turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Egemenlik ve Osmanlı-Türk Anayasalarında egemenlik anlayışının dönüşümü (1808-1982)

Bu doktora tez çalışmasında, Türk Anayasacılık hareketinin ilk belgesi olarak kabul edilen Sened-i İttifak'tan Cumhuriyet tarihinin halen yürürlükteki son anayasası olan 1982 Anayasasına kadar geçen dönem içerisindeki anayasaların dayandığı egemenlik anlayışı incelenmektedir. Çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde evvela egemenlik kavramına ilişkin açıklamalar yapılarak, konuya dair kavramsal çerçevenin çizilmesi hedeflenmiştir. Ayrıca egemenliğin tarihi ve felsefi gelişiminden bahsedilmiş, klasik egemenlik anlayışında yaşanan dönüşüm irdelenmiştir. İkinci bölümde, egemenlik kavramı ile anayasa ve anayasacılık ilişkisi incelenmiştir. Üçüncü bölümde, Osmanlı anayasacılık gelişmeleri ve egemenlik anlayışı ilk iki bölüm temelinde analiz edilmiştir. Osmanlı İmparatorluğu'ndan Türkiye Cumhuriyetine geçiş birçok açıdan hem bir kopuş hem de bir süreklilik içermektedir. Dördüncü ve son bölümde ise modern ulus-devlet yapısı şeklinde kurulan yeni Cumhuriyet'te gerçekleştirilen anayasaların egemenlik anlayışı ve bu anlayışa sebep olan zihniyet değişimi anlatılmıştır. Bu çerçevede egemenlik anlayışının anayasal gelişmeler de yaşadığı değişim ve dönüşüm incelenmiştir. Bu bağlamda, tezin kapsamı ve sınırlılıkları göz önünde bulundurularak yapılan değerlendirmeler neticesinde, egemenlik kavramı her ne kadar tartışılmaya devam etse de kuramsal değerini koruduğu muhakkaktır. Bununla birlikte Osmanlı-Türk Anayasal gelişmelerinde egemenlik anlayışının en azından yasal/anayasal mevzuat açısından Batı tarzında bir değişim ve dönüşüm geçirdiğini söylemek mümkündür. Ancak bu değişime neden olan aktörler ve dinamikler Batı ile aynı benzerliği taşımamaktadır. Bu yönüyle hem egemenlik anlayışı hem de anayasal gelişmeler bağlamında temel aktör devlet olduğu gibi değişime neden olan ana etkenler de mutlak gücü sınırlandırmak ve ulusu gerçek anlamda egemenliğin kaynağı ve kullanıcısı yapmaktan ziyade 'devletin bekası' kaygısı temelinde şekillenmiştir. Dolayısıyla değişimin/dönüşümün yönü, Batıda olduğu gibi halk merkezli ve aşağıdan yukarıya değil; devlet merkezli, çoğunlukla yukarıdan aşağıya bir seyir izlemiştir. Dışarıdan gelen rüzgarın da etkisinin görüldüğü bu uzun süreçte devletin bireye öncelendiği bir anlayışın varlığı her anayasal gelişmede kendini az veya çok göstermiştir.
Meşrutiyet dönemi hariciye nazırlarından Asım Bey'in Osmanlı/Türk Diplomasisindeki yeri (1908-1918)

