turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Türkiye Cumhuriyeti'nde basın ve iktidar ilişkisi (1938-1945)

Basın, her zaman faaliyet gösterdiği toplumun sosyal ve siyasal yapısının biçimini yansıtır. Siyasal iktidarın basını hangi oranda ve nasıl etkisi ve denetimi altmda bulunduracağının şartlarını siyasal rejimin niteliği belirler. Türkiye, 1938- 1945 yıllan arasmda, Tek-Parti'ye dayalı otoriter bir siyasal rejim ile yönetilmiştir. Bu dönemin mutlak hakimi İnönü olmuştur. Bu nitelikteki bir siyasal rejim, siyasal yaşam içinde önemli ve etkili bir kurum olan basmı sıkı bir denetim altına almıştır. Böyle sıkı bir denetimi sürdürebilmek için hükümetin elinde birçok olanak vardı. Her şeyden önce 193 8 'deki basın yasası değişikliğiyle önemli denetim olanaklarına kavuşan hükümet, 1940'ta Matbuat Umum Müdürlüğü'nü de Başbakanlığa bağlayarak basın üstündeki etkinliğini daha da yoğunlaştırmıştır. Ayrıca, İstanbul'da 1940 Kasım ayında sıkıyönetim ilanı suretiyle gazetelerin denetimi bu yönden de genişletilmiştir. Böylece basın, bir yandan hükümetin diğer yandan da sıkıyönetimin denetimi altında ezilip büzülmektedir. Bunların sonucu olarak da, Hükümet, Matbuat Genel Müdürlüğü aracılığıyla gazeteleri gerekli gördüğü her an kapatabilir duruma gelmiştir. Ayrıca hangi habere ne ölçüde yer verilmesi gerektiği yine aynı kanaldan basma günü gününe direktiflerle bildirilmeye başlanmıştı. Ancak yönetimin denetim yollan bu kadarla da kalmamıştır. Büyük gazete sahiplerinin aynı zamanda C. H. P. mebuslan olmalan da bu konuda önemli rol oynamıştır. Türkiye, II. Dünya Savaşı boyunca her iki muhasım tarafı da kollayan ve temel amacı topraklarına bir saldın olmadıkça savaşa girmeme esasma dayalı bir dış politika izlemiştir. Bu politika, Türkiye'nin iç politik yaşamı kadar basmma da yansımış ve basın üzerinde dış haber ve yorumlar ile ilgili çok katı bir denetim ve yönlendirmenin yapılmasına neden olmuştur. Hükümet, direktiflere uymayan birçok gazeteyi kapatmış ve ancak uzun ricalardan sonra yeniden çıkmasına izin vermiştir. II. Dünya Savaşı sonucunda demokrasilerin üstün geleceğinin kesinleşmesiyle Türkiye'de yeni yönelişler başlamıştır. Irkçı-Turancı Tevkifatı yapılmış ve bu zamana kadar yayınlarına izin verilen Pan-Türkist nitelikli dergiler kapatılmıştır. Celal Bayar, Adnan Menderes, Fuat Köprülü ve Refik Koraltan öncülüğündeki bir grup da 1944'te C. H. P. içinde muhalefet bayrağını kaldırmayı denemiştir. 'Milli Şef İnönü, söz konusu grupları yeni bir parti kurmaya yöneltmiştir. Bayar ve arkadaşları giderek Demokrat Parti'nin hazırlıklarına girişirlerken, partilerine sözcülük edecek bir yayın organını aramışlardır. DP kuruculanyla Ahmet Emin Yalman'ın Vatan'ı arasında böylece belirli bir yakınlaşma ortamı kurulmuştur.
