turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Modernleşme sürecinde okulların rolü ve önemi: Mısır vilayeti örneği

Kavalalı Mehmet Ali Paşa (d.1770-ö.1848) Osmanlı Devleti tarihine damga vurmuş önemli şahsiyetlerden birisidir. Sadece askeri yönüyle değil, Mısır'a vali olduktan sonra da hükümranlığı süresince (1805-1848) sosyal yapıda yaptığı reformlar ile de günümüzde hala Mısır tarihinde önemli bir yer tutmaktadır. Yüzyıllar içerisinde birçok farklı devlet tarafından birçok farklı anlayışla yönetilen Mısır'da eğitim, Antik Çağ'lardan beri kurumsal anlamda var olmakla beraber özellikle 19. Y. y'dan sonra değişen siyasi yapı nedeniyle de reforma uğramıştır. Bu reformlar neticesinde, birçok kurum gibi okullar da reforma uğramış; modernleşmiş, yenilenmiş ve değişime uğramıştır. Özellikle Kavalalı Mehmet Ali Paşa döneminde sadece askeri okullar değil sosyal ve mesleki hayata yönelik modern okullar açılmış, bu okulların açılmasında yurt dışından gelen eğitimcilerden yardımlar alınmıştır. Osmanlı Devleti'nin bir vilayeti olan Mısır'da yapılan modernleşme hareketi Osmanlı Devleti'nin ilgisini çekmiş ve özellikle Kavalalı Mehmet Ali Paşa'nın yaptığı tüm reformlar dikkatle takip edilmiştir. Bu reformlarda etkilenen Osmanlı Devleti'de buna benzer reformları kendi ülkesinde gerçekleştirirken Mısır ve Kavalalı Mehmet Ali Paşa'dan örnekler almıştır. Tezimizde aynı zamanda Mısır'ın tarihinde yer alan ve önem arz eden okullara ve Mısır'daki eğitimin antik çağlardan itibaren nasıl şekil aldığı da bir bölümde incelenmiştir. Bu tez Osmanlı Devleti'nin modernleşmesinde Kavalalı Mehmet Ali Paşa'nın eğitim alanın yaptığı reformlar ve açtığı okullar neticesinde incelenmeye çalışılmıştır.
The relationship of politics and technic in Namık kemal's thought

Osmanlı on dokuzuncu yüzyılı bir paradigma belirlenmesi açısından girift bir karmaşayla karşı karşıyadır. Tanzimat olarak adlandırılan dönem karmaşık yapıları ve anlatıları içermektedir. Bu sebepten ötürü, Osmanlı geç dönem siyaseti ve zihniyetinin en önemli meselelerinden bir tanesi, on dokuzuncu yüzyıldaki Osmanlı modernleşme tecrübesini tanımlamaktır. Osmanlı on dokuzuncu yüzyılını yorumlayan bir takım eğilimler vardır, fakat ana akım bakış açıları Tanzimat kavramını açıklamaktan uzaktır. Tekniğin gelişimiyle birlikte, aynı zamanda, Osmanlı İmparatorluğu'nda siyaset ve sosyal hayat dönüşmüştür. Teknik, mekaniğin ötesinde, siyaset üzerinde hükmedici bir araçtır. Bu suretle, Osmanlı on dokuzuncu yüzyılındaki siyaset ve teknik ilişkisini ele almak için Namık Kemal eşsiz bir figürdür. Bu çalışmada, Namık Kemal'in düşüncesindeki ilim, fünun, maarif, terakki gibi çeşitli kavramlar üzerinden hareket edilerek siyaset ve teknik ilişkisi anlamaya çalışılmıştır. Bu çalışma, Osmanlı on dokuzuncu yüzyılının seçilmiş dayanaklar ve olayları takip ederek kısa bir portresini çizmeyi ve ardından Namık Kemal'in siyasete ve tekniğe ilişkin bakış açısıyla durduğu yeri belirlemeyi vaat etmektedir.
Niksar kazasında muhacirin iskanı: Batum muhacirleri örneği (1877-1923)

