirme gerekliliğini hissetmektedirler. Bu anlamda rekabet gücünün tespitine yönelik yöntem ve pozitif ölçüm teknikleri büyük önem arz etmektedir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'nin rekabet gücünün tespiti ve söz konusu rekabet gücü düzeyinden hareketle Türkiye'nin dış ticaret faaliyetlerinin sürdürülebilir olup olmadığını ortaya koymaktır. Bu itibarla, çalışmada 2001- 2017 döneminde Türkiye'nin yoğun olarak ihraç ettiği ürünlere ait Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler Endeksi ve Nispi İhracat Avantajı Endeksi hesaplanmış ve Türkiye'nin söz konusu ürünlerde genel olarak karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olduğu ancak bazı ürün gruplarında ise herhangi bir rekabet gücü ya da karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olmamasına rağmen yüksek miktarlarda ihracat rakamlarına ulaştığı görülmektedir. Örneğin 57 no. lu fasılda yer alan 'Halılar ve diğer dokumaya elverişli maddelerden yer kaplamaları' adlı ürün grubu Türkiye'nin yoğun olarak ihraç ettiği ilk 20 ürün grubu içerisinde en yüksek AKÜ ve RXA endeks değerlerine sahip olmasına karşın düşük bir ihracat verisine sahip olduğu görülürken bunun yanında Türkiye'nin yoğun olarak ihraç ettiği ikinci ürün grubu olan 84 no. lu fasılda yer alan 'Nükleer reaktörler, kazanlar, makineler, mekanik cihazlar ve aletler, bunların aksam ve parçaları' adlı ürün grubuna ait AKÜ ve RXA endeks değerlerinin ise çok düşük olduğu ve herhangi bir rekabet gücüne sahip olmadığı gözlemlenmiştir.
Gelişmekte olan ülkelerde cari işlemler dengesi ve cari açığın belirleyicileri

Ödemeler Dengesinin bir alt hesabı olan cari işlemler hesabı, bir ülkenin makroekonomik performansını yansıtması açısından önemlidir. Söz konusu hesapta meydana gelen bir dengesizlik iki şekilde kendini göstermektedir. Cari işlemlerin fazla vermesi, ülkeye giren döviz miktarının çıkan döviz miktarından daha çok olduğunu, açık vermesi ise ülkeden çıkan döviz miktarının giren döviz miktarını aştığını ifade etmektedir. Çoğu gelişmekte olan ülkenin karşılaşmış olduğu en önemli makroekonomik sorunlardan biri cari işlemler açığı ve söz konusu açığın finansmanı için uygulanacak politikaların seçimidir. Üç bölümden oluşan bu çalışmada, cari işlemler dengesi kavramı ve cari işlemler dengesine yönelik teorik yaklaşımlar açıklanmış ve gelişmekte olan ülkelerde cari işlemler açığının temel belirleyicileri panel veri analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmeye çalışılmıştır. 19 ülkenin 1980- 2006 dönemi verileri kullanılarak yapılan analizde, gelişmekte olan ülkelerde büyüme oranı, yatırımlar, dış ticaret hadleri ve dışsal faktörler cari işlemler açığının temel belirleyicileri olarak tespit edilmiştir. Yapılan analizde, söz konusu ülkelerde büyüme oranı, yatırımlar ve kamu harcamalarındaki artışın cari işlemler açığını artırdığı, dış ticaret hadlerindeki iyileşmenin ise cari işlemler açığını giderici yönde etkide bulunduğu görülmüştür. Dışsal faktörlerden, dışa açıklık oranı, dünya büyüme oranı ve dünya faiz oranlarındaki artış ise cari işlemler açığını giderici yönde etkileyen belirleyiciler olarak tespit edilmiştir.
Türkiye'de kapitalizmin dönüşüm sürecinde düşünce fabrikaları

