turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
1840- 1861 tarihleri arasında Cebel-i Lübnan'da Dürzi- Marunİ çatışması ve bu çatışmanın bölgeye etkisi

XIX. yüzyıl Osmanlı Devleti açısından son derece sıkıntılı bir dönemi ifade etmekteydi. Bu dönemde Osmanlı idaresi sorunların çözümüne yönelik çözüm üretmekte zorlanırken bulunan çözümler de hem içten kaynaklanan hem de dıştan kaynaklanan sebeplerden dolayı yeterli etkiyi gösterememiştir. Bu yüzyılda Osmanlı idaresinin uğraştığı önemli sorunlardan birisini de Cebel-i Lübnan sorunu oluşturmuştur. Cebel-i Lübnan bölgesi 1516 tarihinde Yavuz Sultan Selim döneminde Osmanlı idaresine girmiş ve çatışmaların başladığı dönem olan 1840 tarihine kadar Şam Valisi'ne bağlı olmak koşuluyla Dürzi kökenli iki aile olan Ma'anoğlu ailesi ile Şihab ailesi idaresinde siyasi varlığını sürdürmüştür. 1840 tarihinde Dürziler ve Maruniler arasında ortaya çıkan çatışmalar ve bu çatışmalardan sonra meydana gelen 1845 tarihindeki çatışmalar ile 1860 tarihindeki çatışmalar sonrasında bölgenin idari yapısında değişikliklere gidilmiş ve 1861 yılında bölgenin Birinci Dünya Savaşı'na kadar idari sistemini oluşturacak mutasarrıflık sistemi kabul edilmiştir. Avrupa Devletleri, özellikle de Fransa ve İngiltere, bölgedeki yerel unsurları da kullanmak suretiyle Cebel-i Lübnan coğrafyasında etkili olmak istemişlerdir. Fransa'nın Marunileri, Britanya'nın ise Dürzileri desteklemesi sorunu bir iç mesele olmaktan çıkarmış ve sorunun çözümünü zorlaştırmıştır. Batı Dünyası sadece askeri ve diplomatik alanlarda değil, misyonerlik faaliyetleri, şarkiyatçılık faaliyetleri ve eğitim faaliyetleriyle kültürel alanda da bölgede etkisini derinleştirmeyi amaçlamıştır. Özellikle, Fransa kültürel alanda gerçekleştirdiği çalışmalarla çatışmaların olduğu süreç sonrasında da bölgede varlığını güçlü bir şekilde devam ettirebilmiştir.
1764/10 no'lu Samsun Şer'iyye Sicil defterinin (vr.1a-30b) transkripsiyonu ve değerlendirilmesi

Bu çalışmayla 19. yüzyılın son döneminde Samsun bölgesinin dini, sosyal, ekonomik ve kültürel açıdan durumunun tespitine katkıda bulunmayı hedefledik. Samsun'la ilgili kırk üç adet şer'iyye sicil defteri bulunmaktadır. Bu defterlerdenşuana kadar tespit edebildiğimiz on altı tanesi ile ilgili çalışma yapılmıştır. Yaptığımız bu çalışmayla hem Samsun'un tarihine katkıda bulunduk hem de bu şer'iyye sicillerinden birini transkribe ederek ilim dünyasına kazandırdık. Çalışma 1764/ 10 numaralı ve 1857- 1863 tarihlerini içeren Samsun şer'i mahkemesine ait şer'iyye sicil defterinin (vr.1a-30b) tahlilidir. Tez giriş hariç iki bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında, araştırmanın problem ve önemi, veri toplama araçları, araştırmanın sınırlılıkları ile kullanılan yöntemler hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde şer'iyye sicillerinin tanımı ve Samsun mahkemelerinde tutulan şer'iyye sicil defterleri ve bunlar üzerinde günümüze kadar yapılan çalışmalar belirtildikten sonra, 1764/ 10 numaralı Samsun şer'iyye sicil defterinde geçen kayıtlardan yola çıkarak, Samsun'un 19. yüzyıl sonlarındaki sosyal, kültürel, ekonomik ve idari yönlerden değerlendirmesi yapılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde orjinal metnin latin harflerine transkripsiyonu yapılmıştır. Transkripsiyon yapılırken kayıt başlarında içerikle ilgili kısa bir başlık konulmuş ve kayıtlar numaralandırılmıştır. Sonuç kısmında incelediğimiz şer'iyye sicil defterinden çıkarılan sonuçlar kısaca belirtilmiştir. İncelediğimiz 1764/ 10 numaralı defterde (vr.1a-30b) 248 adet kayıt bulunmaktadır. Kayıtlar vekil, kefil, vasi ve nafaka tayini, alacak verecek davası, arsa, tarla ev ve hisse satışı, tereke taksimi, kamu görevlisi tayini, çalınmış veya kaybolmuş mallarla ilgili hükümlerden oluşmaktadır. Çalışma 1857- 1863 yıllarında Samsun şer'i mahkemesine intikal eden olayları kapsamaktadır. Buradan elde edilen sonuçları toplumun tamamına genellememiz ve buradan genele ilişkin bir hükme ulaşmamız doğru bir yaklaşım olmamaktadır.
Ottoman state intervention in agriculture: Beginning of credit banking within the nineteenth century Ottoman Empire

