turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Bölgesel kalkınma ajansları: Çek Cumhuriyeti ve Türkiye Cumhuriyeti alt bölge karşılaştırması

Bu çalışmanın amacı; Bölgesel Kalkınma uygulamalarında benzerlikler olan Türkiye Cumhuriyeti ve Çek Cumhuriyeti'nin Bölgesel Kalkınma Ajansları organizasyon yapıları ve idari yapıları karşılaştırılmasıdır. Diğer taraftan Kalkınmada faaliyet gösteren diğer organizasyonları inceleyerek Türkiye'de uygulanabilir modeller konusunda bir alt yapı oluşturmaktır. Bu amaçla; Genel olarak Bölgesel Kalkınma Kavramı ve Bölgesel Kalkınma Ajansları incelenmiş ve Türkiye ile Çek Cumhuriyeti'ndeki bölgesel Kalkınma ile ilgili kurum, kuruluş ve hibrit şirketler Pilsen ve Erzurum örneğinde ele alınmıştır. Pilsen ve Erzurum şehirlerinde kurumlarla mülakatlar gerçekleştirilmiş. Mülakatlar sonunda elde edilen bilgiler ilgili bölümünde detaylı olarak aktarılmıştır. Bu çalışmanın sonucunda; Çek Cumhuriyeti örneğinde incelenen Hibrit kurumların personel ve idari yapıları Türkiye'deki kalkınma ajanslarında da uyulabilir. Böylece etkinlik ve verimlilik artacaktır. Başka bir sonuç ise Bölgesel Kalkınma ile ilgili organizasyonların sadece işbirliği değil aynı zamanda iş bölümü de yapmaları gerekmektedir. Bu şekilde uzmanlaşma sağlanabilir. Ayrıca innovasyona ve AR-GE çalışmalarına yönelik yatırımlar artırılmalıdır. Son olarak hem Bölgesel Kalkınma Ajanslarının idari yapısında hem de desteklenene projelerde bölge dinamikleri göz ardı edilmemelidir.
Uluslararası kısa vadeli sermaye hareketlerinin makroekonomik değişkenler üzerindeki etkileri: Üç model ve Türkiye uygulamaları

Dünyada para ve sermaye piyasalarında entegrasyonun derecesi arttıkça, uluslararası kısa vadeli sermaye hareketlerinin ülkelerin ekonomileri üzerinde yarattığı etkilerin önemi de giderek büyümektedir. Çalışına, bu düşünceden hareketle, uluslararası kısa vadeli sermaye hareketlerinin tanımını, yönünü, teorisini, söz konusu hareketleri açıklamak üzere oluşturulmuş üç modelin ekonometrik analizler yoluyla Türkiye verilerine uyarlanmasını ve bunların sonuçlarını içermektedir. Kısa vadeli sermaye hareketlerinin teorisi üç temel modele dayanmaktadır: Sermaye hareketlerini iki ülkenin faiz oranları arasındaki farka ve spekülatif beklentilere dayanarak akım hipotezler çerçevesinde açıklayan faiz Faritesi Teoremi; yine faiz oranları farkı ve beklentileri temel alan, fakat stok sermaye hareketliliğini de modele dahil eden Portföy Dengesi Teoremi; küçük, açık ve sermaye hareketliliğinin var olduğu bir ekonomide, para ve maliye politikalarının ekonominin genel dengesi üzerindeki etkilerini inceleyen Mundell-Pleming Modeli. Tezin ikinci bölümünde, bu teoriler orjinal biçimleriyle anlatılmış; üçüncü bölümde ise, literatürden seçilmiş bu konuyla ilgili daha ayrıntılı çalışmalara ve bunlar çerçevesinde Türkiye verilerine uygulanan ekonometrik analizlere yer verilmiştir. Regresyon tahminlerinin sonucunda, Türkiye'de kısa vadeli sermaye hareketliliğinin, spekülatif beklentilerden ve sermaye hareketlerinin gerçekleştiği iki ülkenin faiz oranları arasındaki farktan birinci derecede;II 1980 yılında Türk ekonomisinin finansal kesiminde gerçekleştirilen değişiklikler ve 1989'da finansal serbestleştirme yönünde alınan önemli kararlardan olumlu yönde ve yoğun miktarda etkilendiği saptanmıştır. Her üç modele uygulanan analizlerde Türkiye'de kısa vadeli sermaye hareketlerinin kolaylaşmasını sağlayan en önemli olgunun, ' sermaye hareketlerinin önündeki engellerin kaldırılması ve serbestleşmesini sağlayıcı bir takım kararların alınması olduğu açıkça ortaya çıkmıştır. Bunun yanı sıra, ülkelerin ulusal gelirlerinde ve ihracat miktarlarında oluşan artışların kısa vadeli sermaye hareketliliğini olumlu yönde etkilediği; buna karşın söz konusu yatırımların vergilendirilmesi veya bunlara uygulanan vergi oranlarında bir artışın işlem maliyetlerini artırması nedeniyle ve ülkelerin para arzlarında ortaya çıkan bir artışın da ekonomik istikrarsızlığın göstergesi olması nedeniyle sermaye hareketliliğini kısıtlayıcı yönde etkilediği görülmüştür. Bu sonuçlardan hareketle, bir ülkeye yüklü miktarda kısa vadeli sermaye girişinin ya da çıkışının, ülkenin ulusal geliri ve fiyatlar genel düzeyi üzerindeki etkileri, farklı mekanizmalar aracılığıyla ve farklı bakış açıları gözetilerek sunulmuştur.
Toplam faktör verimliliği ve ekonomik büyüme ilişkisinin çok boyutlu panel veri modelleri ile analizi