1980'lerden beri Türkiye'de kapitalizm hızlı bir dönüşüm süreci içindedir. Bu dönüşüm süreci içinde, sermaye grupları arasında küresel ölçektemuazzam bir rekabet yaşanmaktadır. Bu rekabet koşulları sermaye grupları için küresel risk ve belirsizliklere neden olmaktadır. Sermaye grupları bu risk ve belirsizliklerden korunmak ve rekabet avantajı sağlamak için, toplumsal gerçekliğe müdahale etme ve bu gerçekliği değiştirme araçları geliştirmişlerdir. Bu araçlardan biri de bilgidir. Güncel olarak bilgi düşünce fabrikaları tarafından üretilmekte ve projelendirilmektedir. Türkiye'de bazı düşünce fabrikaları doğrudan belirli sermaye grupları tarafından kurulmaktadır. Bazı düşünce fabrikaları ise çeşitli sermaye grupları tarafından finansal olarak desteklenmektedir. Üniversiteler de birer düşünce fabrikası haline gelmektedir. Bazıları ise araştırma şirketleri şeklindeki kapitalist işletmeler olarak kurulmaktadırlar. Tüm bu farklı türdeki düşünce fabrikaları bilginin alınıp-satıldığı yeni bir piyasayıoluşturmaktadır. Bu piyasada satıcılar düşünce fabrikaları iken alıcılar çeşitli sermayegruplarıdır. Bu çalışmaya göre düşünce fabrikaları, sermaye gruplarının uzun erimli varoluş ihtiyaçları doğrultusunda, bilgiye dayalı kısa erimli projeler üretmektedir. Bu nedenle düşünce fabrikaları, sermaye grupları lehine ve bilgiyi kullanarak toplumsal gerçekliğe müdahale etmekte ve bu gerçekliği değiştirmektedir.
Tokat ilinde hanehalkı tasarruf davranışının belirleyicileri

Tasarruf, gelecekte yapılması planlanan tüketim için, bugün yapılacak tüketimden vazgeçmek demektir. Tasarruf ile gelir arasındaki doğrusal ilişkiden dolayı, bireyin gelirinin artmasına bağlı olarak tasarruf edeceği miktar da artacaktır. Ekonomi biliminde de tasarruf, gelir ve tüketim arasındaki müspet farka eşittir. Yatırımlar ile tasarruflar arasında doğrusal bir ilişki olduğu için tasarrufların artması yatırımları hızlandırır. Gelişmekte olan ülkelerin en önemli finansman kaynağı tasarruflardır. Düşük yurtiçi tasarruf oranlarına sahip olan ülkelerin büyümesi dış finansman kaynağına dayanır. Bu durum ülkenin dışa bağımlılığını artırarak yerli üreticisinin zarar görmesine neden olur. Büyümenin birincil kaynağı olan tasarrufların GSYİH içerisindeki payının artması, ülkeleri ekonomik dış ekonomik kırılganlıklara karşı korur. Bireyler, gelirlerinin ya tamamını tüketime ayırır ya da bir kısmını tüketime ayırdıktan sonra kalan kısmını da tasarruf eder. Ancak bireylerin gelirlerinin ne kadarlık kısmını tasarrufa ayıracağını belirlerken etkilendiği bazı faktörler bulunmaktadır. Bu araştırmanın amacı, Tokat il merkezinde ikamet eden hanehalkının tasarruflarını etkileyen sosyo-ekonomik faktörleri belirlemektir. Ayrıca hanehalkının sosyo-ekonomik özellikleri ile tasarrufları arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığı da test edilmiştir. Araştırma örneklemini oluşturan 390 hanehalkı basit rassal örneklem yoluyla seçilmiştir. Lojistik regresyon analizinden elde edilen bulgulara göre bireylerin geliri ile tasarrufları arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu görülmektedir. Bireyin memur veya kendi nam ve hesabına çalışan olması tasarruf yapma bahsini artırmakta, çocuk sahibi olması ise tasarruf yapma bahsini azaltmaktadır. Ayrıca bireyin eğitim seviyesinin yükselmesinin tasarrufları üzerinde pozitif bir etki oluşturduğu görülmektedir.
Döviz kuru değişimlerinin uluslararası rekabet gücüne olan etkisi: Türkiye ve Çin karşılaştırması

