turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Yavuz Sultan Selim'in Mısır politikası

Osmanlı Devleti'nin topraklarına yalnız toprak katmakla kalmayıp, aynı zamanda iktisadi, siyasi ve dini hedeflerinin büyük bir kısmını gerçekleştiren, Osmanlı Hanedanının dokuzuncu padişahı Yavuz Sultan Selim'in Mısır politikasını konu edinen bu çalışmayı hazırlarken, hadiselerin başlangıç sebepleri, gelişmeleri ve sonuçları mümkün olduğunca bir bütünlük içinde ele alınmaya çalışılmıştır. Planlama, zamanlama, disiplin, azim, kararlılık ve araçları etkin kullanmanın, başarıya giden yolda ne kadar önemli olduğunu, Yavuz Sultan Selim'in sefer öncesi ve sonrası çalışmalarının bütünlüğü içerisinde izlememiz zor olmamaktadır. Yavuz Sultan Selim, izlediği politika neticesinde devletin doğu ve güney sınırlarını güvenlik altına almıştı. Sultan Selim, kendisinden sonrakiler için dolu bir hazine ve batı ile yakından ilgilenmelerini sağlayacak bir ortam devretmişti.
Bir Ermeni propaganda dergisi: The Armenian Herald (1917-1919)

Yüzyıllar boyunca Osmanlı hakimiyetinde kendi etnik kimliklerini koruyarak, dini özgürlüklerini yaşayarak, barış içinde huzurlu bir hayat süren Ermeniler Osmanlı Devleti'nin önemli kademelerinde bulunmuştur. Ancak tüm bunlara rağmen Ermenilerin Osmanlı Devleti ile olan iyi ilişkileri bazı Büyük Devletlerin Osmanlı Devleti üzerinde bir takım emellerini gerçekleştirebilmek amacıyla Ermenileri kullanmasıyla birlikte XIX. yüzyıla doğru bozulmaya başlamıştır. Bu bozulma ile birlikte Osmanlı ile aralarındaki iyi ilişkileri yok sayarak aslında kendilerinin mağdur olduklarını ifade eden Ermeniler, ayrılıkçı emellerini dış güçlerin de yardımıyla yayımladıkları gazete ve dergilerle ve çıkardıkları isyanlarla tüm dünyaya duyurmaya çalışmışlardır. Yalnız bu durum hem kendi halkının hem de sayısız masum Müslüman insanın ölümünde ciddi bir rol oynamıştır. Buna karşın dünya kamuoyu bunlara karşı kayıtsız kalarak Ermenilerin lehine hareket etmeyi tercih etmiştir. Olayların zirve noktası '1915 Tehcir Kararı' olarak kabul edilmekle birlikte tarih sahnesine 'Ermeni Sorunu' olarak adını yazdıran bu durum karşısında Osmanlı'ya yönelik propaganda çalışmaları tüm gücüyle ivme kazanmıştır. 1. Dünya Savaşı'nın patlak vermesiyle birlikte Ermeniler bu süreci istedikleri doğrultuda kullanma olanağına sahip olmuştur. Büyük Devletlerin de desteğini alan Ermeniler Osmanlı Devleti'ne yaptıkları ve ona karşı sergiledikleri propaganda faaliyetleri ile önemli ölçüde zarar vermiştir. Bu propaganda araçlarının en dikkat çekeni ise ABD'de yayımlanan The Armenian Herald Dergisi'dir. Dergide yoğun olarak 'mazlum Ermeni, zalim Türk' imajı çizilmeye çalışılmıştır. Derginin bu imaj çalışması günümüze kadar süren ve muhtemel sürmesi beklenen sözde Ermeni sorununun bitmeyecek olan tartışmalarının fitilini ateşlemiştir.
'13 numaralı Nevşehir Şer'iyye Sicili' (H. Recep 1326/m. Temmuz-Ağustos 1908/H. Ramazan 1328/m. Eylül-Ekim 1910) transkripsiyon ve genel değerlendirme

