turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Hatıratlar ışığında Suriye-Filistin cephesi

Suriye-Filistin Cephesi, neticesinde Osmanlı İmparatorluğu'nun tasfiye edildiği ve modern Ortadoğu'nun temellerinin atıldığı bir mücadele alanı olmuştur. Yine Osmanlı İmparatorluğu I. Dünya Savaşı'ndaki en büyük ve yıkıcı yenilgiyi burada almış, nihayetinde mütareke imzalayarak savaştan çekilmek mecburiyetinde kalmıştır. Bu ehemmiyetine binaen, cephede görev yapan komutanlar çeşitli vesile ve amaçlarla bu cepheye dair hatıralarını neşretmişlerdir. Bu çalışmada Mülazım-ı Evvel ve mafevki olan rütbelerdeki komutanlara ait 18 hatırat; dış tenkit, mukayese, konjonktür analizi metotları kullanılarak değerlendirilmiştir. Fernand Braudel'in zaman tasnifi kullanılarak, hatırat yazımı 'kısa zaman' tasnifi içerisinde bir olay olarak kabul edilmiş ve anlaşılabilmesi için 'konjonktür' adı verilen daha geniş ve anlamlı bir zaman dilimi içerisinde değerlendirilmiştir. Çalışmanın amacı incelenen hatıratlar üzerinden cephedeki lojistik problemine ve sevk-idare tartışmalarına ışık tutabilmektir. Bu değerlendirmeler sonucunda, askeri elitin gözünden lojistik problemi tasvir edilmiş ve sebepleri ortaya konulmuştur. Ayrıca, sevk-idare noktasındaki farklı fikirler ve anlatılar mukayese edilmiştir. Askeri elitin anlatısının sadece askeri terminoloji kullanılarak izah edilemeyeceği, her bir kumandanın aynı zamanda bir şahıs olarak; kültürel çevresinin, travmaların ve popüler fikir cereyanlarının etkisinde kaldığı ve bu etkinin eserlerine ve sevk-idare tarzına sirayet ettiği gösterilmeye gayret edilmiştir.
Türk romanlarında İkinci Dünya Savaşı

Edebiyat ve tarih birbirini besleyen ve birbiri ile ilişkide olan disiplinler olmuştur. Tarihin içerisinde yer alan birçok olay edebiyatta yansımasını bulmuştur. Edebiyatın diğer bütün türlerinde olduğu gibi tarih, romanda da yerini almıştır. Esasen kurmaca bir tür olan roman hayattan aldıklarını kendi dünyasında yeniden biçimlendirerek okuyucuya sunmuştur. Sosyal hayatta meydana gelen olaylarla da yakından ilgisi olan roman türü, tarihi de kayıtsız kalmamıştır. Toplumların hayatlarında yaşadıkları büyük tarihsel olaylar, romanda karşılığını bulmuştur. Sosyal hayatı etkileyen savaşın konu edildiği alanlardan biri de edebiyat olmuştur. Edebi ürünlerin içerisinde yer alan roman türü de sosyal hayatı derinden etkileyen olayları ele almıştır. Roman çeşitlerinden biri olan tarihi roman da konusunu tarihi olaylardan veya tarihte yaşamış kahramanlardan, gerçek veya hayali kişilerin hayatlarından almıştır. İkinci Dünya Savaşı'nı anlatan romanlar da tarihi roman içerisinde yer almıştır. Savaşı ele alan romanlardan bazıları savaşın tek bir yönüne odaklanırken bazıları da savaşı çok yönlü olarak ele almıştır. İkinci Dünya Savaşı'nı ele alan romanlara baktığımızda ise savaşın daha çok sosyal ve ekonomik yönünün ağır bastığı görülmüştür. Özellikle, savaş döneminde çıkarılan Varlık Vergisi'nin toplumu ekonomik ve sosyal olarak derinden etkilediği romanlarda görülmüştür. Türkiye'nin savaşa girmemesine rağmen her an savaşa girecekmiş gibi hazır bir şekilde beklemesi de toplumun tedirgin ve korkulu bir hayat yaşamasına sebep olmuştur. İkinci Dünya Savaşı yıllarında uygulanan Ekmek Karnesi uygulaması ile de halkın en temel besin maddesi olan ekmeğe ulaşmada yaşanan sıkıntılar ve satılan ekmeklerin eskisi gibi olmaması da romanlarda yaygın bir şekilde değinilen konulardan olmuştur. Toplumu bir bütün olarak derinden etkileyen İkinci Dünya Savaşı, Türk romanlarında hemen hemen her yönüyle ele alınmıştır. Savaşın yıkıcı etkilerini her an hisseden toplumun yaşadığı olaylar ve gelişmeler Türk romanlarına konu olmuştur.
