turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Avrupa Birliği'nde sayıştay denetimi ve Türk sayıştayı

Avrupa Birliği dünya tarihi içersinde çok önemli bir bütünleşme hareketini temsil etmektedir. Bu bütünleşme hareketi ekonominin bir sektörüyle başlamış ilerleyen zaman içinde ise tüm ekonomiyi içine alması öngörülmüştür. Ekonomik ve parasal birlikteki olumlu gelişmeler, bütünleşme hareketinin siyasi alam kapsayacak şekilde yayılmasına öncülük etmiştir. Ancak Fransa ve Hollanda' daM referandumda Avrupa Anayasası'na red sonucu çıkması, Avrupa Birliği sürecindeki, siyasi bütünleşme fikrinin yeterince olgunlaşmadığım göstermektedir. Avrupa Birliği'ne dahil olabilmek adına, Türkiye zorlu bir süreçten geçmektedir. Bu amaçla Avrupa Birliği'ne uyum çalışmalarını hızlandırmıştır. Bu çalışmalara katılan sorumlu kuruluşlanndan birisi de Türk Sayıştayı 'dır. Bu tezin yazılmasındaki amaç; Türk Sayıştayı'nın, INTOSAI ve SIGMA denetim standartlarına göre belirlenmiş olan Avrupa Birliği'ne aday ülkelerde aranan, Yüksek Denetim Kurumu'nda olması gereken temel niteliklere sahip olup olmadığının araştırılmasıdır. Bu doğrultuda, Avrupa Birliği'ne üye ülke Sayıştayları ve Avrupa Birliği Sayıştayı hakkında literatür çalışması yapılmış, daha sonra Türk Sayıştayı'nın mevcut durumunu ve önümüzdeki günlerde yasalaşması beklenen Sayıştay Kanunu Teklifi dikkate alınarak, uyum sürecinde almış olduğu mesafe irdelenmiştir. Türkiye, Avrupa Birliği'ne üyelik süreciyle birlikte, uyum çalışmalarını hızlandırılmış, bu doğrultuda dış denetime ilişkin mevzuatın AB ve uluslararası dış denetim standartlarına uyumlu hale getirilmesi amacıyla 1.1. 2006 tarihinden geçerli olmak üzere 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu kabul edilmiştir. Bu kanun ile kamu harcama ve denetim sistemi alanında köklü değişiklikler yapılmıştır. Bu tez çalışmasında, Türk Sayıştayı'nın denetim kapasitesinde herhangi bir değişiklik olup olmadığı incelenmiştir. Ulaşılan sonuca göre, Sayıştay Kanun Teklifi'nin yasalaşması durumunda Sayıştay'ın denetim kapasitesi güçlendirilmiş olacak ve Avrupa Birliği'ne uyumu sağlanmış bir kurum haline gelmiş olacaktır.
A Time series analysis of prices and exchange rates in Europe towards the third stage of EMU

Bu çalışmada, Avrupa Para Birliğine katılacak olan on bir ülkenin fiyat endeksleri ve döviz kurları incelendi. Maastricht Anlaşmasının APB'ye katılabilmek için ortaya koyduğu şartlardan fiyat istikrarı ve döviz kuru yakınlaşması üzerinde duruldu. Bu çalışma, fiyatların ve döviz kurlarının uzun vadede kalıcı olarak birlikte hareket etmelerini ve euro ile Amerikan doları, Japon yeni ve Türk lirası arasında Satın alma Gücü Paritesi hipotezinin geçerliliğini araştırdı. Bu amaçla, fiyat ve nominal döviz kuru endeksleri kullanılarak APB'ye üye ülkeler için reel döviz kuru endeksleri hesaplandı. APB ülkeleri için fıyatlarının ve döviz kurlarının uzun vadede kendi aralarında denge ilişkisinde bulunduğu saptandı. Ancak, euro ile Ameraikan doları, Japon yeni ve Türk lirası arasında SGP hipotezinin geçerliliği kanıtlanamadı.
Kredi temerrüt takası ile çeşitli ekonomik göstergeler arasındaki ilişkiler