Şer'iyye sicilleri Osmanlı Devleti'nin siyasi, idari, içtimai, mali, iktisadi, ticari, askeri v. b. pek çok açıdan bilinmeyen veya noksan kalmış yönlerini incelemek isteyen araştırmalar için temel dayanak niteliği taşımaktadır. Çalışmamız Osmanlı tarihi ve kültürünü aydınlatılması bakımından önemli bir yere sahip olan (H. Recep 1326/M. Temmuz-Ağustos 1908/H. Ramazan 1328/M. Eylül-Ekim 1910) tarih aralığını kapsayan 13 numaralı Nevşehir Şer'iyye mahkemesi kayıtlarını içermektedir. 13 Numaralı Nevşehir Şer'iyye Sicili 248 sayfa olup, defterin 140 ve 248. sayfa aralıkları çalışılmıştır. Sicilde alacak-verecek davaları, vasi tayini, hırsızlık evlilik, miras, nafaka ve boşanma gibi konular yer almaktadır. Bu belgelerde karışık halde toplam 363 adet hüküm bulunmaktadır. Bu hükümlere dayanarak bahsedilen dönemde Nevşehir'in, sosyal, ekonomik, Kültürel ve idari durumu ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Tanzimat ve meşrutiyet dönemlerinden günümüze Türkiye'de eğitim politikalarında değişim sorunsalı

Eğitim, Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminden başlayarak günümüz Türkiye'sine uzanacak şekilde devleti yönetenler tarafından öncelikli olarak ele alınan bir müdahale alanı olarak karşımıza çıkmaktadır. Türkiye'de son iki yüzyıllık dönemde, devletin kurtuluşu, birliğin ve bütünlüğün sağlanması, çağdaşlaşma ve elbette ulus-devletin kuruluşu ve idame ettirilmesi konularında eğitim politikası önemli bir araç olarak da görülmüştür. Bu çalışmada, belirtilen zaman aralığında eğitim alanında gerçekleşen gelişmeler, bu alandaki farklı yaklaşımlar, fikirler ile kurumsal ve yasal düzenlemeler, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerinin bir arada ele alınması ile bir süreklilik çerçevesinde incelenmeye çalışılmıştır. Belirtilen süreçte eğitim politikasındaki değişim sorunsalı kamu politikası analizi çerçevesinde ele alınmıştır. Osmanlı'nın son döneminde başlayan eğitimde reform tartışmaları ve uygulamalar Cumhuriyet'in ilanı ile birlikte önemli bir dönüm noktasına gelmiştir. Tevhid-i Tedrisat bu tartışmalara getirilen radikal bir tedbir olarak karşımıza çıkmıştır. Bu kırılmadan sonra da eğitim hem devlet katında hem de toplumda düzeltilmesi ve iyileştirilmesi gereken bir alan olarak her zaman gündemde olmaya devam etmiştir. Ancak eğitimde reform meselesi Türkiye'de konunun özüne dokunamadan ikincil veya üçüncül tedbirlerle ile sınırlı kalmıştır. Eğitim, hem laiklik ilkesinin önemli bir unsuru olarak hem de devleti yönetenlerin bir ideolojik aygıtı olarak bir amaç olmaktan ziyade bir araç olarak görülmüştür. İşbu çalışmada, eğitim alanındaki değişim sorunsalı ele alınmıştır. Özellikle Cumhuriyet döneminde bu alandaki değişimlerin ve iyileştirme çabalarının kısıtlı ve teknik düzeyde kalması açıklanmaya ve sorgulanmaya çalışılmıştır.
XIX. Yüzyılda Osmanlı'da çiçek salgınları ve çiçek hastalığı ile mücadele

