turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Sivil toplum kuruluşları ve yoksulluk

Geçmişi çok eski dönemlere dayanan yoksulluk, artık ulusallıktan, yerellikten çıkıp uluslararası alana yayılmış durumdadır. Yoksulluk, gelişmişlik düzeyleri her ne olursa olsun tüm ülkelerin ortak bir sorunu olup, küresel bir boyut kazanmıştır. Yoksulluk, kişilerin insan onuruna yaraşır bir hayat seviyesini yakalamalarını engelleyen bir sorun olarak ortaya çıkmaktadır. Bu sorun hem toplumsal alanda huzursuzluğa ve kargaşaya yol açarak kişiler arasında fırsat eşitsizliği yaratmakta hem de yeterli geliri elde edemeyen kişilerin hayatlarını idame ettirmekte zorlanmasına ve sosyalleşmekten uzak kalmalarına yol açmaktadır. Sosyal devlet olmanın gereği olarak devletler, yoksulluğun çözümünde hem yerel, hem de merkezi anlamda tüm olanaklarını kullanmaktadırlar. Ancak tüm müdahalelere rağmen istenilen sonuca ulaşılamamaktadır. Bu noktada, önemli bir güç olan ve sosyal sorumluluk bilinciyle hareket eden sivil toplum kuruluşları önemli roller üstlenmektedir. Devlet güdümünden uzak, tamamen gönüllü olan bu kuruluşlar, devletin bazı durumlarda alternatifi, bazı durumlarda ise tamamlayıcısı olarak yoksullukla mücadelede görev almaktadırlar. Türkiye'de yoksulluğun azaltılmasında Sivil Toplum Kuruluşları'nın, devletin alternatifi değil, tamamlayıcısı olarak rol aldığı temel hipotezinden yola çıkılan bu çalışmada, yoksullukla mücadelede kamu kuruluşlarının eksik bıraktığı ya da erişemediği alanlarda, STK'ların tamamlayıcı roller üstlendiklerini ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden anket ve görüşme teknikleri kullanılarak yapılan alan çalışmasının sonucunda ulaşılan bulgular STK'ların yoksulluğun çözümünde devletin alternatifi değil, bir tamamlayıcısı olduğu hipotezini doğrulamaktadır.
Sermaye şirketlerinde kar dağıtımı ve vergilendirilmesi

oz Sermaye şirketlerinde kar dağıtımı ve vergilendirilmesi konu başlıklı olan tezin oluşturulmasında öncelikli olarak yüksek lisans tezi olma amacının dışına çıkılmama perspektifi ile hareket edilerek temel bazı hususlar irdelenmeye çalışılmıştır. Bu doğrultuda, öncelikli olarak dağıtıma konu olacak olan kar kavramının muhasebe ve hukuk bilimi anlamında kuramsal değerlendirilmesi yapılmıştır. Bu değerlendirmeler yapılırken belirtilen bilim dalları ölçütlerine göre kar ile dağıtılabilir kar kavramının ne olduğu ortaya konulmuştur. Kar dağıtımının hukuki boyutu ve değerlendirilmesi kapsamında ise öncelikle Türk Ticaret Kanunu ve Sermaye Piyasası Kanunu ile getirilen düzenlemeler ayrıntılı olarak irdelenmiştir. Bu bağlamda, incelemeler yapılırken sermaye şirketlerinin kar dağıtımı prosedürü özellikle anonim şirketler esas alınmak üzere Türk Ticaret Kanunu üzerinde yoğunlaştırılmıştır. Anılan kanun ile getirilen düzenlemeler belirlendikten sonra, Sermaye Piyasası Kanunu'na tabi olan anonim şirketler bakımından Türk Ticaret Kanunu ve Sermaye Piyasası Kanunu bir bütün olarak değerlendirilerek kar dağıtımının değişik bir perspektifi irdelenmiştir. Yine bu bağlamda kar dağıtımını doğrudan etkileyen bir yapı olan yedek akçe kavramı da ayrıntılı olarak incelemeye çalışılmıştır. Hukuki boyut anlamında yapılan değerlendirmenin ikinci eksenini ise vergilendirme oluşturmaktadır. Her dağıtımın vergilendirilmesi hususiyeti gerek karı dağıtan kurumlar gerek karı alan ortaklar bazında ayrı ayrı ve detaya inilecek şekilde araştırılmıştır. Yapılan değerlendirmelerde genellikle halen yürürlükte olan mevzuat hükümleri doğrultusunda açıklama yapılmıştır. Son olarak kar dağıtımı olgusunun ekonomik etkileri oldukça genel olarak değerlendirilmiş ve özellikle vergisel düzenlemelerin bu etkiler içindeki payı belirlenmeye çalışılmıştır. iv
Teknolojik değişim sürecinde devletin rolü

