turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Tarım sektörünün Türkiye ekonomisi gelişimine katkısı: 1980-2018 döneminin analizi

Tarım sektörü insanoğlunun yaşamını sürdürebilmesi için gerekli olan temel gıda maddelerini üreten ana sektördür. Bu sektör beslenme gibi temel ihtiyaçları karşılamasının yanı sıra, ülke nüfusuna istihdam sağlaması, sanayi sektörüne hammadde aktarması ve dış ticarete olan katkısından dolayı stratejik bir öneme sahiptir. Türkiye ekonomisi 24 Ocak 1980 kararları ile yapısall bir değişim sürecine girmiş ve piyasaların serbestleştirilmesi yaklaşımını esas almıştır. Bu ekonomik yaklaşım tarım sektörü üzerinde de önemli etkiler yaratmıştır. Bu çalışmada tarım sektörünün Türkiye ekonomisi gelişimine yaptığı katkılarınsomut olarak ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırmada TUİK, FAO, WB verilerinden yararlanılarak Türkiye ekonomisinde tarım sektörünün 1980- 2018 yılları arasındaki değişimi dikkate alınmıştır. Çalışmadatarımın toplumun besinsel ihtiyaçlarının sağlanması, sanayi sektörüne hammaddeaktarılması, dış ticarete olan katkısı ve yaratmış olduğu işgücüne katkısı genel olarak incelenmiş olup 1980 yılından sonra sektörün göreli etkisinin azaldığı gözlemlenmiştir. Buna karşın, sanayi ve hizmetler gibi tarım dışı sektörlere doğrudan ve dolaylı yönden kaynak aktararak ana sektörlere katkı sağlamaya devam etmiştir. Tarım sektörünün hem temel gıda maddelerinin üretilmesi hem tarım dışı sektörlerekaynak aktarması hem de bu sektörlere karşı pazar konumunda olmasından dolayı önemini kaybetmediği sonucuna ulaşılmıştır.
Gelir vergisi matrahının belirlenmesinde kişisel harcamaların dikkate alınmasının vergilendirmede etkinlik açısından analizi ve değerlendirilmesi

İnsanların yaşamlarını devam ettirebilmeleri için yaptıkları zorunlu ihtiyaçlara yönelik harcamalara kişisel harcamalar denilmektedir. Kişilerin ve toplum içerisinde bir bütün olarak varlık gösteren ailelerin, fiziksel ve kültürel yaşamlarının devamı, kişisel harcamalarını karşılayabilme kabiliyetlerine bağlıdır. Yani, toplumların oluşumu ve devamı, insanların kişisel ihtiyaçlarının karşılanabilme düzeyleri ile paralellik göstermektedir. Bu doğrultuda, kişisel harcamalar yüzyıllar boyunca sosyal ve ekonomik nedenlerle devletler tarafından korunmaya çalışılmıştır. Kişisel harcamalara yönelik vergisel koruma yöntemleri, insanların fiziksel ve kültürel yaşantılarının devamı için gerekli tutarın vergi uygulamaları aracılığıyla korunması esasını öngörmektedir. Kişisel harcamalarını karşılama güçlüğü içerisinde bulunan mükelleflerin, kişisel harcamaları için gerekli gelir kısımlarının vergilendirilmemesi toplum refahını olumlu yönde etkileyecektir. Türkiye'ye bakıldığında, insanların kişisel harcamalarının vergi uygulamaları aracılığıyla korunması amaçlı çeşitli uygulamalar gerçekleştirildiği görülmektedir. Ancak kişisel harcamaları koruma altına almaya yönelik asıl uygulamalar, gerçek kişilerin vergilendirilmesini öngören gelir vergisinin uygulanmaya konulduğu 1949 yılından itibaren Türk vergi sistemi içerisinde yer almıştır. Mükelleflerin kişisel harcamalarının koruma altına alınması, kayıt dışılığın önlenmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Türkiye'de özellikle gelir vergisi tarifesin yapısı göz önüne alındığında kişisel harcamalarını karşılama güçlüğü içerisindeki mükelleflerin, önemli bir vergi yükü ile karşı karşıya bulunduğu görülmektedir.
G7 ülkelerinde enerji tüketiminin ve ekonomik büyümenin çevresel bozulma üzerindeki etkisi