Asırlardır devletleri ve toplumları derinden etkileyen çiçek hastalığı, XIX. yüzyıl boyunca Osmanlı Devleti'nin pek çok noktasında görülmüştür. Modern aşının keşfi ve devletin aşılama faaliyetleri ile bu illet nispeten kontrol altına alınmışsa da çiçek hastalığı ile mücadelede Osmanlı, Batı'nın gerisinde kalmıştır. Teknolojinin yakından takip edilmemesi bazı idareciler tarafından eleştirilere neden olmuştur. Öte yandan idarecilerin gayretlerine rağmen halk çoğu zaman nizamname hükümlerine uymamış ve geleneksel yöntemlerle hastalığı tedavi etmek istemiştir. Bu araştırmada öncelikle çiçek hastalığının özelliklerine ve tarihçesine; yüzyıllardır dünyanın pek çok yerinde uygulanagelen çiçekleme usulüne; modern aşının keşfiyle birlikte çiçek aşısının Osmanlı'da üretilmesine değinilecek, ardından XIX. yüzyılda Osmanlı Devleti'nde görülen çiçek salgınları ve devletin çiçek hastalığı ile hassas mücadelesi ele alınacaktır. Araştırmamızda başta Osmanlı arşiv kaynakları olmak üzere çeşitli yazılı ve görsel kaynaklardan faydalanılmış, daha önce çalışılmamış bir konunun birinci el kaynaklar üzerinden aydınlatılması ve tıp tarihi araştırmalarına yardımcı olması amaçlanmıştır.
Şer'iyye sicillerine göre Galata Yahudi cemaati (1600-1625)

Osmanlı tarihi araştırmaları için Şer'iyye Sicilleri muhtevasında barındırdığı çok çeşitli bilgilerle tarihçilere kaynaklık etmektedir. Hukuki kaynaklığın dışında döneminin siyasi ve iktisadi yönlerine dair veriler ihtiva ettiği gibi sosyal hayatla ilgili de önemli ipuçları barındırır. Biz de çalışmamızda 1600- 1625 dönemleri arasında, Osmanlı İstanbulu'nun kozmopolit, farklı inanç zümrelerinin bir arada yaşadığı her yönüyle çok renkli olan Galata bölgesine ait şer'iyye sicillerinden tespit edebildiğimiz 'Yahudi' lerle ilgili kayıtları belirleyerek bir değerlendirme yapma gayretinde bulunduk. Çalışmamız, giriş ve üç bölümden oluşmuştur. Giriş bölümünde konumuzun takdimi, amaç ve sınırlarıyla beraber faydalandığımız ana kaynakların kısaca üzerinde durulmuştur. Birinci bölümde, Yahudi kavramı ve Yahudiliğin tarihi süreci anlatıldıktan sonra Osmanlı Yahudileriyle ilgili genel bir inceleme yapılmıştır. İkinci bölümde, Galata'nın adı ve coğrafi konumu, bölgenin tarihi süreçteki gelişimi ele alınmıştır. Ayrıca Galata'nın diplomasi merkezi haline gelişi, ticari önemi, barındırdığı sosyal hayat ve iskan özellikleri incelenmeye çalışılmıştır. Üçüncü bölüm ise çalışmamızın esas bölümünü oluşturmaktadır. İncelediğimiz dönem içerisinde Galata Şer'iyye Sicillerinde tespit edebildiğimiz Yahudilerin bir şekilde dahil oldukları kayıtların değerlendirmesi yapılmıştır. Mahkeme kayıtları idari, ekonomik ve sosyal hayat başlıkları altında incelediğimiz bu bölümün birincil kaynaklarıdır. İdari hayat başlığında, Osmanlı idaresinin Yahudilere bakışı, adli ve hukuki meseleler ele alınmıştır. Ekonomik hayat başlığında, borç ve ticaret ilişkileri, vergi tahsili ve mültezimler, mülk satışı, alışveriş, ferağ gibi meseleler değerlendirilmiştir. Sosyal hayat başlığında ise nüfus ve yerleşme, kölelik, vakıflar, Yahudilerin meslek grupları, Müslüman ve Hıristiyanlarla olan ilişkileri irdelenmiştir.
De l'Empire Ottoman À la Turquie Républicaine: La construction de la bourgeoisie nationale turque (1908-1945)