Mizah dergileri üzerinden bir dönem okuması: Türkiye'de çok partili siyasal yaşama geçiş (1946-1950)

Günümüz medyasının insanı kuşatan çok yönlü yapısı insanoğlunu gerçek bir dünyadan alıp sunulan ve gösterilen sanal bir dünyada yaşamaya itmiştir. Kurgusal alemin zaferi, insan iradesinin sonu olan bu dünyanın ise neredeyse tüm algılarını egemen güçler/iktidarlar belirlemiştir. Bu gücün ürettiği söylemlerin pazarlayıcısı ise 1950'lerde yazılı basın ve radyo olmuştur. Mizah basını da bu kollardan olan yazılı basının; ilginç, enerjik, nükteli, neşeli, çekici, cazip karikatürlerle olayları gün yüzüne taşımayı ilke edinen bir uzvudur. Varoluş sebebini eleştiriden ve aykırılıktan alan mizah basınının vurucu gücü ise tartışmasız karikatürlerdir. Oluşum hikayelerini tezatlık, tenkit, abartı, kinaye, alaya alma, gülme üzerine inşa eden bu çizgi sanatının arası kimyası gereği iktidarlarla terstir. Lakin bu genelliği bozan iktidarlarla uyum içinde çalışan dergiler de söz konusudur. Bu bağlamda iktidarlarla olan uyuma Akbaba ve Karagöz dergileri; tezatlığa ise Mizah dergisi emsal gösterilebilir. Mecmuaların birbiriyle çelişik dikkat çeken bu yapısı yani egemen güçle tesis ettikleri uyumlu ya da tezat kimlikleri 1946- 1950 evresinin öne çıkan önemli siyasi gelişmelerini, karikatürler ekseninde göstergebilim ve söylem analizi yöntemleriyle ortaya koyma fikriyatını ve iddiasını doğurmuş, bu iddiayı sahih kılma gayreti de tezin yapılma amacını belirlemiştir.
Türkiye'den Fransa'ya işçi göçleri (1969-1974)

Türk ve Fransız tarihinde önemli bir olay olan 1969- 1974 yılında Türkiye'den Fransa'ya gerçekleşen Türk işçi göçleri iki ülke geçmişşinde önemli bir gerçekliği ifade etmektedir. Yarım asırdan fazla geçmişşe sahip iki ülkenin ikili anlaşmalarla başlattığı süreç, bu özelliği nedeniyle farklı bir boyut taşımaktadır. Fransa'da bugünkü Türk nüfusunun bel kemiğini '1969-1974' yılları arasında vuku bulan Türk işçi göçleri oluşturmaktadır. Bu yüzden önem arz etmektedir. Türk işçiler 8 Nisan 1965 tarihinde Türk Dış İlişkiler Bakanlığı Genel Sekreteri Büyükelçi Ümit Haluk Bayülken ile Fransa'nın Ankara Büyükelçisi Bernard Hardion'un imzaladığı 'Türkiye-Fransa İşgücü Antlaşması' usullerine göre Fransa'ya gönderilmiştir. 