Ülke riskinin bir göstergesi olan kredi temerrüt takası primlerini etkileyen ekonomik değişkenlerin belirlenmesi ve bu primlerin modellenmesi finans dünyası açısından önem arz etmektedir. Bu çalışmada, kredi temerrüt takaslarının genel yapıları hakkında bilgiler verildikten sonra, ülke kredi temerrüt takaslarıyla ilgili literatür incelenmiştir. Literatürdeki çalışmalar doğrultusunda, Türkiye'nin kredi temerrüt takası primlerini etkileyebilecek yurtiçi ve yurtdışı ekonomik değişkenler belirlenmiştir. Bu değişkenler aracılığıyla Türkiye'nin kredi temerrüt takası primini modellemek için çeşitli yapay sinir ağı mimarileriyle modeller geliştirilmiştir. Yapay sinir ağları geliştirilirken çok katmanlı algılayıcılardan, radyal tabanlı fonksiyon ağlarından ve kademeli korelasyon sinir ağlarından yararlanılmıştır. Bunlara ek olarak çalışmada, Türkiye kredi temerrüt takası priminin zaman serisindeki uzun dönem bağımlılık yapısı trendden arındırılmış dalgalanma analizi ile ortaya çıkarılmış ve bu tek değişkenli zaman serisi ARFIMA ile modellenmiştir. Böylece klasik bir yöntem olan ARFIMA' dan elde edilen sonuçlarla YSA'nın sonuçları karşılaştırılmış ve ülke riski öngörüsünde YSA'ların başarıyla kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.
Türk bankacılık sektörü üzerindeki vergi yükünün değerlendirilmesi

Türkiye ekonomisi açısından oldukça önemli bir konuma sahip olan bankacılık sektörü, toplumdaki her kesim ve sektör gibi devletin ağırlıklı olarak gelir elde etme ve ekonomiyi yönlendirme araçlarından birisi olan vergilerden etkilenmektedir. Çalışmada Türk bankacılık sektörünün gelişimi, temel özellikleri ve yapısı açıklandıktan sonra Türk bankacılık sektörünün ödemekle yükümlü olduğu vergiler incelenecek olup, daha sonra bu vergilerin bankaların aynı dönem içinde toplam gelirlerine oranı bulunarak vergi yükleri hesaplandıktan sonra, Türk bankacılık sektörünün ödediği vergilerin toplam vergi gelirleri içindeki payı bulunup, bulunan bu oranlar, Türkiye'deki vergi yükü ve ücretlilerin ödediği vergilerin toplam vergi gelirleri içindeki paylarıyla mukayese edilecektir. Daha sonra OECD ve bazı yabancı ülkelerdeki vergi yükü oranlarıyla, Türkiye'deki vergi yükü oranlan kıyaslanacak, Türkiye'de bankalar üzerindeki vergi yükünün düşük olduğu bulunduktan sonra Türkiye'de bankaların karlı çalışıp çalışmadıkları incelenecek ve AB ile Türk bankacılık sektörünün karlılık açısından değerlendirilmesi yapılacaktır. Yapılan mukayeseler sonucunda Türkiye'deki vergi yükünün AB ve OECD ülkelerinin altında kaldığı, mali sektörde en büyük paya sahip bankaların ödedikleri vergilerin toplam vergi gelirleri içindeki nispetinin oldukça düşük olduğu, Türkiye'de bankaların AB ülkeleri bankacılık sektörlerine göre karlı çalışmalarına rağmen, vergi yüklerinin düşük olduğu ve bu düşüklüğün sebebinin, bankaların yapmış oldukları işlemlerin vergi kanunları karşısındaki durumuna ve vergi yükü ile ödeme gücü arasındaki ters oranlı ilişkiden kaynaklandığı sonucuna varılmıştır.
Türkiye'de lojistik sektörü ve dış ticaret üzerine etkileri

Lojistik sektörü dünyada son yıllarda önemli gelişme gösteren ekonomik faaliyetlerdendir. Bu durumun nedenleri arasında artan ekonomik ilişkiler, Küreselleşme, ulaşım olanaklarının kolaylaşması sayılabilir. Bunun yanında lojistik firmalarının yönetsel süreçlerde gösterdiği performans ve ilerlemeler de önemlidir. Lojistik sektörünün gelişiminde elbette ki modern işletmecilik anlayışlarının da etkisi bulunmaktadır. Son yıllarda ise lojistik sektörünün kendine özgü konuları aynında özellikle küreselleşme süreci ile birlikte, dış ticaret içindeki payı olası geliştirilebilir durumlar tartışılır olmuştur. Bu bağlamda ilgili çalışmada lojistik sektörünün dış ticaret içindeki yeri ve önemi incelenecektir.
Petrol fiyatlarının Kazakistan ekonomisi üzerine etkileri