Bu çalışmanın temel amacı Meşrutiyet döneminde elçilik görevi yapan, Balkan Savaşı'ndan yaklaşık bir yıl önce Hariciye Nazırlığı görevini üstlenerek Temmuz 1912 yılına kadar bu görevini sürdüren ve bu görevi sırasındaki diplomatik faaliyetleri nedeniyle ciddi eleştirilere maruz kalan tartışmalı bir kariyere sahip diplomat olan Asım Bey'in Osmanlı/Türk Diplomasisi'ndeki yerini ve önemini tespit etmektir. Araştırma yöntemimiz, biyografik kaynaklardan yararlanarak ulaştığımız bilgiler ışığında, arşiv araştırmasında tetkik ettiğimiz vesikalarla, edindiğimiz hatıratları mukayese etmektir. Başlangıçta Stockholm, Sofya ve Tahran Sefaretlerindeki görevleri belirlenilmeye çalışılmıştır. Hariciye Nezareti'ndeki görevinde ise Türk-İtalyan Savaşı, Boğazlar Meselesi ve Balkan İttifakları çerçevesinde izlediği diplomasinin stabil pozisyonu ortaya çıkarılmıştır. Sözü edilen konumunun, Osmanlı Diplomasisi'nin genel savunma refleksi olması bağlamında, Tanzimat'ın Sivil Bürokrasi geleneğinin ilkelerine sadakatinin üzerinde durulmuştur. Böylelikle Asım Bey hakkındaki spekülasyonların açıklığa kavuşturulması amacı gözetilmiştir. Anılan nosyonların etrafında gelişen şifahi ve tahriri diplomasisinin vasıflarının tetkik edilmesi suretiyle Osmanlı/Türk Diplomasisi'ndeki olağan ve özgün konumu belirlenilmiştir. Meşrutiyet'in Cumhuriyet'in siyasal laboratuvarı biçiminde kabul görüldüğü üzere, Asım Bey'in şahsı ve çevresiyle birlikte gelişen olay örgüsünün ihtiva ettiği olguların günümüzün iç ve dış siyasetine de ışık tutacağını düşünüyoruz.
B 153 nolu Şeriyye Sicili'ne göre 1693-1699 yılları arasında Bursa'da sosyal ve ekonomik hayat

Hazırlanan bu tez çalışmasında, B153 nolu Bursa Şeriyye Sicil Defterinden hareketle 17. yüzyılın son çeyreğinde (1693- 1699) Bursa'da sosyal ve iktisadi hayat incelenmiştir. Tezin ana kaynağı B153 nolu Bursa Şeriyye Sicil Defterindeki tereke kayıtlarıdır. Tereke/ terike kişi öldükten sonra geride bıraktığı her türlü eşya, alacak ve borçların bulunduğu mahkeme kaydıdır Tez, giriş, beş bölüm ve sonuç kısmından oluşmuştur. Tezin giriş kısmında çalışmanın tanıtımı yapılmış, Osmanlı miras hukuku ve tereke defterleri üzerinde durulmuştur. Tezin birinci bölümünde Bursa Şeriyye Sicilleri ve B153 nolu Bursa Şeriyye Sicil Defteri incelenmiştir. İkinci bölümünde tereke sahipleri üzerinde durulmuştur. Tereke sahiplerinin sosyal ve ekonomik özellikleri ele alınmıştır. Üçüncü bölümünde terekeleri oluşturan menkul ve gayrimenkul mal grupları incelenmiştir. Dördüncü bölümünde terekelerin paylaşılması ve mirasçılar değerlendirilmiştir. Beşinci bölümünde ise terekelerden alınan vergiler ve diğer harcama kalemleri değerlendirilmiştir. Sonuç kısmında ise elde edilen bilgi ve bulgular ile genel bir değerlendirme yapılmıştır.
II. Murad Dönemine ait Tahrir Defterlerinin yayına hazırlanması ve bu malzemeye göre tımar sistemi, demografi, yerleşme ve topoğrafya üzerinde araştırmalar

Bu çalışmanın amacı en eski Osmanlı tahrir defterlerine dayanarak imparatorluğun tımar sistemi, kale, voynuk, derbend gibi önemli kurumlarını ve Osmanlıların Balkanlardaki yayılış koşullarını, İslamlaşma ve iskanı değerlendirmektir. Bu tez Ankara Savaşından ( 1402 ) İstanbul'un fethine ( 1453 ) kadar olan süreci kapsamaktadır. Özellikle tımar sisteminin yapısı, organizasyonu, tımar sistemindeki muamelat ve tımarlıların menşei gibi meseleler üzerinde durulmuştur.
857 numaralı Ankara Şer'iyye sicili H.1195-1196/M.1781-1782

