turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Fenomenoloji mimarlık ilişkisi üzerine bir araştırma

Fenomenoloji felsefesini sistemleştiren Edmund Husserl'in temel iddiası nesnelerin özüne ancak insan algısının öznel deneyimleri ve bilincinin ön kabullerden arınmış yönelimleriyle ulaşılabileceğidir. Bu çaba Husserl'in öğrencisi Martin Heidegger tarafından Varlık'ın gözden kaçırıldığı iddiası ile eleştirilmiş, bu bağlamda fenomenolojik mimarinin en büyük esinlerinden biri olan 'yerleşme ve mekansallık' kavramları tartışılmıştır. Heidegger'in etkisinde Jean Paul Sartre, fenomenolojinin ontoloji ile olan ilişkisini çözümleyerek, 'yaşayan özne, zamansallık' kavramlarının etkin bir analizini yapmıştır. Maurice Merleau-Ponty ise 'algının fenomenolojisi, beden ve algı ile şekillenen deneyim kavramları'nı işleyerek, mimari fenomenolojiye altlık oluşturan bir dizi kavramın yeniden tartışılmasını sağlamıştır. Fenomenolojinin bireyi merkeze alan, onun zihinsel ve yaşamsal sürecini, bu süreçlerin gerçekleştiği mekan, zaman ve yer ile tartışan yaklaşım mimarlık kuramcıları için modern mimarlığın ortaya çıkardığı krizlerin aşılmasında çok önemli bir araç olarak görülmüştür. Bu bağlamda özellikle yirminci yüzyılın ikinci yarısından itibaren fenomenoloji ve mimarlık arasındaki ilişki üzerine çok sayıda incelemeler yapılmıştır. Bu tezde yapılan araştırmada, 1900'lerin başından itibaren 1960'lara gelene değin mimarlık serüveni incelenip, fenomenolojik mimarlık düşüncesini hazırlayan süreç göz önüne serilmeye çalışılmış, ardından, bu bakış açısı altında üretim yapan mimarların uygulamaları bağlamında tartışılmıştır. Giriş bölümünde; tezin kısaca amacı, kapsamı ve içeriği ile ilgili bilgiler sunulmuştur. İkinci bölümde fenomenoloji düşüncesinin ortaya çıkışı ve tarihsel serüveni, baş aktörleri ve bu düşüncenin temel kurgusunu oluşturan yöntem fenomenolojik bakış açısı altında incelenmiştir. Üçüncü bölümde fenomenoloji düşüncesinin mimarlığa evrilirken merkeze aldığı kavramlar tartışılmıştır. Dördüncü bölümde 1900- 1960 yılları arasındaki mimarlık kuram ve uygulamaları incelenip, fenomenolojik mimarlığa doğru yönelen yaklaşım deşifre edilmiştir. Beşinci bölümde ise fenomenolojik mimarlık düşüncesi altında üretim yapan mimarların düşünce ve pratikleri bağlamında, bu bakış açısının en göze çarpan uygulamalarına dair bir serimleme yapılmıştır. Değerlendirme ve Sonuç Bölümünde ise, fenomenolojinin mimarlık kuramına ve pratiğine olan katkısının genel bir değerlendirilmesi yapılmış, bu iki alanın etkileşiminin potansiyelleri üzerinde kısa sonuçlar çıkarılmıştır.
Türkiye'de sanayi yapılarının yapısal analizi: Model alan Bursa bölgesi

Günümüzdeki ekonomik koşulların zorluğu, sanayiinin öneminin gün geçtikçe artmasına neden olmuştur. Sanayii barındırmak ve ona en verimli şekilde hizmet etmek için kurulan sanayi yapıları, yeni yapım teknikerinin mimariye uygulandığı en önemli alanlardan biridir ve inşaat teknolojisinin gelişmişliğini temsil eder. Bu tezin amacı sanayi yapılarında, üretimin aksamasına, çalışma standartlarının ve iş veriminin düşmesine yol açan yapısall sorunları belirlemektir. Bu çerçevede, sanayi ve sanayi yapılarının gelişim süreçleri, yapısall kriterler ve model alan Bursa bölgesinde konusunda uzman, mimari açıdan nitelikli sanayi yapıları incelenmiştir. Model alanda yapılan çalışmalar, sanayi yapılarında taşıyıcı sistemler, yapısall öğeler, yapısall konfor, yangın ve deprem güvenliği konularını içermektedir. Yapılan incelemeler ışığında belirlenen yapısall sorunların oluşum nedenleri ve çözüm önerileri sunulmuştur. Sonuç olarak incelenen sanayi yapılarında yapısalllık açısından büyük planlama, tasarım ve yapım problemlerine rastlanmamakla birlikte genelde düşük maliyetler düşünülmesinden ve yanlış malzeme seçiminden kaynaklanan bazı yapısall sorunlar gözlenmiştir.
A Comparative analysis on two squares in the city center of Samsun: Urban place, architectural quality and city life

