Sağlık kurumlarında tedarik zinciri yönetimi kapsamında stok yönetiminin incelenmesi: Bir alan araştırması

Tedarik zinciri; mal ve hizmet üretimi ve dağıtımı için ihtiyaç duyulan tüm girdilerin organize edildiği bir ağdır. Aslında tedarik zinciri içerisine üretim için az ya da çok değer teşkil eden her şey girecektir. Bu sebeple değer zinciri olarak da görülebilir ve buradaki her bir değerin bir halka olduğu düşünülebilir. Profesör Weele bu halkalardan en önemlisinin alım ve tedarik işlemleri olduğunu düşünmektedir. Pek çok işletmemede kullanılan dış kaynaklar ürün maliyetlerini çok önemli bir kısmını oluşturuyor. Bu sebeple bu ağı etkin bir şekilde kullanmak işletme varlıklarının çok daha verimli bir şekilde işlenmesini ve üretilen mal ve hizmetlerin kalitesine katkı sağlayacaktır. Bu halkaların etkili organize edilememesi ise istenilen sonuçlara ulaşmayı engelleyecek ya da daha hayati sorunlar doğurabilecektir. Sağlık işletmelerini sadece sağlık ocakları ve çeşitli büyülükteki hastaneler olarak görmemek gerekir. Çok daha kompleks bir sektör olan sağlık sektöründe bu ağın doğru organize edilmesi çok daha önemlidir. Çünkü bu sektörde olumsuz durumlar dolaylı olarak değil, doğrudan insan sağlığını tehdit etmektedir. Bu sebeple tedarik zinciri yönetim süreçleri dikkatle izlenmeli ve dezavantajlarını ortadan kaldırabilecek önlemler alınmalıdır. Sağlık sektöründe kullanılan girdiler ise çoğu zaman çok pahalıdır ve kalite bakımından çok dikkatli bir takibe muhtaçtır. Yine bu sektörde kullanılan mal ve hizmetlerin bir kısımı piyasa şartlarında hemen bulunamayabilen malzemelerdir. Özellikle spesifik konularda yurt ya da kıta çapında bazı malzemelerin üretimi çok sınırlı olabilmektedir, hatta bazı malzemeler için tek bir tedarikçi bulunmaktadır. Yine bu malzemelerin kullanılması yasa ve yönetmeliklerle sınırlandırılmıştır. Bu durumlar uygun malzemelerin sürekliliğin sağlanmasını, elde edilmesini ve bu malzemelerin temin edilebileceği tedarik noktalarının bulunmasını zorlaştırabiliyor. Önlem olarak günlük, aylık ve yıllık malzeme ihtiyaçları tahmin edilmelidir. Ve ihtiyaç planlaması buna göre yapılmalıdır. Sağlık işletmelerinde kullanılan malzemeler oldukça geniş bir yelpazededir. Bu sebeple takibi yapılırken sınıflandırılması gereklidir. Malzemelerin bu kadar çeşitli sınıflarda bulunması, temin edilme sırasında farklı politika izlenmesini gerektirecektir. Temelde açık ihale ve doğrudan serbest piyasan temin gibi iki farklı yöntem olduğu söylenebilir. Hem kamu hem de özel teşebbüsler için durum böyledir. İhale yöntemi daha güvenli ve daha uzun sürerken doğrudan temin çok daha çabuk ancak daha pahalıdır. İşletmenin stok mevcudu dikkatli bir şekilde ve sürdürülebilir metotla takip altında bulundurulmalıdır. Bu takip için pek çok yöntem mevcuttur. İşletme ortakları, herhangi bir zamanda şirket mali durumunu merak edebilirler. Onlara daha sağlıklı ve gerçek bilgiler sunmak için iyi bir bilançoya ihtiyacımız vardır. Stok mevcudu pek çok işletmenin önemli bilanço kalemlerinden biridir. Gerçek değerinden yüksek ya da düşük bulduğumuz stok değeri bilançonun makyajlanmasına sebep olabilir. Bu durum işletme sahiplerinin ve kamuoyunun yanlış yönlenmesine sebep olabileceği gibi hatalı mali bildirimler yaratabilir. Bu sebeple stok mevcudumuzu güncel ve gerçekçi bir şekilde analiz edebileceğimiz yöntemlere de ihtiyacımız vardır. Bunun içinde geliştirilmiş yöntemler vardır. Stok Yönetiminin en önemli başlıklarından birisi de 'Depo Yönetimidir'. İyi işleyen bir depo yönetimi, bir depo planı ve depo prosedürü olmadan depo yönetiminin etkin olması mümkün değildir. Ayrıca depo çalışanları da görev sorumluluklarının bilincinde olmalıdır.