Bu tez, on dokuzuncu yüzyılın ikinci yansında Memleket Sandıkları'nın Osmanlı imparatorluğu'nun ziraat hayatındaki önemi üzerine bir çalışmadır. Bu kapsamda, devletin ve ona bağlı bakanlıkların, sandıklan bütün imparatorluğa yayarken gösterdikleri bürokratik ve mali gayretlere özel bir önem verilmiştir. Bu tezde, Bab-ı Ali'nin, Sandıklan bürokratikleştirirken ve Sandıklar' m sermayelerini arttırıp, dengelerken aslında ayanların yükselmesini önlemeyi amaçladığı savunulmuştur. Ancak, devletin bu çabalan, Sandıklar' m ayanlar, devlet memurları ve vergi mükellefleri tarafından kötüye kullanılmalarının artması ile sonuçlanmıştır. Bu tezin amacı, sandıkların ziraat hayatına katkılarım göstermektir. 1888'de ortadan kalkmalarına rağmen, Memleket Sandıklan üreticilerin kredi problemlerini çözmek ve birçok vilayetin altyapılarının gelişmesi için çalışmıştır. IV
XIX. yüzyıl Osmanlı-Rus savaşları kapsamında Tuna muhafazasında Silistre

Osmanlı Balkanları üzerinde Tuna muhafazasında önemli bir yer edinebilen Silistre, askeri, ticari, iktisadi açılardan stratejik bir konuma sahiptir. Bölgenin tarihi boyunca işgale, istilaya maruz kalması ve muharebe alanı olarak kullanılması bu yargıyı doğrulamaktadır. Çeşitli medeniyetlere ev sahipliği yapmış olan bölgenin taarruz ve savunma gibi görevleri daima kayda değer bir seviyede görülmüştür. 1388 yılında Osmanlı Devleti hakimiyetine giren Tuna kıyısında kalesi olan bu şehir XVIII. yüzyılda Karadeniz kıyılarını tehdit eden kimi akınları durdurduğu gibi stratejik öneminin artmasıyla XIX. yüzyıl savaşlarının ana güzergahını teşkil etmiştir. Tuna kilidinin Silistre üzerinden kırılmasının istenmesi, yüzyıl boyunca bölgeyi kanlı mücadeleler merkezi haline getirmiştir. Osmanlı Devleti'nin bölgedeki varlığı 1878 Berlin Antlaşması ile sona ermiş olacaktır.
Birinci Dünya Savaşı öncesinde Osmanlı Devletinin İngiltere ile ittifak arayışları