oz SAMSUN KENT MERKEZİNDE İKİ MEYDAN ÜZERİNE KARŞILAŞTIRMALI BİR ÇALIŞMA: KENTSEL YER, MİMARİ NİTELİK VE KENT YAŞAMI Erkul, K. Füsun Yüksek Lisans, Mimarlık Bölümü Tez Yöneticisi: Asst. Prof. Dr. F. Cana Bilsel Ağustos 2002, 178 sayfa Bu çalışma, başarılı kentsel yeri oluşturan kentsel mekan kalitelerini araştırır ve özellikle kamusal alanların mekansal kalite sorunu üzerinde yoğunlaşır. Tezin amacı, kent mekanlarının fiziksel ve mekansal kalitelerini kentsellik ve kentsel kalite kavramları ile ilişkili olarak incelemek ve değerlendirmek için bir analiz yöntemi geliştirmektir. Bu amaçla, mimarlık ve kentsel tasarım kuramları ve kentsel mekan analizi için kullanılan yöntemler üç ana yaklaşım çerçevesinde tartışılmıştır. İlk olarak, kentsel alanların fiziksel ve mekansal özelliklerini, ikinci olarak, psikolojik ve algısal kalitelerini ve en son olarak aktiviteleri kentselliğin gerekli koşulu olarak gören kuramsal yaklaşımlardır. Bu bağlamda, çalışmanın analiz yöntemikentsel yerin üç ana bileşenine referansla geliştirilmiştir: form, imaj ve aktivite. Anadolu liman kenti, Samsun bağlamında iki kentsel alanın mekansal ve toplumsal nitelikleri arasındaki ilşkiyi anlamak ve analiz etmek için kaşılaştırmalı bir çalışma yapılmıştır. Bu mekanlar, tarihi Saathane Meydanı ve Cumhuriyet Meydanı'dır. Bu meydanlar, kamusal alanda farklı yaşam ritmlerinin ve örüntülerinin oluşmasını sağlayan, farklı mekansal, biçimsel ve mimari karakterlere sahiptir. Karşılaştırmalı çalışmanın amacı, her iki meydanın mekansal ve mimari özelliklerini barındırdıkları toplumsal yaşam biçimleri ile ilişkilendirmemizi sağlacak bir analiz metodolojisine geliştirerek iki kentsel yeri çözümlemek ve değerlendirmektir.
Turgut Cansever ve Louis I. Kahn Mimarileri üzerine soruşturmalar: Bodrum Sualtı Arkeoloji Enstitüsü, Kimbell Sanat Müzesi

