turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
İki taraflı piyasalar ve Türkiye'de kredi kartları piyasasının ekonomik analizi

Bu çalışmanın amacı Türkiye kredi kartları piyasasının iki taraflı piyasa modeli çerçevesinde ekonomik analizinin gerçekleştirilerek, bu piyasadaki sorun ve aksaklıkların tespit edilmesi ve bunlara ilişkin kamu müdahalelerinin değerlendirilerek, bu konuda politika önerilerinin getirilmesidir. Türkiye'de kredi kartı kullanımının hızlı büyümesi, dünyada olduğu gibi, bazı sorun ve endişeleri beraberinde getirmiştir. Bu çalışmada bu sorunlar ve piyasa başarısızlıklarının kamu müdahalesini haklı gösterebileceğine işaret edilmektedir. Ancak bu pazarın iki taraflı yapısını dikkate alan ekonomik analizlerin bu konuda etkin düzenlemelere götürebileceği unutulmamalıdır. Bu çalışma kapsamında yapılan değerlendirmeler mevcut sektörel düzenlemelerin bu pazarın iki taraflı yapısı yanında, kredi kartının ödeme aracı olma yönünü de ihmal ettiğine işaret etmektedir. Ayrıca bu düzenlemelerin işyeri tarafındaki kısıtlamaların tüketici tarafında sorunlara neden olabileceğini göz ardı ettiği öne sürülebilir. Diğer yandan Rekabet Kurumu tarafından çok taraflı takas komisyonlarına yapılan müdahalenin etkisini incelenmiş, ancak bu müdahalenin kredi kartı değişkenlerinin büyüme oranlarını etkilediğine dair açık bulgulara ulaşılamamıştır. Bu çalışma, politika yapıcıların piyasaların etkin işleyişine odaklanarak piyasanın iki tarafındaki fiyatlamaların şeffaflaştırılması, işyerleri tarafından kredi kartlarına ilave ödeme getirilmesinin önündeki engellerin kaldırılması ve ödül programlarına bazı kısıtlamalar getirilmesi gibi piyasa başarısızlıklarını azaltacak düzenlemeleri hayata geçirmesi gerektiğini önermektedir. Böylece bu tür düzenlemeler, ödeme piyasalarının, etkin fiyat sinyallerinin oluşması ve tarafların ödeme yöntemi tercihleri ile ilişkili dışsallıklarını içselleştirmesinin temini yönünde işlemesini sağlayabilecek ve piyasaların etkinliğini artırabilecektir.
Lojistik regresyon yöntemi ile kredi skorlaması

Bankaların aktiflerinin büyük bölümünü krediler oluşturduğu için, maruz kalına riskler arasında kredi riski özellikle ön plana çıkmaktadır. Yapılan çalışmada kredi talep eden müşterilere kullandırılacak kredilerin ödenmeme riskini hesaplamak için lojistik regresyon ve diskiriminant analizi ile bir skorkart modeli oluşturulmuştur. Oluşturulan skorkart modelinin Hosmer - Lemeshow testi, Gini Katsayısı ve ROC Eğrisi gibi metotlar yardımıyla anlamlılık testleri yapılmıştır. Lojistik regresyon ve diskiriminant analizi kullanılarak hazırlanan istatistiksel çalışmada bankacılık sektöründe faaliyet gösteren bir finansal kuruluşun Ocak 2014- Haziran 2014 tarihleri arasında zirai segmentte yer alan müşterilerine kullandırdığı krediler esas alınmıştır. Kredilerin seyyal veya takip hesaplarına intikal etmiş olması analizde bağımlı değişken olarak, kredili müşteriye ait bilgiler ise bağımsız değişken olarak dikkate alınmıştır. Yapılan analiz sonucuna göre; medeni durumu evli, eğitim düzeyi lise/yüksek okul/üniversite olan, ikamet edilen evi kendisine ait, tarım/hayvancılık sigortası bulunan, son 12 aylık dönemde karşılıksız çek, protestolu senet, haciz ve KKB'de negatif nitelikli kredi kaydı olmayanlar, kredili çalışma süresi ve KKB skor notu fazla, bakmakla yükümlü olduğu kişi sayısı az olanlar ile 26-59 yaş aralığında yer alanların ödeme performansları daha iyi olmakta, temerrüt riski düşmektedir. Literatürde yapılan çalışmalar incelendiğinde; Abdou (2009), Desai, Uddin(2013), Kinda, Achonu(2012) ve Liberati, Saport(2017) tarafından hazırlanan benzer çalışmalarda da analizde kullanılan bağımsız değişkenlerden paralel sonuçlar elde edildiği görülmüştür. Çalışmanın sonucu olarak; geçmişşte kredi ilişkisine girilmiş müşteriler ile benzer özellikler taşıyan yeni müşterilerin de benzer bir performans göstereceği varsayımı ile hazırlanmış olan skorkart modelinin, kredi taleplerinin değerlendirilmesinde etkin bir rol üstlendiği kanaatine varılmıştır.
Hizmet sektöründe faaliyet tabanlı maliyetleme ve İstanbul Hospital Hastanesi uygulaması