1965 tarihinde anlaşma imzalanmasına rağmen Türk işçilerin Fransa'ya gönderilmesi yol masrafları gibi iki ülke arasında uzlaşılamayan çeşitli konulardan dolayı gecikmiştir. Bu gecikme iki ülke arasında yeniden imzalanan '30 Haziran 1969 tarihli Protokolü' ile telafi edilmiş ve böylece işçilerin Fransa'ya gönderilmesine fiili olarak başlanmıştır. Buna göre Fransız hükümetinin yetkilendirdiği Fransız Ulusal Göç Ofisi olan Office National d'İmmigration, Türk işçilerin seçimlerini ve kontrollerini yapmak üzere İstanbul Tophane'de bir Fransız misyonu kurmuştur. Türkiye'deki İş ve İşçi Bulma Kurumu 'da bu misyona yardım edecek şekilde yetkilendirilmiş, Türk işçilerin Fransa'ya nakilleri böylece başlamıştır. Altı yıllık süre neticesinde resmi olarak 55 bin 953 Türk işçisi İş ve İşçi Bulma Kurum'u kanalıyla Fransa'ya gönderilmiştir. Gönderilen Türk işçilerin 240 tanesi kadın işçidir. İş ve İşçi Bulma Kurum'u dışında kendi imkanlarıyla Fransa'ya kaçak yollarla ya da başka ülkelere gönderilip oradan Fransa'ya geçen Türklerle bu sayı artmıştır. İş ve İşçi Bulma Kurum'u kayıtlarına göre 1969- 1974 yılları arasında 67 vilayete sahip olan Türkiye'nin bütün illerinden Fransa'ya işçi gönderilmiştir. Böylece en fazla İstanbul'dan en az ise Bitlis'ten Türk işçisi Fransa'ya gitmiştir. Türk işçiler Fransa'da Paris, Strasburg, Lyon, Marsilya, Bordeaux gibi şehirlere yerleşmiştir. Türkiye'den Fransa'ya gönderilen Türk işçilerin çoğunluğu vasıfsız işçi olup, ülkede en fazla inşaat ve bayındırlık, mekanik ve elektrik ile sanayi gibi alanlarda çalışmıştır. Türk işçi göçleri 6 Ekim 1973 tarihinde Mısır, Suriye ve İsrail arasında patlak veren 'Yom Kippur Savaşı' ile gerçekleşen dünya petrol krizinden etkilenmiştir. Bu krizin meydana getirdiği zorluklardan ötürü Fransa 3 Temmuz 1974 tarihinde devlet başkanı Valery Giscard D'Estaing döneminde ülkeye yeni yabancı işçi alımı durdurmuştur. Yürürlükteki işçi anlaşmaları askıya alınmıştır. Böylece 8 Nisan 1965 tarihli 'Türkiye-Fransa İşgücü Anlaşması' geçerliliğini kaybederek tarihe karışmıştır. 1975 yılından 2020 yılı sonuna kadar Fransa'ya İş ve İşçi Bulma Kurumu kanalıyla resmi olarak toplamda 4 bin 134 Türk işçisi gönderilmiştir. Görülmektedir ki 1974 yılından sonra Türkiye'den Fransa'ya Türk işçi gönderimi bir elin parmakları kadar azalmış günümüze kadar da bu oranda bir daha gerçekleşmemiştir.