Bu çalışmanın amacı Turgut Cansever ve Louis I. Kahn'ın mimariye dair düşüncelerini incelemek ve bu doğrultuda, bu iki mimarın Bodrum Sualtı Arkeoloji Enstitüsü ve Kimbell Sanat Müzesi eserlerinin, belirlenen kavram ve kavram grupları bağlamında mekansal analizlerini yapmaktır. Bir başka ifadeyle, mimariye dair düşünce ve söylemlerinin, eserleri üzerindeki izlerinin sürülmesi, eser anlam ilişkisinin soruşturulmasıdır. İlk aşamada Turgut Cansever ve Louis Kahn mimarlığının anlamsal çerçevesini oluşturan kavramlar üzerinde durulmaktadır. İkinci aşamada, bahsi geçen mimarların söylemleri çalışmanın ana yapısını oluşturan 'Malzeme, Tektonik-Atektonik, Materyal-İmmateryal, Tezyinilik, Süs, Tekrar, Parça-Bütün, Kümülatif Bütünlük' ve 'Tabiat-Varoluş, Nesne-Anlam' şeklindeki altı kategoride incelenmektedir. Üçüncü aşamada Cansever ve Kahn'ın bahsi geçen eserleri 'Biçim, İşlev, Yapı' ve 'Anlam' kategorizasyonu bağlamında değerlendirilmektedir. Çalışmanın son aşamasında ise bahsi geçen eserler Üst Yüzey, Yan Yüzey, Zemin ve Detay bağlamında karşılaştırmalı olarak incelenmektedir. Mekansal analizleri yapılan bu eserler arasındaki benzerlikler ve farklılıklar ortaya konarak bir değerlendirme yapılmaktadır. Cansever ve Kahn'ın kişisel karakterlerinin ve böylece sanatsal ifadenin belirgin olarak öne çıktığı Bodrum Sualtı Arkeoloji Enstitüsü ve Kimbell Sanat Müzesi bu bakımdan değerlendirildiğinde, 'üst yüzey', 'yan yüzey', 'zemin' ve 'detay' açısından benzerlik göstermekte, anlamsal açıdan yakın bir arka plana dayanmaktadır. Sonuç olarak bu iki eser, Cansever ve Kahn'ın kozmolojik bir aşkınlığı, düşünce ve mimari yaklaşımlarındaki girift ilişkilerinde yansıtma ve özellikle sanatsal duyumu öne çıkarma çabalarının bir ürünüdür.
Tarihi Gaziantep hamam yapıları

Osmanlı Devleti tarih boyunca sınırlarının ulaştığı her yere birçok eser inşa etmiştir ve bu yapıların birçoğu günümüzde kullanılmakta olup bazıları ise günümüze ulaşamamıştır. Tarihimizi yansıtan bu yapılar arasında hamam yapıları da önemli bir yere sahiptir. Hamam yapıları bir toplumun temizlik anlayışını ve yıkanma kültürünü yansıtmaktadır. Bu yapılar ilk zamanlardan itibaren mimari bir şekillenme göstermiş ve giderek kendi tipolojisini oluşturmuştur. Gaziantep kentinde inşa edilen tarihi hamam yapıları da Osmanlı mimarisinin en güzel örneklerinden biridir. Bu hamamlardan birçoğu günümüzde varlığını ve fonksiyonunu devam ettirmesine rağmen bazı hamamlar yok olmuş ya da başka amaç için kullanılmaktadır. Yukarıda bahsedilen konu doğrultusunda, köklü bir tarihe sahip olan 'Gaziantep'in Tarihi Hamam Yapıları' adlı çalışmada Gaziantep kentinde bulunan Osmanlı dönemi hamam yapılarının yapım tarihleri, plan tipolojileri, yapı malzemeleri ve kullanım durumları incelenmiştir. Daha sonra ise Gaziantep'te bulunan tarihi hamam yapıları plan tipolojisi, cephe özellikleri, mekan dağılımları ve örtü sistemleri karşılaştırma yapılarak anlatılmıştır.
Fiziksel çevrelerin çocuk üzerindeki etkisi bağlamında kapsayıcı oyun alanları