Dış ticaret bilançosu açığı, Türkiye'nin kronik ekonomik sorunlarından biri haline gelmiştir. Bu açığı giderme konusunda, ihracata dayalı sanayileşme politikası ile birçok önemli adım atılmıştır. Bu süreçte, katma değer yaratma, ürün geliştirme, teknolojik yenilikler, satış, pazarlama, marka vb. yapısall uygulamalar dışında, Türk Lirası'nın değer kaybı gibi kalıcı olmayan ancak kısa dönemde rekabeti artıran önlemlere de başvurulmuştur. Son yıllarda TL'nin sert değer kayıplarıyla karşı karşıya kalması, ihracatta rekabetçi kur etkisinin ortaya çıkıp çıkmadığı tartışmalarını alevlendirmiştir. Bu durum, Renminbi değerini düşük tutarak uluslararası pazarlarda ihracat hacmini hızla artıran Çin ile Türkiye arasında benzerlikler olabileceği düşüncesini gündeme getirmiştir. Bu çalışmada, söz konusu görüşleri incelemek amacıyla Türkiye ve Çin'in dış ticareti iki farklı analiz yolu ile karşılaştırılmıştır. Öncelikle Türkiye ve Çin'in düşük, orta ve yüksek teknolojiye dayalı imalat sanayi ihracatındaki rekabet gücü ölçülmeye çalışılmıştır. İkinci aşamada, dış ticarette önemli bir etken olan döviz kurunun etkisi belirlenmeye çalışılmıştır. Bu kapsamda, ülkelerin reel efektif döviz kuru, ihracat ve ithalat hacmi arasındaki ilişki hesaplanmaya çalışılmıştır. Çalışmanın birinci analiz yönteminde, Türkiye ve Çin'in 1995- 2019 yılları arasında, Liesner (1958) tarafından ortaya atılan, Balassa tarafından (1965) geliştirilen Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlük endeks ölçümü yapılmış ve iki ülkenin yıllık imalat sanayi rekabet gücü karşılaştırması gerçekleştirilmiştir. İkinci analizde, Türkiye ve Çin'in 2014/ 1 2021/ 9 dönemindeki aylık reel efektif döviz kuru, ihracat ve ithalat değerleri arasındaki eşbütünleşme ilişkisi incelenmiş ve bağımlı değişken olarak tutulan ihracatı, bağımsız değişkenler olan reel efektif döviz kuru ve ithalatın ne oranda etkilediği tespit edilmiştir. Çalışmada ilk olarak ilgili dönemdeki verilerin durağanlıkları ADF ve Philips-Perron birim kök testleri ile analiz edilmiştir. Serilerin durağanlıklarından emin olunduktan sonra, ARDL sınır testi ve Hata Düzeltme Modeli ile değişkenler arasındaki kısa ve uzun dönem eşbütünleşme ilişkisinin varlığı incelenmiştir. Son olarak modelden elde edilen katsayılar ile reel efektif döviz kuru ve ithalatın her iki ülkenin ihracatına olan etkisi belirlenmeye çalışılmıştır. Elde edilen katsayıların ayrıca CUSUM ve CUSUM Kare grafikleri yardımıyla kararlılıkları analiz edilmiştir.
Türkiye'de kamu inşaat harcamalarının belirleyicileri ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki

Bu çalışmanın amacı, kamu kesimi inşaat harcamalarının belirleyicileri ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışmada, inşaat harcamalarının belirleyicileri, bina ve bina dışı, bir diğer ifadeyle, bina ve altyapı inşaat harcamaları olmak üzere iki ana başlık altında sınıflandırılarak değerlendirilmiştir. Çalışmada, kamu inşaat harcamalarının belirleyicileri ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki, 1980- 2007 dönemine ilişkin Türkiye'ye ait üçer aylık veriler kullanılarak incelenmiştir. Ampirik bulgular, kamu bina inşaat harcamaları, kamu altyapı inşaat harcamaları ve GSYH verilerinin kullanıldığı zaman serisi analizlerine dayanmaktadır. Koentegrasyon testi uygulanarak elde edilen araştırma bulguları, kamu bina dışı inşaat harcamalarının GSYH'ye oranı ile GSYH büyüme oranı arasında uzun dönemli bir ilişki olduğunu; kamu bina inşaat harcamalarının GSYH'ye oranı ile GSYH büyüme oranı arasında uzun dönemli bir ilişki olmadığını ortaya koymaktadır.
Türkiye'de sağlık sektöründe ekonomik gelişmişlik düzeyi: Seçilmiş AB ülkeleriyle karşılaştırmalı bir analiz