Milli Mücadele komutanlarının anılarında Musul sorunu

Bu araştırmada 30 Ekim 1918'de Mondros Ateşkes Antlaşmasından sonra Musul'un işgal edilmesi ile başlayan ve 5 Haziran 1926'da imzalanan Ankara Antlaşması ile biten süreç ve bu süreçte Milli Mücadeleye katılmış olan komutanların görüşleri incelenmeye çalışılmıştır. Musul 11. Yüzyıldan itibaren Türk egemenliğine girmiştir. 1514 Çaldıran Seferi ile Osmanlı hakimiyetine giren Musul, Osmanlı Devleti'nin Musul, Kerkük ve Süleymaniye sancaklarından oluşan bir vilayettir. Mondros Ateşkes Anlaşmasının ilan edilmiş olmasına rağmen, 1918'de İngilizler tarafından haksız yere işgal edilmiştir. Lozan'da İngilizler Musul'u Irak sınırları içerisine dahil ettirmeye çalışmışlar, Türkiye ise Musul'un Misak-ı Milli sınırları içerisinde olduğunu belirterek bunu reddetmiştir. Mondros Ateşkes Anlaşması imzalandıktan sonra Musul'un haksız yere işgale uğraması Milli Mücadele Komutanlarını da etkilemiş, komutanlar bu konu hakkındaki düşüncelerini her fırsatta dile getirmiş, kendilerine göre sorunun sebebini ve çözüm yollarını tartışmışlardır. Ancak TBMM ile İngiltere anlaşamadıkları için Lozan Antlaşması'nın imzalanması tehlikeye girmiştir. Lozan'da antlaşmanın imzalanabilmesi için Musul sorununun Lozan Görüşmeleri dışında, ikili görüşmelerle çözümlenmesine karar verilmiştir. İkili görüşmelerden de sonuç alınamayınca, sorunun çözümü Milletler Cemiyetine havale edilmiştir. Türkiye, ne yazık ki, üyesi dahi olmadığı Milletler Cemiyeti'nin aldığı karar doğrultusunda Musul'dan vazgeçmek zorunda kalmıştır. Diğer taraftan 5 Haziran 1926 tarihinde Türkiye, Irak ve İngiltere arasında imzalanan Ankara Anlaşması ile Irak petrolleri gelirlerinin %10'unun 25 yıl süre ile Türkiye'ye ödenmesi garanti altına alınmışsa da, Türkiye 1958 sonrasında bu hakkından faydalanamamıştır.
Şırnak aşiretleri ve terör (1980-1996)

1990 Yılına kadar Siirt ilinin bir ilçesi olan Sımak, terörün bu bölgede önemli bir tırmanışa geçmesini müteakip idari taksimattaki yeniden yapılanma sonucu oluşturulmuş bir vilayettir. Yeni oluşturulan bu vilayete; coğrafi yapı ele alınarak Hakkari, Siirt ve Mardin ilçe ve köyleri bağlanmıştır. İl olduğundan itibaren terörle anılan bir coğrafya olmuştur. İdil, Cizre, Silopi, Güçlükonak, Uludere ve Beytüşşebap olmak üzere toplam 6 ilçeye sahiptir. Tarihi İpek Yolu'nun büyük bölümü bu il topraklarından geçmektedir. İdil, Cizre ve Silopi ilçeleri ova görünümünde olmasına karşın Şırnak Merkez dahil Güçlükonak, Uludere ve Beytüşşebap ilçeleri yüksek dağlar arasındaki vadiler ve düzlükler üzerinde kurulmuştur. Aşiret yapısı halen hüküm sürmektedir. Aşiretler bir güç içerisinde geleceklerini garanti altına almak düşüncesinden hareketle aşiret konfederasyonları oluşturmuşlardır. Şırnak bölgesindeki aşiretler Ertuşi, Hacı Bayram ve Botan Aşiret konfederasyonları içerisinde yer almışlardır. Halihazırdaki aşiretlerin nüfusları 250 ile 13.000 arasındadır. Daha çok hayvancılıkla uğraşırlar. Okuma yazma oranı çok düşüktür ve genelde esmer tenlidirler. Genelde Kürtçe konuşurlar, ancak bazı aşiretler kendilerini Türk olarak görmektedirler. Ertuşi Beyine bağlı Jirki, Kaşuran, Gevdan, Mamhuran, Zivikan Aşiretleri büyük bölümü ile Beytüşşebap ve Uludere ilçeleri hudutları içerisinde yaşamaktadırlar. Hacı Bayram Aşireti'ne bağlı Hacı Bayram, Bervari, İspeıti, Ökten, Güyan, Sofyan, Sindi aşiretleri büyük bölümü ile Şırnak merkez bölgesine yaşamaktadırlar. Botan aşireti beyine bağlı Botan, Derşev, Kiçan, Toyan, Musareşan, Dumana, Hirikan, Dudeyran, Bersuva, Dudiran, Butika, Alikan, Hamika, Hacı Alyan, Harana, Jilya, Velati, Şikaka aşiretleri büyük çoğunlukla Silopi, Güçlükonak ve Cizre ilçeleri hudutları içerisinde yaşamaktadırlar. 