Gelişen teknoloji, sürekli artan nüfus ve hızlı şehirleşmeden kaynaklanan problemler, kentlerin kalabalık ve karmaşık bir hale gelmesine neden olmuştur. Böylece değişen kent yapısı ve güvenlik sorunları, bireylerin fiziksel çevreleri ile olan ilişkilerini kısıtlamaya başlamıştır. Dolayısıyla kentlerin önemli bir bölümünü oluşturan parkların ve oyun alanlarının ulaşılabilir ve erişilebilir olması; farklı yetenekleri olan bireylere uygun tasarlanması; bireylerin topluma katılımını ve kendilerini rahat/güvende hissetmeleri açısından önemlidir. Bu çalışmanın amacı, gelecekteki oyun alanı tasarımlarına ışık tutması amacıyla, aidiyet ve güvenlik hissi veren, sağlıklı ve erişilebilir olan, dünya standartlarıyla uyumlu, çocuk gelişimine katkı sağlayabilecek oyun alanlarına yönelik 'Kapsayıcı Oyun Alanları Tasarım İlkeleri'nin oluşturulmasıdır. Giriş bölümünde, çalışmanın amacı, kapsamı ve yöntemi ortaya konmuştur. İkinci bölümde, çocuk ve oyun kavramları üzerinde durularak, çocuk gelişiminin boyutları ve oyunun çocuk gelişimi üzerindeki etkisi konuları ele alınmıştır. Üçüncü bölümde, fiziksel çevrelerin çocuk üzerindeki etkileri ve açık oyun alanları incelenerek, oyun alanı tasarım süreci ve tasarım ilkeleri doğrultusunda geniş bir literatür araştırması yapılmıştır. Literatür araştırmasında, oyun alanı donatıları ve düzenlemesi, oyun alanı tasarım süreçlerinden olan hazırlık ve tasarım evreleri gibi konular ele alınmıştır. Dördüncü bölümde, Dünya'da ve Türkiye'de oyun alanı mevzuat ve standartları araştırılmıştır. Beşinci bölümün tezin ana konusu olması nedeniyle kapsayıcı oyun alanları başlığı altında öncelikle, evrensel tasarım, kapsayıcı tasarım ve herkes için tasarım tanımları yapılmış; kapsayıcı oyun, kapsayıcı oyun alanı tasarımı ve tasarım süreci gibi konular ile ilgili literatür araştırması yapılmıştır. Bu konu kapsamında Dünya'dan ve Türkiye'den kapsayıcı oyun alanları örneklendirilmiştir. 'Kapsayıcı Oyun Alanı Tasarım Kriterleri' oluşturulmuştur. Son olarak altıncı bölümde alan çalışması ve bu çalışma sonucunda elde edilen verilerin analizi, değerlendirilmesi ve yorumlanması yapılmıştır. Sonuçlar tartışılarak, ileriye dönük öneriler ortaya konulmuştur.
İstanbul'daki rezidans projelerinin sürdürülebilir mimarlık bağlamında analizi

İnsan ve çevre sağlığı meselelerine bir çözüm olarak tavsiye edilen sürdürülebilirlik kavramının güncel yasam için muamele yöntem, diğer birçok düzende olduğu gibi mimarlık alanında da araştırılmaktadır. Rezidanslar, üretim aşamalarından itibaren enerji ve kaynak tüketmekte, biyoçesitliliğe zarar vermekte ve atık üretmektedir. Yapım, kullanım ve yıkım aşamalarında, büyük ölçekleri ve barındırdıkları yoğun kullanıcı nüfusu nedeni ile çevre yükleri diğer yapı tiplerine göre çok daha fazla olan rezidans yapılarının, sürdürülebilir mimarlık ilkeleri ile tasarım yöntemlerinin geliştirilmesi, sürdürülebilirlik kavramının uygulama araştırmaları içinde önemli bir yere sahiptir. Bu çerçevede, konut yapıları gibi çevresel etkisi yüksek yapılarda, sürdürülebilir mimarlık uygulamalarının yaygınlaştırılması ve bu tür yapıların tasarım ve yapımını teşvik amacıyla bir çevresel performans analizi modelinin oluşturulması amaçlanmıştır. Araştırmanın ilk bölümünde sürdürülebilirlik kavramı ve sürdürülebilir mimarlık ilkeleri tanımlanmıştır. Bu kavram çerçevesinde konut yapıları değerlendirilmiştir. Bu çalışanın amacı, sürdürülebilirlik bağlamında gelecek nesillere daha doğru, rahat, yaşaması daha güzel rezidanslar bırakmak ve bir o kadar da daha yeşil bir çevre bırakmaktır. Rezidansların her geçen gün artan özellikleri sayesinde tercih edilme oranı da artmaktadır. Sürdürülebilir rezidans diğer seçenek evlere göre daha çok tercih edilmiştir Bu çalışmada sürdürülebilir rezidans ve sürdürülebilir rezidans yapıları hakkında bilgi verilmiştir. İstanbul'daki en yeni sürdürülebilir rezidanslar incelenmiş ve birçok örnekler verilmiştir.
Fiziksel dünyanın simülasyonu, düşsel bir coğrafya ya da yeni bir gerçeklik olarak siberuzay