Bu çalışma birçok ülke tarafından yaygın şekilde kullanılmaya başlanan faaliyet tabanlı maliyetleme yöntemi ve hizmet işletmelerindeki uygulaması açıklanmaya çalışılmıştır. Faaliyet Tabanlı Bütçeleme kavramı, maliyet ve yönetim muhasebesi yazınında kabul gören bir uygulamadır. Bütçeleme kavram ve yöntemlerini kapsadığı gibi işletmelerin maliyetleme ve yönetimsel olaylarını da içermektedir. Faaliyet Tabanlı Maliyetleme ile Yönetime uygun bir bütçe hazırlamayı amaçlamaktadır. İşletmelere bütçeleri çerçevesinde stratejilerini takip etme fırsatını vermektedir. Bu çalışmanın amacı Faaliyet Tabanlı Bütçeleme uygulamalarına ilişkin faydaları ortaya koymaktır. Bu bağlamda çalışmanın hedefleri aşağıdaki gibidir: a) Geleneksel bütçeler ve uygulamaları hakkında tam bilgi verebilmekb) Faaliyet tabanlı yaklaşımları ayrıntılı şekilde açıklamak. c) Faaliyet Tabanlı Bütçeleme hakkında derinlemesine bilgi vermek. e) Bir hastanede FTB'yi uygulamak. Üç bölümden oluşan bu çalışmanın ilk bölümünde faaliyet tabanlı maliyetleme yöntemin daha iyi anlaşılabilmesi için maliyet kavramı ve maliyetleme sistemleri üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde ise faaliyet tabanlı maliyetleme yöntemi genel olarak açıklanmıştır. Çalışmanın son bölümünde ise faaliyet tabanlı maliyetleme yönteminin bir hastanede uygulanmasına yer verilmiştir.
Türkiye'de global vergi yükü ve vergi yüküne etki eden faktörlerin OECD ülkeleri ile karşılaştırmalı olarak analizi

Türkiye'de global vergi yükü ve vergi yüküne etki eden faktörlerin belirlenmesi bu çalışmanın ana amacını oluşturmaktadır. Diğer taraftan vergi yükü ve vergi yüküne etki eden faktörler değerlendirilirken OECD ülkelerinden örneklerle uluslararası karşılaştırma yapma imkanı sunulması amaçlanmaktadır. Bu amaçla birinci bölümde vergi yüküne ilişkin temel tanımlardan sonra OECD ülkelerinde vergi yükü ve vergi yüküne etki eden faktörlerden bahsedilmiş, ikinci bölümde ise birinci bölüme paralel şekilde Türkiye'de vergi yükü ve vergi yüküne etki eden faktörler incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise Türkiye-OECD vergi yükü değerlendirmesi yapıldıktan sonra Türkiye'deki temel sorunlar ile vergi yükünün artırılmasına ilişkin önerilere yer verilmiştir. Sonuç olarak tüm bu değerlendirmeler ışığında Türkiye'de vergi yükü düşük olup, artırılması gerekmekle birlikte temel sorun doğru politika bileşenleri ile birlikte algının yönetilmesi olarak karşımıza çıkmaktadır.
Vergi teşviklerinin doğrudan yabancı sermaye yatırım kararları üzerindeki etkilerinin analizi ve değerlendirilmesi