Bu çalışma Osmanlı İmparatorluğu'ndan Türkiye Cumhuriyeti'ne geçişte ulusal Türk burjuvazisinin oluşumunu incelemiştir. Bu amaçla, dönemin en önemli aktörü olan İttihat ve Terakki Cemiyeti hükümetinin milliyetçi ekonomi politikaları ele alınmıştır. Cumhuriyet'in ilanı ile birlikte yeni rejimin ulusal ekonomi yaratma politikalarının devam ettiği saptanmıştır. Bu bağlamda Birinci ve İkinci Cihan Harbi'nin, her iki dönemin siyasi iradesi tarafından ulusal Türk burjuvazisinin inşasında önemli bir dönemeç olarak algılandığı gözlenmiştir.
Arşiv belgelerine göre Niş Sancağı (1839-1878)

Bu çalışmada eski ve çok önemli bir yerleşim yeri olan Niş Sancağının XIX. asırdaki genel durumu, idari, eğitim ve sosyal yapısı ve Niş'i etkileyen siyasi, sosyal ve uluslararası hadiseler ele alınmıştır. Çalışma giriş ve sonuç dışında üç ana bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında çalışmanın konusu, amacı, önemi, muhtevası, yöntemi ve kullanılan kaynaklar hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümün ilk kısmında Niş sancağının konumu, tarihçesi ve ikinci kısmında ise genel olarak Niş'in idari yapısı bilhassa Tanzimat dönemindeki gelişmeler detaylı bir şekilde ele alınmıştır. İkinci bölümde Tanzimat döneminde Niş sancağının eğitim durumu, basın yayın haberleşme ve sosyal yapılarına değinilmiştir. Üçüncü bölümde ise XIX. yüzyılda Niş sancağını doğrudan etkileyen ve Osmanlı Devleti'ni yıkmak için yapılan isyanlar, çeşitli projeler, savaşlar, sürgün ve uluslararası antlaşmalar ele alınmıştır. İncelemede başta Osmanlı Arşivi olmak üzere salnameler ve farklı matbu eserlerden, seyyahların eserlerinden ve çeşitli dillerde yapılmış araştırmalardan istifade edilmiştir.
28/3 numaralı Fransa Atik Ahkam Defterinin transkripsiyon ve değerlendirmesi

Osmanlı Devleti'nin adalet ve kontrol sistemini yansıtan en önemli arşiv kaynaklarından biri ahkam defterleridir. Bunlardan tezimizin konusu olan 28/3 Numaralı Fransa Atik Ahkam Defteri H. 1099- 1113 / M. 1687- 1701 tarihlerini kapsamaktadır. Ana kaynağımız olan ahkam defterindeki hükümlerin analiz edilmesi neticesinde belirlediğimiz dönemin incelenmesi Osmanlı-Fransa siyasal ilişkilerinin daha nesnel algılanması açısından ve Osmanlı Devleti'nin Avrupa ilişkilerinde kendini nerede ve nasıl gördüğünü göstermesi bakımından son derece önemlidir. Bu çalışmanın amacı, belirlenen kronolojik dönemde Osmanlı - Fransa ilişkilerinin arşiv belgeleri ışığında ele alınıp incelenerek siyasi, idari, askeri ögeler etrafında örülen sosyal ve kültürel süreçlerin değerlendirilip bilim dünyasına sunulması olmuştur. Çalışmamızda esas olarak incelemesini yaptığımız defter sayesinde hükümlerin tetkik edilmesi ve ulaştığımız bilgiler neticesinde ilişkilerin hangi alanlarda gerçekleştiğinin tespiti ile kapitülasyonlardan dolayı özellikle ekonomik ilişkilerin boyutları belirlenmeye çalışılmış olup Fransa ile Osmanlı devletleri arasındaki siyasi, ekonomik, kültürel ve güvenlik meseleleri yanında din ve ibadet gibi konularda Osmanlı'nın Fransızlara tutumu, miras meseleleri, korsanlık, borç davaları gibi konulara ait problemlerin çözümlerini içeren hükümler incelenerek, değerlendirilmiştir. Aynı zamanda çalışmamızın konusu ile ilgili literatür ve arşiv belgesi toplanarak 'Tüme Varım' metodu ile malzemelerin değerlendirilmesi şeklinde çalışılmıştır. Bu anlamda 17. yüzyılda söz konusu ilişkilerin nasıl seyrettiği, Osmanlı Devleti'nin aynı dönemde dünya siyaseti üzerinde ne tür tesirlerde bulunduğu gibi sorulara belli ölçülerde cevap verebilmek maksatlı belirlediğimiz defterin transkiripsiyon ve değerlendirilmesi yapılmıştır.
Osmanlı Klasik Çağı'nda (1300-1600)tarımın vergilendirilmesi ve vergileme ilkeleri bakımından incelenmesi