1877- 1878 Osmanlı-Rusya Savaşı'ndan sonra Kafkasya olarak tabir edilen coğrafi sahada Rusya'nın uygulamış olduğu baskılar sonucunda yerli ahali topraklarını bırakıp Osmanlı Devleti'ne sığınmıştır. Rus baskısından kaçıp Anadolu'ya sığınan kişiler kayıtlarda genellikle muhacir olarak yer almıştır. Muhacirler Osmanlı topraklarında farklı vilayet, kaza ve köylerde iskan edilmişlerdir. Bu kazalardan biri de Niksar'dır. Osmanlı idaresi döneminde 1870- 1880 yıllarında Canik'e 1881'de Tokat sancağına bağlanan Niksar bugün Tokat ilinin bir ilçe merkezi durumundadır. Muhacirler, Niksar'daki Sorhun, Akıncı, Osmaniye, Köklüce, Musapınarı, Ustahasan, Örenler, Tepeyatak, Dalkaya, Oluklu, Mercimekdüzü ve Mahmudiye gibi köylerde iskan edilmiştir. Niksar'a yapılan göçlere baktığımızda Batum ve havalisinden gelen Gürcü muhacirlerin çoğunlukta olduğu görülmektedir. Göç edip gelenlerin karşılaştıkları en önemli sorunlardan biri iskan edilme yerleriyle alakalıdır. Muhacirler ilk yerleştirilmiş oldukları yerlerde ikamet etmekte iken daha sonra farklı yerlere nakledilmeleri yönünde talepleri olmuştur. Ziraat faaliyetleri konusunda da yerli ahaliyle aralarında arazi paylaşımı konularında çeşitli tartışmalar yaşanmıştır. Her ne kadar yerli ahaliyle muhacirler arasında sorunlar yaşanmış ise de muhacirler günümüzde Türk toplumunun bir parçası olarak hayatlarını sürdürmektedirler. 'Türk'ün kaderinin Gürcülerin kaderi' olduğunu söyleyerek bir ve beraber olduğumuzu belirtmektedirler.
Türk Deniz Ticaret Cemiyetleri (1908-1926)

coğrafi özellikleri nedeniyle tarih boyunca deniz ticareti insanlık için önemini korumuştur. Hemen hemen bütün denizci devletlerde deniz ticareti ile ilgili kuruluşlar bu vesile ile önem arz etmektedir. Bilhassa Avrupa'nın kalkınmışlık düzeyinde deniz ticaretinin tartışılmaz etkisi bulunmaktadır. Türklerde denizcilik geleneği Anadolu'ya gelmeleriyle başlamıştır. Osmanlı Devleti'nin kuruluşuyla birlikte daha ziyade askeri alanda kısmen de sivil sahada denizcilik faaliyetleri hızlanmıştır. Tezimizde ele aldığımız deniz ticareti cemiyetleri, 1908'de ilan edilen II. Meşrutiyetin uygun ortamında kurulmuş ve faaliyetlerini yürütmüşlerdir. Türk sivil denizcilik tarihi bakımından önem arz eden söz konusu 8 cemiyetin isimleri şunlardır; Tevsi'-i Ticaret-i Bahriye-i Osmaniye Cemiyeti, Osmanlı Kapudan, Makinist ve Müntesibin-i Bahriye Cemiyeti, Ticaret-i Bahriye Kapudan ve Çarkçı Mektep-i Alisi Mezunin Cemiyeti, Mavnacılar Cemiyeti, Osmanlı Deniz Markasya Cemiyeti, Deniz Amele İşçileri Cemiyeti, Dersaadet Deniz Maden Kömürcü İşçileri Cemiyeti, Dersaadet Limanı Umum Deniz Sandalcı Esnafı Cemiyeti. Bu cemiyetler kuruluşlarının ardından devletin içine düştüğü zor süreçlerde varlıklarını devam ettirmek için direnmişler ise de I. Dünya Savaşı gibi yıkıcı bir döneme direnemeyerek varlıklarına son vermişlerdir. Savaş sonrası özellikle esnaf cemiyetleri tekrar kurulmaya başlanmış; fakat tekrar sıkıntılı dönemler başlamıştır. Bahsi geçen süreçte bu cemiyetlerin bir kısmı ya tarih sahnesinden çekilmişler ya da ülkenin bağımsızlığını kazanıp toparlanmasına kadar önemli bir faaliyet gösterememişlerdir. Cumhuriyet sonrası sivil denizcilik sahasına önem verilerek günümüze kadar olan faaliyetlere zemin hazırlanılmıştır.
Mısır'dan Osmanlı sarayına zahire sevkiyatı (1650-1700)