1990 yılına kadar üç ilin sınırları içerisinde bulunan Şırnak ili terör olaylarının tırmanma göstermesi sonucu idari taksimattaki yeniden yapılanma neticesinde 1990 yılında il olmuştur. Bölgede yapılan Kürtçülük faaliyetleri PKK terör örgütünün, bölgenin en önemli geçim kaynağı olan hayvancılık üzerine darbe indirmesi, işsizliğin gittikçe artması, devleti bir baba olarak gören yöre halkının devletten umduğunu bulamaması, terör örgütünce yapılan baskılar ve nihayet halkının cahil olması nedeni ile aşiretler bazında örgüte destek verilmiştir. Her şeye rağmen destek vermeyen, terör örgütüne karşı direnen aşiretler de mevcuttur. Devletin, Stratejik seviyede almış olduğu önlemler sayesinde özellikle 1994 yılından sonra, PKK terör örgütünün eylemleri asgari düzeye düşürülmüş, devletin varlığı hissedilir olmuştur. Örgüte katılımlar olmadığı gibi örgütten geri dönüşler başlamıştır. Bölgenin aşiret sistemine dayanan sosyal yapısı, arazinin dağlık yapısı, eğitim seviyesinin çok yetersizliği, bölgenin tarihi, bölgenin Ortadoğu'daki petrol yataklarına komşu olması, Suriye ve Irak'a komşu olması; bu ülkelerdeki olumsuzluğun bölge insanına aksetmesi neticelerinde dış kaynaklı terör kaçınılmaz bir sonuç olmuştur.
Truman Donktrini ve Türk Siyasal hatyatına etkileri

Dünyanın gördüğü en büyük yıkımlara sahne olan iki savaşın yaşandığı 20. yüzyılın ilk yansında, değişen siyasi koşullar, her ülkede olduğu gibi Amerika Birleşik Devletleri'nde de köklü değişimlere sebep olmuştur. ABD, Monroe Doktrini ile belirlediği ve 100 yılı aşkın süredir uyguladığı izolasyonist politikadan Truman Doktrini ile uzaklaşmış, dünyaya açılmıştır. ikinci Dünya Savaşı sonlanırken Sovyetler Birliği, Türkiye'ye, 20 yıllık dostluk antlaşmasının süresini uzatmayacağı kararım bildirilmiştir.. Türkiye'nin, konuyu görüşmek üzere yaptığı girişimlerde, yüzyıllardır sıcak denizlere inmek için çıkış noktası olarak gördüğü boğazlarda, hak sahibi olma niyetlerini tekrarlamış ve sınır bölgesinden toprak talebinde bulunmuştur. Türkiye, bu istekleri, savaş riskini göze alarak reddetmiş, güçlü komşusuna karşı tek başına direnç göstermeye çalışmıştır. Sovyetler Birliği'nin askeri ve ideolojik olarak yayılmacı tutum izlemesinden rahatsızlık duymaya başlayan ABD, Truman Doktrini ile yeni dünya düzeninde aktif bir rol alacağım ortaya koymuştur. ABD dış politikasında olduğu kadar Türk siyasi hayatında da bir dönüm noktası olarak kabul edilen Truman Doktrini ile Soğuk Savaş'ın resmen başladığı kabul edilmiştir. Türkiye'de, Sovyetler Birliği'nden gelen tehdit ile başlayan ABD yanlısı tutum, Truman Doktrini'nin ilan edilmesiyle doruk noktasına ulaşmıştır. Doktrinde öngörülen askeri yardımlar ve doktrinin sonucu olarak nitelendirilebilecek Marshall Planı ile başlayan ekonomik yardımların sürdürülmesi için gösterilen çabalar bir süre sonra, yöneticilerin kişisel tercihlerinin de etkisiyle aşırıya kaçmıştır. Türk-Amerikan ilişkileri, Türkiye'nin NATO'ya girişiyle ittifak niteliği kazanan yeni bir döneme girmiştir. Truman Doktrini ile başlayan süreçte, sonuçları günümüze kadar uzanan politik, askeri, ekonomik ve kültürel ABD etkisi Türk siyasal hayatına yerleşmiştir. 84