Tarımın ve köylülerin ortaya çıkmasından sonra, tarımın ve köylünün korunması için 'devlet' adı verilen siyasi organizasyon ve 'imparatorluk' denilen bölgesel ve güçlü devletler kuruldu. Toprağın en ilkel insan emeği karşılığında bile köylünün geçimi için gerekli olandan fazla ürün vermesinin köylüye vergi ödeme imkanı sağlaması sayesinde imparatorluklar, kendilerinden beklenen görevleri yerine getirmek amacıyla binlerce yıl köylülerin yarattıkları artık-ürün ve artık-değere vergi adı ile el koyarak mali kaynak sağladılar. Tarihin gördüğü en uzun ömürlü imparatorluklardan olan Osmanlı İmparatorluğu da saray, ordu ve bürokrasinin ihtiyaçlarını yüzyıllarca tarımdan ve köylüden alınan vergilerden sağladı. Maliye Anabilim Dalında hazırlanan bu tezde; tarımın gelişmesi ve tarım imparatorlukları ile üretim tarzı ve Osmanlı üretim tarzı tartışmaları ele alındıktan sonra, Osmanlı Klasik Çağı'nda (1300-1600) tarımın vergilendirilmesi, tarım ve köylüden alınan vergiler ayrıntılı olarak incelenmiş ve söz konusu vergilerin Adam Smith'in vergileme ilkelerine göre bir değerlendirmesi yapılmıştır.
Hamidiye Ticaret Mektebi

Osmanlı Devleti'nde XVIII. yüzyıl ile birlikte başlayan yeni eğitim kurumları açma düşüncesi Tanzimat Fermanı'nın ilanı ile hızlanmış ve devlet dahilinde zamanın ihtiyacına göre birbiri ardına eğitim kurumları açılmaya başlanmıştır. Devrin ihtiyacına binaen açılmasına karar verilen mektepler arasında Ticaret Mektebi de bulunmaktadır. Memleketin ticaretini ileri seviyeye taşıyacak, geliştirecek ticaret erbabı ve malumat yetiştirmek adına açılmasına karar verilen Ticaret Mektebi için ilk teşebbüs 1861 tarihinde Ticaret Nezareti tarafından gerçekleştirilmiş ancak başarılı olunamamıştır. Bu tarihten sonra Maarif Nezareti tarafından iki teşebbüste bulunulmuşsa da devletin ilk Ticaret Mektebi 1883 tarihinde Ticaret Nezareti tarafından kurulmuş ve 28 Ocak 1884'te resmen eğitime başlamıştır. Sultan II. Abdülhamid'in himayesinde kurulduğu için Hamidiye Ticaret Mekteb-i Alisi adını alan mektep ekonomik nedenlerden dolayı Ticaret Nezareti'nden alınıp Maarif Nezareti'ne bağlandıysa da yaşadığı sorunlar neticesinde 1890 yılında kapatılmıştır. 1894 yılında Maarif Nezareti tarafından aynı amaç doğrultusunda başka bir binada yeniden kurulan mektebin ders programı da değiştirilerek eğitime başlamıştır. Meşrutiyet döneminde ise Sultan II. Abdülhamid'in tahttan indirilmesi ile adı değişmiş ve Ticaret Mekteb-i Alisi adını almıştır. 1914 yılında yeniden teşkilatlanmaya giden mekteb Kısm-ı Evvel ve Kısm-ı Sani, olarak ikiye ayrılmıştır. Ayrıca yine bu dönemde mektep bünyesinde bir de kızlar için 'İnas Ticaret Şubesi' kurulmuştur. 1920 tarihinde mektep Ticaret Nezareti'ne bağlanmış, kendi içerisinde yeniden bir teşkilatlanmaya gitmiştir. 1925 yılında ise Kısm-ı sani Sultanahmet'teki Ziraat Orman ve Maadin Nezareti binasına taşınmış ve 'Ulum-ı Aliye-i Ticariye mektebi' adını almıştır.'
19. yüzyıl tarih telakkileri ve Darülfunun'da İslam tarihi dersleri

