Ankara'daki kız meslek liselerinde nakış alanında yeni teknolojinin kullanılma sorunları

Giyecek ve kullanılacak eşyaları bezemek arzusu ile doğan işleme süsleme sanatlarının en eskilerindendir. Nakış elde ve makinada çeşitli cins renkte ipliklerle yapılan süslemelerdir. Teknik buluşların hızlandığı 1960 yılından beri çeşitli nakış makinaları ve son yıllarda da bilgisayar destekli elektronik nakış makinaları ile nitelikli seri üretim yapılabilmektedir. Bunun sağlanabilmesi için teknolojik gelişmeye uygun mesleki eğitime ihtiyaç duyulmaktadır. Kız Meslek Liseleri nakış alanında bilinçli, duyarlı çalışan kurumların başında gelmektedir. Kız Meslek Liselerinde yeni teknolojinin kullanılma sorunları öğretmen ve okul yöneticilerine yapılan anketle araştırılmıştır. Yaşlan 20-59 arasında olan öğretmen ve 30-59 arasında olan okul yöneticilerinin en çok lisans eğitimi yaptıkları, en fazla Mesleki Eğitim Fakültesi ve Kız Teknik Yüksek Öğretmen Okulu mezunu oldukları anlaşılmıştır. Öğretmenlerin en çok 1-17 yıl okul yöneticilerinin 6-24 yıl arasında çalışmakta oldukları el ve makina nakışlan veya Kız Meslek Liseleri ile ilgili hizmet içi eğitim faaliyetlerinden seminer çalışmalarına öğretmenlerin katıldığı okul yöneticilerinin çoğunluğunun faaliyetlere katılmadıkları görülmüştür. Nakış branşı öğretmenlerinin nakış branşı müfredat programının teknolojik gelişmelere paralel olmadığını düşündükleri, okullarında en çok yarım devir zikzak ve tam devir zikzak nakış makinalarının bulunduğu elektronik nakış makinalarını özel atölyelerde gördükleri sorulara verdikleri cevaplarda anlaşılmaktadır. Okul sanayi işbirliğinin uygulanmasında özel sektörden yeterli ilgiyi görmediklerini bu nedenle de uygulama derslerini okuldaki atölyelerde yaptıklarını belirtmişlerdir. 128 Atölyelerde en çok kullanılan araçların buharlı ütü, çalışma masası ve vidasız kasnak olduğu pres ütü, çizim masası digital masa ve ayaklı kasnak kullanılmadığı anlaşılmıştır. Nakış öğretmenlerinin el ve makina nakışlan ders programlarıyla ilgili görüşlerinin okul-sanayi işbirliğinin gerçekleştirilmesi doğrultusunda olduğu anlaşılmıştır. Anket uygulanan Kız Meslek Liselerinin 11'inde 1-15 sayılan arasında bilgisayar bulunduğu, bilgisayarlı en çok idaresinin kullandığı, 3 okulda ise bilgisayar bulunmadığı saptanmıştır. Nakış öğretmenlerinin, üretim artırmak için, güncelliği kalmayan tekniklerin müfredattan çıkartılıp uygulama saatlerinin artınlması, elektronik nakış makinaları ile seri ve değişik ürünlerin hazırlanması öğretmen kalitesinin artınlması görüşlerinde olduklan belirlenmiştir. Nakış alanında yeni teknoloji kullanma sorunlannın, teknolojik gelişmelerle ilgili teknik bilgi ve tecrübe yetersizliğinin yanı sıra atölye düzenleme maliyetinin yüksekliği olduğu belirlenmiş, teknolojik gelişmeleri en çok dergi ve broşürlerden takip ettikleri saptanmıştır. Kız Meslek Liselerinde döner sermaye çalışmalannın yapüdığıöğretmenlerin nakış branşının katkılarını genellikle bilmedikleri, okul yöneticilerinin de %20- 94 arasından olarak belirtikleri belirlenmiştir. Nakış branşının üretim alanlarını, çeyiz eşyaian, hediyelik eşya, giyim süslemeleri arma ve monogramın oluşturduğu, en çok pano, giyim süslemeleri bohça ve şase üretildiği saptanmıştır. Nakış öğretmenleri, nakış tekniklerini uygularken en çok makina eksikliğini problem olarak görmektedirler. 129 Okul yöneticilerinin en çok giyim branşı öğretmeni oldukları saptanmıştır. Yöneticilerinin %36sının el ve makina nakışlan ile ilgili teknolojik gelişmeleri branşları olmadığı için ilgilenmedikleri, diğerlerinin de sergilerden takip ettikleri anlaşılmıştır. Okul sanayi işbirliğini sağlamla özel sektörün ilgisizliği okul yöneticilerinin de karşılaştıkları güçlüklerin başında geldiği yönetcilerin öğretmenleri konuyla çok ilgili gördükleri belirlenmiştir. Teknolojik gelişmelerin sağlanmasında Milli Eğitim Baknalığına bağlı olduklarını, el ve makina nakışlan üretiminde karşılaşılan problemlerin hammadde ve mevzuat olduğunu belitmişlerdir. Giyim branşını gelişen teknolojiden en çok yararlanan branş olduğu okul yöneticilerinin yaptıklan açıklamalardan anlaşılmıştır. Okul yöneticileri teknolojik gelişmelere karşı nakış öğretmenlerini ona düzeyde duyarlı görmektedirler. Hazırlanan çapraz tablolarda öğretmenlerin mezun olduklan fakülte veya yüksekokul ile elektronik nakış makinalannı görme durumlan, okul yöneticilerinin mezun olduklan fakülte veya yüksekokul ile nakış branşındaki öğrencilere teknolojik gelişmeleri tanıtıcı bilgilerin verilme durumlannm istatistiksel olarak önemli olduğu saptanmıştır. 130