Paris Konferansı'nda Şerif Paşa'nın faaliyetleri ve Doğu Anadolu ahalisinin durumu

'Paris Konferansında Şerif Paşa'nın Faaliyetleri ve Doğu Anadolu Ahalisinin Durumu' adlı tez çalışmasının ana konusunu Şerif Paşa'nın Paris'teki çalışmaları ve kendisine yöneltilen tepkiler oluşturmaktadır. 20. yy. başlarında Osmanlı Devleti'nin ve Avrupa'nın içinde bulunduğu genel durum hakkında kısaca bilgi verilmiştir. Osmanlı İmparatorluğunun I. Dünya Savaşı'na girişi ve batılı devletlerin İmparatorluğu parçalamaya yönelik imzaladıkları gizli anlaşmalar üzerinde durulmuştur. Osmanlı Devleti 30 Ekim 1918'de Mondros Ateşkes Anlaşmasını imzalayarak savaştan çekilmiştir. Bu anlaşma, bir ateşkes anlaşması niteliğinin çok dışındaki ağır maddeleriyle devleti felce uğratmış ve çöküş sürecini hızlandırmıştır. I. Dünya Savaşı Sonrasında Avrupa'ya yeni bir düzen getirmek ve yenilen devletlere barış anlaşmaları imzalatmak amacıyla 18 Ocak 1919'da Paris Barış Konferansı toplanmıştır. Görünürdeki geniş katılımına rağmen konferans kararlarına A. B. D., İngiltere ve Fransa hakim olmuştur. Konferansta tartışılan öncelikli konuların başında ise Osmanlı İmparatorluğu topraklarının paylaşılması gelmiştir. Batı Anadolunun Yunanlılara verilmesi ve Doğu Anadolu'da Wilson prensipleri çerçevesinde bir Ermeni Devleti kurulması meselesi gündemde geniş bir yer tutmuştur. 23 Aralık 1919'da ise üzerinde daha önce görüşülmemiş olan Kürdistan meselesi ortaya çıkmıştır. Kürdistan adlı bir devletin kurulması emperyalist devletlerin Ortadoğu'ya yerleşme planlarının önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Ancak bu devletin sınırları Ermenistanmkinden bile daha belirsiz ve itilaf devletlerinin keyfince çizilmiştir. Ill Ermenistan konusunda A. B. D. etkili bir rol oynarken, Kürdistan konusunda da İngiltere başrolü kimseye bırakmamıştır. Osmanlı topraklarını emperyalist amaçları ve Mezopotamyadaki çıkarları doğrultusunda parçalamaya çalışan itilaf devletleri, Türkleri Anadoludan söküp atmak düşüncesiyle fikir birliği yapmışlardır. I. Bölümde Mondros Ateşkes Anlaşması, sonrasında yapılan işgaller, Paris Konferansı'nda Osmanlı Devleti ile ilgili öncelikli konular ve Kürdistan meselesi üzerinde durulmuştur. Tezin ikinci bölümünde ise Paris Konferansı'na Osmanlı temsilcisi olarak katılan ancak kısa bir süre sonra 'Kürt temsilcisi' sıfatını üstlenen Osmanlı'nın eski Stockholm Sefiri Şerif Paşa'nın çalışmaları incelenmeye çalışılmıştır. Şerif Paşa'nın 22 Mart 1919'da Kürt talepleri hakkında konferansa sunmuş olduğu memorandum üzerinde durulmuş ve Ermeni temsilcisi Bogos Nubar'la yaptığı ittifaka da yer verilmiştir. Şerif Paşa'nın Ermenilerle yapmış olduğu anlaşma yurt içinde ve dışında büyük tepkilere yol açmıştır. Bu davranış Meclis-i Mebusan'a, İtilaf Devletleri temsilciliklerine ve basma gönderilen telgraflarla protesto edilmiştir. Karşılaştığı yoğun tepkiler ve itilaf devletlerinin değişen tutumları yüzünden, Şerif Paşa Kürt temsilciliği görevinden 5 Nisan 1920'de kendi isteği ile ayrılmıştır. Son bölümde Şerif Paşa'nın değişen görüşlerine yer verilmiş ve Doğu Anadolu halkının Milli Mücadele hareketi içindeki rolleri incelenmeye çalışılmıştır.