Bu çalışmanın amacı G7 ülkelerinde enerji tüketimi ve ekonomik büyümenin çevresel bozulma üzerindeki etkisinin 1990- 2017 dönemini içeren verilerle incelenmesidir. Tam Uyarlanmış En Küçük Kareler Yöntemi'nin kullanıldığı çalışmadan elde edilen bulgular, enerji tüketiminin ve ekonomik büyümenin çevresel bozulma üzerinde pozitif bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir. Enerji tüketimindeki %1'lik bir artış çevresel bozulmayı % 0,657 artırırken; ekonomik büyümedeki %1'lik bir artış çevresel bozulmayı %. 0.163 artırmaktadır. Elde edilen bulgular ışığında, G7 ülkelerinde çevresel bozulmayı telafi etmek için çevre dostu enerji tüketimini teşvik eden politikaların uygulanması önerilebilir. Benzer şekilde, bu ülkelerin benimseyeceği büyüme politikalarının da çevresel kaliteyi destekleyici politikalar olması teşvik edilmelidir.
Türkiye'de tarım sektörünün temel sorunları ve uygulanan tarım politikalarının Türkiye ekonomisi üzerine etkileri: 2000-2018

Küreselleşen dünya piyasa ekonomisiyle devletin rolü azalmakta, düzenleyici ve denetleyici olarak işlev görmektedir. Buna karşın piyasa ekonomisinin çözüme kavuşturamadığı konularda, devlet müdahaleci kimliğini kullanmaktadır. Tarım sektörünün kendine özgü niteliklerine bağlı olarak diğer sektörlere kıyasla devlet müdahalesine ihtiyaç duymakta, destekleme bağlamında müdahale edilmektedir. Üreticinin yaşam standardını yükseltmeyi, tüketicilere uygun fiyatlı ve yeterli gıda arzı sağlamayı hedefleyen devlet tarım politikasının çeşitli araçlarını kullanarak müdahalede bulunmaktadır. Türkiye'de uygulanan politikalarda öncelikle destekleme alımları, girdi sübvansiyonları ve ürün bazlı primler gelmektedir. Uygulanan tarım politikaların etkisi sosyal, siyasal ve ekonomik gelişmişlikle ilintili olup aralarında güçlü bir bağ bulunmaktadır. Uygulanan tarım politikalarının başarılı olması ülke ekonomisinin gelişmesi ve büyümesi bağlamında etkilidir. Türkiye tarımsal üretim bakımından kendine yeterli olmasına rağmen tarımsal yapısı gelişmiş ülkelere göre zıt bir tablo çizmekte ve ülkenin tarımsal potansiyeli optimal seviyede kullanılamamaktadır. Tarımsal yapıdaki bozukluklar; ülkemizin tarımsal potansiyelinin verimli olmamasına ve tarımın diğer sektörlere entegre olmasını zorlaştırmaktadır. Sonuç olarak tarım sektörünün sahip olduğu potansiyel katkı ulusal ekonomiye tam anlamıyla dahil edilememektedir. Tarımın geliştirilmesi ve ticarileşmesi için büyük tarım yatırımları ve uzun vadeli finansman gerektiren tarım altyapılarının oluşturulması gerekmektedir. İstihdama kadınların ve gençlerin katılmasını sağlamak ve teknolojik gelişmelerin tarımsal süreçte iyileştirilmesi öngörülmektedir. Bu çalışmada; Türkiye'de uygulanan tarım politikalarının amaçları, araçları, ekonomiye etkileri ve tarımda karşılaşılan temel sorunların profili ele alınarak incelenmiştir. Tarım sektöründe yeniden yapılanma, dış piyasalarda üstünlük sağlanması adına tarım politikalarına önerilerde bulunulmuştur.
Yenilenebilir enerji kaynaklarının gelişmekte olan ülkelerin kalkınma süreçlerindeki rolü