Tezimizde özellikle 1650- 1700 yılları arasında, Osmanlı Devleti'ninsarayının iaşesini temin etme yolunda uyguladığı politikalar ve Mısır'dan Osmanlı sarayı için deniz yoluyla gönderilen zahirenin sevkiyat süreci incelenmiştir. Bu doğrultuda belirtilen tarih aralığında başta saray muhasebe defterleri olmak üzere birçok arşiv kaynağından faydalanıldı. Bu kaynaklar ışığında elde edilen bulgular neticesinde Mısır'dan ocaklık olarak gönderilen zahirenin sevkiyat esnasında geçirdiği aşamalar belirlenmeye çalışıldı. Mısır limanları ve İstanbul arasında faaliyet gösteren gemiler, baştakorsanlar olmak üzere fırtına ve yangın gibi nedenlerden kaynaklı olmak üzere birçok sorun ile baş etmek zorunda kalmışlardır. Tüccar gemilerinin sarayzahiresini taşımada aracılık ediyor olması, bu sorunların sarayın iaşesi de doğrudan etkilemesine neden olmuştur. Söz konusu sorunlara bağlı olarak verilenkayıplar muhasebe defterlerine yansımıştır. Bu çalışmada, yarım asırlık bir dönem içerisinde, Mısır'dan saray için gönderilen ürünler, sevkiyatı sırasında meydana gelen zararlar ve saraya ulaşabilen ürün miktarları tespit edilerek tablolar halinde sunulmuştur.
18. yüzyılda Antakya'da ayanlar

18. yüzyıl Osmanlı İmparatorluğu'nda önemli değişimlere sahne olan bir dönemdir. 17. yüzyılın sonlarında yaşanan kayıplar 18. yüzyılda imparatorluğu yöneten grupların yeni bir bakış açısıyla gelişmeleri değerlendirmesine ve buna uygun olarak sorunları aşmak adına yeni yaklaşımlara yönelmesine neden olmuştur. Osmanlı merkezi idaresinde yaşanan bu değişimlerin yanında taşra idaresinde de o güne kadar bir dereceye kadar etkili olan grupların bu yüzyılda daha baskın roller üstlendiği ve yeni bir ayan tipi ile karşımıza çıktığı görülmektedir. Antakya kazası Osmanlı İmparatorluğu'nun Anadolu ve Arap eyaletleri arasında bir geçiş bölgesi konumunda olması ve gerek ticaret gerekse hac yolları üzerinde bulunması bakımından dikkat çeken bir kazadır. Bu bakımdan imparatorluğun taşra idaresinde öne çıkan bu yeni grupların imparatorluğun bu bölgesinde voyvodalıktan, serdarlığa, mütevellilikten mültezimliğe kadar çeşitli roller üstlenmiştir. Bu bölgede ayanların taşra idaresinde kimi zaman icra gücünü arttıran son derece yararlı roller oynadığı görüldüğü gibi kimi zaman bunların idare açısından tehditler yarattığı da görülmüştür. Antakya ayanları üzerine yapılan bu çalışma hem Osmanlı İmparatorluğu'nda taşra idaresinin yeni durumunu ortaya koymak bakımından hem de değişen koşullar karşısında egemen unsurların taşra özelinde ne tür bir değişikliğe uğradığını görmek bakımından anlamlıdır.
Kafkasya'dan Anadolu'ya Karaçay-Malkarlılar ve göçleri (1853-1910)