Osmanlı'dan Cumhuriyet'e Maneviyat-ı Askeriyye kitapları

Bu çalışmada II. Abdülhamid, II. Meşrutiyet ve Cumhuriyet döneminde basıldığı tespit edilmiş olan maneviyat-ı askeriyye kitapları içerik ve söylem analizi öne çıkarılarak incelenmektedir. Kitapların yayınlandığı dönemlerde yaşanan gelişmelerin, kitapların içeriğine nasıl yansıdığı ortaya konulacaktır. Yaşanan dönemsel gelişmeler kitapları etkilemiş, kitapların içerik ve söyleminde önemli değişikliklere sebep olmuştur. Örneğin, II. Abdülhamid döneminde yazılmış bir kitapta yer alan sadakat kavramının, II. Meşrutiyet döneminde ve Cumhuriyet döneminde farklı bir sadakat söylemine dönüştüğü görülmektedir. II. Abdülhamid döneminde basıldığı tespit edilen kitaplarda; Allah, peygamber ve padişah üçlüsüne sadakat gösterilmesi beklenmiştir. II. Meşrutiyet ve Cumhuriyet dönemlerinde ise bu üçlünün yerini vatan ve millet gibi kavramlar almıştır. Bunun yanı sıra savaş yıllarında yazılan kitapların içerikleri ve öne çıkardığı konular da değişmektedir. Örneğin, Balkan Savaşı'ndan hemen sonra basılan kitaplarda, Rumeli'nin elden çıkması bir bahis konusu olmuştur. Ordunun savaştaki hali de eleştirilmiştir. Orduda manevi bir çöküş olduğu tespiti yapılmıştır. Bu duruma bir çözüm getirmek için; askerin maneviyatının yükseltilmesinin ve bir vatan mefkuresinin dimağlarda yer etmesinin gerekliliği vurgulanmıştır. Dolayısıyla çalışma; maneviyat-ı askeriyye kitaplarının yayınlandıkları dönemlerde yaşanan gelişmelerin ve değişen atmosferin kitaplara nasıl yansıdığını ortaya koyacaktır. Ayrıca bu çalışma, kitapların nasıl bir ortamda, niçin kaleme alındıklarını ve dönemsel olarak askerlere verilmesi gerektiği düşünülen manevi unsurların neler olduğunu anlamak açısından önem taşımaktadır.
Celal Bayar'ın cumhurbaşkanlığı dönemindeki yurtdışı seyahatleri (1950-1960)

Bu çalışmada; Türk siyasi hayatında çok partili yaşama geçilmesinin öncüsü kabul edilen Demokrat Parti'nin kurucularından, aynı zamanda Türkiye Cumhuriyeti'nin üçüncü ve ilk sivil cumhurbaşkanı olan Celal Bayar'ın on yıllık cumhurbaşkanlığı döneminde yurt dışına yaptığı resmi ziyaretler, bu ziyaretlerin iç ve dış politikaya etkileri basından yansımalarla birlikte ele alınmıştır. Cumhurbaşkanlığı dönemi Demokrat Parti'nin iktidara geldiği 1950 yılından, 1960'ta iktidara karşı gerçekleştirilen askeri müdahaleye kadar geçen on yıllık bir süreyi kapsamaktadır. 1950 ve 1960 yılları arasındaki tarihsel süreçte imzalanan antlaşmalar ve dönemin özelliklerine yer yer değinilmiştir. İki bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde Celal Bayar'ın 1883'te Bursa Umurbey'de başlayan ve 1986 yılında İstanbul'da son bulan uzun soluklu hayatı, O'nun mesleki ve siyasi yaşamını biçimlendiren faktörler incelenmiştir. İttihat Terakki'ye girişi, Galip Hoca kimliği ile birçok engelle başa çıkışı, vatanı uğruna dönemin kısıtlı imkanlarına rağmen canı pahasına yılmadan çalıştığı ve herkese örnek olabilecek çalışkanlığı, azmi ele alınmıştır. İkinci bölümde; Celal Bayar'ın cumhurbaşkanlığı yaptığı yıllar olan 1950 ve 1960 yılları arasında yurt dışına yaptığı seyahatler ve bu seyahatlerin basına yansımaları, seyahatler ile pekişen dostluklar, takdim edilen hediyeler anlatılmıştır. Bu on yıllık süre içerisinde Türkiye Cumhuriyeti'nin iç ve dış politikasının şekillenmesinde Celal Bayar'ın son derece etkili olduğu görülmüştür.