Toplam faktör verimliliği, üretimdeki artışın emek ve sermaye artışı ile açıklanamayan kısmı olarak tanımlanmaktadır. Günümüzde toplam faktör verimliliği artışı teknolojik gelişme ile beraber ekonomik büyümenin önemli bir itici gücü haline gelirken, eksikliği ülkeler arasındaki farklılıkları yaratan temel sorunlardan biri olmaktadır. Bu çalışmanın ilk bölümünde toplam faktör verimliliği literatürü ve makroekonomik bileşenleri ele alınmıştır. İkinci bölümde büyüme teorilerinin verimlilik kavramına bakış açısı aktarılmıştır. Çalışmanın son bölümünde 1995- 2016 dönemi için Türkiye'nin de dahil olduğu 123 ülkede toplam faktör verimliliği ve gayri safi yurt içi hasıla arasındaki ilişki ekonometrik açıdan incelenmiştir. Çok boyutlu panel veri yöntemi kullanılmış, ülkeler gelir gruplarına ve coğrafi bölgelerine göre ayrılarak analiz edilmiştir.
Ebu'l Hasan el-Maverdi'nin iktisadi görüşleri

Ebu'l Hasan el-Maverdi'nin iktisadi görüşleri isimli bu çalışmamızın amacı, Maverdi'nin eserlerinde geçen iktisadi konular ve olaylarla ilgili görüşlerini sistematik bir şekilde ortaya koymaktır; Maverdi'nin iktisadi düşünce ilgili yönünü dikkatlere sunmak ve iktisadi görüşlerinin çağdaş iktisadi hayat açısından ne anlam ifade ettiğini belirtmektir. Bu çalışmamız dört bölümden oluşmaktadır. Birinci ve ikinci bölümde, Maverdi'nin hayatı, eserleri ve yaşadığı dönemin sosyal, siyasi ve iktisadi durumu hakkında genel bilgilere yer verilmiştir. Üçüncü ve dördüncü bölümde yer alan konular, çalışmamızın asıl konusunu teşkil eder. Üçüncü bölüm, Maverdi'nin iktisadi düşünce ile ilgili konulara yaklaşımını ihtiva etmektedir. İktisadi faaliyetlerin insan hayatının devamı için bir zorunluluk olduğunu belirtir. Onun, iktisadi faaliyetlerde, iş bölümü, yardımlaşma, geniş emel ve dayanışmaya verdiği önem üzerinde durduk. Maverdi, din, ahlak, adalet ve iktisat arasındaki ilişkiyi dile getirir. İktisadi faaliyetlerin, dini ve ahlaki yönü üzerinde durur. Maverdi'nin sosyal gruplar arasındaki gelir farklılıkları üzerine görüşleri yer alır. Maverdi'nin iktisadi görüşleri içinde önemli bir yere sahip hisbe konusunu bu bölümde ele aldık. Hisbe'nin tanımı, sosyal ve iktisadi hayattaki rolüne temas ettik. Ona göre hisbe; özellikle, ölçü ve tartıda yapılan hileleri kontrol etmek, malların ayıbını gizleyenlere engel olma, mal ve hizmetlerde aldatma ve hileyi önleme, ihtikarı ve faizli işlemleri yasaklama, sanat ve meslek sahiplerini denetleme, çarşı ve pazarları kontrol etmek gibi fonksiyonları vardır. Bu bölümde, Maverdi'nin işsizlik, işçi-işveren arasındaki ilişkinin niteliği hakkındaki fikirleri ve çalışma hayatı hakkındaki görüşleri yer alır. Ayrıca aynı bölümde Maverdi'nin para politikasıyla alakalı görüşleri ile devletin bu alandaki yerine dair fikirleri ortaya konmuştur. Çalışmamızın dördüncü ve son bölümü, Maverdi'nin devlet ve iktisadi hayat ilişkisine dair fikirlerine ayrılmıştır. Bu bölümde devletin gelir kaynaklan ve harcama alanlarıyla, bu harcamaların iktisadi hayat üzerindeki etkileriyle alakalı düşünürümüzün görüşleri yer almaktadır.
İktisadi büyümeyi etkileyen dış dinamiklerindoğrusal olmayan analizi