Petrol fiyatları, hem dünya hem de ülke ekonomisi açısından önemli bir faktör olarak değerlendirilmektedir. Petrol fiyatlarının tahminleri yatırım projelerinin ve devlet bütçesinin oluşturulmasındaki temel göstergelerden birisidir. Fiyat artışı veya düşüşü ile oluşan fiyatlardaki değişiklik petrol ihraç ve ithal eden ülkeleri farklı şekillerde etkilemektedir. Bu çalışmada petrolün özellikleri, dünya petrol piyasasının eğilimi, petrol fiyatlarındaki dalgalanmaların dünya ekonomisi ve özellikle Kazakistan makroekonomik göstergeleri üzerindeki etkileri ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Türk tarım politikasının Avrupa Birliği ortak tarım politikası kriterlerine uyumu ve Avrupa Birliği'ne giriş sürecinde Türk tarımında yaşanabilecek sorunlar

Tarım Sektörü açısından gelişme mevcut tarım politikalarının etkinliği ile sağlanabilir. Tarım politikaları, üretim ve verimliliği artırarak rekabet edebilme gücü sağlaması ve ülkenin refah seviyesini artırması bakımından oldukça önemlidir. İki ülkenin tarım sektörü karşılaştırıldığında öncelik olarak tarımın yapısı, uygulanan tarım politikaları ve hukuki açıdan mevzuatın durumu ön plana çıkmaktadır. Avrupa Birliği'ne üyelik yolunda tarım sektörü açısından uyumun sağlanması Türkiye için bazı kriterlerin yerine getirilmesi ile mümkün hale gelecektir. Bu kriterler ise, tarım sektörünün yapısı, politikaları ve mevzuat uyumu vb olarak sıralanabilir. Bu açıdan yaptığımız çalışmada Avrupa Birliği Ortak Tarım Politikasının, Türkiye Tarım Politikası ile karşılaştırılması; tarihi süreçte geçirdiği değişiklikler, tarımsal yapı, tarımsal mevzuat, tarımsal ekonomi açılarından değerlendirilmiştir. Yapılan karşılaştırmalar ise, dört başlıkta toplanmış ve öneriler bu başlıklar altında verilmiştir. Bunlar; Avrupa Birliği İlerleme Raporları, Tarımsal Ekonomi Yapısı, Tarımsal Mevzuat Uyumu ve Kırsal Kalkınmadır. Bu dört başlıkta, mevcut durum, gelinen nokta ve çözüm önerileri ele alınmıştır.
Almanya'da sığır ve dana eti piyasa düzeni ve Türkiye için sığır eti pazarlamasında model oluşturabilme olanakları üzerine bir araştırma

Sığır ve Dana Eti Piyasa Düzeni ve Türkiye İçin Sığır Eti PazarlamasındaModel Oluşturabilme Olanakları Üzerine Bir Araştırma araştırmada Avrupa Birliği Ortak Tarım Politikası kapsamında Sığır ve Dana Eti Ortak Piyasa Düzeni'nde uygulanmış ve uygulanmakta olan politikalar, Almanya'nın kasaplık hayvan ve et piyasa yapısı ile ilgili düzenlemeleri, Almanya'da kasaplık hayvan ve etpazarlamasının tarihsel gelişimi detaylı olarak incelenmiştir. Türkiye'de 2001- 2004 yılları arasındaki dönemde Ankara Ticaret Borsası kayıtlarından, Almanya'da ise sığır ve dana eti pazarlamasında ZMP verilerinden yararlanılarak pazarlama marjları hesaplanmıştır. ATB Canlı Hayvan BorsasıA nda, 2001- 2004 döneminde kasaplık sığır ve sığır etindetespit edilen canlı-perakende, canlı-toptan ve toptan-perakende pazarlama marjlarının dönem ortalaması sırasıyla % 55 ,36, % 39,81 ve % 25,25 olarak bulunmuştur. Almanya'da sığırlarda 2000- 2002 yılları arasındaki dönemde cari fiyatlarla ortalamapazarlama marjları; canlı-perakende pazarlama marjı dönem ortalaması % 39 ,77, canlı-toptanpazarlama marjı dönem ortalaması % 17,51 ve toptan-perakende pazarlama marjı ortalaması ise % 28,80 olarak saptanmıştır. Almanya ve Türkiye arasında kasaplık sığır ve sığır etinde, canlı-toptan, canlı-perakende ve toptan-perakende pazarlama marjları açısından önemli farklılıklar bulunmaktadır. Türkiye'de sığır besi işletme ölçeklerinin küçüklüğü, dağınık bir yerleşim yapısı, pazarlama alt yapısının yetersizliği, aracı sayısının çokluğu ve prodüktivitelerinin düşük olması, üreticilerin örgütsüzlüğü, vb. etkenler aracı marjlarının yüksek olmasına neden olmaktadır. Almanya'da, kasaplık hayvan pazarlarının yerini günümüzde kasaplık hayvan ticareti yapan işletmeler, kasaplık hayvan değerlendirme kooperatifleri ve üretici ile kesimhanelerarasında aracı konumunda olan üretici birlikleri almaktadır.
1980 sonrası Türkiye'de iç borçlanma sürecinin enflasyonist etkileri