Mondros'tan Gümrü'ye Türk basınında Ermeni sorunu Alemdar ve Hadis gazeteleri (1918-1920)

Tarih boyunca Türk-Ermeni ilişkilerine bakıldığında, 11. yüzyıldan 19. yüzyılın son çeyreğine kadar, isyan veya siyasi türden herhangi bir sorun yaşanmadığı, iki milletin birlikte barış içinde yaşadığı görülmektedir. 1878 Ayastefanos ve Berlin antlaşmaları ile Ermeni sorunu uluslararası bir problem olarak ortaya atılmıştır. Ermeni sorunu bu donemden itibaren, hem Türkiye hem de dünya gündeminde yer alarak tazeliğini günümüze kadar korumuştur. Ermeni Sorunu'nun temelinde, tarihi, dini, siyasi, ekonomik, hukuki ve kültürel sebepler vardır. Fransız ihtilali ile ortaya çıkan milli devlet anlayışı, Batı'nın, Hıristiyan azınlıkları Osmanlı yönetiminden kurtarma düşüncesi, Osmanlı ülkesinin artan stratejik ve ekonomik önemi ile uluslararası rekabette oluşan yeni şartlar yeni sorunları da beraberinde getirmiştir. Şark sorunu'nun bir parçası olarak Ermeni sorunu da bunlardan birisidir. Genelde Rusya ve İngiltere'nin kısmen de Fransa ve ABD. nin desteğini alan Ermeniler, Türkiye'nin Doğu illerinde bağımsız büyük bir Ermenistan kurabilmek için 1880'lerden itibaren örgütlü ve silahlı mücadeleye başlamışlardır. Ermeniler tarafından çıkarılan her olay, hem Osmanlı basmı, hem de yabancı basm organları tarafından dikkatle takip edilmiştir. Özellikle I. Dünya Savaşı ve Tehcir uygulaması yıllarındaki gelişmeler, yerli ve yabancı basm organlarında çok farklı şekillerde ele alınmıştır. Türk basınının, savaş yıllarındaki haber ve yorumları, dönemin hükümetlerince uygulanan sansür sebebiyle, genelde sınırlı bilgiler içermektedir. Savaşın akabinde kalkan, İttihat Terakki sansürünün yerini bir müddet sonra Hürriyet ve İtilaf hükümeti ile işgal kuvvetlerinin sansürü almıştır. Yeni sansür sebebiyle Ermeni sorunu ile ilgili haber ve yorumlar, içeriklerinden boyutlarına kadar her alanda büyük farklılıklar göstermektedir. Siyasi tercihleri ve hükümetten beklentileri farklı olan gazeteler, olaylar karşısında farklı tutumlar içerisine girmişlerdir. II Bir gazetenin ön plana çıkarmaya çalıştığı konuyu, diğer gazetenin hiç gündemine bile almaması bunun göstergesidir. Mütareke yıllarındaki (1918-1920) Türk Basını'nın, Türk-Ermeni ilişkileri ile ilgili haber ve yorumlarında daha çok bir iç hesaplaşma havası sezilmektedir. Hadisat ve Alemdar gazetelerinin haber ve yorumlan bu türden örneklerle doludur. Hadisat yayın politikasında, Anadolu'nun Türklüğü ile sosyal, hukuki ve insani değerlerini ön planda tutmaya çalışmıştır. Buna karşılık Alemdar, gelişmeleri değerlendirirken, İttihat Terakki hükümetleri' nin uygulamalarını, genelde olayların merkezine koymaya çalışmıştır. Bu haliyle Alemdarın yaym politikası, adeta bir intikam mücadelesi şeklinde görülmektedir. Günümüzde de Türk dış politikasının en önemli problemlerinden biri olan Ermeni sorunu, döneminin basınına da geniş ölçüde yansımış, haber ve yorum niteliğinde pek çok yazınm konusu olmuştur. Bu haber ve yorumlar günü gününe değerlendirmeleri içerdiği ve kamuoyunun görüşünü temsil ettiği için önemlidir.