İncelemiş olduğumuz 857 numaralı Ankara Şer'iyye Sicili H.1 195- 1 196 (M. 1781 -1782) yıllan arasındaki olayları içeren belgelerden oluşmaktadır. Bu dönemde Ankara Anadolu Eyaleti'ne bağlı bir 'sancak' merkezi idi Ankara Sancağı'nın, en üst ehl-i örf görevlisi mutasarrıf, en üst ehl-i şer' görevlisi kadı idi. Hazırlamış olduğumuz çalışmada 857 numaralı Ankara Şer'iyye Sicilini tanıttıktan sonra belgelerin özetleriyle transkripsiyonlarını verdik, en son kısımda ise belgelerin genel bir değerlendirmesini yaptık.
18. yüzyılın sonu 19. yüzyılın başlarında Osmanlı Devleti'nde veba yılları

Veba, ortaya çıktığı dönemden itibaren en ölümcül salgın hastalık olarak tarih sahnesindeki yerini almıştır. Özellikle 18. yüzyılda dünyanın neredeyse her yerinde etkili olan veba, büyük çapta nüfus kayıplarına sebep olmuştur. Bu yüzyıl aynı zamanda Osmanlı Devleti için de veba yüzyılı olarak kendini göstermiştir. Kıtalar arası geçiş güzergahında yer alan Anadolu, Osmanlı sınırları için vebaya en çok maruz kalan bölgelerdendir. Genellikle nemli ve sıcak ortamlarda doğal yaşam alanı olan veba özellikle kıyı şehirlerinde etkili olmuştur. 18. yüzyılda etkisinin en yoğun yaşandığı şehirlerden biri de İzmir'dir. Önemli kara ve denizyolu ağına sahip olan bu şehir aynı zamanda vebanın kentsel odağı olmuştur. 1707'den 1800'lere kadar yaşanan çok şiddetli veba vakaları bu durumu kanıtlar niteliktedir. 19. yüzyılın başları ise vebanın etkisini devam ettirdiği ancak artık daha kalıcı önlemler alınmaya başlanılan dönemdir. Devlet, veba için karantina uygulamaları, hekim temini, ilaç ile tedavi ve dezenfekte işlemleri yapılmıştır. Bunun için Batının uyguladığı yöntemler takip edilmiş ve veba ile mücadele daha modern bir yapı kazanmıştır. Nitekim Osmanlı toplumundaki hastalık algısı, veba ile mücadele sürecini olumsuz etkilemiştir. Çeşitli toplumlara ait bireylerin yaşadığı İzmir, farklı uygulamalar ve düşünce sistemlerini barındırması vebaya karşı birlikte hareket edilmesinin önüne geçmişştir. Bu nedenle Osmanlı hükümeti halkı bilinçlendirme çalışmaları yapmışlardır. Bu sayede veba için alınan önlemler daha etkili sonuçlar vermiştir.
Cleanthi Scalieri ve Aziz Bey Komitesi (1876-1878)