Bu çalışma, Türkiye'de doğrudan yabancı sermaye yatırımlarında son on yıl içinde yaşanan artışın vergi ve vergi teşvik politikaları ile olan ilişkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, öncelikli olarak DYS yatırımlarının kavramsal, kurumsal boyutu ve etkileri incelenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde DYS yatırımlarının belirleyenleri ve vergi teşviklerini yatırım kararları üzerindeki etkileri incelenmiştir. Üçüncü bölümde, Türkiye'deki DYS hareketleri, Türkiye'de yatırımlara sağlanan teşvikler ve vergi teşvikleri ile etkinliği incelenmiş ve teşviklerin etkinliği için yapılması gerekenler ortaya konmuştur. Son bölümde ise DYS yatırımlarının Türkiye'deki belirleyenlerini tespit etmek amacıyla seçilmiş değişkenler üzerinden ampirik çalışmamızın sonuçları ortaya konmuştur. Çalışma sonucunda, Türkiye'de de vergi teşviklerinin, yabancı yatırımcının yatırım kararlarını etkilemediği sonucuna varılmıştır. Türkiye'de son on yıl içinde DYS yatırımlarının, özelleştirme, gayrimenkul alımları, politik ve ekonomik istikrar, yasal reformlara bağlı olarak geliştiği gözlemlenmiştir. Yaptığımız ampirik çalışma sonucu elde edilen bulgularda da, DYS hareketleri üzerinde özelleştirmenin en önemli değişken olduğu, kurumlar vergisindeki oran düşüşünün DYS hareketleri üzerindeki etkisinin önemsiz olduğu sonucuna varılmıştır.
Bir dışsallık örneği olarak ekoköyler: türkiye ve bazı avrupa ülkeleri karşılaştırması

Bir piyasa başarısızlığı olarak kabul edilen dışsallıkların; günümüzde ulaşmış olduğu boyutlar, onları küresel çapta değerlendirmemizi ve içselleştirme yollarının da küresel boyutta geliştirilmesini gerektirmektedir. Bu nedenle çalışmamızda öncelikle, dışsallıklar teorisi kapsamında; literatürdeki dışsallık tanımlarına, dışsallık sınıflandırmalarına ve dışsallıkların içselleştirilmesinde kamusal ve piyasa temelli çözüm önerilerine yer verilmiştir. Yaklaşık 250 yıllık sanayileşme süreci sonucunda ulaştığımız modern çağda insanlık kendisini; iklim krizi, doğal kaynakların azalması, kuraklık, hızlı nüfus artışı, artan yoksulluk, kırdan kente göç ve kent kapasitelerinin alarmı, gıda güvenliğinin tehlikesi gibi gün geçtikçe önlenmesi daha da güçleşen sorunlar içerisinde bulmuştur. Bu sorunlar esasında bireysel ve basit ekonomik davranışlarımızın, oluşturdukları dışsal etkilerin kümülatif sonucudur. Ekolojik kaygılardan uzak, tüketime dayalı hayat biçimlerimizin; yaşamakta olduğumuz çevresel, ekonomik ve kültürel sorunlar üzerinde ne kadar etkili olduğu birçok disiplin tarafından tartışılmakta ve irdelenmektedir. Bahsi geçen sorunları önlemek ve gidermek için her disiplin farklı çözüm yolları önerebilmektedir. Bu sorunlara bütüncül bir çözüm getirmeyi amaçlayan yaklaşımlardan biri de sürdürülebilir bir yaşam modeli sunan ekoköy hareketidir. Bu çalışma, ekoköylerin; ekonomik, sosyal ve kültürel alanlarda çeşitli dışsallıklar doğurduğu ve var olanların haricinde yeni dışsal etki potansiyellerinin de olduğu iddiası üzerine gerçekleştirilmiştir. Bu iddia çerçevesinde çalışma kapsamında Türkiye'den ve Avrupa'dan seçilen dörder ekoköy girişimi; ekolojik, ekonomik ve sosyal yönleri ile incelenerek neden oldukları dışsallıkların tespiti ve karşılaştırılması yapılmıştır.
Erdemsiz mallar ve kamu müdahalesi: Paternalist devlet anlayışı çerçevesinde ampirik bir değerlendirme