Bu çalışmada siber uzay, hem ortaya çıkışının kavramsal temellerine, hem de bugün siber uzayda rastlayabileceğimiz mimari tasarımların bizler de uyandırdığı fikirlere dayanan üç yaklaşımla, bir mimarlık uygulama alanı olarak değerlendirilmektedir. Bu yaklaşımlardan ilki, siber uzayın gereğini simülasyon kavramında aramakta, siber uzayı fiziksel dünyanın simülasyonu olarak ele almaktadır. İkinci yaklaşımla, tarih boyunca üretilmiş bazı düşsel coğrafyalara değinilmekte, siber uzayın yapısını bu düşsel coğrafyalar bağlamında çözümlenmeye çalışılmaktadır. Son yaklaşımda ise siber uzay, hangi temellerden beslendiğine bakılmaksızın, kendisini ve dolayısıyla kendi yasalarını oluşturmakta olan yeni bir gerçeklik olarak ele alınmaktadır. Çalışmanın amacı, mimarlığın siberuzayla ilişkisinin ne olabileceği sorusuna, siber uzayın kendisini anlamaya çalışarak cevap vermeye çalışmaktır. V
Ankara ili Yenimahalle ilçesinde bulunan müstakil kooperatif konutlarının koruma ve kullanım önerileri

Cumhuriyetin ilanının akabinde; Başkent olarak ilan edilen Ankara'da karşılaşılan en önemli sorunlardan birini konut sorunu oluşturmuştur. Başkent ilanı ile birlikte nüfus artışındaki hız ve Cumhuriyet rejimi ideolojisiyle birlikte gelişen çağdaş bir kent oluşturma amacıyla Ankara; imar sorununa çözümler ve yaklaşımlar açısından Türkiye'deki imar anlayışını tanımlayıcı bir rol oynamıştır. Ülke çapında geliştirilen konut politikaları için şekillendirici bir rol oynayan Ankara kenti, Mülk- konut anlayışı ile yapılan Arsa Altyapı programlarının ilk örneğini de Yenimahalle ilçesinde barındırmaktadır. 1948 yılı ve sonrasında yapılan bu konutlardan, günümüze çok az sayıda örnek kalmış olup; çok hızlı bir şekilde yerlerini apartmanlara bırakmaktadır. Bu tez kapsamında, 1948 yılı ve sonrasında, Ankara ili Yenimahalle ilçesinde Arsa- Altyapı programı kapsamında devlet eliyle yapımı desteklenen konut yapılarının araştırılması, tespit ve belgelenmesi; bu yapıların korunmasına yönelik problemlerin tespiti amaçlanmıştır. Tez kapsamında, Yenimahalle ilçesinde, günümüze ulaşan özgün konutların yer ve mevcut durum tespiti yapılmış; yapılardaki değişme ve bozulmalar tespit edilmiştir. Tespit edilen bu problemler, Çınar ve Miralay Nazım Bey sokakta bulunan yapıların 2012- 2018 yılları arasındaki nitel ve nicel değişimleri üzerinden detaylandırılarak; fiziksel ve işlevsel bağlamda korunmalarına yönelik öneriler sunulmuştur.
Makedonya Üsküp Hanları ve Kurşunlu Han Koruma önerisi