çalışmada, teknolojik değişim sürecinde devletin rolü yeniden ele alınarak kamu kesiminin bu süreçte ne derece etkin olabildiği sonucuna ulaşılmaya çalışılmıştır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde bilim ve teknoloji politikasına teorik, ulusal ve uluslararası yenilik sistemi bağlamında kuramsal olarak inceleme yapılmaya çalışılmıştır. kinci bölümde savunuya gelişme perspektifi bağlamında bakılarak sanayi teknoloji işbirliğinde devletin ve özel sektörün rolü karşılaştırılarak teknolojik ilerlemedeistihdam, eğitim, rekabet gücü ve gelişmiş ülkeler üzerindeki etkisi irdelenmiştir. Son bölümde teknoloji ve yenilik politikalarında geçmişşten günümüze Türkiye, Türkiye'ye düşen görev ve Türkiye için model önerisi sunulmuştur. Özel ve kamu kesimin teknolojik değişim süreci içerisindeki rolü ülkelerin gelişmişlik düzeyine göre farklılık göstermiştir. Bu rol gelişmiş ülkelerde kendini özel sektör lehinde baskın olarak hissettirirken, teknolojik yenilik faaliyetlerinin gelişmediği az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde kamudan bilim, teknoloji ve sanayiye aktarılan payın fazla olması kamu kesiminin rolünün ağır olması sonucuna ulaştırmıştır.
Bankacılık hisse senetleri üzerine endekse dayalı bir alım satım stratejisi önerisi

Batıda uzun zamandır uygulanan, Türkiye'de yeni yeni uygulanmaya başlayan ve her geçen yıl önemini artıran algoritmik alım satım yöntemi yatırımcılara büyük avantajlar sağlamaktadır. Algoritmik alım satım yöntemleri sayesinde küçük yatırımcılar dahi koruma amaçlı fon yatırım bankaları ve profesyonel yatırımcılar tarafından uygulanan alım satım tekniklerini uygulayabilmekte ve geriye dönük testlerini yapabilmektedir. Bu tezin amacı algoritmik alım satım teknikleri yardımıyla, eş işlem stratejisine alternatif bir model geliştirilerek, bu modele istinaden yapılabilecek alım satım işlemlerinin performansın incelemektir. Oluşturulan model Borsa İstanbul bünyesinde hesaplanan bankacılık endeksinde yer alan, bankacılık hisselerinde test edilmiştir. Araştırmada, endeksin kendi saatlik volatilitesinin üzerinde bir hareket yapması beklenmiş ve bu hareketin ardından hisse senetlerinin de hareketi takip etmesi gerektiği varsayımı üzerinden iki ana alım stratejisi oluşturularak bu stratejilerin geriye dönük test ve optimizasyonları yapılmıştır. Seçilen hisse senetlerinin endeks ile korelasyonunun yüksek olması dikkate alınmıştır. Hisse senetleri ve endekslerin korelasyonları ve volatiliteleri Matlab programı vasıtasıyla hesaplanmış ve geriye dönük testler Matriks programının 'system tester' modülü kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma Türkiye'de siyasi ve ekonomik risklerin arttığı 2013 yılı sonrasını kapsamaktadır ve bu süreçte dahi, geliştirilen stratejiler sayesinde al-tut stratejisi ve piyasa faiz oranının üzerinde getiriler elde edilmiştir.
Kayıt dışı ekonomiyle mücadele ve Türkiye örneği