Osmanlı İmparatorluğu'nda 19. Yüzyıl birçok açıdan öncesinden farklıdır. İmparatorluk uzun yıllar yabancısı olduğu değerleri bu yüzyılda tecrübe etmiş, özellikle Tanzimat ile birlikte büyük reformlar gerçekleştirilmiştir. Islahat Fermanı ise bu reformları bir adım ileri taşımıştır. Bu nedenle; bazen reformları durdurmak, bazense daha çok reform yapılmasını sağlamak için komiteler kurulmuş, darbeler tertip edilmiştir. Biz de tezimizde bunlardan birini ele aldık; birincisinden farklı, ikincisiyle birebir örtüşen bir örgütün kurulması, çalışmaları ve ortaya çıkarılmasıydı bunlar. Amaç ise, Beşinci Murat'ı tekrar payitahta çıkarmaktı. Tarih, canlı bir varlığın; yani insanın geçmişşine, dolayısıyla yaşam belleğine nüfuz eder. Bu nedenle tez çalışmamız geçmişşin belli bir bölümünü, 1876- 1878 yıllarını kapsıyor. Daha çok arşiv kaynaklarına dayalı olarak yaptığımız çalışmada, örgütün üyelerine, amacına ve faaliyetlerine değiniyoruz. Söz konusu olan insan olunca duygulardan ihtiraslara birçok şey giriyor hikayenin içerisine. Komitenin kuruluş aşamasında, Scalieri'nin mason localarındaki görevlerine ve çalışmalarına değindik. Localar içerisinde mason kardeşliği ile Beşinci Murat taraftarlığı aynileştirilmişti. Bu benzerliğin ayrışmaya dönüşmesi ile birlikte Scalieri mücadelesini tek başına devam ettirdi, Beşinci Murat'a mensubiyeti bulunanlar ise bu mücadelede yanında yer aldılar. Bu tez çalışmasının asıl etkileri ve tarihsel önemi İkinci Abdülhamit nezdinde ortaya çıkardığı neticeler de gizlidir. Öncesinde Ali Suavi Olayı (20 Mayıs 1878), sonrasında ise Scalieri-Aziz Bey Komitesi (7 Temmuz 1878), İkinci Abdülhamit'in mizacında derin tesirler meydana getirmiştir. Öyle ki, 1878 yılı sonunda mutlak bir hükümdarın doğuşuna tanık oluruz. Artık padişah her yerde ve her şeydir.
852, 853, 854 numaralı nüfus defterlerine göre Boyabat nüfusu

Bu tez, Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde uygulamaya giren ve aralıklarla devam eden nüfus defteri kayıtlarından 852, 853, 854 numaralı Boyabad Kazası Müslim Nüfus Defteleri üzerine yapılmış bir transkripsiyon ve değerlendirme çalışmasıdır. İncelediğimiz defterler, hicri 1256 (m. 1840) yılına aittir. Yaptığımız çalışma ile yaklaşık 180 yıl önce Osmanlı Devleti idaresinde bir kaza olan Boyabat'ın sosyo-kültürel tarihi ve demografik yapısı hakkında bilgilere ulaşılabilecektir. Bu bilgilerin Boyabat ve yakın çevresi tarihinin aydınlatılmasına bir katkı sağlamasını umut ediyoruz. Yine buradaki verilerin Osmanlı Devleti'nin XIX. yüzyıldaki genel demografik durumunun tespitine yardımcı olacağı kanaatindeyiz. Ayrıca bugün belirtilen coğrafyada yaşayan halkın, ataları ile ilgili merak ettikleri bir takım bilgileri bu defter vesilesiyle elde edebilmeleri mümkün olacaktır. Diğer yandan bu çalışmada, Boyabat ve Boyabat ile geçmişşten beri idari bağı bulunan Sinop hakkında tarihi, coğrafi, idari ve demografik bilgiler toparlanıp derlenmiştir. Bu bilgileri çalışmamıza ekleme ihtiyacı duymamamızın sebebi, öncelikle konuya daha geniş bir çerçeveden bakabilmeyi sağlamaktır. Nihai olarak çalışma, geçmişşle bir bağ kurma ve karşılaştırma yapma imkanı da sunacaktır.
Osmanlı-Safevi Savaşlarında sefer organizasyonu ve lojistik 1722-1725

Devleti'nin seferlerde başarı sağlamasında seferi ayrıntılı bir şekilde planlamasının ve lojistik desteği önemsemesinin büyük bir payı vardır. Bu tezde, 1722- 1725 yılları arasında Osmanlı Devleti'nin İran coğrafyasına gerçekleştirdiği seferlerin organizasyonu ve lojistik konusu incelenmiştir. Osmanlı devleti doğunun zorlu arazi yapısı ve mevsim şartlarına rağmen bu seferlerde ordunun lojistik ikmalini sağlamıştır. Ordu için gereken gıda maddeleri, silah ve mühimmatın ulaştırılmasında karayolunun yanı sıra nehir ve Van Gölü'nden yararlanılmıştır. Deve, bargir, katır ve öküzlerle arabalar bu sürecin işlemesini sağlamışlardır. Üstelik 18. Yüzyılın başlarındaki bu seferlerde orduya lojistik destek sağlanması daha önceki dönemden pek de farklı değildi. Ordunun ihtiyacı olan zahire öncelikle Anadolu'daki idari birimlerden temin edilirken bir taraftan Rumeli'deki birimlerden de satın alınmıştır. Mühimmatın ise büyük bir kısmı İstanbul'da silah ve mühimmat imal eden tesislerden gönderilmiştir. Ayrıca seferde Kapıkulu askerleri önemini hala muhafaza ederken leventler ve serdengeçtilerle Mısır'dan gönderilen askerler mühim rol oynamışlardır. Öte yandan seferin finansmanının sağlanmasında Hazine-i Amire yadsınamaz bir yere sahiptir.
Osmanlı'nın son çeyreğinde otelcilik ve otelcilik faaliyetleri