19. yüzyılda Avrupa'da tarih alanında büyük gelişmeler olmuş, pek çok tarih tezi ortaya atılmıştır. Bu tarih tezleri, modernleşme döneminde Osmanlı tarih telakkilerini ciddi ölçüde etkilemiştir. Bu etki, daha çok yeni açılan modern mekteplerle kendisini göstermiştir. Medreselerden farklı bir eğitim-öğretim kurumu olarak düşünülen Darulfünun bu modern mekteplerin başında gelir. İlk defa bu müessesede okutulmaya başlayan tarih dersleri, daha sonra gelişerek branşlara ayrılmıştır. Bu branşlardan birisi olan İslam Tarihi derslerinin teşekkül sürecini ortaya koymak aynı zamanda bu derslerin tarih telakkileriyle irtibatını da gösterecektir. Bu amaçla yapılan çalışmada bir taraftan ana hatlarıyla 19. yüzyıl tarih telakkileri verilirken diğer taraftan bu tarih telakkileriyle irtibatlı olarak medreselerde ve Darulfünun'da okutulan İslam Tarihi dersleri incelenmiştir.
Tevarİh-i al-i Osman

Tevarih-i Al-i Osmanlar özellikle kuruluş dönemi Osmanlı tarihi hakkında önemli bilgiler ihtiva eden değerli kaynaklardan biridir. Bu anlamda ilk kaynak Yahşi Fakıh tarafından yazılan Menakıb-ı Al-i Osman adlı eserdir. Fakat bu eser malesef günümüze ulaşmamıştır. Bu nedenle kuruluş dönemi en erken kaynağı Ahmedi tarafından kaleme alınan Dasitan-ı Tevarih-i Müluk-i Al-i Osman adlı eserdir. Kaynak değerleri açısından bakıldığında söz konusu Tevarih-i Al-i Osmanlar dönem halk dili, siyasi, toplumsal ve tabiat olayları hakkında bilgi vermeleri açısından ehemmiyet teşkil ederler. Bu bağlamda çalışmamızın konusunu, Milli Kütüphane Yazma Eserler Koleksiyonu 06 Mil Yz A 5005 numarada yer alan Tevarih-i Ali Osman adlı eserin çeviri ve metin değerlendirmesi oluşturmaktadır. Tevarih-i Ali Osman geleneğine uygun olarak yazılan bu eserin ilk varağı olmamakla birlikte Süleyman Şah'ın Fırat suyunda boğulup Caber Kalesi'ne defnedilmesinden başlayarak kronolojik olarak İstanbul'un fethi ve sonrasındaki yirmi yıllık sürece kadar anlatılarak bitirilmiştir. İstanbul'un fethinden sonra şehrin kuruluşu, Ayasofya camisinin bina edilmesi ve İstanbul'un gelmiş geçmişş hükümdarları menkıbevi bir dille anlatılmıştır. Daha sonra İslam Tarihi'ne geçilerek İstanbul'u kuşatan Müslüman Araplar hakkında kısa bilgi verilmiş ve tekrar Osmanlı Tarihi anlatılmaya devam edilmiştir. Tezimizin ilk bölümünde Tevarih-i Ali Osman geleneğiyle ilgili bilgiler verilmiş, ikinci bölümünde metin incelemesi, dil ve üslup özellikleri diğer Tevarih-i Ali Osmanlarla karşılaştırması yapılmıştır. Son bölümünde ise genel değerlendirme, metin çevirisi ve orijinal metne yer verilmiştir
Osmanlının son yüzyılda İzmir'deki Rum Tebaa (1823-1923)