İzmir'de Cumhuriyet Halk Fırkası'nın kuruluşu ve teşkilatlanması (1923-1938)

İzmir'de Cumhuriyet Halk Fırkası'nın kurulması ve teşkilatlanmasını incelediğim tez çalışmamda, ilk olarak Cumhuriyet Halk Fırkası'nın kurulma süreci ve İzmir'de fırka kadrosunun tespiti süreci aktarıldı. İzmir'de fırka teşkilat kadrosunun çalışmalarının ele alındığı ikinci bölümde ise, İzmir'in işgalden sonra yeniden imarı, 1924 yılı belediye seçimlerinde fırka teşkilat faaliyetleri, TpCF eşliğinde gerçekleşen ilk muhalefet denemesi ve ara seçimler incelendi. Serbest Cumhuriyet Fırkası muhalefetinde gerçekleşen 1930 belediye seçimlerinin aktarıldığı üçüncü bölümden sonra ise il başkanlarının 1938 yılına kadar olan faaliyetleri aktarıldı. Hacı Hüseyin Öklem başkanlığında faaliyetlerine başlayan Cumhuriyet Halk Fırkası, İzmir teşkilatı başkanlık koltuğu 1938 yılına kadar yedi defa değişmiş, bu değişikliklerin bazıları olağan kongreler sonucu ve merkez kararlarıyla gerçekleşirken, bazıları' da Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın İzmir'de yarattığı etkili muhalefetin sonucudur. Giriş ve sonuç bölümlerinin dışında altı bölümden oluşan tez çalışmam, il başkanlarının görev süreleri temel alınarak bölümlere ayrılırken, bu bağlamda bölümler il başkanlarının görev süreleri ve bu süreçteki faaliyetleri temel alınarak değerlendirildi. Yerel seçimler, milletvekili seçimleri ve parti kongreleri bu bağlamda ele alındı.
Cumhuriyet rejiminin tesisi ve devamlılığında İstiklal Mahkemelerinin rolü (1923-1927)

11 Eylül 1920'de kabul edilen Firariler Hakkında Kanun'un birinci maddesine nazaran asker kaçakları sorunu çözmeye yönelik kurulan İstiklal Mahkemeleri, 26 Eylül günü Firariler Hakkında Kanun'un birinci maddesine yapılan ek düzenlemeyle kapsamı genişleyerek Hıyanet-i Vataniye Kanunu'nun suçları ekseninde de yargılama yapma yetkisine sahip oldu. Bu çalışmayla İstiklal Mahkemelerinin cumhuriyet rejiminin tesisi ve devamlılığındaki rolü değerlendirilecektir. Tez çalışması toplamda iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm kendi içerisinde üç kısımdan oluşmaktadır. İlk kısımda devlet-toplum ilişkileri bağlamında kontrol meselesine, ikinci kısımda Osmanlı'nın son dönemlerindeki ceza mahkemelerine, üçüncü ve son kısımda da Milli Mücadele Dönemi İstiklal Mahkemeleri'nin kuruluş sebepleri, çalışma şekli, kuruldukları bölgeler, faaliyetleri, etkileri ve kaldırılışlarına değinilecek olup daha sonradan bu mahkemelerin cumhuriyetin ilanına kadarki süreçte cumhuriyet rejiminin tesisine etkileri yargılamalarla birlikte incelenecektir. İkinci bölüm de kendi içerisinde üç kısımdan oluşmaktadır. İlk kısımda Birinci Büyük Millet Meclisi'ndeki grupların cumhuriyetin ilanı sürecinde hangi olaylar ve gelişmeler sonucunda muhalefet hareketine dönüştükleri aktarılmaya çalışılacaktır. İkinci kısımda Cumhuriyet Dönemi İstiklal Mahkemeleri'nin kuruluş sebepleri, çalışma şekli, kuruldukları bölgeler, faaliyetleri, etkileri ve kaldırılışları hakkında bilgi verilecektir. Üçüncü kısımda ise 1923- 1927 yılları arasında mahkemelerin yaptığı yargılamalar ve verdikleri kararların cumhuriyet rejiminin devamına ne derece etkisi olduğu kategorize edilmiş bir biçimde arşiv vesikalarına dayandırılarak irdelenecektir.