Bireylerin ve toplumların yaşam kalitesinin en önemli belirleyicilerinden biri olarak sağlık sektörü, ülkelerin gelişmişliklerine paralel olarak milli gelir içerisinde önemli yer tutan bir alandır. Gelişmiş ve gelişmekte olan bütün ülkelerde bu alandaki en önemli sorun, sektöre ayrılmış kaynakların en etkin ve verimli şekilde nasıl kullanılacağı ve üretilen hizmetlerin en iyi şekilde nasıl paylaştırılacağıdır. Bu sorunun çözümü, söz konusu sektörde durum tespiti yapan ve sorunlara alternatif çözümler üreten analizler yapılmasını gerektirmektedir. Bu konudaki çalışmaların fazla olmadığı Türkiye'de bu alana katkı yapmak amacıyla hazırlanan bu çalışmada öncelikle Türkiye'de sağlık sektörü ile ilgili genel bir durum tespiti yapılmıştır. Arkasından, Avrupa Birliği'ne üyelik sürecinde önemli mesafeler kat etmiş olan Türkiye'de sağlık sektörü, Avrupa Birliği ülkeleriyle sağlık harcamaları bazında bir karşılaştırmaya tabi tutulmuştur. Yapılan değerlendirmeler ışığında, 1995- 2005 arası dönemde Türkiye'de sağlık harcamalarının hem mutlak rakam anlamında, hem de artış oranları anlamında Avrupa Birliği ülkelerinin oldukça gerisinde kaldığı tespit edilmiştir.
2002-2015 yılları arasında Türkiye'nin enerji politikası ve bu politikanın Türk imalat sanayisindeki yeri ve geleceği

Dünyanın mevcut enerji kaynakları ile elde edilen enerjinin verimli bir şekilde kullanılması ekonomi açısından önemli katkılar sağlamaktadır. Enerjinin verimli bir şekilde kullanılması imalat sanayinde daha az enerjinin kullanımını sağlamakla beraber, ülke ekonomisi için bir zorunluluktur. Türkiye'nin sürdürülebilir bir kalkınma potansiyeline sahip olabilmesi için sürekli ve kaliteli bir enerji arzına sahip olması gerekmektedir. Türkiye'nin mevcut enerji potansiyeli ve bu enerji potansiyelinin değerlendirilmesi için uygulanan Beşer Yıllık Kalkınma Planları, kullanılan enerjinin %70'inin ithalat yoluyla karşılanması göz önüne alındığında doğalgaz ve petrol boru hatları projeleriyle Asya'daki ve Orta Doğudaki enerjinin Avrupa'ya taşınmasında köprü konumunda olmasının yanı sıra sahip olduğu jeolojik özellikler nedeniyle yenilenebilir enerji kaynakların değerlendirilmesinde özellikle elektrik enerjisinin elde edilmesinde ve bu enerjinin imalat sanayisin de kullanılması için uygulanan politikalar. Türkiye'nin sanayileşme rekabeti içerisinde olan ülkeler içerisinde yer alabilmesi için, çevreye zarar vermeden en az maliyetle enerji kaynaklarına sahip olabilmesi ve bu enerji kaynaklarını etkin şekilde kullanabilmesi için uygulaması gereken politikalar bu tezin ana konusudur. Çalışmada ayrıca enerji piyasasında enerji arz ve talebinin oluşması ve bu piyasanın oluşmasında etkili olan faktörler, enerji piyasasının oluşması ve bu piyasanın oluşmasında devletin yanında özel sektörün etkilerine de değinilmiştir.
Elektronik ticaret ve e-devletin ekonomik etkileri