Bu tezin konusu, Birinci Dünya Savaşı'na giden süreçte kamplara ayrılan devletlerarası siyasi ortamda Osmanlı Devleti'nin İngiltere nezdinde giriştiği ittifak kurma arayışlarıdır. Bu çerçevede özellikle XIX. yüzyılın ikinci yarısında gerçekleşen Avrupa devletler sistemindeki değişimler, Osmanlı Devleti'nin kendine bu sistemde yer edinme gayretleri ve Kırım Savaşı ve 1877 - 1878 Osmanlı - Rus Savaşı'nın akabinde belirginleşen Osmanlı Devleti'nin denge siyaseti öncelikle incelenmiştir. 1908 Meşrutiyeti ve müteakiben İttihat Terakki rejiminin yönetimi ele alması, Osmanlı Devleti'nin diplomatik ilişkilerinde kırılma noktası olmuştur. Osmanlı Devleti'nin meşrutiyet rejimine geçişinin parlamenter rejime sahip İngiltere ile olan ilişkilerine olumlu yansıyacağını düşünen İttihat Terakki mensuplarının ilk planda temel hedefi İngiltere ile bir ittifak zemini üzerinde anlaşmaya çalışmak olmuştur. İttihat Terakki mensupları İngiltere ile ittifak kurmak veya bir ittifak zemini üzerinde anlaşmaya varmak üzere iktidarları boyunca teşebbüslerde bulunmuşlardır. Ancak bu yöndeki çabalar devamlı olarak İngiltere'nin Rusya ile 1907'de kurduğu ve 1908'de pekiştirdiği ittifak sebebiyle akamete uğramıştır. Yapılan çalışmada İngiltere'nin özellikle 1908 - 1914 yılları arasında Osmanlı Devleti'ne yönelik izlediği politikalar, Osmanlı devlet adamlarının bu süreçte İngiltere'ye yakınlaşma çabaları ve bu minvalde gerçekleştirilen görüşmelerin detayları, İngiltere Ulusal Arşivi temel alınarak ortaya konmaya çalışılmıştır.
Sultan Birinci Mahmud ve Dönemi (1730-1754)

XVIII. yüzyıl Osmanlı tarihinde pek çok iç ve dış gelişmenin bir arada yaşandığı, devletin eski güç ve nüfuzunu kaybettiği ve ekonomik kayıpların yaşandığı bir dönemdir. Yüzyılın başlarında gerçekleşen Pasarofça Antlaşması ile Batı'da barış dönemine giren Osmanlı Devleti'nde Lale Devri (1718-1730) ile Batı'nın üstünlüğü kabul edildi. Ardından 1730 yılında gerçekleşen Patrona Halil İsyanı ile Lale Devri'nin sona erip, III. Ahmed'in tahttan indirilerek, yerine I. Mahmud'un geçmesiyle Osmanlı tarihinde yeni bir dönem başladı. 1730 tarihinde göreve gelen Sultan I. Mahmud 24. cü Osmanlı padişahı olup, 24 yıl tahtta kalarak 1754 yılında vefat etti. Çalışmada Sultan I. Mahmud'un doğumundan son anına gelinceye kadarki yaşantısı ve özellikle tahta geçtikten sonraki 24 yıllık saltanatı döneminde gerçekleşen iç ve dış faaliyetleri üzerinde durulmuştur. Bu çerçevede XVIII. yüzyılın önemli hükümdarlarından birisi olan I. Mahmud 1696 tarihinde doğmuş olup, çocukluk ve gençlik yılları kafes hayatı ile geçmişştir. 1730 tarihinde tahta geçen padişah, iç politikada başarılı bir yönetim anlayışı sergileyerek ülkedeki sıkıntıların önüne geçmişştir. Dış politikada Batı ile ilişkilere daha önem fazla önem verilen bu dönemde batılılaşma faaliyetleri yoğunluk kazanmıştır. Bu anlamda ıslahatlar yapan I. Mahmud devletin modern anlamda düzenlenmesini istemiştir. Askeri alanda ise İran, Avusturya ve Rusya ile üç cephede birden yapılan savaşlarda başarılı olunarak, uzun süreli barış antlaşmaları imzalanmıştır. Yine Fransa'ya verilen kapitülasyonlar süresiz hale getirilmiş, İsveç ile dostluk ve ticaret antlaşması imzalanmış, diğer devletlerle de dostça ilişkiler kurulmuştur. Dönemin önemli bir özelliği de Osmanlı diplomasi anlayışındaki değişimlerdir. Bundan önceki dönemlerde Batı ile kendini eşit şartlarda kabul etmeyen Osmanlı Devleti, özellikle Lale Devri'nden sonra bu üstünlüğü kaybetmiş ve Batı'daki gelişmeleri daha yakından takip etmeye başlamıştır.
Karahisar-ı Sahib Sancağı'na bağlı Han- Barçın ve Sandıklı kazalarındaki aşiretlere ait 1721 Numaralı Nüfus Defterinin değerlendirilmesi ve transkripsiyonu (H.1256/M.1840-1841)