Küreselleşme kavramının ekonomik yaşantıyı etkiler hale gelmesiyle beraber iktisadi büyümeyi açıklayan dinamikler de değişmiştir. Dışa açıklık kavramı ve dış dinamikler, iktisadi büyümeyi açıklayan önemli değişkenler durumuna gelmiştir. 1980'li yıllardan itibaren, Türkiye ekonomisinde yaşanan yapısall değişimlerin iktisadi büyüme üzerinde yarattığı etkiler önemli bir araştırma konusu olmuştur. Bu çalışmada Türkiye'de iktisadi büyümeyi etkileyen dış dinamiklerin, doğrusal olmayan ilişkilere vurgu yapılarak araştırılması çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Bu bağlamda, çalışmanın birinci ve ikinci bölümde iktisadi büyüme, küreselleşme ve dış dinamiklerin kavramsal çerçevesi ortaya konmuştur. Türkiye ekonomisinin 1992- 2011 yıllarını kapsayan döneminde, dış dinamiklerin iktisadi büyüme üzerindeki etkilerini ortaya koymak amacıyla; Yapısal VAR ve Markov-Switching VAR yöntemleri kullanılmıştır. Doğrusal VAR modeli için elde edilen etki-tepki analizi ve varyans ayrıştırması sonucunda, büyümedeki değişimin kaynağının uzun dönemde % 30'unun dış dinamikler tarafından açıklandığı sonucuna ulaşılmıştır. Doğrusal olmayan MS-VAR modeli sonucunda da; büyümenin resesyon ve genişleme dönemlerinde dış dinamiklere ve dış şoklara farklı tepkiler verdiği sonucuna ulaşılmıştır.
Finansal regülasyon üzerine oyun teorik üç deneme

FİNANSAL REGÜLASYON ÜZERİNE OYUN TEORİK ÜÇ DENEME Ensar YILMAZ İktisat, Doktora Tezi 1990'larm sonlarında meydana gelen global finansal krizle birlikte finansal regülasyon tartışmaları hız kazandı. Hızlı bir şekilde artan finansal entegrasyonla birlikte potansiyel negatif dışsallıkların artmış olması ulusal piyasaların yanında uluslararası piyasaların da etkinlik ve istikrar kriterleri etrafında yeniden düzenlenmeleri gerektiğini genel kabul gören bir düşünceye dönüştürmüştür. Biz de finansal regülasyona ait Uç deneme içeren bir çalışmada bulunduk. Birinci denemede finansal regülasyona ait teorik bir değerlendirmede bulunduk. Bu amaçla finansal regülasyon literatüründen hareketle ulusal ve uluslararası finansal regülasyonun rasyonalitesi, optimalitesi ve dinamiğini yorumlamayı amaçladık İkinci denemede ise mevduat sigortası etrafında ahlaki risk problemi tartışıldı, özellikle son yıllarda çok sayıda ülkenin bankalarında gerçekleşen sorunların önemli ölçüde mevduat sigortasına bağlı olarak oluşan ahlaki risk probleminden kaynaklandığı iddialarını artırdı. Biz de bu denemede kurduğumuz modelde ilk aşamada mevduat sigortasının olduğu bir ortamda ahlaki risk problemini inceledik. Modelin ikinci aşamasında ise mevduat sigortasının olmadığı bir ortamda durumsallığa bağlı olarak mudiyi kurtarma stratejisi ile yapısallcı belirsizlik argümanı etrafında mudiyi kurtarma stratejisi kullanıldı. Bu stratejileri kullanmadaki amacımız ahlaki risk problemini azaltmaktı. Üçüncü denemede ise finansal sistemin en önemli kurumlarından biri olan bankanın sermaye oranına ait tasarladığımız bir çoklu hiyerarşik yapı içinde - yasama/ bankalar kurulu/ banka- bir principle-agent regülasyon modeli kurmayı denedik. Böylece herhangi bir bankanın sermaye oranına ait bir regülasyon tasarısı sonrası modele dahil edilen her birimin oluşan optimizasyon problemlerini incelemeyi amaçladık.
Çevresel regülasyonların dış ticaret ve yabancı doğrudan yatırımlar ile etkileşimi