Berlin Olimpiyatları ekseninde basında Türk sporu (1936-1938)

Olimpiyatlar her zaman kavga ve düşmanlıkların bir kenara bırakıldığı, barış, kardeşlik, dostluk duygularının ön plana çıktığı dünyanın en büyük spor organizasyonu olarak anılır. Antik çağda ilk kez Yunanistan'da gelenekselleşen Olimpiyatlar, daha sonra modern çağa ayak uydurularak her dört yılda bir, bu büyük spor şölenini organize edebilme gücüne sahip büyük devletlerin, büyük yatırımlarıyla gerçekleşebilmiştir. Siyasi duruş, ırkçılık politikaları ve galibiyet kazanmanın çok daha ötesine geçen hırslar, dünya kamuoyunda gövde gösterisi, ezici rekabet ve dünyanın ekonomik, politik güç dengesindeki yerini spor faaliyetleri aracılığıyla sergileme kaygısı, milletlerin zaman zaman Olimpiyat ruhundan uzaklaşmasına neden olmuştur. Siyasi, kültürel, sportif alanda bir ülkenin dikkatleri üzerine çekmesi için Olimpiyatlardan daha iyi bir fırsat olmamıştır. Türkiye Cumhuriyeti'nin katıldığı dördüncü Olimpiyat oyunu olan 1936 Berlin Olimpiyatı ekseninde basında Türk sporunun ele alınmasına çalışılan bu araştırmada, 1936 Berlin Olimpiyatlarından Atatürk'ün son yılı olan 1938'in sonuna kadar geçen sürede Türk sporunda yaşanan gelişmeler ve tarihe düşülen kayıtlar gazete ve dergilerden yararlanılarak incelenmeye çalışılmıştır.
Alevi-Bektaşilerin Milli Mücadele'deki rolü ve Atatürk ile ilişkileri

Bu çalışmamda Alevi-Bektaşilerin tarihsel arka planını göz önünde bulundurarak, gerek Anadolu coğrafyasına gelişleriyle birlikte gerekse Osmanlı Devleti'nin çeşitli dönemlerinde etkin rol oynamaları çerçevesinden yola çıkarak, bu etkinliğin Türk Kurtuluş Savaşı sürecine ve Atatürk ile olan ilişkilerine nasıl yansıdığını araştırmaya çalıştım. Çalışmamın giriş bölümünde yukarıda vurguladığım gibi kısaca Alevi-Bektaşilerin Anadolu'ya gelişleri ve Osmanlı Devleti dönemindeki yaşayış ve faaliyetleri anlatılmaktadır. Bu çerçevede;Alevi-Bektaşilerin Osmanlı Devleti'nin kuruluşundaki rolleri, çeşitli dönemlerde yaşanmış olan sıkıntılar, Bektaşilik ile Yeniçeri Ocağı arasındaki ilişki, Bektaşi tarikatının yasaklanması gibi konular ele alınmıştır. Bu anlatının çalışmamın anlaşılabilirliği ve konu bütünlüğü açısından gerekli olduğunu düşünmekteyim. Birinci bölümde araştırılan konulardan biri İttihat ve Terakki Cemiyeti ile Alevi-Bektaşiler arasındaki ilişkidir. İttihat ve Terakki Cemiyeti liderlerinin Alevi-Bektaşileri araştırmak amacıyla Anadolu'ya gönderdikleri Baha Said Bey'in uzun yıllar süren incelemeleri ve ulaştığı bilgiler de bu bölümde üzerinde önemle durduğumuz bir diğer konudur. Alevi-Bektaşilerin İttihat ve Terakki Cemiyeti ile kurmuş olduğu ilişkilerin önemli olduğu kanısındayım. Çünkü bu cemiyetin liderlerinin ve üyelerinin birçoğunun daha sonra araştırmamın asıl gövdesini oluşturacak olan Kurtuluş Savaşı kadrolarında karşımıza çıktıklarını görmekteyiz. Ayrıca bu bölümde Alevi-Bektaşilerin I. Dünya Savaşı'ndaki katılımları, daha sonra çeşitli ulusal örgütler içerisindeki faaliyetleri ve demografik özellikleri incelediğim diğer önemli