Osmanlı Devleti tarihine yönelik araştırma yapılırken başvurulacak yazılı arşiv kaynakları içerisinde Nüfus Defterleri önemli bir yer tutar. Nüfus defterlerinde beşeri unsurlar, zaman ve mekan birlikteliği bir arada yer aldığı için demografik özelliklerin ve şehir tarihinin aydınlatılması bakımından oldukça önemlidir. Osmanlı Devleti'nde gerçek anlamda ilk nüfus sayımı II. Mahmud zamanında yapılmıştır. Yapılan bu sayımda özellikle askere alımlar için Müslümanlar, vergiler için Müslümanların yanında gayrimüslimlerin de kayıtları tutulmuştur. Daha önce yapılan sayımlar daha çok vergi mükelleflerini tespit amacıyla yapıldığından nüfus tespiti açısından yetersiz kalmıştır. Bu çalışmada, 1840- 1841 yılı itibariyle Han-Barçın, Sandıklı kazalarındaki aşiretlerin, erkek Müslüman nüfusu hakkında bilgi verilmiştir. Aşiret nüfusu ve bu nüfusun fiziki özellikleri, yaşları, tespit edilip, elde edilen bilgiler çerçevesinde değerlendirmeler yapılmıştır.
I. Dünya Savaşı'nda 3. Ordu'da salgın hastalıklar

Osmanlı Devleti, I. Dünya Savaşı'na özellikle de sağlık alanında yeterli bir hazırlık yapamadan katılmıştır. Bu olumsuz duruma iaşe yetersizliği, hijyen eksikliği ve olumsuz hava şartları da eklenince savaş şartlarının sebebiyet verdiği salgın hastalıklar, orduda da baş göstermiştir. Bilhassa tifüs salgını, orduda büyük tahribata neden olmuştur. Tifüse karşı alınan tedbirler başlangıçta bit ile mücadele şeklinde gelişmiştir. Bit salgınını önlemek için buğu sandıkları, buğu fıçıları üretilmiştir. Bu şekilde ordu içerisinde bitlenmenin önüne geçilmeye çalışılmış, ayrıca tifüs için de aşı üretilmiştir. Tifüsten sonra orduyu etkilen bir diğer hastalık ise koleradır. Kolera ise aşı ve tecrityöntemi ile kontrol altında tutulmaya çalışılmıştır. 3. Ordu Komutanlığı bir yandan Kafkas Cephesi'ndeki muharebelere devam ederken diğer yandan da ortaya çıkan bu salgınlarla mücadele etmeye çalışmıştır. Baştayukarıda bahsedilen eksiklikler olmak üzere harp sahasının coğrafi özellikleri, mevsimşartları ve bu amaçla merkezden gönderilen sıhhi malzemelerin zamanında bölgeyeulaşamaması gibi aksaklıklar, zaman zaman bu mücadeleyi sekteye uğratmıştır. Sıhhidesteğin ulaşamaması, askerlerin kılık kıyafetlerinin iklime uygun olmaması ve hijyensorunu orduda muharebelerden ziyade salgın hastalıkların sebep olduğu kayıplarınartmasına neden olmuştur. Bu çalışmada I. Dünya Savaşı'nda Kafkas Cephesi'ndeki 3. Ordu'da ortaya çıkan salgın hastalıklar ile bilhassa da tifüs ve kolera salgınları, bunlarla mücadele hakkında bilgiler verilmiştir.
33 nolu Mühimme Defteri'nin transkripsiyon ve değerlendirmesi (Sayfa 1-190)

Osmanlı Devleti'nde merkez teşkilatı içerisinde bulunan en önemli kurum Divan-ı Hümayun'dur. Divan-ı Hümayun'da kararlaştırılan konular padişahın onayı alındıktan sonra bir ferman haline getirilirdi. Bu fermanların suretlerinin kaydedildiği defterler Mühimme Defterleri'dir. Osmanlı Devleti'nde Divan-ı Hümayun gibi önemli bir birimin esas defterlerini teşkil eden mühimme defterleri birçok konuyu içerisinde bulundurmaktadır. Bu defterler aracılığı ile dönemin siyasi, idari, askeri, sosyal ve iktisadi olaylarına ulaşılmaktadır. Çalışmamıza konu olan 33 Numaralı Mühimme Defteri, III. Murad dönemine (1574-1595) dönemine ait olup H.985- 986 / M.1577- 1578 dönemini ihtiva etmektedir. Çalışmamızda, toplam 384 sayfadan oluşan defterin 1'den 190'a kadar olan kısmının transkripsiyon ve değerlendirilmesi yapılmıştır. Defter, muhteva açısından genel itibari ile; eşkıyalık olayları, hac meseleleri ve hacılar, vakıflar, İstanbul'un zahire ihtiyacı, donanma ve tımar meselelerini kapsamaktadır. Tez çalışmasında, Divan-ı Hümayun ve Mühimme Defterleri hakkında genel bilgilere, III. Murad dönemi olaylarına, defterin özelliklerine ve muhtevasına, hüküm özetleri ve transkripsiyonuna yer verilmiştir. Çalışmada 33 Numaralı Mühimme Defteri'nin ait olduğu III. Murad dönemi siyasi, sosyal, ekonomik olayların aydınlatılmasına katkıda bulunmak amaçlanmıştır.
Osmanlı İmparatorluğu'nda gayrimüslimlerin kıyafet düzenlemeleri