İç borçlanma: Ülke içi bireylerden, ekonomik ve sosyal güvenlik kurumlarından, Merkez Bankası ve ticaret bankalarından, belli bir süre ve faiz karşılığında, Tahvil, Hazine Bonosu, Hazine Kefaletine Sahip Bono, Kısa Vadeli Avans, Emanet Paralar ve Müteahhit Bonoları gibi aracılarla sağlanan kamu finansman kaynağıdır. iç borçlanma, para arzı, üretim ve psikolojik faktörler üzerinde çeşitli etkiler yaratarak enflasyona neden olmaktadır. Özellikle, Merkez Bankasından sağlanan Kısa Vadeli Avans'lar ve iç borçlara ödenen faizler, enflasyonun ayrılmaz unsuru olan para hacmini genişletmektedir. 1980'den sonra Türkiye'de, sık sık yaşanan seçimler, politik kaygılar taşıyan ekonomi politikalarının uygulamaya konulmasına neden olmuştur. Bu gelişmelerin sonucunda, kamu vergi gelirleri azalmış, kamu tüketim harcamaları artmıştır. Bu gelişmeye bağlı olarak, kamu açıkları da artışlar gösteriliştir. Açıkların kapatılmasında, vergi gelirleri yetmediği için iç borçlanma yolu seçilmiştir. İç borçlanma yapılırken çeşitli mali araçlar ve yöntemler kullanılmıştır. İç borçlanma sürecinde yaşanan bu gelişmelerin enflasyonist etkileri, çalışmamızın konusunu oluşturmaktadır.
Türkiye'de tütün kontrol politikaları: Tütün endüstrisi faaliyetleri ışığında bir değerlendirme