Türkiye Cumhuriyeti tarihinde kadınların demokrasiye katılım süreci ve 1935 1950 Genel Seçimlerinde meclise giren kadın milletvekillerinin faaliyetleri

Batı'da Aydınlanma döneminde ortaya çıkan Fransız İhtilali'nden sonra örgütlenmeye başlayan kadın hareketleri yapmış oldukları faaliyetler ile kadın hakları konusunda taleplerini dile getirmişlerdi. Batı'da gelişen bu hareketler etkisini Osmanlı kadınları üzerinde de göstermiştir. Bu çerçevede 19. yüzyılda Osmanlı toplumunda, eğitimli kent kadınlarının kadın hakları hakkında tartışmaya ve yazmaya başladıkları görülmektedir. Bu süreçte kadın dergileri, kadın meselelerinin tartışılması ve kamu yararı sağlamak için ortaya çıkmıştır. II. Meşrutiyet Dönemi ortaya çıkan özgürlük ortamında kadın dernekleri kurulmuştur. Bu süreçte kadınlar sosyal, ekonomik ve hukuki haklar talep etmişler; ancak siyasi haklar konusunda bir istekte bulunmamışlardır. Bu süreçte hazırlanan fikirsel alt yapı sonuçlarını somut bir şekilde Cumhuriyet döneminde vermiştir. Türk kadınları cumhuriyet döneminin ilk evresinde siyasal haklar dışında önemli kazanımlar elde etmişlerdir. 1924 Anayasa'sında kadınlara siyasi katılım hakkı verilmemiştir. Bu süreçte başta Nezihe Muhittin olmak üzere Türk kadınlarının örgütlü çalışmaları ile siyasi haklar talep etmeleri sonuç vermiş, 1930 yılında Belediye seçimlerinde, 1933 yılında Muhtarlık seçimlerinde, 1934 yılında ise, genel seçimlerde seçme ve seçilme hakkı elde etmişlerdir. Bu çerçevede 1935 seçim döneminden itibaren Türk kadınları Meclis'te faaliyet göstermişlerdir. Yapmış olduğumuz bu çalışma ile, kadın haklarının gelişimi çerçevesinde Türk kadınlarının siyasi haklarını elde ediliş süreci irdelenecektir. Ayrıca 1935- 1950 Milletvekili Genel Seçimleri'nde meclise giren kadın milletvekillerinin özgeçmişşleri ile meclis faaliyetleri incelenecektir.
Power or the people: A comparison of the thoughts of Doğan Avcioğlu and İdris Küçükömer regarding the intellectual climate of the 1960s

Bu tezde, Doğan Avcıoğlu ve İdris Küçükömer'in düşünceleri temel olarak Avcıoğlu'nun Türkiye'nin Düzeni (1968) ve Küçükömer'in Düzenin Yabancılaşması: Batılaşma (1969) adlı eserleri merkeze alınarak karşılaştırılmıştır. Bu iki eserin, söz konusu entelektüellerin en öne çıkan kitapları olduğu düşünülmektedir. 1960 ve 1971 yıllarındaki iki askeri müdahaleyle başlayıp biten 1960'lar, Türkiye'de sol düşünce ve hareketler için çok verimli bir dönem olmuştur. Bu dönem, bir yön arayışı olarak başlamış, uygulamaya konulamayan siyasi stratejilerle bitmiştir. Bu tezin amacı bu sebeple, söz konusu birbiriyle birçok konuda çelişen iki entelektüeli karşılaştırarak, Türk düşünce tarihinin de aslında önemli bir parçası olarak değerlendirilmesi gereken bu entelektüel ve siyasi faaliyetlere bir ışık tutmaktır. Bu tezde, iki entelektüelin de düşünceleri 1960'ların tartışma ortamı açısından önemli olduğunu düşündüğümüz üç konu çevresinde karşılaştırılmıştır. Bu konular şu şekildedir: Osmanlı toplum düzeni üzerine tartışmalar, Türk modernleşmesinin değerlendirilmesi ve siyaset ile halk arasındaki ilişki üzerine düşünceler. Analiz boyunca temel amaç, bu iki entelektüelin bu konular çerçevesindeki düşüncelerinin ana hatlarını çıkarmak ve nihai olarak da bu konuların temel karakteristiklerinin aslında birbirine sıkı sıkıya bağlı olduğunu ve hatta birbirlerini belirlediğini gösterebilmektir. Bu bize hem Avcıoğlu ve Küçükömer'in düşüncelerine hem de döneme dair daha bütüncül bir tablo çıkarmıştır. Bu tezin temel iddiası şu şekildedir: Doğan Avcıoğlu Türkiye'nin siyasi ve sosyal konumunu dikkate alarak güç merkezli bir analiz yapmış fakat bu Avcıoğlu'nu geçici ve anlık bir siyasi stratejiye ulaştırmıştır ancak. Küçükömer ise analizin merkezine halkı ve toplumu almıştır. Bu sebeple, Küçükömer'in yaklaşımının bugün dahi tekrar gözden geçirilebilecek geleceğe dönük tarafı vardır.