konulardır. İkinci bölümde ise Alevi-Bektaşilerin Milli Mücadele'deki rolü ve Mustafa Kemal Paşa ile ilişkileri araştırılmıştır. Kurtuluş Savaşı'nın başladığı gün olarak kabul edilen Mustafa Kemal Paşa'nın Samsun'a çıkışı ile birlikte Alevi-Bektaşilerle kurmuş olduğu yakın temas ve almış olduğu önemli destek, üzerinde durulan konular arasındadır. Ayrıca TBMM'nin açılışı, Alevi-Bektaşilerin meclis içerisindeki çalışmalara katılışları ve o dönem içerisinde ortaya çıkan çeşitli ayaklanmalarda Alevi-Bektaşilerin tutumu, bu bölüm içerisinde araştırmaya çalıştığım diğer başlıklar olmuştur. Çalışmamın son bölümü olan üçüncü bölümünde ise Atatürk'ün Bektaşi olduğu yönünde ortaya konulan iddialar değerlendirilmiş ve bu konu ile ilgili olarak Atatürk'ün soyu üzerinde bir araştırma yapılmıştır. Alevi-Bektaşilerdeki Atatürk sevgisi gerek kişisel söyleşilerle, gerek tarihsel gerçeklikle, gerekse ozanların diliyle ve Bektaşi nefesleriyle vurgulanmaya çalışılmış buna ek olarak, tarihte Atatürk ile yakın ilişkiler kurmuş olan bazı Bektaşiler hakkında bilgiler vermek amaçlanmıştır.
Adnan Menderes'e yazılan vatandaş mektupları

Adnan Menderes, Türkiye Cumhuriyeti'nin siyasal hayatında iz bırakan önemli devlet adamı ve liderlerden birisidir. Türkiye'de çok partili siyasal döneme geçildikten sonra kesintisiz olarak Demokrat Parti'nin lideri olmuş ve on yıl boyunca başbakanlık yapmıştır. Adnan Menderes'in başbakanlığı süresince vatandaşlardan çok sayıda mektup aldığını biliyoruz. Bu mektuplar; iş ve tayin istekleri, şikayetler, para ve yardım istekleri, davetler, geçmişş olsun dilekleri, mahkum istekleri, iş dünyasından gelen çesitli istekler, çiftçi sorunları, devlete yardımda bulunma teklifleri, parti ve hükümet teşkilatı ve icraatları ile ilgili öneriler, Kıbrıs sorunu, azınlık cemaatlerinin talep ve memnuniyetleri gibi pek çok farklı içeriğe sahiptir. Söz konusu mektup içeriklerinin bilinmesi ve incelenmesi Türk siyasal yaşamının önemli bir dönemi hakkında; siyasi, sosyal, ekonomik ve kültür konularında ve vatandaşın devlete, partiye ve lidere karsı bakışı, duruşu ve düşünceleri hakkında fikirler edinmemize yardımcı olacaktır.
Anadolu tahkik heyetleri (1919)

Azınlıkların ayrılıkçı faaliyetleri olmadığı veya iyi niyet jestleri ile bunlar engellendiği takdirde, itilaf Devletleri'nin Mondros Mütarekesi'ni bahane ile yeni işgallere kalkışamayacağı zannı, hükümet çevrelerinin hakim görüşü idi. Bu maksatla, azınlıklar ile Türkleri birbiriyle uyum halinde yaşatmak ve kardeşlik duygularını tazelemek için, Anadolu ve Trakya'ya Padişah'ın 'selam-ı şahane'lerini götüren birer Şehzade Hey 'eti gönderildi. Hey 'etlerin ziyaretlerini, bu toprakların Osmanlı Devleti'nden ayrılamayacağına ve Padişah'ın kendilerini unutmadığına yorumlayan Türkler, Şehzadeleri coşkun sevgi gösterileri ile karşıladı. Azınlıklar ise soğuk davrandılar. Onların üzerinde bir te'sir husule getiremeyen hey'etlerin başarısızlığını, İzmir'ir azınlık desteği ile Yunanlılarca işgal edilmesi teyid etti. Azınlık faaliyetleri ile alakalı işgalleri önleyemeyen Hükümet, hiç olmazsa Türkler'den kaynaklanan bir işgal olmaması için milli teşkilatlanmayı engellemeye çalıştı. Anadolu Hareketi'nin farklı bir siyasi organizasyon görünümü kazanması da bu eğilimi hızlandırdı. 