Bu çalışma, Türkiye'de uygulanan talep yönlü tütün kontrol politikaları karşısında tütün endüstrisinin yürüttüğü faaliyetleri incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma bu çerçevede, Türkiye'de tütün endüstrisinin ürün farklılaştırma ve çeşitlendirme, fiyatlama, reklam ve maliyet yönetme stratejilerini mercek altına almıştır. Resmi veri tabanları ve literatür araştırması ile derlenen çeşitli tütün ürünlerinin satış rakamları ve fiyatları, tütün ürünleri üzerine uygulanan vergiler, endüstrinin yaprak tütün kullanım eğilimleri, tütün şirketlerinin satış geliri verileri ikincil veri analizi yöntemiyle incelenmiştir. Çalışmada, endüstrinin ürün farklılaştırma ve çeşitlendirme stratejilerinin sonucu olarak kişi başına toplam sigara satışlarının tüm analiz dönemleri için azalmasına rağmen, bazı sigara çeşitlerinde arttığı bulgulanmıştır; 2007- 2012 döneminde düşük katranlı %3,7, çok düşük katranlı %67,7; 2008- 2013 döneminde ince %63, süper ince %122 ve 2010- 2013 döneminde aromalı olanların %13 olmak üzere kişi başına satışları artmıştır. Fiyatlama stratejilerinin sonucu olarak, tütün vergi artışları karşısında, vergi öncesi reel perakende satış fiyatlarının yüksek fiyatlı sigara grubunda diğerlerinden daha fazla olmak üzere, her fiyat seviyesinde artırıldığı, böylelikle tüm fiyat kategorilerinden elde edilen reel satış gelirlerinin vergilere ve kısmen azalan satışlara rağmen yükseldiği, ayrıca bu sayede, fiyata duyarlı tüketicinin bırakmasını önlemenin hedeflendiği bulgulanmıştır. Yasaklar karşısında reklam faaliyetlerinin ise endüstrinin dağıtım ağındaki gücünü kullanarak, perakende satış noktalarında tütün ürünleri teşhirinin yapılmasıyla aşıldığı görülmüştür. Maliyet azaltma stratejileriyle, ileri teknoloji ve verimliliğe sahip, belirli bölgelere yoğunlaşmış imalat tesislerinin kurulduğu; Tütün Fonu'nun kaldırıldığı ithal tütünün sigara üretiminde kullanımının artırılması ve tütünde devlet destekleme alımlarının kaldırılması ile daha ucuza tütün girdisinin temin edildiği ve yerli tütün alımlarının birim fiyatın düşük olduğu Akdeniz, Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgeleri'ne kaydırıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Böylelikle, Türkiye'de faaliyet gösteren ulusötesi tütün şirketleri, uyguladıkları stratejilerle talep yönlü tütün kontrol politikalarının etkisini zayıflatarak, İstanbul Sanayi Odası verilerine göre Türkiye'de ilk 500 şirket arasında bulunup, büyümeye devam edebilmişlerdir. Tütün ürünleri tüketiminin azaltılarak zaman içinde sonlandırılabilmesi için, endüstrinin yüksek karlılıkla sürdürdüğü tütün ürünleri imalat ve ticaretine kısıtlama getirecek arz yönlü tütün kontrol politikalarının talep yönlü politikalarla birlikte uygulanması gerekmektedir.
The bond markets in Turkey and a suggestion for a bond index

Türkiye'de Tahvil Piyasaları ve Bir Tahvil Endeksi Önerisi Gürsel Kona 1985 yılından başlayarak, bütçe açıklarının iç borçlanma ile finansmanı yoluna gidilmesi Türkiye'deki borçlanma araçları piyasalarına gittikçe artan oranda önem kazandırmıştır. 1995 sonu itibariyle toplam menkul kıymet stoğunun 80 %'ini kamu borçlanma araçları oluşturmuştur. Bunun sonucunda, hisse senedi piyasalarından çok kamu borçlanma araçlarının birinci ve ikinci el piyasaları daha hızlı bir gelişim göstermiştir. Buna karşın, menkul kıymet piyasalarının 'düzenleyici' tarafında beş yıldan fazla süren çalışma hayatımdaki gözlemlerim, akademik çalışma ve araştırmaların bu piyasalardan çok hisse senetleri üzerinde yoğunlaştığı şeklinde olmuştur. Elinizdeki çalışma bu boşluğu doldurmak ve gelecekteki çalışmalara bir temel oluşturmak amacıyla bir ilk çalışma olarak hazırlanmıştır. Birinci bölümde Türkiye'deki tahvil piyasalarının bir resmi çizilmeye çalışılmış ve bu çerçevede piyasa kompozisyonu ile piyasaların işleyişi tanıtılmıştır. Bu bölüm sade, toplulaştırılmış ve güncel bilgiler içermesi bakımından önemlidir. İkinci bölümde, tahvil piyasalarının performansını ölçmek ve tahvil fiyatlarındaki değişimleri özetlemeye yönelik bir grup tahvil endeksi önerilmiştir. Dört değişik vade grubu için önerilen Fiyat ve Performans endekslerinin teorik altyapısı, endekslerin vıkullanımına ait örnekler ve gerçek verilerle karşılaştırmalar bu bölümde sunulmuştur. Bu endeksler IMKB tarafından 1996 başından beri resmi olarak yayımlanmaktadır.
Beşeri sermaye ile uluslararası rekabet gücü arasındaki ilişki: Türkiye ve seçilmiş diğer G20 ülkeleri üzerine bir analiz