Bu çalışmada Karaçay-Malkarlıların 1853- 1910 yılları arasında Kafkasya'dan Anadolu'ya yaptıkları göç hareketleri incelenmiştir. Bugün sayıları 350 .000'e yaklaşan Karaçay-Malkarlılar; Türkiye, Suriye, Kırgızistan, Kazakistan, Amerika Birleşik Devletleri, Karaçay Özerk Çerkes Cumhuriyeti ve Kabardey-Balkar Özerk Cumhuriyeti başta olmak üzere dünyanın muhtelif yerlerinde yaşayan bir Türk boyudur. Karaçay-Malkarlılar 1475 yılında Osmanlı egemenliği altına girmişler ve uzun yıllar Devlet-i Aliye'ye önemli hizmetlerde bulunmuşlardır. 1828 yılında Ruslarla yaptıkları Hasavka Savaşı'nı kaybedince Rus hakimiyetini kabul etmek mecburiyetinde kalmışlar, 1853- 1856 Kırım Savaşı sonrası artan Rus baskıları üzerine dini, siyasi, ekonomik, sosyal bir takım nedenlere bağlı olarak Osmanlı topraklarına göç etmişlerdir. 1885- 1910 yılları arası, Karaçay göçlerinin en yoğun yaşandığı dönemdir. Zorlu göç esnasında ve Anadolu'da iskanları sırasında Karaçay-Malkar Türkleri büyük zorluklarla karşılaşmışlar ve nüfuslarının bir kısmını kaybetmişlerdir.
Osmanlı ilmiye teşkilatında kadı ve müderrislerin istihdamı (1756-1776)

Bu çalışmada, atamaları kadıaskerlerin sorumluluğunda bulunan kadı ve müderrislerin 1756- 1776 dönemindeki istihdam süreci ele alınmıştır. Ulemanın mesleğe girişte tabi olduğu mülazemet sistemi incelenerek görev yaptığı Rumeli, Anadolu ve Mısır'da tayin aşamalarının kapsamlı bir şekilde ortaya konulması hedeflenmektedir. Bu amaç doğrultusunda ulemanın mesleki kariyeri ile ilgili bilgilerin kayıtlı bulunduğu Rumeli ve Anadolu kadıasker ruznamçe defterleri temel veri kaynağı olarak kullanılmıştır. Ana kaynak olarak belirlenen Rumeli kadıasker ruznamçelerinde mülazım kayıtları, kaza tevcihatı ve İstanbul medreselerine ait atama kayıtları bulunurken, Anadolu ruznamçelerinde ise medrese atamalarına yer verilmeyip sadece Anadolu ve Mısır kaza tevcihleri yer almaktadır. Bundan dolayı analizler, söz konusu verilerin çizdiği sınırlar çerçevesinde yapılmıştır. Takip edilen metot ile ruznamçelerden elde edilen bilgiler kendi içerisinde ve önceki dönemlerle mukayese edilerek bir tarih anlatısına dönüştürülmüştür. Çalışmada öncelikle mülazım kayıtlarından elde edilen bulgular ile mülazım olma yöntemleri, mülazımların sayısı ve sosyal kökenleri gibi hususlar etraflıca açıklanmıştır. Daha sonra kadıların görev yaptıkları kaza bölgeleri ele alınarak çıkarımlarda bulunulmuştur. Atanan kadılarla ilgili istihdam aşamaları Rumeli, Anadolu ve Mısır özelinde değerlendirilerek benzerlik ve farklılıklarına dikkat çekilmiştir. Bunun yanı sıra müderrislerin tayin süreci takip edilerek kariyer aşamaları, görev yaptıkları medreseler, görev süreleri ve sosyal kökenleri gibi noktalar aydınlatılmaya çalışılmıştır.
1839-1917 arası Istanos 'un idari, sosyal ve ekonomik durumu