Kervansaraylar ve hanlar on dokuzuncu yüzyılın sonlarına değin Osmanlı Devleti'nde konaklama hizmeti veren yapılar olmuşlardır. Menziller ve külliyeler etrafında şekillenen bu yapılar hayır amacıyla Padişahlar ve ileri gelen devlet adamları tarafından tesis olunan vakıf yapılardır. Yaşanılan iç ve dış gelişmeler sonucu on sekizinci yüzyılda öncelikli olarak askeri alanda başlayan Osmanlı'da modernleşme süreci, on dokuzuncu yüzyıl itibariyle siyasi, idari, ekonomik, kültürel ve toplumsal bir köklü dönüşüm halini alır. On sekizinci yüzyılın ikinci yarısından sonra Avrupa şehir hayatına hızlı sanayileşmenin sonuçlarından biri olarak konaklama birimleri bağlamında oteller girer. Osmanlı Devleti şehir hayatında ise oteller, on dokuzuncu yüzyılın ilk yarısı itibariyle şehirlerde yerini alır. Tanzimat ve Islahat Fermanlarının ilanları akabinde hızlı bir gelişme gösteren otelcilik faaliyetleri, 1890'lı yıllarda Avrupa'daki otellerin seviyesine ulaşır. İmparatorluk, en çalkantılı döneminde şehirlerinde yer edinen bu yeni pratiğin kendi kontrolünde ilerlemesi için bir takım önlemlere başvurur.
Osmanlı Devleti'nin sefer organizasyonlarında kullandığı hayvanlar

Asırlarca birçok devlete askeri bakımdan üstünlük sağlayan Osmanlı Devleti, yaptığı kapsamlı sefer organizasyonlarıyla pek çok fetih gerçekleştirmiştir. Osmanlı Devleti'nin yaptığı seferlerde başarılı olmasının altında yatan önemli sebeplerdenbirisi, sefer örgütlenmesinin büyük bir titizlikle planlanması ve askeri lojistiğinin eksiksiz bir şekilde tedarik edilmesidir. Üç kıta ve yedi iklime yayılan Osmanlı Devleti, sefer zamanlarında uzun mesafeler arasında hızlı hareket etmek zorundaydı. Bu nedenle, askeri mühimmat ve iaşe gibi ihtiyaçlarınıcepheye; deniz ve karayoluyla sevk etmekteydi. Karayoluyla gerçekleştirilennakliyatta, dönemin en önemli ulaşım araçları olan hayvanların gücündenfaydalanılmaktaydı. Bu bakımdan askeri mühimmat, iaşe ve ikmal türündeki her türlü lojistik ve ihtiyaç maddelerinin sevki; at, deve, öküz, manda, katır ve bu hayvanların koşulduğu arabalarla sağlanmaktaydı. Sefer organizasyonları kapsamında farklı birçok hayvan türünden istifade eden Osmanlı Devleti, askerlerinet ihtiyacını karşılamak amacıyla da koyun, keçi, kuzu, sığır, tavuk gibi hayvanlarısatın almaktaydı. Bu çalışmada Osmanlı Devleti'nin sefer örgütlenmesinde ulaşımın venakliyenin sağlanmasındaki en önemli etken olan yük ve binek hayvanlarının temini, idaresi ve hangi amaçlarla kullanıldığı araştırılmıştır. Ayrıca askeri iaşe amacıyla kullanılan hayvanların sefer organizasyonu kapsamında satın alınması ve diğer askeriiaşe içindeki önemi üzerinde durulmuştur. Yine bu çalışmada sefer süresi boyunca kullanılan bu hayvanların beslenmesi için hayvansal gıdaların alınması; hayvanlarıntedarik edilmesi için ekonomik kaynak sağlama ve bu amaçla yapılan havale usulü ve hayvanların en fazla mubayaa edildiği veya kiralandığı yerler hakkında da bilgiler sunulmuştur. Bunlardan başka sefer hazırlıkları arasında sayılabilecek farklı türdeki diğer hayvanlar hakkında da bilgi verilmiştir.
Syrian Armenians during the last decades of the nineteenth and the first quarter of the twentieth centuries