20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren, özellikle bilgi ve iletişim teknolojilerinde meydana gelen gelişmeler ve sermayenin uluslararası bir yapı kazanmasıyla ortaya çıkan küreselleşme olgusu ülkeler arasındaki rekabeti farklı bir boyuta taşımıştır. Önceleri belirli ülkeler ve ürünler kapsamında gerçekleşen uluslararası rekabet, dış ticareti sınırlandıran anlaşmaların sonlandırılması ve gelişmekte olan birçok ülkenin uluslararası piyasalarda faaliyet göstermeye başlamasıyla derinlik kazanmıştır. Ülkelerin benzer ürünlerin üretiminde uzmanlaşarak rekabet gücü elde etme çabası, ilk etapta fiyat rekabetini artırmış ve ülkeler teknolojik yeniliklerle mevcut maliyetleri düşürmeyi amaçlamışlardır. Başta maliyetleri düşürmek amacıyla kullanılan teknoloji, bilginin yayılım hızının artmasıyla birlikte rekabetin odak noktası haline gelmiştir. Rekabetin bu şekilde yapı değiştirmesi, teknolojik yeniliklerin gerçekleştirilmesinde etkin rol oynayan beşeri sermayenin önemini artırmış ve ülkeleri beşeri sermaye stoklarını geliştirmeye itmiştir. Nitekim günümüzde teknolojik olarak gelişmiş ve uluslararası piyasalarda söz sahibi olan ülkeler, bu konumlarını şüphesiz sahip oldukları nitelikli işgücü kapasitesi sayesinde elde etmişlerdir. Beşeri sermaye ile makro ve teknolojik değişkenlerin yüksek teknolojili ürün ihracatına dayalı uluslararası rekabet gücüne etkisini panel veri analizi yöntemleriyle analiz etmeyi amaçlayan çalışmamızda Türkiye dahil G20 üyesi toplam 14 ülke 1992- 2014 dönemi itibariyle incelenmiştir. Uygulama neticesinde elde edilen bulgular, beşeri sermaye değişkenleri ile birlikte nominal döviz kuru, yurtiçi patent başvuru sayısı ve yüksek teknolojili ürün ihracatının toplam imalat sanayi ihracatına oranı değişkenlerinin yüksek teknolojili ürün ihracatına dayalı uluslararası rekabet gücünü pozitif bir şekilde etkilediğini göstermiştir. Bu sonuç yüksek teknolojili ürün ihracatında rekabet gücü elde etmek isteyen ülkelerin beşeri sermaye ile teknolojili yatırımlarına önem vermesi gerektiğini bir kez daha gözler önüne sermiştir.
Eğitimin kalkınma üzerindeki etkileri: Türkiye ve AB örneği

Uluslar gelişmiş ülkelerin kalkınma düzeyine gelebilmek için birbirleriyle adeta yarış içindedirler. Bu yarıştan nasıl galip çıkacaklarını araştıran ülkeler, kalkınma seviyelerindeki farklılıkları, kalkınmada etkili olan faktörleri incelemişler ve beşeri sermayenin kalkınmaya doğrusal yönde etkilerini gözlemlemişlerdir. İktisatçılara göre bireylerin eğitim seviyesinin artması verimliliği artırır. Artan verimliliğin sosyal, siyasi ve ekonomik etkileri vardır. Bu etkilerin kalkınmayı doğrusal yönde etkilediği saptanmıştır. Bu çalışmanın amacı eğitimin kalkınma üzerindeki etkilerini Türkiye ve Avrupa Birliği örneği üzerinden incelemektir. Avrupa Birliği ülkeleri ve Türkiye'nin dahil olduğu 29 ülke için 2006- 2015 dönemi yıllık verileri kullanılarak eğitimin iktisadi kalkınmaya etkisi incelenmektedir. Çalışmada panel veri regresyon analizi kullanılmıştır. Analiz bulgularına göre, iktisadi kalkınma ile eğitim göstergeleri arasında uzun dönemde pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu gözlemlenmiştir.
Küreselleşme sürecinde serbest bölgelerin Türkiye dış ticareti üzerine etkileri