Şehir tarihi araştırmaları, bir bölgenin sosyo-ekonomik ve kültürel varlığının ortaya konulmasında büyük önem taşımaktadır. Tarih boyunca önemli bir yerleşim yeri olan Istanos, Teke Sancağı'na bağlı Antalya kazasının bir nahiyesi olarak bu statüsünü XX. yüzyıl başlarına kadar sürdürmüştür. Tanzimat döneminden itibaren yaşanan gelişmelerin bir neticesi olarak, 1914'te başlayan bürokratik girişimlerin 1917'de sonuç vermesiyle kaza haline getirilmiş ve Korkuteli adını almıştır. Çalışmamızın amacı, Antalya kazasının bir nahiyesi ve yaylağı olan Istanos'un 1839- 1917 arasındaki resmini ortaya koymaya çalışmaktır. Bu çalışmada şehir tarihçiliği açısından önem taşıyan Antalya Şer'iyye Sicilleri, Istanos Temettuat Defterleri, Teke Nüfus Defterleri, Konya Vilayeti Salnameleri ve Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nin çeşitli fonlarındaki arşiv belgeleri kullanılmış; Istanos'un idari, sosyal, ekonomik durumu, bu üç ana başlık altında derinleştirilerek incelenmeye çalışılmıştır. Çalışmamız sırasında, Istanos'un aile yapısı, kültürel varlıkları, eğitim yapısı, toprağın ve tarımın durumu ve nahiyenin ekonomik faaliyetleri araştırılmış ve tesbit edilmiştir. Bunun yanı sıra Istanos'un Antalya için önemli bir sayfiye yeri olduğu, Antalyalı ahalinin çeşitli açılardan Istanos'u yatırım alanı olarak gördüğü anlaşılmıştır. Istanos'un yerli ahalisi yanında, Yörük-Türkmen cemaatlerinin Istanos'daki varlığı ve sosyo-ekonomik durumları anlatılan konular arasındadır. Istanos'da yapılan tarım ve hayvancılık ile el sanatları ve küçük üretim faaliyetlerinin ülkenin iktisadi birikimine sağladığı katkı ortaya konmuştur.
Şer'iyye sicillerine göre Ankara'da kölelik müessesesi (1724-1751)

Bu çalışmada XVIII. yüzyılın ikinci çeyreğinde Ankara'da kölelik müessesesi ele alınmıştır. İç Anadolu'nun önemli kavşak noktasında yer alan Ankara'da kölelik müessesesi ve bu müessesenin işlevi hakkında şimdiye kadar herhangi bir çalışma yapılmamıştır. Bu mütevazı çalışma ile bu boşluğun bir nebze de olsa giderilmesi amaçlanmıştır. Bu hususta Milli Kütüphane'den temin edilen Ankara şer'iyye sicilleri incelenmiş, bulunan köle davalarından hareketle konu sınırlandırılmış, XVIII. yüzyılın ikinci çeyreği ele alınarak çalışma şekillendirilmiştir. Bu dönemde Ankara kazasında kölelerin konumları, sosyal ve ekonomik hayattaki yerleri ve karşılaştıkları sorunlar örneklerle açıklanmaya çalışılmıştır. Bu müessesenin Ankara kazasında azımsanmayacak kadar yer teşkil ettiği, ekonomik gücü yeterli olan herkesin köle sahibi olduğu, bu köleleri ev, bağ, bahçe vs. işlerde istihdam ettikleri ve diğer köle topluluklarına nazaran daha iyi durumda oldukları saptanmıştır. Ayrıca XVIII. yüzyıl gibi Osmanlı iktisadının değişime uğradığı ve ekonomik krizlerin yaşandığı bir dönemde köle sahibi olmak daha çok maddiyat gerektirmektedir. Ankara'da satışı yapılan ve kullanılan kölelerin çoğunluğunu Acem asıllı köleler teşkil etmektedir. Bunun sebebi bu dönemde İran ile yaşanan savaştan dolayı Acem asıllıların köleleştirilmesidir. İncelenen dönemde, zaman zaman köle edinme hakları kısıtlanan gayrimüslimlerin bu dönemde köle edinmelerine izin verildiği de saptanan diğer hususlardandır. Çalışmada Ankara'ya ait 12 adet kadı sicili incelenerek bu müesseseye ait istatistiki verilere de ulaşılmıştır. Bunun yanı sıra kaynak kitaplar, tez ve makale çalışmaları ile sempozyum bildirilerinden de istifade edilmiştir.
798 numaralı Temettuat Defterine göre Kırşehir mahalle ve köylerinin Müslüman ahalisi