Paternalizm, toplumun sosyal refahını sağlamak amacıyla devletin otoritesini kullanması şeklinde ifade edilmektedir. Paternalist devlet, erdemsiz mallar olarak nitelendirilen alkollü içecekler, sigara, uyuşturucu ve tütün ürünleri gibi sağlığa zararlı mal ve hizmetlerin tüketimini azaltma gayesiyle bir takım politikalar geliştirmektedir. Bu politikalar çerçevesinde kamu müdahalesi aracı vergiler ve yasal düzenlemeler yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmada, birey ve toplum sağlığını olumsuz etkileyen maddeler olarak nitelendirilen erdemsiz mal ve hizmetlerin paternalistik devlet anlayışı çerçevesinde gerçekleştirilen kamusal müdahaleler ile kontrol altına alınıp alınamayacağı incelenmektedir. Çalışmada genel olarak erdemsiz malların piyasalaşma sürecine kamu müdahalelerinin ne ölçüde dahil olduğu ve vatandaşların bu müdahaleleri nasıl tanımladığı ele alınmaktadır. Çalışmanın ampirik kısmında 107 ülkenin verileri derlenerek kamu müdahale endeksi geliştirilmiştir. Sonrasında müdahale derecesine göre gruplandırılan ülkeler arasında sigara kullanım sıklığı, politikalara uyum ve müdahale aracı olarak vergilerin kullanımı başlıklarında bir farklılık olup olmadığı incelenmiştir. Elde edilen bulgulara göre müdahalecilik düzeyleri farklı ülkeler itibariyle sigara kullanım düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır. Değişik ülkelerde yaşayan bireylerin zararlı ürünlerle mücadele bağlamında geliştirilen politikalara uyum düzeyleri ise müdahalecilik indeksi yüksek olan gruplarda daha fazladır. Bunun yanında müdahalecilik indeksi düşük olan ülke gruplarında 'günah vergileri' olarak adlandırılan ve erdemsiz mallar üzerinden alınan vergilerin diğer ülkelere göre çok düşük olduğu görülmektedir. Yine düşük müdahalecilik indeksine sahip ülkelerde sigara fiyatı içerisindeki vergi oranı diğer ülkelerden ilgi çekici ölçüde azdır. Nitekim en düşük müdahalecilik düzeyine sahip olan ülke grubunda fiyat içerisindeki vergi oranı yaklaşık %18 iken, en yüksek müdahalecilik düzeyine sahip ülke grubunda ise bu oran yaklaşık %50 civarındadır. Bu bulgular paternalist müdahalelerin bireylerin erdemsiz malları kullanım tasarrufları üzerinde etkili olmadığını ancak kurulan ödül-ceza mekanizmasının sosyal refahı artıracak doğrultuda işlediğini ortaya koymaktadır.
Doğrudan yabancı sermaye yatırımları girişlerinin vergi gelirleri üzerindeki etkisi: OECD ülkeleri örneği

Küreselleşme süreci, özellikle 1980'li yılların ortalarından itibaren dünyada doğrudan yabancı sermaye akışlarında önemli miktarda artışa yol açmıştır. Doğrudan yabancı sermaye girişleri, yatırım alan ülkede ekonomik büyüme, sermaye birikimi, beşeri sermaye, rekabet gücü, finansal sektörün gelişimi ile teknolojik gelişmeyi etkileme potansiyeline sahiptir. Bununla birlikte doğrudan yabancı sermaye girişleri ekonomik faaliyet üzerinden kamu sektörü gelirlerinin önemli bir bileşeni olan toplam vergi gelirlerini dolaylı yoldan etkileme potansiyeline sahiptir. Buna karşın birçok ülkenin doğrudan yabancı sermaye çekmek için kurumlar vergisinde indirimler yapması veya belli bir süre vergi muafiyeti tanıması ve çok uluslu şirketlere kar transferinde yasal ayrıcalıklar tanıması vergi gelirlerini olumsuz etkilemektedir. Bu çalışmada, Westerlund-Durbin-Hausmann (2008) eşbütünleşme testi ile Dumitrescu ve Hurlin (2012) nedensellik testi kullanılarak 1995- 2014 döneminde 33 OECD ülkesinde doğrudan yabancı sermaye girişleri, ekonomik büyüme ve toplam vergi gelirleri arasındaki ilişki analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda, doğrudan yabancı sermaye girişleri, ekonomik büyüme ve vergi gelirleri arasında uzun dönemli ilişki olduğu belirlenmiştir. Ayrıca doğrudan yabancı sermaye girişlerinden toplam vergi gelirlerine doğru tek yönlü, ekonomik büyüme ile doğrudan yabancı sermaye girişleri arasında iki yönlü nedensellik olduğu tespit edilmiştir.
Gönüllü vergi uyumu ve Türkiye'de Gelir İdaresinin rolü