Bu çalışmada genel olarak kayıt dışı ekonominin literatürde bulunan tanımlarına, kayıt dışı ekonominin kapsamına ve genel özelliklerine değinilmiştir. Ekonomik olarak nedenleri ve sonuçları bakımından çok karmaşık bir yapı olarak ortaya çıkan kayıt dışı ekonomi, daha çok iktisadi faktörler dışında sosyal, psikolojik, siyasi ve ahlaki boyutlarıyla incelenmesi gereken bir olgudur. Bu olgu ortaya çıkış nedenlerine göre çeşitli isimler verilmiştir. Bazen karsımıza kara ekonomi, nakit ekonomisi, gizli ekonomi, saklı ekonomi, yasadışı ekonomi, informel ekonomi, yeraltı ekonomisi, gözlemlenemeyen ekonomi gibi kavramlarla çıksa da genel olarak kayıt dışı ekonomi olarak adlandırmak mümkündür. Doğası gereği, kayıt dışı ekonominin gerçek boyutunu tahmin etmek mümkün değildir. Ancak Dünya'da ve Türkiye'de kayıt dışı ekonomiyi ölçmeye ilişkin yapılmış birçok çalışma bulunmaktadır. Türkiye'de kayıt dışılığın yaklaşık olarak ekonominin üçte biri büyüklüğünde olduğu tahmin edilmektedir. Bu oran özellikle gelişmiş ekonomiler ile karşılaştırıldığında oldukça yüksektir. Türkiye'de bu zamana kadar kayıt dışı ekonomi ile mücadelede çeşitli somut adımlar atılmıştır. Ancak bunların etkisi sınırlı olmuştur. Bu hususta başarı sağlamak için gelişmiş ekonomilerdeki uygulamalara benzer daha köklü çalışmaların yapılması gerekmektedir. Sonuçta kayıt dışı faaliyetleri önlemenin yolu, sağlıklı bir altyapı hazırlamak ve bunu hukuki açıdan bağlayıcı kılmakla mümkün olacaktır. Ülkemizde büyüme ve kalkınma açısından çok önemli bir yer tutan vergiler sağlıklı toplanmalı ve her vatandasın bu sorumluluk bilincine sahip olması gerekmektedir. Bu kapsamda çalışmanın amacı, gelişmiş ülkelerde ve ülkemizde kayıt dışı ekonomiyle mücadele çalışmaları kapsamında uygulanan politika ve faaliyetleri genel bir çerçeve içinde sunmak ve çeşitli çözüm önerileri getirmektir.
Türkiye'de 1980 sonrası uygulanan ekonomi politikalarının seçmen davranışları üzerindeki etkisi

Demokrasiyi benimseyen toplumlarda, iktidarın belirlenmesinde seçmen önemli bir yere sahiptir. Seçmen iktidarın belirlenmesi anında karar verirken çeşitli faktörlerden etkilenir. Seçmenin davranışını etkileyen sosyo-kültürel ve psikolojik faktörlerin yanı sıra iktisadi faktörler de önemli bir yer kaplamaktadır. İktidarın performansını değerlendirmede ekonomik performans, seçmenler açısından genelde öncelikli faktör olarak görülmüştür. Bu sebeple, demokratik seçimlerle iktidara gelen hükümetler genellikle, ülke yönetiminde söz sahibi olmasını sağlayan seçmenlere elverişli bir ekonomik ortam yaratarak para, maliye politikası gibi ekonomi politikalarıyla ekonomiyi manipüle ederler. Bu biçimde iktidar yeniden seçilebilmek için seçim öncesi ve seçim döneminde para ve maliye politikalarıyla ekonomiyi manipüle ederek seçmen davranışlarına yönelimini etkilemeye çalışırlar. Siyaset ve ekonomi için bu kadar önemli bir role sahip olan seçmen davranışları üzerinde ne yazık ki yeterli düzeyde araştırma yapılmamış ve seçmen davranışın ekonomik değişkenler üzerindeki etkisi tüm detayları ile ortaya konulmamıştır. Son dönemlerde yapılan çalışmalarda, seçmenin değişim ve dönüşümünü sağlıklı bir biçimde takip etme de yetersiz kalmaktadır. Seçim sonrası yapılan az sayıdaki seçmen davranışlarının incelenmesi ve çalışmalarının da kesinlikle arttırılması seçmeni daha yakından tanımak için mecburi görülmektedir. Kanaat, tutum ve fikirlerini hür biçimde oluşturan seçmenler, seçimler aracılığıyla tercihlerini özgür biçimde yapmaktadır. Buradan hareketle iktidarın uyguladığı ekonomi politikaların seçmen davranışı üzerindeki etkisi, seçmenin özgür olduğu ve kendini rahatlıkla ifade ettiği seçimlerle analiz edilmeye çalışılmıştır. Bu tez çalışmasında 1980 yılı itibariyle temel ekonomik gösterge verileri ve genel seçim sonuçları kullanılarak ekonomik sonuçların seçmen davranışına etkisi ayrıntılı bir şekilde ele alınmaya çalışılmıştır. Seçmen davranışlarını sergilerken genel seçimlerde hangi ekonomik göstergeyi öncelik verdiğine vurgu yapılmıştır. 1980 sonrası uygulanan ekonomi politikaları çalışmasının sonuçlarıyla seçmenin seçimlere katılımı, ekonomik faktörleri dikkate alıp almadığı, uygulanan politikalara karşı tepkisi ortaya konulmaya gayret edilmiştir. 1980- 2016 dönemleri arasında yapılan seçimlerden elde edilen sonuçlara göre seçmenlerin davranışlarının ekonomik değişkenlerin etkili olduğu sonucuna varılmıştır. Hatta seçmenlerin bilhassa krizin var olduğu dönemlerde işsizlik, enflasyon gibi sorunları üzerine daha çok yoğunlaştıkları görülmüştür.
Türkiye'nin kalkınma düzeyinin insani gelişme göstergeleriyle değerlendirilmesi