Bu araştırmanın amacı, XVI - XVII. yüzyıllarda Osmanlı gayrimüslimlerine getirilen kıyafet düzenlemelerini anlamaktır. Araştırmada esas olarak, düzenlemelerin Osmanlı öncesi dönemle olan ilişkisi, düzenlemelerin konulmasında etkili olan güdüler ve günlük hayata yansımaları analiz edilmektedir. Ayrıca, modern literatürde görülen düzenlemelere dair bazı genel kabuller sorgulanacak ve kıyafet düzenlemelerinin dönemlendirilmesi gibi çeşitli noktalara değinilecektir. Son olarak tezimizde, tarihçiler tarafından uzun bir dönem hoşgörü hoşgörüsüzlük bağlamında ele alınan kıyafet düzenlemelerine farklı bir bakış açısı sunularak, Osmanlıların, etnik dini çeşitliliği başarıyla yönetmesinde kıyafet düzenlemelerinin araç olarak kullanıldığını ileri sürülecektir.
The economic situation of the Ottoman State state at the begining of 20th century

Bu tezde, Osmanlı İmparatorluğu ve Büyük Güçlerin ekonomik durumları 19. yüzyılın başlarından Birinci Dünya Savaşına kadar olan süreçte analiz edilecektir. Tez, 1800- 1913 yılları arasında bu milletlerin ekonomik performanslarını ele alacaktır. Ayrıca bu süreç içinde Osmanlı İmparatorluğunda gerçekleşen endüstriyelleşme ve modernleşme hareketleri incelenecek ve ekonomik sonuçları ortaya çıkarılmaya çalışılacaktır. Bu hususta ortaya çıkarılan bulgular ışığında Osmanlı Devletinin ekonomik olarak olmasa da 1908 senesinden itibaren ortaya çıkan yönetimsel sorunlardan yıkıldığı gösterilecektir. Bunlara ek olarak, 1800- 1913 seneleri arasında Osmanlı Devletinin ekonomik gerilemeden ziyade belirli oranda büyüdüğü gösterilecektir.
Türk milliyetçiliğinin sembolik kaynakları (Yeni Osmanlıların siyasal söylemleri: 1860-1876)

Milliyetçilik, 18. yüzyılın sonlarında Batı Avrupa'da ortaya çıkan ve 19. yüzyılda dünyanın muhtelif yerlerinde etkilerini gösteren bir akımdır. Bubakımdan en fazla etkilenen siyasi oluşumların başında çok-uluslu imparatorluklar gelmektedir. 19. yüzyıl'da Osmanlı Devleti, etnik temelli milliyetçilik hareketleri karşısında mevzilenme ihtiyacı duymuş; Osmanlılık kimliği altında bütün etnik ve dinsel toplulukları birleştirmeyi amaçlamıştır. Merkeziyetçi siyaset, yenilikler, halka tesis ettiği modern biçimde ilişki, ulus devlet sürecinde önemli bir rol oynamıştır. Ancak dinsel farklılığı aşan kimlik tasarımı Müslüman unsurları rahatsız etmiş ve muhalef güçlerin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Yeni Osmanlılar, bürokrasinin mutlak egemenliğine karşı çıkmış; halk egemenliği, meşveret, meclis, kuvvetler ayrılığı gibi ilkelerle politik kültürün şekillenmesinde önemli rol oynamışlardır. Modernleşme ile birlikte gelişen kimlik tasarımında siyasi, edebi ve kültürel rolleriyle geleneksel sembolleri yeniden yorumlamışlar ve yeni semboller icat ederek kimlikleşmeye katkıda bulunmuşlardır. Bunun yanında diğer islam ülkeleri ile gelişen ilişkiler ve göçler de bu kimlik tasarımında etkili olmuştur. Türk milliyetçiliğinin doğuşunu öncüleyen bütün bu gelişmelerin modern Türk kimliğinin belirleyicisi olmuştur.
279 numaralı Adıyaman Kadı Sicili'nin (H.1316-M.1899) 101-206. sayfalarının transkripsiyon ve değerlendirilmesi