Vergiler hukuki cebir altında alınmakla birlikle, modern vergi sistemlerinin amaçlarından birisi de vergiye gönüllü uyumun sağlanmasıdır. Bilinen yöntemler ile etkin bir vergi politikasının oluşturulamaması mükelleflerin vergisel ödevlerini kendiliğinden yerine getirmelerini sağlayacak çalışmaların yapılmasını gerekli kılmıştır. Bu amaç doğrultusunda ülkemizde 5345 sayılı Kanun ile Gelir İdaresi Başkanlığı mükellef odaklı hizmet anlayışı çerçevesinde yeniden yapılandırılmıştır. Gelir İdaresi Başkanlığının gönüllü vergi uyumunu arttırmadaki rolü ve etkisi çalışmamızın konusunu oluşturmaktadır. Bu bağlamda çalışmamızın birinci bölümünde vergi kavramına teorik olarak değinilmiştir. İkinci bölümde gönüllü vergi uyumu, vergiye gönüllü uyumu etkileyen faktörler ve mükelleflerin vergi karşısındaki tutum ve davranışları hakkında bilgi verilmiştir. Son bölümde ise Türkiye'de Gelir İdaresi'nin yeniden yapılandırılması ve yapılanma sonrası vergi uyumunu arttırmaya yönelik faaliyetleri incelenmiştir. Yapılan çalışma ile Gelir İdaresi Başkanlığının faaliyetleri olumlu olarak değerlendirilmiş, ancak Türkiye'de halen vergi bilincinin düşük olması nedeniyle, yapılan çalışmaların yetersiz olduğu ve gerçekçi anlamda devam etmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır
Akaryakıt üzerinden alınan vergilerdeki olası değişikliklerin otomobil kullanıcılarının davranışlarına etkisi: Sakarya ili örneği

Günümüzde ekonomik açıdan çok önemli olan akaryakıt, özellikle motorlu taşıt kullanıcılarının günlük yaşamında yoğun olarak kullandıkları bir tüketim malıdır. Akaryakıt ürünlerinin tüketiminden vergi alınmasının nedenleri ülkelerin uyguladığı politikalara göre değişmekle birlikte, genellikle mali ve mali olmayan amaçlar doğrultusunda bu vergiler gündeme gelmektedir. Akaryakıttan elde edilen vergiler devlet için önemli bir gelir kaynağı iken, tüketicilerin kararlarını da etkileyebilen bir araçtır. Bu çalışma ile petrol ürünlerinin ülkemizdeki önemini belirtmek, akaryakıt tüketiminden alınan vergilerin bütçe içerisindeki payını vurgulamak ve yapılan anket çalışması ile akaryakıt ürünlerinde meydana gelen vergi kaynaklı artış ve azalışlar karşısında otomobil kullanıcılarının tutum ve algılarını tespit etmek amaçlanmaktadır. Çalışmanın ampirik kısmında Sakarya ilinde ikamet eden ve motorlu araca sahip olan 400 kişi ile anket yapılmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde Türkiye'deki akaryakıt üretim ve tüketim miktarları grafikler yardımıyla ele alınarak akaryakıt ürünlerinden alınan vergiler açıklanmıştır. İkinci bölümde akaryakıt vergilerinin bütçe ve vergi gelirleri içerisindeki payı tablolar yardımıyla gösterilmiş ve diğer ülke örneklerine yer verilerek OECD ülkeleri ile karşılaştırılması yapılmıştır. Üçüncü ve son bölümde ise ampirik uygulama aracılığıyla otomobil kullanıcılarının akaryakıt vergilerine karşı tutum, algı ve bakışları değerlendirilmiştir.
Türkiye sağlık sisteminde mali alan yaratma: Paydaş görüşleri ve değerlendirmeleri