BELGE, Emre. Çevresel Regülasyonlann Dış Ticaret ve Yabancı Doğrudan Yatırımlar İle Etkileşimi, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2006 Uygulamalı iktisat yazınında çevresel regülasyonların, dış ticaret ve yabancı doğrudan yatırımlar ile ilişkisini inceleyen çalışmalar olmasına rağmen pek azı aradaki karşılıklı ilişkiyi eşanlı olarak ele almıştır. Bu tezde çevresel regülasyonların, dış ticaret ve yabancı doğrudan yatırımlar ile ilişkisi eş anlı olarak incelenmektedir. Çevresel politikaların dış ticaret ve yabancı doğrudan yatıranlar üzerinde yapabileceği etkiler ve kirlilik-yoğun malların ticaretinin çevre üzerindeki etkileri teorik ve ampirik olarak anlatılmaktadır. Ayrıca dış ticaret ile yabancı doğrudan yatırımlar arasındaki ilişkinin hem teorik hem de ampirik boyutu incelenmektedir. Tezin uygulama kısmında 17 gelişmiş OECD ülkelesinden Türkiye'yi de kapsayan 7 gelişmekte olan ülkeye 1999 senesinde gerçekleşen ihracat ve yabancı doğrudan yatırım ilişkileri ekonometrik olarak tahmin edilmiştir. Ekonometrik analiz, hem çevresel regülasyonlann ihracat ve yabancı doğrudan yatıranlar üzerindeki etkisini, hem de adı geçen ülke gruplan arasında ihracat ve yabancı doğrudan yatıranlar arasındaki ikame/tamamlayıcılık ilişkisini vurgulamaktadır. Ekonometrik tahmin sonuçlan, çevresel düzenlemelerin gelişmiş ülkelerden gelişmekte olanlara yapılan ihracat ve yabancı doğrudan yatıranlar üzerinde etkili olduğunu göstermektedir. Göreli olarak daha katı çevresel düzenlemelere sahip olan gelişmiş ülkelerde, bu düzenlemeler üretim maliyetini arttırmakta ve ihracatı düşürmektedir. Öte yandan, gelişmiş ülke kirlilik-yoğun endüstrileri çevresel düzenlemelerin daha gevşek olduğu, dolayısıyla maliyet avantajının bulunduğu, gelişmekte olan ülkelere yatıran yapmaktadır. Son olarak, OECD içinde bu iki ülke grubu arasında ihracat ve yabancı doğrudan yatırımların birbirlerinin tamamlayıcısı olduğu yönünde bulgulara ulaşılmıştır.
Tekstil sektöründe inovasyon ve ihracat performansı: Güneydoğu Anadolu bölgesi örneği