1929 yılı Türk basınında Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal ve Türk inkılabı

'1929 yılı Türk basınında Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal ve Türk inkılabı' konulu bu tez çalışması Cumhuriyet Gazetesi ve Hakimiyeti Milliye Gazetesinin 1929 yılının taranması ile oluşturulmuş, bibliyografyada adları verilen kaynaklarla da desteklenmiştir. Bu çalışmanın amacı, Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal ve Türk İnkılabı ile ilgili haberleri 1929 yılı Türk basınından günümüze o günün coşkusu içinde aktarmaktır. Bu amaç doğrultusunda tez, giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Her bölümde ele alman konular, tarihsel sıralama dikkate alınarak, bütünlük bozulmadan oluşturulmuştur. Giriş bölümünde, Osmanlı Devleti'nin ağır şartlar içeren 30 Ekim 1918 tarihinde imzaladığı Mondros Mütarekesi ile başlayıp, 1929 yılı başına kadar olan Türk Tnküabı'nın gelişim süreci özetlenmiştir. Giriş bölümü, tez konusunun daha iyi anlaşılmasında bir köprü görevi görmüştür. Birinci bölüm, Türk İnkılap hareketinin lideri Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal'in 1929 yılı içinde gerçekleştirdiği faaliyetlerini, yurt içi gezilerini, resmi kabullerini, Türk basınındaki değerlendirmeleri ve Türk basınının yabancı basından yapmış olduğu iktibasları kapsamaktadır. İkinci bölüm, 1929 yılı süresince yapılan Türk İnkılap hareketini içine alır. İdari, siyasi ve hukuki alanda Türk İnkılabı başlığı altında özellikle toplum düzenini sağlayan hukuk kurallanmn oluşturulması ve uygulamadaki başarısı ele alınmıştır. Eğitim, kültür ve sosyal alanda Türk İnkılabı başlığı altında yeni Türk harflerinin 1928 yılında kabul edilmesi ile ülke içinde bir eğitim seferberliğinin başlatılması sonucunda halka okuma yazma öğretmek için ülkenin her yanında Millet Mekteplerinin açılması anlatılmış, kültürel alanda yapılan faaliyet ve yeniliklere yer verilmiştir. Ekonomik alanda Türk İnkılabı bölümünde ise, 1929 yılı Dünya Ekonomik Bunalımının Türkiye'yi etkilemesi sonucu iktisat, tanm ve sanayide alman tedbirler, ülkeyi modern bir görünüme kavuşturmak için yapılan imar faaliyetleri, uygulanan demiryolu politikası incelenmiştir. IX Üçüncü bölüm, Türk dış politikası başlığı altında ele alınmıştır. Türkiye Devleti'nin özellikle Lozan Antlaşmasından kalan meselelerin uzlaşma yoluyla halledilmesi konusundaki girişimleri açıklanmış, 'barış'ın esas alındığı antlaşmaların imzalanmasıyla ilgili değerlendirmelere yer verilmiştir.