Bu çalışmada, Türkiye sağlık sisteminde mali alan yaratma konusunda paydaşların görüş ve değerlendirmelerinin neler olduğu ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu ve ek olarak sağlıkta mali alan değerlendirme ölçeği kullanılmıştır. Çalışmada amaçlı örnekleme yöntemi yoluyla toplam 45 kişiye ulaşılmıştır. Çalışmaya katılan paydaşların görüşleri dikkate alındığında, Türkiye sağlık sisteminde mali alan yaratmanın en öne çıkan gerekçesi artan sağlık harcamalarıdır (%11,5). Paydaşlara göre Türkiye sağlık sisteminde mali alan yaratmak öncelikli bir konudur (%75,6). Katılımcılar Türkiye sağlık sisteminde mali alan yaratma yöntemleri konusunda çoğunlukla; kullanıcıları katkılarını artırma (%14,4), verimlilik artışları sağlama (%12,6) ve tüketimi negatif dışsallık yayan ürünlere ek sağlık vergileri getirilmesi (%11,7) yöntemlerini ifade etmişlerdir. Çalışmaya katılan paydaşların %55,6'sı Türkiye sağlık sisteminde mali alan yaratmanın finansal sürdürülebilirliğe olumlu katkı sağlayacağını düşünmekteyken %4,4'ü olumsuz etkisi olacağını; %11,1'i, herhangi bir etkisinin olmayacağını düşünmektedir. Bu çalışma ile Türkiye'de ilk defa paydaş görüşlerine dayalı olarak sağlıkta mali alan yaratma konusu araştırılmıştır. Çalışmada, Türkiye Sağlık sisteminin finansal açıdan mevcut durumu ortaya konularak halihazırdaki finansal kaynaklarını artırma konusunda politika önerileri sunulmaktadır. Politika yapıcılar tarafından dikkate alınması durumunda, Türkiye sağlık sistemine yeni finansal kaynaklar sağlayacağı düşünülmektedir.
Vergi takozu ve işsizlik arasındaki ilişki: Türkiye örneği

Vergi takozu bir işçinin işverene toplam maliyeti ile işçinin eline geçen net ücret arasındaki farkı ifade eder. İşsizlik ise bir toplumda çalışmak istediği halde iş bulamayan bireylerin olması durumuna denmekte iken, iş bulamayan bireylere ise işsiz denir. Bu çalışmanın ana temasını Türkiye'de 1996- 2020 yılları arasında vergi takozu ile işsizlik arasında bir ilişkinin var olup olmadığının araştırılması oluşturmaktadır. Çalışma kapsamında konuyla alakalı yerli ve yabancı literatür taraması yapılmış ayrıca uluslararası raporlardan da faydalanılmıştır. Türkiye'de vergi takozu ve işsizlik arasındaki ilişkinin incelenebilmesi için ARDL sınır testi uygulanmıştır. Analizde kullanılan verilere ise TÜİK ve Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğü'nün yayınlamış olduğu raporlardan ulaşılmıştır. Yapılan analizin son aşaması olan Granger nedensellik testi sonucunda vergi takozundan işsizliğe doğru bir nedensellik ilişkisinin var olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Bu bulgu ise, vergi takozu arttıkça işsizliğin arttığını, vergi takozu azaldıkça işsizliğin azaldığını ifade etmektedir.
Sosyal fayda çerçevesinde yenilenebilir enerjiler

Sosyal fayda maliye biliminin temel konularından birisidir. Ancak bu konu çoğunlukla göz ardı edilmektedir. Enerji üretimi sosyal fayda kavramı ile yakından ilişkili bir konudur. Türkiye'de enerji üretiminin temelini fosil yakıtlar oluşturmasına rağmen Türkiye fosil yakıtlar bakımından oldukça fakir bir ülkedir. Bununla birlikte yenilenebilir enerji kaynakları bakımından ülkemiz avantajlı bir durumdadır. Negatif dışsallıklarından dolayı, enerji üretiminde fosil yakıtları kullanmanın uzun vadede ekonomi üzerinde olumsuz etkileri vardır. Yenilenebilir enerji kaynaklarının meydana getireceği pozitif dışsallıklar ise Türkiye'ye birçok sosyo-ekonomik yarar sağlayacaktır. Bu çalışmada dışsallıklar perspektifinden Türkiye için yenilenebilir enerji kaynakları ve fosil yakıtların etkileri ele alınmıştır. Ayrıca, çalışmada çok kriterli karar verme yöntemlerinden COPRAS metodu kullanılarak, Türkiye'de yenilenebilir enerji kaynaklarına yapılacak yatırımlara yol göstermesi bakımından sosyo-ekonomik fayda kriterleri dikkate alınarak, bu kaynakların puan bazlı sıralaması yapılmıştır. Analize göre Türkiye'de yenilenebilir enerji yatırımlarının sıralamasının ve yatırım ağırlıklarının; Rüzgar Enerjisi (% 33 ,73), Hidrolik Enerji (% 28, 81), Güneş Enerjisi (% 18 ,81), Jeotermal Enerji (% 11 ,39) ve Biyokütle Enerjisi (% 7 ,83) şeklinde yapılması sosyo-ekonomik açıdan en optimal sonucu vereceğini göstermiştir.
Türk Vergi Sisteminde dar mükellef kurumların vergilendirilmesi