19. yüzyılda Osmanlı Devleti'nde sosyal, siyasi, ekonomik, kültürel vb. pek çok alanda yenilik meydana gelmiştir. Bunlardan biri de Tanzimat dönemi mali alanda yapılan reformlardır. Bu dönemde Tanzimat'a kadar farklı adlarla tahsil edilen vergiler yerine vergi-yi mahsusa ihdas edilmiştir. Halkın malvarlığının belirlenmesi, devlet gelirlerinin kontrol altına alınması ve verginin herkesin ekonomik gücüne göre tahsil edilmesi amacıyla sayımlar yapılmaya başlamıştır. Hanelerin emlak, arazi ve hayvanatları kayıt altına alınmıştır. Vergi mükelleflerinin yıllık kazancı belirlenip, haneler bu kazanç üzerinden sorumlu tutulmuştur. Vergi vermeyen, emlak ve arazisi olmayan haneler de kayıtlara dahil edilmiştir. Ortaya çıkan kayıt serilerine 'Temettuat Defterleri' adı verilmiştir. Temettuat defterleri ait olduğu dönemin sosyo-ekonomik yapısını gün yüzüne çıkaran resmi kayıtlardır. Osmanlı Devleti'nin mali, sosyal ve demografik yapısı hakkında önemli bilgiler sunan yazılı kaynaklardır. Tanzimat dönemi yenileşme hareketlerindendir. Tahrir defterlerinin devamı niteliğinde olmakla birlikte tahrir defterlerindeki bilgilerden çok daha teferruatlısını ihtiva etmektedir. Bu çalışmanın amacı H.1261- M.1845 yılında, Kırşehir'in mahalle ve köylerinde yaşayan halkın sosyal ve ekonomik durumunu 798 numaralı temettuat defteri ışığında gün yüzüne çıkarmak ve değerlendirmeye tabi tutmaktır. Bu vasıta ile hem Osmanlı tarihi çalışmalarına hem de Kırşehir'in sosyo-ekonomik tarihi ile ilgili çalışmalara bir nebze de olsa katkı sağlamaktır. Bu bağlamda defter günümüz Türkçesine çevrilmiştir. Adı geçen mahalle ve köylerde ikamet eden hane reislerinin isimleri, sülale adları, eşkalleri, unvanları, lakapları emlak, arazi ve hayvanat gelirleri, sene-i sabıkada ödedikleri verginin miktarı ve hanelere göre dağılımı tarla, bağ ve bahçelerinin dönüm miktarı, büyük ve küçükbaş hayvanların cinsi ve sayıları, hane reisinin sanat ve ticaret ile sağladıkları gelirler kantatif verilerle ele alınıp incelenmeye tabi tutulmuştur.
2145 numaralı Amasya Sancağı müslim yoklama defterinin