Bu çalışmanın amacı 279 numaralı Adıyaman Kadı Sicilinin 101 -206. sayfaları içerisinde bulunan mahkeme kayıtlarının transkripsiyonu ve değerlendirilmesidir. Bu kayıtların da yardımı ile 1899 yılında Hısn-ı Mansur'un sosyal, kültürel ve ekonomik yapısı ortaya çıkarılmaya çalışılacaktır. Osmanlı Devleti'nde medreselerden yetişen ve ilmiye sınıfına mensup olan kadılar, kaza merkezlerinde hukuki, adli, idari, beledi ve sosyal işleri yürütmekle görevliydiler. XIX. Yüzyılda başlayan batılılaşma hareketi ve özellikle Tanzimat Fermanı'nın ilanından sonra Osmanlı Devleti hukuk sistemindeki gelişmelere paralel olarak kadıların görev ve sorumluluklarında da bir takım değişikliklere ve kısıtlamalara gidilmiştir. Osmanlı Devleti tarihi ve Adıyaman üzerinde çalışmalar yaparken üzerinde durulması gereken belgelerden birisi de şer'iye sicilleridir. 279 Numaralı Adıyaman Kadı Sicili'nin 101 -206. sayfaları arasındaki belgelerin transkripsiyon ve değerlendirilmesini yapmanın yanı sıra şer'iye mahkemeleri, yıllarla göre bu mahkemelerde meydana gelen değişiklikler, mahkemelerdeki görevliler, kadılar, kadılarda aranan şartlar vb. hakkında bilgilere de yer verilmiştir. Üzerinde çalışılan 279 Numaralı Adıyaman Kadı Sicili'nin 100 -206. sayfaları arasında 45 hüküm bulunmakta, bunların çoğu darb, yaralama, hakaret, hırsızlık, ziraat ürünlerinin tahrip edilmesi, haneye tecavüz, rüşvet alma, ihmalkarlık gibi konularla ilgilidir. Bu sayılan hükümler içerisinde darb ve hakaret davaları diğerlerine göre çoğunluk arz etmektedir.
133/1 numaralı Kayseri Şer'iyye sicili (H. 1155- M. 1742) transkripsiyon ve değerlendirme

Osmanlı tarihinin sahip olduğu yazılı kaynaklardan birisi de Şer'iyye sicilleridir. Şer'iyye sicilleri hem kadı tarafından kaleme alınan belgeleri hem de başka makamlardan gelen emir, ferman, buyrultu gibi belge türlerini ihtiva eder. Bundan dolayı şer'iyye sicilleri konu ve belge çeşidi olarak gayet geniş bir yapıya sahiptir. Bu geniş yapı içerisinde de çeşitli bilim dallarını ilgilendiren ve aydınlatılması gereken bilgiler bulunmaktadır. Şer'iyye sicillerinin zengin içeriğinden faydalanalarak hazırladığımız ve yüksek lisans tezi olarak sunduğumuz bu çalışmada XVIII. yy. Kayseri'sinde yaşanan, sosyo-ekonomik, kültürel ve iktisadi olayları Kayseri'ye ait 133/ 1 Numaralı Şer'iyye Sicilinin rehberliğinde aydınlatmaya gayret gösterdik. Kadı sicilleri geniş kapsamlı olduğu için birçok konuda dönemini yansıtan bilgiler vermektedir. Bu çalışmada ise daha çok mahkemelerde ne tür davaların görüldüğü, davaların nasıl işlendiği, müslim ve gayrimüslimler arasındaki davalar, şer'i hukukun tatbiki ile kadının görev alanları, Kayseri'ye ait mahalle ve köy isimleri, Kayseri'de bulunan meslek grupları ve diğer konular ele alınmaya çalışılmıştır. Şer'iyye sicilleri, döneminin olaylarını, toplumun yaşantısını, devletin idare şeklini, hukukun nasıl işlediğini, toprak sistemini, devletin vergi yapısını, idarecilerin yükümlülüklerini, vakıfları ve daha birçok konuya ait bilgileri bünyesinde barındırmasına rağmen tek başına bir sicilin incelenmesiyle bu tür konular hakkında edinilen bilgi eksik kalmaktadır. Bunun için diğer şer'iyye sicillerinin ve kaynakların da incelenilmesi gerekmektedir.
Mecmua-i Fünun-ı Askeriyye dergisinin analitik incelenmesi (1882-1914)