21. yy da inovasyon, küresel rekabetin belirleyici unsurlarından biri olmuştur. Gerek üretimsel gerekse yönetimsel alanda gerçekleştirilen tüm yenilikçi faaliyetler literatürde inovasyon olarak tanımlanmaktadır. Yapılan çalışmalarda inovasyonun temel göstergesi olarak ise genellikle patent başvuruları ve ar-ge harcamaları gösterilmektedir. Ar-Ge harcamalarındaki artışlar ise ihracat ürünlerinin dış piyasalarda rakiplerinin önüne geçmesini sağlamaktadır. Çalışmada, inovasyonun ihracat performansı üzerine etkisi analiz edilmektedir. Analiz edilen sektör tekstil olup çalışma Güneydoğu Anadolu Bölgesin'de ki tekstil ihracatı yapan firmalar üzerinde gerçekleştirilmiştir. Tekstil sektörü emek-yoğun yapısı ve Türkiye'de taşıdığı yüksek ihracat potansiyeli nedeniyle piyasalarda lokomotif sektör olarak görülmektedir. Birçok makroekonomik göstergelerde son sıralarda yer alan Güneydoğu Anadolu Bölgesi, tekstil ve alt sektörleri açısından, yatırım yapılabilir bölge olarak görülmektedir. Bu çalışmada, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde tekstil ihracatı yapan 207 firma üzerinden anket yöntemi ile veriler elde edilmiştir. Analiz kısmında öncelikle inovasyon göstergeleri literatürle uyumlu şekilde tespit edilerek belirlenmiş ve anketlerden elde edilen veriler üzerinden istatistiki ve ekonometrik analizler ile hangi değişkenlerin ihracata ne kadar etkisi olduğu test edilmiştir. Bu kapsamda bağımlı değişken olarak firmaların ihracat miktarı alınırken, bağımsız değişken olarak ise inovasyonun belirleyicilerinden ar-ge, patent, çalışan sayısı, eğitim, faaliyet yılı, ünivesite mezunu çalışan sayısı, yatırım planı, fuar katılımı ve kalite belgesi alınmıştır. Anket uygulaması sonucu elde edilen veriler öncelikle frekans analizi, ki-kare bağımsızlık testi, korelasyon analizi, T-Testi ve Levene Testi ile varyans analizi gibi istatistiki uygulamalar ile yorumlanmıştır. Ekonometrik analiz kısmında ise firmaların 2013 yılına ait verileri ile yatay kesit analizi gerçekleştirilmiştir. Yatay kesit analizinde mevcut değişkenlerin katsayıları, kurulan 18 model üzerinden anlamlılıkları test edilmiş ve hangi inovatif değişkenin firmaların ihracatını ne kadar etkilediği tespit edilmiştir.
İmalat sanayi banka kredilerinin toplam istihdam üzerine etkileri: Türkiye ekonomisi üzerine ekonometrik bir analiz

Sanayi sektörü gerek ekonomik büyüme ve kalkınma hedeflerine ulaşmada sahip olduğu büyük önem, gerekse de iş imkanı yaratmasından dolayı istihdam kapasitesine yaptığı katkı nedeniyle kritik önem taşıyan bir faaliyet alanıdır. Sanayi sektörü içerisinde en büyük paya sahip alt sektör ise imalat sanayidir. Bu çalışmada bankacılık sektörü tarafından imalat sanayi sektörüne verilen kredilerin toplam istihdam hacmine etkisi, 2005:1-2017: 4 dönemine ait üçer aylık veriler yardımıyla tespit edilmeye çalışılmıştır. Kredilerin istihdam hacmi üzerinde yarattığı etkinin kredinin vadesine göre farklılaşabileceği hususu dikkate alınarak beş farklı regresyon tahmin edilmiştir. Ayrıca modellerin tahmin gücünü artırmak amacıyla konuyla ilgili mevcut literatür çalışmalarından yararlanarak imalat sanayi üretim ve ciro endeksleri, asgari ücret, GSYH, kredi faiz oranı gibi bazı kontrol değişkenler regresyonlara eklenmiştir. Johansen Eşbütünleşme yöntemi ile ulaşılan bulgular, uzun dönemde imalat sanayi sektörüne verilen orta-uzun vadeli nakdi krediler ve toplam nakdi kredilerin istihdam hacmi üzerinde pozitif ve anlamlı etkilere sahip olduğunu göstermiştir. Kısa vadeli nakdi kredilerin uzun dönemde istihdam hacmi üzerine etkisi ise negatif işarete sahip ve istatistiksel olarak anlamlıdır. Ayrıca imalat sanayi üretim endeksi, ciro endeksi ve GSYH ile istihdam hacmi arasında uzun dönemde pozitif yönlü ve anlamlı; asgari ücret ve faiz oranı ile istihdam hacmi arasında ise negatif yönlü ve anlamlı ilişkilerin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
İç borçlanma ile para arzı arasındaki ilişki