Osmanlı Devleti, yeni fethettiği memleketler ile kendi arazisini, toprağın mülkiyet ve tasarruf biçimi ile vergi miktarını tayin ve tespit etmek gayesiyle belirli dönemlerde tahrirler yaptırmıştır. Kaydetme, kayıt ya da deftere geçirme anlamlarına gelen tahrir, 19. yüzyılda da sürdürülen yöntemlerden biri olmuştur. 19. Yüzyılda Osmanlı devletinde yapılan tahrir yazımının nasıl amacı daha çok devletin nüfusunu tespit etmeye yöneliktir. Bu bağlamda devletin nüfusunu belirlemeye yönelik modern anlamda ilk sayım 1831 yılında gerçekleştirilmiştir. Daha sonraki süreçlerde 1840 ve 1850 yıllarında benzer sayımlar tekrarlanmıştır. Çalışmamız, daha çok birinci elden kaynak değeri taşıyan Osmanlı arşiv belgelerinden yararlanılarak oluşturulmuştur. Amasya sancağı merkez kazasına bağlı köylerin nüfus yoklama defterini konu olarak seçmemizdeki en önemli faktör, Amasya sancağı nüfus çalışmalarında 1831 tarihli yoklama defteri olarak yeteri kadar çalışmanın yapılmamasıdır. Çalışmamızda, Osmanlı devletinin son devrinde Amasya sancağı yoklama defterleri ile ilgili konu dahilinde transkript edilen arşiv belgelerinden elde edilen bilgiler dahilinde, Akdağ, Hakala, Geldiklan, Ezinepazarı nahiyelerindeki köylerde bulunan nüfusun yaş aralıkları, yüzdelik oranları, toplam nüfusu, adları, lakapları, sakal bıyık tasvirleri, memleket bildiren hitaplar hakkında birçok veri tespit edilmiştir. Tespit edilen bu veriler Nüfus çalışmaları literatürüne göre açıklanmaya çalışılmıştır.
18. yüzyıl Şer'iyye Sicillerinde yer alan 137 numaralı muhasebe defterine göre Eyüp vakıfları (1191-1195)

Bu çalışmada, 1191- 1195 (1777-1781) yılları arasında Eyüp'te faaliyet gösteren vakıflar ve para vakıfları mali yönden incelenmiştir. 137 numaralı vakıf muhasebe defteri aracılığı ile belirlenen 36 vakfın gelir ve gider kalemleri ile gelir-gider dengesinde ortaya çıkan sorunları karşısında izledikleri yollar araştırmaya yön vermiştir. Ayrıca çalışmada adı geçen kiracı ve borçlular; cinsiyet, meslek, din ve kullanılan gayrimenkul türü gibi çeşitli gruplarda analiz edilerek, hangi insan profilinin nasıl ve ne şekilde vakıflardan yararlandığı sorularına da cevap aranmıştır. Araştırmalar sonucunda, gelir kalemlerinden dönemsel olarak elde edilen muaccele gelirleri ile vezaif giderleri üzerinden uygulanan rakabe yönteminin, gelir-gider dengesini sağlamada önemli bir konumda olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca rakabe yönteminin teorik hali ile pratikteki uygulanması arasında farklar olduğu da belirlenmiştir.
234 numaralı Mardin Şer'iye Sicil Defteri metin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi (H. 1288-1289)/(M. 1871-1872)