1919 Ağustos başında; Süleyman Şefik, Galip, Ali Fevzi ve İbrahim Ethem Paşalar başkanlığında gönderilen Tahkik Hey'etleri'ne milli teşkilatlanmayı engellemenin şartlarını araştırmak görevi verildi. Hey 'etlerden bir kısmı bu amaca uygun olarak, askeri makamların yetkilerini kısıtlamak ve iç isyanları körüklemek tavsiyesinde bulundu. Özellikle Damat Ferit Paşa Hükümetleri bu tavsiyelere uymakta hiç tereddüt göstermedi. Ancak, milli teşkilatlara karşı kullanılan şiddet, Anadolu'yu merkezden daha fazla uzaklaştırdı. Bunun üzerine Hey'et-i Temsiliye ile anlaşabilecek bir Hükümet teşekkül ettirilerek yakınlaşma sağlanmasına çalışıldı. Bu Hükumet'in Anadolu'ya gönderdiği Fevzi ve Hurşit Paşa Teftiş Hey'etleri, Milli teşkilatın mahiyetini öğrenerek anlaşmazlıkların izalesine çalışacaktı. Neticede yeni anlaşmazlıklar çıkmamasına muvaffak olunurken, başta Mustafa Kemal Paşa olmak üzere milli teşkilat liderlerine karşı merkezce duyulan güvensizlik giderilemedi. Hükümet ile Hey'et-i Temsiliye arasında kısmi bir yakınlaşma sağlandı ise de Meb 'uslar Meclisi'nin dağıtılması ve Ali Rıza Paşa Hükumeti'nin yıkılması neticesinde bu politikanın yürütülmesi imkanı kalmadı.
Meclis-i Mebusan Reisi Hacı Adil Bey'in hatıratı doğrultusunda Rum mezalimi ve Edirne

1869 yılında Lofça'da dünyaya gelen Hacı Adil Bey, hem Osmanlı Devleti hem de Türkiye Cumhuriyeti zamanında önemli devlet görevlerinde bulunmuş önemli bir siyasetçi ve hukuk adamıdır. 1890 yılında Yemen'de gümrük memuru olarak başladığı devlet hizmetinde yaklaşık 20 yıl süre ile Yemen, İstanbul ve Selanik'te çeşitli memuriyetler üstlenerek, II. Meşrutiyet'in ilanından kısa bir süre sonra Edirne Valisi görevine getirilmiştir. Adil Bey, on dört aylık birinci Edirne Valiliği döneminin ardından 1910 yılında İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin yedi üyeden oluşan İttihat ve Terakki Katibi Umuliği görevine getirilmiştir. 1912 yılında yapılan seçimlere İttihat ve Terakki'den Gümülcine mebusu seçilip Meclis-i Mebusan'daki yerini alıp yeniden Dahiliye Nazırı olmuş ve bir yıl sonra tekrar Edirne Valiliği görevine getirilmiştir. Yunanistan'ın da aralarında bulunduğu Balkan Devletlerince 93 Harbi'nden itibaren savunmasız Türklere uygulanan mezalim Adil Bey'in Valiliği döneminde de Edirne ve Trakya'da devam etmiştir. Adil Bey'in valiliğinin birinci döneminde Edirne'nin bayındırlık işlerine hız verilmiştir. Hacı Adil Bey'in ikinci Edirne valiliği döneminde ise daha çok Balkan Savaşı'nın yaralarının sarılması için şehir merkezinde çalışmalar yapıldı. Bu dönemde şehrin imarı ile ilgili çalışmalar başlatıldı. Başarılarından dolayı Adil Bey ileriki yıllarda Altın Liyakat Madalyası ile ödüllendirilecektir. İttihat ve Terakki Fırkası içerisinde üst düzey yöneticilik görevi alan Hacı Adil Bey, 1912 yılında Dahiliye Nazırlığı'na