İnsani gelişme kavramı çok boyutlu bir kavramdır. İnsanı ve onun sahip olduğu yetenekleri, fırsatları temel alarak toplumların yaşam standartlarını yükseltmeyi amaç edinmiştir. İçerdiği temel bileşenler olan, gelir, sağlık ve eğitim parametreleriyle kalkınmanın 'insani' boyutuna dikkat çekmektedir. İnsani gelişme için, kişi başına gelir düzeyi ve satın alma gücünün, doğumda beklenen yaşam süresinin, okuryazarlık ve okullaşma oranlarının yüksek olması arzu edilmektedir. Bütün bu parametreler iyi bir yaşam standardının, sağlıklı ve uzun bir ömrün ve eğitimli olmanın gereği olarak insani yaşamın nitel ve nicel daha iyi düzeyde olacağını göstermektedir. Çağın en önemli düşünürlerinden ve insani gelişme denildiğinde akla gelen ilk isimlerden olan Amartya SEN'in perspektifinde, bireyin kapasite ve yeteneklerinden hareketle refahının arttırılması ve her türlü yoksunluğun ortadan kaldırılması hedeflenmektedir. Bu açıdan çalışmamız Türkiye'nin insani gelişimini analiz etmeye yardımcı olmaktadır. Türkiye'nin gelişmişlik düzeyini bilimsel olarak ortaya koyan İnsani Gelişme Endeksi ile insani gelişmenin boyutları irdelenmektedir. Seçilmiş ülkelerle Türkiye'nin durumu kıyaslanarak geride olunan konuların saptanmasına ve iyileştirilmesine yönelik çözümlere odaklanmaktadır.
A study on migration in the Middle East and North Africa

Bu tez, göç kavramını oluşturan kalıpları ve eğilimleri irdeleyerek Orta Doğu ve Kuzey Afrika Bölgesi'ndeki göçün hem sebeplerini hem de etkilerini ortaya koymaktadır. Imparatorluk ve/veya kolonileşme döneminden bu yana göçün ODKA bölgesindeki gelişmenin ekonomik, sosyal ve siyasi dinamiklerini anlamlandırabilmek adına önemli bir değişken olduğu tartışılmaktadır. Göç aldığı farklı biçimlerle ekonomik dalgalanmalardan etkilenerek ortaya çıkan bir gelişmedir. Körfez ülkeleri haricinde bütün ODKA ülkeleri Petrol Krizi'nin (1973) etkilerinin hissedilmesiyle beraber 1980 lerden bu yana dışarıya göç vermekle beraber belirgin düzeyde göç de almışlardır. 1980 lerin İran-Irak Savaşı ve 1990 ların Körfez Savaşı var olan göç eğilimini arttırmıştır. Siyasi reformların ve ekonomik yeniden yapılanmanın eksikliğinde, bölge ekonomileri göç koşullarını yeniden üretmiştir. Bu çalışma sosyolojik teorilerden hareketle siyasi tarihi ve ekonomik analizleri kullanarak göç kalıplarını ve eğilimlerini tanımlamış ve Batı merkezli öğretinin aksine göçün ODKA bölgesinin ekonomik büyümesi için teşvik edici bir unsur olmadığını ortaya koymuştur.
Azerbaycan vergi sisteminin idari yapı ve mevzuat bakımından değerlendirilmesi