234 Numaralı Mardin Şer'iye Sicil Defteri, Mardin şehrinin merkezi, köyleri ve Mardin'e bağlı eyalet, sancak, nahiye ve kaza gibi yerleşim yerlerinin iki yıllık (1288-1289)/(1871-1872) süre zarfında idari, sosyal, kültürel, ekonomik ve içtimai hayatta o dönemde yaşayan insanlar arasında yaşanan sorunları konu alan resmi mahkeme kayıtlarından oluşmaktadır. XIX. Yüzyılın sonlarında Mardin, Osmanlı Devleti'nin siyasi ve idari düzeni içerisinde Diyarbekir Eyaleti'ne bağlı olarak sancak ve kaza merkezi durumunda idi. Mardin'in Suriye, Irak ve Anadolu'nun geçiş noktasında bulunması hasebiyle ticari açıdan büyük bir önem taşıdığı ifade edilebilir. Bunun yanında Mardin'in sosyo-kültürel bakımdan gösterdiği bazı farklılıklar dışında bulunduğu İslam ve Osmanlı coğrafyasının genel özelliklerini taşıdığı da ifade edilebilir. Mardin'in; Müslüman, Hristiyan, Yahudi ve Süryani gibi farklı topluluklardan oluşan milletlere ev sahipliği yapmış olması, kültürel ve sosyal açıdan bir mozaik oluşturduğu kanaatini doğurmaktadır. Farklı milletlerden oluşan bu toplulukların asırlardır aynı çatı altında dil, din, mezhep ve ayrımcılığa düşmeden beraber yaşamaları kentte hoşgörünün, insanlığın, kardeşliğin, birlik ve beraberliğin olduğunun göstergesidir. Çalışma, giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında, Mardin'in ismi, coğrafi konumu, kısaca tarihçesi, Şer'iye Mahkemeleri, Şer'iye Sicilleri ve önemi, Mardin Şer'iye Sicilleri hakkında genel bilgiler ve 234 Numaralı Mardin Şer'iye Sicil Defterinin tanıtımı hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde Mardin'in idari yapısı, sosyal ve ekonomik hayat, aile ve komşuluk ilişkileri defterdeki hükümlerin sunduğu olanaklar çerçevesinde değerlendirilmesi yapılmıştır. İkinci bölümde metin transkripsiyonu verilmiş olup son bölümde ise hüküm özetlerine yer verilmiştir.
XIX. Yüzyıl Osmanlı Devleti'nde Mihrimah, Fatma, Behice ve Naile Sultanların çeyiz kayıtları

Çeyiz kavramı, insanoğlunun varoluşundan beri farklı şekillerle kendini tamamlayarak günümüze kadar varlığını korumaya devam ettirmiştir. Bu denli uzun süredir varlığını koruması ve sosyal açıdan kalıcı izler bırakması da şüphesiz bu kavramın her dönem içerisinde içeriğinin zenginleşerek gelecek nesillere aktarılmasından kaynaklanmaktadır. Osmanlı saray hayatı içerisinde de kendini bariz bir şekilde ortaya koyan bu sosyal kavram hakkında daha önceden çeyiz başlığı altında herhangi bir çalışma yapılmamıştır. Bu çalışma içerisinde Osmanlı saray hayatındaki çeyiz geleneğinin bahsi geçen sultanlarla sınırlı tutularak incelenmiş olan çeyiz eşyalarının sınıflandırılmasını içermektedir. Tespiti yapılan bu eşyalar özellikle dönemin sosyal ve ekonomik yaşam tarzını ortaya koyması bakımından önem arz etmektedir. Osmanlı Devleti'nin bazı dönemlerini kapsayan çeyiz kayıtlarının genel olarak yükseliş, duraklama ve dağılma dönemlerine ait oldukları da inceleme yaptığımız bu süreç içerisinde karşımıza çıkmaktadır. Yapmış olduğumuz bu çalışma duraklama ve dağılma dönemi arasında yer almaktadır. Bu çalışma kapsamında genel olarak bahsi geçen dönem içerisinde daha önceden çeyiz başlığı altında çalışması yapılmayan çeyiz kayıtlarının incelenip ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu kapsamda genel olarak çeyiz başlığı altında değerlendirilmesi yapılmayan XIX. yüzyıl Osmanlı sarayına mensup Mihrimah, Fatma, Behice ve Naile Sultanlar'ın çeyiz belgeleri incelenerek karşılaştırmalı şekilde ortaya konulmaya çalışılmıştır.