Makedonya'nın başkenti olan Üsküp Şehri, 15. yüzyıl başlarından itibaren, Osmanlı Devleti'nin Avrupa'ya açılması için önemli bir kapıdır. Üsküp Şehri 1392 tarihinde Osmanlı egemenliği altına girmiş ve 520 yıl Osmanlı egemenliğinde kalmıştır. Bu süreçte çok sayıda anıtsal yapı inşa edilmiştir. Ancak bu yapıların büyük bir kısmı deprem, çeşitli isyanlar ve yangınlarından dolayı günümüze ulaşamamıştır. Bu çalışma kapsamında, günümüze ulaşan yapılar arasında Osmanlı tarihini ve dokusunu yansıtan en önemli eserlerden biri olan Kurşunlu Han incelenmiş olup, anıtsal bir kültür mirasının korunmasına yönelik öneriler ortaya konulmaya çalışılmıştır. Beş bölümden oluşan tezin birinci bölümünde, çalışmanın amacı, kapsamı, materyal ve metot açıklanmıştır. İkinci bölümde, Üsküp Şehri tanımlanmış olup; konumu ve tarihi, gelişim aşamaları ile birlikte ele alınmıştır. Üçüncü bölümde, konaklama yapıları olan han ve kervansarayların tarihi gelişiminin kronolojik sırayla incelemesi ve tez konusu olan Kurşunlu Han ile benzerlik gösteren yapıların karşılaştırılması yapılmıştır. Üsküp Şehri'nde yer alan Osmanlı Devleti'nin hakimiyeti altında yapılmış han ve kervansaraylar incelenmiştir. İncelemeler sonucu günümüze ulaşamayan yapılar ve ulaşmama sebepleri tespit edilmiş, ulaşan yapılar ise mevcut durumları kapsamında ele alınmıştır. Dördüncü bölümde, Kurşunlu Han'ın tanımlaması yapılmış olup, yapının mevcut durumu esas alınarak mekansal kurgusu; mimari elemanları, eleman ilişkileri incelenmiş, malzeme analizleri ayrıntılı bir şekilde yapılmıştır. Ardından yapılan restitüsyon çalışmaları sonucu elde edilen veriler, koruma ve kullanım dengesi ile restorasyon kararlarını belirlemiştir. Yeni işlev önerisi ile yapının gelecek kuşaklara aktarılması hedeflenmiştir. Beşinci sonuç bölümünde, tarihi han ve kervansaray yapılarının ekonomik ve kültürel açıdan sürekliliği için koruma ve kullanma dengesini sağlamak için yeniden işlevlendirmenin gerekliliği vurgulanmıştır. Ekler bölümünde ise, Kurşunlu Han'ın restitüsyon dönem analizleri ve restorasyon önerisi, hasar gördüğü dönemlerdeki fotoğraf albümü, günümüzdeki mevcut durum fotoğraf albümü ve kurumlardan elde edilen belgeler yer almaktadır.
Gaziantep tren istasyonu ve çevresi özelinde demiryolu yapılarının uyarlanabilir yeniden kullanım önerileri

Tarım devrimi ve endüstri devriminin insanlık tarihi açısından iki büyük dönüm noktası olduğu kabul edilmektedir. Tarım devrimiyle göçebe hayattan yerleşik hayata geçilirken, endüstri devrimiyle insan işgücünün yerini makineler almaya başlamıştır. 18. yüzyılda İngiltere'de ortaya çıkan Endüstri Devriminin hızla tüm dünyaya yayılmasına etki eden en önemli faktör demiryollarıdır. Endüstrileşme ile beraber demiryolu hatları ve yapıları tüm dünyada hızla inşa edilmiştir. Ancak eski demiryolu hatları ve yapıları günümüz teknolojisinin hızlı trenlerinin ihtiyaçlarını karşılayamamasından dolayı kullanım dışı kalmaya başlamışlardır. Tez çalışması kapsamında; endüstrileşmeyle beraber Osmanlı Devleti'nde ve Türkiye Cumhuriyeti'nde inşa edilen demiryolu hatlarının gelişimi incelenerek Anadolu-Bağdat demiryolunun önemli bir durak noktası olan Gaziantep demiryolu yapılarının kullanım dönüşümü olasılıkları tartışılmaktadır. Bu bağlamda endüstriyel miras, yeniden kullanım kuramları, Avrupa'da ve Türkiye'de endüstri mirası olma özelliği gösteren ve işlev değişikliğine uğramış demiryolu yapı örnekleri incelenmiştir. Gaziantep'in kentsel gelişimi, Gaziantep Tren İstasyonu'nun mimari özellikleri ve atıl kalma nedenleri; kullanım dönüşümü olasılıklarının tartışılması açısından irdelenen diğer konulardır.
18. yüzyıl Osmanlı kütüphanelerinin yapım teknikleri ve I. Mahmut Kütüphanesi restorasyon uygulaması üzerine bir değerlendirme