Dünyada sosyalist devletçilik anlayışının en büyük örneği olan eski Sovyetler Birliğinin çöküşü ile beraber bu birliği oluşturan devletlerde yeni ekonomik düzene geçiş sürecinde toplumsal ve ekonomik yapıda değişiklikler yaşanmaktadır. Ülkenin toplumsal ve ekonomik yapısı ile direk bağlantılı olan vergi sisteminin üzerine bu değişime uyum sağlamak ve ekonomik amaçları gerçekleştirmek yolunda büyük görevler düşmektedir. Vergi sisteminin de bu değişmeler sonucu nasıl bir değişim süreci yaşadığı ve ortaya çıkan problemlerin çözümünde ne kadar başarı sağlayacağı post - sovyet ülkelerinden biri olan Azerbaycan Vergi Sistemi ele alınarak çalışmamızda incelenmiştir. Birinci bölümde, Azerbaycan ekonomisinin bağımsızlık yılları sonrasında nasıl bir gelişme gösterdiği, bu yıllarda ortaya çıkan ve ekonomiyi direk olarak etkileyen etkenler incelemiş ve kısa önerilerde bulunulmuştur. İkinci bölümde, Azerbaycan Vergi Sistemi'nin on yıllık tarihsel gelişimi, vergi organlarının idari yapısı, vergilerin tarh ve tahsili, vergi yargısı, vergi denetimi ve cezalarına ilişkin açıklamalar yer almaktadır. Çalışmamızın esas konusunu oluşturan üçüncü bölümde ise, Azerbaycan Vergi Sistemi'nde yer alan vergiler geniş şekilde, her vergi türü dikkate alınarak incelenmiş ve vergi sisteminin verginin mali ve mali olmayan amaçları bakımından değerlendirilmesi yapılmıştır. Ayrıca, vergi idaresinin ve faaliyetlerinin de değerlendirilmesinin de yapıldığı bu bölümde zaman zaman önerilerde bulunulmuştur.
Suriye'deki iç savaşın Güneydoğu Anadolu bölgesinin ekonomisine etkisi

Bu çalışmada Suriye İç Savaşından Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin ne derece etkilendiği ekonomik veriler yardımıyla açıklanmıştır. Çalışmada öncelikle Arap Baharı adı verilen Ortadoğu'daki yönetim karşıtı halk hareketlerinin ortaya çıkmasına neden olan faktörler ve bunun 2011 Mart tarihi itibariyle Suriye'de etkili olmaya başlaması, gün geçtikçe daha da büyüyüp uluslararası bir sorun haline geldiği süreç üzerinde durulmuştur. Uluslararası aktörlerin Suriye Krizine nasıl müdahil oldukları, hangi politikaları izledikleri ve krizin çözümü için atılan adımlar detaylı olarak açıklanmıştır. Göç, mültecilik ve sığınmacılık kavramları detaylı olarak irdelenmiştir. Türkiye'de ve dünya genelinde mülteci ve sığınmacı kavramlarının çerçevesi ile Türkiye'deki Suriyeli sığınmacıların hukuki statüleri ele alınmıştır. Bunun yanında Türkiye'ye yönelikSuriyeli sığınmacı göçüyle Türkiye'deki sayılarına ve barınmalarına ilişkin veriler sunulmuştur. Daha sonra Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin Suriye İç Savaşından nasıl etkilendiği noktasında ekonomik göstergelerin yıllar itibariyle değişimleri göz önünde bulundurularak detaylı bir analiz yapılmıştır. Son olarak, elde edilen veriler ışığında bir sonuca ulaşılıpdeğerlendirilmesi yapılmış ve konuyla ilgili çeşitli çözüm önerilerine yer verilmiştir.
Finansal gelişme ve iktisadi büyüme arasındaki nedensellik ilişkisi: Türkiye örneği