Gelişmekte olan ülkelerin yüklendiği yeni işlevler ve kalkınma amacıyla yapmış olduğu harcamalara kıyasla temel gelirlerini artıramayışları kamu açıkları dolayısı ile bütçe açıklarını oluşturmuştur. Oluşan bütçe açıklarının iç borçlanma ile kapatma gayretleri ise iç borç yükünün artmasına neden olmuştur. Ülkemizde, iç borçlanma Cumhuriyetin ilk yıllarındaki gibi kalkınmanın finansmanından ziyade bütçe açıklarının finansmanı amacıyla gerçekleştirilmiştir. Özellikle 1985 yılından itibaren artan finansman gereksinimi iç borçlanma ihtiyacının da artmasına neden olmuştur. Bu durum DİBS'lerinin kısa vadeli ve yüksek faizli ihraç edilmesi, sonucunun yaratmıştır. DİBS'lerinin yüksek faizle ihraç edilmesi faiz oranlarını yükseltmiş, faiz oranlarının yükselmesi ise devletin ödeyeceği anapara-faiz ödemesinin katlanarak artmasına yol açmıştır. Alınan borç tutarı devletin temel gelirleri ile ödenememesi nedeniyle iç borçlanma, alınan borçların faizlerini ödemek için yapılmış, bu durum ise iç borcun sürekli yapılmasına neden olmuştur. Ayrıca, kamu kurum ve kuruluşlarının finansman ihtiyacı karşılığı verilen hazine kefaletine haiz bonoların vadelerinin yüzyıl gibi uzun vadelerle konsolide edilmesi bu tür borçların hiç ödenmemesi durumuna yol açmış, sonuçta iç borçlanma; iç borç stokunun anapara taksidi ve iç borç faiz ödemelerini karşılamak amacıyla yapılmıştır. İç borçlanmanın yüksek faiz oranları ile süreklilik kazanarak yapılması, Merkez Bankasının açık piyasa işlemlerini yüksek faiz oranları ile yapılmasını zorunlu hale getirmiştir. Ayrıca iç borçlanma gereksiniminin artmış olması sonucu piyasadan sürekli para çekilmiş olduğundan piyasadaki likidite darlığı APİ'leri ile giderilmiş ve Merkez Bankasının APİ 'lerini yüksek faizden ye sürekli olarak satıcı konumunda yapılmasına yol açmıştır. Bu durum- rezervparayı parasal tabanı artırmış ve Merkez Bankası yükümlülüklerini ve sonuçta para arzını artırmıştır. Ayrıca Merkez Bankasının APİ'lerini yüksek faizle devamlı satıcı olarak gerçekleştirmesi faiz oranlarını ve para stokunu belirlemedeki rolünün zayıflatmasına neden olmuştur. Bu durum para arzı artışının içsel hale gelmesine neden olmuştur. Ülkemizde uygulanan iç borçlanma politikalarından hemen vazgeçilmesi mümkün değildir. Bu durumda iç borçlanmanın yönteminin değiştirilmesi gerekir. Bunun için kısa vadeli borçlanma, sadece yıl içinde oluşan dönemsel gelir ve giderler arasındaki farkı telafi etmek için yapılmalıdır. Buna karşılık uzun vadeli borçlanma ileride gelir getirecek yatırımların finansmanı için kullanılmalıdır. Böylece iç borçlanmanın geri ödenmesi için tekrar borçlanılmasına gerek kalmayacaktır. Sonuçta bütçe açığı-iç borç-yüksek faiz-para arzı artışı kısır döngüsü kırılmış olacak ve Merkez Bankası istediği gibi para politikalarını uygulayarak parasal genişlemeyi kontrol edebilecektir.
Gaziantep ili'nin sosyo-ekonomik yapısının analizi