Bu çalışma, 19. Yüzyılın son yılları ile 20. yüzyılın ilk çeyreğinde Suriye Ermenilerini incelemiştir. Günümüzde, büyük ölçüde Suriye sınırları içerisinde bulunan, Halep ve Şam vilayetlerinin, Halep ve Şam'da bulunan Ermeni milletleri ve Osmanlı Devleti açısından sahip olduğu merkezi önem, tez konusunun Suriye Ermenileri olmasında belirleyici olmuştur. Bu tez, Halep ve Şam vilayetlerinde bulunan Ermenilerin sosyal, ekonomik, politik, dini, kültürel ve eğitim hayatlarını sunmanın yanı sıra, tehcir sürecinde bu bölgedeki Ermeni toplumlarının durumları ile ilgili bilgiler de içermektedir. Bu bağlamda tez, Ermeni sorununa, Halep ve Şam'da bulunan Ermeni toplumları örneğinden hareketle farklı bir açıdan yaklaşan bilgiler sunmaktadır ki bu örnekler I. Dünya Savaşı öncesinde Osmanlı İmparatorluğundaki Ermeni toplumunun durumu ve tehcir sürecindeki Ermenilerin durumu ile bazı benzerlik ve farklılıklar arz etmektedir.
15-16. asırlarda Köprülü kazası (1453-1544)

Tarihi çok eskilere dayanan Köprülü, Osmanlılardan önce, Dardanlar, Slavlar, Roma, Bizans ve Sırp hakimiyeti altında bulunmuştur. 1386 yılında ise Sultan I. Murad zamanında Timurtaş Paşa tarafindan fethedilmiştir. Fethi müteakip diğer Balkan şehirlerinde olduğu gibi, Köprülü de sistemli bir iskana tabi tutulmuştur. Bu iskan hareketinin sonuçlan 1544 tarihli tapu-tahrir defterinde açıkça görülmektedir. İncelemiş olduğumuz dönemde Köprülü için vilayet veya nahiye tabirlerinin kullanıldığı görülmektedir. Bu durum Köprülü'nün kaza statüsünde olmamasından değil, klasik dönemde bu tabirlerin birbiri yerine kullanılmasından ileri gelmektedir. Ayrıca XV. ve XVI. yüzyıl tahrir defterlerinde yapılan incelemede Köprülü Kazası'nın nahiyesine rastlanmamıştır. Ancak XVI. yüzyılda köy olarak kaydedilen Pogomil ve Negodim isimlerindeki iki köy, XX. yüzyıl başlarında Köprülü'ye bağlı birer nahiye haline getirilmişlerdir. Tahrir defterlerinden anlaşıldığı kadarıyla Köprülü' de XV. ve XVI. yüzyılda Müslüman nüfus fazla değildi. İncelediğimiz dönemde Köprülü nüfusunun %10 kadarım Müslim nüfus oluşturmaktaydı. Batı Anadolu'yu ve Ege'yi, Orta ve Batı Avrupa'ya bağlayan Köprülü Şehri önemli ticaret yollan üzerinde bulunmakta olup, iktisadi ve ticari yönden büyük bir gelişme kaydetmiştir. Şehirde 30'a yakın meslek kolu bulunmaktaydı. Köprülü'ye tabi köylerde ise, halkın büyük bir çoğunluğu ziraatla uğraşmaktaydı. Yetiştirilen mahsuller içerisinde en önemlileri buğday, arpa, nohut, mercimek ile meyve ve sebzecilik başta gelmekteydi. Aynca kazada hayvancılık da yapılmaktaydı. Köprülü Kazası'nda bulunan topraklann tamamı miri arazi bünyesinde tımar gelirlerine aynlmıştı. İncelemiş olduğumuz dönemde Köprülü arazisinde vakıf ve mülk arazi tahsisi yoktu. Miri arazi gelirlerinin % 14 .04'ünü haslar, %14.50'sini zeametler ve % 71 .46'sım ise tımarlar oluşturmaktaydı.
H. 1289 tarihli Tuna Vilayeti Salnamesi'nin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi

Vilayet Salnameleri, Osmanlı Devletinin XIX. Yüzyılın ikinci yarısı ile XX. yüzyılın başlarında neşredilmiş yıllıklarıdır. Yerel tarih açısından önemi büyük olan bu yıllıklar, sosyo - ekonomik yapı ile vilayet ve bağlı birimlerin kurumsal yapısı hakkında detaylı bilgiler içermektedir. H.1289 tarihli Tuna Vilayeti Salnamesi'nin transkripsiyonu yapılarak, Tuna Vilayetinin idari yapısı, burada bulunan kurumlar, bu kurumlarda görev alan kişiler ile Tuna Vilayetinin coğrafi özellikleri, ulaşımı, nüfus yapısı, ekonomik durumu ve eğitim-öğretim durumu gibi konular hakkında bilgi sahibi olmak amaçlanmıştır.
499 numaralı Tahrir Defterine göre Dukakin

Dört bölümden oluşan çalışmamızın birinci bölümümünde genel olarak Balkanlar ve Dukakin sancağı hakkında tarihi, coğrafi ve siyasi bilgi verilmiştir. İkinci bölümde Osmanlı Devleti'nin taşra idari teşkilatı ve Dukakin sancağının yeri hakkında genel açıklamalara değinilmiştir. Üçüncü bölümünde, nüfus ve yerleşme, Osmanlı Devleti nüfus verilerinin değerlendirilmesi hakkında genel bilgiler verildikten sonra Dukakin sancağının nahiyeleri ayrıntılı olarak incelenip nüfus verilerine ulaşılmaya çalışılmıştır. Dördüncü bölümde, Osmanlı dönemi vergi türleri genel olarak değerlendirilerek sancak genelinde tahsil edilen vergiler ve deftedeki kanunname hakkındaki bilgilerden yola çıkılarak Osmanlı ekonomisine olan katkısı araştırılmıştır. Sonuç kısmında, defterden elde edilen verilerden yararlanılarak demografik, iktisadi ve sosyal açıdan değerlendirme yapılmıştır.
Temettuat defterlerine göre XIX. yüzyıl ortalarında Plevne'nin iktisadİ ve sosyal yapısı

Temettuat Defterleri 19. yüzyılın ortalarında yapılan sayımlar neticesinde tutulan kayıtlardan oluşmaktadır. Kayıtlar hane esaslı düzenlenmiş ve her bir hanenin ödediği vergiler, sahip olduğu gelir getirici mallar, üretimini yaptığı tarımsal ürünler ayrı ayrı kaydedilmiştir. Temettuat Defterleri bu özellikleri dolayısıyla 19. yüzyılın sosyal ve iktisadi tarihi için vazgeçilmez bir kaynaktır. Bu çalışmada, Temettuat Defterleri'nden hareketle bir Balkan şehri olan Plevne'nin o dönemdeki sosyal ve iktisadi durumunun resmi çizilmeye çalışılmıştır. Sosyal yapı açısından Plevne'nin nüfusu, dini dağılımı ve yerleşim biçimi üzerinde durulmuştur. İktisadi yapısı olarak da ekonomik sektörler incelenerek, iktisadi refah düzeyi çeşitli verilerden hareketle tespit edilmeye çalışılmış ve en son olarak gelir-vergi ilişkisi konu edilmiştir. Elde edilen verilerden hareketle Plevne'nin büyük ölçüde Osmanlı şehir yapısına uygunluk arz ettiği görülmüştür.
Başlangıcından 1584 yılına kadar Kırım Moskova ilişkileri