Bu çalışmada finansal gelişme ile iktisadi büyüme arasındaki nedensellik ilişkisi Türkiye örneğinde incelenmektedir. Finansal gelişmişlik göstergesi olarak sekiz farklı değişkene yer verilen çalışmada 1987:1-2012: 4 dönemine ait çeyrek dönemlik veriler kullanılmıştır. Finansal gelişme ile iktisadi büyüme arasındaki uzun dönemli nedensellik ilişkisinin tespiti için Johansen Eş Bütünleşme Testi uygulanmıştır. Aralarında eşbütünleşme ilişkisi bulunan değişkenlerin arasındaki nedenselliğin yönünün tespiti için ise vektör hata düzeltme mekanizmasına dayalı nedensellik testi uygulanmıştır. Diğer taraftan aralarında eşbütünleşme ilişkisi bulunmayan değişkenler arasındaki kısa dönemli nedensellik ilişkisinin varlığını ve yönünü tespit için vektör otoregresif modele dayalı nedensellik analizi uygulanmıştır. Çalışma sonuçlarına göre finansal aracılara ilişkin göstergelerin kullanıldığı durumlarda finansal gelişme ile iktisadi büyüme arasında uzun dönemli bir ilişki bulunurken, finansal piyasalara ilişkin göstergelerin kullanıldığı durumlarda değişkenler arasında uzun dönemli bir ilişki tespit edilememiştir. Değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisinin yönü incelendiğinde ise finansal derinlik göstergeleri ile iktisadi büyüme arasında ağırlıklı olarak talep çekişli ilişki bulunurken; finansal aracılık hizmetlerine ilişkin göstergeler ile iktisadi büyüme arasında arz itişli ilişki öne çıkmaktadır.
Jeotermal enerjinin yerleşim alanlarına ekonomik etkisi

Bütün dünya'da bir artış gösteren enerji gereksiniminin büyük bir kısmı bir süre daha fosil yakıtlar ve hidrolik enerji ile karşılanabileceği söylenmektedir. Fosil yakıtlar kısa bir süre sonra tükenecek ve bunların yerini yeni enerji kaynaklarının alması gerekecektir. Dünya genelinde son 30-40 yıldır yoğun bir şekilde araştırılmakta olan bu yeni enerji kaynaklarından birisi'de jeotermal enerjidir. Bu çalışmada, Simav'da mevcut jeotermal enerji kaynaklarından yararlanma olanakları araştırılmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde mevcut enerji kaynakları ve bu kaynakların içerisinde jeotermal enerji tanıtılarak, jeotermal enerjinin yeri ve önemi anlatılmıştır. İkinci bölümünde, Dünya'da ve Türkiye'de jeotermal enerjinin uygulama alanları hakkında örnekler verilerek ekonomik analizi yapılmıştır. Bu çalışmanın son bölümde ise, Simav ilçesinde bulunan jeotermal kaynaklar, potansiyeli ve uygulamaları hakkında bilgi verildikten sonra çevredeki yerleşim alanlarına da jeotermal enerjinin götürülebilmesi olanakları araştırılmış olup, Muradınlar köyünde yapılmakta olan Fakülte binalarının ısı ihtiyacının fosil yakıtlarla veya jeotermal enerji ile karşılanması düşünülmüş, her ikisinin de yatırım ve işletme maliyetleri hesaplanarak, ekonomik ve sosyal faydaları tartışılmıştır. Jeotermal enerji kullanımının yörede etkin bir şekilde yaygınlaşmasıyla ekonomik ve sosyal gelişmenin hızla gerçekleşebileceği sonucuna varılmıştır.
Türkiye'de cari işlemler açığını etkileyen faktörlerin VAR modelleri ile analizi