Enerji, geçmişşten günümüze kadar toplumların gelişmesinde ve sosyoekonomikgöstergeleri üzerinde etkin rol oynamaktadır. Geleneksel enerji kaynaklarının yakın gelecekte tükenecek olması ve çevreye verdiği zarar, toplumların sürdürülebilir enerji kaynaklarına yönelmesinde itici güç olmuştur. Üretimde temel girdi olarak kullanılan enerjinin tüm ülkeler açısından vazgeçilmez bir unsur olmasındaki başat sebep ülkelerin iktisadi açıdan kalkındırılması ve insanların yaşam kalitesinin yükseltilmesinde etkin rol oynamasıdır. Bu yüzden ülkeler için hem enerji arz güvenliğini sağlamak hem de istikrarlı bir büyüme ve kalkınmayı sağlamak amacıyla enerji çeşitliliğinin arttırılması ve enerjiye ulaşım yollarının genişletilmesi önem arz etmektedir. Fosil kaynaklı enerjiçeşitlerine bağımlılık Türkiye ve diğer gelişmekte olan ülkelerin, kırılgan yapıda olan ekonomileri üzerinde olumsuz etki yaratmaktadır. Gelişmekte olan tüm ülkeler enerji ithalatını ve cari açığındaki artışları azaltmak ile birlikte çevreyi korumak için yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelmek zorundadırlar.
The Effects of military expenditures on Turkish economy: A general equilibrium model analysis

HARCAMALARININ TÜRK EKONOM S ÜZERİNE ETK LER :GENEL DENGE MODELAya, ServetYüksek Lisans Tezi, şletme Fakültesi Tez Yöneticisi: Asst. Prof. Levent AkdenizTemmuz 2005Bu çalışmanın amacı, 1980- 2000 yılları arasındaki dönemde askeri harcamalarınTürk ekonomisi üzerindeki etkilerini araştırmaktır. Analizler, Erinç Yeldan'dan alınan genel denge modeli yardımıyla yapılmaktadır. Model askeri harcamaları da içine alacak şekilde genişletilerek, askeri harcamaların Türkiyenin makroekonomik değişkenleri üzerindeki başlıca etkileri gözlemlenmeye çalışılmaktadır. Model başlıca iki başlık altında askeri harcamaların etkilerini incelemektedir: Türkiyenin 1988'den sonrasında da NATO'nun askeri harcamalar politikasını devam ettirdiğini varsayarak, askeri harcamalarının %3 toplam yerel üretim oranına kesildiğindeaskeri harcamaların etkileri harcamaların seviyesini %7 toplam yerel üretim oranınaiten, artan çatışma ortamına ve bununla beraber gelen silahlanma harcamalarına karşılık askeri harcamalarının etkileri. Model askeri harcamalarla ters yönde çok önemli ekonomik etkiler sunmaktatır. Özellikle, devlet tasarrufunda ve yatırımlarında önemli zıtlıklar gözlenmiştir. Diğer;vtoplam yerel üretim, kullanılabilir kazançlar, ithalat ve ihracat değerleri gibi makroekonomik değişkenler tasarruf ve yatırımlardaki hareketlerle uyum halindedir.
Cari açık ve tasarruf ilişkisi:Türkiye örneği