Günümüzde bilgi ve iletişim teknolojilerindeki hızlı gelişmelerin yarattığı yeni düzende, bütün ekonomik faaliyet alanlarında araştırma, geliştirme ve teknolojinin rolünün artması sonucunda, ekonominin ortamı da bilgi ağlarına kaymaya başlamış ve eski ekonomi yerini yeni ekonomiye bırakmıştır. Bilgi ve iletişim ağları ile bütünleşen bir yapı olan yeni ekonomide, teknolojik gelişmeler interneti yalnızca iletişim aracı olmaktan çıkarmış; internet teknolojisinin ticari faaliyetlerde ve devlet kurumlarında kullanılması elektronik ticaret ile e-devlet kavramını ve bunların giderek artan önemini gündeme taşımıştır. Elektronik ticaretin ve e-devletin küresel boyutta taraflarına birçok fayda sağlaması bu iki kavramın ekonomik performans üzerinde merkezi bir yer edinmesine yol açmıştır. Bu çalışmada da, sırasıyla bilgi işlem teknolojilerine bağlı olarak şekillenen yeni ekonomi ve lokomotifleri olan elektronik ticaret ile e-devlet kavramlarının tüm ayrıntılarıyla ele alınması ve bu iki kavramın ekonomik etkilerinin araştırılması hedeflenmiştir. Bu bağlamda internet kullanım oranları ile elektronik ticareti belirleyen diğer faktörlerin, elektronik ticareti ve dolayısıyla reel ekonomiyi hangi boyutlarda etkilediği Türkiye ve Dünya ülkeleri bazında güncel verilerle desteklenmiştir. Son kısımda ise ülkelerin e-hazırlık ve e-devlet endeks değerleri ile bunların ekonomiye yansıması incelenmiştir. Bu şekilde bir yaklaşım, hem bulunduğumuz ekonomik düzenin tasvirini yapmamız, hem de gelecek için strateji ve yeni bakış açıları geliştirmemize yardımcı olacaktır. Ayrıca geleneksel ekonominin yerini yeni ekonomiye bırakması ve bu süreçte bilgi ve iletişim teknolojilerinin kullanımının artması ile elektronik ticaretin ve e-devlet uygulamalarının yaygınlaştırılması karşısında, yeni ekonomik düzene geçişin gerekliliği ve önemini daha iyi vurgulamamızı sağlayacaktır.
Bankacılıkta doğrudan yabancı yatırımlar: 1994 sonrası dönüşüme Marksist bir yaklaşım

1994 sonrasında az gelişmiş ülkelerin bankacılık sektörlerinin mülkiyet yapısında gelişmiş kapitalist ülkelerden gelen doğrudan yatırımlarla önemli bir dönüşüm başlamıştır. Olgunun boyutlarına ve önemine rağmen bu tür doğrudan yatırımlarla ilgili literatür henüz yetersizdir. Öte yandan literatüre neo-klasik yaklaşım hakimdir. Bu yaklaşımda ampirik önemine rağmen krizlere yeterince önem verilmemekte, tekelleşme yapısall değil arızi olarak görülmekte ve diğer sektörlerden çok farklı özellikleri olan mali sektör genel bir firma kavramı içinde ele alınmaktadır. Tezde Marksist bir yaklaşımla az gelişmiş ülkelerin bankacılık sektörlerindeki dönüşüm açıklanmaya çalışılmaktadır. Marx ve Hilferding'in mali sermayenin yapısı ve eğilimleri ile ilgili çözümlemelerinin böyle bir açıklama için bir teorik çerçeve sunduğu gösterilmektedir. Mali sermayenin iki temel eğilimine dayandırılan bu çerçevede söz konusu dönüşüm açıklanmaktadır. Birinci eğilim, paradan para kazanan mali sermayenin tüm parasal akışları kontrol etme ve bunun için sürekli büyüme yönündeki temel eğilimidir. Bu da devleti para yönetiminden uzaklaştırmayı, rekabeti azaltmayı ve toplumları borç toplumlarına dönüştürmeyi beraberinde getirmektedir. İkincisi, görece küçük bir sermayeyle toplumsal sermayenin büyük bölümünü kontrol eden mali sermayenin spekülasyona dönük temel eğilimidir. Bu da, ticaret dengelerinde bozulmalar gibi dalgalanmaları derinleştirerek bu dalgalanmaların finansal krizlere dönüş melerinde etkili olmaktadır. Krizler tekelci kapitalizmde yapısall olarak ortaya çıkan aşırı sermaye oluşumunu ve dolayısıyla sermaye ihracını hızlandırmaktadır. Az gelişmiş kapitalist ülkelerde ise krizler bankacılıkta sermaye ihtiyacını şiddetlendirmekte ve yasal değişikliklere yol açmaktadır. Bununla birlikte, ortaya çıkan tekelci kar ve el koyarak birikim olanakları, pazar olanakları, yüksek net faiz marjları ve artan entegrasyon yabancı banka girişlerini etkilemektedir. Bretton Woods sonrası dönemde kriz karşısında hegemonyasını sürdürmek isteyen ABD'nin mali sermaye ile ittifakı bu eğilimleri güçlendirmiştir. Tezde ampirik olarak desteklenen bu eğilimler işlediği ölçüde az gelişmiş ülkelerin bankacılık sektörlerinde tekelleşme ve mülksüzleşmeye yol açmaktadır.
An evolution of critical approaches to the Customs Union between Turkey and the European Union

