Lydia seramiğindeki yabancı etkiler

Lydia seramiği konusunda, buluntu durumu ve buluntu sayısı açısından, en zengin ve en iyi bilgi Sardis'de ele geçen yerli seramikler üzerinden elde edilmektedir. Diğer Lydia merkezlerinde seramik üretimin olup olmadığım gösterecek yeterli derecede buluntu yoktur. Var olan buluntular üzerinde ise yeterli derecede araştırma yapılmamıştır. Bu araştırma Sardis kazı buluntuları esas alınarak gerçekleştirilmiştir. Bununla birlikte, Daskyleion, Gordion, Ephesos ve Alaşehir gibi diğer merkezlerde ele geçen ve Sardis seramikleriyle homojen özellikler gösteren seramikler de göz önünde bulundurulmuştur. İncelemeye alman seramikler arasında monokrom, antropomorfik zoomorfik kaplar ile Doğu Yunan Yaban Keçisi Stili geleneğinde yapılan 'Sardis Yaban Keçisi Stili', 'Erken Fikellura' ve Ephesos Grubu seramikler kapsam dışı bırakılmıştır. Araştırma boyalı Lydia seramiğinde uygulanan altı temel boyama tekniği yer almaktadır: 'Black-on-Red', Bikrom, Beyaz Zemin Üzerine Koyu Renk Boyalı, Mermer Taklidi, Damarlı boyama ve Koyu Zemin Üzerine Ek Beyaz Boyalı. Lydia seramiğinde gözlenen yabancı etkilerin belirlenmesinden önce, neyin yerli olduğunun belirlenmesi gerekmektedir. Bu amaç doğrultusunda, her boyama tekniğinin boyama tekniği özellikleri, kullanılan formlar ve bu formlardaki bezeme sistemleri ve bezeme elemanları, ayrıca kullanım dönemleri saptanmaya çalışılmıştır. Sardis'de yapılan kazılar sonucunda elde edilen bulgular, yerel olarak üretilmiş boyalı seramik geleneği hakkındaki en aydınlatıcı bilgi 7. ve 6. yüzyıllardaki tabakalardan elde edildiğini gösterir. Bu zaman dilimi Mermnadlar sülalesinin hüküm sürdüğü Lydia Krallığı dönemine denk gelmektedir (başlangıç Kral Gyges, ca. 680 - bitiş Kral Kroisos, 547 /6). Bu döneme ait yerli seramikler üzerinde çoğunlukla Doğu Yunan merkezlerinden gelen etkiler söz konusudur. Bu etkiler gerek belli bir seramik sınıfı ya da stili direk adapte etmek yoluyla, gerekse de bazı form tipleri, bezeme sistemleri ve bezeme elemanlarının yerli zevke göre uyarlanması şeklinde karşımıza çıkmaktadır. 7. ve 6. yüzyıllarda Doğu Yunan etkisinden başka, çağdaş Phryg ve Korinth seramiği etkileri ve bir gelenek olarak devamlılık gösteren Yunan Subprotogeometrik dönem etkileri de, Doğu Yunan etkilerine göre daha az da olsa, varlığım göstermektedirler. Etki veren bu yabancı merkezlerin yanı sıra, bünyesinde Doğu Yunan ve Kıbns-Kilikia etkileri taşıyan çağdaş Anadolu seramik koinesi ile bir paylaşım da söz konusudur. Mermnadlar döneminin öncesine ve sonrasına ait yerli boyalı seramik geleneği hakkında çok fazla aydınlatıcı bilgi bulunmamaktadır. Bronzlar Evi ve Kayalık Paktolos sektörlerindeki erken tabakalarda ele geçen seramikler, Sardis'de 9. ve 8. yüzyıllarda 'Black-on-Red', 8. yüzyılda da Bikrom tekniklerinin kullanıldığım göstermektedir. 8. yüzyılda Phryg seramiği ile olan benzerlikler söz konusudur. 8. yüzyılın ortalarından itibaren Kıta Yunanistan ve Yunan adaları ile ticari ilişkilerin artması, yerli seramikte gözlenen Yunan etkilerine bir neden oluşturmuş olabilir. Mermnadlar sülalesinin yaklaşık 6. yüzyılın ortalarında sona ermesinden sonra, Sardis'deki yerli boyalı seramik, geleneğim eskisine kıyasla daha basit bir süsleme anlayışıyla bir süre daha devam ettirmiştir. Bununla birlikte, bazı seramik sınıflarının, bazı bezeme sistemlerinin ve bazı boyama tekniklerinin varlıklarım Hellenistik devrin başlarına kadar devam ettirdikleri gözlenmektedir.