Altın Orda Devleti'nin parçalanmasına müteakip toprakları üzerinde pek çok küçük hanlıklar teşkil etmişti. Tarihsel ve coğrafi açıdan tarihte mühim bir yere sahip olan Kırım Hanlığı ile uzun yıllar Altın Orda devleti himayesinde yaşayan Doğu Avrupa'nın en etkin devletlerinden biri olan Moskova Knezliği arasındaki ilk diplomatik ilişkiler 1474 tarihinde Moskova'nın Kırım'a elçilik heyeti göndermesiyle başlamıştır. Kırım- Moskova ilişkilerinin ilk safhası, etrafındaki devletlere karşı müşterek hareket etmesini gerektirmişti. Bu sayede Moskova hem batı yönünde hem de doğu yönünde sınırlarını koruma ve genişletme fırsatı buldu. Mengli Giray dönemi Moskova ile uzun süren siyasi ilişkilerin en önemli sonucu 1502 yılında Altın Orda Devleti'nin yıkılması olmuştur. Altın Orda'nın ortadan kalması ile Kırım-Moskova ilişkilerinde ikinci safhaya geçilmişti. Bu dönemde Kırım ile Moskova karşılıklı olarak Altın Orda Devleti'nin mirasçısı olma yolunda pek çok mücadele vermişti. Muhammed Giray döneminden itibaren başlayan askeri seferler ve ardı kesilmeyen akınlar sayesinde, Moskova Devleti'nin Volga havzasına doğru yayılması önlenmek istenmişti. Bu dönemde Kazan'daki baskılarını arttıran Moskova'ya karşı Muhammed Giray 1521 yılında Kazan'a Sahip Giray'ı atamış ve böylelikle Kazan Hanlığı uzun yıllar Giray hanedanının yönetimine geçmişşti. Kazan ve Kırım bu dönemde müşterek hareket ederek Moskova'ya seferler düzenlemişti. Aynı dönemde Muhammed Giray, Uluğ Orda'yı canladırma projesini hayata geçirmek için 1523'te Astarhan'a sefer düzenlemişti. Fakat Muhammed Giray Astarhan seferi dönüşünde öldürülmüş yerine Saadet Giray geçmişştir. Onun kısa süren yönetiminden sonra, Osmanlı Devleti tarafından Sahip Giray, Kırım tahtına atanmıştı. Sahip Giray dönemi, Kırım'ın Uluğ Orda projesini kısmen gerçekleştirdiği dönem olması itibariyle önemlidir. Bu dönemde batıda Kırım, Lehistan-Litvanya ile Moskova'ya karşı ittifakını sürdürmüş ve Moskova'ya askeri seferler düzenlemişti. Sahip Giray'ın gittikçe kuvvetlenmesi hem Osmanlı açısıdan hem de Kırım'daki kabile beyleri açısından olumsuz karşılanmıştı. Bu yüzden Osmanlı-kabile beylerinin ittifakı sonucu Sahip Giray öldürülmüş yerine İstanbul'da rehin bulunan Devlet Giray Kırım tahtına geçmişşti. Kırım'da bu gelişmeler yaşanırken kuzeyde Moskova Kazan'a olan hücumlarını arttırmış ve 1552'de Kazan'ı işgal etmişti. Çok geçmeden 1556 yılında Astarhan, Moskova tarafından ele geçirilmişti. Altın Orda mirasına sahip olma yarışında Moskova'nın elde ettiği kazanımlara karşı, Kırım Hanlığı Moskova'ya sürekli sefer ve akınlar düzenleyerek karşılık vermişti. Fakat Kırım'ın bu yöndeki çabası, ona Astarhan ve Kazan'ı geri getirmemişti.