Cari işlemler dengesi, ekonomi literatüründe sıklıkla araştırılan önemli konulardan birisidir. Cari işlem açıklarının temel bir makro istikrar göstergesi olması ve diğer istikrar göstergeleri üzerindeki etkileri konuyu güncel bir boyuta taşımaktadır. Bu anlamda, Türkiye'de temel bir sorun haline gelen cari açık probleminin içeriğinin, boyutlarının ve belirleyici değişkenlerinin ortaya çıkarılması gereklidir. Bu doğrultuda kurgulanan çalışma, elde edilen bulgular ışığında öneriler sunmayı amaçlamaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde, kavramsal açıklamalara, teorik yaklaşımlara, cari açığın belirleyicileri ile ilgili temel bilgilere ve cari işlemler açığının tarihsel sürecine değinilmiştir. İkinci bölümde Türkiye tarihinde cari işlemler dengesinin seyri ve tarihsel süreç içinde yaşanan gelişmeler özetlenmiştir. Üçüncü bölümde ise çalışmada kullanılacak olan yöntemlerin teorik açıklamalarına yer verilmiş ve ardından uygulama aşamasına geçilmiştir. Bu aşamada Türkiye ekonomisinin 1980- 2015 dönemine ait yıllık verileriyle, cari açık üzerinde etkili olan yurtiçi tasarruf-ekonomik büyüme ve dışa açıklık oranı değişkenleri ARDL Sınır Testi ile analiz edilmiştir. Ayrıca kullanılan Toda-Yamamoto nedensellik testi, EKK analizi ve korelasyon analizi ile çalışmaya derinlik kazandırılmıştır. Analiz sonucunda, diğer değişkenler için beklenen yönde ilişkiler saptanırken, sadece cari işlem açıkları ile tasarruflar arasında pozitif ve anlamlı bir ilişkinin varlığı tespit edilmiştir. Calderon argümanı ile paralellik arz eden bu ilişkinin beklentilerin aksine olması nedeniyle yatırımlar ve tasarrufların büyüme korelasyonları karşılaştırılmıştır. Yapılan inceleme sonucunda, Türkiye'de büyüme-yatırım korelasyonunun, büyüme-tasarruf korelasyonundan fazla olduğu belirlenmiştir. Bu sonuç, tasarruf artışına rağmen cari açıkların artmasını içeren temel çalışma bulgusunu destekler niteliktedir.
İşgücü piyasasındaki cinsiyet yanlı dışlama etkisinin analizi: Türkiye örneği

Küreselleşmenin etkisiyle kadınların ekonomik hayata daha fazla katılmaları beklense de toplumsal inanç ve değerler, toplum tarafından kadına atfedilen annelik ve eşlik rolleri, eğitimde eşitsizlik gibi bir takım engellerle Türkiye'de bu beklenti hiçbir zaman karşılanamamıştır. Bu engellerden en önemlisi cinsiyet ayrımcılığı olarak görülse de bu konuda yapılan ampirik bulguya dayalı çalışma oldukça sınırlıdır. Bu motivasyondan hareketle mevcut tez çalışması, 2014- 2019 döneminde Türkiye'nin 26 bölgesinde (İBBS Düzey 2) erkek işgücünün kadın istihdamı üzerindeki etkisini ölçmeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda kurulan modeller Driscoll ve Kraay tarafından (1998) tarafından geliştirilen panel veri tahmincisiyle analiz edilmiştir. Tahminlerden elde edilen bulgular, erkek işgücündeki artışın kadın istihdamı üzerinde önemli bir dışlama etkisine sahip olduğunu göstermektedir. Dışlama etkisinin kadınların eğitim düzeyi ile ilişkisini ölçmek üzere kurulan modellerden elde edilen bulgular ise dışlama etkisinin kadın eğitim seviyesi arttıkça kademeli olarak azaldığını; yükseköğrenim mezunu kadınlarda ise ortadan kalktığını göstermektedir.
Türkiye'nin enerji ithalatı ve cari açık sorunu

Ekonomik büyüme ve kalkınma konusunda önemli hedefleri olan Türkiye, enerji ihtiyacının yaklaşık %75'ini ithalatla karşılamaktadır. Enerjide dışa bağımlılık, dış ticaret dengesini bozmakta, dolayısıyla da cari açık düzeyini yukarı çekmektedir. Bu çalışmada, ilk olarak dünyadaki ve Türkiye'deki enerji kaynakları, enerji arz-talep oranları ve elektrik üretim-tüketim değerleri incelenmiştir. Daha sonra Türkiye'deki sanayi üretiminin enerji ithalatına etkisi analiz edilerek, petrol ve doğal gaz ithalatının cari açığa olan etkileri araştırılmıştır. Araştırma sonucunda, petrol ve doğal gaz ithalatındaki artışların cari açıkta artış meydana getirdiği görülmüştür. Çalışmanın sonuç kısmında, enerji ithalatına ve cari açığa çözüm getirecek alternatif ve kalıcı hedeflerden bahsedilmiştir.
Türk-Rus ekonomik ilişkiler çerçevesinde doğal gaz ticareti