Bu tezde, kanuni merkezi ve iş merkezinin her ikisi de Türkiye'de bulunmayan ve 5520 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu kapsamında dar mükellef olarak adlandırılan kurumların vergilendirilmesine yönelik esaslar ve bu konuda ortaya çıkan sorunlar incelenmiştir. Çalışmada, dar mükellef kurumlara yönelik uygulamalar, tam mükelleflere yönelik uygulamalarla karşılaştırılmış ve farkları ortaya koyulmuştur. Ayrıca, konuyla ilgili olarak, 2006 yılında yürürlüğe giren 5520 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'yla Türk vergi sistemine getirilen yenilikler ele alınmıştır. Dar mükellef kurumların vergilendirilmesinde, Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası vergi anlaşmalarının hükümlerinin büyük önem arz ettiği; yeni kanun çerçevesinde yapılan bazı değişikliklerin olumlu olmakla birlikte, bazı konularda halen belirsizliklerin yaşandığı; yeni kanunda yer alan bazı maddelerin hala işlerlik kazanmadığı; dar mükellef kurumların vergilendirilmesine yönelik düzenlemelerde vergi planlamasına yol açacak hükümler olmasına rağmen çoğunun dar mükellef kurumlar tarafından kullanılmamakta olduğu; uluslararası vergi anlaşmalarının yorumlanmasında ortaya çıkan farklı görüşlerin özellikle serbest meslek kazancı elde eden dar mükellef kurumların vergilendirilmesinde ihtilaflara yol açtığı sonuçlarına ulaşılmıştır.
Gelişmekte olan ülkelerde kamu harcamalarının doğrudan yabancı sermaye yatırımları üzerine etkisi

Bu çalışmada, çeşitli etkilere sahip olan kamu harcamalarının devletin tümalanına yayılarak sosyo-ekonomik gelişime katkısı gösterilmektedir. Ayrıca, kamu yatırım harcamalarının doğrudan yabancı sermaye yatırımları üzerine etkisi, altyapıyapılan kamu harcamalarının ülkeye yabancı sermayenin girişindeki etkileri incelenmektedir. Yapılan yüksek lisans tez çalışmasında, kamu harcamaları hakkında genel bir bilgi, gelişmekte olan ülkelerdeki kamu yatırım harcamalarının üzerinde yapılan ampirik çalışmalar ve özellikle Kırgızistan'da kamu yatırım harcamalarınınülkenin altyapı projelere önem vermesi örneklerle vermeye çalışılacaktır.
Türkiye'de kamu sosyal harcamalarının suç üzerindeki etkisi

Bu tezde kamu sosyal harcamalarının suç üzerindeki etkisi Türkiye için araştırılmaktadır. Gelir eşitsizliği, düşük eğitim düzeyi, sağlık hizmetlerinin yetersizliği, işsizlik ve yoksulluk suça neden olan unsurlar arasında yer almaktadır. Sosyal harcamaların yaydıkları pozitif dışsallıklarla suçun müşevviklerini ortadan kaldırdığı tahmin edilmektedir. Konuyla ilgili geniş literatüre rağmen Türkiye'de henüz ampirik bir çalışma bulunmamaktadır. Bu amaçla Türkiye'de kamu sosyal harcamalarının suç düzeyi üzerindeki etkisi 1990- 2019 yılları için ARDL Sınır Testi kullanılarak araştırılmaktadır. Kamu sosyal harcamalarındaki yüzde 1'lik artışın uzun dönemde suç düzeyini ortalama tahmini olarak yüzde 0,54 azalttığı sonucuna ulaşılmaktadır. Kamu sosyal harcamalarının, ikinci bir etkiyle, suç üzerindeki olumlu tesiri bu harcamaların geleneksel amaçları dışında da kullanılabileceğini göstermektedir. Bu bağlamda, sosyal harcamaların iyi bir şekilde tasarlanması sadece ülkenin refahını arttırmakla kalmamakta aynı zamanda güvenlik üzerinde de olumlu bir etkiye neden olmaktadır.