Sosyo-ekonomik yapı, toplumu oluşturan bireylerin istenen kaynaklara erişiminin bir ölçüsüdür. Sosyo-ekonominin herkes tarafından kabul edilen belirgin bir tanımı bulunmamaktadır. Sosyo-ekonomi demokratik ve katılımcı karar verme süreçleri temelinde çalışan, piyasa ve piyasa dışı mal ve hizmetleri üreten resmi olarak teşkilatlanmışözel işletmeler ve ağları kapsayan bir yapı olarak tanımlanabilir. Sosyo-ekonomik yapı;ekonomi, sağlık, eğitim, demografi ve sosyal statü gibi birçok alanı ilgilendiren öğeleri içermektedir. Bir bölgenin sosyo-ekonomik yapısı analiz edilirken; sağlık hizmetleri, para, mal, güç, güvenlik gereksinimleri, istihdam şartları, eğitim fırsatları gibi faktörler kısmen veya bütün olarak dikkate alınmaktadır. Araştırmanın merkezi durumundaki Gaziantep, bulunduğu bölgenin gerek nüfus, istihdam, eğitim ve sağlık hizmetlerine ulaşım, gerekse de diğer çeşitli sosyal göstergeler bakımından her ne kadar ülkenin diğer metropollerinden geri olsa da Güneydoğu Anadolu Bölgesi için önemli bir sosyo-ekonomik merkez olma niteliği taşımaktadır. Bu araştırmanın amacı, Türkiye'de önemli bir yere sahip olan Gaziantep'in sosyo-ekonomik yapısının ve statüsünün analizinin yapılması, bölge ve ülke için öneminin araştırılmasıdır.
Türkiye'nin E7 ülkeleri ile gerçekleştirdiği dış ticaretin çekim modeli yaklaşımıyla analizi

E7, sermaye piyasaları hızla büyüyen ve ekonomik büyüklük açısından son zamanlarda önem arz eden 'Gelişmekte Olan Yedi Ülke' kavramını temsil etmektedir. Bu ülkeler Çin, Hindistan, Rusya, Brezilya, Meksika, Endonezya ve Türkiye'dir. 2015 yılında G7 ülkeleri ile aynı ekonomik büyüklüğe ulaşan E7 ülkelerinin gelecek yıllarda G7'nin iki katı büyüklüğüne ulaşacağı beklenmektedir. Çalışmanın temel amacı Türkiye'nin E7 ülkeleri ile ticaretinin Çekim Modeli ile açıklanmaya uygun olup olmadığını analiz etmektir. Bu amaç doğrultusunda ilk olarak Basit/İlkesel Çekim Modeli ile dış ticaret hacmi analiz edilmiş daha sonra modele Linder ve nüfus değişkenleri eklenerek iki farklı model kurulmuştur. Bu tezde ilk olarak E7 ülkeleri, genel yapısı ve temel ekonomik göstergeleri açısından ele alınmıştır. Daha sonra 2000- 2018 yılları arası E7 ülkelerinin Türkiye ile gerçekleştirdikleri dış ticaret rakamları veriler doğrultusunda yorumlanmıştır. Tezin ilerleyen bölümlerinde uluslararası ticaret akımlarını nitelik ve kapsam açısından etkin bir biçimde analiz eden Çekim Modeli detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Uygulama bölümünde ise Panel Çekim Modeli yöntemi kullanılarak Türkiye'nin E7 ülkeleri ile 2000- 2018 yılları arası gerçekleştirdiği dış ticaret hacmi analiz edilmiştir. Panel veri analiz sonuçlarına göre Türkiye'nin dış ticaret hacmi, Türkiye'nin GSYİH'si, E7 ülkelerinin GSYİH'leri ve E7 ülkelerinin nüfusu ile pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki göstermiştir. Mesafe değişkeni ise ticaret hacmini negatif yönde ve anlamlı etkilemiştir. Ayrıca Türkiye'nin nüfus değişkeni ve Linder değişkenin ticaret hacmi ile arasında anlamlı bir ilişkinin bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Kaynakların kısıtlı olduğu koşullarda inşaat yatırımlarının planlanması

Kaynakların kıt olduğu ülkemizde inşaat sektöründe kaynak kullanımı giderek artan bir şekilde önem kazanmaktadır. İmalat sektöründe son yıllara kadar yapım süresi değerlendirilmekte iken; istikrara kavuşamayan ülke ekonomisi için, diğer kaynakların etkilenmesiyle; kaynakların bütünüyle, en iyi şekilde kullanılma ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Bu tezde; Ankara Aşı, Serum ve İlaç Kontrol Enstitüsü Binası Yapım Planlamasında, zaman ve işçilik kısıtlan CPM metoduyla değerlendirilmiş optimum çözüme göre, kısıtlara bağlı olarak imalatın yapım ve süresi ve maliyeti mukayese edilmiştir. Sonuçta optimum çözüme göre, kısıtlı sürede inşaat maliyetlerini daha pahalı olduğu, işçilik kısıtında ise yapım süresinin uzadığı ve sosyal fayda göz önüne alındığında maddi kayba uğranıldığı görülmüştür.