Osmanlı askeri tarihi araştırmaları için ehemmiyeti haiz kaynaklardan biri de süreli yayınlardır. Osmanlı resmi askeri gazetesi olan Ceride-i Askeriyye bu yayınların başında gelmektedir. Tespit ettiğimize göre Mecmua-i Fünun-ı Askeriyye, askeri tarih çalışmaları ile alakalı literatürde ihmal edilmiş, yeteri kadar kullanılmamıştır. Kütüphanelerde tam bir koleksiyonunun mevcut olmayışı, bu durumu etkilemiş olabilir. Mezkur dergi, Osmanlı ordusunun dış istihbarattan sorumlu şubesi tarafından yayınlanmıştır. Mekteb-i Harbiye'nin kuruluşu ve sonrasında askeri idadi ve rüşdiyelerin açılması ve yurt çapında yaygınlaşmaya başlamasıyla mektepli subaylar ordu kademesinde ağırlığı oluşturmaya başlamıştır. Bu durum ise bilginin önemini arttırmıştır. On dokuzuncu yüzyılda askeri süreli yayınlar, bilginin kurum içinde dağıtım ve paylaşımında önemli bir rol üstlenmiştir. İşte bu noktada batı kaynaklı askeri doktrinlerin süreli yayınlar vasıtasıyla nasıl yeryüzüne ve Osmanlı'ya dağıldığı araştırılacaktır.
229 numaralı Şer'iye Siciline göre Maraş'ta hayat

Bilindiği üzere Osmanlı Devleti'nin yıkılıp Türkiye Cumhuriyetinin kurulması ile birlikte harf inkılabı yapılmıştır. Zaman içerisinde Osmanlı alfabesi ile kayıt altına alınan vesikalardan yeni nesiller istifade etmekte güçlük çektiği gibi birçoğu da okuyamaz hale gelmiştir. Böyle olunca bu vesikaların Latin alfabesine çevrilmesi ihtiyacı doğmuştur. '229 Numaralı Şer'iye Siciline Göre Maraş'ta Hayat' başlığı altında yaptığımız bu tez çalışmamızın amacı, söz konusu defterin günümüz Türkçesine çevrilmesi ve bu defterde yer alan kayıtları değerlendirmek suretiyle Kahramanmaraş'ın sosyal, ekonomik ve dini hayatına dair bilgiler elde etmektir. Çalışmamız giriş ve iki bölümden meydana gelmiştir. Giriş bölümünde kısaca Maraş'ın tarihinden, Osmanlı'da adliye teşkilatı ile şer'iye sicillerinin genel özellikleri, muhtevası, önemi ve bu sicillerdeki belge çeşitlerinden bahsedilmiştir. Birinci bölümde defterimizdeki kararlardan yola çıkarak Maraş'ın sosyal, ekonomik ve dini yönleri ile ele almaya çalıştık. Maraş'ın sosyal yönünü ele alırken toplumun temelini oluşturan aileden, Maraş'ın fiziki yapısından, halkın günlük kullandığı eşya ve elbiseden, Maraş'taki toplum yapısından, Müslim ve Gayrimüslim münasebetlerinden, isim, unvan ve lakaplardan söz edilmiştir. Ekonomik hayatı tahlil ederken de Maraş'taki ekonomik faaliyetleri, Maraş halkının geçim kaynakları, meslekleri ile tereke ve miras konuları ele alınmıştır. Son kısımda ise Maraş'taki dini hayatta önemli bir yer tutan vakıf müesseselerinin yönetimi, görevlileri, bunların tayinleri ve defterimizde geçen vakıf eserlerinden bahsetmekle yetinilmiştir.
Son dönem Osmanlı düşüncesinde irade hürriyeti (1908-1918)

Bu çalışmamız Son Dönem Osmanlı ulema ve mütefekkirlerinin irade meselesi etrafındaki görüşlerini ele almaktadır. Devir olarak II. Meşrutiyet'le sınırlı tutulan bir zaman diliminde Kelam ilminin önemli konularından biri olan irade meselesinin modernleşmeyle beraber değişimi ve dönüşümü ele alınmaktadır.