Kütüphaneler, 18. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu inşa faaliyetleri içerisinde önemli yer tutan yapılardır. Lale Devri ile birlikte artan kültürel hayatın bir yansıması olarak ilime ve dolaylı olarak kitaba verilen değerin artması ile birlikte padişahlardan devlet adamlarına kadar birçok kişi kütüphane kurulmasına vesile olmuş, yaptırdıkları kütüphaneleri yaşatmak için ayrı vakıflar kurmuştur. Bu dönemde inşa edilmiş kütüphaneler, mimari açıdan da önem teşkil etmektedirler. İlk defa 17. yüzyılın ikinci yarısında müstakil bir kütüphane yapısının ortaya çıkmasıyla birlikte kütüphane mimarisi kendine has özellikler kazanmış, 18. yüzyılda ise en parlak dönemini yaşamıştır. 18. yüzyılda inşa edilmiş kütüphaneler, müstakil kütüphane mimarisinde bir adım öne geçerken, kütüphaneleri yalnızca medrese veya cami içerisinde kurulmaktan başka boyutlara taşımışlardır. Kendi vakfı ile ayakta durabilen ve vakfı sayesinde sürekliliği sağlanan kütüphane yapıları, neredeyse kendi külliyelerini oluşturacak seviyelere gelmiştir. Bu dönemde inşa edilmiş kütüphane yapıları, cami merkezli külliye içinde müstakil, cami merkezli külliye içinde bitişik, saray içinde müstakil, tekke merkezli külliye içinde müstakil vb. farklı durumlarda meydana getirilmiştir. Merkezi plan şemasının kütüphane yapılarında en mükemmel biçime geldiği yegane dönem yine 18. yüzyıldır. Bu çalışmada kargir yığma sistemiyle inşa edilmiş kütüphanelerden farklı özelliklere haiz bazıları plan özellikleri, cephe özellikleri, yapım teknikleri ve malzeme özellikleri yönünden ele alınarak, 18. yüzyıl kütüphane yapılarının mimari durumu hakkında ayrıntılı bir inceleme ortaya konulmuştur. Çalışmanın ikinci bölümünde Fatih Camii bitişiğinde inşa edilmiş 18. yüzyıl kütüphanelerinden biri olan I. Mahmut Kütüphanesi, ilk bölümdeki özellikler doğrultusunda incelendikten sonra, yapım teknikleri göz önüne alınarak, yapıda görülen bozulmalar ele alınmış, 2008- 2012 yılları arasında geçirdiği restorasyon uygulaması sırasında yapılan müdahaleler anlatılmıştır.
Türkiye'de süreli mimarlık yayınlarının sansür kavramı merceğinden incelenmesi

Sansür kavramı tezin başlangıcından bu yana konunun merkezine yerleşmiş, çalışma mimarlık pratiklerinde ve söylemlerinde sansür mekanizmalarının işleyip işlemediği sorusuyla başlamıştır. Mimarlığın fiziksel olduğu kadar toplumsal bir inşa pratiği olduğu kabulü ile bu alanın ne türden sansürleme biçimleri ürettiği tartışmaya açılmaya çalışılmıştır. Mimari üretimin artık inşaat alanlarından mimarlıkla ilgili yayınların ve sergilerin gayrı-maddi sahasına doğru kaydığını esas kabul eden bu çalışma mimarlık dergilerini, mimarlık olarak kabul edileni tanımlayan ve kaydeden etkin mecra olarak değerlendirmektedir. Dergiler aracılığıyla dolaşıma giren ve hakim mimarlık düşüncesini şekillendiren söylemler çalışmanın odağına yerleştirilmiştir. Konu Arkitekt, Mimarlık, Yapı ve XXI dergilerinin yayına başladıkları günden 2010 yılına kadar yayımladıkları sayılarda mimarlarca kaleme alınmış makaleler üzerinden incelenmiştir. Sansür kavramı, Aydınlanma-sonrası ifade özgürlüğü alanına sıkışan anlamının ötesinde; gündelik karar alma süreçlerine sızan, toplumsal boyutlara sahip mekanizmalar etrafında yeniden tanımlanmıştır. Kimin nerede, ne şekilde yaşayacağına yönelik kararların verilmesi; istenmeyen veya hoş karşılanmayan yerlerin düzenlenmesi ve kamusal mekanın baskı altına alınması gibi bağlamlarda mimarlık söylemininin üstlendiği roller, mimarlık ile sansür pratikleri arasındaki benzerliğin varsayılandan çok daha derin temellere dayandığını göstermektedir. Çalışmanın nihai amacı, mekan üretimini sansür kuramından ödünç alınan bir kavram seti aracılığıyla tartışmaya açmak; bir yandan da Türkiye'de mimari üretimin eleştiriye nasıl açılabileceğine dair yeni bakış açıları sunmaktır.