1980'li yılların başında Ortadoğu ve Kuzey Afrika'da ihracat ve yurtdışı taahhüt işlerinin temellerini öğrenen Türk özel sektörü, zamanla bu bölgede satın alma gücünün azalması ile birlikte ve Doğu Bloğu'nda yaşanan tarihi değişikliklerin etkisiyle tüketim mallan ve hizmetlere aç yeni bir bölgeye, 'Avrasya'ya yönelmiştir. Avrasya ile Türkiye arasındaki ilişkilerin lokomotifliğini üstlenen ülke Rusya olmuştur. İki kutuplu dünyanın yıkılması ve globalleşmenin etkisiyle Türk-Rus ilişkilerinde asırlarca hakim olan siyasi boyutun yanında ilk defa ekonomik boyut da önem kazanmaya başlamıştır. Rusya'daki tüketim malları ve hizmetler açığı Türkiye için Rusya pazarının önemini hızla arttırmıştır. Buna karşılık, Rusya'nın, dünyanın en önemli enerji kaynaklarına sahip ülkelerden biri olması, Türkiye'nin ise Rusya'ya yakın olan pazarlar arasında enerji tüketimi en hızlı artan ülke olması ikili ilişkilerin gelişmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Bu çalışmanın amacı, yıldan yıla hızla gelişen Türk-Rus ekonomik işbirliğinin önemli kısmı olan doğal gaz ticaretini ele alarak bu konuda incelemeler ve değerlendirmeler yapmaktır. Çalışmanın birinci bölümünde, 1917 yılından başlayarak Rusya ekonomisinin tarihsel gelişimi ve günümüzdeki ekonomik durumunun analizi yapılmaktadır. İkinci bölümde ise Türkiye Cumhuriyeti ve Rusya Federasyonu arasındaki ekonomik ilişkilerin yıllar itibariyle gelişmesi, değişik alanlardaki işbirliklerin ortaya çıkması ve son yıllardaki durumu ele alınmaktadır. Üçüncü bölümde, iki ülkenin de doğal gaz kaynakları, üretimleri, ithalat ve ihracatları, son yıllarda Türkiye'nin Doğu - Batı enerji koridoru haline gelmesinin 11 yarattığı yeni açılımlar, Türkiye-Rusya arasında yapılan doğal gaz ticareti ve bu alandaki ortak işbirlikleri incelenmektedir.
Doğrudan yabancı yatırımların ekonomik büyümeye etkisi: Geçiş ekonomileri üzerine ampirik bir analiz

20. yüzyılın ikinci yarısından sonra ivme kazanan doğrudan yabancı yatırım akımları ülke ekonomisi üzerinde bir takım olumlu ve olumsuz etkiler bırakmaktadır. Söz konusu etkiler yapılan yatırımların amacına ve şekline göre değişiklik gösterebileceği gibi ülkelerin ekonomik yapısı ve uyguladıkları politikalara göre de farklılık göstermektedir. Fakat yaygın görüş, yabancı yatırımların sermaye düzeyine ve verimlilik artışına sebep olarak ekonomik büyüme ve kalkınmayı pozitif etkilediğine yöneliktir. Bu sebeple çoğu ülke doğrudan yabancı yatırım çekmeye yönelik çeşitli teşvik politikaları uygulamaya başlamıştır. Yapılan bu araştırmada, 1996- 2018 yıllarına ait verilerden hareketle seçilmiş geçiş ekonomilerinin büyümesi üzerinde doğrudan yabancı yatırımların etkisi panel veri analizi kullanılarak incelenmiştir. Yapılan analiz sonucunda ise doğrudan yabancı yatırımların ekonomik büyümeyi pozitif ve anlamlı olarak etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.
Döviz kuru sistemleri ve ödemeler bilançosu ile ilişkisi