1963 Ankara Anlaşması ile kararlaştırılan, 1973 Katma Protokol' le ayrıntıları belirlenen ve 1 Ocak 1996 itibariyle Türkiye ile Avrupa Birliği arasında tam olarak uygulamaya giren Gümrük Birliği, Türkiye ekonomisine şekil veren önemli bir faktördür. Bu nedenledir özellikle Türk kamuoyunda yoğun olarak tartışılmaktadır. Çalışmanın temel amacı bu eleştirilerin dayandırıldıkları temellere göre kategorizasyonu ve değerlendirilmesidir. Sonuç olarak, Gümrük Birliği'ne yöneltilen eleştirilerin ekonomik entegrasyona değil, ekonomik entegrasyonun modeli üzerine yoğunlaştığı söylenebilir. Başka bir deyişle, AB ile Türkiye arasında gerçekleşecek bir ekonomik birlik, Türkiye ekonomisi için serbest ticaretten sonra en iyi seçenek olarak kabul görmektedir denebilir. Eleştiriler dört ana kategoride toplanmıştır. lk kategoriyi Gümrük Birliği'nin dayandığı temel üzerine yapılan eleştiriler oluştururken, ikinci kategoriyi Gümrük Birliği'nin amacı üzerine yapılan eleştiriler oluşturur. Üçüncü ve dördüncü kategoriler ise sırasıyla Gümrük Birliği'nin Türkiye ekonomisi üzerine etkileri ile Gümrük Birliği'nin işleyişinden kaynaklı aksaklıklar oluşmaktadır.
Dış yatırım kararına etki eden kaktörler

DIŞ YATIRIM KARARINA ETKİ EDEN FAKTÖRLER VE TÜRKİYE UYGULAMASI Sakan DOĞAN işletme Anabilim Dalı Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Eylül 2002 Danışman: Yrd. Doç. Dr. Ali ELEREN Çalışmada doğrudan dış yatırımlar ve doğrudan dış yatırımlara karşı Türkiye'nin bakış açısı, beklentileri ve bu tür yatırımları çekmede başarılı olup olmadığı incelenmiştir. Bu amaç doğrultusunda, doğrudan dış yatırımlar baklanda teorik bilgiler verilmiştir. Bu kapsamda şirketlerin doğrudan dış yatırım yapma yolları, bu tür yatırımları yapma nedenleri ve karşılaşan riskler üzerinde durulmuştur. Bunların yanı sıra doğrudan dış yatırım kararına etki eden faktörler, yatırımcı ve yatsım yapılan ülke açısından incelenmiştir. İncelemede daha sonra dünyadaki doğrudan dış yatırımların tarihsel gelişimi, dünya ekonomisindeki bu hareketleri etkileyen gelişmeler, çok uluslu işletmelerin dünya ekonomisindeki önemi üzerinde durulmuştur. Doğrudan dış yatırımları ülkesine çekmede başarılı ülke örnekleri verilmiştir. Aynı şekilde Türkiye'deki doğrudan dış yatırımların tarihsel gelişimi verilmiştir. İncelemede son olarak Türkiye'de doğrudan dış yatırım kararlarına etki eden faktörler ve etkileri üzerinde durulmuş, doğrudan dış yatırım kararlarında etkili olan faktörler açısından Türkiye'nin dünyadaki yeri belirlenmiştir. Daha sonra doğrudan dış yatırımlar konusunda genel bir değerlendirme yapılarak, Türkiye'nin liberal bir yabancı sermaye mevzuatı olmasına rağmen yabancı yatırımcıların arzu ettiği ölçüde cazip bir yatırım ortamı oluşturamadığı sonucuna varılmıştır. Bu tespitten sonra Türkiye'nin bu konudaki avantajları ve dezavantajları ışığında önerilerde bulunulmuştur.
Dünyada ve Türkiye'de Varlık Fonu uygulamaları