getirilmiştir. Trablusgarp Savaşı, Balkan Savaşı ve I. Dünya Savaşı yıllarında devletin zor günlerinde kritik görevler almaya devam eden Hacı Adil Bey 1913 yılında Bab-ı Ali Baskını sonrasında kurulan hükumette bir kez daha Dahiliye Nazırı olmuş, II. Balkan Savaşı sırasında Edirne'nin geri alınmasının ardından bir kez daha bu şehre vali olarak atanmış, 1915- 1918 yılları arasında da Meclis-i Mebusan Reisliği görevini yürütmüştür. Hacı Adil Bey, Meclis-i Mebusan Reisliği süresince Tekfurdağı Mebusu Dimistokli Efkalidis Efendi'nin Balkan Savaşlarında yaşananlarla ilgili kendisine yönelttiği üç önemli soruya karşı bir savunma niteliğinde yazmış olduğu hatıratı doğrultusunda açıklık getirilmeye çalışıldı. Bu üç önemli soru neticesinde Adil Bey Edirne Valiliği dönemlerinde yapmış olduğu faaliyetlere, Balkan Savaşlarından sonra yaşanan göçün Rum Tehciri olmadığına ve en önemlisi Balkan Savaşlarından sonra yaşanan Rum Mezalimi konularına açıklık getirmiştir. I. Dünya Savaşı'nın sona ermesinin ardından tutuklanan ve Malta'ya sürgüne gönderilen Hacı Adil Bey, 1919- 1922 yılları arasında yurtdışında sürgün hayatı yaşamak zorunda kalmıştır. Malta esareti sonrasında yurda dönen Hacı Adil Bey, Adana ve Bursa valilikleri görevlerinde bulunmuş, Darülfünun'da dersler vermiş ve uluslararası mahkemelerde ülkemizi temsil etmiştir. İstanbul Belediyesi'nde de görevler üstlenen Hacı Adil Bey 1935 yılında vefat etmiştir.
Kuruluşundan kapanışına Malatya Halkevi

10 Nisan 1931 tarihinde Türk Ocakları'nın kapatılmasından sonra Atatürk'ün emriyle 19 Şubat 1932 tarihinde 14 il merkezinde Halkevleri açılmıştır. Açılan Halkevleri arasında ilkler içerisinde Malatya Halkevi de bulunmaktadır. Malatya Halkevi ilk yılında yedi ve daha sonra dokuz şubesi ve 186 üyesiyle faaliyetlerine başlamıştır. Malatya'da kuruluşundan kapanışına kadar beş Halkevi, 54 Halkodası vardır. Malatya Halkevi, Cumhuriyetin getirmiş olduğu yenilikleri ve düşünceleri, 9 şube ile halka anlatmış ve uygulamalı bir şekilde göstermiştir. Malatya Halkevinin Dil ve Edebiyat Şubesi, Temsil Şubesi, Sosyal Yardım Şubesi ve Köycülük Şubesi başarılı çalışmalar yürütmüştür. Halkevleri sayesinde ülkenin en ücra köşelerine gidilmiş hem parti tüzüğü anlatılmış hem de kültürel çalışmalar yapılmış, bu bağlamda sözü edilen bu çalışmalar Malatya'da da dikkati çekmiştir. Ayrıca Malatya Halkevi tarafından bir dergi, bir broşür ve kitap şeklinde üç değişik alan da neşriyat çıkarılmış, bu yayınlar Malatya da büyük bir ilgi görmüştür. Yazı kadrosunda ise daha çok Malatya Halkevinin idari heyetinde yer alan isimler olmuştur. Malatya Halkevi tarafından yayımlanan neşriyatlar, hem Halkevinin faaliyetlerini haber yapmış hem de halkı okumaya teşvik etmiştir. Malatya Halkevi kurulduğu ilk yıldan itibaren halkı bilinçlendirmek ve onlara yol göstermek için köy ve şehir arasında aydınlık meşalesini taşımıştır. Şehrin kültür seviyesini yükseltmek için bu neşriyatlar önemli olmuştur. Dönemin siyasi gelişmeleri sonucunda 8 Ağustos 1951 tarihinde Halkevleri kapatılmıştır.