Ülkeler, aralarındaki ekonomik faaliyetleri gerçekleştirmek için değişim aracı olarak yabancı paraları kullanırlar. Her ülke yabancı paraların kendi para birimi karşısındaki değerini kullandığı döviz kuru sistemi ile belirler. Bazı ülkeler kurların belirlenmesinde sıkı politikalar uygularken bazıları da esnek politikalar kullanabilmektedir. Kur sistemlerinin kullanımında etkin olan unsurlardan biri ödemeler bilançosu denkliğidir. Döviz kurlarındaki aşırı değerlenme ve değer düşüklükleri ödemeler bilançosu dengesine zarar verebilmekte ve ülkelerin uluslararası düzeyde borcunu artırabilmektedir. Duruma tersinden bakıldığında ise bir ülkenin yurt dışı mal veya hizmet alış ve satışlarındaki önemli değişimlerde döviz kurlarını etkileyebilmektedir. Bu tez çalışmasında döviz kuru sistemleri ile ödemeler bilançosu gelişmelerinin birbirlerini etkileme derecelerinin tespit edilmesi amacıyla, döviz kuru sistemleri ve ödemeler bilançosu ana ve alt kalemleri öncelikli olarak tanıtılmış daha sonra döviz kuru ve ödemeler bilançosu gelişmeleri tarihi süreç içinde incelenmiştir. Son olarak döviz kuru sistemlerinin ödemeler bilançosu ile olan ilişkisinin tespiti amacıyla 1992:01-2009: 12 dönemini kapsayan bir ekonometrik çalışma yapılmıştır. Gerek tarihi sürecin incelenmesi gerekse de yapılan ekonometrik çalışmada, ödemeler bilançosunun bazı kalemleri statik bir yapıya sahip olup farklı döviz kuru sistemlerinden etkilenmediği, bazı ödemeler bilançosu kalemleri ise dinamik yapıda olup kullanılan döviz kuru sistemine göre etkilenme ve etkileme derecesinin değişebildiği sonucuna ulaşılmıştır.
Türkiye'de son 10 yılda uygulanan tarım politikaları ve yaşanan ekonomik gelişmeler çerçevesinde yağlık ayçiçeği üretici gelirlerindeki değişimler

Cumhuriyetin ilk yıllarından bu yana Türkiye ekonomisi içerisinde tarımın payı sürekli azalmakta olup, bu azalışta tarımsal üretimden vazgeçilmesine paralel olarak bitkisel üretim miktarlarındaki düşüşler önemli rol oynamaktadır. Tarımsal üretimden vazgeçilmesinde temel sebep ise uygulanan tarım politikaları çerçevesinde gelirin, üreticiler açısından istenen seviyelerde olmamasıdır. Çalışmada Tarım sektörünün mevcut durumu yanı sıra Türkiye ve dünyada yağlı tohumlar sektörünün tarım sektörü içerisindeki durumu üzerinde durularak, yağlık ayçiçeği tohumu özelinde, 2012 yılı itibariyle son 10 yıllık dönemde bölgesel bazda yurtiçi üretim miktarları ve değişimleri, uluslararası ve iç piyasa fiyat hareketleri ve bu hareketlerin üretim tercihleri üzerine etkileri, tarımda kullanılan girdi maliyetlerindeki değişimler ve bu değişimlerin tarımsal maliyetler üzerindeki etkileri üzerinde durulmuştur. Lisanslı depoculuk, biyoenerji ve arazi toplulaştırma gibi üretici gelirleri üzerinde olumlu etkisi olabilecek faktörler değerlendirilmiştir. Ayrıca ayçiçeği üreticilerinin sosyo-ekonomik yapıları, arazi yapıları, tarımdan elde ettikleri gelirleri, üretim tercihleri ve sürdürülebilirliği ile uygulanan tarımsal politikaları ve tarımsal desteklemelere olan bakış açılarını gösterebilmek adına anket çalışması düzenlenerek sonuçları paylaşılmıştır. Bu çalışmanın, 2012 yılı itibariyle son 10 yıllık dönemde uygulanan tarım politikaları, tarım sektörü girdi maliyetlerindeki değişimler, tarımsal ürün fiyat hareketleri gibi faktörler çerçevesinde yağlı tohumu ve özelde ayçiçeği üreticilerinin mevcut ekonomik ve zirai durumunu ortaya koymanın yanı sıra, yağlı tohum sektör ve üreticilerinin mevcut sorunlarına uygun politikalar geliştirilmesi ve bu sayede mevcut potansiyelin hayata geçirilerek yağlı tohumlar üretim açığının giderilmesine ışık tutacağı düşünülmektedir.
Gayrimenkul yatırım ortaklıkları ve Borsa İstanbul'da işlem gören gayrimenkul yatırım ortaklıklarının balanced scorecard performans ölçüm modeline göre incelenmesi