Ulusal varlık fonları dünya genelinde şirket ve reel kaynaklara yatırım yapan başlıca yatırımcılar olarak ortaya çıkan, ülkelerin kısmen veya bütün olarak kendi ülkeleri dışında yatırım yaptıkları devlet fonlarıdır. Uluslararası finansal sistemde giderek daha fazla önem kazanmaya başlayan ulusal varlık fonlarının sistemdeki varlıkları, geçmişşi oldukça eskiye dayanmakla birlikte, söz konusu fonların dünya çapındaki toplam büyüklükleri esas olarak geçtiğimiz son 10-15 yıllık dönemde, özellikle yüksek petrol fiyatları, finansal küreselleşme ve yabancı ülkelerdeki varlıkların hızla bazı ülkelerce toplanması dolayısıyla büyük bir artış göstermiştir. 2001 yılından günümüze kadar birçok ülkede varlık fonları sayısı artış göstermiştir. Dünya genelinde kurulmuş olan varlık fonlarının temel kaynağı ise ülkelerin elde etmiş olduğu petrol ihracatı gelirlerinden, yüksek döviz rezervlerinden ve cari işlem fazlalıklarından oluşmaktadır. Örnek olarak petrol gibi doğal kaynak zengini ülkeler olan Körfez Ülkeleri 1970'li yıllarda yaşanan petrol krizi sonrası petrol fiyatlarındaki ani artışlarla ihracat gelirlerini büyük ölçüde arttırmışlar ve bu fazla gelirlerini ise varlık fonları kurarak değerlendirmişlerdir. Yine aynı şekilde Asya ülkelerinde artan enerji talebi doğrultusunda büyük dış ticaret fazlalıkları elde edilmiş ve bölgede yeni varlık fonları kurulmuştur. Finansal sistemin en yeni uygulamalarından biri olan varlık fonu ülkemizde de kurulmuş ve kurulması ile birlikte de birçok tartışmanın odak noktası haline gelmiştir. Bu çalışmada finansal sistemin yeni bir uygulaması olan ulusal varlık fonlarının tarihsel gelişimi, yapısı, faaliyetleri, yönetimini ve uluslararası standartlarla uyumu incelenmiştir. Bu inceleme yapılırken de dünya genelinde kendini ispatlamış ve başarılı olmuş 6 ülkenin varlık fonu ele alınmıştır. Çalışmanın 3'ncü bölümünde ise Türkiye Varlık Fonu tüm yönleri ile tanımlanmış ele aldığımız 6 ülkenin varlık fonları ile karşılaştırılarak fonun tüm artı ve eksi yönleri belirlenmiştir. Sonuç olarak kurulduğu günden bugüne kadar tartışmalara konu olan Türkiye Varlık Fonu'nun eleştirilen yönleri ele alınmış ve bu eleştirilere yönelik çözüm önerileri sunulmuştur. Bu doğrultuda 2016 yılına kurulan Türkiye Varlık Fonu'nun Türkiye Ekonomisi içerisindeki rolü ve olası etkileri değerlendirilmiştir.
Gelişmekte olan ülkelerde rekabetçi devalüasyonun dış ticaret dengesi üzerine etkileri

Dış ticareti etkileyen faktörlerin iyi bilinmesi, dış ticareti geliştirmek için uygulanacak politika ve planlama için son derece önemlidir. Dış ticareti etkileyen faktörlerden biri de hükümetlerin uyguladığı makro-ekonomik politikalardır. Dövizleilgili uygulanan hükümet politikaları, doğrudan dış ticaret üzerinde etkili olabilmektedir. Bu bağlamda, ülkelerin dış ekonomik dengesini iyileştirmek amacıyladevalüasyon bir ekonomik uyum politikası olarak ifade edilmektedir. Bu çalışmadaGenelleştirilmiş Momentler yöntemi kullanarak, 2000- 2014 döneminde gelişmekte olan ülkelerde rekabetçi devalüasyonundış ticaret dengesi üzerine etkileri incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, ilk olarak enflasyonun dış ticaret üzerinde negatif ve anlamlı ilişkisi olduğundan reel döviz kuru etkisi dış ticareti kısıtlamaktadır. İkinci olarak da reel döviz kurunun katsayısı küçük olduğundan devalüasyon uygulanmasının uygun bir politika olmadığını göstermektedir.