Osmanlının son yüzyılında İzmir'de yaşayan Rumların, demografik, ekonomik, sosyal ve hukuki durumlarının değerlendirilmesi araştırmamızın amacını oluşturmaktadır. Amacımız, yüzyıllık İzmir tarihini yazmak değil; Rumları, diğer topluluklarla birlikte her açıdan değerlendirmek ve dönemin bu anlamda kavranmasına katkıda bulunmaktır. Bu amaca yönelik izleyeceğimiz strateji; Rumların, İzmir'e yerleşme tarihlerini ve nedenlerini belirleyip, araştıracağımız yüzyıl öncesindeki demografik yapıyı ve genel anlamda, ekonomik ve sosyal durumu tespit etmek, araştırma sürecinin daha iyi anlaşılacağı düşüncesiyle, uygun görülmüştür. Tanzimat dönemiyle birlikte gelinen nokta, araştırmamızın çıkış noktası olduğu için bu dönemden başlayarak, Rumların akla gelebilecek her açıdan, zamanın, koşulların ve kaynakların el verdiği ölçüde değerlendirilmesi, izlenecek yol olmuştur. Rumları, İzmir'de yaşayan diğer topluluklardan tamamiyle soyutlayarak incelemek imkansız olduğu gibi, bir şeylerin eksik kalmasına da neden olacağı düşüncesiyle, zaman zaman genelden özele inerek, kıyaslamalarla, etkileyen ve etkilenen taraf olarak, zaman zaman da sadece özel yaşamlanyla, Rumları değerlendirmek yerinde bir karar olmuştur. Çalışmamız süresince elde ettiğimiz bulgularla vardığımız en önemli sonuç, Rumların söz konusu olan dönemde ekonomik, sosyal ve hukuki durumlarıyla 11 İzmir'in biçimlenmesindeki işlevleri oldu. Bu işlevler bazen söz sahipliği derecesinde, bazen mütevazı bir görüntüde, bazen de sıradan bir kimlikteydi. Ama en önemlisi İzmir'e sinmiş, oturmuş ve İzmir'le yoğrulmuş bir topluluğun öy küsüydü. Bu nedenle, bu çalışmada gördüğümüz ve belirlediğimiz sonuçlar ışığında diyebiliriz ki, İzmir'in her anlamda bugününü anlamak ve yorumlamak için araştırma konusu olarak seçtiğimiz zaman diliminin iyi anlaşılması ve incelenmesi gerekmektedir.
İbret gazetesi

Türk Basın Tarihi'nde 19. Yüzyılın ikinci yarısının, çağdaş anlamda basın kuruluşlarının ortaya çıktığı ve geliştiği dönem olduğu görülmektedir. Osmanlı İmparatorluğu'nda ilk muhalif gazeteler bu dönemde yayınlanmıştır. Muhalif yayınları ile dikkat çeken gazeteler arasında 1872 yılında Namık Kemal ve arkadaşlarının yayınladıkları İbret gazetesi ayrı bir önem taşımaktadır. Bu araştırma basın tarihi bağlamında İbret gazetesini ele almaktadır. Kamuoyunun yeni oluşmaya başladığı bu yıllarda, İbret gazetesi hürriyet mücadelesinin öncüsü olmuştur. İbret haber vermek görevinin yanında memleketteki sorunlar hakkında topluma bilgi vermiş ve kamuoyunun sözcüsü olmuştur. Meşrutiyet yönetimini benimsemiş ve hürriyet fikrinin toplum tarafından benimsenmesinde rol oynamıştır. İbret gazetesine yayınları sebebiyle iktidar tarafından baskılar uygulanmıştır. Ancak bu baskılara rağmen gazete muhalif çizgisinden vazgeçmemiştir. Namık Kemal'in yayınladığı eleştirel yazılar ve gazetenin yayın politikası, İbret gazetesinin doğrudan muhalefet eden ilk gazete olmasını sağlamıştır. Yayınları nedeniyle gazeteye kapatma cezaları verilmiş, yazarları sürgüne gönderilmiştir. İbret gazetesi özgürlükçü yayınları ile sonraki nesillere örnek teşkil etmiştir.
I. Mahmud Devri Osmanlı-İran ilişkileri