Çalışmada, Borsa İstanbul'da işlem gören gayrimenkul yatırım ortaklarının performanslarındaki değişimlerin tespiti amaçlanmaktadır. Performans ölçümünde balanced scorecard yöntemi ile bağlantılı olarak finansal oranların kullanılması bakımından özgünlük söz konusu olmaktadır. Ölçüm dört yaklaşım üzerinden gerçekleştirilmektedir. Bunlar; finansal performans, müşteri performansı, iç süreç performansı ve öğrenme ve büyüme performansı olarak sıralanabilir. GYO'ların sektör içerisindeki durumlarına bakıldığında sürekli bir değişim bulgusuna ulaşılmıştır. Bu durum, aynı firmaların her yıl performans konusunda sektörde öncü olamadığını ortaya koymaktadır.
Türkiye'de dış borçların analizi (1950-1993)

Gerek tasarruf gerekse döviz açığının giderilmesinde ve böylece kendi kendini besleyen bir ekonomik kalkınmanın sağlanmasında dış kaynaklardan yararlanılması büyük önem taşımaktadır. Hem bu amaçlara hizmet etmesi, hem de gelişmekte olan ülkelerde bir alternatif finansman aracı olması nedeniyle dış borçlar, günümüzde en önemli dış kaynak durumundadır. Türkiye'nin son yıllarda dış borçlan giderek büyümüş ve devletlerden borçlanmanın yerine uluslararası piyasalardan sağlanan krediler almıştır. Dış borçlardaki hızlı artış ve net kaynak çıkışının yaşanması ülkemizi ağır bir borç yükü ile karşı karşıya bırakmıştır. Bilindiği gibi klasik iktisatçılar, borçlanmanın gelecek kuşaklara bir yük nakli demek olduğunu, bu nedenle hiçbir akıllı devlet adamının borçlanmaya gitmemesi gerektiğini belirtmişlerdir. Modern iktisatçı ve maliyeciler ise borç yükünün sadece dış borçlarda olabileceğini savunmuşlar. iç borçlarda borç yükünden söz edilemiyeceğini vurgulamışlardır İç borçlarda modern iktisatçılar bir yük doğmayacağını söylemekle beraber gelir dağılımında adaletsizliğe sebep olacağında aynı görüştedirler. Devlet borçlanmasının ekonomik istikran sağlamada kullanılabileceğim söyleyen iktisatçılardan bir kısmı enflasyona diğer bir kısmı da durgunluğa sebep olacağım söylemişlerdir. Dış borçlann, akıllı politikalar oluşturulduğu takdirde az gelişmiş ülkelerin kalkınmasına büyük katkı sağlayacağını söyleyebiliriz. Kendi kendini kısa sürede amorti edebilen, ihracat ve döviz gelirlerini artına yatınmlarda kullanılması halinde dış borçlar, fakirlik kısır döngüsünün kırılmasına, söz konusu ülkenin kalkınmasına yardımcı olabilir. Böylece alınan dış borçlann, bir yükünden de söz edilemez. Hatta gelecek kuşaklar durumdan daha karlı çıkarlar. Fakat dış borçlar verimli alanlarda değerlendirilemezse kesin bir borç yükü doğurur. Ülkemizin dış borç politikasının yeterli olduğunu söylemek güçtür. Hükümetle- rin politik çıkarlar nedeniyle aldıkları dış borçlan verimli olarak kullandıkları söylene- ak mez. özellikle 1980 sonrası dış borçlarımız hızla artmıştır. Bu borçların bir kısmı yatırımlara dönüştürülürken, bir kısmı da daha önce alınan borçların anapara ve faizlerini ödemek şeklinde kullanılmıştır. 1980 sonrası dış borç rasyolannı incelediğimizde Türkiye'nin ağır bir borç yükü altında olduğu, bu borçlan ödemek için yeni borçlar bulması gerektiği, bulunmadığı veya ihracat ve döviz gelirleri artınlamadığı takdirde yeni bir borç krizi yaşanabileceği görülmektedir. Bütün bunlardan dolayı hükümetler akıllı bir dış borç politikası izlemek zorundadırlar. Yurtiçi tasarruflann artınlmasına çalışılmalı ve dış kaynaklara olan bağımlılık azaltılmalıdır