İnsanlar tarih boyunca dünya nimetlerinden ihtiyaçlarını karşılamak doğrultusunda en iyi şekilde faydalanma yarışına girmişler ve bu kapsamda ellerindeki üretim olanaklarıyla en çok çıktıyı elde etmek istemişlerdir. Belli bir noktada üretim imkanlarının azalması ama nüfusun artmaya devam etmesi ihtiyaçlarını karşılamak için üretim yapmak zorunda olan ülkeleri de başka kaynaklara yönlendirmiş ve günümüzde küreselleşmenin temelini oluşturan gelişmeler yaşanmıştır. Bu sisteme göre çevredeki kaynaklar ana kıtaya transfer edilmekte ve ana kıtanın ihtiyacı olan hammadde ve ara mamuller ile tüketime hazır ürünler ana kıtadaki ihtiyacı karşılamaktadır. Sonraki zamanlarda ana kıtada oluşan üretim fazlalıkları için yeni pazarlar aranmış ve yine bu sömürgeleştirilen ülkeler seçilmiştir. Bu da karşılıklı ticaret sistemlerinin oluşmasına katkı sağlamıştır. Ülkeler arası ticaretin gelişmesi ile hem küreselleşme yaygınlık kazanırken diğer taraftan da dış ticaret gelişmekte bunun sonucu olarak da ülke ekonomileri gelişim göstermiştir. Ülke ekonomileri globalleşen dünya ile birlikte kaynaklarını ve ekonomik etki alanlarını genişletmek için yeni yollar aramaya başlamışlardır. Bu amaçla işletmelerin ve uluslararası ticarette faaliyet gösteren çok uluslu şirketlerin hareket alanlarını genişletmek ve ülkeler arası ticareti geliştirmek için serbest bölgeler oluşturulmuştur. Bu çalışmada Globalleşme, Globalleşme açısından Serbest Bölgeler ve Serbest Bölgelerin Türkiye'deki durumu incelenmiştir. Birinci bölümde, genel olarak küreselleşme ve serbest bölge kavramlarına değinilmiştir. Bunların çeşitleri, nedenleri, tarihsel gelişimi ve etkileme kanalları incelenmiştir. İkinci bölümde Türkiye'deki serbest bölgelerin tarihsel gelişimi ve faaliyette bulunan serbest bölgeler incelenmiştir. Üçüncü ve son bölümde Türkiye'de faaliyette bulunan serbest bölgelerin ekonomiye etkileri ile serbest bölgelerin başarısını etkileyen faktörler değerlendirilmiştir.
Türkiye'de uçak üretimi: 1936-1950

Cumhuriyetin ilanıyla birlikte uçak üretimi Türkiye'de özel ehemmiyet verilmesi gereken bir konu haline gelmiştir. Bu düşünce, dünyada bu yönde yürütülen çalışmaların yakından takibi ile mümkün olabilmiştir. Bu çalışmada Dünya'da uçak üretiminin zamanla ekonomik bir kavrama dönüşmesinden yola çıkılarak Türkiye'deki uçak üretiminin özel teşebbüs girişimiyle ekonomiyi nasıl şekillendirdiği, Nuri Demirağ ismi üzerinden ele alınmıştır. Bu çalışmanın amacı ülkemizdeki uçak üretimi bağlamında Nuri Demirağ'ın girişimden yola çıkarak, havacılık sektörünün ekonomi içerisindeki yerini tespit edip sektörün gelecekle ilgili durumunu netleştirmek olmuştur. İlk bölümde, dünyada uçağın ilk ortaya çıkışıyla beraber üretim süreci içerisinde yer alıp ekonomik bir kavram ihtiva edecek hale dönüşmesi ele alınmıştır. Böylelikle pek çok hava aracının uçağın oluşumuna sağladığı katkıdan yola çıkarak, uçak üretiminin bir sektöre dönüşümü ortaya konulmuştur. İkinci bölümde, dünya savaşının ağır sanayiyi gerekli kılmasıyla özellikle 1920- 1950 yılları arasında havacılık sektörüne hem devletin hem de özel teşebbüsün verdiği önem belirtilmiştir. Ayrıca Vecihi Hürkuş ve Nuri Demirağ gibi güçlü girişimcilerin neden uçağa yönelik yatırımlara yoğunlaştığı açığa çıkarılırken tüm bu çalışmaların neden sonlandırıldığı irdelenmiştir. Üçüncü bölümde, havacılık sektörünün mevcut durumu incelenerek özellikle 1983 yılı sonrasındaki gelişmeler üzerinde durulmuştur. Bu sayede mevcut durumda sektörün güçlü ve zayıf yönleri belirtilerek nelerin sektöre yönelik fırsat veya tehdit olabileceğine ulaşılmıştır. Ek olarak sektörle bağlantılı kollarda ve sektörün ana bileşenlerindeki sorunlara değinilerek oluşabilecek engellerin aşılmasına yönelik öngörülerde bulunulmuştur.