XVIII. yüzyıl, Osmanlı Devleti açısından oldukça sıkıntılı bir dönem olmuştur. Bu dönemde Osmanlı Devleti dış cephede Avusturya, Rusya ve İran devletleriyle mücadele ederken içeride de bir takım isyanlarla uğraşmak durumunda kalmıştır. Bunlardan biri de 1730 senesinde Lale Devri'ni sona erdiren Patrona Halil İsyanıdır. Osmanlı Devleti bu vaziyette iken Sultan I. Mahmud Osmanlı Devleti'nin 24. Padişahı olarak başa geçmişştir. Sultan I. Mahmud'un tahta çıkış tarihi 2 Ekim 1730'dur. Sultan I. Mahmud tahta çıktığı esnada İran tahtında Şah II. Tahmasb bulunmaktadır. 1736 senesine kadar İran tahtında bulunan II. Tahmasb'ın ardından İran'ın başına Nadir Şah geçmişştir. 11 sene kadar İran tahtında oturan Nadir Şah 1747 yılında öldürülmüştür. XVIII. yüzyılın ikinci çeyreğindeki Osmanlı-İran ilişkileri genel olarak birbirlerinden toprak elde etme mücadeleleri ile geçmişştir. Mücadele bugünkü Doğu Anadolu toprakları ile Azerbaycan, İran Azerbaycan'ı ve Irak topraklarında geçmişştir. Ancak sonuçta iki devletin sınırları 1639 yılında imzalanmış olan Kasr-ı Şirin Anlaşması'ndaki haliyle kabul edilmiştir. Sultan I. Mahmud döneminde İran ile mücadelelerin önemli bir bölümü Nadir Şah ile gerçekleşmiştir. Bu dönemde iki hükümdar sadece siyasi ve askeri mücadeleler vermemiş, aynı zamanda dini-mezhebi meseleler de gündeme gelmiştir.
Salnamelere Göre XIX. asırda İştip'te sosyo-ekonomik ve idari durum

'Salnamelere Göre XIX. Asırda İştip'te Sosyo-Ekonomik ve İdari Durum' adını taşıyan bu çalışma, Osmanlı Devleti sınırları içinde önemli bir kaza merkezi olan, günümüzde Makedonya sınırları içerisinde bulunan İştip Şehri'nin Osmanlı Devrindeki durumunu konu edinmektedir. Tez, üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde Bal-kanların ve İştip'in coğrafi konumu hakkında bilgi verildikten sonra Balkanlar, Rumeli ve İştip isimlerinin etimolojik kökenlerinin araştırması yapılarak isimlerin tarih boyunca kullanılan şekilleri ve değişiklikleri irdelenmiştir. Birinci bölümde kuruluşundan günü-müze İştip'in tarihi ve Osmanlı dönemi İştip Kazası'nın idari yapısı salnameler ışığında incelenmiştir. İkinci Bölümde İştip'in etnik, dini, demografik ve iktisadi yapısı hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde ise Osmanlı İştip'inde eğitim-öğretim hayatı anlatılmış ayrıca Osmanlı'nın inşa ettiği mimari eserler hakkında bilgi verilmiştir.