Bu çalışmada, Türkiye'de cari işlemler açığını etkileyen faktörler ve bu faktörlerin cari işlemler açığı üzerindeki etki dereceleri dört farklı model kapsamında değerlendirilmiştir. Bu bağlamda, birinci modelde sanayi üretimi, ihracat, ithalat, ihracatın ithalatı karşılama oranı, dış ticaret açığı ve ticari dışa açıklık derecesinin; ikinci modelde döviz kuru, uluslararası ham petrol fiyatı, işgücü maliyeti, enflasyon ve kapasite kullanımının; üçüncü modelde tasarruf miktarı, faiz oranı, bankacılık kesimi kredi hacmi, resmi rezervler, borsa endeksi, bütçe açığı ve para arzının; dördüncü modelde ise, kısa vadeli yabancı sermaye yatırımları, doğrudan yabancı sermaye yatırımları, dış borç stoku, hizmet gelirleri ve finansal dışa açıklık derecesi değişkenlerinin cari işlemler açığını nasıl etkilediği araştırılmıştır. İlk üç model 1987- 2012 dönemini, dördüncü model ise, 1991- 2012 dönemlerini kapsamaktadır. Çalışmanın uygulama aşamasında, öncelikle serilerin durağanlıklarını test etmek amacıyla Genişletilmiş Dickey-Fuller ve DF-GLS birim kök testleri ardından da yapısall kırılmaya izin veren Zivot-Andrews ve Lee-Strazicich birim kök testleri gerçekleştirilmiştir. Çalışmada öncelikle Vektör otoregresif modeli, daha sonra da Markov-Switching Vektör Otoregresif MS-VAR modeli uygulanmıştır. Son olarak ise, kısa-orta ve uzun dönem nedensellik ilişkilerini açıklayan Frequency Domain nedensellik analizi ve ardından da Toda-Yamamoto ve Bootstrap-Toda Yamamoto nedensellik analizleri gerçekleştirilmiştir. Sonuç olarak, sanayi üretimi, ithalat, dış ticaret açığı, ticari dışa açıklık derecesi, petrol fiyatı, kapasite kullanımı, faiz oranı ve bütçe açığındaki artışlar cari işlemler açığını genişletirken, ihracatın ithalatı karşılama oranı, dış borç stoku ve hizmet gelirlerindeki artışlar ise cari işlemler açığını azaltmaktadır. İhracat ise, ithalata olan bağımlılığı nedeniyle cari işlemler açığına neden olmaktadır. Yurtiçi tasarruflar, kredi hacmi, resmi rezervler, para arzı, doğrudan yabancı sermaye girişindeki artışlar, ekonomi daralırken cari işlemler açığını azaltmakta, ekonomi genişlerken ise, artırmaktadır. Enflasyon, işgücü maliyeti, borsa endeksi ve kısa vadeli yabancı sermaye girişi ise, VAR modeline göre cari işlemler açığını genişletmektedir. Bu sonuçlar nedensellik analizleri ile de paralellik göstermektedir.
Towards better protection from superiority by increased precision in detection: The case of financial markets with informed and high-frequency trading

Bu çalışma finansal piyasalarda gerçekleşen özel bilgi kaynaklı işlemler ve yüksek frekanslı işlemlere dair ölçme yöntemlerinin iyileştirilmesi ve geliştirilmesi yönünde ilerlemektedir. İlk bölüm sıkça kullanılan PIN (Easley vd., 1996) ölçeği için hatasız bir hesaplama yöntemi önerir. Çoklu sayıda ilke/değer kümesi, geliştirilen bir kümeleme algoritması ile belirlenir. Ayrıca, hesaplama süresi on yedide bire indirilir. Sonraki bölümde, çok katmanlı özel bilgi kaynaklı işlem olasılığı isimli yeni bir ölçek sunulur. Bu, reel veri setlerinin sadece %3.59'unun PIN modelinin varsaydığı gibi tek bilgi tipi içerdiğinin gösterilmesi sonucu oluşturulur. Modeldeki bilgi katmanı sayısı sabit olmayıp, günlük mutlak emir dengesizliği rakamlarında ayrıştırılabilir Skellam dağılımları arayan bir kümeleme algoritması tarafından model dışı olarak belirlenir. Genişleyen hesaplama problemleri için gerekli çözümler sunulur. PIN tahminleri çok katmanlı benzetimler için ağır hatalar içerirken, MPIN tahminleri katman sayısından bağımsız olarak hatasızdır. Ç1 2007 ve Ç1 2014 arası Borsa İstanbul'da listelenen 361 hisse senedi için çeyreklik ortalama MPIN tahmini %31. 9 (%23.7) olmuştur. Üçüncü bölüm 85 milyon emirde 243 milyon mesajın incelenmesi ile BIST'teki HFT seviyesini ölçmektedir. İlk olarak, Hasbrouck ve Saar (2013)'te önerilen yöntem uygulanır. Ardından, genişletilmiş bir yöntem önerilir ve uygulanır. Bu bir hisse senedine ait aynı büyüklükteki emirlerin bir saniyelik bir zaman aralığında gelen mesajları var ise birbiriyle ilişkilendirilmesini temel alır. Tüm emirlerin %6'sı HFT'ye atfedilirken, bu oranın büyük emirler ve portföy/fon şirket emirleri için iki katı olduğu tespit edilmiştir.